Սեղմել Esc փակելու համար:
ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ԵՎ ՑԱՆՑԵՐԻ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Գրանցման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ԵՎ ՑԱՆՑԵՐԻ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԻ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՄԱՍԻՆ (2- ...

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱՅԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՐԱՄԱՆ

 

24 հունիսի 1998 թվականի N 192-ԳՄ

 

ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ԵՎ ՑԱՆՑԵՐԻ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԻ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

(2-րդ մաս)

 

աղյուսակ 1.1

._____________________________________________________________________.

|Հերթապահ  |                        Փաստաթուղթ                        |

|անձնակազմ |                                                          |

|__________|__________________________________________________________|

|էներգա-   |Օպերա- |Օպերա- |Կարգա-  |Ռելեային|Ռելեային|Կարգա-|        |

|համակարգի |տիվ    |տիվ    |վարի    |պաշտպա- |պաշտպա- |դրու- |        |

|(միացյալ  |կատարո-|մատյան |կառա-   |նության,|նության |թյուն-|        |

|էներգա-   |ղական  |       |վարման  |ավտոմա- |և       |ների  |        |

|համակարգի)|սխեմա  |       |և       |տիկայի  |ավտոմա- |մատյան|        |

|կարգավար  |(սխեմա-|       |տնօրի-  |և       |տիկայի  |      |        |

|          |մակետ) |       |նության |հեռուս- |նախա-   |      |        |

|          |       |       |տակ     |տա-     |դրվածք- |      |        |

|          |       |       |գտնվող  |մեխանի- |ների    |      |        |

|          |       |       |սարքա-  |կայի    |քարտեր  |      |        |

|          |       |       |վորում- |մատյան  |        |      |        |

|          |       |       |ները    |        |        |      |        |

|          |       |       |աշխա-   |        |        |      |        |

|          |       |       |տանքից  |        |        |      |        |

|          |       |       |հանելու |        |        |      |        |

|          |       |       |հայտերի |        |        |      |        |

|          |       |       |մատյան  |        |        |      |        |

|          |       |       |կամ     |        |        |      |        |

|          |       |       |քարտարան|        |        |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|էլեկտրա-  |Նույնը |Նույնը |Կարգա-  |Կարգա-  |Կարգա-  |      |        |

|կայանի    |       |       |վարի    |վարի    |դրու-   |      |        |

|հերթափոխի |       |       |տնօրի-  |տնօրի-  |թյուն-  |      |        |

|պետ       |       |       |նության |նության |ների    |      |        |

|          |       |       |տակ     |տակ     |մատյան  |      |        |

|          |       |       |գտնվող  |չգտնվող |        |      |        |

|          |       |       |սարքա-  |սարքավ  |        |      |        |

|          |       |       |վորում- |վորում- |        |      |        |

|          |       |       |ները    |ները    |        |      |        |

|          |       |       |աշխա-   |աշխա-   |        |      |        |

|          |       |       |տանքից  |տանքից  |        |      |        |

|          |       |       |հանելու |հանելու |        |      |        |

|          |       |       |համար   |համար   |        |      |        |

|          |       |       |կարգա-  |գլխավոր |        |      |        |

|          |       |       |վարին   |ճարտա-  |        |      |        |

|          |       |       |տրվող   |րագետին |        |      |        |

|          |       |       |հայտերի |տրվող   |        |      |        |

|          |       |       |մատյան  |հայտերի |        |      |        |

|          |       |       |կամ     |մատյան  |        |      |        |

|          |       |       |քարտարան|        |        |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|էլեկտրա-  |Նույնը |Նույնը |Ռելեային|Ռելեային|Նույնը  |Կարգա-|Սարքա-  |

|արտադրա-  |       |       |պաշտպա- |պաշտպա- |        |գրերով|վորում- |

|մասի      |       |       |նության,|նության |        |և     |ների    |

|հերթափոխի |       |       |ավտոմա- |և       |        |կարգա-|թերու-  |

|պետ       |       |       |տիկայի  |ավտոմա- |        |դրու- |թյուն-  |

|          |       |       |և       |տիկայի  |        |թյուն-|ների և  |

|          |       |       |հեռուս- |նախա-   |        |ներով |անսար-  |

|          |       |       |տամեխա- |դրվածք- |        |աշխա- |քու-    |

|          |       |       |նիկայի  |ների    |        |տանքի |թյուն-  |

|          |       |       |մատյան  |քարտեր  |        |հաշ-  |ների    |

|          |       |       |        |        |        |վառ-  |մատյան  |

|          |       |       |        |        |        |ման   |կամ     |

|          |       |       |        |        |        |մատյան|քարտա-  |

|          |       |       |        |        |        |      |րան     |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Ջերմային  |Հիմնա- |Նույնը |Կարգա-  |Կարգա-  |Սարքա-  |      |        |

|արտադրա-  |կան    |       |դրու-   |գրերով  |վորում- |      |        |

|մասերի    |խողո-  |       |թյուն-  |և       |ների    |      |        |

|պետեր     |վակա-  |       |ների    |կարգա-  |թերու-  |      |        |

|          |շարերի |       |մատյան  |դրու-   |թյուն-  |      |        |

|          |օպերա- |       |        |թյուն-  |ների և  |      |        |

|          |տիվ    |       |        |ներով   |անսար-  |      |        |

|          |սխեմա  |       |        |աշխա-   |քու-    |      |        |

|          |       |       |        |տանքի   |թյուն-  |      |        |

|          |       |       |        |հաշվառ- |ների    |      |        |

|          |       |       |        |ման     |մատյան  |      |        |

|          |       |       |        |մատյան  |կամ     |      |        |

|          |       |       |        |        |քարտա-  |      |        |

|          |       |       |        |        |րան     |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Ջերմային  |Օպերա- |Տեխնո- |Տեխնոլո-|Կարգա-  |Կարգա-  |Սարքա-|        |

|ավտոմա-   |տիվ    |լոգիա- |գիական  |դրու-   |գրերով  |վորու |        |

|տիկայի    |մատյան |կան    |պաշտպա- |թյուն-  |և       |մների |        |

|արտադրա-  |       |պաշտպա-|նու-    |ների    |կարգա-  |թերու-|        |

|մասի      |       |նու-   |թյուն-  |մատյան  |դրու-   |թյուն-|        |

|հերթափոխի |       |թյուն- |ների    |        |թյուն-  |ների  |        |

|պետ       |       |ների և |և  ազդա-|        |ներով   |և     |        |

|          |       |ավտոմա-|նշանման |        |աշխա-   |անսար-|        |

|          |       |տիկայի |նախա-   |        |տանքի   |քու-  |        |

|          |       |մատյան |դրվածք- |        |հաշվառ- |թյուն-|        |

|          |       |և      |ների    |        |ման     |ների  |        |

|          |       |ԿԱՀ-ի  |քարտ և  |        |մատյան  |մատյան|        |

|          |       |տեխնի- |ինքնա-  |        |        |կամ   |        |

|          |       |կական  |կարգա-  |        |        |քարտա-|        |

|          |       |միջոց- |վորիչ-  |        |        |րան   |        |

|          |       |ների   |ների    |        |        |      |        |

|          |       |մատյան |առաջա-  |        |        |      |        |

|          |       |       |դրանք-  |        |        |      |        |

|          |       |       |ների    |        |        |      |        |

|          |       |       |քարտեր  |        |        |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Քիմիական  |Քիմջրա-|Օպերա- |Կարգա-  |Կարգա-  |Սարքա-  |      |        |

|արտա-     |մաքրման|տիվ    |դրու-   |գրերով  |վորու   |      |        |

|դրամասի   |օպերա- |մատյան |թյուն-  |և       |մների   |      |        |

|հերթափոխի |տիվ    |       |ների    |կարգա-  |թերու-  |      |        |

|պետ       |կատա-  |       |մատյան  |դրու-   |թյուն-  |      |        |

|          |րողական|       |        |թյուն-  |ների    |      |        |

|          |սխեմա  |       |        |ներով   |և       |      |        |

|          |       |       |        |աշխա-   |անսար-  |      |        |

|          |       |       |        |տանքի   |քու-    |      |        |

|          |       |       |        |հաշվառ- |թյուն-  |      |        |

|          |       |       |        |ման     |ների    |      |        |

|          |       |       |        |մատյան  |մատյան  |      |        |

|          |       |       |        |        |կամ     |      |        |

|          |       |       |        |        |քարտա-  |      |        |

|          |       |       |        |        |րան     |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|էլեկտրա-  |Օրվա   |Օպերա- |էներգա- |Ռելեային|Ռելեային|Կարգա-|        |

|ցանցի     |օպերա- |տիվ    |համա-   |պաշտպա- |պաշտպա- |դրու- |        |

|կարգավար  |տիվ    |մատյան |կարգի   |նության,|նության |թյուն-|        |

|          |կատա-  |       |կարգա-  |ավտոմա- |և       |ների  |        |

|          |րողական|       |վարի    |տիկայի  |ավտոմա- |մատյան|        |

|          |սխեմա  |       |կառա-   |և       |տիկայի  |      |        |

|          |(սխեմա-|       |վարման  |հեռուս- |նախա-   |      |        |

|          |մակետ) |       |և       |տա-     |դրվածք- |      |        |

|          |       |       |տնօրի-  |մեխանի- |ների    |      |        |

|          |       |       |նության |կայի    |քարտեր  |      |        |

|          |       |       |տակ     |մատյան  |        |      |        |

|          |       |       |գտնվող  |        |        |      |        |

|          |       |       |սարքա-  |        |        |      |        |

|          |       |       |վորում- |        |        |      |        |

|          |       |       |ները    |        |        |      |        |

|          |       |       |աշխա-   |        |        |      |        |

|          |       |       |տանքից  |        |        |      |        |

|          |       |       |հանելու |        |        |      |        |

|          |       |       |հայտերի |        |        |      |        |

|          |       |       |մատյան  |        |        |      |        |

|          |       |       |կամ     |        |        |      |        |

|          |       |       |քարտա-  |        |        |      |        |

|          |       |       |րան     |        |        |      |        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Մշտական   |Օրվա   |Նույնը |Սարքա-  |Նույնը  |Նույնը  |Նույնը| Սարքա- |

|հերթապա-  |օպերա- |       |վորում- |        |        |      | վորում-|

|հությամբ  |տիվ    |       |ները    |        |        |      | ների   |

|ենթակայանի|կատա-  |       |աշխա-   |        |        |      | թերու- |

|կարգավար, |րողական|       |տանքից  |        |        |      | թյուն- |

|շրջանային |սխեմա  |       |հանելու |        |        |      | ների և |

|ցանցի     |(սխեմա-|       |հայտերի |        |        |      | անսար- |

|կարգավար  |մակետ) |       |մատյան  |        |        |      | քու-   |

|          |       |       |        |        |        |      | թյուն- |

|          |       |       |        |        |        |      | ների   |

|          |       |       |        |        |        |      | մատյան |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Ջերմացանցի|Խողովա-|Նույնը |Նույնը  |Ցանցերի |Կարգա-  |Սարքա-|        |

|կարգավար  |կաշա-  |       |        |աշխա-   |դրու-   |վորում|        |

|          |րերի   |       |        |տանքի   |թյուն-  |ների  |        |

|          |օպերա- |       |        |ջերմաս- |ների    |թերու-|        |

|          |տիվ    |       |        |տիճա-   |մատյան  |թյուն-|        |

|          |կատա-  |       |        |նային   |        |ների ե|        |

|          |րողական|       |        |և       |        |անսար-|        |

|          |սխեմա  |       |        |պիեզո-  |        |քու-  |        |

|          |       |       |        |չափական |        |թյուն-|        |

|          |       |       |        |գրա-    |        |ների  |        |

|          |       |       |        |ֆիկներ  |        |մատյան|        |

|__________|_______|_______|________|________|________|______|________|

|Ջերմային  |Օրվա   |Նույնը |Նույնը  |        |        |Նույնը| Կարգա- |

|ցանցի     |օպերա- |       |        |        |        |      | գրերով |

|շրջանի    |տիվ    |       |        |        |        |      | և      |

|հերթապահ  |կատա-  |       |        |        |        |      | կարգա- |

|ինժեներ   |րողական|       |        |        |        |      | դրու-  |

|          |սխեմա  |       |        |        |        |      | թյուն- |

|          |       |       |        |        |        |      | ներով  |

|          |       |       |        |        |        |      | աշխա-  |

|          |       |       |        |        |        |      | տանքի  |

|          |       |       |        |        |        |      | հաշվառ-|

|          |       |       |        |        |        |      | ման    |

|          |       |       |        |        |        |      | մատյան |

._____________________________________________________________________.

 

1.8. Կառավարման ավտոմատացված համակարգերը

 

1.8.1. Կառավարման ավտոմատացված համակարգերը (ԿԱՀ) պետք է ապահովեն էներգաարտադրության արտադրատեխնոլոգիական, օպերատիվ-կարգավարական և կազմակերպական-տնտեսական կառավարման խնդիրների լուծումը: Այդ խնդիրները դրվում են, համապատասխանաբար, ԿԱՀ-ի հետևյալ տարատեսակների վրա.

տեխնոլոգիական պրոցեսի կառավարման ավտոմատ համակարգեր (ՏՊ ԿԱՀ),

կարգավարական կառավարման ավտոմատ համակարգեր (ԿԿԱՀ),

արտադրության կառավարման ավտոմատ համակարգեր (ԱԿԱՀ):

1.8.2. 180 ՄՎ տ և ավել հզորության էներգաբլոկներով յուրաքանչյուր ջերմային էլեկտրակայանում, էլեկտրական ցանցը շահագործող յուրաքանչյուր ընկերությունում պետք է գործեն ՏՊ-ԿԱՀ-եր: Կախված տեղային պայմաններից, տնտեսական և արտադրական նպատակահարմարությունից` ՏՊ ԿԱՀ-երով կարող են հանդերձվել նշվածից փոքր հզորություն ունեցող ագրեգատներով էլեկտրակայաններ:

1.8.3. Էներգաարտադրության ընկերությունների, ԱԿԾ կարգավարական կետերում (ԿԿ) պետք է գործեն ԿԿԱՀ-եր,

1.8.4. ԿԱՀ շահագործելիս անհրաժեշտ է ղեկավարվել.

էներգահամակարգի ԿԱՀ-երի մշակման, ներդրման և շահագործման ղեկավար ցուցումներով,

էներգահամակարգի բազմամակարդակ հանրագումարված կազմակերպական-տեխնոլոգիական ԿԱՀ-երի ստեղծման ղեկավար ցուցումներով:

1.8.5. էներգաարտադրության բաժնետիրական ընկերություններում, ԱԿԾ-ում պետք է գործեն ԱԿԱՀ-եր, որոնք կարող են լուծել խնդիրների հետևյալ տիպային համալիրները.

տեխնիկա-տնտեսական պլանավորում,

էներգանորոգման կառավարում,

էլեկտրական և ջերմային էներգիայի իրացման կառավարում,

էներգաարտադրության զարգացման կառավարում,

արտադրանքի որակի, ստանդարտացման և չափագիտության կառավարում,

նյութատեխնիկական մատակարարման կառավարում,

վառելիքի մատակարարման կառավարում,

տրանսպորտի և փոխադրումների կառավարում,

կադրերի կառավարում,

շահագործող անձնակազմի պատրաստում,

հաշվապահական հաշվառում,

ընդհանուր կառավարում:

Տեխնոլոգիական պրոցեսի կառավարման ավտոմատ համակարգերը, ԿԿԱՀ-երը և ԱԿԱՀ-երը, կարող են գործել որպես ինքնուրույն համակարգեր և որպես էներգահամակարգի հանրագումարված ԿԱՀ-ի ենթահամակարգեր:

1.8.6. ԿԱՀ-ի առանձին խնդիրների համալիրների ընտրությունը յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում պետք է որոշվի` ելնելով արտադրական և տնտեսական նպատակահարմարությունից` հաշվի առնելով առկա տիպային նախագծային լուծումների, կիրառական ծրագրային փաթեթների և տեխնիկական միջոցների հնարավորությունների նպատակահարմար օգտագործումը:

1.8.7. ԿԱՀ-ի տեխնիկական միջոցների համալիրի կազմի մեջ պետք է մտնեն.

ինֆորմացիայի հավաքման և հաղորդման միջոցներ (ինֆորմացիայի տվիչներ, կապի անցուղիներ, հեռուստամեխանիկական սարքվածքներ, տվյալների հաղորդման սարքեր և այլն),

ինֆորմացիայի մշակման և պատկերման միջոցներ (ԷՀՄ, անալոգային և թվային սարքեր, դիսփլեյներ, գործառական ստեղնաշար և այլն),

կառավարման միջոցներ (հսկիչ սարքեր (կոնտրոլերներ), կատարող ավտոմատներ, էլեկտրատեխնիկական սարքեր` ռելեներ, հզորության ուժեղացուցիչներ և այլն),

օժանդակ համակարգեր (անխափան էլեկտրասնուցման, օդի կոնդիցիոնացման (լավորակման), ավտոմատ հրդեհամարման և այլն):

1.8.8. ԿԱՀ-ը շահագործման մտցնելը պետք է կատարվի սահմանված կարգով` ընդունման հանձնաժողովի ակտի հիման վրա:

ԿԱՀ-ն արդյունաբերական շահագործման մտցնելուն կարող է նախորդել նրա փորձնական շահագործումը` մինչև 6 ամիս տևողությամբ:

ԿԱՀ-ի ստեղծումը և շահագործման մտցնելը կարելի է իրագործել մեկ կամ երկու հերթով: ԿԱՀ-ն արդյունաբերական շահագործման ընդունելը պետք է կատարվի մտցվող հերթի համար նախատեսված բոլոր խնդիրներն արդյունաբերական շահագործման ընդունելուց անմիջապես հետո:

1.8.9. ԿԱՀ-ի շահագործումը կազմակերպելիս, տեխնիկական միջոցների համալիրի սպասարկման, ծրագրային ապահովման կառուցվածքային ստորաբաժանումների պարտականությունները պետք է սահմանվեն էներգաօբյեկտների, էներգաարտադրության կառավարման մարմինների ղեկավարների հրամաններով:

1.8.10. ԿԱՀ-ն սպասարկող ստորաբաժանումները պետք է ապահովեն. ԿԱՀ-ի տեխնիկական միջոցների, ինֆորմացիոն և ծրագրային ապահովման հուսալի շահագործումը,

էՀՄ-ով մշակված ինֆորմացիան ժամկետացանկի համաձայն համապատասխան ստորաբաժանումներին ներկայացնելը,

հաշվիչ տեխնիկայի արդյունավետ օգտագործումը` գործող նորմատիվներին համապատասխան,

կառավարման համակարգի կատարելագործումն ու զարգացումը, ներառյալ նոր խնդիրների ներդրումը, շահագործման մեջ գտնվող ծրագրերի արդիականացումը, ելակետային ինֆորմացիայի հավաքման և նախապատրաստման առաջադեմ տեխնոլոգիաների յուրացումը,

նորմատիվ-տեղեկատու ինֆորմացիայի դասակարգիչների մշակումը, ԿԱՀ-ի հարակից ստորակարգային մակարդակների հետ ինֆորմացիոն փոխգործողության կազմակերպումը,

ԿԱՀ-ի գործելու համար անհրաժեշտ հրահանգչային և մեթոդական նյութերի մշակումը,

ԿԱՀ-ի աշխատանքի, նրա տնտեսական արդյունավետության վերլուծումը, հաշվետվությունը ժամանակին ներկայացնելը:

1.8.11. Յուրաքանչյուր ԿԱՀ-ի սպասարկող անձնակազմը պետք է վարի, բացի նախագծայինից և գործարանայինից, տեխնիկական և շահագործական փաստագրում` ըստ էներգաարտադրության կառավարման ձեռնարկության տեխնիկական ղեկավարի կողմից հաստատված ցանկի:

1.8.12. ԿԱՀ-ի տեխնիկական միջոցների նորոգման-կանխարգելիչ աշխատանքները պետք է կատարվեն հաստատված ժամկետացանկին համապատասխան, դրանց նորոգման դնելու կարգը պետք է որոշվի հաստատված կանոնակարգով:

1.8.13. էներգաարտադրության ընկերությունների, կարգավարական ծառայությունների, էներգաօբյեկտների ղեկավարությունը պետք է կատարի ԿԱՀ-երի գործունեության, նրանց արդյունավետության վերլուծություն, իրագործի շահագործման հսկողությունը և մշակի ԿԱՀ-երի զարգացման ու կատարելագործման և նրանց տեխնիկական վերազինման միջոցառումներ:

 

1.9. Չափագիտական ապահովումը

 

1.9.1. Յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում պետք է կատարվի չափումների միասնությունը և պահանջվող ճշգրտությունն ապահովող համալիր միջոցառումներ: Յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում կատարվող չափագիտական ապահովման միջոցառումների համալիրը պետք է ընդգրկի.

Պետական վերահսկման և հսկողության ենթակա չափման միջոցների (ՉՄ) ժամանակին հավաստման ներկայացնելը,

հավաստման ոչ ենթակա ՉՄ-երի չափաբերման աշխատանքների անցկացումը,

վկայագրված չափումների կատարման մեթոդիկաների (ՉԿՄ) օգտագործումը,

կիրառվող ՉՄ-երի ճշգրտության բնութագրերի և տեխնոլոգիական պարամետրերի չափումների ճշգրտության պահանջներին համապատասխանության ապահովումը և նախագծային փաստաթղթերի չափագիտական փորձաքննությունը,

ՉՄ-երի սպասարկումը, նորոգումը, չափագիտական վերահսկումը և հսկողությունը:

1.9.2. Չափագիտական ապահովման աշխատանքների կատարումը, դրանց կատարման վերահսկումը և հսկողությունը պետք է իրագործեն էներգաարտադրության կառավարման ձեռնարկությունների, էներգաօբյեկտների և կազմակերպությունների չափագիտական ծառայությունները կամ այդ ծառայությունների պարտականությունները կատարող ստորաբաժանումները:

1.9.3. էներգակայանքների հանդերձվածությունը ՉՄ-երով պետք է համապատասխանի մատակարարման տեխնիկական պայմաններին և նախագծային-նորմատիվային փաստաթղթերին:

էլեկտրակայանքների ՉՄ-երով հանդերձման ծավալը պետք է ապահովի սարքավորումների տեխնիկական վիճակի և դրանց աշխատանքի ռեժիմի վերահսկումը, պաշարների մուտքի և ելքի, արտադրված, ծախսված և բաց թողնված էլեկտրաէներգիայի և ջերմության հաշվառումը, աշխատանքի անվտանգ պայմանների և սանիտարական նորմերի պահպանման վերահսկումը, շրջապատող միջավայրի պահպանման վերահսկումը:

1.9.4. Բոլոր ՉՄ-երը, ինչպես նաև ինֆորմացիոն-չափիչ համակարգերը (ԻՉՀ), պետք է լինեն սարքին վիճակում և միշտ պատրաստ չափումներ կատարելու:

1.9.5. Մինչև արդյունաբերական շահագործման մտցվելը, ինչպես նաև էներգաօբյեկտների հիմնական սարքավորումների շահագործման ընթացքում, ԻՉՀ-երի, այդ թվում` ՏՊ ԿԱՀ-ի և ԳԿԱՀ-ի կազմի մեջ մտնող, չափման անցուղիները պետք է ենթարկվեն հավասարման և չափաբերման:

1.9.6. Չհաստատված կամ չչափաբերված ԻՉՀ-երի, այդ թվում ՏՊ ԿԱՀ-ի կազմի մեջ մտնող, օգտագործումը աշխատանքի մեջ` արգելվում է:

1.9.7. Հավաստման են ենթակա այն բոլոր ՋՄ-երը, որոնք օգտագործվում են որպես նմուշային` ՉՄ-երի հավաստում և չափաբերում անցկացնելիս, և այն աշխատանքային ՉՄ-երը, որոնք կապ ունեն շրջակա միջավայրի պարամետրերի վերահսկման, աշխատանքի անվտանգության ապահովման հետ, օգտագործվում են էլեկտրական, ջերմային էներգիայի և վառելանյութի առևտրական հաշվառման (հաշվառքի) գործողություններ կատարելիս, ինչպես նաև երկրաբանական աշխատանքներում:

1.9.8. Հավաստման ենթակա ՉՄ-երի կոնկրետ ցանկը պետք է կազմվի յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում և ուղարկվի Հայպետստանդարտին:

1.9.9. Չափման միջոցները պետք է ժամանակին ներկայացվեն հավաստման` ժամկետացանկերին համապատասխան, որոնք կազմվում են էներգաօբյեկտի կողմից և հաստատվում են հավաստումը կատարող Հայպետստանդարտի չափագիտության ծառայության մարմնի կողմից:

1.9.10. ՉՄ-երի հավաստման արդյունքները պետք է վավերացվեն հավաստադրոշմով և հավաստման վկայականով, որոնց ձևը և դրոշմման կարգը սահմանվում են Հայպետստանդարտի կողմից:

1.9.11. Չափաբերման են ենթակա այն բոլոր ՉՄ-երը, որոնք հավաստման ենթակա չեն, բայց օգտագործվում են էներգաօբյեկտներում սարքավորումների հուսալի և խնայողական աշխատանքը հսկելու համար, կարգաբերման, նորոգման և գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելիս:

1.9.12. ՉՄ-երի չափաբերումը պետք է կատարեն էներգաօբյեկտների չափագիտական ծառայությունները` համաձայն էներգաօբյեկտի տեխնիկական ղեկավարի կողմից հաստատված չափաբերման ժամկետացանկի:

1.9.13. Եթե էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայությունը հնարավորություն չունի ՉՄ-երի չափաբերման աշխատանքներ կատարելու, ապա չափաբերումը պետք է կատարվի էներգաարտադրության ընկերության կամ չափաբերման աշխատանքներ կատարելու իրավունքով լիազորված այլ ձեռնարկության չափագիտական ծառայության կողմից:

1.9.14. ՉՄ-երի չափաբերման պարբերականությունը պետք է սահմանվի էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայության կողմից, համաձայնեցնելով տեխնոլոգիական ստորաբաժանումների հետ, և հաստատվի էներգաօբյեկտի տեխնիկական ղեկավարի կողմից:

1.9.15. ՉՄ-երի չափաբերման արդյունքները պետք է վավերացվեն տեղեկաթերթիկի մեջ նշումով, ՉՄ-ի վրա արվող չափաբերման նշանով կամ չափաբերման հավաստագրով, ինչպես նաև շահագործման փաստաթղթերում գրանցումով:

1.9.16. Պատշաճ կերպով ձևակերպված ՉՄ-երի չափաբերման արդյունքները էներգաօբյեկտի կողմից կարող են օգտագործվել որպես ապացույց դատարանում, միջնորդական դատարանում, կառավարման պետական մարմիններում և այլուր` վեճերի քննարկման ժամանակ:

1.9.17. էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայությունների չափաբերման աշխատանքներ կատարելու, հավաստագրեր տալու կամ չափաբերման նշաններ դնելու իրավունքի լիազորման կարգը սահմանվում է ճյուղային նորմատիվային փաստաթղթերով:

1.9.18. Անհրաժեշտության դեպքում, էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայությունները կարող են չափաբերման աշխատանքների կատարման իրավունքի համար լիազորվել Հայպետստանդարտի կողմից: Այդ դեպքում էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայությունը իրավունք ունի ՉՄ-երի չափաբերման հավաստագրեր տալ այն մարմնի անունից, որն իրեն լիազորել է:

1.9.19. էներգաօբյեկտներում տեխնոլոգիական պարամետրերի չափումները պետք է իրագործվեն սահմանված կարգով վկայագրված ՉԿՄ-ների համապատասխան:

1.9.20. ՉԿՄ-ների մշակման և վկայագրման կարգը որոշվում է Հայպետստանդարտի կողմից և սահմանվում է պետական և ճյուղային նորմատիվային փաստաթղթերով:

1.9.21. ՉՄ-երի և դրանց ճշգրտության բնութագրերի ընտրությունը պետք է կատարվի նախագծման փուլում, ՉԿՄ-ների և տեխնոլոգիական պարամետրերի չափման ճշգրտության պահանջները սահմանող, գործող պետական և ճյուղային նորմատիվային փաստաթղթերի հիման վրա:

1.9.22. Նախագծային փաստաթղթերը, աշխատանքային նախագծի կազմում, պետք է ենթարկվեն չափագիտական փորձաքննության, որը կատարվում է նախագծային կազմակերպության կամ այլ էներգաօբյեկտների և կազմակերպությունների չափագիտական ծառայության կողմից` ճյուղային փաստաթղթերի պահանջներին համապատասխան:

1.9.23. էներգասարքավորումների շահագործման ընթացքում տեխնոլոգիական պարամետրերի լրացուցիչ (նախագծով չնախատեսված) չափումների կազմակերպման անհրաժեշտության դեպքում ՉՄ-երի ընտրությունը պետք է կատարվի 1.9.19-1.9.22 կետերին համապատասխան:

1.9.24. ՉՄ-երի օպերատիվ սպասարկումը պետք է կատարի էներգաօբյեկտի ղեկավարության որոշմամբ նշանակված ստորաբաժանումների հերթապահ կամ օպերատիվ-նորոգող անձնակազմը:

1.9.25. ՉՄ-երի տեխնիկական սպասարկումը և նորոգումը պետք է իրագործի էներգաօբյեկտի ծառայության պարտականությունները կատարող ստորաբաժանումների անձնակազմը:

1.9.26. Առման սարքվածքների առաջնային փակող օրգանների նորոգումը, ծախսի չափման նեղացնող և այլ սարքվածքների, ջերմաստիճանի չափման տվիչների պաշտպանիչ պարկուճների բացումն ու տեղակայումը պետք է կատարի տեխնոլոգիական սարքավորումները նորոգող անձնակազմը, իսկ ընդունումը` էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայության պարտականությունները կատարող անձնակազմը:

1.9.27. Այն սարքավորումները սպասարկող անձնակազմը, որոնց վրա ՉՄ-եր են տեղակայված, պատասխանատվություն է կրում դրանց պահպանվածության և արտաքին տարրերի մաքրության համար ՉՄ-երի աշխատանքի բոլոր խախտումների մասին պետք է հաղորդվի էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայության պարտականությունները կատարող ստորաբաժանմանը:

1.9.28. Գրանցող սարքերը բացելը, եթե դա կապված չէ նրանց նորոգման, գրանցելն ապահովելու աշխատանքների հետ, թույլատրվում է միայն էներգաօբյեկտի չափագիտական ծառայության պարտականությունները կատարող ստորաբաժանման անձնակազմին, իսկ մատակարարողի կամ սպառողի հետ հաշվարկների համար օգտագործվող ՉՄ-երը բացել թույլատրվում է միայն նրանց ներկայացուցիչների հետ համատեղ:

1.9.29. Հավաստման ենթակա ՉՄ-երի պետական չափագիտական վերահսկումը և դրանց վիճակի և կիրառության հսկողությունը, պահպանելով չափագիտական կանոնները և նորմերը, իրագործում է ՀՀ Ստանդարտացման, չափագիտության և սերտիֆիկացման վարչությունը:

1.9.30. Հավաստման ոչ ենթակա ՉՄ-երի չափագիտական վերահսկումը և դրանց վիճակի և կիրառության հսկողությունը, պահպանելով չափագիտական կանոնները և նորմերը, չափաբերման կատարումը պետք է իրագործեն էներգաարտադրության կառավարման ձեռնարկությունների, էներգաօբյեկտների և կազմակերպությունների չափագիտական ծառայությունները:

 

1.10. Անվտանգության տեխնիկան

 

1.10.1. Անվտանգության տեխնիկայի ամբողջ աշխատանքը պետք է ուղղված լինի կազմակերպական միջոցառումների և տեխնիկական միջոցների համակարգ ստեղծելուն, որը կոչված լինի աշխատողների վրա արտադրական վտանգավոր գործոնների ազդեցությունը կանխելուն:

1.10.2. էներգաօբյեկտի սարքավորումները, շենքերն ու կառույցները և դրանց շահագործումն ու նորոգումը պետք է համապատասխանեն աշխատանքի պաշտպանության նորմատիվային ակտերի պահանջներին:

1.10.3. Պաշտպանության միջոցները, հարմարանքներն ու գործիքները, որոնք օգտագործվում են էներգաօբյեկտի սարքավորումների, շենքերի ու կառույցների սպասարկման համար, պետք է ժամանակին ենթարկվեն ստուգման ու փորձարկումների, աշխատանքի պաշտպանության գործող նորմատիվային ակտերին համապատասխան:

1.10.4. Ձեռնարկություններում պետք է մշակվեն և հաստատվեն աշխատանքի պաշտպանության վերաբերյալ հրահանգներ, ինչպես առանձին մասնագիտությունների աշխատողների (էլեկտրաեռակցողներ, հաստոցավարներ, փականագործներ, էլեկտրամոնտյորներ, լաբորանտներ, հավաքարարներ և այլն), այնպես էլ առանձին աշխատանքի տեսակների (աշխատանքներ բարձրության, մոնտաժային, կարգաբերման, նորոգման, փորձարկումների անցկացման և այլն) համար, համաձայն «Դրույթներ` աշխատանքի պաշտպանության կանոնների ու հրահանգների մշակման և հաստատման կարգի մասին»-ում և «Աշխատանքի պաշտպանության կանոնների և հրահանգների մշակման մեթոդական ցուցումներ»-ում շարադրված պահանջների:

1.10.5. Յուրաքանչյուր աշխատող պետք է իմանա աշխատանքային տեղում սպասարկվող սարքավորման և աշխատանքի կազմակերպման անվտանգության պահանջները, և խստիվ կատարի այն:

1.10.6. էներգաօբյեկտներում աշխատանքի անվտանգության վերաբերյալ աշխատանքների կազմակերպումը պետք է համապատասխանի աշխատանքի պաշտպանության կառավարման համակարգի մասին ճյուղային դրույթներին:

Անվտանգության տեխնիկայի աշխատանքների ընդհանուր ղեկավարում ու անձնական պատասխանատվությունը դրվում է էներգաօբյեկտի ղեկավար վրա:

էներգաարտադրական ընկերությունների և էներգաօբյեկտների ղեկավարներն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են աշխատանքային տեղերում, արտադրական շինություններում, էներգաօբյեկտների տարածքներում ապահովել անվտանգ և առողջ աշխատանքի պայմաններ և հսկել դրանց համապատասխանությունը անվտանգության և արտադրական առողջապահության գործող պահանջներին, ինչպես նաև ժամանակին կազմակերպել աշխատող անձնակազմի ուսուցումը, գիտելիքների ստուգումը, հրահանգավորումը և նրանց կողմից աշխատանքի պաշտպանության պահանջների կատարման հսկողությունը: Անձնակազմի վրա վնասակար և վտանգավոր գործոնների ազդեցությունը վերացնելու անհնարինության դեպքում, ղեկավար և պաշտոնատար անձինք պարտավոր են անձնակազմին ապահովել անհատական պաշտպանության միջոցներով:

1.10.7. Յուրաքանչյուր դժբախտ դեպք, ինչպես նաև աշխատանքի անվտանգության պահանջների ցանկացած խախտում պետք է մանրամասն քննվի, բացահայտվեն ծագման պատճառներն ու մեղավորները և ձեռնարկվեն միջոցներ` նման դեպքերի կրկնումը կանխելու համար: Դժբախտ դեպքերի մասին հաղորդումները, դրանց քննությունն ու հաշվառումը պետք է իրականացվի «Արտադրության մեջ դժբախտ դեպքերի քննության և հաշվառման մասին դրույթներ»-ին համապատասխան:

Դժբախտ դեպքերի ճիշտ և ժամանակին քննության և հաշվառման, համապատասխան ձևի ակտի ձևակերպման, դժբախտ դեպքերի պատճառների վերացման միջոցառումների մշակման ու իրականացման պատասխանատվությունը կրում է էներգաօբյեկտի (կազմակերպության) ղեկավարը:

1.10.8. Աշխատողների աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապված դժբախտ դեպքերի, այդ թվում նաև առողջությանը վնասող դեպքերի համար, պատասխանատվությունը կրում են էներգաօբյեկտի, կազմակերպության ղեկավարներն ու պաշտոնյա անձինք, որոնք չեն ապահովել անվտանգության և արտադրական առողջապահության պահանջների կատարումն ու չեն ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ` դժբախտ դեպքերը կանխելու համար: Պատասխանատվություն են կրում նաև այն աշխատողները, որոնք Էլ հենց խախտել են անվտանգության տեխնիկայի Կանոնները, կամ աշխատանքի պաշտպանությանը վերաբերվող հրահանգները:

1.10.9. Մահացու վախճան ունեցող դժբախտ դեպքերի և խմբային դժբախտ դեպքերի քննությունների նյութերի հիման վրա պետք Է թողարկվեն դժբախտ դեպքերի ընդհանրացնող ամփոփագրեր, քննության առնելով այն Էներգաօբյեկտի, կազմակերպության անձնակազմի հետ, ինչպես նաև մշակվեն նման դեպքերը կանխող միջոցառումներ:

1.10.10. Էներգաօբյեկտի, կազմակերպության ողջ անձնակազմը գործնականորեն պետք Է ուսուցանվի առաջին բժշկական, և վերակենդանացման ծայրահեղ օգնություն ցույց տալու եղանակներին, ինչպես նաև անմիջապես դեպքի վայրում տուժողներին առաջին օգնություն ցույց տալու ձևերին, համաձայն հրահանգների պահանջների, ըստ «Հրահանգներ: Էներգետիկ օբյեկտներում աշխատանքի ժամանակ տուժածներին ցույց տրվող առաջին բժշկական, ծայրահեղ և վերակենդանացման օգնությունը»: Հրահանգների իմացության ստուգումները պետք Է ուղեկցվեն անվտանգության տեխնիկայի Կանոնների վերաբերյալ գիտելիքների պարբերական ստուգումներով:

Ամեն տարի, առաջին բժշկական օգնություն ցույց տալու ունակությունները ամրապնդելու համար, ժամանակակից վարժասարքերի օգտագործումով, պետք Է անցկացվեն անձնակազմի ուսուցումներ վերակենդանացման ձևերի վերաբերյալ:

1.10.11. Էլեկտրակայանի յուրաքանչյուր արտադրամասում, ենթակայաններում, ցանցերի տեղամասերում, լաբորատորիաներում և այլ օբյեկտներում, ինչպես նաև արտագնա բրիգադների ավտոմեքենաներում, պետք Է լինեն դեղարկղիկներ կամ առաջին օգնության պայուսակներ` դեղորայքի և բժշկական միջոցների մշտական պաշարով:

Անձնակազմը պետք Է ապահովված լինի արտահագուստով, հատուկ կոշիկներով և այլ անհատական պաշտպանության միջոցներով, կախված կատարվող աշխատանքների բնույթից, և աշխատանքի ժամանակ պարտավոր Է օգտվել դրանցից:

Որոշակի աշխատանքների համար տրված պաշտպանական միջոցները ըստ նշանակության չօգտագործելու դեպքում, անձնակազմը կրում Է պատասխանատվություն` դրա հետևանքով տեղի ունեցած դժբախտ դեպքի համար:

 

1.11. Հրդեհային անվտանգությունը

 

1.11.1. Սարքավորումները, շենքերը, կառույցները և դրանց շահագործումը պետք է համապատասխանեն հրդեհային անվտանգության կանոնների պահանջներին:

էներգաօբյեկտները պետք է սարքավորված լինեն հակահրդեհային ջրամատակարարման ցանցերով, հրդեհի հայտնաբերման և մարման կայանքներով` նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին համապատասխան:

1.11.2. Յուրաքանչյուր աշխատող պետք է հստակ իմանա և կատարի ՀԱԿ-ի պահանջներն ու էներգաօբյեկտում սահմանված հակահրդեհային ռեժիմը, անձամբ թույլ չտա և կանխի այլ անձանց գործողությունները, որոնք կարող են առաջ բերել հրդեհ կամ բռնկում:

1.11.3. էներգաօբյեկտի աշխատողները պետք է անցնեն հակահրդեհային հրահանգավորում, կատարելագործեն հրդեհային անվտանգության իրենց գիտելիքները և որակավորման բարձրացման, և հակահրդեհային մարզումներին կանոնավոր մասնակցելու ժամանակ, և անցնեն ՀԱԿ-ի գիտելիքների պարբերական ստուգումներ կադրերի պատրաստման վերաբերյալ գործող փաստաթղթերին և սույն Կանոնների պահանջներին համապատասխան:

Հակահրդեհային մարզումների պարբերականությունը, խնդիրները և ծավալները պետք է որոշվեն` հաշվի առնելով, որ անձնակազմը պետք է ձեռք բերի հրդեհների մարման գործնական հմտություն, փոխգործակցելով հրշեջ ստորաբաժանումների հետ, չդադարեցնելով սարքավորումների ղեկավարումը: Պետք է նախատեսվի օբյեկտներում և հրդեհային փորձարկադաշտում հակահրդեհային մարզումների անցկացման հերթագայում:

1.11.4. Յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում պետք է սահմանվի հակահրդեհային ռեժիմ և կատարվեն հակահրդեհային միջոցառումներ` ելնելով արտադրության առանձնահատկություններից, ինչպես նաև, հրշեջ պաշտպանության և էներգաօբյեկտի աշխատողները համատեղ, պետք է մշակեն հրդեհի մարման օպերատիվ պլան, համաձայն «էներգետիկ ձեռնարկություններում օպերատիվ պլանների և հրդեհների մարման քարտերի կազմման մեթոդական ցուցումներ»-ի:

Հրդեհի մարման օպերատիվ պլանը հիմնական փաստաթուղթ է, որը որոշում է էներգաօբյեկտի անձնակազմի գործողությունները հրդեհի ծագման ժամանակ, հրդեհի մարման կարգը լարման տակ գտնվող էլեկտրակայանքներում, հրշեջ ստորաբաժանումների անձնակազմի հետ փոխգործողությունները, ինչպես նաև հրդեհամարման այլ ուժերի և միջոցների օգտագործումը:

1.11.5. էներգաօբյեկտում հրդեհի մարման ղեկավարը, մինչև առաջին հրշեջ ստորաբաժանման ժամանումը, հանդիսանում է հերթափոխի ավագը (էլեկտրակայանի հերթափոխի պետ, ենթակայանի հերթապահ ինժեներ) կամ էներգաօբյեկտի ղեկավարը:

Առաջին հրշեջ ստորաբաժանման ժամանելուն պես, հերթափոխի ավագը (Էներգաօբյեկտի ղեկավարը) պարտավոր Է հրշեջ ստորաբաժանման ավագ հրամանատարին տեղեկացնել հրդեհի մարման համար ձեռնարկված միջոցառումների մասին և նրան հանձնել հրդեհի մարման ղեկավարումը:

1.11.6. Էներգաօբյեկտի յուրաքանչյուր արտադրամասում, լաբորատորիայում, արհեստանոցում, բաժնում և այլ ստորաբաժանումներում պետք Է մշակվեն, օբյեկտային Հրշեջ պաշտպանության Հետ (նրա առկայության դեպքում) համաձայնեցված, Էներգաօբյեկտի ղեկավարի կողմից հաստատված, հրդեհային անվտանգության և հակահրդեհային ռեժիմի կոնկրետ միջոցառումների հրահանգներ:

1.11.7. Բոլոր էներգաօբյեկտներում և վերանորոգման ձեռնարկություններում պետք է ստեղծվեն տեխնիկական ղեկավարի կողմից ղեկավարվող հրդեհատեխնիկական հանձնաժողովներ, ինչպես նաև անհրաժեշտ դեպքերում` կամավոր հրշեջ կազմավորումներ, որոնք իրենց աշխատանքը կկատարեն համաձայն գործող դրույթների:

1.11.8. Հրդեհի մարման և ազդանշանման ավտոմատ և այլ կայանքների տեխնիկական սպասարկումը պետք է իրականացնի էներգաօբյեկտի անձնակազմը` տեղային հրահանգներին համապատասխան, հակավթարային և ռելեային պաշտպանության սպասարկման համանմանությամբ: Հրդեհի մարման առաջնային միջոցները պետք է պահվեն աշխատանքի համար մշտապես պատրաստ վիճակում, իսկ նրանց տեխնիկական սպասարկումը պետք է իրականացվի «էներգետիկ ձեռնարկություններում կրակի մարման առաջնային միջոցների պահպանման և օգտագործման հրահանգներ»-ին համապատասխան:

1.11.9. Հակահրդեհային ջրատարների տեղամասերի անջատման, ճանապարհների և անցումների փակման, հակահրդեհային ջրամատակարարման տեխնոլոգիական սարքավորումների նորոգման, ինչպես նաև հակահրդեհային ավտոմատիկայի և ազդասարքերի անջատումների հետ կապված աշխատանքները պետք է կատարվեն համապատասխան տեղամասերի (կայանքների) հրդեհային անվտանգության և շահագործման համար պատասխանատու անձի հետ համաձայնեցնելով, միայն էներգաօբյեկտի տեխնիկական ղեկավարի գրավոր թույլտվությունից և օբյեկտային հրշեջ պաշտպանությանը (նրա առկայության դեպքում) ծանուցելուց հետո:

1.11.10. էներգաօբյեկտներում եռակցման և այլ հրդեհավտանգ, այդ թվում նաև նորոգող, մոնտաժային և այլ կապալառու կազմակերպությունների կողմից տարվող աշխատանքները պետք է կատարվեն «էներգետիկ-ձեռնարկություններում հրային աշխատանքների կատարման դեպքում հրդեհային անվտանգության միջոցառումների հրահանգներ»-ի պահանջներին համապատասխան:

1.11.11. Օբյեկտներում հակահրդեհային ռեժիմ կազմակերպելու ժամանակ պատասխանատվություն կրում են.

էներգաօբյեկտի և կազմակերպության ղեկավարները` ընդհանուր հակահրդեհային վիճակի, հակահրդեհային միջոցառումների և ռեժիմի պահանջների կատարման կազմակերպման, օբյեկտում ստեղծված կամավոր հրշեջ կազմավորումների աշխատանքի համար,

տեխնիկական ղեկավարները` հրդեհատեխնիկական հանձնաժողովի աշխատանքի, հրդեհի մարման միջոցների և հակահրդեհային ավտոմատիկայի համակարգերի տեխնիկական վիճակի, նորմատիվային հակահրդեհային պահանջների կատարման կազմակերպման և անձնակազմի նախապատրաստման համար,

ստորաբաժանումների ղեկավարները և ինժեներա-տեխնիկական աշխատողները` նրանց կցված օբյեկտների կամ տեղամասերի հակահրդեհային վիճակի և անձնակազմի նախապատրաստման համար:

1.11.12. Հրդեհի բռնկման յուրաքանչյուր դեպք պետք է քննվի համապատասխան «էներգետիկական օբյեկտներում տեղի ունեցած հրդեհների քննման և հաշվառման մասին` հրահանգների» հատուկ նշանակված հանձնաժողովի կողմից, պարզելու համար պատճառները, վնասները, հրդեհի բռնկման առաջացման համար մեղավորներին, և ճյուղի այլ օբյեկտներում հակահրդեհային միջոցառումներ մշակելու համար:

 

1.12. Բնապահպանական պահանջների կատարումը

 

1.12.1. էներգակայանքների աշխատանքի ժամանակ պետք է միջոցներ ձեռնարկվեն կանխելու կամ սահմանափակելու շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ազդեցություն ունեցող աղտոտող նյութերի արտանետումները մթնոլորտ և ջրնետումներ` ջրային օբյեկտներ, աղմուկը, թրթռումը, էլեկտրական և մագնիսական դաշտերն ու այլ վնասակար ֆիզիկական ազդեցությունները, ինչպես նաև օգտագործվող ջրի անվերադարձ կորուստներն ու ծավալները կրճատելու համար:

1.12.2. Մթնոլորտ արտանետված աղտոտող նյութերի քանակը չպետք է գերազանցի սահմանային թույլատրելի արտանետումների (սահմանաքանակի) նորմերը: Աղտոտող նյութերի ջրնետումը ջրային օբյեկտներ չպետք է գերազանցի սահմանային թույլատրելի նորմերը, կամ ժամանակավոր համաձայնեցված ջրնետումներին, որոնք սահմանվում են յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտի համար, շրջակա միջավայրի պահպանության հատուկ լիազորված պետական մարմինների կողմից:

էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի լարվածությունը չպետք է գերազանցի այդ գործոնների սահմանային թույլատրելի մակարդակը, իսկ աղմկային ազդեցությունը` սարքավորումների ձայնային հզորության նորմը, որոնք սահմանված են համապատասխան սանիտարական նորմերով ու ստանդարտներով:

1.12.3. Այն դեպքերի համար, երբ հայտարարվում է խիստ անբարենպաստ օդերևութաբանական պայմաններ, յուրաքանչյուր ջերմային էլեկտրակայան և ջեռուցման կաթսայատուն պետք է ունենա մթնոլորտ կատարվող վնասակար արտանետումների նվազեցման միջոցառումների պլան` համաձայնեցված տարածքային բնապահպանական մարմինների հետ:

1.12.4. Յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում պետք է մշակված լինեն միջոցառումներ` կանխելու համար աղտոտող նյութերի վթարային և այլ համազարկային արտանետումներն ու թափումները (վարնետքերը) շրջակա միջավայր:

1.12.5. էներգաօբյեկտներում, որտեղ գոյանում են թունավոր թափոններ, պետք է ապահովեն նրանց ժամանակին օգտագործումը, վնասազերծումն ու թաղումը հատուկ դաշտերում, որոնք գտնվում են տեղային կամ տարածքային վարչության տնօրինության ներքո: Թափոնների պահեստավորումը կամ թաղումը էներգաօբյեկտի տարածքում, չի թույլատրվում:

1.12.6. Առողջապահական հաստատված նորմերի ու բնապահպանական պահանջների պահպանումը չապահովող սարքավորումներով էլեկտրակայանքների շահագործումն արգելվում է:

1.12.7. էներգակայանքների հիմնական և օժանդակ սարքավորումների շահագործման ժամանակ, ջրային օբյեկտները աղտոտումից պահպանելու նպատակով, պետք է ղեկավարվել «շրջակա բնական միջավայրի պաշտպանությանը վերաբերվող» ՀՀ օրենսդրությամբ, ջրային օբյեկտները աղտոտումից պահպանելու մասին պետական և ճյուղային ստանդարտներով, ջրօգտագործման, մակերևութային ջրերը կեղտոտումից պահպանելու, ՋԷԿ-երի արտադրական այլ ձեռնարկությունների կեղտաջրերի մաքրման և ջրամբարների շահագործման վերաբերյալ գործող նորմատիվային կանոններով, հրահանգներով, հանձնարարականներով:

1.12.8. Կեղտաջրերի մաքրման և մշակման կայանքները պետք է ընդունվեն շահագործման` մինչև ջերմաէներգետիկ սարքավորումների նախագործարկման մաքրումը սկսելը:

1.12.9. էլեկտրակայանների և ջեռուցման կաթսայատների սարքավորումների շահագործման ժամանակ անհրաժեշտ է ղեկավարվել շրջակա բնական միջավայրի պաշտպանության մասին ՀՀ օրենսդրությամբ, մթնոլորտի աղտոտումը կանոնակարգող պետական և ճյուղային ստանդարտներով, ներկայումս գործող «Ջերմային էլեկտրակայաններում և կաթսայատներում մթնոլորտ կատարվող արտանետումների վերահսկումը կազմակերպելու կանոններով», «Ջերմային էլեկտրակայաններում մթնոլորտ կատարվող արտանետումների վերահսկման կազմակերպման տիպային կանոնադրությամբ», «Գազամաքրման կայանքների շահագործման կանոններով», «Ջերմային էլեկտրակայանների կաթսաներից ծխագազերի հետ արտանետվող ազոտի օքսիդների հաշվարկման մեթոդական ցուցումներ»-ով, Հայկական էներգահամակարգի էլեկտրական կայանների և ցանցերի աշխատանքում տեխնոլոգիական խախտումների հետաքննության և հաշվառման վերաբերյալ հրահանգով և այլ տեղային պայմանների համար կազմված հրահանգներով:

1.12.10. էլեկտրական ցանցերի և ենթակայանների շահագործման ժամանակ անհրաժեշտ է ղեկավարվել «Փոփոխական հոսանքի օդային էլեկտրահաղորդման գծերից ստեղծվող էլեկտրական դաշտի ազդեցությունից բնակչությանը պաշտպանելու առողջապահական նորմերով ու կանոններով» և «էլեկտրահաղորդման գծերի և ենթակայանների նախագծման, շինարարության և շահագործման ժամանակ էկոլոգիական նորմատիվների ապահովման մեթոդական հանձնարարականներով»:

1.12.11. էներգաօբյեկտները պարտավոր են վերահսկել և հաշվի առնել աղտոտող նյութերի արտանետումներն ու թափումները, ջրային աղբյուրներից վերցվող և նորից այնտեղ թափվող ջրի ծավալները, ինչպես նաև վերահսկել էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի լարվածությունը էլեկտրահաղորդման օդային գծերի սանիտարապաշտպանական գոտում:

1.12.12. Շրջակա միջավայր կատարվող աղտոտող նյութերի արտանետումների, վերցվող և թափվող ջրերի ծավալների հսկողության համար յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտ պետք է հագեցված լինի մշտական գործող ավտոմատ սարքերով, իսկ դրանց բացակայության կամ օգտագործման անհնարինության դեպքում, պետք է օգտագործվեն անմիջական պարբերական չափումներ և հաշվարկային մեթոդներ: էլեկտրական ցանցերը պետք է հանդերձված լինեն էլեկտրական և մագնիսական դաշտերը չափող սարքերով:

 

1.13. Տեխնիկական շահագործման կանոնների կատարման պատասխանատվությունը

 

1.13.1. Սույն Կանոնների իմացությունն ու կատարումը պարտադիր է էներգաօբյեկտի և ծառայությունների, ինչպես նաև կարգաբերման, շինարարական, մոնտաժային, նախագծային և գիտահետազոտական կազմակերպությունների (անկախ սեփականության ձևից) աշխատողների համար, այն ծավալով, որը պարտադիր է համապատասխան պաշտոնի և մասնագիտության համար:

1.13.2. Էներգաօբյեկտի բնականոն շահագործման համար պատասխանատվություն է կրում սեփականատերը (էներգաօբյեկտի ղեկավարը): Յուրաքանչյուր էներգաօբյեկտում կառուցվածքային ստորաբաժանման կանոնադրությամբ և ղեկավարի հրամանով պետք է բաշխվեն սարքավորումների, շենքերի, կառույցների և հաղորդակցուղիների սպասարկման գործառնությունները արտադրական ստորաբաժանումների միջև (արտադրամասերի, շրջանների, տեղամասերի, լաբորատորիաների և այլն) և նշանակվեն էներգակայանքների բոլոր տարրերի վիճակի և անվտանգության շահագործման համար պատասխանատու անձինք, ինչպես նաև որոշվեն ողջ անձնակազմի պաշտոնեական պարտականությունները:

1.13.3. Անձինք, որոնք պատասխանատու են սարքավորումների, շենքերի և կառույցների վիճակի և անվտանգ շահագործման համար, պետք Է ապահովեն. Էներգաօբյեկտի շահագործումը հրահանգների և այլ նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին համապատասխան, էներգակայանքի վիճակի հսկողությունը, կայանքի և նրա տարրերի աշխատանքի խափանման քննությունն ու հաշվառումը, շահագործանորոգման փաստաթղթերի վարումը:

1.13.4. Ճյուղի յուրաքանչյուր աշխատող իր պարտականությունների շրջանակներում պետք է ապահովի էլեկտրակայանի և ցանցերի սարքավորումների, շենքերի, կառույցների համապատասխանությունը սարքման և անվտանգ շահագործման կանոններին, ՀԱԿ-ին և ԱՏԿ-ին, պահի ու պահպանի ձեռնարկության և կազմակերպության ունեցվածքը:

1.13.5. Էներգաօբյեկտների, կազմակերպությունների և նրանց ստորաբաժանումների ղեկավարները պատասխանատվություն են կրում իրենց ենթակա անձնակազմի կողմից սույն կանոնների պահպանման համար:

1.13.6. Սույն Կանոնների խախտումը առաջ է բերում իր հետ կարգապահական, վարչական կամ քրեական պատասխանատվություն, որը սահմանված է գործող օրենսդրությամբ և պաշտոնեական հրահանգներով:

1.13.7. Սույն Կանոնները չպահպանելու դեպքում, որը առաջ է բերել էներգակայանքի աշխատանքի խանգարում, հրդեհ կամ մարդկանց հետ կապված դժբախտ դեպքեր, անձնական պատասխանատվություն են կրում.

աշխատողները, որոնք անմիջականորեն սպասարկել և վերանորոգել են սարքավորումը, շենքերն ու կառույցներ` իրենց մեղքով տեղի ունեցած յուրաքանչյուր խախտման համար,

էլեկտրական և ջերմային ցանցերի, էներգահամակարգի, միացյալ և միասնական էներգահամակարգի հերթափոխի պետերը, ինչպես նաև հերթապահ և օպերատիվանորոգող անձնակազմը, կարգավարները` խախտումների համար, որոնք թույլ են տվել իրենք, կամ անմիջապես իրենց ենթակա անձնակազմը, որոնք աշխատանքը կատարել են նրանց ցուցումներով (կարգադրությամբ),

էլեկտրակայանների, ջեռուցման կաթսայատների, նորոգող ձեռնարկությունների արտադրամասերի և բաժինների պետերը, նրանց տեղակալները, վարպետներն ու ինժեներները, տեղային արտադրական ծառայությունների, էլեկտրացանցերի տեղամասերի և նորոգող մեխանիկական ծառայությունների պետերը, նրանց տեղակալները, վարպետներն ու ինժեներները, ջերմային ցանցերի շրջանների պետերը, նրանց տեղակալները, վարպետներն ու ինժեներները, ենթակայանների պետերը` իրենց կամ իրենց ենթակաների կողմից թույլ տված խախտումների համար,

էներգաօբյեկտների և կազմակերպությունների տնօրենները, տեխնիկական ղեկավարներն ու նրանց տեղակալները` իրենց ղեկավարության տակ գտնվող ձեռնարկություններում թույլ տրված խախտումների համար,

գերատեսչական արտադրական ծառայությունների պետերը, ինժեներա-տեխնիկական աշխատողները` իրենց կողմից թույլ տրված խախտումների և այդ ծառայությունների աշխատողների մեղքով կատարված խախտումների համար, որոնք տեղի են ունեցել նրանց կցված տեղամասերում կամ Էներգաoբյեկտի սարքավորումներում,

գերատեսչությունների ղեկավարները` էներգաօբյեկտներում և էներգահամակարգի կազմակերպություններում տեղի ունեցած խախտումների համար,

նախագծային, կոնստրուկտորական, նորոգող, կարգաբերող, հետազոտական և մոնտաժային կազմակերպությունների ղեկավարներն ու ինժեներատեխնիկական աշխատողները` իրենց և իրենց ենթակաների կողմից թույլ տրված խախտումների համար:

1.13.8. էներգաօբյեկտի կամ կազմակերպության ստորաբաժանման ղեկավարը կրում է անձնական պատասխանատվություն` իր որոշման կամ կարգադրության համար, որն ընդունվել է սույն Կանոնների խախտումով:

1.13.9. Սարքավորումների բոլոր գործարանային թերությունների, շենքերի և կառույցների վնասման դեպքերի համար, որոնք տեղի են ունեցել արտադրող գործարանի, նախագծային, շինարարական և մոնտաժային կազմակերպությունների մեղքով` էներգաօբյեկտների ղեկավարները սահմանված կարգով կարող են բողոքագիր ներկայացնել:

1.13.10. Կողմնակի կազմակերպությունների և անհատ մարդկանց կողմից էներգաօբյեկտների ենթակայության տակ գտնվող էլեկտրահաղորդման օդային և մալուխային գծերի, հիդրոտեխնիկական կառույցների և նրանց ստուգիչ-չափիչի սարքավորումների, ստորգետնյա հաղորդակցուղիների և սարքավորումների վնասման դեպքերում, էներգաօբյեկտների ղեկավարները պետք է կազմեն ակտ և այն հանձնեն տեղական իրավապահ մարմիններին` սահմանված կարգով մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու համար:

 

2. ՏԱՐԱԾՔ, ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ՇԵՆՔԵՐ ԵՎ ԿԱՌՈՒՅՑՆԵՐ

 

2.1. Տարածքը

 

2.1.1. էներգաօբյեկտի տարածքների, շենքերի ու կառույցների շահագործման և սանիտարատեխնիկական պատշաճ վիճակը ապահովելու համար պետք է կատարվեն և պահվեն սարքին վիճակում.

շենքերից, կառույցներից, ողջ տարածքից մակերեսային և գետաջրերի հեռացման համակարգերը (ջրաքաշներ, ջրակալներ, կողմնատար առուներ, ջրահեռացման ուղիներ և այլն),

արտանետիչ խողովակաշարերի աղմուկի խլացուցիչները, ինչպես նաև այլ սարքվածքներ ու կառուցվածքներ, որոնք նախատեսված են տեղափակելու աղմուկի աղբյուրներն ու իջեցնելու նրա մակարդակը մինչև պահանջվող նորմերը,

ջրմուղի, կոյուղու, ջրաքաշման, ջերմաֆիկացման, տրանսպորտային, գազային և հեղուկ վառելիքների ցանցերն ու նրանց կառուցվածքները,

խմելու ջրի աղբյուրները, ջրամբարներն ու ջրամատակարարման աղբյուրների պահպանության սանիտարական գոտիները,

երկաթուղային գծերն ու անցատեղերը, ավտոմոբիլային ճանապարհները, հրշեջ երթանցները, հրշեջ ջրածորանները (հիդրանտներ), ջրավազանները, հովարանները տանող մուտքերը, կամուրջները, հետիոտն ճանապարհներն ու անցումները և այլն,

հակասողանքային, հակափլվածքային, ափերի ամրացման, հակաձնահյուսքային, հակահեղեղային կառուցվածքները,

հիմնագծային և աշխատանքային հենանիշներն ու նշանակետերը, գետնաջրերի ռեժիմին հետևելու համար պիեզոչափերն ու ստուգման հորատանցքերը,

պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցների համալիրը (ցանկապատեր, պարիսպներ, ստուգման անցագրային կետեր, պահակակետեր, ծառայողական շինություններ),

շանթապաշտպանության և հողակցման համակարգերը:

Դրանից բացի պետք է հետևողականորեն իրականացնել տարածքի կանաչապատում և բարեկարգում:

2.1.2. Փակ տարածքներում, գետնի տակ թաքնված ջրմուղի, կոյուղու, ջերմաֆիկացման, ինչպես նաև գազամուղների, օդամուղների և մալուխների հաղորդակցման ուղիները ցուցանիշների օգնությամբ պետք է նշվեն գետնի մակերևույթի վրա:

2.1.3. էներգաօբյեկտի տարածքում թափառող հոսանքների առկայության դեպքում, պետք է ապահովված լինի ստորգետնյա մետաղական կառուցվածքների ու հաղորդակցման ուղիների էլեկտրաքիմիական պաշտպանությունը կոռոզիայից:

2.1.4. Հետևողական կերպով, հատկապես անձրևների ժամանակ, պետք է հսկողություն սահմանել լանջերի, թեքությունների, փոսերի, փորվածքների վրա և անհրաժեշտության դեպքում, նրանց ամրացման համար ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ:

2.1.5. Գարնանը ջրահեռացման բոլոր ցանցերն ու սարքվածքները պետք է զննվեն և նախապատրաստվեն ձնհալքի ջրերի բաց թողնման համար: Մալուխների, խողովակների, օդափոխման ուղիների` պատերի միջով անցնելու տեղերում, խցվածքները պետք է ամրացվեն, իսկ պոմպահանման մեխանիզմները բերվեն աշխատանքային պատրաստ վիճակի:

2.1.6. էլեկտրակայաններում պետք է անցկացվեն գետնաջրերի ռեժիմի ստուգում` ըստ ստուգման հորատանցքերում եղած ջրի մակարդակի (պիեզոչափերով), շահագործման առաջին տարում առնվազն ամիսը մեկ, հետագա տարիներին` կախված գետնաջրերի մակարդակի փոփոխությունից, բայց ոչ ուշ, քան եռամսյակը մեկ: Կարստային (լուծվող ապարների) գոտիներում գետնաջրերի ռեժիմների ստուգումները պետք է կազմակերպվեն հատուկ ծրագրերին համապատասխան, տեղային հրահանգներով նախատեսվող ժամկետներում: Հորատանցքերից քիմիական վերլուծության համար ջրի նմուշառումն ու ջերմաստիճանի չափումը պետք է իրականացվեն տեղային հրահանգներին համապատասխան: Արդյունքները պետք է գրանցվեն հատուկ մատյաններում:

2.1.7. էներգաօբյեկտի թափոնների խոշոր կուտակիչներում պետք է կազմակերպվեն ստորգետնյա ջրերի որակի կանոնավոր քիմիա-վերլուծական ստուգումներ, կես տարին մեկ պարբերականությամբ` դիտարկվող ցանցի հորատանցքերից: Վերլուծության արդյունքները պետք է փոխանցվեն երկրաբանական տարածքային կազմակերպություն:

2.1.8. էներգաօբյեկտի տարածքում նստվածքային, սողանքային երևույթներ, բնահողի փքվածություն հայտնաբերելու դեպքում, պետք է ձեռնարկվեն միջոցներ` վերացնելու պատճառները, որոնք բերել են բնահողի բնականոն պայմանների խախտման և վերացվեն դրանց հետևանքները:

2.1.9. Օտարման գոտու տարածքում շենքերի և կառույցների շինարարություն կարելի է իրականացնել միայն նախագծի առկայության դեպքում. Օտարման գոտու սահմաններում բոլոր շինարարական-մոնտաժային աշխատանքները կարող են կատարվել միայն էներգաօբյեկտի ղեկավարի թույլտվությամբ: Շենքերի և կառույցների շինարարությունը գազանցքերի (ծխանցքների) և կամրջակների (էստակադների) տակ` արգելվում է:

2.1.10. Երկաթուղային ճանապարհները, կամուրջներն ու նրանց վրայի կառույցները, որոնք գտնվում են էլեկտրակայանի տնօրինության ներքո, պետք է պահպանվեն և նորոգվեն «Երկաթուղիների տեխնիկական շահագործման կանոններ»-ին համապատասխան:

2.1.11. Ավտոմոբիլային ճանապարհների, կամուրջների և նրանց վրա գտնվող կառույցների պահպանումն ու նորոգումը պետք է համապատասխանի «Ավտոմոբիլային ճանապարհների պահպանման և նորոգման տեխնիկական կանոններ»-ի պահանջներին:

2.1.12. Տեղային հրահանգով որոշված ժամկետներում և նրանում սահմանված ծավալով կամուրջների վրա պետք է կազմակերպվեն դիտարկումներ` հետևյալ ցուցանիշների համար.

հենարանների նստվածքներն ու տեղաշարժերը, թռիչքային կառուցվածքի հեծանների (ֆերմաների) բարձրությունների և նրանց հատակագծային, ինչպես նաև երթևեկելի մասի դիրքերի որոշումը:

Դրա հետ միասին հիմնական կամուրջները 10 տարին մեկ, իսկ փայտյա կամուրջները` 5 տարին մեկ պետք է զննվեն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` փորձարկվեն:

Կամրջի փորձարկումն առանց նրա նախնական զննման, արգելվում է:

Միաեռակցված, միագամված, ինչպես նաև եռակցումով ուժեղացված պողպատյա և երկաթբետոնե սալով միավորված մետաղական թռիչքային կառուցվածքները, պետք է դիտարկվեն ձմռանը` առնվազն ամիսը մեկ, իսկ -20oC-ից (2-ից ցածր ջերմաստիճանների դեպքում` ամեն օր:

2.1.13. Ցածր ջերմաստիճանների ժամանակաշրջանում կամրջի երթևեկելի մասը, ինչպես նաև կամրջի մոտեցումները, պետք է մաքրվեն ձյունից և սառույցից:

 

2.2. Արտադրական շենքերը, կառույցները և սանիտարատեխնիկական սարքվածքները

 

2.2.1. էներգաօբյեկտի արտադրական շենքերն ու կառույցները պետք է պահպանվեն սարքին վիճակում, որն էլ կապահովի նրանց երկարատև և հուսալի օգտագործումը` ըստ նշանակության: Վերջինս կապահովի անձնակազմի աշխատանքի անվտանգությունն ու կբավարարի տեխնիկական նորմերի պահանջները:

2.2.2. Շահագործման ընթացքում էներգաօբյեկտի շենքերն ու կառույցները պետք է ենթարկվեն կանոնավոր դիտարկումների այն ծավալով, որը որոշված է տեղային հրահանգով:

Տարվա ընթացքում 2 անգամ (գարնանն ու աշնանը), կանոնավոր դիտարկումների հետ միաժամանակ, շենքերի և կառույցների արատներն ու վնասվածքները բացահայտելու համար, պետք է անցկացվեն ստուգումներ, իսկ տարերային աղետներից (փոթորկային քամիներ, մեծ տեղատարափներ կամ ձյունատեղում, հրդեհներ, 5 բալ և ավել ուժգնության երկրաշարժեր և այլն) կամ վթարներից հետո` արտահերթ ստուգումներ:

Հիմնական արտադրական շենքերի ու կառույցների շինարարական կառուցվածքները ըստ էներգաօբյեկտի ղեկավարի կողմից հաստատված և գլխավոր նախագծողի հետ համաձայնեցված ցանկի, 5 տարին մեկ, մասնագիտացված կազմակերպության կողմից, պետք է ենթարկվեն տեխնիկական զննման:

2.2.3 Գարնանային զննումների ժամանակ պետք է ճշտվեն շենքերի, կառույցների և սանիտարատեխնիկական համակարգերի վերանորոգման աշխատանքների ծավալները, որոնք նախատեսվում են կատարելու ամռանը, և որոշել հիմնական նորոգումների աշխատանքների ծավալները` հաջորդ տարվա պլանների մեջ մտցնելու համար:

Աշնանային զննումների ժամանակ պետք է ստուգվեն շենքերի և կառույցների ձմռան նախապատրաստվածությունը:

2.2.4. էլեկտրակայաններում շենքերի, կառույցների և սարքավորումների հիմքերի նստվածքներին հետևելու համար պետք է կազմակերպվեն դիտարկումներ` շահագործման առաջին տարում` 3 անգամ, երկրորդ տարում` 2 անգամ, իսկ հետագայում, մինչև հիմքերի նստվածքների կայունացումը` տարին մեկ, նստվածքների կայունացումից հետո (1 մմ և ավելի պակաս տարվա ընթացքում) առնվազն 5 տարին մեկ:

2.2.5. Ստորգետնյա լեռնային մշակումների տարածքներում, գործող սարքավորումների կողմից դինամիկ կիպացման ենթարկված բնահողերում, նստվածք տվող բնահողերում, կարստային գոտիներում, երկարամյա սառածության շրջաններում, 7 և ավելի բալանոց սեյսմիկ շրջաններում շենքերի ով կառույցների զննումները, հիմքերի նստվածքների, շինարարական կառուցվածքների ձնախախտման դիտարկումները պետք է անցկացվեն հատուկ ծրագրերով` տեղային հրահանգներով նախատեսված ժամկետներում, բայց` առնվազն երեք տարին մեկ:

2.2.6. էլեկտրակայանի ծխնելույզներն ու գազատարները պետք է ենթարկվեն արտաքին զննման` տարին մեկ (գարնանը): Ծխնելույզի ներքին զննումները պետք է իրականացվեն շահագործման հանձնելու 5-րդ տարում, իսկ հետագայում` ըստ անհրաժեշտության, բայց` առնվազն 15 տարին մեկ:

Աղյուսե և միաձույլ ներպատվածքով ծխնելույզների ներքին զննումները կարելի է փոխարինել ջերմացույցայինով` առնվազն 5 տարին մեկ զննման հաճախականությամբ:

2.2.7. Շենքերի, կառույցների, սարքավորումների հիմքերի դիտարկումների ժամանակ պետք է ստուգվեն շարժական հենարանների, մետաղական կառուցվածքների զոդված, գամված և հեղույսային միացությունների, ջերմաստիճանային կարերի, հավաքովի երկաթբետոնե կառուցվածքների եզրամիացումների տեղերի ու լցափակված մասերի, երկաթբետոնե կառուցվածքների ամրանների ու բետոնի (կոռոզիայի հայտնվելու կամ ձևախախտման դեպքում), կռունկների կռունկատակի կառուցվածքների ու դինամիկական և ջերմային բեռնվածության ու ազդեցության ենթարկված տեղամասերի վիճակները:

2.2.8. Ջրամշակման կայանքների շինություններում պետք է ստուգվեն և պահպանվեն սարքին վիճակում. ջրաքաշման ուղիները, վաքերը, գետնախորշերը, աղային խորշերի և մակարդվածքի (կոագուլյանտի) խոնավ պահպանության խորշերի պատերը, թթուների և ալկալիների չափանոթների սրահների հատակները:

2.2.9. Շինարարական կառուցվածքներում ճեղքերի, կոտրվածքների և վնասվածության այլ արտաքին նշանների հայտնաբերման դեպքում, այդ կառուցվածքների նկատմամբ պետք է սահմանվի հսկողություն` փարոսի օգտագործմամբ և գործիքային չափումների օգնությամբ:

Արատների հայտնաբերման մասին տեղեկությունները պետք է մտցվեն շենքերի և կառույցների տեխնիկական վիճակի մատյանի մեջ` սահմանելով հայտնաբերված արատների վերացման ժամկետները:

2.2.10. Շենքերի, կառույցների կրող և պարսպող կառուցվածքներում անցքերի բացումը, որմնաբացվածքների փորումը, տեխնոլոգիական սարքավորումները, տրանսպորտային միջոցները, խողովակաշարերը, այլ սարքավորումների սարման, ապասարման և նորոգման ժամանակ օգտագործվող ամբարձիչ սարքվածքները շինարարական կառուցվածքների վրա տեղադրելը, նրանցից կախելը և ամրացնելը, շենքի հիմնակմախքի կապերի կտրումը` առանց համաձայնեցնելու նախագծային կազմակերպության և շենքի (կառույցի) շահագործման համար պատասխանատու անձի հետ, ինչպես նաև պահուստային սարքավորումներ, այլ առարկաներ ու նյութեր ոչ սահմանված տեղերում պահելը արգելվում է:

Ծածկի յուրաքանչյուր տեղամասի համար նախագծային տվյալների հիման վրա պետք է որոշվեն սահմանային բեռնվածքները, նշվեն ցուցանակների վրա և տեղադրվեն տեսանելի տեղերում:

Շահագործման ընթացքում ծածկերի կրողունակության փոփոխության (նվազման) դեպքում թույլատրելի բեռնվածությունները պետք է ճշգրտվեն, հաշվի առնելով զննումների և հավաստված հաշվարկներով բացահայտված տեխնիկական վիճակը:

2.2.11. Շենքերի և կառույցների ծածկերը պետք է մաքրվեն աղբից, մոխրային նստվածքներից և շինարարական նյութերից: Հեղեղային ջրերի հեռացման համակարգերը պետք է մաքրվեն և փորձարկվեն:

2.2.12. Շենքերի և կառույցների մետաղական կառուցվածքները պետք է պաշտպանվեն քայքայումից: Հակաքայքայիչ պաշտպանության արդյունավետության նկատմամբ պետք է հսկողություն սահմանվի:

2.2.13. էներգաօբյեկտների սրահների և սարքավորումների գունավորումը պետք է բավարարի արդյունաբերական գեղագիտության, առողջապահության և խողովակաշարերը տարբերիչ գույներով ներկելու հրահանգի պահանջներին:

Շենքերի ճակատների, հիմնական շինությունների ինտերիերի (ներսույթի) բոլոր տեսակի շեղումները նախագծային լուծումներից, պետք է համաձայնեցվեն նախագծային կազմակերպության հետ:

2.2.14. Շինարարական կառուցվածքները, շենքերի, կառույցների, սարքավորումների հիմքերը պետք է պահպանված լինեն հանքային յուղերի, թթուների, ալկալիների, շոգու և ջրի ներթափանցումներից:

2.2.15. Ջեռուցման և օդափոխման համակարգերի տեխնիկական վիճակն ու նրանց աշխատանքի ռեժիմը պետք է ապահովեն օդային միջավայրի նորմավորված պարամետրեր, էներգետիկ սարքավորումների աշխատանքի հուսալիություն և շենքը շրջափակող կառուցվածքների երկարակեցություն: Համակարգերի շահագործումը պետք է իրականացվի տեղային հրահանգներին համապատասխան:

2.2.16. Շենքերի և կառույցների հրապարակները, տրանսպորտային անցումները, պետք է մշտապես լինեն մաքուր և սարքին վիճակում: Շենքերում և սարքավորումների վրա չպետք է թույլատրվի փոշու կուտակումներ:

 

-------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
Էներգետիկ ենթակառ և բնական պաշարնե
24.06.1998
N 192-ԳՄ
Հրաման