040.1591.140108
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
27 դեկտեմբերի 2007 թվականի N 1591-Ն
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ՄԱՐԶԻ ԾԱՂԿԱՀՈՎՏԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ (ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«Քաղաքաշինության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 10-րդ, 14.3-րդ և 17-րդ հոդվածներին համապատասխան` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.
1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովտի գյուղական համայնքի (բնակավայրի) գլխավոր հատակագիծը` համաձայն հավելվածի:
2. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարին` գլխավոր հատակագծի իրականացման մոնիթորինգն ապահովել համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ի «Պետական քաղաքաշինական կադաստրի վարման և քաղաքաշինական գործունեության մոնիթորինգի անցկացման կարգը հաստատելու մասին» N 802 որոշմամբ սահմանված կարգի:
3. Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման մարմինների ղեկավարներին` ճյուղային և համայնքային զարգացման ծրագրերում սահմանված կարգով ներառել գլխավոր հատակագծի իրականացման համապատասխան միջոցառումները` ըստ առաջնահերթության:
4. Առաջարկել Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովտի գյուղական համայնքի ղեկավարին` համայնքի զարգացման ծրագրերում սահմանված կարգով ներառել գլխավոր հատակագծի իրականացման միջոցառումները` ըստ առաջնահերթության:
5. Սահմանել, որ գլխավոր հատակագծով նախատեսված հողամասերի նպատակային նշանակության փոփոխությունները կատարվում են Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսդրությամբ սահմանված կարգով` ըստ գլխավոր հատակագծով նախատեսված կառուցապատման հերթականության:
6. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:
ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ
2008 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀՈՒՆՎԱՐԻ 14-ԻՆ
Հավելված
ՀՀ կառավարության
2007 թվականի դեկտեմբերի 27-ի
N 1591-Ն որոշման
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ՄԱՐԶԻ ԾԱՂԿԱՀՈՎՏԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ (ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Նախաբան
ԳԼՈՒԽ I
I -1 Տարածքի քաղաքաշինական վերլուծություն և համալիր գնահատական I-1.1 Ծաղկահովիտ գյուղի ձևավորման պատմական փուլերը I-1.2 Բնակավայրի դիրքը մարզի տարաբնակեցման համակարգում I-1.3 Տարաբնակեցման համակարգի ձևավորման պայմանները I-2 Ծաղկահովիտ գյուղի համալիր գնահատականը I-2.1 Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի բնակլիմայական պայմանների բնութագրումը I-2.2 Կլիմայական պայմաններ I-2.3 Ծաղկահովիտ գյուղի միկրոկլիմայական քարտեզները I-2.3.1 Ծաղկահովիտ գյուղի համայնքի ջերմաստիճանի միկրոկլիմայական քարտեզները I-2.3.2 Ծաղկահովիտ գյուղի համայնքի քամու միկրոկլիմայական քարտեզները I-2.4 Ծաղկահովիտ գյուղի համայնքի (բնակավայրի) տարածքի ճարտարագիտաերկրաբանական և սեյսմոլոգիական ուսումնասիրությունը I-2.5 ՀՀ Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանցում I-2.6 ՀՀ Ծաղկահովիտ գյուղի վարչական սահմանների ճշգրտում I-2.7 Ժողովրդագրական տվյալներ I-3 Ժամանակակից կառուցապատման իրավիճակի վերլուծություն I-3.1 Բնակելի կառուցապատում I-3.2 Հասարակական կառուցապատում I-3.3 Արդյունաբերական կառուցապատում I-4. Ճանապարհատրանսպորտային ենթակառուցվածքներ I-5. Լանդշաֆտի դասակարգումը և գնահատումը I-6. Տարածքի ճարտարագիտական պաշտպանության միջոցառումները I-7. Տարածքի գնահատականն ըստ հատակագծային պայմանների I-8 Ճարտագիտական ենթակառուցվածներ I-8.1 Ջրամատակարարում I-8.2 Կոյուղի I-8.3 Ոռոգում I-8.4 Ջերմամատակարարում և գազամատակարարում I-8.4.1 Ջերմամատակարարում I-8.4.2 Գազամատակարարում I-8.5 Էլեկտրամատակարարում I-8.6 Կապի ցանցեր I-9 Շրջակա միջավայրի պահպանություն I-9.1. Ծաղկահովիտ գյուղի շրջակա միջավայրի պահպանության համալիր ուրվագիծ I-9.2. Ծաղկահովիտ գյուղի շրջակա միջավայրի կանխատեսումային ցուցանիշներ և բարելավման համար նախատեսվող միջոցառումներ I-10. Պատմամշակութային հուշարձանների պահպանություն I-11. Քաղաքացիական պաշտպանության միջոցառումներ I-12. Նախորդ գլխավոր հատակագծի իրացման վերլուծություն
ԳԼՈՒԽ II
Ծաղկահովիտ գյուղի հեռանկարային զարգացումը
II-1. Հեռանկարային զարգացման հայեցակարգ
II-1.1. Արդյունաբերության «բազային» կոմպլեքսաստեղծ ճյուղերի
զարգացման ներուժը
II-1.2 Ռեկրեացիայի քաղաքաշինական հեռանկարային կազմակերպումը
II-2. Բնակչություն և բնակելի ֆոնդ
II-3. Հասարակական սպասարկման ոլորտ
II-4. Գյուղի տարածքի ճարտարապետահատակագծային կազմակերպում և գործառական կառուցվածք
II-4.1. Գյուղի տարածքային զարգացման հիմնական սկզբունքները
II-4.2. Հատակագծային կառուցվածք
II-4.3. Գյուղի տարածքի գործառական գոտիավորում
և կառուցապատման ռեժիմներ
II-5. Տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը
II-6. Ինժեներական ենթակառուցվածքների հեռանկարային զարգացումը
II-6.1. Ջրամատակարարում
II-6.1.1. Ներկա վիճակը
II-6.1.2. Ջրամատակարարման նորմերը և հաշվարկային ջրապահանջը
II-6.1.3. Ջրամատակարարման համակարգը և գոտիները
II-6.2. Կոյուղացում
II-6.2.1. Կոյուղու հաշվարկային ելքերը
II-6.2.2. Նախագծային լուծումներ
II-6.2.3. Անձրևաջրերի հեռացման համակարգ
II-6.2.4. Ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգի
վերակառուցման համար անհրաժեշտ աշխատանքներ
II-6.2.5. Ոռոգում
II-6.2.6. Ոռոգման նորմերը և հաշվարկային ջրապահանջը
II-6.2.7. Ոռոգման համակարգը
II-6.2.8. Հեղեղատար
II-6.3. Էներգամատակարարում
II-6.3.1. Էլեկտրամատակարարում
II-6.3.1.1. Ներկա վիճակը
II-6.3.1.2. Բեռնվածքների հաշվարկը
II-6.3.2. Գազամատակարարում
II-6.3.2.1. Գազի ծախսը հաշվարկային ժամանակաշրջանի համար
II-6.3.3. Ջերմամատակարարում
II-6.4. Կապի ցանց
ԳԼՈՒԽ III
Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի գոտիավորման նախագիծ
III-1. Ընդհանուր դրույթներ
III-1.1. Գոտիավորման նախագծի իրավազորությունը
III-1.2. Գոտիավորման նախագծի հիմնական նպատակները
III-1.3. Գոտիավորման նախագծի կիրառման բնագավառը
III-1.4. Գոտիավորման համակարգի կառուցվածքը
III-1.5. Գոտիավորման նախագծի իրավական հիմքերը
III-1.6. Գոտիավորման նախագծի կապը գլխավոր հատակագծի հետ
III-2. Տարածքի փաստացի օգտագործման և նախագծային հիմնական բնութագրեր
III-2.1. Սահմաններ
III-2.2. Կլիմայական պայմաններ
III-2.3. Հողածածկույթ
III-2.4. Ինժեներաերկրաբանական պայմաններ
III-2.5. Սեյսմատեխնիկական պայմաններ
III-2.6. Ինժեներական ենթակառուցվածքներ
III-3. Շրջակա միջավայրի պահպանություն
III-4. Գոտիավորման նախագծի կազմը
III-5. Գոտիներում թույլատրելի օգտագործումներ (կառուցապատումների) սահմանափակումների հիմնավորումները
III-6. Թույլատրելի օգտագործման ձևերի աղյուսակ
III-7. Հիմնական գոտիներ
III-8. Կառուցապատման կանոններ
III-9. Տերմիններ և սահմանումներ
III-10. Համայնքի հողօգտագործում
III-11. Ծաղկահովիտ գյուղի գլխավոր հատակագծի հիմնադրույթների
իրականացման առաջնահերթ միջոցառումներ
Գրականության ցանկ
Նախաբան
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի (բնակավայրի) գլխավոր հատակագիծը մշակվել է ՀՀ Քաղաքաշինության նախարարության պատվերով (պայմանագիր N ԱՇՁԲ-07/06-2 կնքված 27 մարտի 2007թ.) և նախագծային առաջադրանքի հիման վրա: Նախագծի մշակման համար հիմք են հանդիսացել հետևյալ տեխնիկական փաստաթղթերը`
1. ՀՀ «Քաղաքաշինության մասին» օրենքը,
2. ՀՀ Հողային օրենսգիրքը,
3. ՀՀ կառավարության 10 ապրիլի 2003թ. N 610-Ն որոշումով հաստատված «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր հատակագծի» հիմնադրույթները.
4. ՀՀ կառավարության 2 մայիսի 2003թ. N 609 որոշումը («Հայաստանի Հանրապետության քաղաքային և գյուղական համայնքների գլխավոր հատակագծի մշակման, փորձաքննության, համաձայնեցման, հաստատման և փոփոխման կարգը հաստատելու մասին»),
5. ՀՀ կառավարության 14 մայիսի 2001թ. N 408 որոշումը («Բնակավայրերի տարածքների գոտիավորման նախագծերի մշակման, փորձաքննության, համաձայնեցման, հաստատման և փոփոխման կարգը հաստատելու մասին»),
6. ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի քաղաքային համայնքների կադաստրային փաթեթները,
7. ՀՀ գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոնի քարտեզագրված նյութերը,
8. «Հողշին մոնիտորինգ» ՊՈԱԿ-ի սահմանային քարտեզագրությունները,
9. Բնապահպանության նախարարության էկոլոգիայի, միջավայրն աղտոտող օբյեկտների, ռադիոակտիվ աղտոտվածության վերաբերյալ նյութերը,
10. «Հայպետհիդրոմետի» կլիմայի և միկրոկլիմայի վերաբերյալ նյութերը,
11. ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության 2001թ. մարդահամարի նյութերը,
12. ՀՀ հուշարձանների պահպանության գործակալության հուշարձանների և նրանց պահպանական գոտիների վերաբերյալ նյութերը,
13. «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի կողմից նախկինում մշակված գլխավոր հատակագծերը,
14. Ծաղկահովիտ գյուղին վերաբերող ՀՀ կառավարության, նախարարությունների, պետական կոմիտեների, ՀՀ Արագածոտնի մարզպետարանի, Ծաղկահովիտ գյուղապետարանի և այլ կազմակերպությունների ելակետային նյութերը, որոշումները, ծրագրային ուղղությունները:
15. Նախագծման ուղեցույց են ծառայել նաև`
- Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի (CEMAT) կողմից հաստատված «Եվրոպական մայրցամաքի կայուն տարածական զարգացման հիմնարար սկզբունքները»,
- «CEMAT-ի մոդելային ռեգիոնների» շրջանակներում «Հայաստանը, որպես նորարական կամուրջ CEMAT-ի մոդելային տարածաշրջանների ցանցերում» ծրագրի սկզբունքային մոտեցումները,
- Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացված «Լանդշաֆտի Եվրոպական Կոնվենցիայի» դրույթներն ու վերջիններիս հետ փոխկապակցված տարածական պլանավորման սկզբունքները:
Նախագծում հաշվի են առնված տարածքային զարգացման վերաբերյալ ՀՀ միջազգային պայմանագրերը և դրանց մեջ ամրագրված տնտեսական, քաղաքաշինական, ճարտարագիտական, տրանսպորտային և տեխնիկական ենթակառուցվածքների կայուն զարգացման սկզբունքները: Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գլխավոր հատակագծի և գոտիավորման նախագծի մշակման հիմնական նպատակը տարածքների տարանջատումն է` ըստ գործառական նշանակության, և դրանց օգտագործման ու կառուցապատման անհրաժեշտ և պարտադիր պահանջների սահմանումը:
ԳԼՈՒԽ I
I-1 ՏԱՐԱԾՔԻ ՔԱՂԱՔԱՇԻՆԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՀԱՄԱԼԻՐ ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆ
I-1.1 Ծաղկահովիտ գյուղի ձևավորման պատմական փուլերը
Ծաղկահովիտ (ՃՈչՍՈՏՉՌՑ, Caxkahovit) բնակավայրը տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցել է տարբեր անվանումներ` Աջիխալիլ, Խալիլ, Հաջի խալիլ Գյուղը նախկին ՀՍՍՀ Արագածի շրջանում էր` նրա վարչական կենտրոնը, որն այժմ ՀՀ Արագածոտնի մարզի գյուղական համայնք է: Գտնվում է Արագածի լեռնազանգվածի հյուսիսային ստորոտին` Ծաղկահովիտ գետի կանաչապատ, հարթ ափին: Հեռավորությունը Երևանից 80 կմ է, Արթիկ ե/կ-ից` 25 կմ, բարձրությունը ծովի մակերևույթից 2099 մ է:
1946թ. Հաջի Խալիլը վերանվանվել է Ծաղկահովիտի: Բնակավայրի տները թեք տանիքով են, նորաշեն: Խմելու ջուրը բերված է Արագածի աղբյուրներից` 5 կմ հեռավորությունից:
Բնակավայրը 1873թ. ուներ 298, 1897թ. - 535, 1926թ. - 1145, 1939թ. - 1241, 1959թ. - 1016, 1970թ. - 811, 1979թ. - 1279 հայ բնակիչ: Ծաղկահովիտն ունեցել է անասնապահական պետական տնտեսություն: Բնակիչները զբաղվել են նաև հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ: Ներկայումս համայնքի բնակիչների զբաղվածության բնութագիրը նույնն է, սակայն անհամեմատ թույլ ինտենսիվությամբ:
ՈՒնի միջնակարգ և երաժշտական դպրոցներ, պրոֆտեխնիկական ուսումնարան, ակումբ, գրադարան, կինոթատրոն, գազի բաժանմունք, կենցաղ սպասարկման տաղավար, հեռախոսային հանգույց, հիվանդանոց: Գյուղը 1850 թվականին հիմնադրել են Անիի շրջակա գյուղերից գաղթած հայ վտարանդիները: ՈՒնեցել է ձիթհանք: Գյուղի հյուսիս-արևելյան ծայրին է գտնվում Կալաչի (Ղալաչի - «միջնաբերդ») ուրարտական ամրոցը: Բերդը, որն անվանվել է գյուղի նախկին անունով, ինչպես նաև Հաջի Խալիլ, շրջապատված է հին բնակավայրի` գյուղատեղի ավերակներով: Այստեղ գտնվել են դամբարաններ, կա 10-13-րդ դարերի գերեզմանոց, բնակավայրում անավարտ է Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին:
I-1.2 Համայնքի դիրքը մարզի տարաբնակեցման համակարգում
Ծաղկահովտի քաղաքաշինական, տնտեսական զարգացման ուղղությունները նշված չեն «Տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» հիմնադրույթների մեջ, սակայն այն դիտարկվում է Արագածոտնի մարզի համապատասխան ենթատեքստում:
Բնակավայրի էկոլոգիական իրավիճակի սրությունը հիմնականում պայմանավորված է բնակլիմայական պայմանների և քաղաքաշինական միջավայրի փոխկապակցությամբ:
Տարաբնակեցման համար պիտանի տարածքում տարանջատված են տարբեր քաղաքաշինական - տնտեսական յուրացվածություն ունեցող գոտիներ` զարգացման ռեժիմի սահմանումով և էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանմամբ:
Ըստ ՀՀ ռեկրեացիոն ռեսուրսների ամփոփ աղյուսակի, Արագածոտնի մարզն ունի զարգացման սահմանափակող գործոններ (սահմանափակ տարածքային ռեսուրսներ):
Արագածոտնի մարզը համարվել է մայրաքաղաքին գյուղատնտեսական մթերքով (հատկապես մսամթերքով) սպասարկող մարզերից մեկը, որտեղ կարևոր դեր ունի Ծաղկահովիտ համայնքը, որը կաթնամսային` տավարաբուծության և ոչխարաբուծության շրջան է:
Ըստ «Տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի», Արագածոտնի մարզի ռեկրեացիոն ռեսուրսներն օգտագործվել են մասնակիորեն, հիմնականում որպես ամառանոցային վայրեր (Աշտարակ, Բյուրական, Ապարան, Ծաղկահովիտ): Մարզի ռելիեֆային, բնակլիմայական ցուցանիշները պայմանավորում են կլիմայաբուժության, ձմեռային սպորտի, էթնիկական, մշակութային, ճանաչողական, ագրարային և տուրիզմի այլ ձևերի, ինչպես նաև հանգստի կազմակերպման հնարավորությունների բազմազանությամբ:
Կլիմայաբուժական պայմաններ
Մարզի հյուսիսային մասը` Արագածոտնի տարածքը, բարձր լեռնային է, աչքի է ընկնում արևափայլի մեծ տևողությամբ (2360 ժամ/տարի): Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 3.5o է, օդի խոնավությունը 75%, տեղումների քանակը` 535 մմ:
Ծաղկահովտի տարածքը նույնպես աչքի է ընկնում արևափայլի մեծ տևողությամբ (2357 ժամ/տարի), որի առավելագույն քանակը դիտվում է հուլիսին (306 ժամ), նվազագույնը` հունվարին (113 ժամ): Տեղումների միջին տարեկան քանակը կազմում է 651 մմ, առավելագույնը դիտվում է գարնանը (204 մմ):
Ամառային եղանակների բնույթը (արևափայլի տևողությունը, մթնոլորտի թափանցիկությունն ու տեղումների քանակը, մաքուր թթվածնով հագեցած օդը) օպտիմալ պայմաններ է ստեղծում կլիմայաբուժության համար: Բացակայում են շատ շոգ եղանակները, ամպամած և անձրևային օրերի թիվը նվազագույն է: Սկսած հունիս ամսից, մինչև սեպտեմբեր կարելի է կազմակերպել կլիմայաբուժական հանգիստ: Սահմանափակող գործոն է քամիների առկայությունը (2.0-2.8 մ/վրկ), որի ազդեցությունը հնարավոր է նվազեցնել` կարգավորող միջոցառումների կիրառմամբ: Այս դեպքում հարմարավետ կլիմայաբուժության պայմանները (16 Co-22 Co) մեծանում են և կազմում ամիսը 18-20 օր` ամառային ժամանակահատվածում: Համայնքի ձմեռային բնակլիմայական պայմանները առավել նպաստավոր են ձմեռային սպորտաձևերի և էքստրեմալ տուրիզմի համար:
Ձմեռային ամիսներն աչքի են ընկնում նշանակալի սառնամանիքային (միջին օրական ջերմսատիճանը` -12.5 Co-ից մինչև -22.5 Co) և սառնամանիքային (միջին օրական ջերմաստիճանը -2.5 Co-ից մինչև -12.5 Co) եղանակների առկայությամբ (ամսական 15-20 օր), ձմռանը մեծ է թթվածնի կշռային քանակը (240 գ/մ3): Ձմեռային եղանակները սահմանափակում են այդ ժամանակահատվածում կլիմայաբուժության կազմակերպման պայմանները:
Զբոսաշրջության ռեսուրսները
Արագածոտնի մարզը հարուստ է զբոսաշրջության ռեսուրսներով, բազմաբնույթ պատմամշակութային, բնական հուշարձաններով, ինչպես նաև ձմեռային սպորտի կազմակերպման հնարավորություններով: Մարզում ձմեռային սպորտի (լեռնադահուկային սպորտ, ալպինիզմ) կազմակերպման պայմանները հիմնականում դիտարկվում են Արագածի լանջերին, Ապարանի, Թալինի սարահարթերում:
I-1.3 Տարաբնակեցման համակարգի ձևավորման պայմանները
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի քաղաքաշինական ռեժիմը սահմանվել է` ելնելով գյուղի դերից հանրապետության, մարզի տարաբնակեցման համակարգում: Տարաբնակեցման հավասարակշռված համակարգի ստեղծման, տարածաշրջանում էկոլոգիական իրավիճակի սրության նվազեցման նպատակով սահմանված է քաղաքաշինական ռեժիմ` տարածքային աճի սահմանափակումով, բնապահպանական միջոցառումների լայն համալիր կիրառումով, քաղաքի վերազարգացմամբ բազմաֆունկցիոնալ կենտրոնի:
Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի գերակշռող մասը ենթակա է մանրամասն գոտիավորման` հատակագծային կառուցվածքի կանոնակարգմամբ և ինտենսիվացմամբ, իսկ բարենպաստության աստիճանը կառուցապատման համար որոշվել է բնական և հատակագծային գործոններով:
Տարածքի գնահատականն ըստ բնական պայմանների կատարվել է կլիմայական, երկրաձևաբանական, ճարտարագիտաերկրաբանական, սեյսմատեկտոնական պաշտպանության միջոցառումների հաշվառումով:
I-2 ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ԳՅՈՒՂԻ ՏԱՐԱԾՔԻ ՀԱՄԱԼԻՐ ԳՆԱՀԱՏԱԿԱՆ
I-2.1 Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի բնակլիմայական պայմանների բնութագիր
Ռելիեֆի նկարագիր
Ծաղկահովիտ գյուղը տեղակայված է Արագած լեռան հյուսիսային փեշերին` Ծաղկահովիտ գետի վերին հոսանքում: Բնակավայրի բացարձակ բարձրությունները տատանվում են 2070 - 2120 մ (ներառյալ արտադրական գոտին), իսկ միջին բարձրությունը 2099 մ է:
Տարածքը հյուսիսից, հյուսիս - արևմուտքից, արևմուտքից և հարավ - արևմուտքից բաց է, իսկ հարավ - արևելքից, արևելքից և հյուսիս - արևելքից շրջապատված է Արագածի լանջերով: Արագածի նախալեռնային լանջերն ունեն կտրուկ արտահայտված բլրակաձև ռելիեֆ:
Կառուցապատված հողատարածքների թեքությունը հարավ - արևմուտքից դեպի հյուսիս - արևելք է և հասնում է մինչև 50, իսկ նախալեռնային` հյուսիս - արևելյան մասում, որտեղ կառուցապատումը բացակայում է` թեքությունները հասնում են մինչև 250:
Տարածքի մակերևույթը ծածկված է խոշոր քարերի կույտերով և բլրակներով: Ծաղկահովիտ գետը, սկիզբ առնելով Արագածի հյուսիս - արևելյան լանջերից, անցնում է բնակավայրի միջով` հարավից դեպի հյուսիս - արևելք և Սանգյառ գյուղի տարածքով գնում և խառնվում է Քասախ գետի ակունքային առվակներին: Գետը գյուղի տարածքում ունի հավաքովի` երկաթ-բետոնե էլեմենտներով կարգավորված հուն: Արտադրական տարածքներից հետո այն հոսում է իր բնական հունով: Գետի սնուցման աղբյուրները հիմնականում տեղումներն են` անձրև, ձյուն: Այն անհամեմատ վարարում է գարնանային ձնհալի և անձրևների հետևանքով: Վարարումը սկսվում է ապրիլի կեսերից և շարունակվում մինչև հուլիս ամիսը, ձնհալը տևում է մոտ չորս ամիս: Ամռանը գետը ցամաքում է և դառնում հեղեղատար:
Երկրորդ հեղեղատը հոսում է հարավ - արևելքից դեպի հյուսիս-արևմուտք:
Գետի բարձրադիր մասում նոյեմբերի վերջին և դեկտեմբերի սկզբներին առաջանում են ափասառույցներ, իսկ հունվարին և փետրվարին այն ծածկվում է սառույցի բարակ շերտով:
I-2.2 Կլիմայական պայմաններ
Կլիմայական տեսակետից տարածքը գտնվում է մեղմ ցուրտ, անբավարար խոնավ գոտում, որին բնորոշ է տաք ամառ և ցուրտ ձմեռ:
Ձմեռը երկարատև է: Ձյան ծածկույթի կայունությունը պահպանվում է մոտ 3-4 ամիս: Ձյան ծածկույթի հզորությունը հունվար ամսին հասնում է մինչև 60 սմ-ի: Օդի միջին ջերմաստիճանը հունվարին կազմում է -5-ից մինչև -9.5 oC, նվազագույն ջերմաստիճանը` -35 oC-ից մինչև -38 oC:
Գարունը հով է և երկարատև, սկսում է մոտավորապես ապրիլ ամսվա երկրորդ կեսից և վերջանում հունիս ամսվա երրորդ տասնօրյակի վերջում: Մայիսը տարվա ամենաանձրևոտ ամիսն է: Ամսվա տեղումների քանակը տատանվում է 70-100 մմ սահմաններում: Ողջ գարնանային ցրտահարություններն ընդհատվում են մայիսի երկրորդ կամ երրորդ տասնօրյակին, սակայն, որոշ տարիներ ցրտահարություններ տեղի են ունեցել նույնիսկ հունիսի երկրորդ կեսերին:
Ամառը մեղմ շոգ է և տևում է երկուսից երեք ամիս` հունիսի կեսից, հուլիս, օգոստոս` մինչև սեպտեմբերի կեսը:
Օդի միջին ջերմաստիճանը հուլիս ամսին 14 oC, առավելագույնը աճում է մինչև 34 oC: Ամսվա տեղումների քանակը տատանվում է 50-90 մմ-ի սահմաններում:
Աշունը հով է: Աշնանային ցրտահարությունները միջին հաշվով լինում են հոկտեմբերի առաջին և երկրորդ կեսերին:
Անսառնամանիք ժամանակաշրջանի տևողությունը կազմում է 140-155 օր: Հողի սառեցման խորությունը 115 մմ է:
Տեղումների քանակը տարվա ընթացքում տատանվում է 600-750 մմ:
Քամիները փչում են արևմուտքից և հարավ - արևմուտքից` 2.3-2.6 մ/վրկ:
Տարածքը գտնվում է երկրորդ կլիմայական գոտում:
Ստորև տրված են աղյուսակներ, որոնք բնութագրում են բնակավայրի կլիմայական կանոնակարգը` ըստ մետեոկայանների տվյալների:
Աղյուսակ 1
._________________________________________________________________________.
| Օդի միջին ջերմաստիճանը |բացար|բացար |միջին|
|______________________________________________________|ձակ |ձակ |առա- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10| 11| 12|տարե|նվազա|առա- |վելա-|
| | | | | | | | | | | | |կան |գույն|վելա- |գույն|
| | | | | | | | | | | | | | |գույն | |
|___|___|___|___|___|____|___|____|___|___|___|___|____|_____|______|_____|
|-9.|-8.|-3.|3.1|8.0|11.3|14.|14.5|11.|5.7|-0.|-7.|3.3 |-38 |34 |14 |
| 5 | 2| 5| | | | 2| | 9| | 5| 2| | | | |
._________________________________________________________________________.
Աղյուսակ 2
._____________________________________________________.
| Օդի միջին խոնավությունը |Միջին հարաբերական|
| |խոնավ. 2.13-ին |
|___________________________________|_________________|
|1 |2 | 3| 4| 5| 6| 7| 8| 9|10|11|12|ամենա- |ամենատաք |
| | | | | | | | | | | | |ցուրտ |ամսին |
| | | | | | | | | | | | |ամսին | |
|__|__|__|__|__|__|__|__|__|__|__|__|_______|_________|
|79|78|78|74|71|73|77|72|72|82|76|78| 78 | 77 |
._____________________________________________________.
Աղյուսակ 3
._______________________________________________________________.
| Տեղումներ | Ձյան ծածկույթը |
|_______________________________|_______________________________|
|տարեկան միջին |օրական միջին |ձյան ծածկույթով|ձմռան ընթացքում|
|քանակը մմ-ով |քանակի առավելա- |օրերի թիվը |տասնօրյակային |
| |գույնը մմ-ով | |ամենամեծ |
| | | |շերտը մմ-ով |
|______________|________________|_______________|_______________|
| 568 | - | 134 | 170 |
._______________________________________________________________.
Աղյուսակ 4
._______________________________________________________.
|Քամու միջին արագությունը մ/վրկ ամիսներով |Տարեկան|
|_______________________________________________|_______|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |10 |11 |12 | |
|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|_______|
|2.7|2.4|2.9|3.0|2.6|2.0|1.8|1.8|1.8|2.2|2.2|2.2|2.4 |
._______________________________________________________.
Աղյուսակ 5
.________________________________________________________
| Քամու հաճախականություն % |
| քամու արագությունը մ/վրկ |
|______________________________________________________|_
| հունվարին |
|______________________________________________________|_
|հյու-|հյու-|արև- |հարավ|հարավ|հարավ|արև- |հյու-|անդորր|
|սիս |սիս |ելք |արև- | |արև- |մուտք|սիս | |
| |արև- | |ելք | |մուտք| |արև- | |
| |ելք | | | | | |մուտք| |
|_____|_____|_____|_____|_____|_____|_____|_____|______|_
|61.6 |83.1 |283.4|183.6|73.6 |21.9 |113.6|205.0|48 |
| | | | | | | | | |
.________________________________________________________
__________________________________________________________________________.
|Ըստ ուղղությունների և անդորրի հաճախականությունը -% |երեք ամիսների քամու |
| |միջին արագությունը |
|____________________________________________________|____________________|
| հուլիսին |ամենա-|ամենա-|հուն- |
|____________________________________________________|ցուրտ |տաք |վարի |
|հյու-|հյու-|արև- |հարավ|հարավ|հարավ|արև- |հյու-|ան- |ամիսն.|ամիսն.|միջին |
|սիս |սիս |ելք |արև- | |արև- |մուտք|սիս |դորր| | |արագու|
| |արև- | |ելք | |մուտք| |արև- | | | |թյունը|
| |ելք | | | | | |մուտք| | | | |
|_____|_____|_____|_____|_____|_____|_____|_____|____|______|______|______|
|123.6|163.4|73.2 |112.8|82.8 |20.8 |163.5|283.8|31 | 2.3 | 2.6 | 2.3 |
__________________________________________________________________________.
ՀԱՅՊԵՏՀԻԴՐՈՄԵՏ
ՀԷԳԿԿ
Կիրառական կլիմատալոգիայի բաժին
ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ՄԱՐԶԻ ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ՀԱՄԱՅՆՔ
Կլիմայական տվյալներ
2007թ.
ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ` ֆի o40, լյամբդա o40 14
h= 2101 մ ծ.մ.
Չափավոր ցուրտ կլիմա`
կարճատև զով ամառ և
չափավոր ցուրտ ձմեռ
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
. Արևափայլ . Օդի ջերմաստիճան
- միջին ամսական
- միջին առավելագույն
- միջին նվազագույն
- բացարձակ առավելագույն
- բացարձակ նվազագույն . Օդի միջին օրական ջերմաստիճանի որոշակի սահմաններով անցման ժամկետներ,
տևողությունը և միջին ջերմաստիճան . Ջեռուցման ժամանակաշրջանի բնութագրեր . Հողի մակերևույթի ջերմաստիճան
- միջին ամսական
- միջին առավելագույն
- միջին նվազագույն
- բացարձակ առավելագույն
- բացարձակ նվազագույն . Հողի շերտի սառածության խորություն . Հողի մակերևույթին դիտվող առաջին և վերջին սառնամանիքը և
անսառնամանիք ժամանակահատվածի տևողություն . Օդի խոնավություն
- հարաբերական խոնավություն . Մթնոլորտային տեղումներ
0 պինդ
0 հեղուկ
0 խառը
0 ընդհանուր քանակ
0 օրական առավելագույն . Տեղումներով օրերի թիվը . Ձնածածկույթի առաջացման և վերացման ժամկետները . Մթնոլորտային ճնշում
- միջին
- բացարձակ առավելագույն
- բացարձակ նվազագույն . Քամու ուղղությունների և անդորրի կրկնելիություն . Քամու արագությունը
- միջին ամսական
- առավելագույն
- պոռթկում . Մթնոլորտային երևույթներով օրերի միջին և առավելագույն թիվ
1. Արևափայլ
.___________________________________________________________________.
|Բնութագիր | I |II |III|IV | V | VI|VII |VIII|IX | X | XI|XII|Տարի|
|____________|___|___|___|___|___|___|____|____|___|___|___|___|____|
|Տևողու- |113|124|164|174|216|270|306 |291 |257|200|138|104|2357|
|թյունը (ժամ)| | | | | | | | | | | | | |
|____________|___|___|___|___|___|___|____|____|___|___|___|___|____|
|Առանց արևի |5 |5 |4 |2 |1 |0.3|0.06|0.2 |0.3|1 |4 |7 |30 |
|օրերի թիվը | | | | | | | | | | | | | |
.___________________________________________________________________.
2. ՕԴԻ ԵՎ ՀՈՂԻ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆ
2.1 Օդի ջերմաստիճան (oC)
._________________________________________________________________________.
|Բնութա-| I |II |III |IV | V | VI |VII|VIII| IX | X | XI |XII |Տարի|
|գիր | | | | | | | | | | | | | |
|_______|_____|_____|____|____|____|____|___|____|____|____|____|____|____|
|միջին |-8.8 |-7.7 |-3.7|3.2 |8.1 |11.4|14.|14.9|11.1|5.4 |0.4 |6.4 |3.5 |
|ամսական| | | | | | | 6| | | | | | |
|_______|_____|_____|____|____|____|____|___|____|____|____|____|____|____|
|միջին |-3.0 |-2.1 |1.8 |8.6 |14.2|17.9|21.|22.4|18.5|12.0|5.2 |-0.7|9.7 |
|առավե- | | | | | | | 9| | | | | | |
|լագույն| | | | | | | | | | | | | |
|_______|_____|_____|____|____|____|____|___|____|____|____|____|____|____|
|միջին |-13.9|-13.0|-8.5|-1.5|2.7 |5.0 |7.8|7.7 |3.9 |-0.3|-4. |-10.|-2.2|
|նվազա- | | | | | | | | | | | 6 | 5| |
|գույն | | | | | | | | | | | | | |
|_______|_____|_____|____|____|____|____|___|____|____|____|____|____|____|
|բացար- |6.5 |11.0 |4.8 |21.6|24.2|28.2|32.|32.0|28.7|22.2|15.3|13.4|32.7|
|ձակ | | | | | | | 7| | | | | | |
|առավե- | | | | | | | | | | | | | |
|լագույն| | | | | | | | | | | | | |
|_______|_____|_____|____|____|____|____|___|____|____|____|____|____|____|
|բացար- |-26.9|-28.0|-26.|-20.|-6.4|-2.3|0.2|-0.6|-4.6|-14.|-22.|-25.|-28.|
|ձակ | | | 5| 2| | | | | | 2| 4| 2| 0|
|նվազա- | | | | | | | | | | | | | |
|գույն | | | | | | | | | | | | | |
._________________________________________________________________________.
2.2 Օդի միջին օրական ջերմաստիճանի որոշակի սահմաններով անցման ժամկետները, տևողությունը և միջին ջերմաստիճանը (oC)
.________________________________________________________________________.
|Բնութագիր | Ցածր | Բարձր |
| |________________________________________|_________________|
| | -5o | 0o | 5o | 10o | 12o | 15o |
|_____________|___________|__________|________|________|________|________|
|Անցման |7 XII|7 III|13 XI|1 IV|17 X|24 |22 |2 VI|20 |10 |19 |18 |
|ժամկետները | | | | | |IV | IX| |VI |IX |VII|VIII|
|_____________|___________|__________|________|________|________|________|
|Տևողու- | 91 | 140 | 190 | 254 | 83 | 31 |
|թյունը (օր) | | | | | | |
.________________________________________________________________________.
2.3 Ջեռուցման ժամանակաշրջանի ((8 oC) բնութագրեր
.__________________________________________________.
|Սկիզբը |Վերջը |Տևողությունը |Ժամանակաշրջանի միջին|
| | | (օր) |ջերմաստիճանը (oC) |
|__________________________________________________|
|__________________________________________________|
|2 X |15 V | 226 | -2.0 |
.__________________________________________________.
2.4 Հողի մակերևույթի ջերմաստիճան (oC)
._________________________________________________________________________.
|Բնութագիր | I |II |III|IV | V | VI |VII|VIII| IX | X | XI |XII |Տարի|
|_________________________________________________________________________|
| լեռնային սևահողեր |
|_________________________________________________________________________|
|միջին ամսական |-10|-9 |-4 |5 |11 |17 |22 |21 |15 |7 |-1 |-8 |6 |
|______________|___|___|___|___|____|____|___|____|____|___|____|____|____|
|միջին | 1 |4 |9 |24 |33 |41 |48 |45 |41 |24 |12 |3 |24 |
|առավելագույն | | | | | | | | | | | | | |
|______________|___|___|___|___|____|____|___|____|____|___|____|____|____|
|միջին |-18|-16|-11|-3 |0 |3 |7 |6 |1 |-3 |-7 |-13 |-5 |
|նվազագույն | | | | | | | | | | | | | |
|______________|___|___|___|___|____|____|___|____|____|___|____|____|____|
|բացարձակ |18 |25 |32 |52 |55 |66 |65 |63 |58 |47 |32 |20 |66 |
|առավելագույն | | | | | | | | | | | | | |
|______________|___|___|___|___|____|____|___|____|____|___|____|____|____|
|բացարձակ |-34|-36|-35|-25|-12 |-5 |-3 |-2 |-7 |-15|-31 |-34 |-36 |
|նվազագույն | | | | | | | | | | | | | |
._________________________________________________________________________.
2.5 Հողի շերտի սառածության խորություն (սմ) (ըստ Դանիլինի գործիքի)
.________________________________________________________________.
| Միջին | Առավելագույն |Առավելագույնը ձմռան ընթացքում|
|________________|_________________|_____________________________|
|XI|XII|I |II|III|XI|XII|I |II |III|Միջին|Բացարձակ |Բացարձակ |
| | | | | | | | | | | |առավելագույն|նվազագույն|
|__|___|__|__|___|__|___|__|___|___|_____|____________|__________|
|20|45 |78|86|82 |35|68 |97|111|111| 91 | 111 (1964) | 40 (1963)|
.________________________________________________________________.
2.6 Հողի մակերևույթին դիտվող առաջին և վերջին սառնամանիքը և անսառնամանիք ժամանակահատվածի տևողությունը
._______________________________________________________________________.
|Վերջին սառնամանիքը |Առաջին սառնամանիքը |Անսառնամանիք |
| | |ժամանակահատվածի |
| | |տևողությունը, օր |
|_______________________|_______________________|_______________________|
|միջին|ամենավաղ|ամենաուշ|միջին|ամենավաղ|ամենաուշ|միջին|ամենավաղ|ամենաուշ|
|_____|________|________|_____|________|________|_____|________|________|
|21 VI|26 V |28 VII |2 IX |8 VIII |22 IX | 72 | 23 | 120 |
._______________________________________________________________________.
3.3.1 ՕԴԻ ԽՈՆԱՎՈՒԹՅՈՒՆ
.________________________________________________________________.
|Բնութագրեր |I |II |III|IV |V |VI |VII|VII|IX |X |XI |XII|Տարի|
|___________|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|____|
|հարաբերական|77 |76 |74 |70 |71 |71 |73 |70 |67 |74 |73 |76 |73 |
| (%) | | | | | | | | | | | | | |
.________________________________________________________________.
4. ՏԵՂՈՒՄՆԵՐ ԵՎ ՁՆԱԾԱԾԿՈՒՅԹ
4.1 Մթնոլորտային տեղումներ
._________________________________________________________________________.
|Բնութա-| I |II |III | IV | V |VI |VII |VIII| IX | X | XI |XII | Տարի|
|գրեր | | | | | | | | | | | | | |
|_________________________________________________________________________|
| Տեղումների քանակը (մմ) |
|_________________________________________________________________________|
|պինդ |16 |26 |43 |20 | | | | | |3 |11 |17 |136 |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|հեղուկ | | | | |67 |80 |64 |46 |30 |31 | | |318 |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|խառը | | | |42 |18 |5 | | |2 |13 |20 | |100 |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|ընդհա- |16 |26 |43 |62 |85 |85 |64 |46 |32 |47 |31 |17 |554 |
|նուր | | | | | | | | | | | | | |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|օրական |15.7|24.4|61.2|29.9|35.0|46.7|66.5|36.0|42.2|40.3|27.6|18.1|66.5 |
|առավելա| | | | | | | | | | | | | |
|գույնը | | | | | | | | | | | | | |
._________________________________________________________________________.
4.2. Տեղումներով (>= 0.1) օրերի թիվը
._________________________________________________________________.
| I |II |III | IV | V |VI |VII |VIII| IX | X | XI |XII | Տարի|
| | | | | | | | | | | | | |
|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|7.1 |8.2 |10.8|13.2|16.6|13.9|9.7 |8.3 |6.3 |8.3 |7.3 |7.6 |117 |
._________________________________________________________________.
4.3 Ձնածածկույթի առաջացման և վերացման ժամկետներ
.______________________________________________________________.
|Ձնածածկույթով|Ձնածածկույթի առաջացման |Ձնածածկույթի վերացման |
|օրերի թիվը | ժամկետները | ժամկետները |
|_____________|________________________|_______________________|
|միջին |միջին|ամենավաղ |ամենաուշ|միջին|ամենավաղ|ամենաուշ|
|_____________|_____|_________|________|_____|________|________|
|122 |8 XI | 3 X |21 XII |12 IV| 28 II | 20 V |
.______________________________________________________________.
5. 5.1 ՄԹՆՈԼՈՐՏԱՅԻՆ ՃՆՇՈՒՄ (հՊա)
._________________________________________________________________________.
|Բնութա-| I |II |III | IV | V |VI |VII |VIII| IX | X | XI |XII | Տարի|
|գրեր | | | | | | | | | | | | | |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|միջին |786.|785.|785.|787.|788.|789.|789.|790.|791.|792.|790.|787.|788.6|
| | 1| 0 | | 4| 9| 1| 7| 5| 4| 2| 0| 5| |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|բացար- |797.|798.|798.|799.|797.|797.|796.|798.|798.|799.|801.|800.|801.7|
|ձակ | 3| 4| 5| 5| 4| 6| 8| 7| 5| 6| 7| 4| |
|առավելա| | | | | | | | | | | | | |
|գույն | | | | | | | | | | | | | |
|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|
|բացար- |767.|767.|766.|770.|776.|779.|779.|782.|781.|777.|773.|768.|766.8|
|ձակ | 8| 6| 8| 7| 1| 4| 2| 7| 4| 8| 3| 9| |
|նվազա- | | | | | | | | | | | | | |
|գույն | | | | | | | | | | | | | |
._________________________________________________________________________.
6. ՔԱՄԻ
6.1 Քամու ուղղությունների և անդորրի կրկնելիությունը (%)
.________________________________________________________.
| Ամիս|Հս |Հս Արլ|Արլ|Հվ Արլ|Հվ |Հվ Արմ|Արմ|Հս Արմ|Անդորր|
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|I | 3 | 4 |10 | 6 |19 | 33 |21 | 4 | 38 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|II | 2 | 5 |12 | 6 |21 | 31 |20 | 3 | 34 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|III | 3 | 6 |15 | 7 |21 | 26 |19 | 3 | 36 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|IV | 4 | 11 |14 | 5 |20 | 23 |19 | 4 | 28 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|V | 3 | 8 |14 | 8 |18 | 21 |22 | 6 | 26 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|VI | 6 | 15 |18 | 7 |14 | 12 |19 | 9 | 28 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|VII | 8 | 24 |20 | 6 |12 | 9 |13 | 8 | 32 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|VIII | 8 | 19 |18 | 6 |16 | 12 |15 | 6 | 31 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|IX | 4 | 7 |11 | 5 |21 | 21 |24 | 7 | 29 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|X | 4 | 8 |11 | 7 |22 | 24 |20 | 4 | 28 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|XI | 2 | 6 |11 | 7 |22 | 27 |21 | 4 | 29 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|XII | 3 | 6 |13 | 7 |20 | 30 |18 | 3 | 33 |
|_____|___|______|___|______|___|______|___|______|______|
|Տարի | 4 | 10 |14 | 6 |19 | 23 |19 | 5 | 31 |
.________________________________________________________.
6.2 Քամու արագություն (մ/վ)
._________________________________________________________________.
|Բնութագրեր |I |II |III|IV |V |VI |VII|VII|IX |X |XI |XII|Տարի|
|____________|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|____|
|միջին |2.3|2.4|2.4|2.5|2.2|2.0|1.8|1.8|1.9|2.0|2.1|2.2|2.1 |
|ամսական | | | | | | | | | | | | | |
|____________|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|____|
|առավելագույն|18 |24 |20 |20 |17 |17 |12 |14 |17 |24 |15 |21 |24 |
|____________|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|___|____|
|պոռթկումը |28 |28 |35 |28 |24 |24 |33 |27 |29 |30 |28 |32 |35 |
._________________________________________________________________.
7. ԱՄՊԱՄԱԾՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՄԹՆՈԼՈՐՏԱՅԻՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐ
7.1 Մթնոլորտային երևույթներով օրերի միջին (մ) և առավելագույն (ա) թիվը
._________________________________________________________________________.
|Բնութա- | | I |II |III |IV | V | VI |VII|VIII| IX | X | XI |XII|Տարի|
|գիր | | | | | | | | | | | | | | |
|________|__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
|մառախուղ|մ |1.6 |2.5|2.0 |1.5 |1.9 |1.6 |2.1|2.3 |3.3 |2.6 |2.5 |2.4|26 |
| |__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
| |ա |6 |10 |9 |5 |6 |7 |8 |8 |9 |9 |7 |9 |54 |
|________|__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
|բուք |մ |2.3 |2.9|1.6 |0.6 | | | | | |0.1 |0.7 |1.3|10 |
| |__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
| |ա |7 |10 |4 |3 | | | | | |2 |4 |4 |24 |
|________|__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
|ամպրոպ |մ |0.07| |0.2 |1.6 |5.4 |8.5 |6.4|5.1 |2.0 |0.8 |0.1 | |30 |
| |__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
| |ա |2 | |2 |6 |15 |18 |14 |18 |7 |5 |1 | |67 |
|________|__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
|կարկուտ |մ | | | |0.2 |1.2 |1.5 |0.7|0.6 |0.2 |0.06| | |4 |
| |__|____|___|____|____|____|____|___|____|____|____|____|___|____|
| |ա | | | |3 |3 |4 |3 |3 |1 |2 | | |10 |
._________________________________________________________________________.
I-2.3 Ծաղկահովիտ համայնքի միկրոկլիմայական քարտեզներ
Ծաղկահովտի բարձրությունը ծովի մակարդակից 2101 մ է: ՈՒնի չափավոր ցուրտ կլիմա` կարճ և զով ամառներով և երկարատև ցուրտ ձմեռներով: Ծաղկահովտի ռելիեֆը շատ բազմազան է, այն բարձրանում է դեպի Արագած լեռը, ունի շատ բլուրներ և թեքություններ: Իսկ դեպի հյուսիս բնակավայրի ռելիյեֆը իջնում և կազմում է մեծ հարթություն: Ծաղկահովիտ համայնքի վարելահողերի մեծ մասը գտնվում է այդ հարթությունների վրա: Ջեռուցման սեզոնը սկսվում է շատ վաղ` հոկտեմբերի սկզբներին և վերջանում մայիսի կեսերին: Հունվարի միջին ջերմաստիճանը հասնում է -8.8 oC-ի, իսկ բացարձակ նվազագույնը փետրվարին լինում է մինչև -28 oC:
I-2.3.1 Ծաղկահովիտ համայնքի ջերմաստիճանի միկրոկլիմայական քարտեզներ
Տարածքը դեպի հարավ, Արագած լեռ բարձրանում է, իսկ դեպի հյուսիս իջնում է և ձուլվում Ապարանի սարահարթին: Դեպի հարավ շատ են բլուրները, թեք լանջերը և խորը գետահովիտները, որոնց ցրտահարության աստիճանը շատ փոքր է և գնահատվում է մեկ աստիճանով: Նվազագույն ջերմաստիճանները բարձր են աշնան և գարնան նվազագույններից 3-5 o-ով, իսկ անսառնամանիք օրերի թիվը ավելանում է 15-25 օրով, ջերմաստիճանների գումարը ավելանում է 150-200 o-ով:
Գերակշռում են այն տարածքները, որոնք ունեն ցրտահարության 2 աստիճան: Այդ տարածքները հիմնականում գտնվում են Ծաղկահովտի հյուսիսային մասում: Դրանք թեք լանջերի վերին և միջին մասերն են, նեղ ու թեք հովիտների հատակները և լանջերը, որոնք Արագածի վրա շատ են:
Ծաղկահովիտ համայնքի հողերի գերակշիռ մասը հարթ տարածքներն են, որոնք ունեն ցրտահարության 3 աստիճան: Այդ տարածքները գրավում են համայնքի ամբողջ հարավային և հարավ-արևմտյան ու հարավ-արևելյան մասը, այսինքն` Ծաղկահովիտ համայնքի մշակովի հողերի մեծ մասը, որտեղ շեղումները մինիմումներից և ջերմաստիճանների գումարը հավասար է 0-ի:
Մյուս ձևերից տարածված են փակ ձորակները, գոգավորությունները, իջվածքները և այլն, որոնց ցրտահարության աստիճանը կազմում է 4 կամ 5, այսինքն` խիստ ցրտահարություններ են, ցուրտ օդի հոսքը մեծ է, արտահոսք համարյա չկա և ստեղծվում են այսպես կոչված «ցրտի լճեր», որտեղ ցրտահարությունը շատ մեծ հավանականություն ունի:
I-2.3.2 Ծաղկահովիտ համայնքի քամու միկրոկլիմայական քարտեզներ
Քամու միջին տարեկան արագությունը 2.1 մ/վրկ է, առավելագույնը կազմում է 24 մ/վրկ, որը նկատվում է փետրվար և հոկտեմբեր ամիսներին, իսկ պոռթկումներով արագությունը հասնում է 35 մ/վրկ և նկատվում է փետրվարին: Անդորր օրերի %-ը, այսինքն այն օրերին, երբ քամի չի լինում, կազմում է միջինը 31 %: Ամենաշատ քամիները փչում են հարավ-արևմուտքից` 23%, իսկ հարավային և արևմտյան քամիները կազմում են մոտ 19%:
1. Քամու արագությունը մեծանում է բլուրների վրա սարահարթերում, քամահար թեք հովիտների հատակում և լանջերին: Այդ շրջաններում քամու արագությունը մեծանում է 1.2-1.7 անգամ, այսինքն քամու միկրոկլիմայական գործակիցը ky = 1,2-1,7:
2. Քամին համարյա նույնն է մնում, միկրոկլիմայական գործակիցը ky = 1.0-1.2: Դրանք քամուն զուգահեռ թույլ թեքության լանջերի միջին մասերն են, քամուն զուգահեռ թույլ թեքության հովիտների հատակը և այլն:
3. Քամու արագությունը փոքրանում է հարթավայրերում, քամուն հակառակ լանջերին, փակ գոգավորություններում, ձորերում, հովիտներում և այլն, որտեղ քամու միկրոկլիմայական գործակիցը ky = 0.6-0.9:
Պետք է նշել, որ քամու արագությունը փոքրանում է նաև դաշտապաշտպան անտառաշերտերին, շինություններին և շենքերին ու ուղղահայաց փողոցներին հանդիպելիս:
Այն համարյա թուլանում է մեծ բարձրությունների վրա մոտ 40-50%-ի չափով:
I-2.4 ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի (բնակավայրի) տարածքի ճարտարագիտաերկրաբանական և սեյսմոլոգիական ուսումնասիրություն
1. Ընդհանուր տեղեկություններ
Համաձայն թիվ ԱՇՁԲ-07/206-2 պայմանագրով «ՀԳՇՆ» ՍՊԸ-ին տրված առաջադրանքի` անհրաժեշտ է կատարել Ծաղկահովիտ գյուղի նոր գլխավոր հատակագիծ իր հեռանկարային զարգացմամբ: Այդ նպատակով 2007թ. հունիս-հուլիս ամիսներին Ծաղկահովիտ համայնքի 350 հա տարածքի վրա կատարվել են հետևյալ ինժեներաերկրաբանական աշխատանքները`
1. Ինժեներաերկրաբանական վերականգնողական աշխատանքներ, որի ընթացքում ծանոթացել և հաշվի են առնվել Ծաղկահովիտն և նրա մերձակայքին նվիրված գրեթե բոլոր երկրաբանական, երկրաֆիզիկական, ինժեներաերկրաբանական, ջրաերկրաբանական, սեյսմատեկտոնական ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև ֆոնդային տվյալները, նախկին տարիներին բազմաթիվ ինստիտուտների և կազմակերպությունների կողմից (Հայպետնախագիծ, Հայարդնախագիծ, ԱռմԳԻԻԳԻՍ, ՀՀ նախկին երկրաբանական վարչություն և այլն) կատարված մշակումները:
2. Նկարագրվել են 50 բնական և արհեստական մերկացումներ` կետային և հրապարակային բնույթի:
3. Կատարվել է ինժեներաերկրաբանական հանույթ 1:2000 մասշտաբի քարտեզի հիմքով` 350 հա տարածքի վրա:
4. Կազմվել է 14 ինժեներաերկրաբանական կտրվածք (հավելված 9.3-9.7):
5. Կազմվել է տարածքի ինժեներաերկրաբանական քարտեզը 1:2000 մասշտաբի` իր պայմանական նշաններով:
6. Կազմվել է սույն ինժեներաերկրաբանական ուսումնասիրությունը Ծաղկահովիտ ավանի գլխավոր հատակագծի կազմման համար:
2. Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիր
Ծաղկահովիտ համայնքը գտնվում է ՀՀ Արագածոտնի մարզում (նախկին Արագածի շրջանի շրջկենտրոն): Մարզկենտրոնը Աշտարակից գտնվում է 66կմ-ի վրա, իսկ Երևան քաղաքից 85 կմ-ի վրա: Բնակավայրը Երևան-Ապարան-Արթիկ մայրուղու հանգույցային կենտրոն է համարվում: Հատակագծվել է 1980 թ.:
Ա. Օրոգրաֆիա
Նկարագրվող տարածքը գտնվում է Արագած լեռան հյուսիսային ցածրադիր լանջի և նրա հարակից տարածքների վրա: Տարածքով անցնում են մի քանի լավ և վատ արտահայտված ձորակներ, հեղեղատներ և մշտահոս մի գետակ, որը 1990-ական թվականին վերացվել է բետոնե ուղիղ կտրվածքով ջրանցքի մեջ: Լեռան կողմից ընդունելով բոլոր մակերեսային հոսքերը, այն կենտրոնացված ձևով հեռացնում է ջուրը և ավանի որոշ տարածքներ պահպանում է ջրածածկումից և տարածքների ճահճացումից:
Գարնանային ձնհալքերի ժամանակ նշված ջրանցքը, պատահում է, 2-3 մետր հզորության հոսքով ջուր է տեղափոխում ուսումնասիրվող տարածքից:
Գարնանային վարարումները բավական կանոնավոր են մշտական ձյան հաստ շերտերի պատճառով: Ձնհալը սկսվում է ապրիլ-մայիս ամիսներին և ավարտվում է հունիսի կեսերին:
Տեղացիների վկայությամբ երբեմն նույնիսկ այս բետոնե ջրատարը չի բավարարում իր ջրատարողությամբ, և մոտակայքը որոշ ժամանակով ջրածածկվում են: Այս տարածքները ընդգրկված են հավելված 9.2-ում և ներկայացված են V-A-ենթաշրջանի տեղամասերի տեսքով (տես ինժեներաերկրաբանական քարտեզը):
Բ. Կլիմայական պայմանները
Ծաղկահովիտ համայնքը գտնվում է բարձր լեռնային գոտում, որին բնորոշ է չոր, ցամաքային կլիման` ոչ տաք ամառ և չափավոր ցուրտ, ձյունառատ ձմեռ:
Ձմեռը սովորաբար սկսվում է հոկտեմբերի սկզբներից և շարունակվում է մինչև ապրիլ-մայիս ամիսները: Ձյան շերտը կայուն է, բավականին հզոր` 1.0-1.5 մետր և երբեմն ավելին:
Գարունը համեմատաբար կարճ է և խոնավ: Սառցակալումները վերանում են մայիսի կեսերին:
Հունվարին օդի ջերմությունը հասնում է մինչև -9.50-ի, միջին մինիմալը տատանվում է 10-150 մոտ, իսկ բացարձակ մինիմումը հասնում է -38o-ի:
Ամառը չափավոր շոգ է և տևում է 2-3 ամիս, գերակշռում են պարզ օրերը, միջին ջերմաստիճանը հունիս ամսին հասնում է մինչև 140, բացարձակ մաքսիմումը 34o է:
Աշունը զով է: Աշնանային սառցակալումը սկսվում է հոկտեմբերի I և II տասնօրյակում, իսկ որոշ տարիներին` բավականին շուտ, սեպտեմբերի I տասնօրյակում: Անհողմության օրերի քանակը 140-155 օր է:
Գրունտի սառչման մաքսիմալ խորությունը 1.43 մետր է: Բնակավայրի տարածքը գտնվում է ՀՀ շինարարության կլիմայական II ենթագոտու մեջ:
Ստորև բերվում է կլիմայական աղյուսակ, որը բնորոշում է բնակավայրի կլիմայական ռեժիմն ըստ «Ծաղկահովիտ» օդերևութաբանական կայանի դիտարկումների:
Օդի միջին ամսական և տարեկան ջերմաստիճանը
._________________________________________________________________________.
| I |II |III |IV | V | VI |VII |VIII| IX | X | XI |XII |Տարե|Բա- |Բա- |
| | | | | | | | | | | | |կան |ցարձ.|ցարձ.|
| | | | | | | | | | | | | |մաքս.|մինիմ|
|____|____|____|___|___|____|____|____|____|___|____|____|____|_____|_____|
|-9.5|-8.2|-3.5|3.1|8.0|11.3|14.2|14.5|11.9|5.7|-0.5|-7.2|3.3 |34 |-38 |
._________________________________________________________________________.
Ամսական և տարեկան տեղումների ընդհանուր գումարը (մմ)
._________________________________________________________________________.
|I |II |III |IV | V |VI |VII|VIII|IX | X |XI |XII|Տարե-|Ձնա- |Ձմռան |
| | | | | | | | | | | | |կան |ծածկի|ընթացքում |
| | | | | | | | | | | | | |օրերի|ձյան |
| | | | | | | | | | | | | |թիվը |ծածկույթի |
| | | | | | | | | | | | | | |դեկադային |
| | | | | | | | | | | | | | |բարձր. |
| | | | | | | | | | | | | | |միջինը |
|___|___|____|___|___|___|___|____|___|___|____|___|_____|_____|__________|
|18 |21 |35 |63 |80 |97 |76 |64 |27 |49 |23 |15 |568 |134 |17 |
._________________________________________________________________________.
Օդի միջին ամսական և տարեկան խոնավությունը (%)
.__________________________________________________________.
| I |II |III |IV | V |VI |VII|VIII|IX | X |XI |XII|Տարեկան|
|___|___|____|___|___|___|___|____|___|___|____|___|_______|
|79 |78 |78 |74 |71 |73 |77 |72 |72 |82 |76 |78 |75 |
.__________________________________________________________.
Քամու միջին ամսական և տարեկան արագությունը (մ/վ)
.__________________________________________________________.
|I |II |III |IV | V |VI |VII|VIII|IX | X |XI |XII|Տարեկան|
|___|___|____|___|___|___|___|____|___|___|____|___|_______|
|2.7|2.4|2.9 |3.0|2.6|2.0|1.8|1.8 |1.8|2.2|2.2 |2.2|2.4 |
.__________________________________________________________.
Քամու և անհողմության ուղղության հաճախականությունը (%)
.__________________________________________________________.
| |Հյ. |Հյ.-|Արլ.|Հվ.-|Հվ. |Հվ.-|Արմ.|Հյ.-|Անհողմու|
| | |Արլ.| |Արլ.| |Արմ.| |Արմ |թյուն |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Հունվար |2 |3 |9 |7 |6 |42 |26 |6 |43 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Փետրվար |2 |6 |9 |4 |5 |48 |22 |4 |40 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Մարտ |2 |6 |8 |7 |9 |36 |25 |4 |39 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Ապրիլ |3 |13 |14 |4 |10 |31 |19 |6 |34 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Մայիս |3 |10 |14 |10 |9 |23 |24 |7 |31 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Հունիս |5 |17 |13 |4 |17 |14 |18 |12 |36 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Հուլիս |7 |32 |12 |3 |3 |11 |14 |18 |48 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Օգոստոս |7 |27 |12 |4 |5 |16 |17 |12 |40 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Սեպտեմբեր|2 |9 |8 |4 |8 |33 |26 |10 |42 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Հոկտեմբեր|3 |4 |5 |5 |10 |37 |30 |6 |39 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Նոյեմբեր |1 |6 |10 |3 |4 |38 |33 |5 |41 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Դեկտեմբեր|2 |7 |12 |5 |7 |33 |24 |5 |47 |
|_________|____|____|____|____|____|____|____|____|________|
|Տարեկան |4 |12 |11 |5 |7 |30 |28 |8 |39 |
.__________________________________________________________.
3. Գեոմորֆոլոգիական պայմաններ
ՈՒսումնասիրվող տարածքը գեոմորֆոլոգիական տեսակետից գտնվում է Արագածի հրաբխային նախալեռնային հյուսիսային լանջերին: Ընդհանուր առմամբ Ծաղկահովիտը զբաղեցնում է բավական հարթ տարածք, որը հարավային և հարավարևմտյան կողմից շրջափակում են Արագած լեռան համեմատական ցածր ճյուղավորությունները, իսկ հյուսիս և հյուսիս արևելյան կողմից տարածքը հարթ է: Ռելիեֆը բարդացված է փոքր ձորակներով, ցածր թմբաշարերով և բլրակներով: Տարածքի ռելիեֆի բացարձակ նիշերը տատանվում են 2070-2130 մետրերի սահմաններում և ունեն հյուսիս-հյուսիսարևելյան ուղղվածություն: Բնակավայրի տարածքում առանձնացվում են թեք դելյուվիալ լանջերի 100 և 100-ից բարձր թեքություններ, որոնք զբաղեցնում են տարածքի մինչև 20-25%-ը` ներկայացված բազալտային կամ բեկորային գրունտներով: Մնացած 75-80%-ը զբաղեցնում են մինչև 50 թեքությամբ տարածքներ, որոնք ժամանակին եղել են լճա-գետային կուտակումների տարածություններ, որոնց գրունտները ներկայացված են ալյուվիալ-պրոլյուվիալ, մասամբ դելյուվիալ առաջացումներով` բազալտային հիմքի վրա:
4. Երկրաբանական կառուցվածք
Ծաղկահովիտ բնակավայրը և նրա հարակից տարածքները գտնվում են Արագած լեռան հյուսիսային համեմատական ցածր մինչև 2070-2130 մետր բացարձակ բարձրության լանջերին, որոնք գոյացել են լեռան ժայթքումներից` առաջացնելով վերին պլիոցենի բազալտային ծածկոցներ (ներկայացված բազմաթիվ հոսքերից), որոնք ծածկված են վերին չորրորդական ժամանակի ալյուվիալ-պրոլյուվիալ կուտակումներով: Որոշ տեղերում նկատվում են նաև սառցադաշտային նստվածքներ և նրանց բնորոշ տաշտակային ռելիեֆի ձևեր, բայց դրանք բնակավայրի տարածքից բավական հեռու են և համեմատաբար բավականին բարձր դիրք են գրավում ուսումնասիրվող տարածքի նկատմամբ:
5. Հիդրոերկրաբանական պայմաններ
ՈՒսումնասիրվող տարածքը գտնվում է Արագած լեռան հյուսիսային ձյունառատ լանջերին: Ծաղկահովտի գրունտային ջրերը սնուցվում են հենց այդ ձնահալոցքներից, որոնք ներծծվում են լեռնային ապարների ճեղքերով և ջրամերժ հորիզոններին հասնելով` դուրս են գալիս բնակավայրի տարածք և դրանից բավական հեռավորության վրա (համայնքի տարածք):
ՈՒսումնասիրությունների և նախկինում կատարված հետազոտությունների հիման վրա պարզվում է, որ բնակավայրի տարածքում առանձնացվում են տարածքներ, որտեղ գրունտային ջրերի մակարդակը մինչև 6.0 մետր է, իսկ որոշ տեղերում ավելի բարձր, որոնք կազմում են փոքր մակերեսներ: Քարտեզի վրա այդ տեղամասերն են IV-A4, IV-A5 և IV-A6, իսկ V-A1, V-A2, V-A4, V-A5, և V-A6 տեղամասերը ներկայացնում են մակերեսային մշտական և ժամանակավոր հոսքերի տարածքներ:
6. Սեյսմատեկտոնական պայմաններ
Քանի որ Ծաղկահովիտ բնակավայրը գտնվում է Արագած լեռան հյուսիսային համեմատական ցածրադիր լանջերին, ուստի նրան վերաբերող բոլոր սեյսմատեկտոնական պայմանները համընկնում են լեռան տեկտոնական իրավիճակին:
Արագած լեռը խոշոր վահանաձև բարձրացում է` կազմված պլիոցենի բազալտային և դացիտային հրաբխային գագաթներից: Պլիոցենյան լավաների ճեղքային արտավիժումները կապված են կովկասյան ուղղության խորքային բեկվածքի հետ, որն անցնում է գագաթային մասով: ՈՒսումնասիրվող տարածքին կից գտնվում են բազմաթիվ հրաբխային կոներ, որոնք կարծես լեռան հրաբխային գործնեության առանձին ելքեր լինեն: Այս տարածքները համարվում են Արագած լեռան միջին բարձրության ողողամաշման հրաբխային սարավանդ: Հին ռելիեֆի ցածրադիր մասերը, լցվելով հրաբխային ժայթքումներով և հոսքերով, առաջացրել են ալիքաձև տարաթեք սարավանդներ և բլրաշարքեր` տարբեր բարձրության և տարածքներով, որոշ տեղերում մինչև անգամ զառիթափ անկումներով: Այս ժայթքումները, սկսվելով պլեոցենի ժամանակից, ընդմիջումներով շարունակվել են մինչև վերին չորրորդական ժամանակաշրջանի` ներառյալ բնակավայրին անմիջապես հարող տարածքները:
Արայի լեռ-Արագածի լայնակի բեկվածքով Արագածը բաժանվել է երկու բեկորի: Հյուսիսային բարձրացված բեկորում մինչ պլիոցենյան հիմքը ներկայացված է կավիճ-պալեոգենյան ծալքավոր և տեղ-տեղ հնագույն փոխակերպային կոմպլեքսներով:
Ինչպես ՀՀ մյուս տարածքներում, այնպես էլ այս տարածքում հայտնի են և հյուսիս-արևմտյան (կովկասյան), և հյուսիս-արևելյան (հակակովկասյան) միջօրեականի ու զուգահեռականի ուղղության բեկվածքների համակարգեր, որոնք հիմնականում շրջանցում են Ծաղկահովիտը նշանակալի հեռավորության վրա, օրինակ` Արագած Սպիտակյան խախտման գոտին անցնում է մերձմիջօրեականի ուղղությամբ Արագած լեռից ք. Սպիտակ - գ. Պրիվոլնոյ - գ. Պոլադաուրի (Վրաստան) Արագած հրաբխային զանգվածում խախտման գոտում ծածկված է պլիոցեն-չորրորդական լավաներով, իսկ հարավային շարունակությունը մնում է վիճարկելի (խորասուզված է): Ըստ Ա.Հ. Գաբրիելյանի խախտումը շարունակվում է Արագած լեռան արևելյան լանջով, Ապարան քաղաքից արևմուտք, Ծաղկահովիտից արևելք Աշտարակ քաղաքի մերձակայքով մինչև Արաքս գետը, որտեղ միանում է մերձարաքսյան երկայնաձիգ խախտման գոտուն: Այս խախտման գոտուն են վերգրվում Արագածոտնի ներկայիս մարզի տարածքում կայացած մի քանի պատմական երկրաշարժերը - 972թ. M=5.0 Կոշ գյուղի մոտ, 1869թ. M=4.4 Ծաղկահովտի մոտակայքում, ինչպես Գառնիի և Դվինի երկրաշարժերը: Ծաղկահովտի սեյսմիկ պայմանների գնահատման համար օգտագործվել են հետևյալ ելակետային տվյալները`
1. Ն.Կ. Կարապետյանի կողմից կազմված Հայկական լեռնաշխարհի մ.թ.ա. 550 թ-ից մինչև 1988թ. կայացած ուժեղ երկրաշարժերի կատալոգը:
2. Ս. Ա. Փիրուզյանի կողմից կազմված Երևանի մերձակա տարածքում կայացած ուժեղ երկրաշարժերի կատալոգը` սկսած 851թ-ից մինչև 1962թ.:
3. Վ. Ա. Ստեփանյանի կողմից կազմված Հայաստանի պատմական ուժեղ երկրաշարժերի խրոնոլոգիան:
4. Կովկասյան ռեգիոնալ կենտրոնի տվյալները:
5. ԽՍՀՄ Գ.Ա. ԻՖԵ գեոմորֆոլոգիական տվյալների բանկի ուժեղ երկրաշարժերի օպերատիվ ֆայլերի տվյալները:
6. «Զեմլյա», «Չերեպախա» կայանների կողմից գրանցված Հայաստանի տարածքի 1968-1989 թթ. ընթացքում տեղի ունեցած թույլ երկրաշարժերի կատալոգը (ՀՀ երկրաբանական վարչության սեյսմոլոգիական ջոկատի տվյալները):
7. Առանձին երկրաշարժերի նկարագիր (հին ձեռագրերից) մատենադարանում:
Վերը նշված ելակետային տվյալների հիման վրա առանձնացվել է Ծաղկահովիտ ավանի և նրա մերձակա տարածքներում կայացած երկրաշարժերի կատալոգը:+ Ծաղկահովիտ բնակավայրում և նրա շրջակայքում, ըստ ՀՀ Երկրաբանական վարչության 1:200000 մասշտաբի քարտեզի հավելված 7.1, էկզոգեն երկրաբանական երևույթներից առկա են`
1. Թույլ ձորակային էռոզիան հրաբխային լավաների անհարթ մակերեսների վրա: Լանջային գրավիտացիոն երևույթը զարգացած է Ծաղկահովիտի հարավային, հարավ-արևմտյան, մասամբ` հարավ-արևելյան, ավանին կից Արագած լեռան հյուսիսային փեշերին (մակերեսային էռոզիա):
2. Կողային և հունային էռոզիան դրսևորվում է ավանի հարավային եզրային սահմանային մասով անցնող ձորակի և լանջային լեռնային ջրատարի տարածքում, որտեղ մերկանում են ճալաքարային, ավազակավային շերտերը:
3. Մթնոլորտային տեղումներից մակերեսային ջրողողումը տարածված է ամբողջ տարածքով, հատկապես գետակի և լեռնային ջրատարի մերձակայքում:
4. Բազալտների քայքայումից մակերեսային էռոզիան, հողմնահարումից դելյուվիալ և պրոլյուվիալ առաջացումների տեղաշարժը դեպի ցածրադիր մասերը, որոնք շարունակական բնույթ են կրում:
5. Բնակավայրի հարավային մասերում հնարավոր են նաև քարաթափության երևույթներ նույնպես կապված բազալտային բեկորների, գրավիտացիոն և հանկարծակի անկումները բարձրադիր հատվածներից:
6. Տեխնոգեն երևույթները ավանի որոշ տարածքներում նույնպես իրենց ազդեցությունն են թողնում բնական ռելիեֆի ձևախախտումների գործում, կապված
7. Կառուցապատման և որոշ տարածքների գյուղատնտեսական նպատակներով օգտագործելու հետ:
7. Էկզոգեն երկրաբանական երևույթներ
Աղյուսակ 6.1
._______________________________________________________________.
|Հերթ-|Տարեթիվը |Կոորդինատները |Խորու-|Մագնի-|Ինտենսի- |Ծանոթու-|
|համա-| |______________|թյունը|տուդան|վությունը|թյուն |
|րը | |ֆի N01|/\E01 | H | M |բալերով | |
| | | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|1 |972 |40.18 |44.06 | 8 | 5.0 | 7-8 | |
| |** |40.18 |44.06 | 10 | 5.0 | 7-8 | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|2 |1846 |0.10 |44.31 | 10 | 3.75| 5 | |
| |X 29 |9.42 |44.24 | - | - | - | |
| |** | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|3 |1888 |40.18 |44.36 | 6 | 2.5 | 5 | |
| |* |40.10 |44.32 | 5 | 3.5 | 5 | |
| |** |40.18 |44.36 | - | - | 5 | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|4 |XX |0.18 |44.24 | - | - | 4 | |
| |1907 | | | | | | |
| |X 2 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|5 |1910 |40.06 |44.24 | 2 | 4.0 | 6-7 | |
| |I 25 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|6 |1916 X |40.06 |44.06 | 20 | 4.9 | 6-7 | |
| |28 |40.08 |44.02 | 20 | 5.0 | 6-7 | |
| |* |40.06 |44.00 | - | - | 6 | |
| |** | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|7 |1937 |40.7.8|44.25.8| 10 | 4.6 | 7 | |
| |I 7 |40.08 |4.26 | 10 | 4.75| 7 | |
| |* | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|8 |1949 VI |40.24 |44.24 | 6 | 3.9 | 6-7 | |
| |3 |40.21 |44.20 | 5 | 4.5 | 7 | |
| |* |40.21 |44.20 | 5 | 4.5 | 7 | |
| |** | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|9 |** |40.18 |44.30 | - | - | 3-4 | |
| |1953 | | | | | | |
| |I 22 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|10 |** |40.12 |44.18 | - | - | 3-4 | |
| |1962 | | | | | | |
| |IV 14 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|11 |1973 |40.24 |44.30 | 9 | 3.7 | 5-6 | |
| |VI 16 |40.15 |44.31 | 10 | 4.0 | 5-6 | |
| |* | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|12 |* |40.12 |44.24 | 10 | 4.0 | 5.0 | |
| |1978 | | | | | | |
| |II 25 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|13 |1984 |40.10 |44.20 | 5 | 3.7 | 5-6 | |
| |VIII |40.11 |44.18 | 10 | 4.0 | 6 | |
| |* | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|14 |1985 |40.03 |44.28 | - | 35 | - | |
| |IV | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|15 |1946 |40.10 |44.31 | 10 | 3.75 | 5 | |
| |X 29 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|16 |1888 |40.10 |44.32 | 5 | 3.5 | 5 | |
| |V 15 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|17 |1910 |40.06 |44.36 | 9 | 4.5 | 6-7 | |
| |I 25 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|18 |1937 |40.08 |44.26 | 10 | 4.75 | 7 | |
| |I 7 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|19 |1973 |40.15 |44.31 | 10 | 4.0 | 5-6 | |
| |VI 16 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|20 |1978 |40.15 |44.24 | 10 | 4.0 | 5 | |
| |II 25 | | | | | | |
|_____|_________|______|_______|______|______|_________|________|
|21 |1984 |40.10 |44.20 | 5 | 3.7 | 5-6 | |
| |VIII 2 | | | | | | |
._______________________________________________________________.
8. Երկրաբանալիթոլոգիական կառուցվածք
Համաձայն ինժեներաերկրաբանական ուսումնասիրությունների` նկարագրված բնական, արհեստական, հրապարակային, առանձին-առանձին ելքերի նկարագրերի, ինչպես նաև բազմաթիվ ֆոնդային նյութերի Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում կարելի է առանձնացնել հետևյալ երկրաբանալիթոլոգիական շերտերը (վերևից ներքև)`
Շերտ 1 - Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև 10%, ավազակավային կազմի: Շերտի հզորությունը բավական անկայուն է, սկսած 0.1 մետրից (որը հանդիպում է հարթավայրում, վարելահողերի տարածքներում): ՈՒնի լայն տարածում: 1 §9վ-II
Շերտ 2 - Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն, դեղնաշագանակագույն, տեղ-տեղ մուգ շագանակագույն: Տեղ-տեղ անցում կավավազների կամ կավերի, կոպիճի, լանջերին խճի պարունակությունը մինչև 15%, երբեմն 25%, թույլ խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ, միջին և անկանոն ձևերի են, ներկայացված հիմնականում բազալտներով և այլ երակային ապարներով: Տարածված է ամենուրեք (մինչև 2.0 մետր հզորությամբ), բացի բազալտների մերկացված տարածքներում, ինչպես նաև գետակի բուն հունային մասերում: Ժամանակակից ալյուվիալ-դելյուվիալ առաջացումներ: Ժ1 §33գ-III
Շերտ 3 - Ճալաքարակոպճային գրունտներ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև 25% պարունակությամբ, տեղ-տեղ անցնում են ավազի, ավազակավի, կավավազի ենթաշերտեր մինչև 10-15 սմ հզորությամբ: Տեղ-տեղ գրունտը ջրհագեցած է 5.0 մետրից խորը, միջին խտությամբ: Բեկորային նյութը լավ, միջին և թույլ հղկվածության է, ներկայացված տարբեր ապարներով: Տարածված է Ծաղկահովիտ ավանի գետակի ձախափնյա ամբողջ տարածքում, ինչպես նաև աջափնյա այն մասերում, որտեղից սկսվում են լանջային ռելիեֆային բարձրացումները, մերկացված հզորությունը մինչև 6.7 մետր: Չորրորդական լճա-ալյուվիալ առաջացումներ: Ժ1 §6գ-IV
Շերտ 4 - Բեկորային գրունտը, միջբեկորային տարածքը լցված է դեղնաշագանակագույն ավազակավային գրունտով մինչև 15%: Բեկորային նյութը անկանոն ձևի է, ներկայացված հիմնականում բազալտով ու նրա տարատեսակներով: Գրունտը տարածված է հիմնականում լանջերին մերկացված մինչև 5.0 մետր հզորությամբ: Բազալտների անհարթ մակերեսին և տարբեր խտությամբ մակերեսում ազատ ընկած բեկորներ են քարաթափության կարգով, իսկ մի փոքր խորը` միջին և խիտ կառուցվածքով: Ժամանակակից դելյուվիալ-կոլյուվիալ առաջացումներ: Ժ1 §17բ-VI
Շերտ 5 - Բազալտներ մոխրագույն, ծակոտկեն, տեղ-տեղ խոռոչավոր, որոշ դատարկություններով (քարանձավային կարգի) ճեղքավորված, թույլ հողմնահարված մեծաբեկորային անջատումներով: Տարածված է Ծաղկահովիտ ավանի հարավային տարածքներին կից լանջերին և բարձրություններին տեսանելի հզորությունը 50.0 և ավելի մետր: Չորրորդական ժամանակի հրաբխային հոսքեր: Ժ1 §19-VII
Ստորև բերվում է գրունտների ֆիզիկամեխանիկական պարամետրերի միջինացված ցուցանիշներն ըստ ֆոնդային նյութերի և ՀՀՇՆ-ի նորմերի:
Աղյուսակ 8.1
._________________________________________________________________________.
|Շերտի |Շերտի |Երկրա- |Գրունտի|Ներքին |Տեսա- |Դեֆոր- |Հաշվար- |Գրունտի|
|անունը |համարը|բանական|խտու- |շփման |կարար |մացիայի|կային |սեյսմիկ|
| | |ինդեքսը|թյունը |անկյունը|կցոր- |մոդուլը|դիմադրո-|հատկու-|
| | | |(տ/մ3 | (o) |դումը |ժՄՊա |ղականու-|թյան |
| | | | | |ԿՊա | |թյուն |կատե- |
| | | | |________|______| |Ro ԿՊա |գորիան |
| | | | | Vy |VN |CY|CN | | | |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7| 8 | 9 | 10 | 11 |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բուսահող | 1 | - | 1.78 | - | - | -| - | - | - | III |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Ավազա- | 2 |d-pQ4 | 1.88 |20o |17 |26|17 | 20 | 200 | III |
|կավային | | | | | | | | | | |
|գրունտ | | | | | | | | | | |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Ճալաքարա-| 3 |a-pQ4 | 2.20 |34o |31 |2 |1 | 40 | 400 | II |
|կոպճային | | | | | | | | | | |
|գրունտ | | | | | | | | | | |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բեկորային| 4 |d-kQ4 | 2.30 |38o |35 |0 |0 | 50 | 500 | II |
|գրունտ | | | | | | | | | | |
|_________|______|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բազալտներ| 5 |BQ | 2.70 | - | - | -| - | 80 | 800 | I |
._________________________________________________________________________.
9. Ինժեներաերկրաբանական շրջանացում
Համաձայն ՀՀ ատլասի Ծաղկահովիտ բնակավայրի (համայնքի) տարածքը մտնում է կենտրոնական III ռեգիոնի մեջ, որը ներկայացված է լայն հրաբխային առաջացումներով, ծածկված ալյուվիալ-դելյուվիալ, պրոլյուվիալ առաջացումներով (նայիր հավելված 9.1 և 9.2):
ՈՒսումնասիրությունների, ֆոնդային նյութերի հիման վրա կազմվել է ինժեներաերկրաբանական քարտեզ (սխեմատիկ)` հավելված 9.2, ըստ լիթոլոգիական, հիդրոերկրաբանական, օրոգրաֆիական, գեոմորֆոլոգիական և ֆիզիկաերկրաբանական պայմանների բաժանվել է 5 շրջանի (I, II, III, IV և V) և 2 ենթաշրջանների (Բ և Ա) (նայիր ինժեներաերկրաբանական քարտեզը, հավելված 9.2):
1. I շրջանը I-Բ ենթաշրջան մինչև 10o լանջի ռելիեֆի թեքությամբ ներկայցված է իր (3 տեղամասերով) I-Բ1, I-Բ2, I-Բ3 տեղամասերով, որոնք իրարից տարբերվում են գրունտների տեսակներով և նրանց հերթագայությամբ: Այս տեղամասերը կազմում են ավանի տարածքի գրեթե 15-20%:
2. II շրջանը II-ը ենթաշրջանով 10o-20o լանջի ռելիեֆի թեքությամբ իր (2 տեղամաս) II-Բ1, II-Բ2 տեղամասերով, որոնք իրարից տարբերվում են գրունտների հերթագայությամբ, զբաղեցնում է տարածքի 5-10%: Կառուցապատելիս պահանջվում են ինժեներական նախապատրաստական աշխատանքներ:
3. III շրջանը III- Բ1 ենթաշրջան 20o-ից բարձր լանջի ռելիեֆի թեքությամբ իր 1 տեղամասով և տարածքի 3-5%-ի չափով զբաղեցնող տարածությունները կառուցապատման համար անբարենպաստ են, որովհետև կպահանջվի մեծ ինժեներական նախապատրաստական աշխատանքներ:
4. IV շրջանը IV-A ենթաշրջանը մինչև 10o-ի թեքությամբ իր IV-A4, IV-A5 և IV-A6 տեղամասերով և լճա-ալյուվիալ նստվածքներով բավական հարթ տարածքները կառուցապատման համար բարենպաստ են և զբաղեցնում են տարածքի մոտ 70-75%-ը: Կառուցապատելիս լրացուցիչ նախապատրաստական աշխատանքներ չի պահանջվում:
5. V շրջանը V-A ենթաշրջանը ներկայացնում է ձորակային և գետակային տարածքները, որոնք կամ ժամանակավոր, կամ մշտական ջրային հոսքերի տարածքներն են: ՈՒնի 5 տեղամասեր V-A1, V-A2, V-A4, V-A5 և V-A6, իրարից տարբերվում են գրունտների հերթագայությամբ: Անհրաժեշտ է խուսափել այդ տարածքներում բնակելի և այլ կարևոր կառույցների տեղադրումից: Այս տարածքները կազմում են ընդհանուրի 7-10%-ը:
10. Եզրակացություն
Ինժեներաերկրաբանական ուսումնասիրությունների հիման վրա կարելի է հանգել հետևյալ եզրակացություններին`
1. Ծաղկահովիտ գյուղը (համայնքը) գտնվում է Արագած լեռան հյուսիսային համեմատական ցածրադիր լանջերին 2070-2130 մետր բացարձակ նիշերի վրա:
2. Գեոմորֆոլոգիական տեսակետից տարածքի մի մասը զբաղեցնում է դելյուվիալ լանջերը, իսկ մյուս մասը ակումուլյատիվ լճա-ալյուվիալ կուտակումների տարածք:
3. Տեկտոնական տեսակետից տարածքը մտնում է հյուսիս-Արագածյան իջվածքի օրոգեն միջլեռնային կուտակումների գոտում:
4. Տարածքից բավական հեռու անցնում են մի շարք խզումնային խախտումներ, որոնց կարելի է ծանոթանալ 6-րդ գլխում (Սեյսմատեկտոնական պայմանները):
5. Ծաղկահովիտ ավանի տարածքում էկզոգեն երևույթները թույլ են արտահայտված, նրանց սեղմ նկարագիրը բերված է 7-րդ գլխում:
6. Համաձայն ՀՀՇՆ II-6.02-2006 թ. և սեյսմիկ գոտիավորման քարտեզի, համաձայն Ծաղկահովիտ բնակավայրը գտնվում է II գոտում, ունի 0.3g արագացում 8-9 բալ սեյսմակայնություն:
7. Գրունտների սառեցման մաքսիմալ խորությունը 1.43 մետր է ըստ ՀՀ օդերևութաբանական կայանների դիտարկումների:
8. Ծաղկահովտի զբաղեցված տարածքի 85-90%-ը I-ը և IV-A ենթաշրջանները իրենց տեղամասերով բարենպաստ են կառուցապատման համար, և կառուցապատելիս շատ քիչ ինժեներական աշխատանքներ են պահանջվում: Իսկ II-ը և III-ը տեղամասերում կառուցապատելիս բավական մեծ աշխատանքներ կպահանջվի, տեղին է նշել որ V-A ենթաշրջանում կառուցապատումներից խորհուրդ ենք տալիս ձեռնպահ մնալ և օգտագործել միայն գյուղատնտեսական նպատակներով:
9. Ինժեներաերկրաբանական քարտեզը և տեքստը կազմելիս օգտվել ենք մի շարք հնարավոր նյութերից, որոնք կատարվել են տարբեր տարիների տարբեր կազմակերպությունների կողմից, ինչպես նաև գրական տվյալներից:
10. Ծաղկահովիտ ավանի տարածքին նվիրված սույն եզրակացությունը կարող է ծառայել որպես ուղեցույց միայն գլխավոր հատակագծի և հեռանկարային ծրագրի մշակման գործին, իսկ կառուցապատելիս յուրաքանչյուր առանձին կառույցի համար անհրաժեշտ է և պարտադիր մանրակրկիտ ինժեներաերկրաբանական ուսումնասիրություններ:
Բաժնի պետ` Ե. Ենգիբարյան
11. Փորվածքների նկարագիր
Մկ-1 (2072.4)
0.0-4.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15%-ի չափով դեղնաշագանակագույն: Բեկորային
նյութը անկանոն ձևի է ներկայացված, բացառապես բազալտային
կազմությամբ, մակերեսային բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում
խիտ կառուցվածքով են: 4.5-6.4 Բազալտ մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-2 (2076.0)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.3-3.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը
անկանոն ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ,
մակերեսային բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ
կառուցվածքով են: 3.5-5.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային), կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-3 (2077.5)
0.0-0.2 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.2-3.4 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 3.4-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-4 (2082.0)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.3-0.9 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն, խճի պարունակությամբ
մինչև 10%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: 0.9-3.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են:
Մկ-5 (2086.5)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-3.2 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 3.2-6.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-6 (2080.0)
0.0-0.1 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.1-2.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 2.5-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-7 (2084.0)
0.0-0.2 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.2-3.8 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 3.8-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-8 (2087.5)
0.0-4.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 4.5-8.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-9 (2097.0)
0.0-8.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-10 (2098.5)
0.0-1.8 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 1.8-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-11 (2103.0)
0.0-4.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 4.0-7.5 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-12 (2113.0)
0.0-3.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 3.0-6.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-13 (2114.0)
0.0-2.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 2.0-5.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-14 (2117.0)
0.0-3.6 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 3.6-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-15 (2115.5)
0.0-4.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 4.5-6.5 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-16 (2117.0)
0.0-4.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 4.0-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-17 (2123.0)
0.0-2.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 2.0-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-18 (2119.6)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի:
0.4-0.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 0.8-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-19 (2115.4)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.4 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն, կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.4-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-20 (2110.2)
0.0-0.6 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.6-1.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն, կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.8-7.2 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, տեղ-տեղ անցնում է ավազի, ավազակավի ենթաշերտերով մինչև
10-15 սմ հզորությամբ: 6.5 մետրից ջրհագեցած է միջին խտությամբ:
Գ.ջ.մ 6.5-13.06.07 (ջրհորում)
Մկ-21 (2104.8)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.0 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.0-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-22 (2107.5)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.0 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.0-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ: 4.0-6.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են:
Մկ-23 (2103.6)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.2 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.2-3.8 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ: 3.8-5.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են:
Մկ-24 (2093.4)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.4 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.4-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-25 (2088.5)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-2.6 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 2.6-8.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Գ.ջ.մ 6.2 13.06.07
Մկ-26 (2091.6)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.3 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.3-8.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Գ.ջ.մ 6.3 12.06.07
Մկ-27 (2093.3)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.3 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.3-6.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-28 (2091.4)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.0 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.0-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-29 (2094.7)
0.0-0.6 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.6-1.2 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.2-5.5 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-30 (2096.8)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-0.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 0.8-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-31 (2101.4)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.3-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-32 (2103.2)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-4.8 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-33 (2099.7)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.3-0.7 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 0.7-4.5 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-34 (2107.4)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի:
0.3-0.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 0.8-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-35 (2115.4)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.1 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.1-5.5 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-36 (2121.2)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.6 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակավուն գույնի կոպիճի
պարունակությամբ մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ:
Բեկորային նյութը լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված
տարբեր ապարներով: 1.6-2.8 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ: 2.8-4.5 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են:
Մկ-37 (2113.6)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.8-2.5 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ: 2.5-6.0 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են:
Մկ-38 (2128.7)
0.0-0.3 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.3-1.0 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.0-4.2 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-39 (2131.3)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-3.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-40 (2134.4)
0.0-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-41 (2135.6)
0.0-12.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված,
բեկորային անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ
խարամված:
Մկ-42 (2153.0)
0.0-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-43 (2144.0)
0.0-0.4 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.4-1.0 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.2-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, կավավազային լցոնով մինչև
25%, միջին խտությամբ:
Մկ-44 (2145.4)
0.0-0.2 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.2-2.8 Բեկորային գրունտը, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը անկանոն
ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ, մակերեսային
բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ կառուցվածքով են: 2.8-7.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-45 (2137.0)
0.0-0.1 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.1-1.7 Բեկորային գրունտ, միջբեկորային տարածքը լցված է ավազակավային
գրունտով մինչև 15% դեղնաշագանակագույն: Բեկորային նյութը
անկանոն ձևի է ներկայացված բացառապես բազալտային կազմությամբ,
մակերեսային բեկորները ազատ ընկած են, իսկ խորքում խիտ
կառուցվածքով են: 1.7-8.0 Բազալտային գրունտ, մոխրագույն, ծակոտկեն, ճեղքավորված, բեկորային
անջատումներով (մեծաբեկորային): Կարծր է, տեղ-տեղ թույլ խարամված:
Մկ-46 (2097.8)
0.0-0.6 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.6-1.4 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.4-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-47 (2083.0)
0.0-0.7 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.7-1.6 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.6-4.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-48 (2078.8)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.8 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը լավ,
միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.8-3.5 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-49 (2075.2)
0.0-0.5 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.5-1.4 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.4-3.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Մկ-50 (2099.0)
0.0-0.2 Բուսահող մուգ մոխրագույն, խճի, կոպիճի պարունակությամբ մինչև
10%, ավազակավային կազմի: 0.2-1.2 Ավազակավային գրունտ բաց շագանակագույն կոպիճի պարունակությամբ
մինչև 15%, խոնավ է, կիսապինդ թանձրությամբ: Բեկորային նյութը
լավ, միջին և վատ հղկվածության են, ներկայացված տարբեր ապարներով: 1.2-5.0 Ճալաքարակոպճային գրունտ, ավազային, տեղ-տեղ կավավազային լցոնով
մինչև 25%, միջին խտությամբ:
Երկրաբան Ա. Թորոսյան
I-2.5 ՀՀ ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ԳՅՈՒՂԻ ՏԱՐԱԾՔԻ ՍԵՅՍՄԻԿ ՄԻԿՐՈՇՐՋԱՆԱՑՈՒՄ
ՀՀ ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ «ՍԵՅՍՄԻԿ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ» ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ «ՍԵՅՍՄԻԿ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ» ՊՈԱԿ
(Մասշտաբ 1: 2000)
«ՍՊՀսԾ» ՊՈԱԿ-ի գործադիր տնօրեն,
աշխատանքների ղեկավար, պրոֆ. Ս. Նազարեթյան
Պատասխանատու կատարող` Է. Միքայելյան
Պատասխանատու կատարող` Վ. Մկրտչյան
2007թ.
Կատարողների ցուցակ
1. Նազարեթյան Ս. Ն., երկրաբան.- հանք. գիտ. դոկ., պրոֆ.
2. Մկրտչյան Վ. Բ.
3. Ղարիբյան Զ. Վ.
4. Փահլևանյան Ս. Ռ., երկրաբ.- հանք. գիտ. թեկ.
5. Միքայելյան Է. Մ.
6. Գրիգորյան Ռ. Ա.
7. Սուվարյան Հ. Գ.
8. Սուվարյան Լ. Գ.
9. Կարապետյան Հ. Ռ.
Գրաֆիկական հավելվածների ցուցակ
1. Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացման փաստացի նյութերի 1:2000 մասշտաբի քարտեզը:
2. Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի 1:2000 մասշտաբի սեյսմիկ միկրոշրջանացման քարտեզը:
Տեքստային հավելվածների ցուցակ
1. ՍՄՇ աշխատանքների տեխնիկական առաջադրանքը:
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ներածություն
2. Տարածքի ելակետային սեյսմիկ վտանգի մասին
3. Տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացումը
3.1. Էտալոնային գրունտների ընտրությունը
3.2. ՍՄՇ-ն ինժեներաերկրաբանական անալոգների մեթոդով
3.3.Հորիզոնական արագացումների որոշումը սեյսմահետախուզական տվյալներով (ակուստիկ կոշտությունների մեթոդ)
3.4.Սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումների գոտիների սահմանների և վտանգի մակարդակի որոշումը
3.5. Գրունտների տատանումների գերակշռող պարբերությունների որոշումը բարձր հաճախության միկրոսեյսմերի գրանցման միջոցով
3.6. Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացման քարտեզը
4. Վերջաբան
6. Օգտագործված գրականություն
1. Ներածություն
ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի նոր գլխավոր հատակագծի կազմման նպատակով կատարվել են սեյսմամիկրոշրջանացման համալիր աշխատանքներ: Տեխնիկական առաջադրանքի համաձայն` ինժեներաերկրաբանական տեղազննումների, համալիր երկրաֆիզիկական դաշտային գործիքային գրանցումների, ինչպես նաև նախկինում այստեղ իրականացված հետազննական աշխատանքների արդյունքների հավաքման, սիստեմավորման և վերլուծության հիման վրա բնութագրվել են տարածքի սեյսմաերկրաբանական պայմանները, տրվել են առանձին տեղամասերի սեյսմիկ վտանգի մակարդակի գնահատականները:
Սեյսմահետախուզական դաշտային աշխատանքները նպատակամղված են եղել որոշելու սեյսմիկ ալիքների արագությունները տարբեր տիպի գրունտներում և չափելու գրունտների տատանումների գերակշռող պարբերությունները: Ըստ գործող կարգի 350 հա տարածքի համար կատարվել է սեյսմիկ զոնդավորում 33 կետում, իսկ առավել տարածված 6 տիպի գրունտների վրա, 12 կետում չափվել է միկրոսեյսմերը, որոշվել է գրունտների գերակշռող տարբերությունները: Դաշտային տեղազննումների, երկրաֆիզիկական գործիքային չափումների և ինժեներաերկրաբանական հետազննական փորվածքների տեղադիրքերը ներկայացված են փաստացի նյութերի քարտեզում (գրաֆիկական հավելված 1):
ՈՒսումնասիրվող տարածքում կատարված տեղազննումները նպատակաուղղված են եղել ինժեներաերկրաբանական պայմանների հնարավոր փոփոխությունների բացահայտմանը, գործող կամ պոտենցիալ վտանգ ներկայացնող ֆիզիկաերկրաբանական երևույթների (սողանքներ, քարաթափեր և այլն) առկայության, բնույթի պարզաբանմանը և ազդեցության սահմանների ճշգրտմանը:
Սույն աշխատանքը կազմված է երկու գրքերից: Առաջին գիրքը, որը գրվել է ՀԳՇՆ ինստիտուտի երկրաբանական բաժնի կողմից, նվիրված է Ծաղկահովտի տարածքի ինժեներաերկրաբանական պայմանների հետազոտությունների արդյունքներին: Երկրորդ գրքում տրված է սեյսմիկ միկրոշրջանացման կատարման մեթոդական մոտեցումները և բուն միկրոշրջանացման աշխատանքների արդյունքները:
Աշխատանքում ներկայացված են Ծաղկահովտի տարածքի ինժեներաերկրաբանական շրջանացման, միկրոշրջանացման 1:2000 մասշտաբի նոր քարտեզները
________________________________________________
ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում
որոնք կարող են հիմք ծառայել քաղաքի գլխավոր հատակագծի կազմման համար:
2. Տարածքի ելակետային սեյսմիկ վտանգի մասին
Համաձայն ՀՀՇՆ-II-6.02-2006 «Սեյսմակայուն շինարարության նախագծման նորմերի» [1] Ծաղկահովիտ համայնքը գտնվում է սեյսմիկ երկրորդ գոտում, ուր սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումների արժեքը 0,30 g է, իսկ սպասվելիք ինտենսիվությունը` I0 վերցված է հավասար 8-9 բալի [1]: Վերջին տարիներին կատարած բոլոր հետազոտությունների, հատկապես սեյսմիկ վտանգի գնահատման միջազգային երկու ծրագրերով (GSHAP, CauSin) ստացված արդյունքներով, վտանգի մակարդակը չի գերազանցում նշված մեծությանը:
Ծաղկահովիտը գտնվում է ակտիվ խզվածքներից 10 կմ ավելի հեռավորության վրա, ուստի արագացման մեծությունն այս պատճառով չի փոփոխվում:
3. Տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացում
Սեյսմիկ միկրոշրջանացումը կատարվել է երկրաբանական, երկրաֆիզիկական և այլ նյութերի հիման վրա, համալիր մոտեցումով [3, 4]: Այս նպատակի համար կատարվել են թե՛ երկրաբանական, և թե՛ սեյսմաբանական դաշտային նոր դիտարկումներ: Երկրաբանական դիտարկումները նպատակամղված են եղել ճշտելու ինժեներա-երկրաբանական պայմանները, ակտիվ երկրաբանական գործընթացները: Սեյսմաբանական դիտարկումները վերաբերվում են սեյսմիկ զոնդավորմանը և բարձր հաճախության միկրոսեյսմերի գրանցումներին (գրաֆիկական հավելված 1):
3.1. Էտալոնային գրունտների ընտրությունը
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի ՍՄՇ-ի համար որպես էտալոնային գրունտ ընտրվել է IV-ը4 շերտը, որը կազմված է 7 մ-ից ավել հզորությամբ ճալաքարերից, որի խտությունը կազմում է 2,2 տ/մ3: Դաշտային չափումներով ալիքների արագություններն են` Vp=1000 մ/վրկ, Vs=600 մ/վրկ: Այս գրունտն, ըստ սեյսմիկ հատկությունների, դասվում է երկրորդ կարգի գրունտների շարքին, որոնց ելակետային հորիզոնական արագացումն ըստ ՀՀ սեյսմակայուն շինարարության նորմերի (0.30 g), չեն փոխվում:
3.2. ՍՄՇ-ն ինժեներա-երկրաբանական անալոգների մեթոդով
Ծաղկահովիտ համայնքում ինժեներա-երկրաբանական հետազոտություններով առանձնացվում են հետևյալ գործոնները, որոնք ազդում են սեյսմիկ ուժգնության փոփոխության վրա`
- տարբեր ֆիզիկա-մեխանիկական հատկություններով գրունտները և երկրաբանական կտրվածքում դրանց տարբեր համակցումը, ռելիեֆը: Ակտիվ երկրաբանական գործընթացները և մինչև 5 մ խորությամբ գրունտային ջրերը լայն զարգացում և տարածում չունեն, դրա համար դրանց ազդեցությունը հաշվի չի առնված:
Աղյուսակ 1-ում տրված են հիմնական շերտերի որոշ ֆիզիկա-մեխանիկական հատկությունները և դրանց սեյսմիկ հատկությունների կարգը:
Աղյուսակ 1. Ապարների (շերտերի) հիմնական ֆիզիկա-մեխանիկական հատկությունները
.________________________________________________________________________.
|Շերտի անունը |Երկրա- |Գրունտի|Ներքին |Տեսա- |Դեֆոր- |Հաշվար- |Գրունտի|
| |բանական|խտու- |շփման |կարար |մացիայի|կային |սեյսմիկ|
| |ինդեքսը|թյունը |անկյունը|կցոր- |մոդուլը|դիմադ- |հատկու-|
| | |p տ/մ3 | (o) |դումը |ժ ՄՊա |րողակա- |թյան |
| | | | |ԿՊա | |նություն|կարգը |
| | | |________|______| |Ro ԿՊա | |
| | | | Vն |Vհ |Cն|Cհ | | | |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
| 1 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7| 8 | 9 | 10 | 11 |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բուսահող | - | 1.7 | - | - | -| - | - | - | - |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Ավազակավային |d-pQ4 | 1.8 |20o |17 |26|17 | 20 | 200 | III |
|գրունտ | | | | | | | | | |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Ճալաքարակոպճա- |a-pQ4 | 2.2 |34o |31 |2 |1 | 40 | 400 | II |
|յին գրունտ | | | | | | | | | |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բեկորայինն |d-kQ4 | 2.3 |38o |35 |0 |0 | 50 | 500 | II |
|գրունտ | | | | | | | | | |
|_______________|_______|_______|____|___|__|___|_______|________|_______|
|Բազալտներ |BQ | 2.7 | - | - | -| - | 80 | 800 | I |
.________________________________________________________________________.
Ինժեներա-երկրաբանական հետազոտություններով վերին 30 մ-ոց շերտի ընդհանուր բնութագիրը որոշելիս կարևոր դեր է պատկանում տարբեր տիպի շերտախմբերին: Համայնքի տարածքում դրանք բազմազան են: Նշենք առավել կարևորները` տալով դրանց կառուցվածքը և նրանց վրա սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումների մեծությունը.
I-Բ1, I-Բ2 շերտախմբերը կազմված են մեծ հզորությամբ ժայռային (բազալտ) և բեկորային ապարներից, որոնք ըստ սեյսմիկ հատկությունների դասվում են առաջին կարգի գրունտների շարքը: Սրանք նվազեցնում են ելակետային 0,30 g արագացումը 0,8 գործակցով (ՀՀՇՆ-II-6.02-2006.թ.): Հետևաբար, այս գրունտների վրա սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումը, հաշվի առնելով ՍՄՇ քարտեզի ճշտությունը, կկազմի 0,25 g:
I-Բ3 դասվում է, ըստ սեյսմիկ հատկությունների, երրորդ կարգի գրունտների շարքը, քանի որ կազմված է կավավազային, բեկորային մինչև 13մ հզորությամբ ապարներից: ՈՒստի, ամբողջ շերտախմբի սեյսմիկ հատկությունը գնահատվել է երրորդ կարգի, որոնք փոխում են 0,30g ելակետային արագացումը` դարձնելով այն 0,35 g:
II-Բ1, II-Բ2, IV-Ա4 շերտախմբերը կազմված են հիմնականում ժայռային և բեկորային ապարներից, որոնք, ըստ սեյսմիկ հատկությունների երկրորդ կարգի են: Սրանք չեն փոխում ելակետային սեյսմիկ վտանգի մակարդակը, ուստի այս շերտախմբի վրա առավելագույն հորիզոնական արագացումը կկազմի 0,30 g:
III-Բ1 շերտախումբը կազմված է բազալտներից, որոք ըստ սեյսմիկ հատկությունների առաջին կարգի են և սրանց վրա ելակետային վտանգը կնվազի 0.8 գործակցով: Սակայն ռելիեֆի թեքությունը այս շերտախմբի վրա մեծ է 15o-ից, որը կմեծացնի վտանգը 1.2 անգամ: ՈՒստի հաշվի առնելով նշված երկու կարևոր հանգամանքները կարելի է ասել, որ այս շերտախմբի վրա ելակետային 0.30g արագացման մեծությունը չի փոփոխվի:
IV-Ա5 և IV- Ա6 - շերտախմբերը կազմված են երրորդ կարգի, մեծ հզորության (7 մ և ավելի) կավավազային գրունտներից, որոնցից ներքև գտնվում են բեկորային գրունտները: Վերջիններս դասվում են երկրորդ կարգի գրունտների շարքը, սակայն ունեն ավելի փոքր հզորություն, քան կավային գրունտները: Նշված շերտախմբի վրա կնկատվի ելակետային վտանգի աճ ` 1,2 գործակցով: ՈՒստի սրանց վրա հորիզոնական արագացումների մեծությունը կլորացումով կկազմի 0,35g:
V-Ա1 և V-Ա2 \շերտախմբերը ներկայացված են առաջին կարգի գրունտներով` 12 մ-ից ավել հզորությամբ բազալտներով և բեկորային ապարներով: ՈՒստի սպասվելիք հորիզոնական արագացման մեծությունը կնվազի 0,8 գործակցով և կկազմի 0,25 g: Սակայն այս շերտախմբերը գտնվում են հնարավոր ջրածածկերի տակ, ուստի սրանց վրա շենքեր և կառուցվածքներ նախագծելիս պատք է կիրառվեն ՀՀՇՆ-II-6,02-2006-ի 5.4.1 կետի պահանջները:
V-Ա4 շերտախումբը կազմված է ճալաքարակոպճային գրունտներից, որոնք ըստ սեյսմիկ հատկությունների երկրորդ կարգի են և չեն փոխում ելակետային 0,30 g սեյսմիկ արագացման մեծությունը: Սակայն այս շերտերը գտնվում են ջրածածկերի գոտում, ուստի շինությունների նախագծման ժամանակ պետք է կիրառվեն գործող սեյսմակայուն շինարարական նորմերի 5.4.1 կետի պահանջները:
V-Ա5 և V-Ա6 շերտախմբերը ներկայացված են կավավազային և բեկորային նյութերից, որոնք գտնվում են գետի հունի շրջանում, ուր բարձր է գրունտային ջրերի մակարդակը: ՈՒստի ըստ սեյսմիկ հատկությունների սրանք դասվում են երրորդ կարգի գրունտների շարքը, որոնք մեծացնում են վտանգը 1,2 գործակցով: Սպասվելիք հորիզոնական արագացումը այս շերտախմբերի վրա կկազմի 0,35 g:
Ինչպես երևում է վերը շարադրվածից, Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում, վերին 30 մ երկրաբանական կտրվածքում հիմնականում գերակշռում են ըստ սեյսմիկ հատկությունների առաջին, երկրորդ և համեմատաբար քիչ երրորդ կարգի գրունտները: Սակայն Ծաղկահովիտում որոշակի տարածում ունեն 150-ից մեծ թեքությամբ լանջերը, որոնք դասվում են շինարարության համար անբարենպաստ տարածքների շարքին և ըստ գործող ՀՀՇՆ-II-6.02-2006 նորմերի ավելացնում են սեյսմիկ վտանգի մակարդակը 1,2 անգամ: Մյուս, շինարարության համար անբարենպաստ հրապարակները գետահուներն են, ժամանակավոր ջրահոսքերի գոտիները: Այս անբարենպաստ տարածքներում շինարարություն իրականացնելիս պետք է կիրառվեն գործող նորմերի 5.4.1 կետի պահանջները:
3.3. Հորիզոնական արագացումների որոշումը սեյսմահետախուզական տվյալներով (ակուստիկ կոշտությունների մեթոդ)
Այս մեթոդը համարվում է գլխավոր: Այդ պատճառով հաշվետվության մեջ մեծ տեղ է հատկացվել թե' դաշտային աշխատանքներին և թե' արագացումների հաշվարկներին:
Դաշտային սեյսմահետախուզական աշխատանքների մեթոդիկան ու տեխնիկան
Ակուստիկ կոշտությունների մեթոդով արագացման փոփոխության գնահատման նպատակով առանձին կետերում կատարվել է սեյսմիկ զոնդավորում` բեկված ալիքների մեթոդով (ԲԱՄ): Աշխատանքները կատարվել են «Տալգար» սեյսմահետախուզական կայանի օգնությամբ: Չափումների համար ընտրվել են հետևյալ պարամետրերը` պրոֆիլի երկարությունը` 90 մ, սեյսմաընդունիչների միջև հեռավորությունը` 3 մ: Յուրաքանչյուր կետում իրականացված է 30 տեղակայանք` հոդոգրաֆի մինչև 90 մ երկարություն ապահովելու համար, որը թույլ է տվել ուսումնասիրել կտրվածքը 30 մ խորությամբ: Ալիքների հարուցումը իրականացվել է մուրճի հարվածի միջոցով:
Դաշտային նյութերի մեկնաբանում
Դաշտային նյութերի մեկնաբանումը կատարվել է ըստ սեյսմաընդունիչների ու հարվածի կետերի միջև եղած հայտնի հեռավորության և ալիքների անցման չափված ժամանակի հոդոգրաֆների կառուցման ճանապարհով: Բեկված ալիքների հոդոգրաֆների մեկնաբանման արդյունք են հանդիսանում բեկող սահմանների տեղադրման խորության և ձևի, ինչպես նաև այդ սահմանների երկարությամբ ալիքների տարածման սահմանային արագությունների որոշումը:
Սահմանային արագությունները որոշվել են տարբերության հոդոգրաֆի եղանակով` ըստ Vr=2Vռազ առընչության, որտեղ Vr-ն արագությունն է` հաշվված տարբերության հոդոգրաֆի եղանակով:
Ակուստիկ կոշտությունների մեթոդով ուժգնության փոփոխության որոշում
Բալականության և արագացումների փոփոխությունը, կախված գրունտային պայմաններից, հիմնականում որոշվում է գրունտային շերտի հզորությամբ և նրա ապարների ֆիզիկա-մեխանիկական ու առանձգական հատկություններով:
Կառույցների հիմնատակ հանդիսացող ապարների առանձգական հատկություններն էականորեն որոշում են կառույցների վարքը սեյսմիկական տատանումների դեպքում: Դրա համար կառույցների սեյսմակայունության վրա գրունտների ազդեցության ճշգրիտ հաշվառման համար անհրաժեշտ է գնահատել կառույցների հիմնատակը կազմող ապարների հատկությունները:
Ալիքների չափված արագությունների ու միջավայրի ապարների խտության մեծության միջև գոյություն ունեցող կապը թույլ է տալիս ստանալ երկրաշարժի ուժգնության փոփոխությունը հետևյալ անալիտիկ արտահայտությամբ.
/\I1 = 1,67[lg(VoPo)-lg(VnPn)],
որտեղ VoPo-ն միջավայրի ակուստիկ կոշտությունն է (խտության և երկայնական կամ լայնական ալիքների տարածման արագության արտադրյալը):
Այս բանաձևը տալիս է բալականության աճը VnPn պարամետրերով բնութագրվող գրունտի վրա` VoPo ակուստիկ կոշտությամբ էտալոնային գրունտի համեմատությամբ: Ըստ այս բանաձևի որոշվում է բալականության աճը ոչ ջրահագեցված տեղամասերում: Ինչպես արդեն նշել ենք որպես էտալոնային գրունտ ընտրվել էր IV-ը4 շերտը, որը կազմված է 7մ-ից ավել հզորությամբ ճալաքարերից, որի խտությունը կազմում է 2,2 տ/մ3: Դաշտային չափումներով ալիքների արագություններն են` Vp=1000 մ/վրկ, Vs=600 մ/վրկ: Այս գրունտը ըստ սեյսմիկ հատկությունների դասվում է երկրորդ կարգի գրունտների շարքը, որոնք ելակետային հորիզոնական արագացումը ըստ ՀՀ սեյսմակայուն շինարարության նորմերի (0.30 g), չեն փոխում: Հաշվարկների արդյունքները բերված են աղյուսակ 3-ում:
Հաշվարկման արդյունքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գրունտներից կախված սեյսմիկական ինտենսիվության աճի արժեքները բալերով, Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում փոփոխվում են - 0,9 փ + 0,3 սահմաններում:
Երկայնական ալիքների տարածման միջին արագությունների ընդհանրացված արժեքները կտրվածքի վերին մասում գրունտների հիմնական տարատեսակների համար հետազոտված բոլոր տեղամասերում բերված են աղյուսակ 3-ում, որտեղ տրվում են նաև բալականության աճի հաշվարկի արդյունքները` գրունտների ակուստիկ կոշտությունների համեմատության նպատակով: Համակարգչային ծրագրով նախ որոշվել է հորիզոնական արագացման փոփոխության K գործակիցը, ապա նաև արագացման մեծությունը` ելակետային 0.30 g արագացման հաշվառումով (աղյուսակ 3):
Աղյուսակ 2. Հիմնական գրունտների սեյսմիկ հատկությունները և դրանցից կախված սեյսմիկ վտանգի մակարդակի փոփոխության չափը
.___________________________________________________________________
| |Տիպիկ գրունտային |Հզոր.|VP |VS |P |Vr |Vs |P |
| |կտրվածքները, համարը|մ |մ/վրկ|մ/վրկ|գր/ |(միջ)|(միջ)|(միջ)|
| |և ինդեքսը | | | |սմ3 |մ/վրկ|մ/վրկ|գր/ |
| | | | | | | | |սմ3 |
|_____|___________________|_____|_____|_____|____|_____|_____|_____|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|_____|___________________|_____|_____|_____|____|_____|_____|_____|
|1 | | | | | | | | | |
|I-Բ1 |Բազալտ |bQ |15 |3000 |1750 |.7 |3000 |1750 |2.70 |
| | | | | | | | | | |
|_____|_____________|_____|_____|_____|_____|____|_____|_____|_____|
|2 |1) Բեկորային |d-KQ4|5 |1200 |700 |2.3 |2310 |1350 |2.62 |
|I-Բ2 | գրունտ | | | | | | | | |
| |2) Բազալտներ |bQ |20 |3000 |1750 |2.7 | | | |
|_____|_____________|_____|_____|_____|_____|____|_____|_____|_____|
|3 |Ճալաքարա- |a-pQ4|7 |1000 |600 |2.2 |1000 |600 |2.20 |
|IV-A4|կոպիճային | | | | | | | | |
| |գրունտ | | | | | | | | |
|_____|_____________|_____|_____|_____|_____|____|_____|_____|_____|
|4 |1) Կավավազա- |d-pQ4|7 |800 |470 |1.88|8800 |520 |2.03 |
|IV-A6| յին գրունտ| | | | | | | | |
| |2) Ճալաքարա- |a-pQ4|6 |1000 |600 |2.2 | | | |
| | յին գրունտ| | | | | | | | |
.___________________________________________________________________
.__________________________ ________________________________.
| |Տիպիկ գրունտային | |Vp P |/\I |Io |I2 |հաշվ.|
| |կտրվածքները, համարը| |(ակուստ.|բալ.|ելակ.|հաշվ.|արագ.|
| |և ինդեքսը | |կոշտ) |աճը |բալը |բալը |gr |
|_____|___________________| |________|____|_____|_____|_____|
| 1 | 2 | | 10 |11 | 12 | 13 | 14 |
|_____|___________________| |________|____|_____|_____|_____|
|1 | | | | | | | | |
|I-Բ1 |Բազալտ |bQ | |10100 |-0.9|9 |8.1 |0.21 |
| | | | | | | | | |
|_____|_____________|_____| |________|____|_____|_____|_____|
|2 |1) Բեկորային |d-KQ4| |6050 |-0.6|9 |8.4 |0.23 |
|I-Բ2 | գրունտ | | | | | | | |
| |2) Բազալտներ |bQ | | | | | | |
|_____|_____________|_____| |________|____|_____|_____|_____|
|3 |Ճալաքարա- |a-pQ4| |2200 |0 |9 |9.0 |0.3 |
|IV-A4|կոպիճային | | | | | | | |
| |գրունտ | | | | | | | |
|_____|_____________|_____| |________|____|_____|_____|_____|
|4 |1) Կավավազա- |d-pQ4| | | | | | |
|IV-A6| յին գրունտ| | |1786 |0.3 |9 |9.3 |0.33 |
| |2) Ճալաքարա- |a-pQ4| | | | | | |
| | յին գրունտ| | | | | | | |
.__________________________ ________________________________.
Աղյուսակ 3. Ծաղկահովտի տարածքում սեյսմիկ զոնդավորման տվյալներով կետերում (գրաֆիկական հավելված # 1) արագությունների արժեքները և սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացման մեծությունները ըստ հաշվարկների
._________________________________________________________________________.
|ՍԶ |I-ին|II |I-ին|II-ին|I-ին|II |միջ. |միջ.|ին- |ին- |հաշվ|հաշվ|հաշվ.|
|կետ|շեր-|շերտի|շեր-|շերտի|շեր-|շեր-|արնը |խտնը|տեն.|տեն-|ինտ-|գործ|արա- |
| |տի |ար-նը|տի |խտ-նը|տի |տի | | |փոփ-|նը |նը | |գաց. |
| |ար- | |խտ- | |խոր-|խոր-| | |նը | | | | |
| |նը | |նը | |նը |նը | | | | | | | |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
| N |V1 | V2 | r1 | r2 | h1 | h2 | Vcr | Rcr| /\I| Io | IR | K |/\gr |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|1 |750 |2750 |1,88|2,55 |1.օ |29 |525,5 |2,53|0,8 | 9 |8,2 |1,54|0,23 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|2 |1000|2600 |2,2 |2,6 |3.օ |27 |2241,4|2,56|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|3 |840 |2500 |2,88|2,56 |1.օ |29 |2345,5|2,57|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|4 |850 |2600 |1,88|2,5 |1.օ |29 |2433 |2,48|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|5 |700 |2550 |1,88|2,6 |1.օ |29 |2343,5|2,58|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|6 |1200|2450 |2,3 |2,52 |3,5 |26,5|2184,5|2,49|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|7 |1150|2700 |2,25|2,52 |3,5 |26,5|2333,1|2,49|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|8 |800 |2640 |1,88|2,55 |1,5 |28,5|2367,7|2,52|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|9 |800 |2560 |1,88|2,55 |1.օ |29 |2385,1|2,53|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|10 |810 |2700 |1,9 |2,56 |1.օ |29 |2505,2|2,54|-0,8| 9 |8,2 |1,54|0,23 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|11 |750 |2460 |1,8 |2,45 |1,5 |28,5|2208,3|2,42|-0,6| 9 |8,4 |1,5 |0,26 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|12 |800 |2540 |1,9 |2,45 |1,4 |28,6|2305,9|2,42|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|13 |1200|2620 |2,3 |2,6 |4,5 |25,5|2225,1|2,56|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|14 |3000|100 |2,7 |1 |30 |0 |3000 |2,70|-0,9| 9 |8,1 |1,57|0,21 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|15 |3100|100 |2,65|1 |30 |0 |3100 |2,65|-1,0| 9 |8,0 |1,58|0,20 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|16 |800 |2920 |1,8 |2,55 |1,5 |28,5|2578,4|2,51|-0,8| 9 |8,2 |1,54|0,23 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|17 |750 |2940 |1,8 |2,5 |1.օ |29 |2679,2|2,48|-0,8| 9 |8,2 |1,54|0,23 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|18 |820 |2840 |1,8 |2,52 |1,5 |28,5|2528,6|2,48|-0,8| 9 |8,2 |1,54|0,23 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|19 |800 |2620 |1,8 |2,51 |1,5 |28,5|2352,4|2,47|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|20 |820 |2640 |1,8 |2,54 |1.օ |29 |2458,1|2,52|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|21 |750 |2740 |1,85|2,55 |1,5 |28,5|2419,1|2,52|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|22 |1200|2750 |2,3 |2,6 |3,5 |26,5|2389,9|2,57|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|23 |750 |2460 |1,8 |2,53 |1.օ |29 |2286,2|2,51|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|24 |820 |2540 |1,8 |2,55 |1,5 |28,5|2298,9|2,51|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|25 |1050|2460 |2,2 |2,6 |3,5 |26,5|2126,8|2,55|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|26 |850 |2530 |1,8 |2,55 |1,5 |28,5|2302,5|2,51|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|27 |1050|2470 |2,2 |2,65 |3.օ |27 |2175,8|2,61|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|28 |1000|2560 |2,2 |2,65 |3,5 |26,5|2165,8|2,60|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|29 |1050|2570 |2,2 |2,65 |3.օ |27 |2245 |2,61|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|30 |1000|2490 |2,2 |2,55 |3,5 |26,5|2121,3|2,51|-0,6| 9 |8,4 |1,5 |0,26 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|31 |780 |2520 |1,8 |2,56 |1,5 |28,5|2267,1|2,52|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|32 |1250|2570 |2,3 |2,65 |3,5 |26,5|2288,1|2,61|-0,7| 9 |8,3 |1,53|0,24 |
|___|____|_____|____|_____|____|____|______|____|____|____|____|____|_____|
|33 |780 |2680 |1,85|2,6 |1.օ |29 |2478,7|2,58|-0,8| 9 |8,2 |1,54|0,23 |
._________________________________________________________________________.
________________
Ծանոթություն. ՍՄՇ քարտեզը կազմելիս, այն կետերում, որոնք գտնվում են 15 աստիճանից թեք լանջերին, հաշվարկային արագացման մեծությունը բազմապատկված է 1.2 գործակցով` համաձայն ՀՀՇՆ-II-6.02-2006 նորմերի:
3.4. Սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումների գոտիների սահմանների և վտանգի մակարդակի որոշումը:
Համայնքի տարածքի կազմվելիք ՍՄՇ քարտեզի հիմնական պարամետրերը` սեյսմիկ գոտիների սահմանները և սեյսմիկ վտանգի մակարդակը` արտահայտված գրունտների առավելագույն հորիզոնական արագացումների արժեքներով, որոշվել են տվյալների համալիրի հիման վրա` երկու փուլով:
Առաջին փուլում որոշվել են սեյսմիկ գոտիների սահմանները, որի համար օգտագործվել են փաստացի և հաշվարկային նյութերի երկու խմբեր` մինչև 30 մ խորությամբ երկրաբանական կտրվածքում գրունտների լիթոլոգիական ու ֆիզիկա- մեխանիկական հատկությունների էական փոփոխությունները և գրունտների ակուստիկ կոշտությունների կտրուկ փոփոխությունները նույն կտրվածքում և չափվող կետերում:
Պետք է նշել, որ այս երկու ճանապարհներով որոշված սեյսմիկ գոտիների սահմանների միջև էական տարբերություններ չկան, դրանք հիմնականում համընկնում են: Կարծիք կա, որ սեյսմիկ գոտիների սահմանները պետք է որոշել միայն ակուստիկ կոշտությունների միջոցով, դա մոտավորապես նույնն է ինչ ստացված արագացումների իզոգծերի միջոցով: Սա բերում է անճշտությունների, քանի որ երկրի մակերեսի ակտիվ երկրաբանական պրոցեսները կարող են էականորեն չազդել արագացումների արժեքի վրա, բայց այդ տարածքները դասվեն շինարարության համար անբարենպաստների շարքին: ՈՒստի, սահմանների որոշումը համալիր մոտեցմամբ` գերադասելի է:
Գործող ՀՀ շինարարական նորմերով, լանջերի 150-ից մեծ թեքության ազդեցությունը սեյսմիկ ուժգնության փոփոխության վրա, քանակական տեսակետից, արդեն սահմանված է, որը ավելացնում է ելակետային արագացումը 1,2 անգամ: Շինարարության տեսակետից անբարենպաստ տարածքների թվին, բացի թեք լանջերից, դասվել են նաև սելավատարերն ու ձորակները, գետերի հուները:
ՍՄՇ-ի աշխատանքների իրականացման երկրորդ փուլում որոշվել է յուրաքանչյուր գոտում սպասվելիք հորիզոնական արագացման և բալականության արժեքները: Շեշտում ենք նաև բալականությունը, քանի որ որոշ դեպքերում այն լրացուցիչ միջոց է արագացման արժեքը որոշելու համար: Բալականությունից արագացման անցնելիս օգտագործվել է նաև հայտնի էմպիրիկ կախվածությունը`
A=0.0008x 2I,
ուր A-ն արագացումն է, իսկ I-ն բալականությունը:
Սեյսմահետազոտական տվյալներով տարբեր գրունտներում ու շերտախմբերում ստացված ալիքների արագությունները, գրունտների խտության, նրանց տեղադրման խորությունների, հզորության և այլ տվյալների հաշվառումով կազմված են աղյուսակ
2-ը և աղյուսակ 3-ը: Համակարգչային ծրագրով սկզբում հաշվարկվել է K գործակիցը ըստ շերտում ալիքների արագությունների, գրունտների խտության, նրանց տեղադրման խորությունների կամ հզորության, ապա նաև արագացման մեծությունը: Աղյուսակ 3-ը հիմք է ծառայել յուրաքանչյուր սեյսմիկ զոնդավորման կետում հորիզոնական արագացումների արժեքների որոշման համար: Այս արժեքները դրվել են քաղաքի տարածքների սեյսմիկ գոտիներում սպասվելիք առավելագույն հորիզոնական արագացումների մակարդակի որոշման հիմքում:
3.5 Գրունտի տատանումների գերակշռող պարբերությունների որոշումը բարձր հաճախության միկրոսեյսմերի գրանցման միջոցով
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացման համար կատարվել են բարձր հաճախային միկրոսեյսմերի ֆոնի հետազոտման աշխատանքներ` տարբեր գրունտային պայմաններով տեղամասերի հաճախային առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով:
Կարճ պարբերություն ունեցող միկրոսեյսմերը չափվել են ժամանակի 0,01-1,2 վրկ. տիրույթում:
Տարբեր տեղամասերում դիտարկվել են ամպլիտուդի փոփոխություններ որոշակի տիրույթում` տարբեր պարբերությունների դեպքում նվազագույն և առավելագույն արժեքներով:
Միկրոտատանումների գրանցման կետերը ընտրվել են ելնելով ինժեներա-երկրաբանական պայմաններից, յուրաքանչյուր տիպի գրունտի վրա կատարվել է առնվազն երեք չափում (նրանց տեղադրումը բերված է գրաֆիկական հավելված N 1-ում):
Բարձր հաճախային միկրոտատանումների գրանցումը կատարվել է հետևյալ կերպ: Յուրաքանչյուր կետում սեյսմատվիչները տեղադրվել են 20 սմ խորության վրա` խանգարումների ազդեցությունից խուսափելու նպատակով: Գրանցումները կատարվել են 2 րոպե տևողությամբ օրական երեք անգամ, ժամը 1000-ին,1800 և 2200-ին: Միկրոտատանումների գրանցումները իրականացնելու համար օգտագործվել է սեյսմագրաֆի ռեժիմում աշխատող հատուկ կայան` կիրառելով CM-3 տիպի ուղղահայաց սեյսմաչափ, ՈՒՊՆ ուժեղացուցիչ և H-327-4 տիպի ինքնագրանցող սարք: Օգտագործվել է 50000 առավելագույն խոշորացման բնութագրերը` 0,1-1,2 վրկ պարբերությունների տիրույթում: Կանալի չափաբերումը իրականացվել է գեներատորային մեթոդով: Գրանցման գծի հաստությունը կազմել է 0,5 մմ, իսկ թղթի ձգման արագությունը` 1-50 սմ/վրկ:
Գրունտների բնական միկրոտատանումների գրանցումների մշակումը, որոնց տևողությունը կազմում է 2 րոպե, կատարվել է 30 վայրկյանանոց միջակայքում պարբերությունների և ամպլիտուդների համատարած չափման միջոցով: Գերակշռող պարբերությունների առանձնացման համար կառուցվել են ո(Ti) կրկնելիության գրաֆիկները/ներկայացված են հաշվետվության վերջում/: Որոշվել են առավել հաճախ հանդիպող պարբերությունները ո(Ti), գրաֆիկները վերափոխվել են ո(Ti)% գրաֆիկների, որտեղ ո* = (Ti/ /\t) 100%, /\t - գրանցման տևողությունն է: Պարբերությունը համարվում է գերակշռող, եթե ո* >= 15: Գրանցումների վերլուծության հիման վրա ստացվել են գրունտների տատանման գերակշռող պարբերությունները:
Քանի որ Ծաղկահովտի տարածքում վերին 30 մ հզորության շերտը հիմնականում անհամասեռ է` կազմված է տարբեր կարգի գրունտներից, ապա, ըստ ՀՀՇՆ-II-6.02-2006 5.3.3 կետի, գրունտի հաշվարկային գերակշռող պարբերությունը որոշելիս միկրոսեյսմերի գրանցումների հիման վրա ստացված տվյալները բազմապատկվել են 1,3 գործակցով: Ստացված արդյունքները ամփոփ տեսքով բերված են Աղյուսակ 4-ում:
Աղյուսակ 4. Միկրոտատանումների գերակշռող պարբերությունների արժեքները` կախված գրունտային պայմաններից (Ծաղկահովիտ համայնք)
._________________________________________________________.
|Շերտի ինժեներա- |Չափված|Գրանցում- |Գերակշռող |Գերակշռող |
|երկրաբանական |կետերի|ների թիվը |պարբերու- |պարբերու- |
|բնութագիրը |քանակը|մեկ կետում|թյունը` |թյունների |
| | | |վրկ |միջին |
| | | | |արժեքները`|
| | | | |վրկ |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|ավազակավ-ճալաքար | 2 | 2 |0,2-0,35 |0,2-0,45 |
| | | |0,26-0,45 | |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|ճալաքար-բեկորային| 2 | 2 |0,15-0,2 |0,15-0,26 |
| | | |0,19-0,26 | |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|ավազակավ-ճալաքար | 2 | 2 |0,20-0,25 |0,20-0,36 |
| | | |0,26-0,36 | |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|բեկորային | 2 | 2 |0,24-0,4 |0,24-0,52 |
| | | |0,3-0,52 | |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|ավազակավ | 2 | 2 |0,25-0,5 |0,25-0,42 |
| | | |0,26-0,42 | |
|_________________|______|__________|__________|__________|
|Բազալտ | 2 | 2 |0,12-0,2 |0,12-0,25 |
| | | |0,15-0,25 | |
._________________________________________________________.
3.6. Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացման քարտեզ
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի ՍՄՇ 1:2000 մասշտաբի քարտեզն ըստ սեյսմիկ վտանգի մակարդակի փոփոխության ու գոտիների դիֆերենցվածության, ունի բարդ կառուցվածք: Սա պայմանավորված է սեյսմիկ տեսակետից բավականին բազմազան գրունտային, երկրաբանական պայմաններով ու 150-ից մեծ թեքությամբ ռելիեֆով:
Ընդհանրապես համայնքի տարածքում առանձնացված են 7 տիպի սեյսմիկ գոտիներ սպասվելիք 0,25-0,35 g առավելագույն հորիզոնական արագացումների մեծությամբ: Երեք գոտիները բարենպաստ են շինարարության համար, իսկ չորսը` ոչ (գրաֆիկական հավելված 2): Ըստ վտանգի մակարդակի Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում գերակշռում են 0.30-0.35 g սպասվելիք արագացմամբ գոտիները: Ընդ որում շատ կարևոր է, որ մեծ տոկոս են կազմում շինարարության համար բարենպաստ տարածքները (մոտ 80 տոկոս): Անբարենպաստ տարածքները (մեծամասամբ 0.30 g արագացման մեծությամբ) հիմնականում պայմանավորված են 150-ց մեծ թեքությամբ լանջերի առկայությամբ, որտեղ հնարավոր են նաև քարաթափեր: Այս հրապարակներում շինարարություն իրականացնելիս պետք է կիրառվեն գործող նորմերի 5.4.3 կետի պահանջները: Այսինքն պետք է իրականացվեն որոշ ինժեներային աշխատանքներ. Փոքր տարածք են կազմում գետահուները և ձորակները, որտեղ շինարարության դեպքում պարտադիր է նորմերի 5.4.1 կետի պահանջների կիրառումը: Ընդհանրապես գլխավոր հատակագծի մշակման և շինարարության նախագծման համար սեյսմիկ վտանգի ու գրունտների տեսակետից Ծաղկահովտի տարածքը կարելի է համարել բարենպաստ:
Ընդառաջ գնալով պատվիրատուին, կազմվել է ավելի մանրամասն քարտեզ, որն ունի 1:2000 մասշտաբ, բայց ըստ ՍՄՇ աշխատանքների իրականացման կարգի [4], բավարար էր և 1:5000 մասշտաբը:
Նշվում է, որ կազմված սեյսմիկ միկրոշրջանացման 1: 2000 մասշտաբի քարտեզը հիմք է ծառայելու բնակավայրի գլխավոր հատակագիծը կազմելու համար, սակայն ցանկացած առանձին օբյեկտի նախագծման համար պետք է կատարվեն մանրակրկիտ ինժեներա-երկրաբանական և սեյսմիկ հետազոտություններ` շինարարության հրապարակի տարածքում:
4. Վերջաբան
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանացման քարտեզ կազմվել է առաջին անգամ: Այն ունի 1:2000 մասշտաբ և կազմվել է ինժեներա-երկրաբանական, սեյսմաբանական նոր դաշտային դիտարկումների ու արխիվային փաստացի նյութերի և այլ տվյալների հիման վրա, համալիր մոտեցումով: Քարտեզը կազմելիս առանձնապես մեծ տեղ է հատկացվել սեյսմիկ վտանգի մակարդակի փոփոխման որոշման ակուստիկ կոշտությունների մեթոդին, որպես գլխավոր մեթոդի: Սակայն քաղաքի տարածքին բնորոշ է այնպիսի երկրաբանական կառուցվածք, որ վտանգի մակարդակը որոշելիս հաշվի է առնվել նաև լանջերի 150-ից մեծ թեքությունը, գետահուների ու ձորակների առկայությունը: Առանձնացված սեյսմիկ գոտիներում վտանգի մակարդակը գնահատված է 0.25-0,35 g: Պետք Է նշել, որ ՀՀ բնակավայրերից քչերն են, որոնց տարածքը ունի այսպիսի ցածր վտանգի մակարդակ: Յուրաքանչյուր գոտու համար տրված է նաև գրունտների տատանմումների գերակշռող պարբերությունները:
Շինարարության համար անբարենպաստ տարածքները պայմանավորված են 150-ից մեծ լանջերի և որոշ չափով գետահուների ու ձորակների առկայությամբ: Քարտեզի վրա այն տարածքներում, ուր հորիզոնական արագացման չափի կողքին դրված է աստղանիշներ, շինությունների նախագծման ժամանակ պահանջվում է ՀՀ սեյսմակայուն շինարարության նախագծային նորմերի 5.4.1 և 5.4.3 կետերի կիրառում [1]: Այդ տարածքները բավականին մեծ մակերես են կազմում:
Կազմված ՍՄՇ-ի քարտեզը ըստ գործող նորմերի կարող է հավաստի հիմք ծառայել Ծաղկահովիտ համայնքի գլխավոր հատակագծի մշակման համար: Այն չի կարելի օգտագործել առանձին օբյեկտի նախագծման նպատակով: Այս դեպքում պահանջվում են լրացուցիչ մանրամասն ինժեներա-երկրաբանական և երկրաֆիզիկական հետազոտություններ:
5. Օգտագործված գրականություն
1. ՀՀ սեյսմակայուն շինարարության նախագծման նորմեր II-6. 02-2006, Երևան, 2006 թ.
2. Ինժեներական հետազննություններ շինարարության համար, Հիմնական դրույթներ ՀՀՇՆ 1-2,01-99. Պաշտոնական հրատարակություն, Երևան, 2000 թ:
3. Հաշվետվություն «Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի գլխավոր հատակագծի մշակման և նախագծման աշխատանքներ: Գիրք 1, Ինժեներա-երկրաբանական ուսումնասիրություններ (Ե. Ենգիբարյան)» ՀԳՇՆ ինստիտուտի ֆոնդեր, Երևան, 2007 թ.
4. Կարգ սեյսմամիկրոշրջանացման աշխատանքների իրականացման: Հաստատված ՀՀ Տարածքային կառավարման և Քաղաքաշինության նախարարությունների 2007թ հունիսի 28-ի թիվ 45 համատեղ հրամաններով:
5. Ռեկօմենդացիյա պօ սեյսմիչեսկօմու միկռօռայօնիռօվանիյու պրի ինժենեռնիխ իզիսկանիյախ դլյա ստռօիտելստվա. Գօսստռօյ ՍՍՍՌ, Մ., 1985 գ.
ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ՀԱՄԱՅՆՔՈՒՄ ԳՐՈՒՆՏՆԵՐԻ ՏԱՏԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ՉԱՓՎԱԾ ԳԵՐԱԿՇՌՈՂ ՊԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՐԱՖԻԿՆԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՆԵՐ
Նկ 1. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ/ կետ # 1/
Նկ 2. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ/ կետ # 2/
Նկ 3. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ/ կետ # 3/
Նկ 4. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ /կետ # 6/
Նկ 5. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ /կետ # 8/
Նկ 6. Գերակշռող պարբերությունների գրաֆիկ /կետ # 14/
___________________________
ԻՐՏԵԿ - գրաֆիկների օրինակները չեն բերվում
I-2.6 ՀՀ Ծաղկահովիտի գյուղական համայնքի վարչական սահմանների ճշգրտում
Ծաղկահովիտի գյուղական համայնքի առկա սահմանների ճշգրտման համար հիմք են հանդիսացել կադաստրային քարտեզագրման և «Հողշին մոնիտորինգ» ՊՈԱԿ-ի սահմանային քարտեզագրման նյութերը:
I-2.7 Ժողովրդագրական տվյալներ
Վերջին 20 տարվա վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ Ծաղկահովիտ գյուղում բազմանդամ ընտանիքների թիվը պակասում է և հակառակը` սակավաթիվ անդամներով ընտանիքների քանակն ավելանում է:
1970 թ. բնակավայրում ապրել է 804 մարդ, 1979 թ.` 1254 մարդ, 1986 թ.` 1700 մարդ, 1988 թ.` 1900 մարդ:
1989 թ. «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի կողմից մշակված վերջին գլխավոր հատակագծով 1995 թ. նախատեսվել է 2400 մարդ, իսկ հաշվարկային ժամանակամիջոցի համար, որն ընդգրկում է մինչև 2010 թ., բնակավայրում պետք է ապրեր 3560 մարդ:
Ըստ ՀՀ վիճակագրական պետական խորհրդի, 2006 թ. տարեսկզբի դրությամբ Ծաղկահովիտ գյուղում ապրում են 2161 մարդ, որից առկա` 2025 մարդ:
Ինչպես երևում է թվերից, նախորդ գլխավոր հատակագծով նախատեսված կանխատեսումային ցուցանիշները չեն համապատասխանում բնակչության աճի ցուցանիշների հետ: Դա պայմանավորված է աշխատատեղերի բացակայությամբ և բնակչության արտագնացության հետ:
I-3 Ժամանակակից կառուցապատման իրավիճակի վերլուծություն
I-3.1 Բնակելի կառուցապատում
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում ձևավորված արդյունաբերական օբյեկտների առկայությունը, լանդշաֆտի առանձնահատկությունները պայմանավորել են կառուցապատման առկա իրավիճակը: Բնակավայրի մուտքը կազմակերպված է հյուսիսից, որտեղ և գլխավոր փողոցի աջ և ձախ կողմերում ձևավորված է հասարակական կենտրոնը` իր համապատասխան քաղաքաշինական էլեմենտներով: Հենց այս հյուսիսային թաղամասում էլ կառուցվել են հինգ հարկանի շենքեր, որոնց մի մասի հարկայնությունը 1988 թ. երկրաշարժից հետո իջեցվել է մինչև երեք հարկ, իսկ երեք շենք էլ քանդվել են` իրացնելու նպատակով: Այժմ հյուսիսային թաղամասում մնացել է վեց բազմաբնակարան շենք:
Մնացած բոլոր թաղամասերը և փողոցները կառուցապատված են մեկ - երկու հարկանի առանձնատներով: Անհատական կառուցապատման նոր թաղամասերը, որոնք իրականացվել են երկրաշարժից հետո, գտնվում են գյուղի հյուսիս - արևմտյան և հյուսիսային մասերում:
Գյուղի բազմաբնակարան թաղամասի տարածքում դեռևս պահպանվել են փայտե տնակներ, որոնցում մինչև այժմ ապրում են: Վերջին տարիների սեփականաշնորհման և հողաբաժանումների հետևանքով բնակավայրի հարավային և հարավ-արևմտյան հողատարածքները բաժանվել են անկանոն:
Անհատական բնակելի տները մոտ 360 են` որոնցից 20%-ը կիսակառույց:
I-3.2 Հասարակական կառուցապատում
Ծաղկահովիտ գյուղը հանդիսանում է համայնքի վարչատնտեսական և հասարակական կենտրոն:
Գլխավոր փողոցի աջ կողմում բանկի կիսակառույց շենքն է, գյուղապետարանը, հյուրանոցը, որի դիմաց «Արագած» կինոթատրոնն է: Գյուղի բազմաբնակարան կառուցապատման տարածքում գտնվում են դպրոցը` 600 աշակերտի համար, մանկապարտեզը, որն այժմ բնակեցված է փախստականներով և անհրաժեշտություն կա նոր տարածք հատկացնել մանկապարտեզ կառուցելու համար: Գյուղն ունի 200 հանդիսատեսի համար նախատեսված ակումբ, առևտրի կենտրոն, շուկա, կենցաղի տուն, ճաշարան, խանութներ, փոստ, կենցաղի տուն, ավտոդպրոց, փրկարարական ծառայություն, ՆԳՆ, պրոֆտեխ ուսումնարան, պոլիկլինիկա, դեղատուն, հիվանդանոց: Ընդհանուր առմամբ բնակավայրում առկա են նախկին շրջկենտրոնին անհրաժեշտ բոլոր հասարակական օբյեկտները, որոնց գերակշռելի մասը ներկայումս կարիք ունեն վերականգնման կամ հիմնանորոգման:
I-3.3 Արդյունաբերական կառուցապատում
Արդյունաբերության ճյուղերի ենթակառուցվածքային էլեմենտների իրականացման համար տարածքների ճիշտ ընտրությունն ու կազմակերպումը համարվում է հասարակական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ռեզերվային կարևոր ելակետերից մեկը:
Գյուղի հիմնական արդյունաբերական և կոմունալ պահեստային տարածքները գտնվում են հյուսիս-արևելյան կողմում, բայց որոշ արտադրական ձեռնարկություններ գտնվում են հենց գյուղի կենտրոնական մասում:
Վերը նշված օբյեկտներից են գյուղտեխնիկայի տարածքը, որն ամբողջապես ավերակ վիճակում է, կարի արտադրամասը, որը չի գործում, անասնապահական գոմերը, որոնք սեփականաշնորհված են և ավտոտեխնիկայի հավաքակայանը, որը թալանված և նույնպես ավերակ վիճակում է:
Հյուսիս-արևելյան կողմում գտնվող օբյեկտները հետևյալն են.
- արտադրական տարածքները սկսվում են երեք ոչխարանոցներով, այնուհետև գազի գրասենյակն է, էլեկտրացանցը` իր ենթակայանով: Հաջորդ տարածքը ԱՏԿ-ի տարածքն է, որը կիսաքանդ վիճակում է, ջրային տնտեսության տարածքում ավերակներ են: Նախկին շրջկոպից և իր պահեստներից մնացել են միայն հետքեր: Արտադրական տարածքն ավարտվում է գյուղ քիմիայի տարածքով, որը նույնպես կիսաքանդ վիճակում է:
I-4. Ճանապարհատրանսպորտային ենթակառուցվածքներ
Ըստ հատակագծային պայմանների, տարածքը գնահատվել է տրանսպորտային մատչելիությամբ և ապահովվածությամբ, էներգիայի և ջրամատակարարման պայմաններով, բնապահպանական գործոններով:
Գյուղը պատված է կանոնավոր փողոցային ցանցով, որը միայն ավելի վաղ, տարերայնորեն կառուցապատված տարածքներում է դառնում անկանոն և ոլորաններով: Փողոցային ցանցը բաժանվում է հետևյալ կարգերի` գլխավոր փողոցների ցանց, որոնք ստեղծում են տարբեր նշանակության ֆունկցիոնալ գոտիներ (կարմիր գծերով լայնությունը 18 մ, երթևեկելի մասը` 7 մ), արտադրապահեստային գոտու ճանապարհներ (երթևեկելի մասի լայնությունը 7.5 մ), բնակելի փողոցներ (կարմիր գծերով լայնությունը 14 մ, երթևեկելի մասը` 6 մ) և միջանցիկ ճանապարհներ: Գլխավոր փողոցների միջև հեռավորությունը կազմում է միջին հաշվով 400 մ:
Ճանապարհների մի մասն ասֆալտապատված է, բայց ժամանակի ընթացքում ասֆալտը քայքայվել է և ճանապարհների մեծ մասը գտնվում է կիսաքանդ վիճակում:
I-5. Լանդշաֆտի դասակարգում և գնահատում
Բնակավայրի և համայնքի տարածքն ընդհանուր առմամբ ընդգրկված է լեռնային բնական լանդշաֆտային գոտում: Գոտու ռելիեֆը հիմնականում հարթ է: Ակտիվ արտահայտված հիդրոլոգիական գործընթացներ չկան: Հարուստ են ջրային աղբյուրները:
Գոտու հողատարածությունները կայունորեն օգտագործվում են ըստ ֆունկցիոնալ նշանակության, համայնքի տարածքների որոշ մասը մասամբ ծածկված են նաև կերախոտերի ցանքսերով:
Հաշվի առնելով համայնքի լանդշաֆտային գոտու լեռնայնությունը` հետագա դասակարգման տաքսոնոմիկ միավոր է ընտրվել լանդշաֆտների քաղաքաշինական օգտագործման հիմնական ձևերը`
1. Կառուցապատված լանդշաֆտներ
2. Կառուցապատման ենթակա լանդշաֆտներ
3. Գյուղատնտեսական նշանակության հողհանդակներ
4. Անտառտնտեսության հողեր
5. Անօգտագործելի հողատարածքներ
Կառուցապատված և կառուցապատման ենթակա լանդշաֆտների օգտագործման ռեժիմը նախատեսում է`
- կառուցապատման կանոնակարգում` բնակչության և կառուցապատման համապատասխան խտությունների կիրառումով,
- հարմարավետ կապերի ստեղծում,
- ճարտարագիտական նախապատրաստման միջոցառումների կիրառում (ուղղաձիգ հատակագծում, մակերևութային ջրերի հեռացում),
- տարբեր օբյեկտների և ենթակառուցվածքների սանիտարական գոտիների պահպանման պահանջների կիրառում:
Գյուղատնտեսական նշանակության հողհանդակների օգտագործման ռեժիմը նախատեսում է միջոցառումների լայն համալիրի կիրառում, որն ընգրկում է`
Ագրոտեխնիկական միջոցառումներ
- ցանքաշրջանառության կիրառում,
- ցածր արտադրողականության վարելահողերի բարելավում (քարերի հավաքում),
- խորը հերկ` երեք տարին մեկ անգամ,
- պարարտանյութերի օգտագործման չափաբաժինների պահեստավորում, պահեստների կառուցում` ըստ սանպահպանման նորմերի պահանջների,
- վնասատուների դեմ պայքարի կենսաբանական մեթոդների կիրառում:
Մարգագետինների հողաբարելավման միջոցառումներ
- արոտների բարելավում, ջրարբիացում,
- անասունների արածեցման, քանակների և ժամկետների սահմանում,
- հեռագնա արոտներում ճանապարհային ցանցի կարգավորում,
- մոլախոտերի, վնասակար և թունավոր բուսատեսակների ոչնչացում:
Ջրատեխնիկական միջոցառումներ
- լեռնային առուների կառուցում,
- ձյունապահ վահանների տեղաեդրում,
Անտառտնտեսության հողերում նախատեսվում է`
- անտառածածկ տարածքների պահպանում, ծառերի տնկում,
- գոյություն ունեցող անտառների բիոնիտետի բարելավում:
I-6. Տարածքի ճարտարագիտական պաշտպանության միջոցառումները
Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքն, ըստ ճարտարագիտական պաշտպանության միջոցառումների բարդության աստիճանի, կարելի է բաժանել երեք տեղամասի:
Առաջին տեղամաս - Կառուցապատման համար բարենպաստ տարածք է, որն ընդգրկում է գյուղի տարածքի 70% - ը և ունի մինչև 8 # թեքություն: Այս տարածքում անհրաժեշտ է կատարել ուղղաձիգ հատակագծում և մակերեսային ջրերի հեռացում: Սեյսմակայունությունը գնահատվում է 9 բալ:
Երկրորդ տեղամաս - Կառուցապատման համար պայմանական բարենպաստ տարածք է, որն ընդգրկում է գյուղի տարածքի 25 % և ունի 20 # թեքության հատվածներ: Անհրաժեշտ են հատուկ միջոցառումներ գրունտերի սեյսմակայունության բարելավման համար` կառուցելով գրունտային բարձեր շենքերի և շինությունների տակ: Սեյսմիկ պայմաններով համայնքը գտնվում է երկրորդ գոտում: Սեյսմակայունությունը գնահատվում է 9 բալ: Գրունտային ջրերը գտնվում են 2.9-5.4 մ խորությամբ:
Երրորդ տեղամաս - Կառուցապատման համար անբարենպաստ տարածք է, որը կազմում է ընդհանուր տարածքի 5%` ընդգրկելով տարածքի 15 #-ից մեծ թեքություն ունեցող հատվածներ, որտեղ շինարարություն կատարելը շատ թանկ է: Դա Ծաղկահովիտ գետի հունն ու խզվածքների տարածքն է, այսինքն Ծաղկահովտի ափերը` 100 մ լայնությամբ ամեն ափի երկայնքով: Ըստ ինժեներա - երկրաբանական եզրակացության, խզվածքի տարածքում գտնվող հին կառույցները պետք է հնարավորին չափ ուժեղացնել:
Բացի վերը նշվածից, հնարավոր են այնպիսի ֆիզիկա - երկրաբանական երևույթներ, ինչպիսիք են սահող հատվածները, հեղեղային հոսքերը և այլն:
Հակահեղեղային միջոցառումներ - Մի շարք հեղեղատարներ Արագածի հյուսիսից սկսվելով և անցնելով բնակավայրի հարավ - արևմուտքից դեպի հյուսիս - արևելք, ստեղծում են Ծաղկահովիտ գետը: Տեղատարափ անձրևների ժամանակ գետը դուրս է գալիս իր հունից և վնասում շրջակա տարածքներին` բավականին մեծ վնաս հասցնելով տարածական միջավայրին:
1972 թ. կազմած գլխավոր հատակագծով բնակավայրի սահմանների մոտ գետի հունը ուղղված է և կարգավորված: Ներկա դրությամբ բնակավայրի սահմաններում գետի ափերը ամրացված են երկաթ բետոնե հավաքովի պատերով:
Ըստ նախորդ նախագծի, նախատեսվում էին պատերի իրականացում նոր կառուցվող վայրերի սահմաններում: Նախատեսվել են նաև 2.5 մ - 3 մ բարձրությամբ բարաժներ` առատ հեղեղների դեմ:
Գյուղի հեղեղատարի ծանրաբեռնվածությունը թեթևացնելու համար նախատեսվել է բետոնե ջրանցք:
1-7. Տարածքի գնահատականն ըստ հատակագծային պայմանների
Ըստ հատակագծային պայմանների, տարածքը գնահատվել է ջրամատակարարման, ջրահեռացման, էներգամատակարարման պայմաններով և բնապահպանական գործոններով` ըստ որի.
- Տարածքի ջրամատակարարման պայմանները սահմանափակ բարենպաստ են:
Խմելու ջուրը բերված է Արագածի աղբյուրներից` 5 կմ հեռավորությունից:
Մինչև երկրաշարժը Ծաղկահովիտը ջուր էր ստանում «Սարի-աղբյուր» աղբյուրներից` 7 լ/վրկ և «Ապարան - Արագած» ջրավազանից` 13 լ/վրկ ջրի քանակությամբ: Հետագայում նույն աղբյուրներից ջուր են ստացել նաև Ապարանի և Արագածի շրջանների իննը բնակավայրեր, որի պատճառով Ծաղկահովտին տրվող ջրաքանակը չի բավարարել բնակչության պահանջները:
Ըստ «Հայպետնահագիծ» ինստիտուտի ջրամատակարարման վերականգման նախագծի, նախկին շրջկենտրոնի և Արագածի մի քանի գյուղերի համար նախատեսվում էր նոր արտեզյան հորատանցքերի շինարարություն, որի ջրի աղբյուրները պետք է հանդիսանային Արագած-Ջրաշեն ստորգետնյա ջրերը և Գախձոր գետի ջրերը` մաքրումից հետո:
Ներկայումս բնակավայրի հարավ-արևմտյան մասում կառուցված է 2x600 մ3 հզորությամբ ՕԿՋ-ներ, որոնց մեջ ջուրը լցվում է 300 մմ և 150 մմ խողովակներով, իսկ ՕԿՋ-ներից ջուրն առանց մաքրման տրվում է բնակչությանը:
Բնակավայրի էլեկտրամատակարարումը ներկայումս իրականացվում է «Ծաղկահովիտ» ենթակայանի կողմից` 1 x 2.5 մվտ + 1 x 4 մվտ հզորության սահմաններում:
- Բնակավայրի տարածքով անցնում է բարձր լարման էլ. հաղորդման գիծ` 35 կվ հզորությամբ («Մանթաշ»):
Բնակավայրում գոյություն ունեն 12 ցանցային ենթակայաններ:
Ըստ նախորդ նախագծի, նախատեսվում է ծառնաբեռնվածության կենտրոնում կառուցել բաժանման կետ, որը կսնվի վերը նշված ենթակայանից: Ցանցային ենթակայանները տեղադրվելու էին ենթակայանի ծանրաբեռնված զոնաների կենտրոններում:
- Բնապահպանական տեսակետից Ծաղկահովտի տարածքը չունի սահմանափակող գործոններ:
Եզրակացություն
Բնակավայրի հեռանկարային զարգացման համար ընտրված տարածքը գտնվում է գոյություն ունեցող բնակավայրի հյուսիսային և հարավ-արևմտյան մասերում: Բացարձակ նիշերը տատանվում են 2070-2120 մ: Թեքությունները հիմնկանում կազմում են 1-3օ և 5-8օ, իսկ բլրապատ մասում մինչև 15օ: Բացասական գեոդինամիկ պրոցեսները (սահքեր, քարաթափումներ) բացակայում են: Երկրաշարժադիմացկունությունը կազմում է 9 բալ:
Ինժեներական նախապատրաստման միջոցառումները պարզ են և էժան (ուղղագիծ հատակագծում և մակերեսային ջրերի հեռացում):
I-8 Ճարտագիտական ենթակառուցվածքներ
I-8.1 Ջրամատակարարում
Տարածքի ջրամատակարարման պայմանները սահմանափակ բարենպաստ են:
Խմելու ջուրը բերված է Արագածի աղբյուրներից` 5 կմ հեռավորությունից:
Մինչև 1988թ. երկրաշարժը, Ծաղկահովիտ շրջկենտրոնը ջուր էր ստանում «Սարի-աղբյուր» աղբյուրներից` 7 լ/վրկ և «Ապարան-Արագած» ջրավազանից` 13 լ/վրկ ջրի քանակությամբ: Հետագայում նույն աղբյուրներից ջուր են ստացել նաև Ապարանի և Արագածի շրջանների իննը բնակավայրեր, որի պատճառով Ծաղկահովտին տրվող ջրաքանակը չի բավարարել բնակչության պահանջները:
Համաձայն «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի ջրամատակարարման վերականգման նախագծի, շրջկենտրոնի և Արագածի մի քանի գյուղերի համար նախատեսվում է նոր արտեզյան հորատանցքերի շինարարություն, որի համար ջրի աղբյուրներ պետք է հանդիսանային Արագած-Ջրաշեն ստորգետնյա ջրերը և Գախձոր գետի ջրերը` մաքրումից հետո:
Ներկա դրությամբ բնակավայրի հարավ - արևմտյան մասում կառուցված է 2x600 մ3 հզորությամբ ՕԿՋ-ներ, որոնց մեջ ջուրը լցվում է 300 և 150 մմ խողովակներով, իսկ ՕԿՋ-ներից ջուրը առանց մաքրման տրվում է բնակչությանը:
I-8.2 Կոյուղի
Ծաղկահովիտ գյուղում կոյուղացված է միայն հասարակական գոտու տարածքը և կոյուղին 150 մմ - 200 մմ խողովակներով գնում է մինչև մոտակա դաշտ` ստեղծելով հակասանիտարական պայմաններ:
Ըստ նախորդ նախագծի, պետք է կոյուղացվեր ամբողջ գյուղը, քանի որ գյուղի ռելիեֆը կեղտաջրերի ինքնահոս հեռացման համար համարվում է բարենպաստ, ապա նախատեսվել է ինքնահոս կոլեկտորներներով տանել Ապարանի կոյուղի` 20 կմ երկարությամբ, որն իր մեջ կներառեր նաև մոտ տեղադրված բնակավայրերի կեղտաջրերի հեռացումը:
I-8.3 Ոռոգում
Ոռոգման համակարգերի վարչության և կոմունալ սպասարկման և բարեկարգման գրասենյակի տվյալներով տնամերձ հողերի և հասարակական օգտագործման կանաչ տարածքների ոռոգումը ներկա դրությամբ կատարվում է Ծաղկահովիտ գետի ջրերով: Բնակավայրի ոռոգման ցանցը հիմնականում բաց է:
Նախորդ նախագծով բնակավայրի ոռոգման ցանցը նախատեսվում էր օղակաձև, որոշ տեղերում փակուղային` ոչ մետաղյա 150-300 մմ տրամագծով խողովակներով: Հաշվի առնելով, որ հողի սառեցման խորությունը 115 սմ է, ապա խողովակները նախատեսվում է անցկացնել 1.2 մ խորության վրա;
Ցածրահարկ տների հողամասերի ոռոգումը նախատեսվում է բաց ջրանցքով` եզրաքարերի երկայնքով:
Տեղումների ամենամեծ քանակը և անհավասարաչափությունը ամռան ամիսներին թույլ չի տալիս աճեցնել գյուղատնտեսական կուլտուրաներ առանց արհեստական ոռոգման:
I-8.4 Ջերմամատակարարում և գազամատակարարում
I-8.4.1 Ջերմամատակարարում
Ներկայումս Ծաղկահովիտ գյուղի հասարակական և արտադրական օբյեկտները չունեն ջեռուցում, նրանք ձմռանը տաքացվում են փայտի, նավթի վառարանների կամ էլեկտրական տաքացուցիչների միջոցով:
Գյուղի միակ կաթսայատունը չի գործում:
Ըստ նախորդ նախագծի, հաշվարկային ջեռուցման ջերմաստիճանը -22 oC է, իսկ օդափոխման համար` 14 oC: Մեկ մարդու համար տաք ջրի ծախսը համարվում է 105 լ/օր, ջերմության ծախսը հաշվարկվել է 376 վտ/մարդ հաշվով:
Բնակելի տներում նախատեսված չի եղել կենտրոնական ջեռուցում, այս տները ջեռուցվելու էին գազի ջրատաքացուցիչներով: Ջերմության աղբյուր պետք է հանդիսանար արտադրական մասում գտնվող կաթսայատունը` չորս կաթսաներով: Հասարակական շենքերի և եռահարկ բնակելի շենքերի ջեռուցումը կատարվելու էր փակ շղթայով:
I-8.4.2 Գազամատակարարում
Ծաղկահովիտ գյուղի գազամատակարարումը կատարվում է «Սպիտակ-Ապարան» գազամուղից:
Ըստ նախորդ նախագծի նախատեսվում էր գազը օգտագործել`
1. Բնակչության կենցաղային պահանջների համար
2. Կենտրոնական ջեռուցման նպատակով
Մինիմալ ծախսը հաշվարկվում է 8050 կկալ:
I-8.5 Էլեկտրամատակարարում
Ներկայումս բնակավայրի էլեկտրամատակարարումն իրականացվում է «Ծաղկահովիտ» ենթակայանի կողմից` 1 x 2.5 մվտ + 1 x 4 մվտ հզորությամբ:
Նախկին շրջկենտրոնի տարածքով անցնում է բարձր լարման էլ. հաղորդման գիծ` 35 կվ («Մանթաշ»):
Բնակավայրում գոյություն ունեն 12 ցանցային ենթակայաններ:
Ըստ նախորդ նախագծի, նախատեսված է ծանրաբեռնվածության կենտրոնում կառուցել բաժանման կետ, որը կսնվի վերը նշված ենթակայանից: Ցանցային ենթակայանները տեղադրվելու էին ենթակայանի ծանրաբեռնված զոնաների կենտրոններում:
I-8.6 Կապի ցանցեր
Մինչ երկրաշարժը շրջանի կապի հանգույցը տեղադրված է եղել Ծաղկահովտում: Շենքը տիպային է, եռահարկ:
Գործում է փոստը, հեռախոսացանցը, ԱՀԿ 1000 համարի հզորությամբ: Շենքը երկրաշարժից հետո վնասված է և քանդման ենթակա:
1.9.1 ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
1 Նպատակը և խնդիրները 2 Տարածքի բնակլիմայական բնութագիրը 3 Բնակլիմայական և սանիտարահիգիենիկ հատակագծային սահմանափակումների
համակարգը 4 Տնտեսության ներկա իրավիճակի բնութագիրը և զարգացման հեռանկարները 5 Մթնոլորտային օդի պահպանություն 5.1 Մեթոդակարգային մոտեցումներ 5.2 Կլիմայական գործոնների ազդեցությունը մթնոլորտի ցրող հատկությունների վրա 5.3 Մթնոլորտի աղտոտվածության ներկա իրավիճակը 5.4 Մթնոլորտի աղտոտման աղբյուրները 5.5 Տարածքի համալիր գնահատականը 5.6 Ծաղկահովիտ գյուղի օդային ավազանի բնութագիրը 6 Մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի պահպանություն 6.1 Գյուղի ջրամատակարարման և կոյուղու ներկա իրավիճակը 6.2 Տարածքի բնութագիրը մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի իրավիճակով 6.3 Ծաղկահովիտ գյուղի ջրամատակարարման, կոյուղու, մակերևութային և
ստորգետնյա ջրերի ներկա իրավիճակի ամփոփ անալիզը և պրոբլեմային
խնդիրները 7 Թափոնների կառավարում 8 Հողերի պահպանության 9 Աղմուկի մակարդակի գնահատում 10 Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում 11 Կանաչապատման համակարգը 12 Բնակչության կենսակերպի պայմանների բժշկաաշխարհագրական վերլուծություն 13 Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտի ենթատարածքի պատմամշակութային արժեքը և
դրանց զարգացման առաջարկվող ուղղությունները
Օգտագործված գրականության ցանկ
1. Աշխատանքի նպատակը և խնդիրները
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գլխավոր հատակագծի «Շրջակա միջավայրի պահպանումը» բաժինը իրենից ներկայացնում է փաստաթուղթ, որտեղ արտացոլված են բնական պաշարների (օդ, ջուր, հող, բուսականություն, հանքեր) ինտենսիվ և արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ նախագծային, պրակտիկ գործունեության արդյունքները` տնտեսության ճիշտ կազմակերպման, կոմունիկացիաների, կաթսայատների ճիշտ տեղադրման, անթափոն տեխնոլոգիաների և մաքրման սարքավորումների կիրառմամբ, կենցաղային և արդյունաբերական թափոնների մաքսիմալ օգտագործման և վնասազերծման ճանապարհով:
Որպես մշակման որոշիչ կոնցեպցիա ընդունված է շրջակա միջավայրի աղտոտման կանխարգելման նպատակով պլանավորված կապիտալ ներդրումների սահմաններում առաջնահերթ միջոցառումների առանձնացումը:
Աշխատանքը կատարված է /1,2/ մեթոդական ցուցմունքների հիման վրա, գործող նորմատիվների, պետական ստանդարտների, բնապահպանական օրենքների հիման վրա:
2. Տարածքի բնակլիմայական բնութագիրը
Օրոգրաֆիա, Երկրաբանական պայմանները, հիդրոերկրաբանական պայմանները
նայել «I-2.4 ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՏԱՐԱԾՔԻ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԵՐԿՐԱԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ՍԵՅՍՄՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ» բաժնում:
Կլիմայական պայմաններ նայել «I-2.2 Կլիմայական տվյալներ» բաժնում:
Կլիմայական գործոնների կենսակլիմայական գնահատականի չափանիշները բերված են աղյուսակի տեսքով:
._______________________________________________________________________.
|Կլիմայի գործոնները |Հարմարավետ| Անհարմարավետություն |
| | |__________________________________|
| | |գերտաքացում| սառեցում |
|_________________________|__________|___________|______________________|
|1. Օդի ջերմաստիճանը, oC |1214 |24-ից բարձր|3035 1,5 մ/վրկ քամու |
| | | |դեպքում 25 2,0 մ/վրկ-ի|
| | | |դեպքում, 15` 3,5 մ/վրկ|
| | | |քամու դեպքում |
|_________________________|__________|___________|______________________|
|2. Քամու արագությունը, |0,53 |Փոքր 0,5 |5-ից մեծ բացասական |
|մ/վրկ | |մեծ 3,0 |ջերմաստիճանի դեպքում |
|_________________________|__________|___________|______________________|
|3. Հարաբերական |3070 |30-ից փոքր |80-ից բարձր |
|խոնավությունը % | |70-ից բարձր| |
._______________________________________________________________________.
Ամռան ամիսների ժամանակահատվածի անալիզը ցույց է տալիս, որ հուլիսից օգոստոս ամիսներին օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը չի գերազանցում 24 oC:
Գերտաքացման երևույթներ չեն նկատվում: 12o-14 oC գրանցվում է տարվա 2 ամիսներին` հուլիս-օգոստոս:
Ձմռան ամիսներին օդի բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը կազմում է -25+-28 oC, 25 oC-ից բարձր դիտարկվում է դեկտեմբերից-մարտ ժամանակահատվածում: Քամու միջին արագությունը նշված ամիսներին 2 մ/վրկ մեծ է: Կան սառեցման երևույթներ:
Քամու արագությունը 0,53 մ/վրկ դիտարկվում է տարվա բոլոր ամիսների ընթացքում, 4 մ/վրկ-ից մեծ արագություն չի գրանցված:
Օդի հարաբերական խոնավությունը 30-70% նկատվում է միայն օգոստոս ամսին, 80-ից բարձր չի գրանցված:
Անհարմարավետության ժամանակահատվածը կազմում է 24 օր, ինչը կազմում է տարեկան ժամանակահատվածի` 6,5%<8%: Այս ցուցանիշը հանգեցնում է նրան, որ նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ չէ նախատեսել մի շարք հատուկ միջոցառումներ /21/:
Երկրաբանական կառուցվածք
Ծաղկահովիտ ավանը և նրա հարակից տարածքները գտնվում են Արագած լեռան հյուսիսային համեմատական ցածր մինչև 2070-2130 մետր բացարձակ բարձրության լանջերին, որոնք գոյացել են լեռան ժայթքումներից, առաջացնելով բազալտային ծածկոցները (ներկայացված բազմաթիվ հոսքերից) վերին պլիոցենի, որոնք ծածկված են վերին չորրորդական ժամանակի, ալյուվիալ-պրոլյուվիալ կուտակումներով, որոշ տեղերում նկատվում են նաև սառցադաշտային նստվածքներ և նրանց բնորոշ տաշտակային ռելիեֆի ձևեր, բայց դրանք ավանի տարածքից բավական հեռու են և համեմատական բավական բարձր դիրք են գրավում ուսումնասիրվող տարածքի նկատմամբ:
Հիդրոերկրաբանական պայմանները
ՈՒսումնասիրվող տարածքը գտնվելով Արագած լեռան հյուսիսային ձյունառատ լանջերին, Ծաղկահովիտ ավանի գրունտային ջրերը սնուցվում են հենց այդ ձնհալոցքներից, որոնք ներծծվում են լեռնային ապարների ճեղքերով և ջրամերժ հորիզոններին հասնելով, դուրս են գալիս տարածք և նրա տարածքներից բավական հեռավորության վրա:
Գյուղի տարածքում առանձնացվում են տարածքներ, որտեղ գրունտային ջրերի մակարդակը մինչև 6,0 մետր է, իսկ որոշ տեղերում ավելի բարձր, բայց այդպիսի տարածքները փոքր մակերեսներ են կազմում:
ԿԵՆՍԱԲԱԶՄԱԶԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի և դրա մերձավոր տարածքների կենսաբազմազանությունը ձևավորվել է ինչպես սեփական աշխարհագրական դիրքի, բնակլիմայական, ռելիեֆային և լանդշաֆտային պայմանների, այնպես ել մերձավոր տարածքների ֆլորիստական շրջանների բուսական և կենդանական աշխարհների ազդեցության ներքո:
Ծաղկահովիտը գտնվում է Իրանական բուսաբանա-աշխարհագրական ֆլորիստական շրջանում: Հյուսիս-արևմուտքից այդ շրջանը բաժանվում է Հայկական լեռնաշխարհի ֆլորիստական շրջանից Ալագյազի նախալեռներով: Արևելքում Իրանական շրջանը կտրուկ անջատվում է Հայկական լեռնաշխարհից Գեղամա և Զանգեզուրի լեռնաշղթաների ջրբաժաններով: Այնուհետ, սահմանը անցնում է Բարգուշատի և Զանգեզուրի լեռնաշղթաներով: Հարավից և արևմուտքից Իրանական շրջանը դուրս է գալիս Հայաստանի սահմաններից դուրս և մեծ տարածքներ զբաղեցնում Հյուսիսային Պարսկաստանում, Նախիջևանում և Թուրքիայում:
Եթե բուսական աշխարհը սերտ կապված է բնակլիմայական, մորֆոլոգիական, աշխարհագրական և այլ պայմանների հետ, որոնք հստակեցնում են և կանոնավոր կերպով տարանջատում տարբեր տիպի ֆլորաների սահմանները, ապա, համաձայն Ս. Դալի կենդանական աշխարհի տարածման սահմանները ավելի անորոշ են ու աղոտ, ավելի լայն և դժվար են սահմանազատվում շնորհիվ իրենց շարժունակության և ապրելաձևի առանձնահատկությունների (բնակալում, նստակյաց կամ չվող կենսակերպ, արտազոնալ բնակատեղերի առատություն):
Ինչպես բուսական, այնպես էլ կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների հիմնական մասը բնորոշ է միջին բարձրության լեռնային, տաք, չափավոր չորային կլիմայով տափաստանային լանդշաֆտային զոնային:
Բուսական աշխարհ
Բուսական աշխարհը ներկայացված է Շիրակյան և Երևանյան ֆլորիստական շրջանների միջև ընկած սահմանային, միջին բարձրության լեռնային տափաստանային զոնայի տարածքներին բնորոշ բուսականության տեսակներով, որոնցում գերակշռում են հատիկա և հատիկա- տարազգի ներկայացուցիչները: Համաձայն նախկինում կատարված հետազոտությունների, այստեղ` անդեզիտա-բազալտային և տուֆա-լավային մայր ապարների վրա տարածված տարալվացված տիպիկ և սովորական սևահողերով տափաստանային տարածքներում կարելի է հանդիպել մոտ 150 բուսատեսակ: Դրանցից, որպես դոմինանտ կամ բնորոշ տեսակներ կարելի է նշել Festuca sulkata (շյուղախոտ), Artemisia austriaca Jack. (բարձրավենյակ), Koeleria nitidula Vel. (կելերիա), Thymus-ի տեսակներ (ուռց), Aegilops cylindrical Host. (այծակն), Scabiosa virgata Grossh. (քոսքսուկ), Achilea micranta M.B. (հազարատերևուկ) և այլն:
Մարդու գործունեության զարգացմանը զուգընթաց (հողերի գյուղատնտեսական օգտագործում, անասունների արածացում, տնտեսական գործունեություն և այլն) որպես կանոն կրճատվում է լանդշաֆտային զոնայի տեսակների ինչպես կազմը, այդպես ել քանակը` ընդհուպ մինչև որոշ տեսակների իսպառ վերացումը: Մասնագետների կարծիքով այսօր Հայաստանում պահպանության կարիք ունի ֆլորայի տեսակների մոտ 50 տոկոսը:
Ստորև, աղյուսակում բերված են Ծաղկահովիտ համայնքի մերձավոր տարածքներում պահպանության կարիք ունեցոզ բուսատեսակները: Հարկ է նշել, որ աղյուսակը կազմված է Հայաստանի ԽՍՀՄ բուսականության Կարմիր Գրքի հիման վրա, որում գրանցված են պահպանության կարիք ունեցող ֆլորայի 387 տեսակ (տեսակների ընդհանուր թվի 12 տոկոսը): Աղյուսակում բերված է նաև յուրաքանչյուր տեսակի պահպանության կարգավիճակը ըստ Կարմիր Գրքում կատարված դասակարգման (1-անհետացման վտանգի տակ գտնվող, 2-հազվագյուտ):
Պահպանության կարիք ունեցող ֆլորայի տեսակները
.______________________________________________________________.
|Հ/հ| Բուսատեսակների անվանումը |Պահպանության|
| | |կարգավիճակ |
| |_____________________________________________| |
| | Լատիներեն | Հայերեն | |
|___|________________________|____________________|____________|
|1 |Centaurea Takhtajanii |Տերեփուկ Թախտաջյանի | 1 |
|___|________________________|____________________|____________|
|2 |Hieracium pannosusum |Ճառակախոտ փրչոտ | 1 |
|___|________________________|____________________|____________|
|3 |Campanula Massalskyi |Զանգակ Մասալսկու | 2 |
|___|________________________|____________________|____________|
|4 |Cephalaria Tchihatchevii|Ջիվան Չիխաչովի | 2 |
|___|________________________|____________________|____________|
|5 |Astragalus Massalskyi |Գազ Մասալսկու | 2 |
|___|________________________|____________________|____________|
|6 |Alcea Sophial |Տուղտավարդ Սոֆիայի | 1 |
|___|________________________|____________________|____________|
|7 |Rheum Ribez L. |Խավրծիլ հաղարջանման | 1 |
.______________________________________________________________.
Կենդանական աշխարհ
Ծաղկահովիտ համայնքի և դրա շրջակայքի համար դիտարկվում են միայն ողնաշարավոր կենդանիները, քանի որ գլխավոր հատակագծով նախատեսված աշխատանքները էական ոչ մի ազդեցություն չեն ունենա անողնաշարավոր կենդանիների վրա:
Նկարագրվող տարածքում տարածված են միջին բարձրության (մոտ 1600 մ ծովի մակերևույթից բարձր) լեռնային տափաստաններին բնորոշ կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներ: Սակայն այստեղ հանդիպում են նաև արտազոնալ բնակավայրերին (կմաղքային սարեր, քարաթափեր, ցանքեր, այգիներ, բնակավայրեր) բնորոշ տեսակներ: Համաձայն հրատարակված տվյալների, այս լանդշաֆտային զոնայում տարածված են 113 տեսակ ողնաշարավոր կենդանիներ (որոնցից 82-ը` հանդիպում են նաև արտազոնալ բնակատեղերում), այդ թվում` 28 (20) կաթնասուն, 67 (41)` թռչուն, 15 (8)` սողուն և 3 (3)` երկկենցաղ: Կաթնասունները առավել կերպով ներկայացված են կրծողներով, որոնց մի մասը վարում է ստորգետնյա կենսակերպ: Թռչունները ներկայացված են բաց տարածքներին բնորոշ տեսակներով: Սողունները և երկկենցաղները փոքրաքանակ են: Գարնան և աշնան սեզոններին այստեղ հանդիպում են բազմաթիվ չվանցող տեսակներ:
Տվյալ տարածքի դոմինանտ և բնորոշ տեսակներից կարելի է նշել Հայաստանում ամենուրեք տարածված Crocidura (սպիտակատամիկ), Canis lupus (գայլ), Vulpes vulpes L. (աղվես), Cricetus auratus Nat. (գերմանամուկ), Mucrotus arvalis Pall. (դաշտամուկ), Perdix perdix L.(կաքավ), Grus grus L. (կռունկ) և այլն:
Մարդու գործունեության հետ կապված բազմաթիվ պատճառներով (բուսականության վերացում, ոռոգում, ավտոճանապարհների և այլ գծային կառուցվածքների կառուցում, օգտակար հանածոների արդյունահանում և վերամշակում, որսագողություն և այլն) կենդանիների թիվը կրճատվել է և շարունակում է կրճատվել: Կենդանական աշխարհի պահպանության նպատակով դրանց զգալի մասը վերցված է հատուկ պահպանության տակ և գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության, նախկին ԽՍՀՄ և Բնության Պահպանության Միջազգային Միության (ԲՊՄՄ) Կարմիր Գրքերում: Ստորև, աղյուսակում բերված են Կարմիր Գրքերում գրանցված կենդանիների տեսակները ըստ պահպանության կարգավիճակի (1-անհետացման վտանգի տակ գտնվող, հազվագյուտ, 2-անհետացող, կրճատվող):
Պահպանության կարիք ունեցող ֆաունայի տեսակները
.______________________________________________________________________.
|Հ/հ| Կենդանիների անվանումը |Գրանցման Կարմիր|
| | |գրքի անվանում |
|___|__________________________________________________|_______________|
| | Լատիներեն | Հայերեն |ՀՀ |ԽՍՀՄ|ԲՊՄՄ |
|___|___________________________|______________________|___|____|______|
|1 |Vormela peregusna peregusna|Հարավռուսական խայտաքիս|2 |2 |- |
|___|___________________________|______________________|___|____|______|
|2 |Ciraetus gallicus gallicus |Եվրոպական օձակեր |1 |1 |- |
| |Gmelin | | | | |
|___|___________________________|______________________|___|____|______|
|3 |Luscinia svecica |Իրանական կապտափող |2 |- |- |
| |occidentalis | | | | |
|___|___________________________|______________________|___|____|______|
|4 |Lacerta parva Boulenger |Փոքրասիական մողես |1 |1 |- |
.______________________________________________________________________.
Բուսական աշխարհի պահպանության միջոցառումներ
Անհետացման վտանգի տակ գտնվող, հազվագյուտ, պահպանության կարիք ունեցող բուսատեսակներին վնաս չի հասցվի, քանի որ նախագծով նախատեսված միջոցառումները իրագործվում են արդեն իսկ գոյություն ունեցող կառույցների սահմաններում և նոր տարածքներ գրեթե չեն ներառում:
Կենդանական աշխարհի պահպանության միջոցառումներ
Ամենամեծ ազդեցությունը կարտահայտվի հողային աշխատանքների ժամանակ դրանց բների ոչնչացմամբ: Սակայն կենդանիները այդ դեպքում առանց մեծ կորուստների կից տարածքներում կգտնեն նոր բների և բնակավայրերի լայն հնարավորություններ:
Կենդանական աշխարհի վրա հնարավոր ազդեցությունը նվազագույնի հասցնելու նպատակով ջրատարերի կառուցման ընթացքում պայթեցման և ամենաինտենսիվ շինարարական աշխատանքները կիրականացվեն ձվադրման և բնադրման ժամանակաշրջանից (ապրիլ մայիս) դուրս: Բացի այդ, պայթեցումների ազդեցությունը նվազագույնի հասցնելու նպատակով դրանք կիրականացվեն փոքր հզորության լիցքերով:
Ընդհանուր առմամբ, համակարգերի վերակառուցման աշխատանքների ազդեցությունները կկրեն լոկալ և ժամանակավոր բնույթ, ինչի շնորհիվ կենդանիներին հասցվող վնասը կլինի նվազագույն: Շինարարական աշխատանքների բնույթը և մասշտաբը այնպիսին են, որ նրանք իրենց փոքրածավալության պատճառով չեն կարող արգելել կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների սեզոնային միգրացիայի կամ ջուր խմելու ճանապարհները:
3. Բնակլիմայական և սանիտարահիգիենիկ հատակագծային սահմանափակումների
համակարգը
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գլխավոր հատակագծում սանիտարապաշտպանիչ գոտիների և սանիտարական խզման չափերը ընդունված են համաձայն ՍՆ և Կ 24571 «Արդյունաբերական ձեռնարկությունների նախագծման սանիտարական նորմաներ»:
Հաշվի է առնված նաև ՀՀ Առողջապահության նախարարության ՊՀՀՏ Արագածոտնի մարզի տարածքային կենտրոնի համաձայնությունը:
1. Էլեկտրաենթակայաննրի ՍՊԳ-ի չափերը (նկատի ունենալով ակուստիկ հաշվարկների և գործիքային չափումների բացակայությունը) ընդունված է դրանց տիպից, տրվող լարումից, տրասֆորմատորի հզորությունից և քանակից ելնելով, համաձայն ՍՆ և Կ 111277 «Պահպանություն աղմուկից և ԳՕՍՏ «ՈՒժային, յուղային տրանսֆորմատորներ, թույլատրելի աղմուկի նորմաներ և աղմկային փորձարկումների մեթոդներ»: ՍՊԳ-երի չափը ընդունված է 20 մ:
2. Էլեկտրահաղորդման գծերի (ԷՀԳ) պաշտպանական գոտիների չափերը ընդունված են համաձայն «Մինչև 1000 Վ էլեկտրական ցանցերի պահպանման կանոնների» հիման վրա`
Բարձրավոլտ ԷՀԳ`
- 330 կՎ - 20 *մ
- 220 կՎ - 25 *մ
- 110 կՎ - 20 *մ
- 6 (10) կՎ - 10 մ
* - գետնի վրա եզրային լարերի պրոյեկցիայի հեռավորությունը:
3. Մայրուղային խողովակաշարերից սանիտարական խզման չափերը ընդունված են խողովակների տրամագծից, ճնշումից և դասից կախված, համաձայն ՍՆ և Կ 2.05.0685 «Մայրուղային խողովակաշարեր»
4. Խմելու-տնտեսական ջրառների ՍՊԳ-ի չափերը ընդունված են համաձայն ՍՆ և Կ 2.04.0284 «Ջրամատակարարում: Արտաքին ցանցեր և կառուցվածքներ»
5. Գերեզմանատների համար ՍՊԳ-ն ընդունված է 300 մ:
6. Աղբահավաք վայրերի համար ՍՊԳ-ն ընդունված է 300 մ:
7. Հատուկ պահպանվող տարածքների մասին տեղեկությունները բերված են գոտիավորման նախագծում:
8. Կենսաբանական մաքրման կայանի ՍՊԳ-ն ընդունված է 300 մ` ՍՆ և Կ 2.04.0385 Կոյուղի: Արտաքին ցանցեր և կառուցվածքներ:
4. Տարածքի տնտեսության ներկա իրավիճակի բնութագիրը և զարգացման հեռանկարները
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի տարածքը կազմում է 1698,9 հա, Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքը կազմում է 147 հա:
Գյուղի հիմնական արդյունաբերական և կոմունալ պահեստային տարածքները գտնվում են հյուսիս-արևելյան մասում` երեք ոչխարանոցներ, ավտոտրանսպորտային կայան, գյուղքիմիայի տնտեսություն: Ներկայումս դրանք գտնվում են կիսաքանդ վիճակում: Տարածքում գտնվող կաթսայատունը` 4 կաթսաներով նույնպես չի գործում:
Գյուղի կենտրոնական մասում գտնվում են գյուղտեխնիկայի տարածքը` ավերակ վիճակում, չգործող կարի արտադրամասը, ավտոտեխնիկայի հավաքակայանը և սեփականաշնորհված անասնապահական գոմերը:
Հեռանկարում նախատեսվում է քաղաքի հյուսիս արևելյան մասում արդյունաբերական գոտու ստեղծում: Գոյություն ունեցող օբյեկտների վերականգնում, վերազինում և արդյունավետ շահագործում:
Ծաղկահովիտ գյուղի շրջակա միջավայրի ներկա իրավիճակը
5. Մթնոլորտային օդի պահպանություն
5.1 Մեթոդակարգային մոտեցումներ
Որպես որոշիչ կոնցեպցիա ընդունված է` առաջնահերթ միջոցառումների առանձնացումը, որոնց իրականացումը թույլ չի տա օդային ավազանի աղտոտվածության մակարդակի բարձրացում: Օդային ավազանի աղտոտվածության վիճակի գնահատականը ընդգրկում է հետևյալ էտապները`
- մթնոլորտ համախառն արտանետումների որոշումը (գումարային և ինգրեդիենտներով) արդյունաբերության, էներգետիկայի, ավտոտրանսպորտի արտանետումների տեսակարար կշռի գնահատմամբ:
- ամբողջական աղբյուրների արտանետումների տարեկան և օրական քանակների հիման վրա մթնոլորտային օդի աղտոտվածության մակարդակների կանխատեսում:
- մթնոլորտային օդի աղտոտվածության գոտիների գնահատումը հիգիենիկ իրավիճակով
- գյուղի տարածքի գնահատումը ըստ օդային ավազանի աղտոտվածության իրավիճակի բարենպաստության աստիճանի:
Արդյունաբերական ձեռնարկությունների համախառն արտանետումների մասին տեղեկությունները վերցված են ՍԹԱի նախագծերից և «2Ձկ - օդե տարեկան հաշվետվություններից: Ձեռնարկությունների և կոմունալ կաթսայատների արտանետումները որոշված են հաշվարկային եղանակով, կաթսաների և վառելիքի քանակի հիման վրա:
Ավտոտրանսպորտի արտանետումները որոշված են գյուղում հաշվառված ավտոմեքենաների քանակից և խմբերից ելնելով:
Տարածքի գնահատականը օդային ավազանի իրավիճակով տրված է բազմաբնույթ անալիզի հիման վրա` մետեոպոտենցիալի, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման, տեղումների, ռելիեֆի և սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների (բնակչության խտություն, արդյունաբերական պոտենցիալ, ավտոճանապարհների խտություն, ֆոնային աղտոտվածություն) հաշվառմամբ:
5.2 Կլիմայական գործոնների ազդեցությունը մթնոլորտի ցրող
հատկությունների վրա
Տարածաշրջանի օդերևութաբանական պայմանները ազդում են օդի վնասակար խառնուրդների ցրման վրա և դրանով որոշվում է մթնոլորտի աղտոտման օդերևութաբանական ներուժը, ինչը և բնորոշում է բնական միջավայրի ինքնամաքրման ունակությունը:
Մթնոլորտի ցրման հատկությունների և օդերևութաբանական ներուժի վրա ազդող կլիմայական գործոնները հետևյալն են`
- քամու (01 մ/վրկ) արագության կրկնելիությունը 2,7%
- քամու մինչև 6 մ/վրկ և ավելի արագությունների կրկնելիությունը 2,8%
- մառախուղի կրկնելիությունը 7,1%
- մինչև 0,5 մմ տեղումների կրկնելիությունը 32%
- ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը - 2357 ժամ
- ամպրոպների քանակը - տարեկան 30 օր
- միջին տարեկան տեղումները - 554 մմ
- 5 մմ գերազանցող տեղումները - տարեկան 66 օր:
Կլիմայի ազդեցության գնահատումը մթնոլորտը աղտոտող նյութերի ցրման վրա իրականացվել է համաձայն (2):
Գնահատականը բնական միջավայրի ինքնամաքրման հատկությունները բարենպաստ են մթնոլորտը աղտոտող նյութերի ցրման համար:
Աշխատանքում բոլոր տվյալները բերված են 01.01.2007 թ. դրությամբ:
5.3 Մթնոլորտի աղտոտվածության ներկա իրավիճակը
Մթնոլորտի աղտոտվածության մակարդակները ըստ ՀՀ բնապահպանության նախարարության շրջակա միջավայրի մոնիտորինգի կենտրոնի տվյալների բերված են աղյուսակ 5.3.1-ում (7):
Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտում աղտոտող նյութերի
ֆոնային կոնցենտրացիաների արժեքները
Աղյուսակ 5.3.1
.______________________________________________________________.
|դդ |Աղտոտող նյութերի կոդերը և |ՍԹԿն բնակելի |Ֆոնային |
|ը/հ| անվանումները |գոտում, մգ/մ3|կոնցենտրացիաների|
| | | |արժեքները, մգ/մ3|
|___|___________________________|_____________|________________|
| 1 | 2 | 3 | 4 |
|___|___________________________|_____________|________________|
|1 |002 - Փոշի |0.5 | 0.2 |
|___|___________________________|_____________|________________|
|2 |701 - Ծծմբի երկօքսիդ |0.5 | 0.02 |
|___|___________________________|_____________|________________|
|3 |200 - Ազոտի երկօքսիդ |0.085 | 0.008 |
|___|___________________________|_____________|________________|
|4 |322 - Ածխածնի օքսիդ |5 | 0.4 |
.______________________________________________________________.
Ինչպես երևում է 5..3.1 աղյուսակից Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտային օդի աղտոտվածության մակարդակները գտնվում են բնակելի գոտու համար սահմանված նորմերում:
5.4 Մթնոլորտի աղտոտման աղբյուրները
Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտի աղտոտման հիմնական աղբյուրները հանդիսանում են ավտոտրանսպորտը և ջեռուցման ժամանակահատվածում օգտագործվող վառարանները (կոմունալ-կենցաղային և արտադրությունների):
Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտում վնասակար արտանետումների ցանկը բերված է աղյուսակ 5.4.1-ում (8, 9, 10, 11, 12):
Ներկայումս գյուղի ջերմամատակարարումն իրականացվում է անհատական: Կոմունալ և արդյունաբերական կաթսայատները հիմնականում չեն գործում: Գյուղը գազիֆիկացված է:
Ջեռուցումն իրականացվում է փայտով, նավթամթերքով և գազով:
Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտում գերակայող վնասակար արտանետումների ցանկը
Աղյուսակ 5.4.1
._____________________________________________________.
|դդ | Անվանումը |Արտանետումների |Վտանգավորության|
|ը/հ| |տարեկան քանակը,| դասը |
| | | տ | |
|1 | 2 | 3 | 4 |
|___|_________________|_______________|_______________|
|1 |Ծծմբային անհիդրիդ| 6,66 | 3 |
|___|_________________|_______________|_______________|
|2 |Ազոտի օքսիդներ | 0,39 | 2 |
|___|_________________|_______________|_______________|
|3 |Կախյալ մասնիկներ | 1,05 | 3 |
|___|_________________|_______________|_______________|
|4 |Ածխածնի օքսիդ | 4,4 | 4 |
|___|_________________|_______________|_______________|
| |ԸՆԴԱՄԵՆԸ` | 12,5 | |
._____________________________________________________.
Մթնոլորտի աղտոտման մեջ զգալի բաժինը ընկնում է ավտոտրանսպորտի վրա, որի արտանետումների քանակները ներկա իրավիճակում բերված են աղյուսակ 5.4.2-ում (13):
Աղյուսակ 5.4.2
Ավտոտրանսպորտից վնասակար արտանետումները մթնոլորտ
.__________________________________________________.
|Տրանսպորտի | Աղտոտող նյութերը, տ/տարի |
|տեսակները |_____________________________________|
| |Ածխածնի |Ազոտի |Ածխաջրա-| Ընդամենը|
| |օքսիդ |օքսիդներ |ծիններ | |
|____________|________|_________|________|_________|
|1. Բեռնատար | 17,96| 0,8 | 3,85| 22,61|
|____________|________|_________|________|_________|
|2. Մարդատար | 4,0 | 0,24| 0,4 | 4,64|
|____________|________|_________|________|_________|
|Ընդամենը | 21,96| 1,04| 4,25| 27,25|
.__________________________________________________.
Ծաղկահովիտ գյուղի մթնոլորտն աղտոտող աղբյուրների բնութագիրը աղտոտման ծավալներով և տնտեսությանը հասցված տնտեսական վնասի գնահատականով բերված է աղյուսակ 5.4.3-ում (14):
Մթնոլորտ արտանետումների տարեկան քանակները և հասցված
տնտեսական վնասները
Աղյուսակ 5.4.3
._________________________________________________________.
| Անվանումը |Արտանետումների |Տնտեսությանը |
| |քանակը, տ/տարի |հասցված |
| |ներդրման % |տնտեսական վնասը,|
| | |հազ. դրամ/տարի |
|________________________|_______________|________________|
| 1 | 2 | 3 |
|________________________|_______________|________________|
|1. Արդյունաբերական |12,5/31,4 | 1491,4 |
|ձեռնարկությունների և | | |
|բնակարանների ջեռուցում | | |
|________________________|_______________|________________|
|2. Ավտոտրանսպորտ |27,25/68,6 | 1298,0 |
|________________________|_______________|________________|
| Ընդամենը` |39,75/100 | 2789,4 |
._________________________________________________________.
Առաջնային վնասակար նյութեր են հանդիսանում 4 ինգրիդիենտ` 34 դասի վտանգավորության:
Հիմնական աղտոտման աղբյուր հանդիսանում է ավտոտրանսպորտը:
Ավտոտրանսպորտից մթնոլորտ արտանետումները ներկա իրավիճակում կազմում են տարեկան ~ 27,25 տ, որը կազմում է գյուղի ամբողջ արտանետումների 68,6%:
Ավտոտրանասպորտի մթնոլորտ վնասակար արտանետումներից տնտեսությանը հասցված վնասը ներկա իրավիճակում գնահատվում է տարեկան 1,29 մլն. դրամ, ջեռուցման արտանետումներից` 1,49 մլն. դրամ:
Ընդհանուր տնտեսական վնասը մթնոլորտի աղտոտումից կազմում է տարեկան 2,78 մլն. դրամ:
5.5. Տարածքի համալիր գնահատականը
Տարածքի համալիր գնահատականը տրված է (2) հիման վրա: Տարածքի համալիր գնահատականը տրված է տեղանքի կլիմայական պայմանների, մթնոլորտային օդի աղտոտվածության մակարդակի, արդյունաբերական պոտենցիալի, բնակչության և ավտոտրանսպորտի խտության ցուցանիշների հաշվառմամբ:
Օդային ավազանի գնահատականը բերված է աղյուսակ 5.5.1-ում:
Օդային ավազանի գնահատականը անտրոպոգեն ազդեցությամբ, հիգիենիկ
իրավիճակով և տարածքի համալիր գնահատականը
Աղյուսակ 5.5.1
.___________________________________________________________.
| Անվանումը | գնահատականը |Աղտոտման |
| |___________________________________|մակերեսը |
| |անտրոպոգեն |հիգիենիկ |տարածքի |բնակելի |
| |ազդեցությամբ|իրավիճակով|համալիր |գոտում, հա|
| | | |գնահատականը| |
|____________|____________|__________|___________|__________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|____________|____________|__________|___________|__________|
|1 Մեկ գոտի |թույլ |վտանգ չի |բարենպաստ | 147 |
| |ազդեցության |հարուցում | | |
| |գոտի | | | |
.___________________________________________________________.
Անտրոպոգեն թույլ ազդեցության գոտին կազմում է 165,7 հա: Հիգիենիկ իրավիճակով տարածքը վտանգ չի ներկայացնում: Տարածքի համալիր գնահատականը` բարենպաստ:
6. Մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի պահպանություն (15, 16)
Բաժինը ընդգրկում է գումարային տվյալների արդյունքների և գյուղի ջրային միջավայրի վիճակի պահպանման վերաբերյալ առաջարկությունների շարադրում:
Բաժնի հիմնական փուլերը ընդգրկում են`
- ներկա վիճակի վերլուծություն
- կանխատեսելի էկոլոգիական արդյունքներ և միջոցառումների տնտեսական էֆեկտիվություն
- շրջակա ջրային ավազանի պահպանման միջոցառումների վերաբերյալ հիմնական դրույթներ:
6.2 Ծաղկահովիտ գյուղի ջրամատակարարման և կոյուղու ներկա իրավիճակը և
ջրամբարների աղտոտվածության ցուցանիշները
Բնակավայրը խմելու ջուրը ստանում է իրենից հարավ-արևմուտք գտնվող ՕԿՋ-ներից, որոնք ունեն 1300 մ3 թողունակություն և սպասարկում են ևս 4 հարևան համայնք:
Այժմ խմելու ջրի ցանցը գտնվում է վթարային վիճակում և խիստ անհրաժեշտություն կա դրա վերականգնման և կատարելագործման:
Ծաղկահովիտի ներկայիս խմելու ջրամատակարարման համակարգը սնվում է Արագածի աղբյուրներից: Գոյություն ունեն 2x650 մ3 հզորությամբ ՕԿՋ-ներ, որոնց մեջ ջուրը լցվում է 300 և 150 մմ խողովակներով, իսկ ՕԿՋ-ներից ջուրը առանց մաքրման տրվում է բնակչությանը: 2x650 մ3 ծավալով ՕԿՋ-ները կառուցված են (գոյություն ունի) հարավ-արևմտյան մասում:
Ներկայումս Ծաղկահովիտ գյուղի ջրամատակարարումը կազմում է 0,379 հազ. խոր.մ, այդ թվում`
- տնտեսակենցաղային կարիքների համար - 0,324 հազ. մ3/օր;
- արտադրական կարիքների համար - 0,032 հազ. մ3/օր;
Տնամերձ հողերի և հասարակական օգտագործման կանաչապատ տարածքների ոռոգումը ներկա դրությամբ կատարվում է Ծաղկահովիտի գետի ջրերով:
Բնակավայրի ոռոգման ցանցը հիմնականում բաց է:
Ծաղկահովիտ գյուղում կոյուղացված է միայն հասարակական գոտու տարածքը և կոյուղին 150 մմ-200 մմ խողովակներով, գնում է մինչև մոտակա դաշտ և ստեղծում հակասանիտարական պայմաններ:
Ըստ նախորդ նախագծի պետք է կոյուղացվեր ամբողջ գյուղը, քանի որ գյուղի ռելիեֆը համարվում է բարենպաստ կեղտաջրերի ինքնահոս հեռացման համար, ապա նախատեսվել է ինքնահոս կոլեկտորներով տանել Ապարանի կոյուղի` 20 կմ երկարությամբ, որն իր մեջ կներառի նաև մոտ տեղադրված բնակավայրերի կեղտաջրերի հեռացումը:
Սակայն առ այսօր չի կառուցված գյուղի ինքնահոս կոլեկտորը, իսկ Ապարանի կենսաբանական մաքրման կայանը չի գործում:
Ներկա դրությամբ ծախսը Ծաղկահովիտ գյուղի կոյուղու ցանցում կազմում է 0,356 մ3/օր, այդ թվում`
- տնտեսակենցաղային հոսքաջրեր - 0,324 հազ. մ3/օր;
- արտադրական հոսքաջրեր - 0,032 հազ. մ3/օր;
Հոսքաջրերի արտահոսքից տնտեսությանը հասցված տնտեսական վնասը գնահատվում է 3,1 մլն.դրամ:
Հակասելավային միջոցառումները
Մի շարք հեղեղատներ Արագածի հյուսիսից սկսվելով և անցնելով բնակավայրի հարավ-արևմուտքից դեպի հյուսիս-արևելք ստեղծում են Ծաղկահովիտ գետը: Տեղատարափ անձրևների ժամանակ գետը դուրս է գալիս իր հունից և վնասում շրջակա տարածքը` բավականին մեծ վնաս հասցնելով:
1972 թ. կազմած գլխավոր հատակագծով բնակավայրի սահմանների մոտ գետի հունը ուղղված է և կարգավորված: Ներկա դրությամբ բնակավայրի սահմաններում գետի ափերը ամրացված են երկաթե բետոնե հավաքովի պատերով:
Ըստ նախորդ նախագծի նախատեսվում էին պատեր նոր կառուցվող վայրերի սահմաններում: Նախատեսվել են 2.5-3 մ բարաժներ ավելի առատ հեղեղների դեմ:
Գյուղի հեղեղատարի ծանրաբեռնվածությունը թեթևացնելու համար նախատեսվել է բետոնե ջրանցք:
Անձրևաջրերի հեռացման համակարգ
Ծաղկահովիտ տարածքի անձրևաջրերը բնակավայրի հյուսիս արևելյան հատվածից հոսում են դեպի գյուղի կենտրոնական մասով անցնող հեղեղատարը, որին նպաստում է այդ գոտու և այնտեղ գտնվող փողոցների ավլի բարձր դիրքը հեղեղատարի նկատմամբ: Ավելի ցածր նիշերում գտնվող տարածքներից անձրևաջրերը ինքնահոս կերպով հոսում են դեպի բնակավայրի հարավ-արևմտյան լանդշաֆտները:
6.2 Տարածքի բնութագիրը մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի իրավիճակով
Ծաղկահովիտ գյուղի վարչական տարածքը գտնվում է Քասախ գետի ջրհավաք ավազանում:
1. Օգտագործվել են Քասախ գետի հիդրոերկրաբանական տվյալները
2. Քասախ գետի ֆոնային աղտոտվածությունների (ՍԹԿի մասով) մակարդակները, որոնք տրամադրել է ՀՀ Բնապահպանության նախարարության բնական միջավայրի մոնիտորինգի կենտրոնը:
3. Քասախ գետի ափերի անտառապատվածությունը, լանջի ցուցադրանքը: Տարածքի գնահատականը տրված է «Ռեկօմենդացիի պօ օխռանե օկռուժայուշեյ սրեդի վ ռայօննօյ պլանիռօվկե» հիման վրա:
Հաշվարկների արդյունքները բերված են աղյուսակում:
Տարածքը մակերևութային ջրերի իրավիճակով բնութագրվում է սահմանափակ բարենպաստ, ստորգետնյա ջրերի իրավիճակով` բարենպաստ:
Տարածքի գնահատականը մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի իրավիճակով
Աղյուսակ 6.2.1
.___________________________________________________________________.
|դդ | ՖԱԿՏՈՐ |Չափման |Փաստացի |Էքսպեր- |Բարենպաստու-|
|ը/ը| |միավոր |մակարդակը |տային |թյան |
| | | | |գնահատա-|աստիճանը |
| | | | |կանը | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|___________________________________________________________________|
| Մակերևութային ջրեր |
|___________________________________________________________________|
|1 |Ջրառատություն |մ3/վրկ |1,57 | 1 |ոչ բարենպաստ|
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|2 |Հոսանքի արագությունը|մ/վրկ |0,61 | 3 |սահմանափակ |
| | | | | |բարենպաստ |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|3 |Ջրի ջերմաստիճանը |oC |10,4 | 1 |ոչ բարենպաստ|
| |(ամառային) | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|4 |Լանջի ցուցադրանքը |կողմնորո-|հարավ | 5 |բարենպաստ |
| | |շումը | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|5 |Ափերի անտառապատվա- | % | 0 | 3 |ոչ բարենպաստ|
| |ծությունը | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|6 |Բնակչության |մարդ/կմ2 |>200 | 1 |բարենպաստ |
| |խտությունը | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|7 |Արդյունաբերական |վտանգա- |VV | 5 |բարենպաստ |
| |պոտենցիալը |վորության| | | |
| | |դասը | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|8 |Տրանսպորտի | | | 1 |ոչ բարենպաստ|
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|9 |Ֆոնային | |>1 | 1 |ոչ բարենպաստ|
| |կոնցենտրացիան | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|10 |ԹԿՊ | |2,09 | 5 |բարենպաստ |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|11 |Ջրածնային իոնների | |8,3 | 5 |բարենպաստ |
| |կոնցենտրացիան | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|12 |Տարածքի համալիր | | | |բարենպաստ |
| |գնահատականը | | | | |
|___________________________________________________________________|
| Ստորգետնյա ջրեր |
|___________________________________________________________________|
|1 |Պահպանման շերտի |հաստ. մ |> 1 | 5 |բարենպաստ |
| |առկայությունը | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|2 |Բուսականության |անտառա- |< 5 | 1 |ոչ բարենպաստ|
| |առկայությունը |պատվածու-| | |
| | |թյունը %| | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|3 |Բնակչության |մարդ/կմ2 |< 50 | 5 |բարենպաստ |
| |խտությունը | | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|4 |Արդյունաբերական |աղտոտվա- |IV V | 5 |բարենպաստ |
| |պոտենցիալը |ծության | | | |
| | |հիմնական | | | |
| | |աստիճանը | | | |
|___|____________________|_________|__________|________|____________|
|5 |Տարածքի համալիր | | | |բարենպաստ |
| |գնահատականը | | | | |
.___________________________________________________________________.
6.3. Ծաղկահովիտ գյուղի ջրամատակարարման, կոյուղու, մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի ներկա իրավիճակի ամփոփ անալիզը և պրոբլեմային խնդիրները
Ծաղկահովիտ գյուղի ներկայիս խմելու ջրամատակարարման համակարգը սնվում է Արագածի աղբյուրներից, 2x650 մ3 ՕԿՋ-երով: ՕԿՋ-երից ջուրը տրվում է բնակչությանը առանց մաքրման:
- խմելու ջրի ցանցը գտնվում է վթարային վիճակում և խիստ անհրաժշտություն կա վերականգնման և կատարելագործման;
- Ծաղկահովիտ գյուղում կոյուղացված է միայն հասարակական գոտու տարածքը: Հոսքաջրերը թափվում են մոտակա դաշտ և ստեղծում հակասանիտարական պայմաններ;
- գյուղում ներկա վիճակում գործող ձեռնարկությունները բացակայում են;
- նախկին գլխավոր հատակագծով նախատեսված գյուղի 20 կմ երկարությամբ կոլլեկտորը չի կառուցված, Ապարանի կենսաբանական մաքրման կայանը չի գործում:
- գյուղի բարձրադիր գոտու տարածքից անձրևաջրերի հեռացումը կատարվում է գյուղի կենտրոնական մասով անցնող հեղեղատար, իսկ ավելի ցածրադիր գոտու անձրևաջրերը ինքնահոս կերպով հոսում են բնակավայրի հարավ-արևմտյան լանդշաֆտները:
- Քասախ գետի աղտոտվածության մակարդակը գնահատվում է չափավոր:
7. Թափոննեի կառավարում
7.1. Աղբավայրեր
Ծաղկահովիտ գյուղի աղբահեացումը կատարվում է կենտրոնացված ճանապարհով, հատուկ մասնագիտացված ձեռնարկության կողմից: Կենցաղային աղբը հեռացվում է աղբաթափման վայր, որը զբաղեցնում է 1,2 հա տարածք, և գտնվում է գյուղական համայնքի սահմանից դուրս: Ծաղկահովիտ գյուղում առաջացած կենցաղային կոշտ թափոնների (ԿԿԹ) կազմը բերված է աղյուսակ 7.1.1-ում:
Թափոնների ընդհանուր քանակը այժմ կազմում է 433,2 տ/տարի:
ԿԿԹի կազմը և տարեկան քանակը
Աղյուսակ 7.1.1
.______________________________________.
| ԿԿԹ |Ընդհանուր |Թափոնների|
| |քանակից |ընդհանուր|
| |բաժնեմասը,|քանակը, |
| |%-ով |տ/տարի |
|_________________|__________|_________|
|Ապակի |3.5 |15,127 |
|_________________|__________|_________|
|Մետաղ |3.9 |16,86 |
|_________________|__________|_________|
|Պլաստիկ շշեր |2.65 |11,45 |
|_________________|__________|_________|
|Այլ պլաստիկ իրեր |4.35 |18,8 |
|_________________|__________|_________|
|Թուղթ |3.1 |13,4 |
|_________________|__________|_________|
|Այլ թափոններ |82.5 |356,5 |
|_________________|__________|_________|
|Ընդամենը` |100 |432,2 |
.______________________________________.
Արդյունաբերական թափոնները բացակայում են:
8. Հողերի պահպանություն
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքը տեղակայված է Հայկական հյուսիս-արևելյան լեռնային շրջանում, հիմնականում սևահող է:
Հողի հիմնական աղտոտումը կատարվում է ավտոտրանսպորտի արտանետումներից, կենցաղային թափոնների աղբավայրերից և թափոնակույտերից:
Մթնոլորտային օդի, մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի աղտոտվածությունից պահպանման միջոցառումները, գյուղի կանաչապատումը, թափոնների կառավարումը դասվում են հողի աղտոտման կանխարգելման և էռոզիայից պահպանման միջոցառումների շարքին:
Համեմատաբար բարենպաստ հողային ծածկույթի (վարելահողեր, խոտհարքներ) ոչ գյուղատնտեսական նպատակներով օգտագործման արգելումը, թեք լանջերի դարավանդը (տերասավորումը), անտառների որակական կազմի բարելավումը, անտառտնտեսության ենթակա տարածքներում անտառատնկուների ավելացումը նույնպես դասվում են հողի աղտոտման կանխարգելման միջոցառումների շարքին:
9. Աղմուկի մակարդակի գնահատում (17, 18)
Ծաղկահովիտ գյուղում աղմուկի աղբյուր է հանդիսանում գյուղի տրանսպորտը:
Տրանսպորտային հոսքերի աղմուկը առաջանում է հատուկենտ մեքենաների աղմուկից և կապված է տրանսպորտի արագությունից և շարժման ինտենսիվությունից:
Հասարակական տրանսպորտը գյուղում չի գործում և աղմուկի աղբյուր են հանդիսանում բեռնատար և մարդատար մեքենաները: Ծաղկահովիտ գյուղի բոլոր ճանապարհները տեղական նշանակության են, իսկ մայրուղին անցնում է գյուղի մոտակայքում:
Մեքենաների շարժման ինտենսիվությունը գյուղում չի գերազանցում ժամում 20-ից:
Ձայնի էկվիվալենտ արժեքը հաշվարկված է դԲԱ-երով և կախված է շարժման ինտենսիվությունից, որոշված է համաձայն 45 էջի թիվ 23 գրաֆիկի (18):
10. Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
Ներկայումս բնակավայրի էլեկտրամատակարարումը իրականացվում է «Ծաղկահովիտ» ենթակայանի կողմից 1 x 2,5 մՎտ +1x4 մՎտ հզորության:
Շրջկենտրոնի տարածքով անցնում է բարձր լարման էլ. հաղորդման գիծ 35 կՎ «Մանթաշ»:
Շրջկենտրոնում գոյություն ունեն 12 ցանցային ենթակայաններ:
Ըստ նախորդ նախագծի նախատեսվում է ծանրաբեռնվածության կենտրոնում կառուցել բաժանման կետ, որը կսնվի վերը նշված ենթակայանից: Ցանցային ենթակայանները տեղադրվելու էին ենթակայանի ծանրաբեռնված զոնաների կենտրոններում:
Համաձայն մեթոդակարգի (2) էլեկտրամագնիսական ճառագայթման վերը նշված աղբյուրները համարվում են սակավահզոր և չեն դիտարկվում ինչպես մթնոլորտի աղտոտման աղբյուրներ:
11. ԿԱՆԱՉԱՊԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ
Ներկա դրությամբ Ծաղկահովիտ գյուղի ընդհանուր օգտագործման կանաչ տնկարկների ընդհանուր մակերեսը (զբոսայգիներ, զբոսապուրակներ, պուրակներ և այլն) կազմում է 0,74 հա, ընդհանուր մակերեսի 0.5%-ը: Գյուղի մեկ բնակչի ապահովվածությունը ընդհանուր օգտագործման կանաչ տնկարկներով կազմում է 3,42 մ2/մարդ:
Գյուղի վարչական սահմաններում եղած գյուղատնտեսական հողերի սեփականաշնորհման հետ կապված, հողօգտագործողները մասամբ փոխել են կոլտնտեսային սովխոզային պտղատու այգիների ֆունկցիոնալ նշանակությունը (հատուկ նշանակության կանաչ տարածքներ):
Բնակչության սեփական հողատարածքներում աճեցվում են բանջարանոցային, հացահատիկային և այլ մշակաբույսեր:
Սահմանափակ օգտագործման կանաչ տարածքների մակերեսը ներկա դրությամբ կազմում է 32,4 հա, հատուկ նշանակության` 3,6 հա:
Գյուղի կանաչ զանգվածների ցուցանիշները բերված են աղյուսակ 11.1-ում:
Կանաչ զանգվածների ցուցանիշները
Աղյուսակ 11.1
._______________________________________________.
| Կանաչ զանգվածների ֆունկցիոնալ |Ընդհանուր |
| նշանակությունը |կանաչ զանգված |
| |______________|
| | հա |մ2/մարդ|
|________________________________|______|_______|
|1. Ընդհանուր օգտագործման | 0,74| 3,42|
|________________________________|______|_______|
|2. Սահմանափակ նշանակության | 32,4| 150 |
|________________________________|______|_______|
|3. Հատուկ նշանակության | 3,6| 16,67|
|________________________________|______|_______|
|ԸՆԴԱՄԵՆԸ | 36,74| 170,09|
._______________________________________________.
12. ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՍԱԿԵՐՊԻ ԲԺՇԿԱԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ
Վերլուծությունը կատարված է եղանակի ֆիզիոլոգահիգիենիկ գնահատականի արդյունքների, ինչպես նաև ռելիեֆի, հողի, բուսական և կենդանական աշխարհի, ջրային պաշարների և մթնոլորտի համալիր գնահատականների հիման վրա:
Ըստ մարդու ջերմակարգավորիչ ապարատում տարբեր աստիճանի լարվածություն առաջացնող եղանակի կրկնության, Ծաղկահովիտ գյուղը դասվում է այն տարածքների շարքը, որտեղ գերակշռում է ուժեղ լարվածություն առաջացնող եղանակը, ինչը որոշակի ազդեցություն է թողնում մրսածության հիվանդությունների աճի վրա:
Գյուղում կան կենսաերկրաքիմիական էնդեմիկ հիվանդությունների առաջացման նախադրյալներ, կապված ջրում, հողում, բուսական և կենդանական սննդում միկրոէլեմենտների դիսբալանսի հետ:
Ներկայումս նկատվում է էնդեմիկ զոբ հիվանդությունը: Քանի որ, գյուղը գտնվում է բնական աղբյուրներում յոդի պակասության գոտում, այդ իսկ պատճառով համարվում է զոբի էնդեմիկ շրջան: Զոբից բացի, հաճախ հանդիպում են վահանային գեղձի բորբոքային հիվանդություններ:
Կոյուղու և ջրատար ցանցերի հնացման և նրանց վերանորոգման համար բավարար միջոցների բացակայության, ինչպես նաև բնակչության կենսակերպի սանիտարահիգիենիկ պայմանների ընդհանուր վատթարացման պատճառով, ավելացել է սուրվարակիչ հիվանդությունների բռնկումների թիվը, որոնք ունեն ջրային և կղանքաբերանային տարածման ուղի:
Ներկայումս առաջին պլան են մղվում բժշկական այն հիմնախնդիրները, որոնք կապված են ոչ այնքան բնապահպանական պայմանների վատթարացման հետ, թոքախտային հիվանդության ավելացումը, աղիքային ինֆեկցիաներ և այլ իվանդություններ, որոնք հատուկ են աղքատ հասարակությանը: Հիմնախնդրային է համարվում շնչառական և ներվային համակարգերի, ուռուցքաբանական, հոգեկան և ինֆեկցիոն հիվանդությունները:
Ծաղկահովիտ գյուղում սանիտարահիգիենիկ և համաճարակային իրավիճակի բարելավումը համալիր հիմնախնդիր է և կարող է լուծվել հետևյալ միջոցառումների իրականացման հաշվին.
- կյանքի մակարդակի աստիճանական բարձրացման և աղքատության կրճատման (նոր աշխատատեղերի ստեղծում), բնակարանային պայմանների որակի բարձրացման, ջեռուցման և գազիֆիկացման;
- անգստի լիարժեք գոտիների ստեղծման, ջրային ավազանների աղտոտման կանխարգելման, ջրատար և կոյուղու ցանցերի վերականգնման և ընդլայնման;
- շրջակա միջավայրի վիճակի բարելավման` կանաչ տնկարկների մակերեսների ընդլայնման:
13. Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտի ենթատարածքի պատմամշակութային արժեքները և դրանց զարգացման առաջարկվող ուղղությունները
Դարավոր պատմություն ունի Ծաղկահովիտ բնակավայրը, որտեղ և մնացել են այդ պատմությունն արտացոլող հարուստ և արժեքավոր հուշարձանները, միջնադարյան աչքի ընկնող կոթողներ: Ծաղկահովիտի տարածքում գտնվում են 56 հուշարձանախմբեր, որոնք իրենց մեջ ընդգրկում են տարբեր նշանակության և ժամանակահատվածի հուշարձաններ:
Տարածքի պատմամշակութային ժառանգության օգտագործման հիմնական ուղղությունները և պահպանության առաջարկվող ձևերը բերված են աղյուսկ 13.1-ում:
Տարածաշրջանը ընդհանուր առմամբ առանձնանում է հարուստ պատմամշակութային ժառանգությամբ, ինչը կարող է խթան հանդիսանալ այդ տարածաշրջանում զբոսաշրջության և ռեկրեացիոն գոտիների առավել զարգացման համար:
Աղյուսակ 13.1
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի տարածքի պատմամշակութային
ժառանգության օգտագործման հիմնական ուղղությունները և պահպանության
առաջարկվող ձևերը
._________________________________________________________________________.
|Հուշարձանի տեղը|Հուշարձանի|Հուշարձանի |Թվա- | Նշանակության աստիճանը |
| (հասցեն) | ձևը |անվանումը |գրումը |________________________|
| | | | |Պահպանման |Ժամա-|Պահպան|
| | | | |դասակար- |նակա-|վածու-|
| | | | |գումը |կից |թյան |
| | | | | |օգտա-|աստիճա|
| | | | | |գործ-|նը |
| | | | | |ման | |
| | | | | |բնու-| |
| | | | | |թագի-| |
| | | | | |րը | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|1. Գյուղի |պատմության|Գերեզմանոց |19-20դդ.|Տեղական | + | + |
|հվ. աե. մասում |հուշարձան | | |նշանակու- | | |
|եկեղեցուց 400 մ| | | |թյան | | |
|հեռավորության | | | | | | |
|վրա | | | | | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|2. Գյուղի հվ աե|պատմության|Եկեղեցի |19 դ. |Տեղական | + | + |
|մասում, գյուղի |հուշարձան | | |նշանակու- | | |
|եզրին | | | |թյան | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|2.1 Եկեղեցում |պատմության|Խաչքարեր |9-10դդ. |Հանրապետա- | + | + |
|2.2 |հուշարձան | | |կան նշանա- | | |
| | | | |կության | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|2.3 Եկեղեցում |պատմության|Խաչքարեր |10-11դդ.|Տեղական | + | + |
| |հուշարձան | | |նշանակու- | | |
| | | | |թյան | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|2.4 Եկեղեցու |պատմության|Գերեզմանոց |19-20դդ.|Տեղական | + | + |
|բակում |հուշարձան | | |նշանակու- | | |
| | | | |թյան | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|3. Գյուղի աե |պատմության|Հուշարձան |1974 թ. |Հանրապետա- | + | + |
|մասում, գյուղի |հուշարձան |2-րդ | |կան նշանա- | | |
|եզրին, բլրի վրա| |աշխհարա- | |կության | | |
| | |մարտում | | | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|4. Գյուղի հվ աե|պատմության|Մաղաքատեղի |մ.թ.ա. |Հանրապետա- | + | - |
|մասում, գյուղի |հուշարձան |(Ղալաչի) |3-1 հզմ |կան նշանա- | | |
|եզրին | | | |կության | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|4.1 Նիգավանից |պատմության|Դամբարանա- |մ.թ.ա. |Տեղական | - | - |
|մինչև Հնաբերդ |հուշարձան |դաշտ |2 հզմ |նշանակու- | | |
| | | | |թյան | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|4.2 Քաղաքատեղի |պատմության|Մատուռ |19-20դդ.|Հանրապետա- | + | - |
|հվ ամ լանջին |հուշարձան |Թուխ մանուկ | |կան նշանա- | | |
| | |(Ս. Ճգնավոր)| |կության | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|4.2.1 Ամ |պատմության|Խաչքար |10 դ. |Հանրապետա- | + | + |
|կողմում |հուշարձան | | |կան նշանա- | | |
| | | | |կության | | |
|_______________|__________|____________|________|___________|_____|______|
|4.2.2 ԱՄ պատին |պատմության|Խաչքար |17-18դդ.| | + | + |
|արտաքուստ, |հուշարձան | | | | | |
|մուտքից վեր | | | | | | |
.__________________________________________________________________________
.________________ ________________________________________________________.
|Հուշարձանի տեղը| |Պահպանման|Ժամա-|Պահպան|Օգտագործման |Պահպանության|
| (հասցեն) | |դասակա- |նակա-|վածու-|առաջարկվող |առաջարկվող |
| | |գումը |կից |թյան |ուղղությունը |ձևերը և |
| | | |օգտա-|աստիճա|___________________|պահպանիչ |
| | | |գործ-|նը |մշա-|ճարտ.-|տնտեսա-|գոտու |
| | | |ման | |կու-|լանդ- |կենցա- |չափերը |
| | | |բնու-| |թա- |շաֆ- |ղային | |
| | | |թագի-| |դաս-|տային | | |
| | | |րը | |տիա-| | | |
| | | | | |րակ-| | | |
| | | | | |չա- | | | |
| | | | | |կան | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
| 1 | | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|1. Գյուղի | |Վերցված է| | | + | + | |Պահպանական |
|հվ. աե. մասում | |պետական | | | | | |գոտու |
|եկեղեցուց 400 մ| |հաշվառման| | | | | |ստեղծում, |
|հեռավորության | | | | | | | |թանգարան բաց|
|վրա | | | | | | | |երկնքի |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|2. Գյուղի հվ աե| |Վերցված է| | | + | + | | ---»--- |
|մասում, գյուղի | |պետական | | | | | | |
|եզրին | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|2.1 Եկեղեցում | |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
|2.2 | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|2.3 Եկեղեցում | |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
| | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|2.4 Եկեղեցու | |Վերցված է| | | + | + | | ---»--- |
|բակում | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|3. Գյուղի աե | |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
|մասում, գյուղի | |պետական | | | | | | |
|եզրին, բլրի վրա| |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|4. Գյուղի հվ աե| |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
|մասում, գյուղի | |պետական | | | | | | |
|եզրին | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|4.1 Նիգավանից | |Վերցված է| | | | + | - | ---»--- |
|մինչև Հնաբերդ | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|4.2 Քաղաքատեղի | |Վերցված է| | | + | + | | ---»--- |
|հվ ամ լանջին | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|4.2.1 Ամ | |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
|կողմում | |պետական | | | | | | |
| | |հաշվառման| | | | | | |
|_______________| |_________|_____|______|____|______|_______|____________|
|4.2.2 ԱՄ պատին | |Վերցված է| | | | + | + | ---»--- |
|արտաքուստ, | |պետական | | | | | | |
|մուտքից վեր | |հաշվառման| | | | | | |
.________________ ________________________________________________________.
1.9.2 Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի շրջակա միջավայրի կանխատեսումային
ցուցանիշները և բարելավման համար նախատեսվող միջոցառումները
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
1 Մթնոլորտային օդի պահպանություն 2 Մթնոլորտային օդի աղտոտվածության կանխատեսվող մակարդակները 3 Շրջակա միջավայրի պահպանությանն ուղղված միջոցառումներ 4 Տարածքի համալիր գնահատականը 5 Մակերևութային ջրերի պահպանություն 5.1 Ծաղկահովիտ գետի աղտոտվածության կանխատեսելի մակարդակը Ծաղկահովիտ
գյուղի տնտեսակենցաղային-արտադրական կոյուղու արտահոսքից հետո 5.2 Ջրային պաշարների պահպանական միջոցառումների վերաբերյալ հիմնական
որոշումները 6 Թափոնների կառավարում 6.1 Կենցաղային թափոններ 7 Հողերի պահպանության 8 Աղմուկի մակարդակի գնահատում 9 Կանաչապատում
Եզրակացություն
Օգտագործված գրականության ցանկ
1.9.2 Ծաղկահովիտ գյուղի շրջակա միջավայրի կանխատեսումային ցուցանիշները
և բարելավման համար նախատեսվող միջոցառումները
1. Մթնոլորտային օդի պահպանություն
Հեռանկարում մթնոլորտ վնասակար արտանետումների աղբյուրներ են հանդիսանում արտադրական ձեռնարկությունները, ավտոտրանսպորտի և էներգետիկայի օբյեկտները:
Ներկա դրությամբ, օդային ավազանի վիճակով տարածքը գնահատվում է բարենպաստ, անտրոպոգեն ազդեցությամբ գերիշխում են հիմնականում թույլ ազդեցության գոտիները, հիգիենիկ վիճակով` օդային ավազանի աղտոտվածությունը որևէ վտանգ չի հարուցում:
Ծաղկահովիտ գյուղում, հեռանկարում նախատեսվում է զարգացնել սննդի արդյունաբերությունը, այգեգործությունը, անասնաբուծությունը, այսինքն` արտադրություններ, որոնց գործունեության հետևանքով մթնոլորտ վնասակար արտանետումները գրեթե բացակայում են:
Վնասակար արտանետումները, որոնք առաջանում են ջեռուցման համակարգերի շահագործումից հաշվարկված են:
Հեռանկարում նախատեսված է գյուղի գազիֆիկացում և ջեռուցման համակարգի ներդրում, որի հետևանքով հասարակական շինությունները` դպրոցները, պոլիկլինիկաները և բազմաբնակարան շենքերը կջեռուցվեն բնական գազով:
Ենթադրվում է կիրառել ժամանակակից փոքր կաթսաներ, յուրաքանչյուրը 2-3 շենքի համար:
Ջեռուցման համակարգերի վնասակար արտանետումների գերակայությունների ցանկը բերված է 1.1 աղյուսակում:
Ծազկահովիտ գյուղի մթնոլորտում գերակայող վնասակար
արտանետումների ցանկը
Աղյուսակ 1.1
.____________________________________________________.
|դդ | Անվանումը |Արտանետումների |Վտանգավորության|
|ը/հ| |տարեկան քանակը, տ| դասը |
| | |միջոցառումներից | |
| | |առաջ և հետո | |
|___|______________|_________________|_______________|
|1 | 2 | 3 | 4 |
|___|______________|_________________|_______________|
|1 |Ածխածնի օքսիդ | 10,2 | 4 |
|___|______________|_________________|_______________|
|2 |Ազոտի օքսիդներ| 4,4 | 2 |
|___|______________|_________________|_______________|
| |ԸՆԴԱՄԵՆԸ | 14,6 | |
.____________________________________________________.
Գյուղի բնակչության աճին համապատասխան ավելանում է նաև ավտոտրանսպորտը, որի արտանետումների քանակները բերված են 1.2 աղյուսակում:
Ավտոտրանսպորտից վնասակար արտանետումները մթնոլորտ
Աղյուսակ 1.2
.___________________________________________________.
| Անվանումը | Աղտոտող նյութերը, տ/տարի |
| |___________________________________|
| |Ածխածնի |Ազոտի |Ածխաջրա-|Ընդամենը|
| |օքսիդ |օքսիդներ|ծիններ | |
|_______________|________|________|________|________|
|1. Բեռնատար | 26,2 | 1,14| 5,6 | 32,94|
|_______________|________|________|________|________|
|2. Ավտոբուսներ | 1,84| 0,1 | 0,34| 2,28|
|_______________|________|________|________|________|
|3. Մարդատար | 5,67| 0,34| 0,57| 6,58|
|_______________|________|________|________|________|
|Ընդամենը | 33,71| 1,58| 6,51| 41,8 |
.___________________________________________________.
Գյուղի օդային ավազանի աղտոտման հիմնական աղբյուրների և տնտեսությանը հասցված տնտեսական վնասի քանակական բնութագրերը բերված են 1.3 աղյուսակում:
Մթնոլորտ արտանետումների տարեկան քանակները և տնտեսությանը հասցված
տնտեսական վնասները
Աղյուսակ 1.3
._________________________________________________________.
| Անվանումը |Արտանետումների |Տնտեսությանը |
| |քանակը, |հասցված |
| |տ/տարի ներդրման %|տնտեսական վնասը,|
| | |հազ. դրամ/տարի |
|______________________|_________________|________________|
| 1 | 2 | 3 |
|______________________|_________________|________________|
|1. Արդյունաբերական | 14,6/25,8 | 357,5 |
|ձեռնարկություններ | | |
|(ջեռուցման համակարգեր,| | |
|անհատական կաթսայատներ)| | |
|______________________|_________________|________________|
|2. Ավտոտրանսպորտ | 41,8/74,2 | 2255,4 |
| | | |
|______________________|_________________|________________|
|Ընդամենը` | 56,4/100 | 2612,9 |
._________________________________________________________.
Ծաղկահովիտ գյուղի արդյունաբերական ձեռնարկությունները հիմնականում V դասի են, որոնք հանդիսանում են 2-4-րդ վնասակարության դասին պատկանող աղտոտող նյութերի արտանետումների աղբյուրներ:
Արդյունաբերական ձեռնարկություններից մթնոլորտ են արտանետվում տարեկան 14,6 տ վնասակար նյութեր:
Մթնոլորտ վնասակար արտանետումների հիմնական մասը բաժին է ընկնում ավտոտրանսպորտին, որի արտանետումները կազմում են մթնոլորտ արտանետումների 74%-ը:
Ավտոտրանսպորտի արտանետումներից տնտեսությանը հասցված վնասը գտնվում է 1-ին տեղում` տարեկան (2,25 մլն դրամ:
Ընդհանուր տնտեսական վնասը բոլոր արտանետումներից կազմում է տարեկան (2,6 մլն դրամ:
2. Մթնոլորտային օդի աղտոտվածության կանխատեսվող մակարդակները
Հեռանկարում գյուղի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը զուգահեռ, ավելանում են նաև մթնոլորտ վնասակար արտանետումների աղբյուրները` ձեռնարկություններ, ավտոտրանսպորտ, էներգետիկայի օբյեկտներ (կաթսայատներ):
Օդային ավազանի վրա սպասվելիք բեռնվածության որոշման համար կատարված է մթնոլորտային օդի աղտոտվածության երկարաժամկետ կանխատեսում համաձայն (19):
Հաշվարկների արդյունքները բերված են աղյուսակ 2.1-ում:
Վնասակար նյութերի մաքսիմալ մերձգետնյա կոնցենտրացիաներ
Աղյուսակ 2.1
._____________________________________________________________.
| Անվանումը |Մաքսիմալ մերձգետնյա կոնցենտրացիաները ՍԹԿ |
| |միավոր միջոցառումներից առաջ և հետո |
| |_________________________________________|
| |Արդյունա- |Ավտո- |Արդ. ձեռնարկու- |
| |բերական |տրանսպորտ |թյուններ, |
| |ձեռնարկու- | |կաթսայատներ, |
| |թյուններ, | |ավտոտրանսպորտ |
| |կաթսայատներ| | |
|___________________|___________|____________|________________|
| 1 | 2 | 3 | 4 |
|___________________|___________|____________|________________|
|1 Ածխածնի օքսիդ |0,32 |0,5/0,3 |0,82/0,62 |
| | | | |
|___________________|___________|____________|________________|
|2 Ազոտի օքսիդներ |0,0065 |0,003/0,0018|0,0095/0,0083 |
._____________________________________________________________.
Ինչպես երևում է 2.1 աղյուսակից, ձեռնարկություններից, ավտոտրանսպորտից և կաթսայատներից արտանետումների աղտոտվածության մակարդակները չեն գերազանցում սահմանված նորմերը:
Գլխավոր հատակագծի ուրվագծում նախատեսված են մի շարք միջոցառումներ արդյունաբերական ձեռնարկությունների, կաթսայատների և ավտոտրանսպորտի արտանետումների նվազեցման համար:
3. Շրջակա միջավայրի պահպանությանն ուղղված միջոցառումներ
Առաջնահերթ օդապահպանական նպատակներով նախատեսվում են տեխնոլոգիական և սանիտարատեխնիկական բնույթի միջոցառումները:
1. Արդյունաբերական ձեռնարկությունների համար
- հզորությունների աճին զուգընթաց տեխնոլոգիական հոսքագծերի և սանիտարատեխնիկական արդիականացում
- մթնոլորտի աղտոտվածության դիտարկման և վերահսկման համակարգի կատարելագործումը;
- Նոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների կենտրոնացումը մի տարածքում, ինչը կնպաստի վնասակար թափոնների կենտրոնացված կառավարմանը և չեզոքացմանը:
2. Ավտոտրանսպորտի համար
- լավացնել ճանապարհների ծածկույթը;
- ավտոմեքենաների տեխնիկական վիճակի, ինչպես նաև ծխագազերի չեզոքացման մուտքերի վրա վերահսկման ուժեղացում և վառելանյութի որակի վերահսկում;
- ավտոճանապարհների եզրագծով իրականացնել լրացուցիչ անտառատնկում, ավտոտրանսպորտի արտանետումների վնասակար ազդեցության նվազեցման համար: Արտանետումների քանակը նվազում է 40-50%-ով:
3. Էներգետիկայի օբյեկտների համար
- գյուղի բնակելի հատվածում նախատեսել ժամանակակից կաթսայատներ, բարձր ՕԳԳ-ով, գազի այրման լավացված ռեժիմով, ինչը կնպաստի վնասակար նյութերի մթնոլորտ արտանետումների նվազեցմանը:
4. Տարածքի համալիր գնահատականը
Տարածքի համալիր գնահատականը տրված է (2)-ի հիման վրա: Տարածքի համալիր գնահատականը տրված է տեղանքի կլիմայական պայմանների, մթնոլորտային օդի աղտոտվածության մակարդակի, արդյունաբերական պոտենցիալի, բնակչության և ավտոտրանսպորտի խտության ցուցանիշների հաշվառմամբ:
Օդային ավազանի գնահատականը բերված է 4.1 աղյուսակում:
Օդային ավազանի գնահատականը անտրոպոգեն ազդեցությամբ, հիգիենիկ
իրավիճակով և տարածքի համալիր գնահատականը
Աղյուսակ 4.1
._____________________________________________________________.
| Անվանումը | Գնահատականը |Տարածքի |Աղտոտման |
| |________________________|համալիր |մակերեսը |
| |անտրոպոգեն |հիգիենիկ |գնահատականը|քաղաքի |
| |ազդեցությամբ |իրավիճակով| |տարածքում,|
| | | | |հա |
|_____________|_____________|__________|___________|__________|
|1 Գոտի |Թույլ |վտանգ չի |բարենպաստ |191,3 |
| |ազդեցության |հարուցում | | |
| |գոտի | | | |
._____________________________________________________________.
Հիգիենիկ իրավիճակով տարածքը վտանգ չի հարուցում: Տարածքի համալիր գնահատականը մնում է բարենպաստ:
5. Մակերևութային ջրերի պահպանություն
Ինչպես ներկայումս, այնպես էլ հեռանկարում մակերևութային ջրերի աղտոտվածության վրա նկատելի ազդեցություն կգործեն`
- Ծաղկահովիտ գյուղի արդյունաբերական և այլ առևտրային կազմակերպությունները: Հզորությունների աճի և կոյուղու համակարգի ընդլայնման հետ մեկտեղ կավելանա գյուղի տնտեսակենցաղային կոյուղու ցանց թափվող արտադրական հոսքաջրերի քանակը` 32,4 մ3/օր-ից դառնալով 61,4 մ3/օր:
- Ծաղկահովիտ գյուղի տնտեսակենցաղային հոսքաջրերը, որոնք աղտոտվածության ծավալով առաջին տեղում են: Բնակչության աճի և կոյուղու համակարգի ընդլայնման հետ մեկտեղ ավելանում են նաև տնտեսակենցաղային հոսքաջրերի քանակը` օրական 324 մ3-ից դառնալով 614 մ3/օր:
- Հեղեղատար թափվող անձրևային հոսքաջրերը:
Առանց ջրապահպան միջոցառումների ներդրման, հեռանկարում տնտեսությանը հասցված վնասը կգնահատվի 6,3 մլն դրամ, այդ թվում`
- տնտեսակենցաղային և արտադրական հոսքաջրերի արտահոսքից-3,5 մլն.դրամ;
- անձրևաջրերի արտահոսքից-2,8մլն դրամ:
5.1. Ծաղկահովիտ գետի աղտոտվածության կանխատեսելի մակարդակը Ծաղկահովիտ
գյուղի տնտեսակենցաղային արտադրական կոյուղու արտահոսքից հետո
Հաշվարկները կատարվել են համաձայն (20):
Օգտագործվել են Ծաղկահովիտ գետի հիդրոերկրաբանական տվյալները, աղտոտվածության մակարդակները Ծաղկահովիտ գյուղի դիտարկման կետում:
Հաշվարկների հիմքում ընկած են գյուղի կոյուղու կոլեկտորում աղտոտող նյութերի կանխատեսելի հաշվարկային կոնցենտրացիաները:
Հաշվարկների արդյունքում ստացվում է, որ առանց նախնական մաքրման հոսքաջրերի արտահոսքը գետ, 500մ հեռավորության վրա, ջրօգտագործման 1-ին կետում հանգեցնում է`
- Կախյալ մասնիկների կոնցենտրացիայի ավելացմանը` 72,5 մգ/լ-ից դառնալով 73,6 մգ/լ (> 0.75 մգ/լ-ից):
- ԹԿՊլրիվ-ը 2,2 մգՕ2/լ-ից դառնում է 3,1 մգՕ2/լ, ինչը 1,4 անգամ գերազանցում սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան:
- Քլորիդների և սուլֆատների կոնցենտրացիաները մնում են նորմերի սահմաններում (42,8 մգ/լ և 20,1 մգ/լ համապատասխանաբար):
- Ամոնիակային ազոտը 0,84 մգ/լ-ից դառնում է 0,95 մգ/լ:
Հեռանկարում առանց ջրապահպան միջոցառումների ներդրման, Ծաղկահովիտ գետի աղտոտվածության մակարդակը Ծաղկահովիտ գյուղի հոսքաջրերի արտահոսքից 500 մ ներքև հատվածում գնահատվում է.
- ըստ օրգանոլեպտիկ ցուցանիշների-բարձր;
- ըստ սանիտարատոկսիկ ցուցանիշների-բարձր:
5.2. Ջրային պաշարների պահպանական միջոցառումների վերաբերյալ հիմնական
որոշումները
1. Ջրամատակարարման ցանցի վերակառուցումը և հոսակորուստների կրճատումը: ՍՆիՊ 2-04-02-81 «Վօդօսնաբժենիե նառուժնիխ սետեյ ի սօօռուժենիյ»
2. Ջրամատակարարման համակարգի կենտրոնացումը մեկ ջրատարով` կենցաղային, արտադրական և հակահրդեհային ջրապահանջների իրականացման համար:
3. Կոյուղու ցանցի վերակառուցումը և հոսակորուստների կրճատումը:
4. Բնակչությանը 24 ժամ ջրամատակարարումով, ինչպես նաև անհրաժեշտ հակահրդեհային ելքն ապահովելու համար, անհրաժեշտ է տեղադրել 2x600 մ3 ծավալով օրվա կարգավորիչ ջրամբարներ:
5. Քասախ գետի գյուղատնտեսության նշանակության հողերի աղտոտվածության կանխարգելման նպատակով, առաջարկվում է գյուղի ցածրադիր մասում կենսաբանական մաքրման և վարակազերծման կայանի տեղադրում` 600 մ3/օր արտադրողականությամբ: Ըստ տվյալների, ժամանակակից կենսաբանական մաքրման կայանները ապահովում են (98,5% մաքրում:
Աղտոտող նյութերի կոնցենտրացիաները մաքրման կայանից հետո`
- կախյալ մասնիկներ` 3 մգՕ2/լ;
- ամոնիակային ազոտ` 0,4 մգ/լ;
- ԹԿՊ20` 3 մգՕ2/լ;
- Ֆոսֆատներ - 0,2 մգ/լ;
Կապիտալ ներդրումները կկազմեն` ~80 մլն. դրամ:
Գետի աղտոտվածության մակարդակը ջրապահպան միջոցառումների իրականացման արդյունքում կգնահատվի թույլատրելի, ինչը հնարավոր կդարձնի գետի շրջակայքում հանգստի գոտու կազմակերպումը:
6. Թափոնների կառավարում
6.1. Կենցաղային թափոններ
Բնակչության աճի հետ մեկտեղ կավելանա նաև կենցաղային կոշտ թափոնների քանակը:
Հեռանկարում ԿԿԹ-ների քանակը կկազմի տարեկան 614 տ:
Թափոնների կազմը բերված է աղյուսակ 6.1.1-ում:
ԿԿԹ-ների կազմը և տարեկան քանակները
Աղյուսակ 6.1.1
.______________________________________.
| ԿԿԹ |Ընդհանուր |Թափոնների|
| |քանակից |ընդհանուր|
| |բաժնեմասը, |քանակը, |
| |%-ով |տ/տարի |
|________________|___________|_________|
|Ապակի |3.5 | 21,5 |
|________________|___________|_________|
|Մետաղ |1,9 | 11,7 |
|________________|___________|_________|
|Պլաստիկ շշեր |3,7 | 22,7 |
|________________|___________|_________|
|Այլ պլաստիկ իրեր|4,5 | 27,6 |
|________________|___________|_________|
|Թուղթ |4 | 24,6 |
|________________|___________|_________|
|Այլ թափոններ |82,4 |505,9 |
|________________|___________|_________|
|Ընդամենը` |100 |614 |
.______________________________________.
Արդյունաբերական թափոնները բացակայում են:
Շրջակա միջավայրի վրա թափոնների վնասակար ազդեցության մեղմացման և կանխարգելման համար անհրաժեշտ է`
- կենցաղային թափոնների տեղափոխման շարժական և տեխնիկական սարքավորումների նորացում;
- աղբավայրում աղբի հարթեցման և հողով ծածկման աշխատանքների պարբերաբար իրականացում:
7. Հողերի պահպանություն
Հեռանկարում հողի աղտոտման հիմնական աղբյուրներ կմնան արդյունաբերական ձեռնարկությունների փոշեգազային մթնոլորտային արտանետումները և արդյունաբերական ու կենցաղային թափոնների աղբավայրերը:
Համաձայն գյուղական համայնքի զարգացման տեմպերի, հեռանկարում հողերի աղտոտվածության մակարդակի ավելացում չի սպասվում:
Մթնոլորտային օդի, մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի աղտոտվածությունից պահպանման միջոցառումները, գյուղի կանաչապատումը, թափոնների կառավարումը դասվում են հողի աղտոտման կանխարգելման միջոցառումների շարքը:
8. Աղմուկի մակարդակի գնահատում
Հեռանկարում հնարավոր է բեռնատար և մարդատար անձնական օգտագործման մեքենաներին կգումարվեն ևս ավտոբուսներ: Բնակչության թվաքանակի աճի համապատասխան կաճի նաև ավտոտրանսպորտի քանակը և շարժման ինտենսիվությունը, հասնելով ժամում 25 ավտոմեքենայի:
Ծաղկահովիտ գյուղի ճանապարհները մնալու են տեղական նշանակության:
Ճանապարհների համար ձայնի էկվիվալենտ մակարդակը որոշվում է` էջ 45 թիվ 23 գրաֆիկի միջոցով (18):
Ձայնի էկվիվալենտ մակարդակը հաշվարկման կետում, որը հեռացված է 25 մետրով երթևեկելի մասի եզրից, հաշվի առնելով կառուցապատված զանգվածը, կազմում է 37 դԲԱ, 45-55 դԲԱ նորմայի պարագայում:
9. ԿԱՆԱՉԱՊԱՏՈՒՄ
Ծաղկահովիտ գյուղի կանաչապատման համակարգի կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է իրականացնել գործողությունների համալիր ծրագիր, որն իր մեջ կպարունակի ներքոհիշյալ հիմնադրույթները.
- բնագավառի գործունեությունը համակարգող մասնագիտացված կառուցվածքային ստորաբաժանման ստեղծում գյուղապետարանում;
- վերականգնման աշխատանքների, նոր տարածքների կանաչապատման իրականացում, հստակ նախագծերին և ծրագրերին համապատասխան, ապահովելով հետագա ոռոգումը;
- ոռոգման համակարգի զարգացում և բարեփոխում;
- բոլոր տիպի հասարակական կառույցների տարածքների կանաչապատում և բարեկարգում;
- Կոշտ կենցաղային թափոններով աղտոտված տարածքների, խախտված լանդշաֆտով հողակտորների և սանիտարական գոտիների տարածքների մաքրում, վերականգնում, կանաչապատում;
Ծաղկահովիտ գյուղի կանաչ զանգվածների ընդլայնման հեռանկարային ցուցանիշները բերված են աղյուսակ 9.1-ում:
Կանաչ զանգվածների ընդլայնման հեռանկարը
Աղյուսակ 9.1
.__________________________________________________________.
|հ/հ|Կանաչ զանգվածների |Ընդհանուր կանաչ զանգված |
| |ֆունկցիոնալ նշանակությունը|___________________________|
| | |մակերեսը,|այդ թվում|մ2/մարդ|
| | |հա |նորաստեղծ| |
| | | | հա | |
|___|__________________________|_________|_________|_______|
|1 |Ընդհանուր օգտագործման | 4,25| 3,51| 13,84|
|___|__________________________|_________|_________|_______|
|2 |Սահմանափակ օգտագործման | 73,5 | 41,1 | 239,4 |
|___|__________________________|_________|_________|_______|
|3 |Հատուկ նշանակության | 5 | 1,4 | 16,28|
|___|__________________________|_________|_________|_______|
| |ԸՆԴԱՄԵՆԸ | 82,75 | 46,01| 269,52|
.__________________________________________________________.
Բնակչության ապահովվածությունը ընդհանուր օգտագործման կանաչ տնկարկներով կազմում է 13,84 հա:
ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ
Որպես եզրակացություն տրված է Ծաղկահովիտ գյուղի էկոլոգիական ցուցանիշների ամփոփիչ աղյուսակը, ինչպես ներկա իրավիճակում, այնպես էլ հեռանկարում:
Ծաղկահովիտ գյուղի էկոլոգիական ցուցանիշներ
._________________________________________________________________________.
|NN | Ցուցանիշներ |Չափման միավոր| Ցուցանիշներ |
|ը/ն| | |_____________________|
| | | |Ներկա |Հեռանկար |
| | | |իրավիճակը |2020 թ. |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|1 |Տարածքը ընդամենը, այդ թվում |հա |6545,4 |6545,4 |
| |բնակավայրի հողեր |հա |165,7 |185,7 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|2 |Բնակչության թվաքանակը, |հազ. մարդ |1,028 |1,125 |
| |բնակչության խտությունը |հազ. մարդ/կմ2|0,62 |0,61 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|3 |Ռեկրեացիոն հաստատություններ, |հա |0,74 |4,25 |
| |կոլեկտիվ այգիներ | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|4 |Ինժեներային ապահովվածություն | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ջրօգտագործում (ընդհ), | |0,356 |0,878 |
| |այդ թվում` ստորգետնյա աղբյուրներ |հազ. մ3/օր |0,324 |0,614 |
| |արտադրական կարիքների համար | |0,032 |0,061 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|5 | Կոյուղի | | | |
| | Ջրահեռացման ծավալը |հազ. մ3/օր |0,356 |0,675 |
| | | | | |
|6 | Բնական գազի ծախսը |մլն մ3 տարի | |,9 |
| | | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|7 |Շրջակա միջավայրի պահպանում | | | |
| |և բարելավում | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Էկոլոգիական ցուցանիշներ | | | |
| |Ջուր | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|1 |Հեռացվել են հոսքաջրեր, այդ թվում`|հազ.մ3/տ |493,83 |602,13 |
| |- տնտեսակենցաղային կոյուղու |հազ.մ3/տ |118,26 |224,11 |
| | ցանցով | | | |
| |- արտադրական կոյուղու ցանցով |հազ.մ3/տ |9,07 |17,2 |
| |- անձրևային կոյուղու ցանցով |հազ.մ3/տ |366,5 |360,82 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|2 |Աղտոտող նյութերի տարեկան | | | |
| |արտահոսքը, այդ թվում | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Տնտեսակենցաղային-արտադրական | | | |
| |կոյուղու կոլեկտորում | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Կախյալ մասնիկներ |տ/տարի |26 |48/0,72 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Քլորիդներ |տ/տարի |6,2 |12,8/12,8 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ամոնիակային ազոտ |տ/տարի |3,1 |4,5/0,3 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Երկաթ |տ/տարի |0,2 |0,26/0,26 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Սուլֆատներ |տ/տարի |15,2 |24/24 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Մակերևութաակտիվ նյութեր |տ/տարի |0,3 |0,64/0,64 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |ԹԿՊ լրիվ |տ/տարի |19,5 |36/1,02 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|3 |Մաքուր ջրի պայմանական ծավալները, |կմ3/տարի |0,0032 |0,0072/- |
| |որն անհրաժեշտ է հոսքաջրերի մինչև | | | |
| |ՍԹԿ նոսրացումը (վնասակարության | | | |
| |ինդեքս) | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|4 |Նոսրացման միջին բազմապատիկը |անգամ |25 |30 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|5 |Անձրևաջրերի արտահոսքում | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |- կախյալ մասնիկներ |տ/տարի |91,62 |90,2/1,85 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |- նավթամթերք | |1,83 |1,8/0,108 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |- ԹԿՊ20 | |14,64 |14,4/1,08 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|6 |Նոսրացման միջին բազմապատիկը |անգամ |16 |16/28 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|7 |Մաքուր ջրի պայմանական ծավալը, |կմ3/տարի |0,0058 |0,00577 |
| |որն անհրաժեշտ է հոսքաջրերի մինչև | | | |
| |ՍԹԿ նոսրացումը (վնասակարության | | | |
| |ինդեքս) | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|8 |Տնտեսությանը հասցված տնտեսական |մլն. դրամ/ |3,1 |6,3/0,2 |
| |վնասները |տարի | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|9 |Կապիտալ ներդրումները |մլն. դրամ | |80 |
._________________________________________________________________________.
(հայտարարում նշված են ջրապահպան միջոցառումներից հետո ցուցանիշները)
._________________________________________________________________________.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Օդ | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|1 |Ձեռնարկություններից արտանետվող |տ/տարի |12,5 |14,6 |
| |վնասակար նյութերի ընդհանուր | | | |
| |քանակը, այդ թվում` | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Կոշտ, այդ թվում` |տ/տարի |- |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Կախյալ մասնիկներ |տ/տարի |1,05 |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Մանգանի օքսիդներ |տ/տարի |- |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Գազանման, այդ թվում` |տ/տարի |11,45 |14,6 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ծծմբային անհիդրիդ |տ/տարի |6,66 |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ածխածնի օքսիդ |տ/տարի |4,4 |10,2 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ազոտի օքսիդներ |տ/տարի |0,39 |4,4 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Այլ արտանետումները |տ/տարի |- |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|2 |Ավտոտրանսպորտից մթնոլորտ |տ/տարի |27,25 |41,8 |
| |արտանետվող վնասակար նյութերի | | | |
| |ընդհանուր քանակը, այդ թվում` | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ածխածնի օքսիդ |տ/տարի |21,96 |33,71 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ածխաջրածիններ |տ/տարի |4,25 |6,51 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ազոտի օքսիդներ |տ/տարի |1,04 |1,58 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|3 |Ձեռնարկություններից մթնոլորտ |կմ3/տարի |15,14 |113,4 |
| |արտանետվող գումարային բերված | | | |
| |արտանետումները (վնասակարության | | | |
| |ինդեքս ԼBձեռն) | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|4 |Գումարային բերված արտանետումը |կմ3/տարի |36,12 |55,04 |
| |ավտոտրանսպորտից (վնասակարության | | | |
| |ինդեքս ԼBտ) | | | |
|___|_________________________________|_____________|_____________________|
|NN | Ցուցանիշներ |Չափման միավոր| Ցուցանիշներ |
|ը/ն| | |_____________________|
| | | |Ներկա |Հեռանկար |
| | | |իրավիճակը |2020 թ. |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|5 |ՍԹԿ-ների նորմերին հասնում |ՍԹԿ միավոր | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Կախյալ մասնիկներ (փոշի) |ՍԹԿ միավոր |- |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ծծմբային անհիդրիդ |ՍԹԿ միավոր |0,04 |- |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ազոտի օքսիդներ |ՍԹԿ միավոր |0,094 |0,0083 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Մանգանի օքսիդներ |ՍԹԿ միավոր |- |0,62 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Ձեռնարկությունների |հազ. դրամ/ |1491,4 |357,5 |
| |արտանետումներից քաղաքի օդային |տարի | | |
| |ավազանի աղտոտվածության հետևանքով | | | |
| |տնտեսությանը հասցված վնասը | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|7 |Նույնը ավտոտրանսպորտի |հազ. դրամ/ |1298,0 |2255,4 |
| |արտանետումներից |տարի | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Հողեր և թափոններ | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|1 |Տարածքի կանաչապատում |հա |36,74 |82,75 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|2 |Գյուղի ընդհանուր տարածքից |% |24,9 |43,25 |
| |կանաչապատման %-ը | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|3 |Մեկ մարդուն ընկնող կանաչապատ |մ2/մարդ |170,09 |269,5 |
| |տարածքը | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
|4 |Գյուղի սանիտարական մաքրումը` |տ/տարի |205,6 |225 |
| |թափոնների հավաքումը և | | | |
| |տեղափոխումը | | | |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Աղմուկը բնակելի գոտում |դԲԱ |45 |45 |
|___|_________________________________|_____________|__________|__________|
| |Աղմուկը փողոցում |դԲԱ |36 |37 |
._________________________________________________________________________.
ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿԸ (ՌՈՒՍԵՐԵՆ) ________________________
ԻՐՏԵԿ - ցանկը չի բերվում
I-10. Պատմամշակութային հուշարձանների պահպանություն
Գլխավոր հատակագծի պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության բաժնի իրավական հիմքերն են`
- ՀՀ կառավարության N 609-Ն որոշումը ՀՀ քաղաքային և գյուղական համայնքների գլխավոր հատակագծերի մշակման, փորձաքննության համաձայնեցման, հաստատման ու փոփոխման կարգը հաստատելու մասին,
- ՀՀ օրենքը` պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին,
- ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկը,
- ՀՀ բնակավայրերի հատակագծման և կառուցապատման նորմերը,
- ՀՀ գործող այլ օրենքները և ենթաօրենսդրական ակտերը:
Արագածոտնի մարզի բոլոր բնակավայրերը, գրեթե առանց բացառության, հարուստ են պատմամշակութային ժառանգությամբ, որը խթան է հանդիսանում այդ մարզում զբոսաշրջության և ռեկրեացիոն գոտիները առավել զարգացնելու համար:
Համաձայն ՀՀ գործող օրենսդրությամբ սահմանված կարգի, հանրապետության տարածքում գտնվող հուշարձաններն ըստ արժեվորման չափանիշների դասակարգվում են հանրապետական և տեղական նշանակության, որտեղ.
- հանրապետական նշանակության կարգին են դասվում ժողովրդի պատմության, նրա նյութական ու հոգևոր մշակույթի իմացության համար պատմական, գիտական, գեղարվեստական կամ մշակութային բացառիկ այլ արժեք ներկայացնող հուշարձաններ, (օրինակ` Ծաղկահովիտ (Ղալաչի) քաղաքատեղի III-I հզմ. Ք.ծ.ա.-ուշ մջնդ.):
- տեղական նշանակության կարգին են դասվում հանրապետության որևէ տարածաշրջանի պատմությունն ու մշակույթը, տեղական առանձնահատկությունները բնութագրող պատմական, գիտական, գեղարվեստական կամ մշակութային հուշարձանները, (օրինակ` եկեղեցի-19-րդ դար):
Արագածոտնի մարզի տարածքի պատմամշակութային հուշարձանների թվին են դասվում
- հնագիտական քարեդարյան կայաններ, ժայռապատկերներ, քարայր կացարաններ, մեգալիթյան կոթողներ, վիմագրական հուշարձաններ, հնագույն և միջնադարյան բնակատեղիներ, ամրոցներ, դամբարանադաշտեր, պաշտամունքային և քաղաքացիական կառույցներ, կամուրջներ և այլն,
- պատմության և մշակութային նշանավոր իրադարձությունների և նշանավոր գործիչների հետ առնչվող կառույցներ, կոթողներ, հուշահամալիրներ, գերեզմաններ:
- քաղաքաշինական և ճարտարապետական` պատմական բնակավայրեր, թաղամասեր, փողոցներ, բնակելի, պալատական, պաշտամունքային հասարակական, արտադրական կառույցներ, ժողովրդական տներ, ճարտարապետական կոթողներ:
ՀՀ բոլոր մարզերի անշարժ հուշարձանների համար կատարվել է հաշվառում և կազմվել են համապատասխան պետական ցուցակներ, որոնք հաստատվել են ՀՀ կառավարության կողմից:
Համաձայն ՀՀ կառավարության 29 մայիսի 2002թ. N 628 որոշման Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքում տեղակայված հուշարձանները հետևյալներն են:
2. 53. Ծաղկահովիտ գյուղ
.________________________________________________________________________.
|1.| | | |ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ |19-20 դդ.|վ-աե | |եկեղեցուց 400 մ |
| | | | | | |մասում | |հվ-աե |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
|2.| | | |ԵԿԵՂԵՑԻ |19 դ. |հվ-աե | |գյուղի եզրին |
| | | | | | |մասում | | |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |2.1.| | |խաչքար |9-10 դդ. | | |բեմին, գլխիվայր, 3 |
| | | | | | | | |խաչքարերից |
| | | | | | | | |աջակողմյանը |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |2.2.| | |խաչքար |9-10 դդ. | | |բեմին, 3 խաչքարերից|
| | | | | | | | |ձախակողմյանը |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |2.3.| | |խաչքար |10-11 դդ.| | |բեմին, 3 խաչքարերից|
| | | | | | | | |կենտրոնականը |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |2.4.| | |գերեզմանոց |19-20 դդ.| | |եկեղեցու հվ կողմում|
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
|3.| | | |ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ|1974 թ. |աե | |գյուղի եզրին, |
| | | | |ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ | |մասում | |բլրի վրա |
| | | | |ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ | | | | |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
|4.| | | |ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ |մթա 3-1 |հվ-աե | |գյուղի եզրին |
| | | | |ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ |հզմ, ուշ |մասում | | |
| | | | |(ՂԱԼԱՉԻ) |մջնդ | | | |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |4.1.| | |դամբարանադաշտ |մթա 2 հզմ| | |Նիգավանից ձգվում է |
| | | | | | | | |մինչև Հնաբերդ |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| |4.2.| | |մատուռ Թուխ |19-20 դդ.| | |քաղաքատեղիի հվ-ամ |
| | | | |Մանուկ | | | |լանջին |
| | | | |(ս. Ճգնավոր) | | | | |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| | | | |խաչքար |10 դ. | | |ամ կողմում |
|__|____|__|__|_________________|_________|_______|__|___________________|
| | | | |խաչքար |17-18 դդ.| | |ամ պատին, |
| | | | | | | | |արտաքուստ, |
| | | | | | | | |մուտքից վեր |
.________________________________________________________________________.
Հիմք ընդունելով «Հարավային Կովկասում մշակութային և բնական ժառանգության պահպանման և «Պատմական քաղաքների պահպանման և ինստիտուցիոնալ կարողությունների
զարգացման» տարածաշրջանային ծրագրի շրջանակներում 2004 թ. սեպտեմբերի 4-ին Երևանում Եվրոխորհրդի Մշակույթի և մշակութային և բնական ժառանգության դիրեկտորատի /DGIV/ մշակույթի և երիտասարդության հարցերով Հայաստանի բնապահպանության նախարարների կողմից ստորագրված «ճարտարապետական և բնական ժառանգության ռեաբիլիտացիան» քաղաքաշինության մեջ «Հայաստան գործողությունների ծրագիր» III մասը ելնելով այդ ծրագրի իրականացման անհրաժեշտությունից` Արագածոտնի մարզում զբոսաշրջության և ժառանգության հարստացման ռազմավարություններն առավել զարգացնելու նպատակով, առաջարկվում է
- կազմել և սահմանված կարգով հաստատել Արագածոտն մարզի հուշարձանների պահպանական գոտիների նախագծերն ու սահմանել դրանց պահպանության ռեժիմը
- ստեղծել պատմամշակութային ու բնապահպանական արգելանոցներ և հաստատել դրանց կանոնադրությունը
- գրանցել և վերահսկել հուշարձանի նկատմամբ սեփականության իրավունքի և օգտագործման ձևի փոփոխությունները:
Հուշարձանները կարող են օգտագործվել գիտական, կրթական, մշակութային և ճանաչողական նպատակներով, ինչպես նաև իրենց սկզբնական ու հարմարեցված գործառնական նշանակությամբ:
Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ գյուղի մոտ գտնվող հնագիտական հուշարձանը գրականության մեջ հայտնի է XX դ. սկզբից: Սակայն լայնածավալ ծրագրված աշխատանքները հուշարձանում տարվում են 1998 թվականից` հայ-ամերիկյան արշավախմբի կողմից` «ARAGATS» ծրագրի շրջանակներում:
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է տարբեր ժամանակների բազմաբնույթ օբյեկտների մի հսկայական համալիր, որի կենտրոնն է գյուղի արևելյան ծայրամասում գտնվող Ղալաչի (տեղական անվանում) բլուրը գրավող բնակատեղին (աշխարհագրական կոորդինատներ` N 40Ե 13.837', բացարձակ բարձրություն` 2183 մ): Բլուրը, որի մակերեսը 8 հա է, բարձրությունը` 80 մ, Արագած հրաբխի պարազիտիկ կոն է և կազմված է կլինոպիրոկսենպլագիոկլազային անդեզիտից: Բլրի ստորոտը, լանջերը և գագաթը ծածկված են կիկլոպյան շարվածքով քարե պատերի համակարգով: Բնակատեղիի մշակութային շերտերը պատկանում են ուշ բրոնզի, վաղ անտիկ-վաղ միջնադարյան ժամանակաշրջաններին և ներկայացված են քարի ճարտարապետության մնացորդներով` պաշտպանական, բնակելի և տնտեսական շինություններով:
Հարավային և արևելյան ստորոտների մակերևույթին նկատվում են մ.թ.ա. I հազարամյակին պատկանող բնակավայրի հետքեր` քարե շինությունների խիտ համակարգի տեսքով: Բազմահատված շինությունները կազմում են առանձնացված թաղամասեր: Բնակավայրի ընդհանուր մակերեսը մոտ 50 հա է:
Բնակավայրից արևելք և հարավ` Արագածի հյուսիսային լանջին ծավալված է դամբարանադաշտը, որը ավելի քան 3 կմ շառավղով տարածվում է նաև Ծաղկահովիտից դեպի արևմուտք` ընդգրկելով մեզոլիթյան շրջանի բնակատեղի և բացօթյա կայան:
I-11. Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության
ինժեներատեխնիկական միջոցառումներ
ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
11.1. Նախաբան 11.2. Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցառումները
11.2.1. Կառավարում, կապ և ազդարարում
11.2.2. Բնակչության պատսպարում
11.2.3. Անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովում
11.2.4. Տարահանում 11.3. Արտակարգ իրավիճակների կանխարգելիչ միջոցառումները
11.3.1. Վտանգավոր բնական երևույթներ
11.3.2. Տեխնածին վտանգներ
11.3.3. Հրդեհային անվտանգություն 11.4. Հիմնական ղեկավար իրավական ակտեր
11.1. ՆԱԽԱԲԱՆ
Համայնքի գլխավոր հատակագծի «Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական և արտակարգ իրավիճակների կանխարգելիչ միջոցառումները» բաժինը մի փաստաթուղթ է, որը ելնելով համայնքի զարգացման ծրագրից, տարածքային ռեսուրսների համալիր վերլուծության հիման վրա հիմնավորում և սահմանում է համայնքի քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական և տարածքի բնական վտանգավոր երևույթներից և տեխնածին վտանգներից պաշտպանության միջոցառումները:
Բաժինը բաժանված է երկու մասի`
1) քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցառումներ, որոնք մշակվել են` հաշվի առնելով համայնքի, տարածքների և այնտեղ տեղաբաշխված օբյեկտների պատկանելիությունը ՔՊ խմբերին.
2) արտակարգ իրավիճակների կանխարգելիչ միջոցառումներ, որոնք մշակվել են` հաշվի առնելով նախագծվող տարածքում առկա տեխնածին ու բնական պոտենցիալ վտանգները` շրջակա միջավայրի և բնական պայմանների գնահատմամբ:
11.2. ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԻՆԺԵՆԵՐԱՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ
Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցառումներն ուղղված են բնակչության և նյութական արժեքների պաշտպանության նախապատրաստմանը Հայաստանի Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության կամ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից պատերազմ հայտարարվելու դեպքում, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակների սպառնալիքի և ծագման դեպքում:
Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցառումների հիմնական պահանջներն են`
ա) հատուկ, կարևորագույն նշանակության օբյեկտների գործունեության կայունության ապահովումը և նպատակահարմար տեղաբաշխումը.
բ) շենքերի, շինությունների, ինժեներական ցանցերի, հիդրոտեխնիկական կառույցների, տրանսպորտային ուղիների և մայրուղիների շինարարության անվտանգության ու հուսալիության ապահովումը, վտանգավոր օբյեկտների անվտանգ գործունեության ապահովումը.
գ) կառավարման, կապի ու ազդարարման, կառավարման մարմինների և բնակչության իրազեկման ապահովման համակարգերի հիմնումը և դրանց բնականոն գործունեության ապահովումը.
դ) պաշտպանական կառույցների շինարարությունը, պահպանումը և բնակչության պատսպարումը.
ե) անհատական պաշտպանության միջոցների ու քաղաքացիական պաշտպանության նպատակով այլ գույքի անհրաժեշտ պաշարների ստեղծումը, պահպանումը և բնակչության անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովումը.
զ) բնակչության, նյութական և մշակութային արժեքների տարահանումը:
Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներատեխնիկական միջոցառումներն իրականացվում են նախապես:
11.2.1. Կառավարում, կապ և ազդարարում
Հայաստանի Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից պատերազմ հայտարարվելու, ինչպես նաև բնական աղետների ու տեխնածին վթարների սպառնալիքի կամ արտակարգ իրավիճակի առաջացման դեպքում` համայնքի բնակչության պաշտպանության միջոցառումների կազմակերպումն ու կառավարումն իրականացնում է գյուղապետը` համայնքի ՔՊ պետը, կառավարման հիմնական և պահեստային կետերից: Առանձին դեպքերում փրկարարական աշխատանքների տեղամասերում աշխատանքների կառավարումը կարող է իրականացվել շարժական կառավարման կետերից, որոնք հագեցվում են կապի տեխնիկական և սուրհանդակային ուժերով ու միջոցներով:
Համայնքի ՔՊ միջոցառումները համակարգում և վերահսկում է ՔՊ բնագավառում լիազորված մարմնի տարածքային ստորաբաժանումը` Հայաստանի փրկարար ծառայության Արագածոտնի մարզային փրկարարական վարչությունը:
Համայնքի բնակչության ազդարարումն ու իրազեկումը իրականացվում է ազդարարման համակարգի, հեռուստատեսության, ռադիոյի, էլեկտրոնային փոստի, զանգվածային լրատվության միջոցների, կենդանի հաղորդակցության և այլ միջոցներով:
Համայնքի քաղաքացիական պաշտպանության ծառայությունների և կազմավորումների իրազեկումն իրականացվում է համայնքի ղեկավարի մոտ հրավիրված խորհրդակցության ժամանակ:
Համայնքային նշանակության արտակարգ իրավիճակի սպառնալիքի և ծագման դեպքում բնակչության ազդարարման մասին որոշումն ընդունում և ազդարարումն իրականացնում է համայնքի ղեկավարը:
Ազդարարման ազդանշաններն են`
ա) օդային տագնապ` տրվում է բնակչությանը նախազգուշացնելու համար` հակառակորդի կողմից բնակավայրի վրա օդային հարձակման անմիջական սպառնալիքի դեպքում,
բ) օդային տագնապի ավարտ` տրվում է բնակչությանը նախազգուշացնելու համար` հակառակորդի կողմից բնակավայրին հարձակման սպառնալիքի վերացման դեպքում,
գ) ճառագայթային վտանգ` տրվում է բնակչությանը նախազգուշացնելու համար` բնակավայրի ռադիոակտիվ աղտոտվածության անմիջական սպառնալիքի կամ այդպիսի աղտոտվածության հայտնաբերման դեպքում,
դ) քիմիական տագնապ` տրվում է բնակչությանը նախազգուշացնելու համար` բնակավայրի քիմիական, մանրէաբանական վարակման սպառնալիքի կամ այդպիսի վարակվածության հայտնաբերման դեպքում,
ե) աղետալի ջրածածկման վտանգ` տրվում է բնակչությանը նախազգուշացնելու համար` բնակավայրի ջրածածկման սպառնալիքի դեպքում:
Համայնքում առկա և անհրաժեշտ էլեկտրական շչակների հաշվարկ.
._______________________________________.
|Անհրաժեշտ է (հատ) | Առկա է (հատ) |
| |____________________|
| |ընդամենը|որից սարքին|
|__________________|________|___________|
| 1 | 1 | 1 |
._______________________________________.
11.2.2. Բնակչության պատսպարումը
Բնակչության պատսպարման համալիր միջոցառումներն ընդգրկում են
ա) պաշտպանական կառույցների վաղօրոք շինարարությունը.
բ) պաշտպանական կառույցների պահպանումը պատրաստ վիճակում.
գ) պաշտպանական կառույցների նպատակային օգտագործման կազմակերպումը.
դ) արագ կառուցվող և պարզագույն թաքստոցների շինարարության կազմակերպումն ու ապահովումը պատերազմի սպառնալիքի ժամանակ:
Համայնքի բնակչության պատսպարումն իրականացվում է բնակելի ֆոնդի տարածքներում (առաջին հարկի տարածքներ` հարմարեցված որպես հակաճառագայթային թաքստոցներ, նկուղներ, կիսանկուղներ):
Առկա նկուղների մակերեսը կազմում է 1000 քմ, որը չի բավարարում բնակչությանը պատսպարելու համար: Այդ նպատակով, Հայաստանի Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից պատերազմ հայտարարվելու դեպքում նախատեսվում է համայնքում կառուցել թվով 12 պարզագույն թաքստոց` յուրաքանչյուրը 100 մարդ տարողությամբ:
Բնակչության պատսպարման հաշվարկ.
Պատսպարման ենթակա բնակչության թիվը. մարդ 2.160
Ընդամենը պատսպարվում են. մարդ/% 2.160/100
Այդ թվում`
- Ապաստարաններում. մարդ/% -
- Հակաճառագայթային թաքստոցներում. մարդ/% -
- Նկուղային և այլ խորացված տարածքներում. մարդ/% 1000/46
- Արագ կառուցվող թաքստոցներում: մարդ/% 1.160/54
11.2.3. Անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովում
ՀՀ կառավարության 2000 թվականի հոկտեմբերի 25-ի «Բնակչությանն անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովելու կարգը հաստատելու մասին» թիվ 679 որոշման համաձայն համայնքի բնակչությունը անհատական պաշտպանական միջոցներով ապահովվում է երրորդ հերթին:
Անհատական պաշտպանության միջոցների կուտակումն իրականացվում է`
ա) բնակչության պաշտպանության համար նախատեսվածը` մարզի զորահավաքային պահուստում նախապես պահեստավորմամբ:
բ) կազմակերպությունների աշխատողների և փրկարար ուժերի անձնակազմի համար նախատեսվածը` կազմակերպություններում:
Անհատական պաշտպանության միջոցները կուտակվում են պետական բյուջեի և համայնքի բյուջեների հաշվին:
Անհատական պաշտպանության միջոցների բացակայության դեպքում կարող են հակագազերի հետ զուգորդված օգտագործվել շնչառական օրգանների և մաշկի պաշտպանության հասարակ միջոցներ:
Համայնքի բնակչությանն անհատական պաշտպանության միջոցներով
ապահովման հաշվարկ
.________________________________________________________________________.
|Հ/հ|Բնակչության |Թվա- |Անհրաժեշտ անհատական պաշտպանության |
| |տարիքային խմբերը |քանակը| միջոցներ |
| | |(մարդ)|_________________________________________|
| | | | Տեսակը |Բնակչության |
| | | | |թվաքանակը |
| | | | |գումարած 10%|
|___|___________________|______|____________________________|____________|
|1. |0-3 տարեկան | 77 |Մանկական պահպանման խցիկ | 85 |
| | | |(ԿԶԴ-4, ԿԶԴ-6) | |
|___|___________________|______|____________________________|____________|
|2. |3-7 տարեկան | 110 |Մանկական նախադպրոցական զտող | 121 |
| | | |հակագազ (ՊԴՖ-Դ-ՆՄՈՒ, ՊԴՖ-ԴԱ)| |
|___|___________________|______|____________________________|____________|
|3. |7-16 տարեկան | 436 |Մանկական դպրոցական զտող | 480 |
| | | |հակագազ (ՊԴՖ-Շ-ՆՄՈՒ, ՊԴՖ-ՇԱ)| |
|___|___________________|______|____________________________|____________|
|4. |16 տարեկան և ավելի|1537 |Զտող հակագազ (ԳՊ-5, ԳՊ-7) | 1690 |
|___|___________________|______|____________________________|____________|
| |Ընդամենը |2.160 | - | 2.376 |
.________________________________________________________________________.
11.2.4. Տարահանում
Համայնքում տարահանում կարող է իրականացվել`
ա) ուժեղ երկրաշարժի հետևանքով ավերված և բնակվելու համար վտանգավոր տարածքից: Այս դեպքում տարահանումն իրականացվում է համաձայն ՀՀ կառավարության որոշումով հաստատված «Արագածոտնի մարզի բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը ուժեղ երկրաշարժի դեպքում պլանի».
բ) ջրածածկման ենթակա տարածքներից, որից`
- ջրամբարների պատվարների փլուզման հետևանքով առաջացած (11.3.2 կետ).
- գետերի ջրերի հորդացման հետևանքով առաջացած (11.3.1 կետ):
Այս դեպքերում, ելնելով բնակչության տարահանման ու ժամանակավոր վերաբնակեցման հնարավորություններից, նախատեսվում է բնակավայրի բնակչության տարահանումն իրականացնել է հետիոտն ձևով` նույն համայնքի անվտանգ տարածք` մարդկանց ժամանակավոր տեղափոխման և տեղաբաշխման միջոցով.
11.3. ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐԻ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԻՉ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ
Արտակարգ իրավիճակների կանխարգելիչ միջոցառումները իրականացվում են նախապես և ուղղված են արտակարգ իրավիճակների առաջացման ռիսկը նվազագույնին հասցնելուն, իսկ դրա առաջացման դեպքում` նաև մարդկանց առողջության պահպանմանը, շրջակա բնական միջավայրին պատճառվող վնասի և նյութական կորուստների չափերի նվազեցմանը:
Արտակարգ իրավիճակների կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնական պահանջներն են`
ա) վտանգավոր ձեռնարկությունների ու արտադրությունների նպատակահարմար տեղաբաշխումը` բնակչության պաշտպանության տեսանկյունից.
բ) համայնքային ենթակայության կենսաապահովման օբյեկտների անխափան աշխատանքի ապահովումը.
գ) համայնքի տարածքում փրկարարական աշխատանքների կազմակերպումը.
դ) արտակարգ իրավիճակների կանխումը և հնարավոր հետևանքների նվազեցումը.
ե) հրդեհային անվտանգության բարձրացումը:
11.3.1. Վտանգավոր բնական երևույթներ.
Երկրաշարժեր - Համաձայն ՀՀՇՆ II-6.02-2006թ. և սեյսմիկ գոտևորման քարտեզի Ծաղկահովիտ բնակավայրը գտնվում է II գոտում, ունի 0.3 g արագացում 8-9 բալ սեյսմիկայնություն: Համայնքի տարածքի սեյսմաերկրաբանական պայմանները բնութագրվել են և տրվել են առանձին տեղամասերի սեյսմիկ վտանգի մակարդակի գնահատականները գլխավոր հատակագծի թիվ I-2.5` «ՀՀ Ծաղկահովիտ գյուղի տարածքի սեյսմիկ միկրոշրջանցում» կետում:
Հեղեղումներ - համայնքի տարածքում հեղեղումներ կարող են առաջանալ հիմնականում ինտենսիվ ձնհալքի, տեղատարափ, տևական անձրևների կամ նրանց Քասախ գետի ջրի բարձրացման հետևանքով, ինչպես նաև հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների վթարի դեպքում:
Ծաղկահովիտ համայնքի սելավատարի վիճակը:
Սելավատարն իրենից ներկայացնում է մոտ 6 կմ երկարությամբ կառույց, որն երկարատև շահագործման և անբավարար խնամքի հետևանքով այսօրվա դրությամբ չի ծառայում իր նպատակներին: Սելավատարի նորմալ գործելու դեպքում կարելի է խուսափել հեղեղումներից:
Համայնքի հեղեղավտանգ տեղամասերի և անհրաժեշտ հակահեղեղային միջոցառումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը բերված է աղյուսակ 1-ում:
Աղյուսակ 1
.____________________________________________________________________.
|Աշխատանքների|Աշխատանքների կատարման |Անհրաժեշտ աշխատանքները, ծավալը |
|կատարման |տեղամասը, հատվածը | |
|օբյեկտը | | |
|____________|______________________|________________________________|
|Քասախ |համայնքի 4 կամուրջ |թմբապատերի բարձրացում, ամրացում |
| | |500 մ երկարությամբ և 2-3 մ |
| | |բարձրությամբ |
.____________________________________________________________________.
Համայնքի էկզոգեն երկրաբանական երևույթների վերաբերյալ համառոտ նկարագիրը տրված է գլխավոր հատակագծի I-2.4 բաժնի թիվ 7 կետում:
11.3.2. Տեխնածին վտանգներ
Հիդրոտեխնիկական կառույցներ-համայնքի տարածքը գտնվում է Արագածի ջրամբարի հավանական ջրածածկման գոտում (աղյուսակ 2):
Աղյուսակ 2
._________________________________________________________________________.
|Ջրամբարի |Ջրաղ- |Ջրածածկման|Ջրածածկման|Համայնքի |Բնակչության|Ջրածածկման|
|անվանումը|բյուրը |ենթակա |սկիզբը |ջրածածկվող|քանակը |տևողու- |
| | |ընդհանուր |վթարից |տարածքը | |թյունը ժամ|
| | |տարածքը |հետո | (%) | | |
| | |(քառ. կմ) |(րոպե) | | | |
|_________|_______|__________|__________|__________|___________|__________|
|Արագածի |Ձնհալքի| 0,1 | 16 | 20 | 320 | 0,24 |
._________________________________________________________________________.
Հիդրոտեխնիկական կառույցներում վթարի դեպքում բնակչության պաշտպանության միջոցառումներն են`
- բնակչությանը ազդարարումն ու իրազեկումը (11.2.1 կետ).
- բնակչության տարահանումը վտանգավոր գոտիներից (11.2.4. կետ):
Ջրմուղկոյուղու, էներգամատակարարման և կապի համակարգեր - Ինժեներական ենթակառուցվածքների ներկա վիճակը բերված է գլխավոր հատակագծի թիվ I.8` «Ճարտարագիտական ենթակառուցվածքներ» կետում:
11.3.3. Հրդեհային անվտանգություն
Համայնքը պետք է ապահովված լինի հրդեհային պահպանությամբ, ինչպես նաև հակահրդեհային ջրամատակարարմամբ, շենքերին և շինություններին հարող մշտական գործող ճանապարհներով, կապի միջոցներով` համաձայն հակահրդեհային նորմատիվ փաստաթղթերի:
Շենքերի, շինությունների, կազմակերպությունների ծավալահատակագծային ու կառուցվածքային լուծումները, ինչպես նաև դրանց միջև անջրպետները պետք է ապահովեն մարդկանց անվտանգությունը և հրդեհների մարումը:
Համայնքի բնակելի տարածքի սահմաններում պոտենցիալ վտանգավոր (հրդեհների աղետային զարգացման առումով) պահեստների և շինությունների, ինչպես նաև այրվող գազերով և հեղուկներով տարանցիկ խողովակաշարերի տեղաբաշխումն իրականացվում է նորմատիվ տեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին համապատասխան:
Նշված օբյեկտների համար շինարարական հրապարակներն ընտրում է գյուղապետարանը` ելնելով հրդեհապայյթունավտանգավորության փորձաքննության արդյունքներից:
Հրդեհային անվտանգության բնագավառում համայնքի` պետության պատվիրակած լիազորություններն են`
ա) հրդեհների կանխման և հնարավոր հետևանքների նվազեցման ուղղությամբ միջոցների ձեռնարկումը.
բ) հրդեհային անվտանգության միջոցառումների կատարման, կազմակերպման և իրականացման աշխատանքներին աջակցելը և օգնելը:
Հրդեհային անվտանգության բնագավառում համայնքի կամավոր լիազորություններն են`
ա) հրդեհային անվտանգության ապահովման միջոցների ու կանոնների ուսուցումը բնակիչներին և նրանց ընդգրկումը հրդեհների կանխման ու հրդեհաշիջման աշխատանքներում.
բ) հրդեհային պահպանության հասարակական միավորումների գործունեությանն աջակցելը.
գ) հրդեհային անվտանգության ապահովման նկատմամբ հասարակական վերահսկողության կազմակերպումը.
դ) հակահրդեհային իրավիճակի վատթարացման դեպքում անհրաժեշտ ռեժիմի ապահովումը:
Համայնքին ներկայացվող հրդեհային անվտանգության պահանջներն են.
ա) Կազմակերպությունների, շենքերի, շինությունների, բաց պահեստների, ինչպես նաև շենքերին կից հակահրդեհային միջտարածությունները պետք է ժամանակին մաքրվեն հրդեհավտանգ թափոններից: Հրդեհավտանգ թափոնները, աղբը պետք է հավաքվեն հատուկ հատկացված տարածքներում, կոնտեյներների կամ արկղերի մեջ և տեղափոխվեն:
բ) Շենքերի, շինությունների հակահրդեհային միջտարածությունները չեն կարող օգտագործվել նյութերի, սարքավորումների, տարաների պահեստավորման, ավտոտրանսպորտային տեխնիկայի կայանման, շենքերի և շինությունների կառուցման համար:
գ) Շենքերի, շինությունների, բաց պահեստների հրդեհաշիջման համար նախատեսված ջրաղբյուրների, անշարժ հրդեհային սանդուղքների, հրդեհային գույքի մոտեցման ճանապարհները և անցումները պետք է միշտ ազատ լինեն:
Վերակառուցման պատճառով ճանապարհների փակման դեպքում, ջրային աղբյուրներին մոտենալու կամ այդ հատվածով անցնելու նպատակով պետք է տեղադրվեն շրջանցման ուղղությունը ցույց տվող ցուցանակներ:
դ) Ժամանակավոր շինությունները, կրպակները, տաղավարները պետք է տեղադրվեն շենքերից և շինություններից 15 մետրից ոչ պակաս հեռավորության վրա կամ հակահրդեհային պատի մոտ (բացառությամբ իրավական ակտերով սահմանված պահանջվող` ավելի մեծ հակահրդեհային միջտարածության):
Առանձին բլոկ-կոնտեյներային շենքերը թույլատրվում է տեղադրել խմբերով, յուրաքանչյուր բլոկում 10-ից ոչ ավելի կոնտեյներ, որոնց գումարային մակերեսը չպետք է գերազանցի 800 մ2: Այդ շենքերի խմբերից մինչև շինությունները, առևտրական տաղավարները և օբյեկտները ընկած հեռավորությունը չպետք է լինի 15 մ-ից պակաս:
ե) Հակահրդեհային միջտարածություններում արգելվում է կրակ վառելու միջոցով թափոններ ոչնչացնել: Թափոնների ոչնչացումը կատարվում է հատուկ հատկացված տեղերում:
զ) Հակահրդեհային ջրաղբյուրները, շենքերի և շինությունների մուտքերը արագ ի հայտ բերելու նպատակով, օբյեկտների այդ տարածքները պետք է ապահովված լինեն լուսավորությամբ:
է) Բնակելի շենքերի, ամառանոցային ավանների, հասարակական շենքերի տարածքի չհսկվող հրապարակներում, բակերում չի թույլատրվում պահել դյուրավառ հեղուկներ և գազեր:
ը) Բնակավայրերը, այգեգործական ընկերությունները, որոնց շինությունները (հողակտորները) 300-ից չեն գերազանցում, հրդեհաշիջման համար պետք է ունենան շարժական հրշեջ շարժիչապոմպ, իսկ եթե դրանց քանակը 300-ից մինչև 1000 է` երկուսից ոչ պակաս կցովի հրշեջ շարժիչապոմպ:
թ) Անտառային զանգվածներում գտնվող բնակավայրերի համար կառավարման մարմինները և կազմակերպությունները անհրաժեշտության դեպքում մշակում և իրականացնում են միջոցառումներ` անտառային և տորֆային հրդեհների ժամանակ կրակի տեղափոխումը դեպի շենքերը և շինությունները բացառելու նպատակով: Այդ նպատակով պետք է ստեղծվեն հակահրդեհային պաշտպանության գոտիներ, ամռան ամիսներին հեռացվի չոր բուսականությունը և այլն:
ժ) Ամառային ամիսներին կայուն չոր, շոգ և քամոտ եղանակի պայմաններում գյուղական բնակավայրերում, կազմակերպություններում, ամառանոցային ավաններում խարույկների վառումը, հրդեհավտանգ աշխատանքների կատարումը կարող է ժամանակավորապես դադարացվել:
ժա) Հրդեհի դեպքում հրշեջ պահպանությանը հաղորդելու համար համայնքը և առանձին տեղաբաշխված օբյեկտները պետք է ունենան սարքին հեռախոսային, ռադիո կամ կապի այլ միջոցներ:
11.4. ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՂԵԿԱՎԱՐ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱԿՏԵՐ
1. «Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենք,
2. «Քաղաքացիական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենք,
3. «Հայաստանի փրկարար ծառայության մասին» ՀՀ օրենք,
4. «Փրկարար ուժերի և փրկարարի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենք,
5. «Հրդեհային անվտանգության մասին» ՀՀ օրենք,
6. «Սեյսմիկ պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենք,
7. ՀՀ կառավարության 1999 թվականի դեկտեմբերի 13 «Վտանգավոր տարածքից բնակչության տարահանման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 746 որոշում,
8. ՀՀ կառավարության 2000 թվականի սեպտեմբերի 28-ի «Բնակչության պատսպարման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 592 որոշում,
9. ՀՀ կառավարության 2000 թվականի հոկտեմբերի 25-ի «Բնակչությանն անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովելու կարգը հաստատելու մասին» թիվ 679 որոշում,
10. ՀՀ կառավարության 1998 թվականի նոյեմբերի «ՀՀ արդյունաբերական օբյեկտի անվտանգության վկայագրի կանոնադրությունը հաստատելու մասին» թիվ 702 որոշում:
11. ՀՀ կառավարության 2003 թվականի մայիսի 2-ի «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքային և գյուղական համայնքների հատակագծերի մշակման, փորձաքննության, համաձայնեցման, հաստատման ու փոփոխման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 609-Ն որոշում,
12. ՀՀ կառավարության 2003 թվականի հոկտեմբերի 16-ի «ՀՀ տարածքում արտակարգ իրավիճակների առաջացման մասին տեղեկատվության ստացման և ազդարարման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 1304-Ն որոշում,
13. ՀՀ կառավարության 2004 թվականի հոկտեմբերի 29-ի «Կառավարման մարմինների և բնակչության իրազեկման կարգը սահմանելու մասին» թիվ 1494-Ն որոշում,
14. ՀՀ կառավարության 2005 թվականի նոյեմբերի 3-ի «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում արտակարգ իրավիճակների առաջացման մասին բնակչության ազդարարման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 1925-Ն որոշում,
15. Հայստանդարտ «Անվտանգություն արտակարգ իրավիճակներում, տեխնածին արտակարգ իրավիճակներ, տերմիններ և սահմանումներ» ՀՍՏ 201-2000,
16. Հայստանդարտ «Անվտանգություն արտակարգ իրավիճակներում, բնական արտակարգ իրավիճակներ, տերմիններ և սահմանումներ» ՀՍՏ 227-2003,
17. Հայստանդարտ «Անվտանգություն արտակարգ իրավիճակներում, արտակարգ իրավիճակներ, տերմիններ և սահմանումներ» ՀՍՏ 233-2004,
18 ՀՀՇՆ II-6.02-2006 «Սեյսմակայուն շինարարություն. Նախագծման նորմեր»,
19. ՀՀՇՆ II-6.01-96 «Վտանգավոր բնական ազդեցությունների երկրաֆիզիկա»,
20. ՍՆիՊ 2.01.15-90 «Տարածքների, շենքերի և կառուցվածքների ինժեներական պաշտպանությունը երկրաբանական վտանգավոր երևույթներից. Նախագծման հիմնական դրույթներ»,
21. ՍՆիՊ 2.06.15-85 «Տարածքների ինժեներական պաշտպանությունը ողողումներից և հեղեղներից»,
22. ՇՆՁ II-6.01.01-98 «Շենքերի և կառուցվածքների տարածքների ինժեներական պաշտպանությունը բնության վտանգավոր երևույթներից»,
23. ՀՀՇՆ II-8.04.01-97 «Շենքերի և կառուցվածքների հրդեհային անվտանգություն»:
I-12 Նախորդ գլխավոր հատակագծի իրացման վերլուծություն
Ծաղկահովիտ բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2099 մ բարձրության վրա: Բնակավայրի զբաղեցրած տարածքում սեյսմակայունությունը 8-9 բալ է:
Տարվա օդի միջին նվազագույն ջերմաստիճանը -28 oC;
- միջին առավելագույն ջերմաստիճանը` 9.7 oC;
- օդի բացարձակ առավելագույն ջերմաստիճանը` 32.7 oC:
Բնակավայրի նախորդ գլխավոր հատակագիծը մշակվել է 1989 թվականին` «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի կողմից, որի հիմնական դրույթները իրականացվել են նվազագույնս: Գլխավոր հատակագծի մշակման ժամանակ կատարվել է գործառական գոտիավորման ճշգրտում` քաղաքի կենտրոնում գոյություն ունեցող արտադրական, առևտրական և կոմունալ տնտեսությունները տեղափոխվել են բնակավայրի հյուսիս-արևելյան հատվածը` Ծաղկահովիտ գետի աջ և ձախ կողմերում ընկած տարածքը: Դրա շնորհիվ հնարավորություն է ստեղծվել ավելի ակտիվ դոմինանտային լանդշաֆտների ներմուծում բնակավայրի ճարտարապետական հորինվածքի կազմում: Ամբողջապես ձևավորվել է հասարակական կենտրոնը, իսկ սպորտային համալիրը, տարբեր նշանակության մարզահրապարակներով, տեղավորված է բնակավայրի կենտրոնում:
Գլխավոր հատակագծի հաշվարկային ժամանակաշրջանն ընդունվել է 2010 թվականը և նախատեսվել է 3560 մարդ, իսկ առաջին հերթի շինարարության ավարտը` 1995թ.` 2400 մարդ բնակչության թվաքանակով:
Ծաղկահովտի տարածքը զարգանում է Երևան-Վանաձոր միջպետական ավտոմայրուղուն հարող Ալագյազ գյուղից 7 կմ հեռավորության վրա ընկած հարավ-արևմտյան տարածքում և հարակից է Ապարան-Արթիկ, Սպիտակ-Արթիկ հանրապետական նշանակության ճանապարհներին:
Ծաղկահովիտ մտնող գլխավոր ճանապարհը հյուսիսից դեպի հարավ-արևմուտք անցնում է կենտրոնով և բնակավայրից դուրս գալով, տեղական նշանակության ճանապարհով դրան է կապում Նորաշեն, Գեղաձոր և Հնաբերդ գյուղերը: Դեպի արտադրական և պահեստային տարածքներ տանող ճանապարհը, որը զուգահեռ է բնակավայրի տարածքում գտնվող հեղեղատին, շարունակվում և միանում է Նիգավան տանող ճանապարհին:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գլխավոր հատակագծի մշակման ժամանակ (նախկին քաղաքական համակարգում) Ծաղկահովիտը հանդիսացել է Արագածի շրջանի շրջկենտրոնը, այնտեղ նախատեսվել են շրջկենտրոնին համապատասխան և հատկանշական արտադրական, պահեստային և կոմունալ տնտեսություններ:
Նախագծով նախատեսվել են նաև կուլտուր-կենցաղային և հասարակական օբյեկտներ: Մեծ կարևորություն է տրվել սպորտի զարգացմանը, որի ծավալատարածական համալիրը գտնվել է քաղաքի կենտրոնական մասում, որտեղ ներկայումս անասնապահական համալիրի կիսաքանդ տարածքներն են:
Քանի որ Ծաղկահովտում գերակշռում են հարավ-արևմտյան քամիները, գլխավոր հատակագծով հիմնականում նախատեսվել է պարփակ կոնտուրով անհատական բնակելի տներով կառուցապատում: Հարավային մասում նախատեսվել է կառուցել 90 տեղով, իսկ արևելյան մասում, կենտրոնին մոտ` 140 տեղով մանկապարտեզներ, որոնք չեն իրականացվել:
Ծաղկահովիտը, որպես նախկին շրջկենտրոն, հատկապես սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և քաղաքաշինական առումներով ոչ վաղ անցյալում իր վրա է վերցրել շրջանի գյուղական բնակավայրերի կուլտուր-կենցաղային, սպասարկման և արտադրական ֆունկցիաները: Նախատեսվել է պահպանել և առավել զարգացնել հարևան բնակավայրերի և Ծաղկահովտի միջև փոխադարձ կապը, ստեղծել ապրելու աշխատելու և հանգստի հարմարավետ տարածական միջավայր:
Բնակավայրի զարգացման սխեմայում մեծ տեղ է հատկացվել սելավատարի հունի երկու կողմերում ընկած հասարակական և անհատական կառուցապատման աստիճանական վերափոխմանը կառուցապատման սահմանափակման գոտու: Նշված տարածքը զբաղեցնում է շուրջ 20 հա մակերես, որտեղ իրականացված կառուցապատման բոլոր օբյեկտներն ու քաղաքաշինական միջավայրը մինչ օրս մնացել է անփոփոխ` առանց որևէ իրացման:
Քանի որ Ծաղկահովտի դիտարկվող գլխավոր հատակագիծը մշակվել է 1988թ. Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժից հետո, որը մեծ վնասներ է հասցրել բնակավայրի ենթակառուցվածքային համալիրին և հատկապես բազմաբնակարան բնակելի ֆոնդին, բնակավայրի քաղաքաշինական զարգացումը նախատեսվել է հիմնականում անհատական բնակելի կառուցապատմամբ:
Հաշվի առնելով հետագա տարիների քաղաքական, տնտեսական խորը փոփոխությունները, երկրի նոր` շուկայական հարաբերությունների իրավիճակում հայտնվելը, ինչպես նաև սեփականաշնորհման բուռն գործընթացը, փաստագրվում է, որ բնակավայրը բնականոն զարգացման պրոցես չի ապրել, այլ ընդհակառակը` արդյունաբերական և գյուղարտադրական համալիրների մեծ մասը վերածվել են ավերակների, բազմաբնակարան շենքերի մի մասը ենթարկվել է ապամոնտաժման, անհատական բնակֆոնդը մասամբ լքվել է` արտագնացության պատճառով, իսկ բնակավայրի հարավ արևմտյան մասում, առանց հատակագծի և պլանավորման, բաժանվել են մեծ քանակությամբ տնամերձ հողամասեր: Այս գործընթացն իր հետևանքներով չի լրացնում բնակավայրի նախկինում ստեղծված հատակագծակառուցվածքային, քաղաքաշինական կերպարը:
ԳԼՈՒԽ II
ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՀԵՌԱՆԿԱՐԱՅԻՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ
II-1 ՀԵՌԱՆԿԱՐԱՅԻՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳ
Ծաղկահովիտ համայնքի, ինչպես Հայաստանի Հանրապետության բոլոր համայնքների, տարածքների կարգավորման և տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն իրենցից ներկայացնում են քաղաքաշինական գործունեության ներկա փուլի` որպես անցումային էտապի առավել սուր և բարդ պրոբլեմներ:
Այս կապակցությամբ հատուկ ուշադրություն է դարձվել բարձր լեռնային Ծաղկահովիտ բնակավայրի գրաված դիրքին և դերին ՀՀ տարաբնակեցման համակարգում, բնակչության աճի դինամիկային, տարածքային և բնական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությանը, սոցիալ-տնտեսական ոլորտի տարբեր ճյուղերի զարգացման փոխադարձ կապերին, տրանսպորտային և ինժեներական ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորություններին:
Խնդիրները դիտարկվել են մշակութային, լանդշաֆտային, բնակլիմակայական բաղադրիչների ընդգրկմամբ` համայնքի տարածքի հատակագծային կառուցվածքի կատարելագործման, տարածական կայուն միջավայրի համալիրի ստեղծման նպատակով:
Բնակչության հեռանկարային աճի անցած փուլի կանխատեսումային մեթոդների («աշխատանքային հաշվեկշիռ», «նպատակային զարգացում» և այլն) կիրառման անհնարինությունն արդեն ակնհայտ է: Այդ պատճառով բնակչության հեռանկարային աճը որոշված է ըստ բնական աճի մեթոդի: «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» հիմնադրույթներում տրված են միայն բնակավայրերի հեռանկարային աճը, որը ելնում է տարածքային հեռանկարային զարգացման հնարավորություններից (քաղաքապատկան տարածքների ժողովրդագրական տարողունակության որոշման մեթոդ): Ծաղկահովտի համար, չաղարտելով տարածքի էկոլոգիական հավասարակշռությունը, հեռանկարային աճը նախատեսված է 3070 մարդու համար: Ըստ այդ հաշվարկների, Ծաղկահովտում կարող է ապրել 3070 մարդ, ընդ որում աճի տեմպերի համար ժամկետներ չեն կանխատեսվում, քանի որ այն կախված է հանրապետության ընդհանուր զարգացման տեմպերից, քաղաքական իրավիճակից, բնակչությանը աշխատատեղերով ապահովելու մակարդակից: Աշխատատեղերի մեծ քանակ կարելի է ակնկալել բնական ռեսուրսների (հանքային, ռեկրեացիոն, գյուղատնտեսական) տարածքային պոտենցիալ հնարավորությունների ռացիոնալ օգտագործումից և ներդրումային ճկուն քաղաքականությունից:
Այսպիսով, համայնքի հեռանկարային տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղություններն են.
- Արդյունաբերական և ագրոարդյունաբերական համալիրի ձևավորում,
- Ռեկրեացիոն ոլորտի զարգացում (ձմեռային սպորտ, տուրիզմի տարբեր ձևերի հիմնում և զարգացում):
Զարգացման հիմնական ուղղությունների իրագործման ընթացքում խիստ կարևորվում է տեղական իշխանությունների և գործարար խավի համատեղ գործունեությունը, ինչպես նաև համայնքի բնակիչների մասնակցությունը զարգացման հեռանկարային ուղղություններին վերաբերող քննարկումներին և որոշումների կայացմանը:
II-1.1. Արդյունաբերության «բազային» կոմպլեքսաստեղծ ճյուղերի ներուժը
Ակնհայտ է, որ նախկին սոցիալ-տնտեսական համակարգի պլանային օրենքով գործող արդյունաբերական համալիրը (սննդի, թեթև, գյուղմթերքների արտադրություն և վերամշակում, տեղական արդյունաբերություն) փլուզված է: Արդյունաբերական բոլոր օբյեկտները սեփականաշնորհվել են և ներկայումս մեծ մասը կիսաքանդ վիճակում են: Սույն նախագծով տնտեսական զարգացման հեռանկարները դիտարկվում են բնական (հումքային, ռեկրեացիոն, գյուղատնտեսական) հարուստ պաշարների, հանրապետության արդի տնտեսական-քաղաքական փուլի վերափոխումների և ազատական շուկայական պայմանների ընձեռած լայն հնարավորությունների, տնտեսական գործունեության նոր մոտեցումների տեսանկյունից, որոնցից կարևորագույնն են.
. Տարածաշրջանային և մարզի հումքային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործում արդյունաբերության «բազային» ճյուղերի զարգացման համար;
. Տարածաշրջանային, միջմարզային և միջհամայնքային ինտեգրման ճանապարհով տնտեսական կապերի ստեղծում;
. Արդյունաբերական օբյեկտներում նախատեսվում է առաջավոր, շրջակա միջավայրին նվազագույն վնաս հասցնող տեխնոլոգիաների կիրառում (թափոնների կրկնակի վերամշակում, դրանց վնասազերծում, փակ ցիկլեր և այլն);
. Փոքր և միջին բիզնեսի գործունեության խթանում և աջակցում` ներդրումների համար հարմարավետ տարածական միջավայրի ստեղծմամբ և դրանց ճարտարապետական, հատակագծային կառուցվածքի ձևավորմամբ: Փոքր և միջին բիզնեսի օբյեկտները շատ հարմար կառույցներ են հանդիսանում հատկապես բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերությունների ներդրման և սպասարկման համար, քանի որ արագ և փոքր ծախսերով կարելի է յուրացնել վերոնշյալ նոր տեխնոլոգիաներն ու նորարարական մշակումները: Այդ օբյեկտները առավել ճկուն են, արագ են հարմարվում շուկայական պահանջներին և սպասարկման արդիական ձևերին:
. Արդյունաբերական օբյեկտների տեղադրում, համալրում նոր արտադրություններով` հիմնականում գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակմամբ;
. Աշխատունակ բնակչության ներուժի օգտագործում;
. Իրավական և գործարարական տեղեկատվական կենտրոնի ստեղծում` բնակչությանն ու ներդրողներին իրազեկելու նպատակով:
Ծաղկահովտի տարածաշրջանի հանքահումքային ներուժը փոքր է: Չկան բնական օգտակար հանածոների հանքավայրեր, վառելիքային և պարարտացման հումքեր:
Ըստ «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի», որոշված են բոլոր մարզերի հանքահումքային պոտենցիալները: Հանքահումքային ռեսուրսների նորովի վերագնահատումը պահանջում է լեռնահանքային արդյունաբերությունների տեղաբաշխման նորացված ուրվագիծ, որի հիմնադրույթները կնպաստեն ՀՀ տարաբնակեցման կատարելագործման ռազմավարության իրականացմանը:
Արագածոտն մարզի հարակից տարածքների համար առաջնահերթ խնդիրներ են հանդիսանում`
- քարաձուլվածքային արտադրության, բազալտային մանրաթելերի ու բարձրորակ բազալտային, պեմզային, խարամային, դիատոմիտային քամիչների ու ջերմա և ձայնամեկուսիչ նյութերի ստացման ու արտադրության ծրագրերի մշակումը;
- տուֆերից և տուֆալավաներից, պեմզաներից, խարամներից, կավերից և դիատոմիտներից ջերմակայուն և հրակայուն նյութերի ստացում հատուկ մետաղահալ մեծ ու միջին հզորությամբ վառարանների ջերմամեկուսացման համար;
- ջրի տակ և ջրատար շրջաններում շենքերի և հիդրավլիկ կառույցների շինարարության համար կրի և ցեմենտի հետ հատուկ միներալային հիդրավլիկ հավելումների կապակցման արտադրությունը պեմզաների և տրանսների, ինչպես նաև դիատոմիտների օգտագործմամբ, որոնք ապահովում են հանգած կրի հետ խառնուրդի ամրացումը ջրի տակ;
- մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համար սկզբունքային նշանակություն կարող է ունենալ Արագածի զանգվածի ավազաբեկորային հրաբխային նստվածքների վերագնահատումը` որպես սև և թանկարժեք մետաղների հանքային հումք` հանդիսանալով երկաթի, տիտանի, ոսկու, արծաթի և այլ օգտակար հանածոների կորզման աղբյուր: Թթու հրաբխային առաջացումների, հանձինս պեռլիտների» օբսիդիանների և ցիոլիտների, կարող են հանդիսանալ հազվագյուտ հողերի հումք, որոնք ապագայում կունենան արդյունաբերական նշանակություն:
Այսպիսով հիմնավորվում են ինչպես նոր, այնպես էլ քաղաքային և գյուղական համայնքների ձևավորման տարածքները, ռազմավարական նշանակություն ունեցող լեռնահանքային արդյունաբերության նոր կենտրոնների ձևավորման անհրաժեշտությունը` քաղաքացիական, արդյունաբերական և այլ նշանակության կառույցների տեղաբաշխումով:
II-1.2. Ռեկրեացիայի քաղաքաշինական հեռանկարային կազմակերպում
Ծաղկահովիտ համայնքի տնտեսական զարգացման ճյուղերից մեկը կարող է դառնալ ռեկրեացիոն ոլորտը:
Ռեկրեացիոն ենթագոտիների քաղաքաշինական զարգացման գերադասելի ռեժիմը նախատեսում է ռեկրեացիայի տարբեր ձևերի առաջնահերթ զարգացում` թույլ յուրացված գոտում նոր հենակետային բնակավայրերի ստեղծումով, փոքր բնակավայրերի խոշորացումով:
Հաշվի առնելով ռեկրեացիոն ենթագոտիների տարածական բաշխվածությունը, Ծաղկահովիտ բնակավայրի (նախկին Արագածի շրջանի վարչական կենտրոն) դիրքն ու դերը տարաբնակեցման համակարգում և դրա դերի մեծացման հնարավորությունները, այն կարող է վերաճել տարածաշրջանի ռեկրեացիոն բազմաֆունկցիոնալ կենտրոնի:
Ռեկրեացիայի կազմակերպումը կնպաստի`
. ՀՀ տուրիստական քաղաքականության ռազմավարական ուղղությունների իրականացմանը հետևյալ երթուղիներով.
. Երևան - Աշտարակ - Ապարան - Ծաղկահովիտ - Արթիկ;
. Արթիկ - Ծաղկահովիտ - Սպիտակ - Վանաձոր;
. Նոր տիպի առողջարանների ստեղծմանը;
. Տրանսպորտային և սոցիալական ենթակառուցվածքների (հիմնականում սպասարկման) օբյեկտների կազմակերպմանը;
. Նոր տիպի աշխատատեղերի ստեղծմանը;
. Կրթական համակարգի մակարդակի բարձրացմանը;
. Բժշկական սպասարկման կատարելագործմանը;
. Տեղեկատվության տարածման նոր ձևերի ընդունմանը;
. Տարածաշրջանում տարաբնակեցման նոր ձևերի (էքսպեդիցիոն բնակավայրերի) ձևավորմանը, փոքր գյուղական բնակավայրերի խոշորացմանը:
II-2. Բնակչություն և բնակելի ֆոնդ
Ծաղկահովիտ համայնքի բնակչությունն ըստ ՀՀ Ազգային վիճակագրական վարչության ծառայության 2006 թվականի տարեսկզբի մարդահամարի տվյալների, կազմում է 2161 մարդ` մշտական բնակվող: 1998-ին այնտեղ ապրում էր 1900 մարդ:
Բնակչության աճի տեմպերը բնակավայրում հետևյալն է`
- 1970թ.- 804 մարդ, 1979թ.- 1254 մարդ, 1986թ. - 1700 մարդ, 1988թ. - 1900 մարդ, 2006թ. - 2161 մարդ:
1970-1979 թվերին բնակչության աճի տեմպերը հասել են 155.97%, որը տարեկան կազմում է 5.4%, 1979-1988 թվականները միջին տարեկան աճը իջել է մինչև 4.7%, իսկ ընդհանուր աճը կազմել է 151.5%:
1988 թվականից մինչև 2006 թվականը, որը կազմում է 19 տարի, բնակչության ընդհանուր աճի տեմպերն իջել են 105.6%, որը տարեկան կազմում է 3%:
Գյուղերի բնակչության հաշվարկային քանակը առաջին հերթին և հաշվարկային (15 տարի) ժամանակաշրջանում որոշվում է բնակչության բնական աճի մեթոդով` ըստ հետևյալ բանաձևերի`
Hա = HփTա (1+P+-/100)Tա (1)
HՀ = HփTՀ (1+P+-/100)TՀ (2), որտեղ
Hփ - գոյություն ունեցող բնակչության քանակն է,
Tա, TՀ - տարիների թիվը I հերթի և հաշվարկային ժամանակամիջոցների համար,
Pա, PՀ - բնական աճի միջին տարեկան տոկոսն է I հերթի և հաշվարկային ժամանակամիջոցում,
Mա, MՀ - բնական աճի միջին տարեկան տոկոսն է:
Բնակչության քանակի միջին տարեկան աճը որոշվում է
2160-1900/19=13.6
բնակչության աճի գործակիցը P=1.4
10 10 10
Hա=2160*(1+1.4/100) = 2160*(100+1.4/100) = 2160*(1.014) =
= 2160*1.15=2400 մարդ
25 25 25
HՀ=2160*(1+1.4/100) = 2160*(100+1.4/100) = 2160*(1.014) =
= 2160*1.42=3067~3070 մարդ
Այսպիսով բնակչության բնական աճի շնորհիվ գյուղի բնակչության քանակը կավելանա 910 մարդով կամ 240 ընտանիքով և կկազմի 3070 մարդ կամ 808 ընտանիք:
Հաշվարկային ժամանակաշրջանում նոր առաջացող տնտեսությունների (ընտանիքների) համար կպահանջվի առանձնացնել տնամերձ հողամասեր` 240x0.12=28.8 հա ընդհանուր մակերեսով: Բնակչության աճը սահմանվել է` հաշվի առնելով ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծով ենթագոտիների համար սահմանված ռեժիմները, ինչպես նաև համայնքի տարածքային, բնական, էկոլոգիական, մշակութային և ռեսուրսային այլ հնարավոր տեսակետներից բեռնատարողությունը:
Գյուղի բնակելի ֆոնդի առ 01.01.2006 թ. ցուցանիշները
.___________________________________________________________________
|Համայնք |Զբա- |1-2 հարկանի հողամասերով |2-5 հարկանի բազմազան |
| |ղեցր.| տներ | շենքեր |
| |տա- |________________________|________________________|
| |րածք |տների|զբաղ.|բնակչ.|բնակ.|տների|զբաղ.|բնակչ.|բնակ.|
| |հա |քանակ|տա- |(մարդ)|ֆոնդ |քանակ|տա- |(մարդ)|ֆոնդ |
| | | |րածք | |(մ2) | |րածք | |(մ2) |
| | | |(հա) | | | |(հա) | | |
|__________|_____|_____|_____|______|_____|_____|_____|______|_____|
|Ծաղկահովիտ|195.2|360 |108.5|1870 |43200| 6 |0.4 |290 |8640 |
.___________________________________________________________________
.___________ ___________________.
|Համայնք | | Ընդամենը |
| | |__________________|
| | |զբաղ.|բնակչ.|բնակ.|
| | |տա- |(մարդ)|ֆոնդ |
| | |րածք | |(մ2) |
| | |(հա) | | |
|__________| |_____|______|_____|
|Ծաղկահովիտ| |14..5|2160 |51840|
.___________ ___________________.
Բնակչությունն ըստ շենքերի տարողունակության`
. մեկ բնակչի ապահովվածությունը բնակելի ֆոնդով կազմում է 24 մ2: Այդ բավականին բարձր ցուցանիշը առաջացել է արտագնացության պատճառով բնակարանների ձեռք բերման էժան գների պատճառով:
Բնակավայրի սահմաններում առկա են ռեզերվային տարածքներ (տնամերձ հողամասերով բաժանված), որոնք ընդգրկված են բնակելի գոտում և պահանջարկի դեպքում կարող են կառուցապատվել:
II-3. Հասարակական սպասարկման ոլորտ
Նոր սոցիալ-տնտեսական համակարգում հասարակական ոլորտի օբյեկտների նպատակաուղղված զարգացումը հիմնականում տրվել է բուժական և կրթական համալիրի վերականգնման ուղղությամբ` մեծ մասամբ արտասահմանյան ներդրողների միջոցով: կուլտուր-կենցաղային, մշակութային օբյեկտների համալիրը ընդլայնվում է շուկայական ազատական տնտեսության պայմաններին համապատասխան: Հասարակական սպասարկման օբյեկտների հեռանկարային զարգացումը և դրանց տեղադրման գոտիները տրված են գոտիավորման նախագծում:
II-4. Բնակավայրի տարածքի ճարտարապետահատակագծային կազմակերպումն ու
գործառական կառուցվածքը
II-4.1. Բնակավայրի տարածքային զարգացման հիմնական սկզբունքները
Բնակավայրի հատակագծային կառուցվածքի ձևավորման մեթոդական հիմք են հանդիսանում.
- «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» հիմնադրույթներով ամրագրված քաղաքի տարածքային աճի սահմանափակման սկզբունքները:
- Սեյսմիկ վտանգի պայմաններում բնակավայրի բոլոր կառուցվածքային և հատակագծային տարրերի հուսալիությունն ու կայունությունը ապահովող սկզբունքները (բնակելի գոտու ռելիեֆային և սեյսմիկ վտանգին համապատասխանեցված խտություններ, ներքին ռեզերվային տարածքների ընդգրկում, կանաչ գոտու ընդլայնում, սանիտարական պահպանման գոտիների սահմանում,. շրջանցիկ ճանապարհների նախատեսում):
- Հին և նոր թաղամասերի օրգանական հատակագծային կապերի ապահովումը` ընդգրկելով բնակավայրի գործառական տարածքներում ռեկրեացիայի զարգացման համար բարենպաստ տեղամասերը և պատմամշակութային հուշարձանները:
- Բնակավայրի սահմանների հստակեցում` հարևան համայնքների հողային շահերի առավելագույն պահպանումով:
II-4.2. Հատակագծային կառուցվածք
Ծաղկահովիտ համայնքի պատմականորեն ձևավորված հատակագծային կառուցվածքը պայմանավորված է տարածքի բացարձակ նիշերի սահմանափակումով (ծովի մակարդակից գտնվում է 2080-2120 մ) և հարավ-արևելյան, արևելյան և հյուսիս-արևելյան բլրաշարքերի սահմանափակումներով (20-25% թեք բլուրներ):
Փողոցային ցանցը կազմակերպված է հանրապետական նշանակության Ապարան-Արթիկ ճանապարհից 1.5 կմ դեպի բնակավայր (ներքին) ընկած հատվածում:
Ծաղկահովիտ գետն անցնում է բնակավայրի հին թաղամասերի տարածքի միջով` քիչ թեքությամբ հարավ արևմուտքից դեպի հյուսիս-արևելք: Այն ամբողջությամբ վերցված է ե/բ պատերի մեջ:
Բնակավայրի տարածքը գտնվում է հարթավայրային մասում, բլուրներ չկան, հիմնականում կարգավորված են 4-5 փողոցներ, իսկ մնացած փողոցները, հատկապես հին թաղամասերի, կառուցապատվել են անկանոն և ոլորաններով:
Բնակավայրի հասարակական կենտրոնը տեղադրված է հյուսիսային մասում` գլխավոր փողոցի բնակավայր մտնող հատվածում և ձևավորվել է նրա աջ և ձախ կողմերում:
Բնակավայրի հին թաղամասերի ոչ կանոնավոր ներքին փողոցային ցանցի ձևավորման պատճառ է հանդիսացել նաև սոցիալ-տնտեսական տարբեր փուլերով տնամերձ հողամասերի տարբեր չափաբաժիններով և առանձնատներով կառուցապատումը:
Գոյություն ունեցող բազմաբնակարան շենքերը հիմնականում գտնվում են հյուսիսային թաղամասում` գլխավոր փողոցի աջ և ձախ կողմերում, որտեղ հիմնականում կազմակերպվել է հասարակական կենտրոնը: Երկրաշարժից հետո բազմաբնակարան շենքերից մնացել են 6 հատ, որոնցից 4-ը գլխավոր փողոցի ձախ կողմում, իսկ երկուսը աջ կողմում: Վերը նշված շենքերում կատարել են հարկերի իջեցում մինչև 3 հարկ, իսկ մի մասն էլ դատարկ վիճակում են` առանց դուռ-պատուհանների: Նախագծով առաջարկվում է հեռանկարում աստիճանաբար բազմաբնակարան շենքերի տարածքում կառուցել 3-4 հարկանի սեյսմակայուն, ճկուն հատակագծով բազմաբնակարան շենքեր:
Բնակավայրի հարավ-արևմտյան հատվածում, վերջին տարիներին սեփականաշնորհված տնամերձերի հարևանությամբ, նախատեսվել է դպրոցի և մանկապարտեզի մասնաշենքերի իրականացման համար առավել հարմարավետ տարածք` ներթաղամասային անցումների, բարեկարգման, կանաչ գոտու և մոտեցումների համալիր լուծումներով: Նշված տարածքից ոչ հեռու, բնակավայրի կենտրոնական մասում, նախորդ գլխավոր հատակագծով ամրագրված մանկապարտեզի տեղում (որն իրականացված չէ) նախագծով ձևավորված է ժամանցի և հանգստի կենտրոն: Հատակագծային համալիր մտահղացմամբ կենտրոնն իր մեջ ներառում է հանգստի և ժամանցի ենթակառուցվածքային գոտիներ ինչպես երիտասարդների, այնպես էլ մեծահասակների համար: Համալիրում նախատեսված է նաև հատուկ գոտի` հասարակության սակավաշարժուն խմբերի համար:
Համայնքի վերոնշյալ հարավ-արևմտյան հատվածում նախատեսվում է անտառաշերտի իրականացում` բնակավայրը քամիներից հնարավորինս պաշտպանելու նպատակով:
Արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտադրական օբյեկտները տեղաբաշխված են և գյուղի կենտրոնում և հյուսիս արևելյան մասում նախատեսված արտադրական գոտում: Ընդ որում, կենտրոնում նախատեսվում է սննդի փոքր արտադրական կամ դրանց վերամշակման անթափոն և շրջակա միջավայրի համար անվնաս տեխնոլոգիաներով օբյեկտներ:
Քանի որ գյուղը չունի ձևավորված սպորտային համալիր, նախատեսվում է բնակավայրի գլխավոր փողոցների խաչմերուկում, բնակելի կառուցապատման և հիվանդանոցի հարևանությամբ գտնվող նախկին գյուղ-տեխնիկայի տարածքը հատկացնել սպորտային համալիրի հետագա կազմակերպման նպատակին` ինչպես բազմաֆունկցիոնալ մարզադահլիճի, այնպես էլ բացօթյա մարզահամալիրի իրականացմամբ:
Գյուղ-տեխնիկայի տարածքից անմիջապես հարավ գտնվում է ավտոտեխնիկայի հավաքակայան, իսկ նրա աջ կողմում սեփականաշնորհված գոմեր են և նախատեսվում է նշված տարածքներն օգտագործել բնակելի կառուցապատման, ինչպես նաև II դպրոցի և II մանկապարտեզի շինարարության համար:` դրանք համալրելով համայնքային սպորտային վերոնշյալ գոտիով:
Բնակավայրի կենտրոնական մասում գտնվում է կարի արտադրամաս, որը ներկայումս չի գործում: Հեռանկարում նախատեսվում է ժամանակակից տեխնոլոգիաներով վերազինել այն և ընդլայնել արտադրությունը` արտադրամասի վերակառուցմամբ և զարգացմամբ:
Արտադրական տարածքները, որոնք նախագծով օգտագործվում են որպես բնակավայրի կառուցապատման տարածքներ, տեղափոխվում են գյուղի հյուսիս-արևելյան հատվածը, որտեղ տեղադրված են գազի գրասենյակը, էլ.ցանցն ու էլ. ենթակայանը, ԱՏԿ-ն (չգործող), ջրային տնտեսությունը (չգործող), նախկին շրջկոպը և շրջկոպի պահեստները (երկուսն էլ քանդված վիճակում են), ինչպես նաև գյուղքիմիայի տարածքը, որից մնացել են միայն ավերակներ:
Բնակավայրի հյուսիս արևելյան կողմում, Ծաղկահովիտ- Նիգավան և այլ համայնքներ տանող ճանապարհի ձախ մասում, փրկարարների ծառայության և ավտոդպրոցի հարևանությամբ գետի ափին գտնվում են սեփականացրած անասնագոմեր: Հ Հարավահայաց տվյալ տարածքն առավել պաշտպանված է քամիներից և գյուղ մտնելուց բավականին առաջ ճանապարհից բացվում է լեռնային լանդշաֆտի համայնապատկերը:
Հաշվի առնելով տվյալ բարենպաստ հանգամանքները, նշված տարածքը հեռանկարում նախատեսվում է օգտագործել որպես տուրիզմի և ռեկրեացիոն կենտրոն, իսկ դեպի գյուղ ընկած հատվածը` որպես կենտրոնի սպասարկման օբյեկտների գոտի:
Ռեկրեացիոն կենտրոնում նախատեսվում են կոտեջային հյուրանոցային, ինչպես նաև կենտրոնացված մասնաշենք, ռեստորան, սրճարան բար, սպորտի և ժամանցի ենթակառուցվածքներ: Ռեկրեացիոն համալիրից նախատեսվում է էլեկտրասահնակային ոլորապտույտ ճանապարհ դեպի մոտակա բլուրը, որի գագաթին նախատեսվում է իրականացնել դիտահրապարակ` Արագած լեռան, դրա լանջերի և ողջ լեռնային լանդշաֆտի յուրահատկությունների դիտարկման մատչելիության համար:
Ծաղկահովտում բնակլիմայական պայմաններն այնպիսին են, որ հնարավորություն են ընձեռում զարգացնել ձմեռային սպորտաձևեր` հատկապես լեռնադահուկային սպորտը:
Ծաղկահովիտ համայնքի տարածքի սահմանափակող գործոններն են.
- հյուսիսից` բերի գյուղատնտեսական հողերի առկայությունը,
- հյուսիս-արևելքից, արևելքից, հարավ-արևելքից և հարավից` Արագած լեռան ստորոտի բլրաշարքերը (քաղաքատեղին և դամբարանադաշտերը),
- հյուսիս-արևմուտքից և արևմուտքից` բերի գյուղատնտեսական հողերը,
- հարավ-արևմուտքից` Գեղադիր համայնքի հողերը:
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ սահմանափակող գործոնները, բնակավայրի միակ զարգացման տարածքը մնում է հիմնականում հյուսիս-արևմտյան (4.1 հա), հյուսիսային (3.5 հա) և հարավ արևմտյան բաժանված հողամասերով տարածքը (28 հա):
Նախկին գլխավոր հատակագծով նախատեսված շատ լուծումներ չեն իրականացել` չնայած այն փաստին, որ դրանք եղել են ճիշտ և խորը մտածված:
Սույն նախագծով առավելագույնս կանոնակարգվել է բնակավայրի հատակագծային կառուցվածքը` գլխավոր փողոցի և նրան հարող տարածքների, հրապարակների և բազմաբնակարան կառուցապատման տարածքների բոլոր բնակելի թաղամասերի ապահովմամբ հասարակական օբյեկտներով, պուրակային, հասարակական կանաչի գոտիներով` ներքին պահուստային տարածքների համապատասխան գործառական նշանակության սահմանմամբ:
Բնակավայրի համար առաջարկվում է հետևյալ հատակագծային կառուցվածքը.
. կանոնակարգված և լրացված փողոցային ցանց, դրանց հանգույցներում (հրապարակներ, հարթակներ) հասարակական գործառույթների կենտրոնացմամբ, հանգույցներից սկսվող առանցքների երկարությամբ հասարակական սպասարկման օբյեկտների ձևավորմամբ` սպասարկման մատչելիության գոտիներում ընդգրկելով բնակելի թաղամասերը,
. քամիներից պաշտպանվելու նպատակով անտառաշերտի իրականացում,
. պուրակային գոտու և հասարակական կանաչի ձևավորում` ռեկրեացիոն տեղամասերի կազմակերպումով,
. բարելավման ենթակա են գրեթե բոլոր փողոցները: Գյուղապետարանի դիմացի հրապարակը և կանաչ տարածությունը ձևավորվել և դարձել է գյուղի գլխավոր հրապարակ և այգի, որը բարեկարգման անհրաժեշտություն ունի:
II-4.3. Համայնքի տարածքի գործառական գոտիավորում և կառուցապատման
ռեժիմներ
Հաշվի առնելով գերակշռող գործառական օգտագործումները, կառուցապատման կանոնակարգման անհրաժեշտությունը, քաղաքային տարածքը բաժանված է հետևյալ «բազային» տիպերի.
. բնակելի
. արտադրական
. լանդշաֆտային-ռեկրեացիոն
. բուֆերային
. պահուստային
o Բնակելի տարածքները նախատեսված են հիմնականում բնակելի կառուցապատման, դրանց ենթակառուցվածքների, հասարակական նշանակության օբյեկտների առաջնային տեղակայման համար: Բնակելի տարածքը բաժանվում է ցածր խտության, միջին խտության բնակելի գոտիների, համաքաղաքային նշանակության հասարակական ֆունկցիաների զարգացման խառը գոտիների, հանրակրթական, բուհական, առևտրական, գործարարական-վարչակառավարման, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, սպորտային, մեմորիալ, հատուկ նշանակության:
Ցածր խտության բնակելի գոտիները նախատեսված են 1000-1200 մ2 տնամերձ հողոմասեր ունեցող 1-2 հարկանի առանձնատներով կառուցապատման համար: Այս գոտիներն առանձնացված են հիմնականում արդեն կազմավորված առանձնատնային կառուցապատում ունեցող (բնակավայրի հիմնական մասը) և տնամերձերով կառուցապատելու համար նախատեսված նոր տարածքների հետագա զարգացման և կանոնակարգման համար: Այս գոտիներում բնակչության խտությունը չպետք է գերազանցի 100 մարդ/հա:
- Միջին խտության բնակելի գոտիները նախատեսված են միջին հարկայնության և առանձնատներով խառը կառուցապատված տարածքների համար, որոնք հիմնականում ընդգրկում են հասարակական կենտրոնի շրջակայքը: Բնակչության խտությունը չպետք է գերազանցի 200 մարդ/հա:
- Համայնքային նշանակության հասարակական ֆունկցիաների զարգացման խառը գոտիները նախատեսված են ինչպես համայնքային նշանակության գործառույթների, այնպես էլ նոր բնակելի կառուցապատման առաջնային իրականացման համար` գյուղի զարգացմանը զուգընթաց: Ընդ որում բնակելի շենքերի առաջին հարկերը կարող են տրամադրվել հասարակական ֆունկցիաների կազմակերպմանը:
- Վարչակառավարման-գործարարական գոտիները նախատեսված են հիմնականում վարչական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների շենքերի կենտրոնացման, գործարարական, ֆինանսական գործունեությունը բնակավայրի կենտրոնական տարածքում կազմակերպելու համար:
- Տրանսպորտային ենթակառուցվածքների գոտիներն ընդգրկում են բեռնատար և ուղևորատար ավտոտրանսպորտի ենթակառուցվածքները: Գոտու ռեժիմը նախատեսում է սանիտարական պահպանման գոտիների կանաչապատում` աղմուկի ազդեցությունը և օդի աղտոտվածությունը փոքրացնելու նպատակով:
- Սպորտային գոտիներն ընդգրկում են սպորտային համալիրները և դրանց ենթակառուցվածքները:
- Մեմորիալ գոտիները նախատեսված են բնակավայրի տարածքում պահպանված, կոնսերվացված կամ կոնսերվացման ենթակա գերեզմանոցի և դրա պահպանման գոտու քաղաքաշինական կարգավորման համար:
o Բնակելի գոտու ռեժիմը նախատեսում է համապատասխան խտությունների պահպանում, սանիտարական պահպանման գոտիների սահմանում, ինժեներական ենթակառուցվածքների կատարելագործում:
o Արտադրական տարածքները նախատեսված են արտադրական և պահեստային օբյեկտների, դրանց ենթակառուցվածքների առաջնային տեղակայման համար: Գոյություն ունեցող և պահպանվող արտադրական օբյեկտները համապատասխանեցվում են ժամանակակից պահանջներին: Դրանց մի մասը հանվում է բնակելի գոտու տարածքից և կենտրոնացվում է արտադրական համալիր տարածքում: Գոտու ռեժիմը նախատեսում է առաջավոր` շրջակա միջավայրին նվազագույն վնաս հասցնող տեխնոլոգիաների կիրառում (թափոնների կրկնակի վերամշակում, դրանց վնասազերծում, փակ ցիկլեր և այլն):
o Բուֆերային գոտիները բնակավայրը շրջապատող գյուղատնտեսական հողերն են, որոնք կարող են ծայրահեղ իրավիճակների դեպքում օգտագործվել հրատապ միջոցառումների իրականացման համար:
o Պահուստային գոտին տեղակայված է բնակավայրի հարավ-արևմտյան տարածքներում: Այն նախատեսվում է որպես պահուստ` բնակավայրի զարգացման տեմպերին համապատասխան կամ տարբեր փուլերում` նոր առաջացող ծրագրերի իրականացման համար:
II-5. Տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը
Գոյություն ունեցող իրավիճակ
Ծաղկահովիտ գյուղը, որի բնակչությունը 2160 հազ. մարդ է, գտնվում է մի տարածքում, որն իրենից ներկայացնում է բարձր լեռնային սարալանջի համեմատաբար հարթ տեղամաս: Գյուղի կառուցապատման մակերեսը կազմում է 2.14 քառ. կմ:
Գյուղի միջին մասով` հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք անցնում է սելավատարը:
Փողոցաճանապարհային ցանց.
Հիմնական հաղորդակցության ճանապարհները, որոնք սպասարկում են գյուղին և համայնքի տարածքին, Երևան - Սպիտակ մայրուղուց Արագած գյուղով դեպի Արթիկ գնացող ճանապարհն է, ինչպես նաև միջհամայնքային և ներհամայնքային նշանակության ճանապարհներ և փողոցներ: Գյուղի տարածքը հիմնականում հարթ է, ունի շատ քիչ թեքություն, իսկ հարավ-արևելյան մասում բլուրներ են, որոնց մեծ մասը դամբարանադաշտեր են և փաղոցները հիմնականում ձգվում են հարավ-արևմուտքից հյուսիս, ինչպես նաև արևմուտքից արևելք:
Հիմնական մայրուղային փողոցը գյուղի կենտրոնը կապում է դեպի մոտակա համայնքները` Գեղաձոր, Հնաբերդ և Գեղադիր:
Բնակելի տարածքների սպասարկումը իրականանում է տեղական նշանակություն ունեցող փողոցների միջոցով, որոնք հիմնականում ունեն ուղղանկյուն հատակագծային կառուցվածք:
Գյուղի բոլոր փողոցներն իրենց տեխնիկական պարամետրերով չեն համապատասխանում նորմատիվային պահանջներին, գտնվում են ոչ բավարար վիճակում և կարիք ունեն վերանորոգման:
Ավտոմոբիլիզացման մակարդակ.
Հասարակական տրանսպորտ
Գյուղում հասարակական ներքին տրանսպորտ չի գործում, բայց գոյություն ունի նախկին ավտոկայանը, որը սպասարկում է միջհամայնքային կապի միջոցներին:
Արտաքին տրանսպորտ
Գյուղ ժամանում և մեկնում են երթուղային տաքսիներ, «ՌԱՖ» և «Գազել» տիպի փոքր տարողությամբ ավտոբուսներ` մարզկենտրոնից և այլ համայնքներից: Այստեղ են ժամանում նաև զբոսաշրջիկներին սպասարկող ավտոմոբիլային տրանսպորտի տարբեր տեսակներ:
Նախագծային լուծումներ
Փողոցաճանապարհային ցանց.
Փողոցաճանապարհային ցանցի զարգացումը նախատեսված է նոր կառուցապատվող տարածքներում - գյուղի հյուսիս-արևմտյան, հյուսիս-արևելյան և հարավ-արևմտյան մասերում: Դրանց համար նախատեսված է տեղական նշանակություն ունեցող փողոցների ցանց:
Նոր փողոցներ հիմնականում նախատեսվել են գյուղի բնակելի կառուցապատման ենթակա տարածքներում, ինչպես նաև հանգստի և ռեկրեացիոն գոտում: Նախագծի հիմքում սահմանվել է`
- հյուսիսային մասում կառուցել նոր փողոցներ` ռեկրեացիոն, մարզական համալիրի սահմաններում, որը պետք է համալիրը կապի բնակավայրի հետ,
- հարավ-արևմտյան մասում փողոցների ցանցը կազմակերպվում է այնպես, որպեսզի կառուցապատման տարածքները պահպանվեն քամուց,
- նախագծով նախատեսված բնակելի նոր թաղամասերում նոր միջթաղամասային (տեղական նշանակության) փողոցների իրականացում;
Ավտոմոբիլիզացման մակարդակը.
Նախագծի հաշվարկային ժամանակահատվածում ավտոմոբիլիզացման մակարդակը մարդատար ավտոմոբիլներով ընդունվում է 100 մարդ. ավտոմոբիլ 1000 մարդու համար, ընդ որում գյուղի մարդատար ավտոմոբիլների քանակը նախագծի հաշվարկային տարվա վերջում նկատառվում է 150 միավոր:
Հասարակական տրանսպորտ.
Գյուղի բնակիչների սպասարկումը հասարակական մարդատար տրանսպորտով նախագծով նախատեսված է ապահովել փոքր և միջին ավտոբուսներով:
Հասարակական մարդատար տրանսպորտի ուղղությունների ցանցը նախատեսված է մայրուղային փողոցներով և հանրապետական նշանակության մայրուղով:
Արտաքին մարդատար տրանսպորտ.
Դեպի մոտակա գյուղերը մեկնող և ժամանող տրանսպորտային հոսքի համար նախատեսված է տեղական նշանակության փողոցներն ու հանրապետական մայրուղին: Նշված ճանապարհները վերաբերվում են 3-րդ կարգին և ունեն երթևեկության երկկողմանի երկու ուղղություններով գոտի` հանրապետական մայրուղու հատվածում, որի ընդհանուր լայնությունը կազմում է 11մ, որից երթևեկելի մասը 7մ է և ճամփեզրերը ամեն կողմից 2-ական մետր, իսկ մնացած մասերում` մեկ և երբեմն երկուական ուղղություններ:
II-6. Ինժեներական ենթակառուցվածքների հեռանկարային զարգացումը
II-6.1. Ջրամատակարարում
Ջրամատակարարման և կենցաղային կոյուղի բաժինը մշակելիս, որպես ելակետային տվյալներ հանդիսացել են`
1. Ծաղկահովիտ գյուղի գլխավոր հատակագծի հատակագծային առաջադրանքը:
2. Գյուղի գլխավոր հատակագծով հիմնավորված տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները և զարգացման ուղղվածությունը:
3. Գյուղի ջրմուղի և կոյուղու համակարգերը շահագործող կազմակերպության կողմից տրամադրված նյութերը գործող համակարգի վերաբերյալ:
II-6.1.1. Ներկա վիճակը
Բնակավայրը խմելու ջուր ստանում է իրենից հարավ-արևմուտք գտնվող ՕԿՋ-ներից, որոնք ունեն 1300 մ/խոր թողունակություն և սպասարկում են ևս 4 հարևան համայնք:
Այժմ խմելու ջրի ցանցը գտնվում է վթարային վիճակում և խիստ անհրաժեշտություն կա դրա վերականգնման և կատարելագործման:
Ծաղկահովիտի ներկայիս խմելու ջրամատակարարման համակարգը սնվում է Արագածի աղբյուրներից: Գոյություն ունի 2 x 650 մ3 հզորությամբ ՕԿՋ-ներ, որոնց մեջ ջուրը լցվում է 300 և 150 մմ խողովակներով, իսկ ՕԿՋ-ներից ջուրը առանց մաքրման տրվում է բնակչությանը: 2 x 650 մ3 ծավալով ՕԿՋ-ները կառուցված են (գոյություն ունի) հարավ-արևմտյան մասում:
II-6.1.2. Ջրամատակարարման նորմերը և հաշվարկային ջրապահանջը
Ջրամատակարարումը նախատեսվում է բնակչության, խմելու, տնտեսական, կենցաղային, արտադրական օբյեկտների, ինչպես նաև բնակավայրի հակահրդեհային ջրապահանջը բավարարելու նպատակով:
Ջրապահանջը հաշվարկելիս, որպես հիմք ընդունվել է գործող ՇՆ և Կ 2.04.02-84:
Բնակչության մեկ մարդու օրական ջրապահանջը հաշվարկային տարում ընդունվում է 200 լ/օր: Համաձայն տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի, բնակչության հեռանկարային քանակը 2010 թվին կլինի 3070 մարդ:
Հաշվարկային ելքերի որոշումը:
Բնակավայրում մարդկանց համար նախատեսվող միջին օրեկան ջրապահանջը կլինի`
Qմիջ. օր = sum q N/1000
q = 200 լ/օր N = 3070 մարդ
Qմիջ. օր = 200 x 3070/1000 = 614 մ3/օր
Qմիջ. օր = 614 մ3/օր
Ավանը ջրով պետք է ապահովվի ոչ միայն այն օրերին, երբ ջրապահանջը հավասար է միջին օրեկանին կամ նրանից փոքր է, այլ այն ժամանակ, երբ ջրապահանջը միջին օրական ծախսից մեծ է: Ջրամատակարարման համակարգի համար, որպես հաշվարկային ընդունվում է առավելագույն ջրապահանջի օրվա ջրածախսը, որը որոշվում է`
Qմաք. օր = Kօր. մաք. x Qմիջ. օր
Kօր. մաքս. = 1.1 (1.3
Qմաքս. օր = 1.3 x 614 = 798 մ3/օր
Qմիջ. օր = Kօր. միջ. x Qմիջ. օր
Kօր. մաքս = 0.7-:0.9
Qմիջ. օր = 0.7 x 614 = 429.8 մ3/օր
Ջրօգտագործման ռեժիմը տարբեր սպառողների համար օրվա ընթացքում տարբեր է, հետևաբար ամբողջ բնակավայրի համար տեսականորեն անորոշ է: Ժամային ջրօգտագործման տատանման չափը որոշենք ժամային անհավասարաչափության գործակցով:
Որոշենք օրվա մաքսիմալ ջրապահանջը, ժամային մաքսիմալ կամ հաշվարկային ելքը`
Qմաքս. ժ = Kժ. մաքս. x Q օր. մաքս/24
որտեղ Kժ. մաքս. = alfaմաքս x betaմաքս
alfaմաքս = 12 -: 1.4
Բնակավայրում 3070 բնակչի դեպքում betaմաքս = 1.6
Qմաքս. ժ = 12 x 1.6 x 798/24 = 63.8 մ3/ժամ
Qմաքս. ժ = 63.8 մ3/ժամ
Մինիմալ ջրապահանջի օրվա հաշվարկային ժամային ելքը կլինի`
Qմին. ժ. = Kժ. մին. x Q օր. միջ / 24
Kժ.միջ = alfaմիջ x betaմիջ
alfaմին = 0.4 -: 0.6
Բնակավայրում 3070 բնակչության դեպքում ըստ նորմերի`
betaմին.= 0.1
Qմին. ժ. = 0.4 x 0.1*429.8/24 = 0.72 մ3/ժամ
Qմին. ժ. = 0.72 մ3/ժամ
Ջրմուղի ցանցի ջրատարների հաշվարկային ելքը մաքսիմալ ժամային ծախսն է: Չունենալով արտադրական կառույցների արտադրանքի տեսականու և քանակի վերաբերյալ ճիշտ տվյալներ` արդյունաբերության համար պահանջվող խմելու որակի ջրի քանակն ընդունված է բնակչության հաշվարկային ջրապահանջի 10%-ի չափով: Այս ջրապահանջը հետագայում անհրաժեշտ կլինի ճշտել:
Հակահրդեհային կարիքների համար պահանջվող ջրաքանակը հաշվարկված է համաձայն գործող նորմերի պահանջներին: 1-5 հազար բնակչությամբ բնակավայրերի համար միաժամանակ արտաքին հրդեհների քանակը 1 է` 1x5 լ/վրկ, ներքին հրդեհի` 1x2.5 լ/վրկ:
Ընդհանուր ջրապահանջը հակահրդեհային նպատակների համար կազմում է`
Qհ. հ. = 1 x 5 + 1 x 2.5 = 7.5 լ/վրկ
Հրդեհի տևողությունը ընդունվում է 3 ժամ:
Որոշենք հակահրդեհային կարիքների համար պահանջվող ջրաքանակը
Wհ.հ. = nxQh.hx3600/1000 = 3x7.5x3600/1000 = 81 մ3
Հակահրդեհային կարիքների համար պահանջվող ջրաքանակը գյուղական բնակավայրերի համար պետք է վերականգնվի ՕԿՋ-ներում 72 ժամվա ընթացքում: Այդ նպատակով ընդհանուր ջրամատակարարման համակարգում հաշվարկված է լրացուցիչ ջրի քանակ`
Q = 0.31 լ/վրկ
Ստորև աղյուսակ 1-ում տրված է խմելու-տնտեսական և արդյունաբերական կարիքների համար պահանջվող ջրի քանակը:
Աղյուսակ 1
._________________________________________________________________________.
|N | Ջրասպառողներ |Քանակը|Ջրապա-|Ջրապահանջը |Քա- |Ջրապա-|Ջրապահանջը |
| | |հազ. |հանջի |____________|նակը|հանջի |____________|
| | |մարդ |նորման|Qմաքս.| q |հազ.|նորման|Qմաքս.| q |
| | | |լ/օր |օր |լ/վրկ|մարդ|լ/օր |օր |լ/վրկ|
| | | | |մ3/օր | | | |մ3/օր | |
|__|__________________|______|______|______|_____|____|______|______|_____|
|1 |Բնակչություն |2.16 |150 |3.24 |3.75 |3.07|200 |614 |7.1 |
|__|__________________|______|______|______|_____|____|______|______|_____|
|2 |Արդյունաբերական | | | | | | | | |
| |և այլ առևտրային | | | | | | | | |
| |կազմակերպություն- | | | | | | | | |
| |ներ | |10% |32.4 |0.38 | |10% |61.4 |0.71 |
|__|__________________|______|______|______|_____|____|______|______|_____|
|3 |Հոսքակորուստներ | |70% |226.8 |2.62 | |30% |202.6 |2.34 |
|__|__________________|______|______|______|_____|____|______|______|_____|
| |Ընդամենը | | |583.2 |6.75 | | |878 |10.1 |
._________________________________________________________________________.
Ըստ կատարված հաշվարկի Ծաղկահովիտի հեռանկարային զարգացման ժամանակաշրջանի համար խմելու որակի ջրի միջին ջրապահանջը կազմում է 10.1 լ/վրկ:
Ինչպես վերևում նշվեց ջրամատակարարման համակարգը սնող ջրաղբյուրները հանդիսանում են Արագածի աղբյուրները, որոնցից ջուրը ՕԿՋ-ների միջոցով և ջրատար խողովակներով տեղափոխվում է բնակավայրի միացման ջրամատակարարման խողովակներին: Արագածի աղբյուրների տարածքից d=150-:300 մմ տրամագծի խողովակներով = 5.0 կմ երկարությամբ լցվում է հարավ-արևմտյան մասում գտնվող 2 x 600 մ3 ծավալ ունեցող ՕԿՋ-ները:
II-6.1.3. Ջրամատակարարման համակարգը և գոտիները
Ջրամատակարարման համակարգը կենտրոնացված է: Բնակչության խմելու-կենցաղային, արտադրական և հակահրդեհային ջրապահանջներն իրականացվում են մեկ ջրատարով:
Բնակչությանը 24 ժամ ջրամատակարարումով, ինչպես նաև անհրաժեշտ հակահրդեհային ելքն ապահովելու համար, հաշվենք օրվա կարգավորման ջրամբարների ծավալը հաշվարկային ժամանակաշրջանի համար:
Ջրամատակարարման ցանցի աշխատանքը ներդաշնակ դարձնելու համար ՕԿՋ-ում անհրաժեշտ է ունենալ կարգավորման ծավալ:
Wk = 0.3 x sum Qմիջ. օր
Wk = 0.3 x 878 = 263.4
Wk = 263 մ3
Վերևում հաշված հակահրդեհային կարիքների համար պահանջվող ջրաքանակը հավասար է`
Whh = 81 մ3
ՕԿՋ-ներում նախատեսվում է ջրի վթարային պաշար: Վթարի վերացման ժամանակամիջոցը նախատեսված է 12 ժամ և 70% ջրապահանջի ապահովության դեպքում կունենանք`
Wվթ. = 307.3
Wվթ. = 307մ3
Մաքուր ջրի օրվա կարգավորման ջրամբարներում ջրի ծավալ կլինի`
Wջ. = Wk + Whh + Wվթ.
Wջ. = 263 + 81 + 307 = 651 մ3
Wջ. = 297 մ3
Ինչպես վերևում նշվեց առկա օրվա կարգավորման ջրամբարները բնակավայրում գոյություն չունեն: Պահանջները բավարարելու համար անհրաժեշտ է 2 x 600 մ3 ծավալներով ՕԿՋ-ը:
II-6.2 Կոյուղացում
Ներկա վիճակում Ծաղկահովիտ ավանը չունի ջրահեռացման միասնական համակարգ: Ջրահեռացման d=150-:200 խողովակաշարը անցնում է միայն հասարակական գոտու տարածքով` խողովակներով գնում է մոտակա դաշտ և ստեղծում է հակասանիտարական պայմաններ: Մնացած թաղամասերում ընդհանրապես ջրահեռացում չկա:
II-6.2.1. Կոյուղու հաշվարկային ելքերը
Ջրահեռացման հաշվարկային ելքերի որոշման համար, որպես հիմք ընդունվել են ՇՆ և կ 2.04.02-84*: Ծաղկահովիտի գլխավոր հատակագծով որոշված է ազգաբնակչությունը հաշվարկային տարում, արդյունաբերության զարգացումը և ուղղվածությունը: Հավաքող ցանցի և կոլեկտորների թողունակությունը որոշվում է առավելագույն ժամային ելքերով, որոնք հաշվի են առնում ջրօգտագործման անհամաչափությունը:
Նախատեսվող ջրահեռացման մաքրման կայանի արտադրողականությունը որոշելիս, մատակարարված ջրի օրեկան ծավալից հանվում է հոսքակորուստների ծավալը և սպառված ջրի ծավալի 10%-ը, որը կորչում է անվերադարձ սպառման ժամանակ:
Աղյուսակ 2
._________________________________________________________________________.
|N | Ջրասպառողներ |Քա- |Սպառ| Ջրապահանջը |Քա- |Սպառ| Ջրապահանջը |
| | |նակը|ման |________________|նակը|ման |____ __________|
| | |հազ.|նոր-|Q |Qմիջ.|Q |հազ.|նոր-|Q |Qմիջ.|Q |
| | |մարդ|ման |մ3/ |լ/վրկ|max |մարդ|ման |մ3/ |լ/վրկ|max|
| | | |լ/օր|օր | |լ/ | |լ/օր|օր | |լ/ |
| | | | | | |վրկ | | | | |վրկ|
|__|_________________|____|____|_____|_____|____|____|____|_____|_____|___|
|1 |Բնակչություն |2.16|150 |324 |3.75 | |3.07|200 |614 |7.1 | |
|__|_________________|____|____|_____|_____|____|____|____|_____|_____|___|
|2 |Արդյունաբերական | |10% |32.4 |0.37 | | | |61.4 |0.71 | |
| |և այլ առևտրային | | | | | | | | | | |
| |կազմակերպություն-| | | | | | | | | | |
| |ներ | | | | | | | | | | |
|__|_________________|____|____|_____|_____|____|____|____|_____|_____|___|
|3 |Ընդամենը | | |356.4|4.12 | | | |675.4|7.82 | |
|__|_________________|____|____|_____|_____|____|____|____|_____|_____|___|
| |Անվերադարձ | | | 10%|35.6 |0.41| | |67.5 |0.78 | |
| |կորուստ | | | | | | | | | | |
|__|_________________|____|____|_____|_____|____|____|____|_____|_____|___|
| |Ամբողջը | | | |320.8|3.71| | |607.9|7.04 | |
._________________________________________________________________________.
Նշված հաշվարկները բերված են աղյուսակ 2-ում, որպես հիմք ընդունվել են ջրապահանջի հաշվարկները:
Նշված հաշվարկները ցույց են տալիս, որ Ծաղկահովիտ ավանի ջրահեռացման մաքրման կայանի հզորությունը պետք է լինի`
Vկ = 1.2 x Vհաշ. = 1.2 x 607.9 = 729.5 մ3/օր
Vկ = 729.5 մ3/օր
Հաշվի առնելով տարածքի առանձնահատկությունները կեղտաջրերը ամբողջությամբ պետք է ենթարկվեն կենսաբանական մաքրման և վարակազերծման:
II-6.2.2. Նախագծային լուծումներ
Նախատեսվում է գործող ջրահեռացման համակարգում վթարային վիճակում գտնվող խողովակները և դիտահորերը փոխարինել նորերով: Համեմատաբար լավ վիճակում գտնվողներն անհրաժեշտ է վերանորոգել և ապահովել նրանց նորմալ աշխատանքը: Քանի որ ռելիեֆը համարվում է բարենպաստ կեղտաջրերի ինքնահոս հեռացման համար, հատակագծով նախատեսված է նոր թաղամասերում, ինչպես նաև այն մասերում, որտեղ նախկինում գոյություն չուներ ջրահեռացման ցանց, անցկացնել ջրահեռացման ցանց, որը ինքնահոս կոլեկտորով նախատեսված է տանել ավանի հարավ արևմուտքում գտնվող մաքրման կայան:
II-6.2.3. Անձրևաջրերի հեռացման համակարգ
Ծաղկահովտի տարածքի անձրևաջրերը բնակավայրի հյուսիս արևելյան հատվածից հոսում են դեպի գյուղի կենտրոնական մասով անցնող հեղեղատարը, որին նպաստում է այդ գոտու և այնտեղ գտնվող փողոցների ավելի բարձր դիրքը հեղեղատարի նկատմամբ: Ավելի ցածր նիշերում գտնվող տարածքներից անձրևաջրերը ինքնահոս կերպով հոսում են դեպի բնակավայրի հարավ- արևմտյան լանդշաֆտները:
II-6.2.4. Ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգի վերակառուցման համար
անհրաժեշտ աշխատանքներ
Ջրային կառույցների գոյություն ունեցող համակարգը, որն իրականացված է խորհրդային վաղ տարիներին, ինչպես նաև մասնավոր անձանց կողմից տարերայնորեն համալրված է, ներկայումս գտնվում է տեխնիկական խիստ անբավարար վիճակում և լիովին ենթակա է վերափոխման` ժամանակակից պահանջներին համապատասխան տեխնիկական միջոցներով հագեցած համակարգի ստեղծումով:
II-6.2.5. Ոռոգման համակարգ
Տնամերձ հողերի և հասարակական օգտագործման տարածքների կանաչապատման ոռոգումը ներկա դրությամբ կատարվում է Ծաղկահովիտի գետի ջրերով` հիմնականում բաց առուների սխեմայով: Ցածրահարկ տների հողամասերի ոռոգումը նախատեսվում է իրականացնել բաց ջրանցքով` եզրաքարերի երկայնքով:
II-6.2.6. Ոռոգման նորմերը և հաշվարկային ջրապահանջը
Համաձայն Ծաղկահովիտի ավանի գլխավոր հատակագծի, ընդհանուր մակերեսը կազմում է 350 հա:
Ոռոգման ջրի քանակը որոշելու համար օգտագործված է «ՀՀ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ոռոգման ռեժիմները վեգետացիայի ընթացքում» ըստ ձեռնարկի N 12 ռեժիմի` տեղումների 75% ապահովվածության դեպքում:
Հաշվարկային բանաձևերն հետևյալն են`
q = m/86.4xt*լ/վրկ
Qն = quլ/վրկ
Qհաշ = Qն x ղսիս լ/վրկ
ղսիս = ղմագ x ղ0 ցանց
Qֆ = Qհաշ x Kֆ լ/վրկ
Հաշվարկային միավոր ընդունվում է բանջարաբոստանային կուլտուրաները:
Ոռոգման համար անհրաժեշտ ջրի քանակը կլինի`
q = 225/86.4x10 = 0.26 լ/վրկ
ղսիս = 0.98 x 0.8 = 0.784
Qն = 225 x 0.26 = 58.5/վրկ
Qհաշ = Qն x ղսիս = 58.5 x 0.878 = 51.4
Qհաշ = 51.4 լ/վրկ
Ծաղկահովիտի ոռոգման ցանցը իրականացվում է փակ համակարգով, որը սնվում է հարավ-արևմուտքում գտնվող լճերից:
Խողովակաշարերն անցնում են փողոցներին զուգահեռ: Յուրաքանչյուր մեկ հողակտորին նախատեսվում է մեկ ջրթող կառուցվածք: Հասարակական կանաչ տարածքները և սիզամարգերը ջրելու համար խողովակաշարի վրա տեղադրված ջրթողները նախատեսված են 20 մ հեռավորության վրա:
Ոռոգման ժամանակաշրջանի վերջում խողովակային ցանցը դատարկվում է ջրից:
II-6.2.7. Ոռոգման համակարգ
Խողովակաշարերն անցնում են փողոցներին զուգահեռ: Յուրաքանչյուր մեկ հողակտորին նախատեսվում է մեկ ջրթող կառուցվածք:
Հասարակական կանաչ տարածքները և սիզամարգերը ջրելու համար խողովակաշարի վրա տեղադրված ջրթողները նախատեսված են 20 մ հեռավորության վրա:
Ոռոգման ցանցի վրա նախատեսված են համապատասխան քանակի բաժանարար, օդահան և դատարկող հորեր:
Խողովակային ցանցը ոռոգման ժամանակաշրջանի վերջում դատարկվում են ջրից:
Պողպատե խողովակներն ընդունված են ըստ ՊՍՏ 10704-91-ի, տրամագծերը D=114x+530x5 մմ:
Խողովակաշարերը տեղադրվում են փողոցների բարեկարգումից առաջ: Բարեկարգված փողոցներով անցնելու համար նախատեսվում է փողոցների ծածկի վերականգնում:
II-6.2.8. Հեղեղատար
Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ համայնքի սահմաններով անցնող հեղեղատար ձորակների հեղեղային ջրերի ելքերի (քանակներ) հաշվարկում:
Հեղեղատարների ելքերը որոշվել են հիդրոլոգիական հաշվարկների միջոցով, քանի որ չկան ջրաչափական կետեր: Համաձայն գոյություն ունեցող ջրականության և նորմատիվային նյութերի (հիդրոտեխնիկական և կլիմային վերաբերվող տեղեկությունների) հեղեղային ելքերի քանակները որոշվել են էմպիրիկ բանաձևերով, առավելագույն 1% հավանականություն ունեցող ելքերի համար (100 տարին մեկ անգամ կրկնվող) հետևյալ բանաձևերով`
Q 1%= 0.28xHTxղxF/t x փ x b x m + Qգր
Բանաձևում յուրաքանչյուր տարր հաշվարկված է իրենց բանաձևերով`
HT - տեղումների քանակն է մմ
S - տեղումների սաստկությունը (ուժեղությունը) կախված տևողությունից
T - տեղումների տևողությունը
t - հոսքի տեղ հասնելու ժամանակը - ժամերով
ղ - հոսքի գործակից (տես հիդրոտեխնիկական տեղեկատու էջ 393)
b- հոսքի դանդաղեցման գործակից
փ- ջրհավաք մակերեսի ձևի գործակից
v- հոսքի առավելագույն արագությունը
F - ջրհավաք մակերեսը կմ2
L - ջրհավաք մակերեսի երկարությունը- կմ
Qգր - գրունտային ջրերի առկայությունը
Յուրաքանչյուր ձորակի համար հաշվարկված է հետևյալ ելակետային տվյալները`
1. Ջրհավաքի մակերեսը - կմ2
2. Ջրհավաքի երկարությունը - կմ
3. Ջրհավաքի առավելագույն թեքությունը
4. Ջրի հոսքի արագությունը
Վերոնշյալ բանաձևի բոլոր տարրերը հաշվարկված են համապատասխան բանաձևերով:
Յուրաքանչյուր օբյեկտի համար ելակետային տվյալները բերվում են առանձին:
Գարնանային հեղեղների ժամանակ գյուղի տարածքով անցնում են երկու N 1 և N 2 հեղեղային հուներ, որոնք վնաս են հասցնում բնակավայրի կառուցապատված տարածքներին:
Հիդրոլոգիական հաշվարկների նպատակն է որոշել հնարավոր հեղեղային ջրերի քանակը (ելքերը)` այն հեղեղատարով անվնաս անցկացնելու համար:
Քանի որ ջրաչափական կետեր չկան, ուստի հեղեղային ելքերը հաշվարկվում են էմպիրիկ բանաձևերով` (տես հիդրոտեխնիկական տեղեկատու էջ 389):
Առավելագույն անձրևային 1% հավանական ջրերի քանակը որոշված է հետևյալ բանաձևերով:
Q 1%= 0.28xHTxղxF/t x փ x b x m +Qտ, որտեղ
HT - տեղումների քանակը մմ հաշվարկային քանակում
HT = S (60T)1/3
S - հաշվարկային տեղումների սաստկությունը մմ/րոպեում
T - հաշվարկային տևողությունը T= (x t
b- հոսքի դանդաղեցման գործակիցը
b= (t+1)-02
t - հոսքի տեղ հասնելու ժամանակամիջոցը - ժամերով
L - ջրհավաք մակերեսի երկարությունը- կմ
v- հոսքի առավելագույն արագությունը (մ/վրկ)
ղ - հոսքի գործակից տես աղյուսակ 13-7 ղ=0.5
F - ջրհավաք մակերեսը կմ2
փ - ջրհավաք մակերես ձևի գործակիցը
փ = 12/4+3փ *(13-14) y=2
b - տեղանքի գործակիցը (=1.0
փ - հոսքի կանոնավարման գործակից փ=1.0
Qգր - հոսքի գրունտային սնման չափը Qգր=0
Ելակետային տվյալներ`
Ձորակ N 1
1. Հատակագիծ Մ1:25000
2. Ջրհավաք մակերեսը F=11 կմ2
3. Ջրհավաքի առավելագույն նիշը x3000մ
4. Նվազագույն նիշը x2100մ
5. Ջրհավաքի երկարությունը L=7.5 կմ
6. Առավելագույն թեքությունը 300-2100/7500=900/7500=0.12
7. Ջրի առավելագույն արագությունը V=2.0 մ/վրկ
Ջրի տեղ հասնելու տևողությունը տ/ժամ
t L/3.6xv=7.500/3.6x2=1 ժամ
T -տեղումների տևողությունը T=bxt
b- հոսքի դանդաղման գործակիցը
b=(t+1)-0,2=(1+1)-0,2=2-02=1/2o2=1
2o.2=0.2x60.2=0.2x0.3=0.06=1.15
bu= 1/15=0.87
T=0.87x1=0.87 ժամ=0.87x60=52.2 րոպե
S - տեղումների սաստկությունը - ուժգնությունը
T=52 րոպեների ընթացքում S=0.6 մմ/րոպե (տես կլիմայական տեղեկատու էջ 118)
HT - տեղումների քանակը S - ժամանակում
HT=Sx(60xT)1/3(13-40)HT = 0.6(60x0.87)1/3 = 2.24
փ=1.2 b=1.0 փ=1.0 ղ=0.5
Q 1% = 0.28x2.24x0.5x11/1x1.2 = 4.1 մ3/վրկ
u=6 մ2
Ձորակ N 2
1. Հատակագիծ Մ1:25000
F=10 կմ2 l=6.5 կմ i=0.09 = 2670-2100/6500=0.09
V=1.5 մ/վրկ t=l/3.6x1.5=6.5/3.6x1.5=1.2 ժամ
T=b x t b=(t+1)-02 = 2.2-0.2 =1/2.2o.2=0.86
T = 0.86 x 1.2 = 1.0 ժամ = 60 րոպե
S=0.6 HT=S(60)1/3 = 0.6x3.91 = 2.35
փ=1.2 ղ=0.5
Q 0.1% =0.28x2.35x0.5x10/1.2x1.2=3.3 մ3/վրկ
փ=2.5 մ2
Ձորակ N 1- Q1%= 4.1 մ3/վրկ
Ձորակ N 2- Q1%= 3.3 մ3/վրկ
II-6.3. Էներգամատակարարում
Առավելագույն հզորությունների քանակի որոշման համար հիմք են հանդիսացել ներկայացվող գլխավոր հատակագծի տվյալները, ըստ որի Ծաղկահովիտ գյուղի բնակչության հաշվարկային քանակը 3.07 հազար է:
II-6.3.1. Էլեկտրամատակարարում
II-6.3.1.1. Ներկա վիճակը տես կետ I-8.5
II-6.3.1.2. Բեռնվածքների հաշվարկ
Հաշվարկային առավելագույն հզորությունը հաշվված է որպես հզորությունների գումար`
ա) կոմունալ-կենցաղային պահանջների, հասարակական կուլտուր-կենցաղային շինությունների, ինչպես նաև արտաքին լուսավորության,
բ) արտադրական օբյեկտների բեռնվածություններ:
Կոմունալ-կենցաղային պահանջների առավելագույն հզորությունների հաշվարկը կատարված է համաձայն գործող նորմերի, ըստ որի մեկ մարդուն հասանելիք էլեկտրաէներգիայի ցուցանիշն ընդունված է 1700 կՎտ ժամ/տարի, տարվա օգտագործվող ժամերի քանակը 5200 ժամ: Չունենալով արտադրական օբյեկտների (որոնք ներկայումս հայտնի պատճառներով չեն գործում) արտադրանքի տեսականու և քանակի վերաբերյալ տվյալներ, նրանց կողմից պահանջվող էլեկտրաէներգիայի քանակը հետագայում կարիք կլինի ճշտել:
Կոմունալ-կենցաղային և արտադրական կարիքների համար պահանջվող
էլեկտրաէներգիայի քանակը հաշվարկային ժամանակաշրջանի համար
Աղյուսակ Հ-II-6.3.1.2.
.__________________________________________________________________.
| | Սպառողները |քանակը|մեկ |էլ. |տարվա |մաքսիմալ|
| | |հազ. |մարդու |էներ- |օգտա- |պահանջ- |
| | | |պահանջ-|գիայի |գործվող|վող |
| | | |վող էլ.|գումա-|ժամերի |հզորութ.|
| | | |էներ- |րային |քանակը |կվտ |
| | | |գիայի |ծախսը |(ժամ) | |
| | | |քանակը |հազ. | | |
| | | |կվտ |կվտ/ | | |
| | | |ժամ/ |ժամ | | |
| | | |տարի |տարի | | |
|_|_________________________|______|_______|______|_______|________|
|1|Բնակչությունը | 3.070| 1700| 5219| 5200| 1004|
|_|_________________________|______|_______|______|_______|________|
|2|կորուստներ և չնախատեսված| | | | | 201|
| |ծախսեր (20%) | | | | | |
|_|_________________________|______|_______|______|_______|________|
|3|Ընդամենը | | | | | 1205|
|_|_________________________|______|_______|______|_______|________|
|4|Արտադրական օբյեկտներ | | | | | 361|
| |(30%) | | | | | |
|_|_________________________|______|_______|______|_______|________|
|5|Ամբողջը | | | | | 1566|
.__________________________________________________________________.
Ըստ կատարված հաշվարկների` Ծաղկահովիտ համայնքի հաշվարկային զարգացման ժամանակաշրջանի համար պահանջվող էլեկտրաէներգիայի քանակը կազմում է մոտ 1.566 Մ/Վտ:
Վերը նշված պահանջները կբավարարվի գոյություն ունեցող 35 կՎ լարման ենթակայանից:
._______________________________________________________________________.
|Էլեկտրաէներգիայի |հազար |Ելակետային տարի|Հեռանկարային փուլ |
|գումարային օգտագործում,|կվտ/ժամ տարի|հազար կվտ/ժամ |հազար կվտ/ժամ |
|այդ թվում | | | |
|_______________________|____________|_______________|__________________|
|Արտադրական օբյեկտների |հազար | 768.8 | 361 |
|կարիքների համար |կվտ/ժամ տարի| | |
|_______________________|____________|_______________|__________________|
|Կոմունալ-կենցաղային |հազար | 511 | 1205 |
|կարիքների համար |կվտ/ժամ տարի| | |
|_______________________|____________|_______________|__________________|
|1 մարդու կողմից տարեկան|հազար | 1700 | 1700 |
|էլեկտրաէներգիայի |կվտ/ժամ տարի| | |
|օգտագործում, այդ թվում | | | |
|կոմունալ-կենցաղային | | | |
|կարիքների համար | | | |
._______________________________________________________________________.
Նախագծային առաջարկություններ
Առաջնահերթ միջոցառումներ`
1. Գոյություն ունեցող ցանցի մասնակի (մինչև 30() վերանորոգում:
2. 10 և 0.4 կվ լարման ցանցի համապատասխանեցում անվտանգության տեխնիկայի պահանջներին:
3. Միջոցառումներ ուղղված համակարգային կորուստների նվազեցմանը, այդ թվում էլեկտրաէներգիայի հաշվարկի համակարգի սարքավորումների լրիվ փոխարինում ինդուկցիոնից` էլեկտրոնայինի: Վերջինս նշանակալի կիջեցնի «համակարգից դուրս կորուստների» մակարդակը, որը Ծաղկահովիտ համայնքում կազմում է 18% (նորմատիվային առավելագույն կորուստը - 12%):
4. Ենթակայանների վերանորոգում, էլեկտրահաղորդման գծերի փայտյա հենասյուների փոխում:
5. Նախագծվող բնակավայրի էլեկտրամատակարարման ցանցի 35%-ի վերականգնում, ապա լրիվ կառուցում:
6. Նոր թաղամասերի (ինչպես նաև ռեկրեացիոն տեղամասի) համար անհրաժեշտ 10 կվ և 0.4 կվ լարման ցանցի նախատեսում:
7. Էլեկտրաէներգիայի անխափան մատակարարում ապահովելու համար երկտրանսֆորմատորային ենթակայանների նախատեսում:
8. Բնակելի տարածքով անցնող 35 կՎ և 110 կՎ բարձր լարման գծերի ապամոնտաժում և տեղափոխում ազատ գոտի, ենթակայանից դուրս եկող 10 կվ գծերի փոխարինում մալուխայինով:
II. 6.3.2 Գազամատակարարում
Արագածոտնի մարզի Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գազամատակարարումը կատարվում է «Սպիտակ-Ապարան» գազամուղից: Նախատեսվում է գազը օգտագործել`
1. Բնակչության կենցաղային, տնտեսական պահանջների համար,
2. Ջեռուցման նպատակով,
3. Արտադրական կարիքների համար:
Գյուղի առկա բնակչությունը 100% գազաֆիկացված է: Համայնքի գազամատակարարումը իրականացված է գոյություն ունեցող 2 գազաբաշխիչ պահարաններով: Բնակավայրի գազաֆիկացման մակարդակը կազմում է 144000 մ3/տարի, երբ բնակչության թիվը 2160 մարդ է: Նախատեսվում է բնակչության թիվը հասցնել 3070 մարդ: Բնակչության աճին զուգընթաց կկառուցվի 16 կմ երկարության նոր գազամատակարարման ցանց:
II.6.3.2.1 Գազի ծախսը հաշվարկային ժամանակաշրջանի համար
Գազամատակարարման ընդհանուր պահանջարկի հաշվարկները կատարելիս հաշվի է առնված բնակչության հետևյալ պահանջների բավարարումը` առանձնատների բնակիչների համար ջեռուցման բավարարումը բնակարանային փոքր հզորության կաթսաներով կամ գազավառարաններով, տաք ջրի ստացումը գազային ջրատաքացուցիչներով, իսկ կերակրի պատրաստումը գազասալիկների միջոցով: Ըստ կատարած նախնական հաշվարկների, Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գազի հաշվարկային տարեկան ծախսը կկազմի 1.44 մլն մ3 տարի, իսկ հեռանկարում 2.8 մլն մ3 տարի:
Նախագծային առաջարկություններ
Ներկայացվող գլխավոր հատակագծով համայնքի բնակչության կենցաղային տնտեսական, ինչպես նաև արտադրական կարիքների բավարարման համար ջերմային աղբյուր է հանդիսանում բնական գազը: Ներկայացվող ուրվագծով նախատեսված է նոր թաղամասերի գազամատակարարման ցանցի ընդարձակում:
II.6.3.3 Ջերմամատակարարում
Կաթսայատներ կունենան վարչական, հասարակական շենքերը, դպրոցները, մանկապարտեզները, հիվանդանոցները և արդյունաբերական օբյեկտները: Անհատական շենքերի ջեռուցումը նախատեսվում է իրականացնել հիմնականում գազի բնակարանային կաթսաներով կամ վառարաններով:
Բազմաբնակարան շենքերում ջերմամատակարարումը նախատեսվում է իրականացնել ոչ մեծ, ժամանակակից կաթսայատներով:
Ներկայումս Ծաղկահովիտ գյուղի հասարակական և արտադրական օբյեկտները ջեռուցման համակարգ չունեն` ձմռանը նրանք տաքացվում են փայտի կամ նավթի վառարանների կամ էլեկտրական տաքացուցիչների միջոցով:
Գյուղի միակ կաթսայատունը չի գործում: Բնակելի տներում նախատեսվում է ջեռուցումը գազի ջրատաքացուցիչներով:
Հասարակական շենքերի և բնակելի շենքերի ջեռուցումը կատարվելու է համապատասխանաբար իրականացված նախագծերով` գազով աշխատող կաթսայատներից:
II-6.4. Կապի ցանց
1.Նախատեսվում է գործող անալոգային ԱՀԿ-ի վերակառուցում և հեռախոսային գծերի անցկացում ցածր լարման հենասյուների վրայով:
2. Նոր թաղամասերի կառուցապատման դեպքում կավելանա բաժանորդների քանակը: Նախատեսվում է անալոգային նոր ԱՀԿ-ի վերակառուցում: Բջջային հեռախոսները ներկայումս աշխատում են անխափան («Արմենթել» և «Վիվասել»):
3. Հեռուստատեսություն - գործում է մի քանի ալիք:
4. Ռադիոֆիկացում - ընդհանուր ցանց վերացված է: Ռադիոֆիկացիայի գծերը նախատեսվում է անցկացնել գոյություն ունեցող հեռախոսահորերով և շենքերի տանիքներով:
5. Նախատեսվում է գործող անալոգային ԱՀԿ-ի վերակառուցում և հեռախոսային գծերի անցկացում ցածր լարման հենասյուների վրայով:
ՀԱՄԱՅՆՔԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԾԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐ
.__________________________________________________________________.
| Ցուցանիշները |Չափի | Քանակը |
| |միավորը |______________________|
| | |Ելակետային |Նախագծային|
| | | տարի | փուլ |
|________________________________|__________|___________|__________|
| 1 | 2 | 3 | 4 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|1. Տարածքը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Համայնքի վարչական սահմաններում |հա |1698.9 |1698.9 |
|ընդգրկված հողերի ընդհանուր | | | |
|մակերեսը` ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակավայրի փաստացի սահմաններում |հա/% |147.0 |191.3 |
|ընդգրկված հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակավայրի նախագծային |հա/% |- |44.3 |
|սահմաններում ընդգրկված հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակավայրերի հողեր |հա/% |147.0 |191.3 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակելի կառուցապատման |հա/% |108.9 |136.7 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հասարակական կառուցապատման |հա/% |8.1 |15.3 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|խառը կառուցապատման |հա/% |- |- |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|ընդհանուր օգտագործման տարածք |հա/% |16.8 |39.3 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ընդհանուր օգտագործման կանաչապատ |հա/% |0.70 |4.25 |
|տարածքներ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|փողոցներ, հրապարակներ |հա/% |16.1 |35.05 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այլ տարածքներ |հա/% |13.3 |0.00 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արդյունաբերության, |հա/% |54.2 |35.2 |
|ընդերքօգտագործման և այլ | | | |
|արտադրական նշանակության հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արդյունաբերական օբյեկտների |հա/% |3.0 |1.6 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|գյուղատնտեսական արտադրական |հա/% |49.0 |33.6 |
|օբյեկտների | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պահեստարանների |հա/% |2.2 |0.0 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ընդերքի օգտագործման |հա/% |0.0 |0.0 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|էներգետիկայի, կապի, տրանսպորտի, |հա/% |4.7 |3.1 |
|կոմունալ ենթակառուցվածքների | | | |
|հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|էներգետիկայի |հա/% |1.7 |1.7 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կապի |հա/% |1.1 |1.1 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|տրանսպորտի |հա/% |1.7 |0.2 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կոմունալ ենթակառուցվածքների |հա/% |0.1 | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|հատուկ պահպանվող տարածքների |հա/% |20.1 |250.5 |
|հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնապահպանական |հա/% |- |- |
|________________________________|__________|___________|__________|
|առողջարարական նպատակով |հա/% |- |- |
|նախատեսված | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հանգստի համար նախատեսված |հա/% | |10.4 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պատմական և մշակութային |հա/% |20.1 |240.1 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հատուկ նշանակության հողեր |հա/% |1.5 |1.5 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|գյուղատնտեսական նշանակության |հա/% |1250.2 |992.9 |
|հողեր | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|վարելահող |հա/% |636.4 |619.6 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բազմամյա տնկարկներ |հա/% |- | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|խոտհարքներ |հա/% |73.7 |73.7 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արոտավայրեր |հա/% |504.0 |272.5 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այլ հողատեսքեր |հա/% |36.0 |27.1 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|անտառային հողեր |հա/% |210.8 |214.0 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ջրային հողեր |հա/% |10.4 |10.4 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պահուստային հողեր |հա/% |- |- |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|2. Տարածքն ըստ սեփականության | | | |
|ձևերի | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պետական սեփականություն |հա/% |240.1 |466.6 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|համայնքի սեփականություն |հա/% |784.8 |552.7 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց|հա/% |674.0 |679.6 |
|սեփականություն | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|3. Դեմոգրաֆիական տվյալներ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակչության թիվը |հազ.մարդ |2.160 |3.070 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բնակչության խտությունը |հազ. |14.7 |16.0 |
| |մարդ/հա | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բանակչության տարիքային կազմը, | | | |
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|մինչև 15 տարեկան երեխաներ |հազ. մ/% |0.48 |0.67 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|աշխատունակ հասակի բնակչություն |հազ. մ/% |1.60 |2.30 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|թոշակառու բնակչություն |հազ. մ/% |0.078 |0.10 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|4. Բնակելի ֆոնդ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ընդհանուր բնակելի ֆոնդը |հազ. ք.մ |1840 104740| |
| |ընդհ մակ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|որից` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|բազմաբնակարան տներ |ք.մ/% |8640 |25440 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|մենատներ |ք.մ/% |43200 |79300 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|գոյություն ունեցող պահպանվող |ք.մ/% | | |
|բնակ. ֆոնդը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Բնակելի ֆոնդն ըստ հարկայնության | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|1-2 հարկանի |ք.մ/% |43200 |79300 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|3-4 հարկանի |ք.մ/% |8640 |25440 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|5 հարկ և ավելի |ք.մ/% |- |- |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Բնակչության միջին |ք.մ/մարդ |24 |36 |
|ապահովվածությունը բնակելի | | | |
|ընդհանուր մակերեսով | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Առկա բնակելի ֆոնդի նվազումը, |ք.մ/մարդ |- | |
|այդ թվում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ըստ տեխնիկական վիճակի |ք.մ/մարդ |- | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ըստ վերակառուցման |ք.մ/մարդ |- | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ըստ այլ պատճառների |ք.մ/մարդ |- | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|5. Բնակչության մշակութային և | | | |
|կենցաղային սպասարկման համակարգը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|մանկական նախադպրոցական |տեղ/հազ. |- |300 |
|կազմակերպություններ |մարդ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հանրակրթական դպրոցներ |տեղ/հազ. |350 |540 |
| |մարդ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հիվանդանոցներ |մահճ./հազ.|50 |100 |
| |մարդ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պոլիկլինիկաներ |հաճախում/ |120 |120 |
| |հերթ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|առևտրի օբյեկտներ |ք.մ առ. |648 |921 |
| |մակ/հազ. | | |
| |մարդ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կենցաղային սպասարկման օբյեկտներ |աշխ.տեղ/ |130 |180 |
| |հազ. մարդ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|առողջարանային հանգստի հիմնարկներ|տեղ - | |ըստ առաջա-|
| | | |դրանքի |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|հանգստյան տներ, պանսիոնատներ և |տեղ |- |ըստ առաջա-|
|այլն | | |դրանքի |
|________________________________|__________|___________|__________|
|երեխաների համար ճամբարներ |տեղ |- |- |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|6. Տրանսպորտային սպասարկում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Մայրուղային ճանապարհների և |կմ | | |
|փողոցների երկարությունը | | | |
|ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արագընթաց շարժման մայրուղային |կմ |- | |
|ճանապարհներ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|չընդհատվող շարժման համաքաղաքային|կմ | - | |
|նշանակության մայրուղի | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Արտաքին տրանսպորտ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|էլեկտրաֆիկացված երկաթուղի |ուղի/կմ |- | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|ավտոբուս |ուղի/կմ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|օդային տրանսպորտ |ուղի/կմ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Կամուրջներ, ուղեկամուրջներ, |ուղի/կմ |7 հատ |7 հատ |
|տրանսպորտային հանգույցներ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ճանապարհափողոցային ցանցի |կմ/քառ.կմ | | |
|խտությունը ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում բնակավայրի |կմ/քառ.կմ | | |
|կառուցապատման սահմաններում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|7. Ինժեներական սարքավորումներ | | | |
|և բարեկարգում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ընդհանուր ջրօգտագործում, |հազ.խմ/օր |0.380 |0.878 |
|ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում`` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|տնտեսական-խմելու նպատակով |հազ.խմ/օր |0.324 |0.614 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արտադրական կարիքների համար |հազ.խմ/օր |0.032 |0.061 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ջրամատակարարման համակարգի |հազ.խմ/օր |- |- |
|գլխամասային կառույցների | | | |
|հզորություն | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ջրամատակարարման օգտագործման |հազ.խմ/օր |0.6 |0.65 |
|աղբյուրներ,որից` մաքուր | | | |
|ջրօգտագործում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Կեղտաջրերի ընդհանուր ելքը, |հազ.խմ/օր |0.320 |0.608 |
|ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կենցաղային կոյուղի |հազ.խմ/օր |0.320 |0.614 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արտադրական կոյուղի |հազ.խմ/օր |0.032 |0.061 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Կոյուղու մաքրման կայանների |հազ.խմ/օր |- |0.730 |
|հզորություն | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Էլեկտրաէներգիայի գումարային |մլն կՎտ. |1.277898 |1.566 |
|օգտագործում, ընդամենը |ժ/տ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արտադրական կարիքների համար |կվտ.ժ/տ |0.7688 |0.361 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կոմունալ կենցաղային կարիքների |կվտ.ժ/տ |0.511 |1.205 |
|համար | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|1 մարդու կողմից տարեկան |կվտ./ժամ |1700 |1700 |
|էլեկտրաէներգիայի օգտագործում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում`` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կոմունալ կենցաղային կարիքների |կվտ./ժամ |1700 |1700 |
|համար | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|էլեկտրածանրաբեռնվածության |մլն կվտ. | | |
|ծածկման աղբյուրներ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ջերմամատակարարում |հազ.Գկալ |0.015 |0.030 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Բնակավայրի վառելիքային |% |100 |100 |
|հաշվեկշռում գազի տեսակարար կշիռը| | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Գազի օգտագործումը, ընդամենը |մլն խոր.մ |1.44 |2.8 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|արտադրական կարիքների համար |մլն խոր.մ |0.25 |0.5 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կոմունալ կենցաղային կարիքների |մլն խոր.մ |1.19 |2.3 |
|համար | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Մակերևութային ջրերի հեռացման |կմ | | |
|ցանց | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Փողոցային ցանցի ընդհանուր |կմ | | |
|երկարություն | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|8. Տարածքի ինժեներական | | | |
|նախապատրաստում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Տարածքի պաշտպանությունը | | | |
|ջրածածկումից | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|մակերեսը |հա | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|պաշտպանիչ կառույցների |կմ | | |
|երկարությունը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Գետափերի ամրացում |կմ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Տարածքի սահմաններում ստորգետնյա |հա | | |
|ջրերի մակարդակի իջեցում | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Տարածքի սանիտարական մաքրում |հա | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Կենցաղային աղբի ծավալը |հազ խոր.մ | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Աղբի այրման և աղբավերամշակման |- | | |
|ձեռնարկություններ | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|________________________________|__________|___________|__________|
|9. Շրջակա միջավայրի | | | |
|պաշտպանություն | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Աղտոտվածության աղբյուրներից, |հա | | |
|աղմուկի ներգործությունից | | | |
|պաշտպանող սանիտարա-պաշտպանիչ | | | |
|գոտիներ, ընդամենը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|այդ թվում` | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|կանաչապատում |հա |113.0 |237.0 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Մթնոլորտի օդի աղտոտվածության |ՍԹԽ-ից% |0.0036 -: |0.0038 -: |
|մակարդակը | |0.66 |0.85 |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Ջրամբարների աղտոտվածության |ՍԹԽ-ից% |- |- |
|մակարդակը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Հողի և ընդերքի աղտոտվածության |ՍԹԽ-ից% |- |- |
|մակարդակը | | | |
|________________________________|__________|___________|__________|
|Աղմուկի ազդեցության մակարդակը |ԴՑԲ |63.0 |65.0 |
.__________________________________________________________________.
ԳԼՈՒԽ III
ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՏԱՐԱԾՔԻ ԳՈՏԻԱՎՈՐՄԱՆ ՆԱԽԱԳԻԾ
Ներածություն
Ծաղկահովիտ համայնքի գոտիավորման նախագիծը մշակվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության N ԱՇՁԲ-06/99-2 պատվերով և տեխնիկական առաջադրանքի և գոտիավորման կարգի պահանջների համաձայն:
Գոտիավորման նախագծի հիմնորոշ սկզբունքներն են`
- Գոյություն ունեցող ճարտարապետաքաղաքաշինական ավանդույթների պահպանում,
- պատմաճարտարապետական արժեք չունեցող և միջավայրի գեղագիտական ամբողջական կերպարը խաթարող կառույցների աստիճանական վերացում,
- պատմամշակութային հուշարձանների պահպանման և դրանց առավել շահեկան օգտագործման ապահովում,
- կազմակերպված միջավայրին անհարիր խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների վերաբաշխում,
- տրանսպորտային-հետիոտն ակտիվություն կանոնակարգումը և կարգավորումը,
- բնական այգեպուրակային լանդշաֆտի վերականգնման, պահպանման և հետագա օգտագործման միջոցառումների իրականացում,
- թանգարանային գործի, հուշարձանների գիտական ցուցադրման, ավանդական արհեստների ցուցադրման արտադրության, զբոսաշրջիկների սպասարկման ու գովազդի հետ կապված հնարավորությունների խրախուսում:
III-1. Ընդհանուր դրույթներ
III-1.1. Գոտիավորման նախագծի իրավազորությունը
Սույն գոտիավորման նախագիծը, հանդիսանալով քաղաքաշինական ծրագրային փաստաթուղթ, ծառայում է որպես քաղաքաշինական գործունեության և հողօգտագործման ժամանակ առաջացող բոլոր հարցերի և վեճերի լուծման հիմնական իրավական միջոց` սահմանելով բնակավայրի փաստացի ու հեռանկարային օգտագործման և կառուցապատման նկատմամբ պարտադիր պահանջները` բարենպաստ կենսամիջավայրի ձևավորման նպատակով:
III-1.2. Գոտիավորման նախագծի հիմնական նպատակները
- Հասարակության առողջության, անվտանգության և բարեկեցության ապահովումը քաղաքաշինական գործունեության, հողհատկացման և կառուցապատման գործընթացների կարգավորման և համակարգման միջոցով,
- համայնքի զարգացման ընթացքում առողջ և գրավիչ միջավայրի ձևավորման ապահովումը,
- հողօգտագործման տեսակների դասակարգումն ըստ դրանց նպատակային օգտագործման,
- շրջակա միջավայրի և պատմամշակութային արժեքների պահպանումը,
- համայնքի կազմավորված, պատմաճարտարապետական արժեք ներկայացնող հատվածների վերակառուցման և վերանորոգման խրախուսումը` միջավայրի առանձնահատուկ ճարտարապետական կերպարի պահպանմամբ,
- կազմավորված քաղաքաշինական միջավայրին համապատասխան գեղագիտական քաղաքականության ապահովումը` ժամանակից դինամիկ զարգացման հաշվառումով:
III-1.3. Գոտիավորման նախագծի կիրառման բնագավառը
Գոտիավորման նախագծի դրույթները, պահանջները և նորմերը պարտադիր են`
- բնակավայրի տարածքում վերակառուցողական, շինարարական, վերականգնման, շինարարական, վերանորոգման, բարեկարգման, կանաչապատման աշխատանքների, ինչպես նաև հողերի և առանձին օբյեկտների նպատակային օգտագործմանը և շահագործմանը վերագրվող պահանջները գործնականում իրականացնելու և պահպանելու համար:
- գոտիավորման նախագծի դրույթները, պահանջները և նորմերը կարգավորում են նաև շենքերի և շինությունների ներսում կատարվող գործունեության այն հետևանքները, որոնք ազդում են շրջակա միջավայրի բնականոն վիճակի վրա, այն է աղմուկին, վնասակար արտանետումներին, տրանսպորտային և հետիոտն մեծ զանգվածներ առաջացնող գործունեության տարբեր տեսակներին վերաբերվող հատուկ պահանջների սահմանումը և այլն:
- գոտիավորման նախագծի դրույթները, պահանջները և նորմերը պարտադիր են նաև կառուցապատման և հողամասերի օգտագործման ինտենսիվություն, շենքերի և շինությունների հարկայնություն, դրանց արտաքին ճակատների ձևավորման, հարդարանքի, գովազդների, ցուցանակների, ճարտարապետական փոքր ձևերի տեղադրման համար:
III-1.4. Գոտիավորման համակարգի կառուցվածքը
Գոտիավորման նախագիծը հիմնվում է «սահմանված գոտի - թույլատրելի օգտագործում» սկզբունքի վրա: Նախագծում, ըստ առանձին գոտիների, սահմանվում են հողօգտագործման և կառուցապատման թույլատրելի օգտագործման տեսակները, որոնց համապատասխանող քաղաքաշինական գործունեություն իրականացման համար լրացուցիչ պահանջներ, քննարկումներ, համաձայնություններ չեն նախատեսվում: Սահմանվել են թույլատվության հետևյալ ձևերը`
- թույլատրված օգտագործում
Պահանջները տարբերվում են մեկից մյուս գոտի անցնելիս, բայց հաստատուն են յուրաքանչյուր գոտու ներսում:
III-1.5. Գոտիավորման նախագծի իրավական հիմքերն են`
- բնակավայրերի տարածքների գոտիավորման նախագծերի մշակման, փորձաքննության, համաձայնեցման, հաստատման և փոփոխման կարգը,
- ՀՀ բնակավայրերի հատակագծման և կառուցապատման նորմերը,
- Ծաղկահովիտ համայնքի գլխավոր հատակագիծը,
- ՀՀ գործող օրենքներն ու ենթաօրենսդրական ակտերը
III-1.6. Գոտիավորման նախագծի կապը գլխավոր հատակագծի հետ
Գոտիավորման նախագիծը համայնքի գլխավոր հատակագծի իրագործման հիմնական ծրագրային քաղաքաշինական փաստաթուղթն է: Այն անմիջականորեն կապված և համաձայնեցված է համայնքի գլխավոր հատակագծում նախանշված գաղափարների, զարգացման ուղղությունների, բոլոր տեսակի հողերի նպատակային օգտագործման, կառուցապման ինտեսիվության և բնակչության տեղաբաշխման իրականացման գործընթացի հետ:
III-2. Տարածքի փաստացի օգտագործման և նախագծային հիմնական բնութագրեր
III-2.1. Սահմաններ
Նախագծվող տարածքի սահմանները համապատասխանում են գլխավոր հատակագծով տրված սահմաններին: Տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 214 հա:
Գոտիավորման շրջանների (գոտիների) սահմանները
Նախագծվող գոտիավորման շրջանների (գոտիների) սահմանները որոշվում են հետևյալ կերպ`
- եթե գոտիավորման սահմանը համընկնում է հողամասի սահմանի հետ, ապա այդ հողամասի սահմանը, համարվում է գոտիավորման շրջանի սահմանը,
- եթե գոտիավորման շրջանի սահմանը անցնում է փողոցով, ճեմուղիով, երկաթգծի ուղիներով, գետով կամ այլ գծային եզրագիծ ունեցող տարածքային միավորներով, ապա գոտիավորման շրջանի սահման է համարվում դրանց առանցքային գիծը,
- եթե գոտիավորման շրջանի սահմանը անցնում և կիսում է ինչ որ մի առանձին տիրույթ, ապա գոտիավորման շրջանի սահմանը որոշվում է գծագրում բերված համապատասխան եզրագծով կամ հեռավորության նշումով,
- եթե գոտիավորման շրջանի սահմանների նկարագրի վերաբերյալ այնուամենայնիվ անորոշություն կա կամ տարակարծություններ են հայտնվել, ապա վերջնական որոշումը կայացնում է քաղաքապետարանի գոտիավորումը վերահսկող քաղաքաշինական համապատասխան մարմինը:
III-2.2. Կլիմայական պայմաններ
Նախագծվող տարածքը շինարարա-կլիմայական տեսակետից գտնվում է չոր ցամաքային կլիմայական գոտում (հունվարի միջին ջերմաստիճանը -26.9 oC, հուլիսինը` 21.9 oC, քամու ռեժիմը - 1.8-2.3 մ/վրկ):
III-2.3. Հողածածկույթ
Նախագծվող տարածքի հողածածկույթը բարենպաստ է կանաչապատման համար, սակայն կլիմայական սուր պայմանների պատճառով կանաչապատման մեծածավալ աշխատանքներ համայնքում չեն իրականացվել: Այն տարածքներում, որտեղ հնարավոր են բարեկարգման և կանաչապատման աշխատանքներ, անտառաշերտերի տնկում, պուրակների, հասարակական այգիների կազմակերպում, ապա համայնքի սևահողային ծածկույթը շատ բարենպաստ է նախատեսվող աշխատանքների իրականացման համար:
III-2.4. Ճարտարագիտաերկրաբանական պայմաններ
Նախագծվող տարածքում գրունտային ջրերը գրեթե բացակայում են, սահքավտանգ տեղամասերը նույնպես, իսկ հեղեղավտանգ տեղամասերում նախատեսվում են հակահեղեղային միջոցառումներ:
III-2.5. Սեյսմատեխնիկական պայմաններ
Ըստ սեյսմավտանգության աստիճանի տարածքը բաժանված է տարբեր գոտիների, որտեղ հաշվարկված գրունտների արագացումները կազմում են 0.35 g, որը համապատասխանում է 9 բալի:
III-2.6. Ճարտարագիտական ենթակառուցվածքներ
Ծանոթություն` վերոնշյալ ճարտարագիտական ենթակառուցվածքների բնութագրերի վերաբերյալ առաջնորդվել «II-6. Ինժեներական ենթակառուցվածքների հեռանկարային զարգացումը» բաժնով:
III-3. Շրջակա միջավայրի պահպանություն
Ծաղկահովիտ գյուղական համայնքի գլխավոր հատակագծի մշակման փուլում նախատեսված են միջոցառումներ` հողային, ջրային, օդային ավազանների պահպանության համար:
III-4. Գոտիավորման նախագծի կազմը
Գոտիավորման նախագծի կառուցվածքային հիմնական բաղկացուցիչներն են գոտիավորման գծագրական ու տեքստային մասերը:
Նախագիծը ներառում է
. գործառական գոտիավորումը` հողատարածքների առանձնացումն ըստ գործառական օգտագործման` սահմանելով թույլատրելի օգտագործման տեսակները, ամրագրելով ընդհանուր տարածքի մակերեսի նկատմամբ վերջիններիս սահմանային չափաբաժինները,
. ծավալատարածական գոտիավորումը` ամրագրելով կառուցապատման բնույթն արտահայտող ցուցանիշները (կառուցապատման խտություն, շենքերի, շինությունների բարձրություն, կառուցապատված և կանաչապատ մակերեսների հարաբերակցություն և այլն), տվյալ տարածքում թույլատրելի չափաբաժինների հաշվառմամբ:
III-5. Գոտիներում թույլատրելի օգտագործումների (կառուցապատումների)
սահմանափակումների հիմնավորումները
Գոտիները սահմանում են տարբեր ինտենսիվությամբ օգտագործվող հիմնական տարածքային միավորները, դրանց նախընտրելի հողօգտագործման ձևերը և կառուցապատման չափորոշիչները` կառուցապատողների կողմից փուլ առ փուլ կառուցապատման համար, խրախուսելու տարածքի բազմաբնույթ օգտագործումը, ապահովելու համաքաղաքային համալիրների տեղաբաշխումը, ներդաշնակորեն ինտեգրելու հատուկ նախագծվող համալիրները կազմավորվող քաղաքաշինական միջավայրում:
Միևնույն տարածքային միավորին համապատասխանում է միայն մեկ հիմնական գոտի:
. Անհատական բնակելի կառուցապատման գոտի, ԱԿԳ
. Բազմաբնակարան բնակելի կառուցապատման գոտի, ԲԿԳ
. Համայնքային նշանակության հասարակական գործառույթների, գործարարական, վարչակառավարման զարգացման գոտի, ՀԳՎԳ
. Այգեպուրակային գոտի, ԱՊԳ
. Հասարակական օգտագործման կանաչ գոտի, ՀՕԿԳ
. Հատուկ գոտի ՀԳ
. Առևտրի համայնքային գոտի, ԱՀԳ
. Տոնավաճառային գոտի, ՏԳ
. Արտաքին տրանսպորտի գոտի, ԱՏԳ
. Արտադրական գոտի, ԱԳ
Ծանոթություն. Յուրաքանչյուր գոտու վրա տարածվում են նաև լրացուցիչ սահմանափակումներ, կապված համապատասխանաբար պատմաճարտարապետական հուշարձանների պահպանման և առավելագույն ընկալման հնարավորությունների բացահայտման, սանիտարահիգիենիկ կամ բնապահպանական պահանջների բավարարման, բնական լանդշաֆտի արժեքավոր ձևերի վերականգնման, էկոհամակարգերի տարբեր խախտումների փոխհատուցման գործընթացների կանոնակարգման, ինժեներական նախապատրաստման համալիր միջոցառումների պարտադիր իրականացման ապահովման հետ և պայմանավորված կառուցապատման սահմանափակումների, սանպահպանման կամ օտարման գոտիների ապահովման պահանջով:
Գոտիներում հիմնական օգտագործման ձևերն են`
1. Բնակելի կառուցապատում
. Առանձնատներ տնամերձ հողամասերով,
. Բազմաբնակարան տներ:
2. Հյուրանոցային ծառայություններ`
. Հյուրանոցներ (սահմանափակ կոնտինգենտի համար մինչև 100 տեղ),
. Մոթելներ (առանց սահմանափակումների),
. Հյուրանոցներ, մոթելներ, քեմփինգներ սահմանափակված մինչև 15 տեղ,
3. Կրթական հաստատություններ
. Մանկապարտեզներ, մանկամսուրներ,
. Միջնակարգ դպրոցներ,
. Վճարովի և կիրակնօրյա դպրոցներ,
4. Բուժական հիմնարկություններ
. Բուժական կաբինետներ,
. Պոլիկլինիկա,
5. Վարչական, ֆինանսական հիմնարկություններ և ծառայություններ
. Մարզային և քաղաքային նշանակության վարչակառավարման հիմնարկներ,
. Անհատական գրասենյակներ (օֆիսներ),
. Բանկերի մասնաճյուղեր, դրամավարկային այլ հաստատություններ, դրանց գրասենյակներ
. Փոստատուն, կապի բաժանմունք,
. Ոստիկանական տեղամաս,
. Հրշեջ ծառայություն
6. Կենցաղ սպասարկման առաջնային ծառայություններ
. Վարսավիրանոցներ,
. Քիմմաքրման ընդունման կետեր, լվացքատներ,
. Կոշիկի, հագուստի և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման արհեստանոցներ:
7. Կրոնական հիմնարկություններ
. Եկեղեցի, մատուռներ,
. Այլ կառույցներ եկեղեցականների համար:
8. Հասարակական օգտագործման և մարզական հաստատություններ
. Գրադարան, թանգարան, ցուցահանդեսներ, պատկերասրահ, արվեստի սրահներ,
. Ակումբներ և հասարակական հավաքատեղիներ,
. Կինոթատրոններ,
. Մշակույթի, հանգստի, մանկական և տարբեր տիպի այգիներ,
. Սեղանի թենիսի, բիլիարդի դահլիճներ, մարզադահլիճներ, ջրավազաններ և այլ մարզական կառույցներ,
. Մարզադաշտեր, խաղադաշտեր,
. Մասնավոր բացօթյա ռեկրեացիոն կառույցներ` լողի, թենիսի և այլ ակումբներ,
. Պուրակներ անիվավոր չմուշկների և այլնի համար,
. Հրաձգարաններ:
9. Առևտրական օբյեկտներ
. Հանրախանութներ, առևտրի կենտրոններ,
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ,
. Ավտոպահեստամասերի վաճառք,
. Տոնավաճառներ, ֆերմերային շուկաներ,
. Կենդանի ձկների վաճառք,
. Բացօթյա մանրածախ, մեծածախ առևտուր,
. Կենդանիների վաճառք:
10. Հասարակական սննդի օբյեկտներ
. Ավանդական ուտեստների խոհանոց, պանդոկներ, խորտկարաններ, մառաններ, ճաշարաններ,
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ,
. Ռեստորաններ (առանց սահմանափակումների),
. Սրճարաններ և բարեր (առանց սահմանափակումների),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
11. Արտադրական օբյեկտներ
. Փոքր բիզնեսի արտադրություններ, որոնք կապված չեն աղմուկի, պայթուցիկ և հրդեհավտանգ նյութերի, մթնոլորտի աղտոտման (ծուխ, գազեր, թունավոր արտանետումներ) հետ,
. Հացի, հրուշակեղենի, ըմպելիքի, սննդամթերքների փոքրածավալ արտադրություն,
. Տնայնագործական արտադրություն (վերամշակում, վերանորոգում, նորոգում, ներկում, մաքրում սարքավորումների հավաքում, սեփական արտադրանքի առևտուր,
. Արհեստագործական արտադրամասեր և արհեստանոցներ (ավանդական իրերի արտադրություն):
12. Հանգստի օբյեկտներ
. Բուժական տաղավարներ,
. Ամառային, ձմեռային հանգստի օբյեկտներ,
. Հյուրանոցներ, մոթելներ,
. Սպորտային սարքավորումների վարձակալության կետեր,
. Առևտրի օբյեկտներ,
. Ռեստորաններ, սրճարաններ, զվարճանքի օբյեկտներ
. Ավտոմոբիլային պարկ (հատուկ բուժական երթուղիների կազմակերպման համար),
. Ճարտարապետական փոքր ձևեր:
13. Կոմունալ օբյեկտներ և ծառայություններ
. Պահեստներ,
. Գերեզմանատներ:
14. Ավտոծառայություններ և տրանսպորտային կառույցներ
. Ավտոբուսային կայարան,
. Տրանսպորտի հավաքակայան,
. Բենզալիցքավորման կայաններ,
. Ավտոկայանատեղեր:
15. Գյուղատնտեսական
. Գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակում, արտադրություն,
. Գյուղատնտեսական աշխատանքներ (այգեգործություն),
. Գյուղատնտեսական աշխատանքներ (անասնապահական համալիրներ` ընտանի կենդանիների բուծում),
. Տնկարաններ, անտառային տնտեսություն:
16. Ինժեներական ենթակառուցվածքներ և սարքավորումներ
. Խմելու ջրի օրվա կարգավորիչ ջրամբարներ (ՕԿՋ),
. Ոչ մետաղական (պոլիէթիլենային, բետոնե) ստորգետնյա խողովակաշարեր,
. Մետաղական խողովակաշարեր (երկաթբետոնե, թուջե),
. Ջրամատակարարման բաշխիչ հորեր,
. Կոյուղու ցանցային հորեր,
. Վերգետնյա հաղորդալարեր,
. Մալուխային էլեկտրահաղորդագծեր,
. Էլեկտրական ենթակայաններ,
. Ավտոմատ գազաբաշխիչ կայան (ԱԳԿ),
. Գազակարգավորիչ պահարանային կետեր (ԳՊԿ),
. Փոքր հզորության լոկալ կաթսայատներ մինչև 5 ՀԿ/ժամ,
. Հեռախոսային կապի բախշիչ կետեր (պահարանային),
. Կապի ավտոմատ հեռախոսային կայան:
17. Ոչ հիմնական շինություններ
. Կրպակներ,
. Տաղավարներ,
. Ճարտարապետական փոքր ձևեր:
III-6. ԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ ՁԵՎԵՐԻ ԱՂՅՈՒՍԱԿ
._________________________________________________________________________.
|Օգտագործման ձևեր |ԱԿԳ|ԲԿԳ|ՀԳՎԳ|ԱՊԳ|ՀՕԿԳ|ՀԳ|ԱՀԳ|ՏԳ|ԱՏԳ|ԱԳ| |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բնակելի կառուցապատման ձևեր | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Առանձնատներ տնամերձ |Օ | | | | | | | | | | |
|հողամասերով` | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բազմաբնակարան տներ | |Օ | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հյուրանոցային ծառայություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հյուրանոցներ (մինչև 200 տեղ) | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մոթելներ (առանց | | |Օ | | | | | | | | |
|սահմանափակումների) | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ճանապարհամերձ տներ (վարձ. |Օ | | | | | | | |Օ | | |
|տրվող գյուղ. տներ) | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հյուրանոցներ, մոթելներ, | |Օ |Օ |Օ | | | | |Օ | | |
|(սահմանափակ կոնտինգենտով) | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Պանսիոնատներ, առողջարանային | | | | | | | | | | | |
|մասնաշենքեր | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կրթական հաստատություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մանկապարտեզներ, մանկամսուրներ |Օ |Օ | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Վճարովի և կիրակնօրյա դպրոցներ| | |Օ | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Միջնակարգ դպրոցներ |Օ |Օ |Օ | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բուժական | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բուժական կաբինետներ, |Օ |Օ |Օ |Օ | | | | |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Պոլիկլինիկաներ, | |Օ |Օ |Օ | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Վարչական, ֆինանսական | | | | | | | | | | | |
|հիմնարկություններ և | | | | | | | | | | | |
|ծառայություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Համայնքային նշանակության | | |Օ | | | | | | | | |
|վարչակառավարման հիմնարկներ, | | | | | | | | | | | |
|դրանց գրասենյակներ (օՖիսներ), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Անհատական գրասենյակներ |Օ |Օ | | | |Օ |Օ |Օ | | | |
|(օՖիսներ), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բանկերի մասնաճ. և դրամավարկ | | | | | | | | | | | |
|այլ հաստատության, դրանց | | | | | | | | | | | |
|գրասեն. | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Փոստատուն, Կապի բաժանմունք, | | |Օ | | | | | |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ոստիկանական տեղամաս, | | |Օ | | | | | |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կենցաղ սպասարկման առաջնային | | | | | | | | | | | |
|ծառայություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Վարսավիրանոցներ, |Օ |Օ |Օ |Օ | | |Օ |Օ |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Քիմմաքրման ընդունման կետ, |Օ |Օ |Օ |Օ | | |Օ |Օ |Օ | | |
|Լվացքատուն, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կոշիկի, հագուստի և կենցաղային|Օ |Օ |Օ |Օ | | |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|տեխնիկայի վերանորոգման | | | | | | | | | | | |
|արհեստանոցներ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կրոնական հիմնարկություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Եկեղեցիներ, Մատուռներ, | | |Օ | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Այլ կառույցներ եկեղեցականների | | |Օ | | | | | | | | |
|համար, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մշակութային, մարզական, | | | | | | | | | | | |
|հասարակական նշանակության | | | | | | | | | | | |
|հիմնարկություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Գրադարան, ցուցահանդեսներ, | | |Օ | | | | | | | | |
|պատկերասրահներ, արվեստի | | | | | | | | | | | |
|սրահներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ակումբ և հասարակական | | |Օ | | | |Օ | | | | |
|հավաքատեղիներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կինոթատրոններ, | | |Օ | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մշակույթի, հանգստի և մանկական| | |Օ | | | | | | | | |
|տարբեր տիպի այգիներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կեգլախաղարաններ, սեղանի թենիս,| | | |Օ | | | | | | | |
|բիլիարդի դահլիճներ, | | | | | | | | | | | |
|մարզադահլիճներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Խաղադաշտեր, | | | |Օ |Օ | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մարզադաշտեր, | | | |Օ |Օ | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բացօթյա ռեկրեացիոն կառույցներ,| | | |Օ | | | | | | | |
|լողի, թենիսի և այլ ակումբներ,| | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Պուրակներ անիվավոր | | | | |Օ | | | | | | |
|չմուշկների և այլնի համար, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հրաձգարան | | | |Օ | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Առևտրական | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հանրախանութներ, | | | | | | |Օ | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Առևտրի կենտրոններ | | | | | | |Օ | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մանրածախ առևտրի, խանութներ, |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ | | |
|տաղավարներ, կրպակներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավտոպահեստամասերի վաճառք, | | | | | | |Օ | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Տոնավաճառներ, ֆերմերային | | | | | | | |Օ | | | |
|շուկաներ` բացառությամբ | | | | | | | | | | | |
|կենդանիների վաճառքի, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կենդանի ձկների վաճառք, | | | | | | | |Օ | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բացօթյա մեծածախ, մանրածախ | | | | | | | |Օ | | | |
|առևտուր, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կենդանիների վաճառք: | | | | | | | | | |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հասարակական սնունդ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավանդական ուտեստների | | | | | | | |Օ | | | |
|խոհանոցներ, պանդոկներ, | | | | | | | | | | | |
|խորտկարաններ, մառաններ, | | | | | | | | | | | |
|ճաշարաններ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ռեստորաններ ոչ ավելի քան 20 |Օ |Օ | | | |Օ | | | | | |
|նստելատեղով, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Սրճարաններ և բարեր ոչ ավելի |Օ |Օ | | | |Օ | | | | | |
|քան 20 նստելատեղով, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ռեստորաններ, սրճարաններ և | | |Օ |Օ | | |Օ |Օ |Օ | | |
|բարեր (առանց | | | | | | | | | | | |
|սահմանափակումների), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, | | |Օ |Օ | | |Օ |Օ |Օ | | |
|սրճարաններ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Արագ պատրաստվող ուտեստների |Օ |Օ | |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ | | |
|խորտկարաններ: | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Արտադրություն | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Փոքր բիզնեսի արտադրություններ,|Օ |Օ | | | | | | | |Օ | |
|որոնք կապված չեն աղմուկի, | | | | | | | | | | | |
|պայթուցիկ և հրդեհավտանգ | | | | | | | | | | | |
|նյութերի և մթնոլորտի | | | | | | | | | | | |
|աղտոտման (ծուխ, գազեր) հետ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հացի, հրուշակեղենի, ըմպելիքի, |Օ |Օ | | | | | | | |Օ | |
|մթերքների (բացի մսի) | | | | | | | | | | | |
|արտադրություն, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Տնայնագործական արտադրություն, |Օ | | | | | | | | |Օ | |
|սեփական արտադրանքի առևտուր, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Արհեստագործական արտադրամասեր |Օ |Օ | | | | | | | |Օ | |
|և արհեստանոցներ (ավանդական | | | | | | | | | | | |
|իրերի արտադրություն), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հաղորդակցություններ, | | | | | | | | | | | |
|ավտոծառայություններ և | | | | | | | | | | | |
|տրանսպորտային կառույցներ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավտոբուսային կայարան, | | | | | | | | |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Տրանսպորտի հավաքակայաններ և | | | | | | | | |Օ | | |
|կառույցներ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Բենզալիցքավորման կայաններ, | | | |Օ | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավտոկանգառներ, | | | |Օ | | |Օ |Օ |Օ | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավտոտնակներ | |Օ | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Օգտագործման ձևեր |ԱԿԳ|ԲԿԳ|ՀԳՎԳ|ԱՊԳ|ՀՕԿԳ|ՀԳ|ԱՀԳ|ՏԳ|ԱՏԳ|ԱԳ| |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Գյուղատնտեսություն | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Գյուղատնտեսական աշխատանքներ |Օ | | |Օ | | | | | | | |
|(այգեգործ.)` ներառյալ ընտանի | | | | | | | | | | | |
|կենդանիների բուծումը, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Գյուղ. աշխատանք. (անասն. | | | | | | | | | |Օ | |
|համալիր` ընտանի կենդ. բուծում,| | | | | | | | | | | |
|բուժում, վաճառք), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Տնկարաններ, Անտառային | | | |Օ | | | | | | | |
|տնտեսություն, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ինժեներական սարքավորումների | | | | | | | | | | | |
|օգտագործման ձևեր | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Վերգետնյա հաղորդալարեր, |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Էլեկտրական ենթակայաններ, |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ավտոմատ գազաբաշխիչ կայան (ԱԳԿ)|Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Գազակարգավորիչ պահարանային |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|կայաններ (ԳԿԿ), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Հեռախոսային կապի բաշխիչ կետեր |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|(պահարանային), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կապի ավտոմատ հեռախոսային |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|կայաններ, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կոյուղու ցանցային հորեր, |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ջրամատակարարման |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|բաշխիչ հորեր, | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Մալուխ. էլեկտրագծեր, |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Փոքր հզորության լոկալ |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|կաթսայատ. մինչև 5 ՀԿ(ժամ), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Խողովակաշարեր (Մետաղ, ոչ |Օ |Օ |Օ |Օ | |Օ |Օ |Օ |Օ |Օ | |
|մետաղական), | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Ոչ հիմնական շինություններ | | | | | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Կրպակներ, | | | |Օ | | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|Տաղավարներ, | | | |Օ |Օ | | | | | | |
|______________________________|___|___|____|___|____|__|___|__|___|__|___|
|ճարտարապետական փոքր ձևեր: | | |Օ |Օ |Օ | | | | | | |
._________________________________________________________________________.
Օ - թույլատրված օգտագործման ձևեր
III-7. Հիմնական գոտիներ
1. Անհատական բնակելի կառուցապատման գոտի (ԱԿԳ)
Այս գոտին առանձնացվում է հիմնականում արդեն կազմավորված առանձնատնային կառուցապատում ունեցող թաղամասերի վերակառուցման, կանոնակարգման համար:
1.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Բնակելի
. Առանձնատներ տնամերձ հողամասերով:
Հյուրանոցային
. Հյուրատներ (սահմանափակ հզորությամբ),
. Վարձակալությամբ տրվող առանձնատներ:
Կրթական հաստատություններ
. Միջնակարգ դպրոցներ,
. Մանկապարտեզներ, մանկամսուրներ:
Վարչական, ֆինանսական հիմնարկություններ և ծառայություններ
. Անհատական գրասենյակներ (օֆիսներ):
Բուժական
. Բուժական կաբինետներ:
Կենցաղ սպասարկման առաջնային ծառայություններ
. Վարսավիրանոցներ,
. Քիմմաքրման ընդունման կետեր, լվացքատներ,
. Կոշիկի, հագուստի, կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման արհեստանոցներ:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ,
. Ռեստորաններ (սահմանափակ նստելատեղերով),
. Սրճարաններ և բարեր (սահմանափակ նստելատեղերով);
Արտադրություն
. Փոքր բիզնեսի արտադրություններ, որոնք կապված չեն աղմուկի, պայթուցիկ, հրդեհավտանգ նյութերի և մթնոլորտի աղտոտման հետ,
. Հացի, հրուշակեղենի, ըմպելիքի, մթերքների (բացի մսից) փոքրածավալ արտադրություն,
. Արհեստագործական արտադրամասեր և արհեստանոցներ (ավանդական իրերի արտադրություն):
Գյուղատնտեսություն
. Գյուղատնտեսական աշխատանքներ (այգեգործություն)` ներառյալ ընտանի կենդանիների բուծումը:
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Առանձնատներ` տնամերձ հողամասերով,
. Հողամասի մակերես (նվազագույն)-1200 քմ
. Մեկ կառուցապատման միավորի զբաղեցրած տարածք (առավելագույն)-հողամասի ընդհանուր մակերեսի 1/3-ից ոչ ավելի,
. Հողամասի ճակատի նվազագույն լայնություն-20 մ:
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-8 մ
. Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-50%
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-70%
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-30%
2. Բազմաբնակարան բնակելի կառուցապատման գոտի (ԲԿԳ)
Այս թաղամասերը նախատեսվում են համայնքի կենտրոնական` միջին հարկայնության բազմաբնակարան բնակելի հատվածում` հողի արժեքի բարձրացմանը զուգընթաց հողն առավել արդյունավետ օգտագործելու, ինչպես նաև գյուղական միջավայրին հատուկ բնակելի կառուցապատմանը բազմահարկ կառուցապատումը ներդաշնակելու, բնակավայրի զարգացմանը նպաստելու և խրախուսելու համար:
2.1 Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Բնակելի
. Բազմաբնակարան տներ` առանց տնամերձ հողամասերի:
Հյուրանոցային
. Հյուրանոցներ (սահմանափակ)
. Մոթելներ:
Կրթական հաստատություններ
. Մանկապարտեզներ, մանկամսուրներ,
. Միջնակարգ դպրոցներ:
Վարչական, ֆինանսական, հիմնարկություններ և ծառայություններ
. Անհատական գրասենյակներ:
Կենցաղ սպասարկման առաջնային ծառայություններ
. Վարսավիրանոցներ,
. Քիմմաքրման ընդունման կետեր, լվացքատներ,
. Կոշիկի, հագուստի, և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման արհեստանոցներ:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ (սահմանափակ),
. Սրճարաններ և բարեր (սահմանափակ),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Արտադրական
. Փոքր բիզնեսի արտադրություններ,
. Հացի, հրուշակեղենի, ըմպելիքի, մթերքների փոքրածավալ արտադրություն,
. Արհեստագործական արտադրամասեր և արհեստանոցներ (ավանդական իրերի արտադրություն):
3. Համայնքային նշանակության հասարակական գործառույթների, գործարարական, վարչակառավարման զարգացման գոտի (ՀԳՎԳ)
Գոտին նախատեսվում է համայնքի կենտրոնական միջուկի պահպանման, կանոնակարգման և պատշաճ զարգացման համար
3.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Կրթական, մշակութային, բուժական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Եկեղեցիներ, մատուռներ,
. Գրադարաններ,
. Թանգարաններ,
. Արվեստի կենտրոններ,
. Ցուցահանդեսներ,
. Արվեստի սրահներ,
. Ակումբ և հասարակական հավաքատեղիներ,
. Կինոթատրոններ,
. Ոստիկանական տեղամաս,
. Փոստատուն,
. Միջնակարգ դպրոցներ,
. Մանկապարտեզներ, մանկամսուրներ,
. Անհատական գրասենյակներ (օֆիսներ),
. Կեգլախաղարաններ, սեղանի թենիսի, բիլիարդի դահլիճներ,
. Բանկերի մասնաճյուղեր և դրամավարկային այլ հաստատությունների գրասենյակներ,
. Բուժական կաբինետներ
. Պոլիկլինիկաներ:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ (առանց սահմանափակումների),
. Սրճարաններ և բարեր (առանց սահմանափակումների),
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ (առանց սահմանափակումների),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Բնակելի
. Բազմաբնակարանոց:
Հյուրանոցային
. Հյուրանոցներ (մինչև 100 հոգու համար):
Կրթական, մշակութային, կրոնական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Միջնակարգ դպրոցներ,
. Վճարովի և կիրակնօրյա դպրոցներ,
Բուժական
. Պոլիկլինիկաներ
Կենցաղային սպասարկման առաջնային ծառայություններ
. Վարսավիրանոցներ,
. Քիմմաքրման կետեր և լվացքատներ,
. Կոշիկի, հագուստի և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման արհեստանոցներ:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Ոչ հիմնական շինություններ
. Ճարտարապետական փոքր ձևեր:
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
Բոլոր տիպի շենքերի/շինությունների համար
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-12 մ
. Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-չի սահմանափակվում:
3.2. Լրացուցիչ պահանջներ
- Եթե շենքերի առաջին հարկերը բնակելի են, ապա այդ շենքերը պետք է դրվեն կարմիր գծից ներս,
- Եթե շենքերի առաջին հարկերը օգտագործվում են հասարակական սպասարկման օբյեկտների համար, ապա այդ շենքերը պետք է դրվեն կարմիր գծի վրա:
4. Այգեպուրակային (ԱՊԳ)
Այգեպուրակային գոտին ընդգրկում է համայնքի տարածքի անտառային գոտիները, այգիները, գյուղատնտեսական հողերը, այգեպուրակային և ջրային տարածքները, բոլոր պահպանվող և վերականգնվող լանդշաֆտները և հանդիսանում է համայնքի լանդշաֆտի և բնապատկերների պահպանման հիմնական միջոցը:
4.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Հյուրանոցային
. Հյուրանոցներ (սահմանափակ հզորությամբ),
. Մոթելներ:
Մշակութային, մարզական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Մշակույթի, հանգստի և մանկական տարբեր տիպի այգիներ,
. Կեգլախաղարաններ, սեղանի թենիս, բիլիարդի դահլիճներ, մարզադահլիճներ,
. Խաղադաշտեր,
. Մարզադաշտեր,
. Մասնավոր բացօթյա ռեկրեացիոն կառույցներ, լողի, թենիսի և այլ ակումբներ,
. Պուրակներ անիվավոր չմուշկների և այլնի համար,
. Հրաձգարան:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի, խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ (առանց սահմանափակումների),
. Սրճարաններ և բարեր (առանց սահմանափակումների),
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ (առանց սահմանափակումների),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Գյուղատնտեսություն
. Գյուղատնտեսական աշխատանքներ (այգեգործություն)`
. բացառելով ընտանի կենդանիների բուծումը,
. Տնկարաններ,
. Անտառային տնտեսություն:
Ոչ հիմնական շինություններ
. Տաղավարներ,
. Ճարտարապետական փոքր ձևեր:
Բուժական
. Պոլիկլինիկաներ,
. Բուժական կաբինետներ:
Մշակութային, մարզական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Հրաձգարաններ:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ, սրճարաններ, բարեր (առանց սահմանափակումների):
Ավտոծառայություններ և տրանսպորտային կառույցներ
. Բենզալիցքավորման կայան,
. Ավտոկայանատեղեր:
Ոչ հիմնական շինություններ
. Կրպակներ:
Կառուցապատման չափորոշիչներ բոլոր տիպի կառույցների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի:
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-9 մ
. Շենքերի (շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-5%
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-30%
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-70%
Բնակելի նոր կառուցումները արգելվում են:
5. Հասարակական օգտագործման կանաչ գոտիներ (ՀՕԿԳ)
Համայնքային նշանակության հասարակական կանաչ զանգվածի գոտիները ընդգրկում են համայնքային նշանակության այգիները, պուրակները, ծառուղիները, անտառաշերտերը և այլ հասարակական նշանակության կանաչապատ տարածքները:
5.1 Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Մշակութային, մարզական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Խաղադաշտեր,
. Մարզադաշտեր,
. Պուրակներ անիվավոր չմուշկների համար:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ,
. Ռեստորաններ, սրճարաններ և բարեր (սահմանափակ),
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ (առանց սահմանափակումների):
Ոչ հիմնական շինություններ
. Տաղավարներ,
. Ճարտարապետական փոքր ձևեր:
. Կրպակներ:
Մշակութային, մարզական, հասարակական օգտագործման հիմնարկություններ
. Բացօթյա ռեկրեացիոն կառույցներ, լողի, թենիսի և այլ ակումբներ:
Հաղորդակցություններ, ավտոծառայություններ և տրանսպորտային կառույցներ
. Ավտոկանգառներ:
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Ոչ հիմնական շինությունների համար
. Հողամասի թույլատրելի մակերես (նվազագույն)-100 քմ
. Մեկ կառուցապատման միավորի զբաղեցրած տարածք (նվազագույն)-4 քմ
. Հողամասի ճակատի նվազագույն լայնություն-չի սահմանափակվում
Հիմնական շինությունների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի,
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ բոլոր տիպի
շենքերի/շինությունների համար
- Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն) 8 մ
- Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն 20 %)
- Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք 30%
- Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ 70%
5.2. Լրացուցիչ պահանջներ
Բնակելի նոր կառուցումներն արգելվում են: Միայն պատմաճարտարապետական հուշարձանի կարգավիճակ ունեցող շենքերի պահպանում, վերականգնում (վերանորոգում) և ներքին վերակառուցում:
6. Հատուկ նշանակության ՀԳ
Հատուկ նշանակության գոտիները առանձնացվում են գործունեության հատուկ ռեժիմ (զորամասեր) պահանջող տարածքների համար:
6.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Հատուկ նշանակության շենքեր, շինություններ
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Սրճարաններ և բարեր ոչ ավելի քան 20 նստելատեղով,
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Չափորոշիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
- Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի:
Կարգավորիչներ բոլոր տիպի կառույցների համար
- Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-9 մ
- Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում,
- Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-չի սահմանափակվում,
- Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-չի սահմանափակվում:
7. Առևտրի համայնքային գոտի (ԱՀԳ)
Գոտին նախատեսվում է խոշոր առևտրական օբյեկտների կենտրոնացման և համայնքի կենտրոնում առևտրական գործընթացը առավելագույնս կանոնակարգելու համար:
7.1 Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Առևտրական
. Հանրախանութներ,
. Առևտրի կենտրոններ,
. Մանրածախ առևտրի, խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ
. Ավտոպահեստամասերի վաճառք:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ (առանց սահմանափակումների),
. Սրճարաններ և բառեր (առանց սահմանափակումների),
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ (առանց սահմանափակումների),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Վարչական, ֆինանսական հիմնարկություններ և ծառայություններ
. Անհատական գրասենյակներ (օֆիսներ):
Կենցաղային սպասարկման առաջնային ծառայություններ
. Վարսավիրանոցներ,
. Քիմմաքրման կետեր և լվացքատներ,
. Կոշիկի, հագուստի և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման արհեստանոցներ:
Հաղորդակցություններ, ավտոծառայություններ և տրանսպորտային կառույցներ
. Ավտոկանգառներ:
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը` համաձայն գործող նորմերի:
Կառուցապատման կարգավորիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)/-9 մ
. Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)/-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ (առավելագույն)- չի սահմանափակվում:
7.2. Լրացուցիչ պահանջներ
Գոտին կառուցապատման նախագծի առարկա է: Համապատասխան ընթացակարգով հաստատվելուց հետո կառուցապատման նախագծի բոլոր դրույթները դառնում են առաջնային` տվյալ գոտու համար գոտևորման նախագծի նախանշումների նկատմամբ:
8. Տոնավաճառային-ՏԳ
Տոնավաճառային-ցուցահանդեսային գոտիները նախատեսվում են հիմնականում բաց տարածքներում զանգվածային առևտրի և տոնավաճառային գործունեության կենտրոնացման և կանոնակարգման համար: Այստեղ կարող են տեղադրվել արևելյան տիպի շուկաներ, տոնավաճառային համալիրներ մշտական գործող ցուցահանդեսներ:
8.1 Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Առևտրական
. Տոնավաճառներ, ֆերմերային շուկաներ,
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, կրպակներ, տաղավարներ,
. Կենդանի ձկների վաճառք:
Հասարակական սնունդ
. Ռեստորաններ (առանց սահմանափակումների),
. Սրճարաններ և բառեր (առանց սահմանափակումների),
. Բացօթյա ռեստորաններ, բարեր, սրճարաններ (առանց սահմանափակումների,
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի,
. Շենքերի/շինությունների չափերը և թույլատրելի հեռավորությունները այլ կառույցներից և տարածքներից ընդունել համաձայն սանիտարահիգիենիկ, ինսոլյացիայի, դիտելիության և հակահրդեհային պահանջների:
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-8 մ
. Շենքերի (շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-70%
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-30%
8.2. Լրացուցիչ պահանջներ
Գոտին համալիր կամ կառուցապատման նախագծի առարկա է: Համապատասխան ընթացակարգով հաստատվելուց հետո տոնավաճառային գոտու համալիր նախագիծը դառնում է գոտևորման նախագծի անբաժանելի մասը և կատարում է նրա բոլոր գործառույթները: Ընդ որում, հաստատվելուց հետո համալիր կառուցապատման նախագծի բոլոր դրույթները դառնում են առաջնային տվյալ գոտու համար գոտևորման նախագծի նախանշումների նկատմամբ:
9. Արտաքին տրանսպորտի (ԱՏԳ)
Արտաքին տրանսպորտի գոտին նախատեսվում համայնքի տարածքում արտաքին տրանսպորտի, տվյալ դեպքում ավտոկայանի, անմիջական ներկայությունը ապահովելու համար, դրա կառույցների, ենթակառուցվածքների և հարակից տարածքների օգտագործման ռեժիմների կարգավորման և կանոնակարգման համար:
9.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Ավտոծառայություններ և տրանսպորտային կառույցներ
. Ավտոբուսային կայարան,
. Տրանսպորտի հավաքակայաններ և կառույցներ:
Առևտրական
. Մանրածախ առևտրի խանութներ, տաղավարներ, կրպակներ:
Հասարակական սնունդ
. Սրճարան (սահմանափակ),
. Արագ պատրաստվող ուտեստների խորտկարաններ:
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի,
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-9 մ
. Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք -չի սահմանափակվում
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ -չի սահմանափակվում
10. Արտադրական - ԱԳ
Այս գոտին նախատեսվում է համայնքի տարածքում կազմակերպվող արտադրությունների համար համապատասխան մեկուսացված մասնագիտացված տարածքներ ապահովելու համար
10.1. Թույլատրված օգտագործման ձևեր
Արտադրական
. Փոքր բիզնեսի արտադրություններ, որոնք կապված չեն աղմուկի, պայթուցիկ և հրդեհավտանգ նյութերի և մթնոլորտի աղտոտման հետ,
. Հացի, հրուշակեղենի, ըմպելիքի, մթերքների (բացի մսի) արտադրություն,
. Տնայնագործական արտադրություն, սեփական արտադրանքի առևտուր,
. Արհեստագործական արտադրամասեր և արհեստանոցներ (ավանդական արհեստներ):
Առևտուր
. Կենդանիների վաճառք:
Գյուղատնտեսություն
. Գյուղատնտեսական աշխատանքներ (անասնապահական համալիրներ` ընտանի կենդանիների բուծում):
Կառուցապատման չափորոշիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Հողամասերի նվազագույն չափերը համաձայն գործող նորմերի,
Կառուցապատման ծավալատարածական կարգավորիչներ
Բոլոր տիպի կառույցների համար
. Շենքերի/շինությունների բարձրությունը (առավելագույն)-8 մ
. Շենքերի/շինությունների զբաղեցված տարածք (առավելագույն)-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի անջրանցիկ առավելագույն տարածք-չի սահմանափակվում,
. Հողամասի նվազագույն կանաչ ծածկույթ-չի սահմանափակվում:
__________________
Ծանոթություն. Բոլոր գոտիներում հատուկ թույլտվություն ինժեներական սարքավորումների օգտագործման վերաբերյալ:
III-8. Կառուցապատման կանոններ
Սահմանված են տեղական պայմաններից բխող կանոններ, որոնք պարտադիր են նախագծվող ողջ տարածքում կիրառելու և բոլոր գոտիների համար: Դրանք հիմնականում կարգավորում են կառուցապատման և շահագործման ընթացքում առաջացող միջավայրի համալիր կանոնակարգման խնդիրները, այն է.
. ընդունված սկզբունքներին չհամապատասխանող կառույցների աստիճանական վերափոխման մեխանիզմները,
. բնապահպանական միջոցառումների իրականացումը,
. գոտիավորման նախագծով ներկայացված պահանջների իրականացումը:
1. Շինարարական և վերանորոգման աշխատանքներ
. Բոլոր շինարարական, վերակառուցման, վերականգնման և վերանորոգման աշխատանքները պետք է կատարվեն միայն գործող ընթացակարգերով հաստատված ճարտարապետաշինարարական նախագծերով:
2. Շենքերի Ճակատների արտաքին հարդարանք
. Շենքերի Ճակատների (փողոցային և բակային) արտաքին հարդարանքի հետ կապված բոլոր շինարարական և վերանորոգման աշխատանքները պետք է կատարվեն միայն գործող ընթացակարգերով հաստատված ճարտարապետաշինարարական նախագծերով:
- Շինանյութ
. Պատմաճարտարապետական արժեք ներկայացնող շենքերի/շինությունների բնական սրբատաշ քարերից կառուցված ճակատային պատերը ներկել կամ երեսապատել արգելվում է:
. Այլ շենքերի համար, որպես կանոն պետք է օգտագործել սև, վարդագույն, սպիտակ երանգների շինանյութեր:
. Արտաքին ճակատների ձևավորման համար արգելվում է դեղին (բացի ոսկեգույնից և օխրայից), կապույտ և կանաչ երանգների օգտագործումը:
- Նկուղներ և կիսանկուղներ
. Բնակելի շենքերի նկուղային և կիսանկուղային հարկերը փողոցի կողմից մեկուսացված մուտքեր չպետք է ունենան:
. Բոլոր շենքերի կիսանկուղների պատուհանների գոգերը մայթից պետք է առնվազն 30 սմ բարձր լինեն:
- Շենքերի շքամուտքեր
. Շենքերի շքամուտքերի աստիճանները փողոցի կարմիր գծից դուրս չպետք է դրվեն:
- Տանիքներ
. Լանջավոր տանիքների կիրառման դեպքում դրանց առավելագույն թեքությունը (i) պետք է ընդունել-0.5:
. Լանջավոր տանիքների գագաթի բարձրությունը պետք է սահմանափակվի կառույցի խորության կեսի չափով:
. Լանջավոր տանիքներում ձեղնահարկը որպես բնակելի տարածություն օգտագործելու դեպքում փողոց դուրս եկող պատուհանները պետք է արգելվեն:
- Գովազդ
. Հուշարձաններ չհանդիսացող շենքերին կցված գովազդային վահանակների մակերեսը չպետք է գերազանցի շենքի ճակատային պատի 10 տոկոսը:
. Փողոցներում տեղադրվող առանձին կանգնած գովազդային վահանակները պետք է տեղադրվեն մոտակա կարգավորվող խաչմերուկից առնվազն 50 մ հեռավորության վրա:
1. Ցուցանակներ և անվանատախտակներ
. Փողոցների անվանատախտակները պետք է տեղադրվեն ստանդարտ չափերով 50 x 15 սմ` միասնական հատուկ նախագծի համաձայն:
. Շենքերի համարների չափերը պետք է ընդունվեն`
ա) լուսավորությամբ, կլոր` տրամագիծը-30 սմ
բ) առանց լուսավորության` քառակուսի-15x15 սմ:
Հիմնարկությունների անվանատախտակները և բնակիչների անվանատախտակները կցվում են միայն շքամուտքերի դռներին:
2. Փողոցային լուսավորություն
. Մինչև 12 մ լայնություն ունեցող փողոցներում լուսավորության սյուների կիրառումն արգելվում է: Այս կարգի փողոցներում լուսավորությունը պետք է կազմակերպվի պատի աշտանակներով:
3. Տրանսպորտի միջոցների կանգառներ
. Տրանսպորտի միջոցների կանգառները պետք է տեղավորվեն, որպես կանոն, միասնական նախագծով թեթև կոնստրուկցիաներից կառուցված, թափանցիկ պատերով կամ սյուներով շինությունների մեջ: Առավելագույն չափերը` երկարությունը-6.0 մ, լայնությունը-2.4 մ:
.
4. Հեռավորությունը շենքերի միջև
Բնակելի և հասարակական, ինչպես նաև արտադրական շենքերի միջև եղած հեռավորությունը պետք է ընդունել հիմնվելով արևի ճառագայթման քանակի (ինսոլյացիայի) և լուսավորվածության հաշվարկների վրա, ինչպես նաև հակահրդեհային պահանջներին համապատասխան:
2-3 հարկանի բնակելի շենքերի երկար կողմերի միջև հեռավորությունը (կենցաղային խզումներ) պետք է ընդունել 12 մ-ից ոչ պակաս: Այս շենքերի երկար կողմերի և բնակելի սենյակներից պատուհաններ ունեցող կողաճակատների միջև` 12 մ-ից ոչ պակաս: Նշված հեռավորությունները կարող են կրճատվել ինսոլյացիայի և լուսավորության նորմերը պահպանելու դեպքում, եթե ապահովված է պատուհանից պատուհան բնակելի սենյակների անտեսանելիությունը:
5. Շենքերի տեղադրությունները
Շենքերի տեղադրել քամիների գերակշիռ ուղղությունների հաշվառումով` կողաճակատներով դեպի վերջիններս (տեղի բնակլիմայական պայմանների հաշվառումով):
6. Աղմուկի թույլատրելի մակարդակ
Բոլոր գոտիներում, որտեղ թույլատրված է բնակելի կառուցապատում, աղմուկի թույլատրելի մակարդակը չպետք է գերազանցի 55 դԲԱ (ցերեկը) և 45 դԲԱ (գիշերը):
7. Գոտիավորմանը չհամապատասխանող կառուցապատման կարգավորում
. Գոտիավորմանը չհամապատասխանող բոլոր տեսակի օրինական համարվող օգտագործման ձևերը, որոնք գոյությունը պահպանել են մինչև սույն նախագծի հաստատման տարեթիվը, այսուհետև պետք է կարգավորվեն միայն սույն կանոնների պահանջներին համապատասխան:
. Գոտիավորմանը չհամապատասխանող բոլոր տեսակի օրինական համարվող շենքերի և կառույցների ընդարձակում չի թույլատրվում:
. Գոտիավորմանը չհամապատասխանող 6 ամսից ավելի լքված և չօգտագործվող օրինական համարվող կառույցների հետագա օգտագործման ձևը պետք է որոշվի համաձայն այն հիմնական գոտու թույլատրելի օգտագործումների կանոնների, որտեղ այն գտնվում է:
. Գոտիավորմանը չհամապատասխանող օրինական համարվող կառուցապատման ձևերը կարող են վերանորոգվել, եթե բոլոր կառուցվածքային փոփոխումները կատարվում են միայն գործող քաղաքաշինական օրենսդրությանը համաձայն:
. Եթե գոտիավորմանը չհամապատասխանող օրինական համարվող կառույցի վերանորոգման արժեքը գերազանցում է նրա տեղափոխման արժեքի 50%-ը, ապա այդ կառույցը պետք է արգելվի:
8. Կառուցապատման թույլտվություններ
Օգտագործման ձևերի համար թույլտվությունների կառուցվածքը հիմնվում է «ընդունված գոտի-թույլատրելի հողօգտագործման ձև» սկզբունքի վրա: Սահմանվել են հետևյալ թույլատվության ձևերը`
- թույլատրվում է
Թույլատրված օգտագործման ձևերը այն կառուցապատման և հողօգտագործման թույլատրված տիպերն են, որոնք արդեն վերջնականորեն սահմանվել են արդեն նախագծային փուլում, հողհատկացման հիմք են հանդիսանում համապատասխան գոտիներում և լրացուցիչ քննարկման կարիք չունեն:
II-9. Տերմիններ և սահմանումներ
Աստիճանական զարգացման հիմնական գոտիներ` հիմնական գոտիներ, որոնք առանձնացվում են որոշակի տարածքների փուլ առ փուլ երկարաժամկետ զարգացման և կառուցապատման խրախուսման համար:
Առանձնատներ տնամերձ հողամասերով` բնակելի միավոր մեկ ընտանիքի համար, որը տեղակայված է իր սեփական տնամերձ հողամասում:
Բազմաբնակարանանոց տներ` 2 և ավելի բնակարաններ միավորված մեկ շենքում:
Ինսոլյացիա` տարածքներում և սենյակներում արևի ուղիղ անընդհատ ճառագայթման տևողության նորմատիվային պահանջ:
Լրացուցիչ պահանջներ` նախատեսվում են տարբեր գոտիներում տեղադրվող այն օգտագործման ձևերի համար, որոնց բնույթը մասամբ չի համապատասխանում տվյալ գոտուն ներկայացվող պահանջներին և դրանց գործառնությունը հիմնականում կապվում է հատուկ պայմանների կիրառման հետ:
Կանաչ ծածկույթ` բուսական ծածկույթ (ծառեր, թփուտներ, խոտաբույսեր և այլն):
Կառուցապատման / հողօգտագործման չափորոշիչներ և կարգավորիչներ` սահմանում են տվյալ գոտու հողօգտագործման և կառուցապատման պահանջներին համապատասխանող բնութագրերի համակարգը, որոնցով կանոնակարգվում է տարածքի յուրացման ինտենսիվությունը, կառուցապատման խտությունը, կառույցների հարկայնությունը, գեղագիտական պահանջները: Կարգավորիչների պարամետրերը հիմնվում են օրենսդրական և պետական նորմատիվ փաստաթղթերի վրա, տեղայնացվում են` ելնելով յուրաքանչյուր գոտու յուրահատուկ պահանջներից և փոփոխվում են գոտուց գոտի:
Հակահրդեհային պահանջներ` շենքերը, կառույցները հրդեհներից պաշտպանելու համար կառուցման և այլ միջոցառումների նորմերով հաստատված պարտադիր կարգ:
Համալիր հատակագծման հիմնական գոտիներ` գոտևորման նախագծում առանձնացված շրջաններ, որոնց նպատակն է`
. խրախուսել տարածքի բազմաբնույթ օգտագործումը,
. ապահովել համաքաղաքային համալիրների կառուցումը,
. հատուկ նախագծվող համալիրները ներդաշնակորեն ինտեգրել կազմավորվող քաղաքաշինական միջավայրում
Համաքաղաքային նշանակության փողոցներ` հաղորդակցային կապ բնակելի, արդյունաբերական շրջանների և հասարակական կենտրոնների, ինչպես նաև մայրուղային փողոցների, քաղաքային ճանապարհների և ընդհանուր օգտագործման ճանապարհների միջև:
Շրջանային նշանակության փողոցներ` տրանսպորտային և հետիոտն կապ բնակելի շրջանների, բնակելի և արդյունաբերական շրջանների, ինչպես նաև հասարակական կենտրոնների միջև, ելքեր դեպի մայրուղային փողոցներ:
Տեղական նշանակության փողոցներ` տրանսպորտային (առանց բեռնատար և հասարակական տրանսպորտի բացթողման) և հետիոտնային կապ բնակելի շրջանների տարածքներում, ելքեր դեպի մայրուղային փողոցներ և շարժման կարգավորումով ճանապարհներ:
Երթևեկության անցուդարձ` միավոր ժամանակահատվածում (օր, ժամ) ճանապարհի որևէ կտրվածքով հանդիպակաց ուղղություններով անցնող ավտոմոբիլների քանակը:
Ճանապարհի բեռնվածության մակարդակ` երթևեկության անցուդարձի հարաբերությունը ճանապարհի թողունակությանը:
Երթևեկային մաս` ճանապարհի մակերևույթի շերտ, որի սահմաններում կատարվում է ավտոմոբիլների երթևեկությունը:
Կարմիր գիծ` շենքերն ու շինությունները փողոցներից անջատող սահմանը,որով սահմանվում է նաև գլխավոր և երկրորդական փողոցների, ներառյալ մայթերի լայնությունը:
Մայթի բանուկ մաս` փողոցի մայթերի հետիոտնի շարժման համար հատկացված շերտ:
Հողամաս` որոշակի սահմաններ ունեցող հողատարածք, որի վրա տարածվում է սեփականության իրավունքը:
Հողամասի անջրանցիկ տարածք` հողամասի այն հատվածը, որի բուսական բնաշերտը ծածկված է արհեստական կառույցներով (շենք, մայթ, սալարկ):
Հողամասի ճակատը` հողամասի կարմիր գծին հարող կողմը:
Հիմնական գոտիներ` գոտևորման նախագծում առանձնացված շրջաններ, որտեղ սահմանվում են տվյալ տարածքի գերակշիռ օգտագործման և կառուցապատման կանոնները: Նույն տարածքային միավորին պետք է համապատասխանի միայն մեկ հիմնական գոտի:
Ձեղնահարկ` լանջավոր տանիքի ներքին տարածությունը:
Նորմ` նախագծման և շինարարության համար սահմանված պարտադիր կարգ:
Շենքի բարձրություն` մայթի մակերևույթից մինչև քիվի վերին եզրն ընկած ուղղաձիգ հեռավորությունը:
Ոչ հիմնական շինություն`կրպակներ, տաղավարներ ճարտարապետական փոքր ձևեր:
Շրջանային նշանակության փողոց` երթևեկելի և հետիոտն կապ բնակելի և այլ գոտիների միջև, ինչպես նաև ելք դեպի մայրուղի:
Սանիտարահիգիենիկ պահանջներ` բնակվելու տարածությունների` շրջակա միջավայրի սահմանային թույլատրելի վիճակներին համապատասխանության պահանջներ:
Հատուկ թույլատվություն` կառուցապատման և հողօգտագործման տեսակները, որոնց բնութագրերը տարբերվում են գոտիներում թույլատրելի օգտագործման ձևերից և որոնք այնուամենայնիվ կարող են կիրառվել այդ գոտիներում հատուկ պայմաններով և համապատասխան հասարակական քննարկումներից հետո:
III-10. Համայնքի հողօգտագործում
Ծաղկահովիտ համայնքի վարչական տարածքը կազմում է 1698.9 հա, որից քաղաքացիների սեփականություն է կազմում 674.0 հա, իրավաբանական անձանց սեփականությունը` 0.0 հա, համայնքի սեփականություն 784.8 հա, իսկ պետական սեփականության հողեր` 240.1:
Քանի որ բնակավայրի հեռանկարային զարգացման հիմնական տարածքները ձևավորվել են գյուղ նշանակության արոտավայրերի և այլ գյուղատնտեսական հողերի, ինչպես նաև արտադրական անօգտագործելի տարածքների հաշվին, ապա նշված հողատեսքերի նպատակային նշանակության փոփոխությունների տրանսֆորմացիան բերված է «Նպատակային նշանակության» աղյուսակում:
Նպատակային նշանակությունը
._________________________________________________________________________.
|NN|ներկա վիճակը հողատեսքը|Տարած-|Ընդա-|առաջարկվող|հողատեսքը |Տարած-|
| | |քը հա |մենը | | |քը հա |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|1 |գյուղատնտեսական վարելահող |5.6 |5.6 |բնակավայրի|անհատական |5.6 |
| | | | | |բնակ. | |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|2.|արդ. ընդերքօգտ. գյուղ. |4.8 |4.8 |բնակավայրի|անհատական |2.8 |
| | արտադր | | | |բնակ. | |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
| | | | | |___________|______|
| | | | | |հասարակական|2.0 |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|3 |արդ. ընդերքօգտ. արդյունա- |3.9 |3.9 |բնակավայրի|ընդհանուր |3.9 |
| | բերական | | | |օգտագործման| |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
| |բնակավայրի այլ հողեր |0.20 | |բնակավայրի|անհատական |1.32 |
| | | | | |բնակ. | |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
|4 |___________________________|______| | |___________|______|
| |գյուղատնտեսա- այլ |4.05 |5.32 | |ընդհանուր |4.0 |
| |կան գյուղատնտ.| | | |օգտագործման| |
| | վարելահող |1.07 | | | | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|5 |գյուղատնտեսական վարելահող |5.70 |5.70 |բնակավայրի|անհատական |5.07 |
| | | | | |անհատական | |
| | | | | |բնակ. | |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
| | | | | |___________| |
| | | | | |հասարակական|0.63 |
| | | | | |կառուցա- | |
| | | | | |պատում | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|6 |բնակավայրի տնամերձ |0.55 |0.55 |արդ. |գյուղ. |0.55 |
| | | | |ընդերքօգտ.|արտադր. | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|7 |էներգետիկա, կոմունալ |8.03 |8.03 |հատուկ |զբոսաշրջու-|8.03 |
| |կապ, տրանսպորտ, ենթ. | | |պահպանվող |թյան, | |
| |կոմունալ ենթ. | | | |հանգստի և | |
| | | | | |առողջարա- | |
| | | | | |րական | |
| | | | | |նպատակներով| |
| | | | | |նախատեսված | |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|8 |գյուղատնտեսական այլ |3.0 |3.0 |բնակավայրի|ընդհանուր |3.0 |
| | գյուղատնտ.| | | |օգտագործման| |
|__|___________________________|______|_____|__________|___________|______|
|9.|գյուղատնտեսական վարելահող |1.03 |1.03 |էներգետիկա|մաքրման |1.03 |
| | | | |կապ, |կայան | |
| | | | |տրանսպորտ,| | |
| | | | |կոմունալ | | |
| | | | |ենթ. | | |
._________________________________________________________________________.
Ստորև, աղյուսակում բերվում է հողատեսքերն ըստ հողօգտագործողների և սեփականության սուբյեկտների (կադաստրային քարտեզագրման տվյալներն առ 01.01.2007թ):
Հողային ֆոնդի փաստացի բաշխվածությունը
.________________________________________________________________
|Նպատակային |Հողատեսք, |Գոյություն ունեցող իրավիճակ |
|նշանակություն |գործառնական |_________________________________|
| |նշանակություն| Սեփականության սուբյեկտ |
| | |_________________________________|
| | |Ընդա- |ՀՀ քա-|իրավա- |Համայնքա- |
| | |մենը |ղաքա- |բանական|յին և |
| | | |ցիներ |անձանց |պետական |
| | | | | |(ընդամենը) |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|1. գյուղա- |վարելահող |636.4 |565.5 |- |71/0 |
|տնտեսական |_____________|______|______|_______|___________|
| |բազմամյա |0.0 |0.0 |0.0 |0.0 |
| |տնկարկներ | | | | |
| |(ընդամենը) | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այդ թվում |- |- |- |- |
| |պտղատու այգի | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խաղողի այգի |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ բազմամյա |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խոտհարք |73.7 |- |- |73.7 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արոտ |504.0 |- |- |504.0 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ |36.0 |- |- |36.0 |
| |հողատեսքեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |1250.2|565.5 |0.0 |684.7 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|2. բնակավայրի |բնակելի |108.9 |108.5 |- |0.4 |
| |կառուցապատում| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այդ թվում | | | | |
| |տնամերձ հողեր|108.5 |108.5 |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այգեգործական |- |- |- |- |
| |(ամառանոցներ)| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հասարակ | | | | |
| |կառուցապատում|8.1 |- |- |59/22 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խառը |- |- |- |- |
| |կառուցապատ | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդհ. | | | | |
| |օգտագործման |16.8 |- |- |16.8 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ հողեր |13.3 |- |- |13.3 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |147.0 |108.5 |0.0 |36.3/22 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|3. արդյունաբեր,|գյուղա- |3.0 |- |- |3.0 |
|ընդերք և այլ |տնտեսական, | | | | |
|արտ. նշանակութ.|արտադրական | | | | |
|օբյեկտներ |_____________|______|______|_______|___________|
|արդյունաբերական|պահեստարան- | | | | |
| |ների |2.2 |- |- |2.2 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդերքի | | | | |
| |օգտագործման |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |54.2 |- |- |54.2 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|4. Էներգետիկայի|էներգետիկայի |1.7 |- |0.1/1.6| |
|կապի, տրանսպ. |_____________|______|______|_______|___________|
|և կոմունալ |կապի |1.1 |- |- |0.2/0.9 |
|ենթակառուցվածք-|_____________|______|______|_______|___________|
|ների հողեր |տրանսպորտի |1.7 |- |- |0.0/1.7 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |կոմունալ |0.1 |- |- |0.1 |
| |ենթակառուց- | | | | |
| |վածք. | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |4.7 |- |- |0.4/6.3 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|5.5.5. հատուկ |բնապահպանական|- |- |- |- |
|պահպանվող |_____________|______|______|_______|___________|
|տարածքներ |այդ թվում |- |- |- |- |
| |նաև | | | | |
| |արգելոցներ | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արգելավայրեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ազգային |- |- |- |- |
| |պարկեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |առողջարարական|- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հանգստի |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |պատմական և | | | | |
| |մշակութային |20.1 |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |20.1 |- |- |- |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|6. հատուկ նշան.|ընդամենը |1.5 |- |- |0.0/1.5 |
|հողեր | | | | | |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|7. անտառային |անտառ |210.8 |- |- |0.0/210.8 |
|հատուկ պահպ. |_____________|______|______|_______|___________|
|տարածքներ |թփուտ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |վարելահող |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արոտ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ հողեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |210.8 |- | |0.0/210.8 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|8. ջրային |գետեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ջրամբարներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |լճեր |5.6 |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ջրանցքներ |3.4 |- |- |0.0/3.4 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հիդրոտեխնի- |1.5 |- |- |1.5 |
| |կական և | | | | |
| |ջրատնտեսական | | | | |
| |այլ օբյեկտներ| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |10.4 |- |- |7/3.4 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|9. պահուստային |աղուտներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ավազուտներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ճահիճներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ անօգտ. |- |- |- |- |
| |հողեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |- |- |- |- |
|_____________________________|______|______|_______|___________|
| ընդամենը` հողեր |1698.9|674.0 |0.0 |784.8/240.1|
.________________________________________________________________
._______________________________________________________________.
|Նպատակային |Հողատեսք, |Գոյություն ունեցող իրավիճակ |
|նշանակություն |գործառնական |_________________________________|
| |նշանակություն| Սեփականության սուբյեկտ |
| | |_________________________________|
| | |Ընդա- |ՀՀ քա-|իրաբա- |Համայնքա- |
| | |մենը |ղաքա- |բանական|յին և |
| | | |ցիներ |անձանց |պետական |
| | | | | |(ընդամենը) |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
| 1 | 2 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|1. գյուղա- |վարելահող |619.6 |548 |- |71/0 |
|տնտեսական |_____________|______|______|_______|___________|
| |բազմամյա |0.0 |0.0 |0.0 |0.0 |
| |տնկարկներ | | | | |
| |(ընդամենը) | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այդ թվում |- |- |- |- |
| |պտղատու այգի | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խաղողի այգի |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ բազմամյա |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խոտհարք |73.7 |- |- |73.7 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արոտ |272.5 |- |- |272.5 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ |271.0 |- |- |27.1 |
| |հողատեսքեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |992.9 |548.6 |- |444.3 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|2. բնակավայրի |բնակելի |136.7 |131.0 |- |5.7 |
| |կառուցապատում| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այդ թվում | | | | |
| |տնամերձ հողեր|131.0 |131.0 |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այգեգործական |- |- |- |- |
| |(ամառանոցներ)| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հասարակ | | | | |
| |կառուցապատում|15.3 |- |- |8.3/7 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |խառը |0.0 |- |- |- |
| |կառուցապատ | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդհ. | | | | |
| |օգտագործման |39.3 |- |- |39.3 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ հողեր |0.0 |- |- | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |191.3 |131.0 |0.0 |53.3/7 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|3. արդյունաբեր,|գյուղա- |1.6 |- |- |1.6 |
|ընդերք և այլ |տնտեսական, | | | | |
|արտ. նշանակութ.|արտադրական | | | | |
|օբյեկտներ |_____________|______|______|_______|___________|
|արդյունաբերական|պահեստարան- | | | | |
| |ների |33.6 |- |- |33.6 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդերքի | | | | |
| |օգտագործման |0.0 |- |- |0.0 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |35.2 |- |- |35.2 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|4. Էներգետիկայի|էներգետիկայի |1.7 |- |- |0.1/1.6 |
|կապի, տրանսպ. |_____________|______|______|_______|___________|
|և կոմունալ |կապի |1.1 |- |- |0.2/0.9 |
|ենթակառուցվածք-|_____________|______|______|_______|___________|
|ների հողեր |տրանսպորտի |0.2 |- |- |0.0/0.2 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |կոմունալ |0.1 |- |- |0.1 |
| |ենթակառուց- | | | | |
| |վածք. | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |3.1 |- |- |0.4/2.7 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|5.5.5. հատուկ |բնապահպանական|- |- |- |- |
|պահպանվող |_____________|______|______|_______|___________|
|տարածքներ |այդ թվում |- |- |- |- |
| |նաև | | | | |
| |արգելոցներ | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արգելավայրեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ազգային |- |- |- |- |
| |պարկեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |առողջարարական|- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հանգստի |10.4 |- |- |10.4 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |պատմական և | | | | |
| |մշակութային |240.1 |- |- |2.1/238 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |250.5 |- |- |12.5/238 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|6. հատուկ նշան.|ընդամենը |1.5 |- |- |0.0/1.5 |
|հողեր | | | | | |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|7. անտառային |անտառ |214 |- |- |0.0/214 |
|հատուկ պահպ. |_____________|______|______|_______|___________|
|տարածքներ |թփուտ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |վարելահող |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |արոտ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ հողեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |214 |- | |0.0/214 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|8. ջրային |գետեր |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ջրամբարներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |լճեր |5.6 |- |- |5.6 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ջրանցքներ |3.4 |- |- |3.4 |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |հիդրոտեխնի- |1.5 |- |- |1.5 |
| |կական և | | | | |
| |ջրատնտեսական | | | | |
| |այլ օբյեկտներ| | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |140.4 |- |- |7/3.4 |
|_______________|_____________|______|______|_______|___________|
|9. պահուստային |աղուտներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ավազուտներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ճահիճներ |- |- |- |- |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |այլ անօգտ. |- |- |- |- |
| |հողեր | | | | |
| |_____________|______|______|_______|___________|
| |ընդամենը |- |- |- |- |
|_____________________________|______|______|_______|___________|
| ընդամենը` հողեր |1698.9|679.6 |- |552.7/466.6|
._______________________________________________________________.
III-11. Ծաղկահովիտ համայնքի գլխավոր հատակագծի հիմնադրույթների
իրականացման առաջնահերթ միջոցառումներ
Հաշվի առնելով Ծաղկահովիտ համայնքի և տարածաշրջանի զարգացման փոխկապակցված հիմնախնդիրները (միասնական տրանսպորտային, ինժեներական ցանց, ինժեներական նախապատրաստման միջոցառումների ընդհանրություն, ճանապարհների շահագործման, սոցիալական ծառայությունների, ռեսուրսների օգտագործման միասնական ծրագրերի մշակման անհրաժեշտություն) առաջարկվում է`
1. Միջհամայնքային միավորման ստեղծում` Գեղադիր, Գեղարոտ, Նիգավան, Հնաբերդ գյուղական համայնքների հետ:
2. Ջրամատակարարման, ջրահեռացման ցանցերի կարգավորում, կատարելագործում.
3. Ջրամատակարարման գոտու կառուցում,
4. Կեղտաջրերի մաքրման կայանի և նոր կոյուղատարի կառուցում,
5. Կիսակառույց շենքերի ավարտում,
6. Փողոցային ցանցի վերանորոգում, համակարգում և կատարելագործում,
7. Նախատեսված տնամերձերով տարածքների աստիճանական կառուցապատման խրախուսում` կառուցապատման ընթացքում առաջնորդվելով գոտիավորման նախագծով առանձնացված յուրաքանչյուր գոտուն համապատասխանող չափորոշիչ և կարգավորիչ նորմերով,
8. Գոյություն ունեցող բազմաբնակարան շենքերից երկուսի իրացում, մնացածի ուժեղացում և վերականգնում, հարող տարածքներում միջին հարկայնության, սոցիալական խավերի համար հասանելի սեյսմակայուն բնակելի տների իրականացում:
9. Նոր կառուցապատվող թաղամասի նախատեսված տնամերձերով տարածքների աստիճանական կառուցապատման խրախուսում` կառուցապատման ընթացքում առաջնորդվելով գոտիավորման նախագծով առանձնացված յուրաքանչյուր գոտուն համապատասխանող չափորոշիչ և կարգավորիչ նորմերով: Սահմանվում են տարածքների կարգավորման հետևյալ առաջնահերթությունները`
- բնակավայրի հյուսիսային մասի կառուցապատում անհատական տնամերձերով, ինչպես նաև առաջին անհրաժեշտության սպասարկման օբյեկտներով;
- բնակավայրի հասարակական կենտրոնի, սպորտային համալիրի կառուցապատում և ընդհանուր օգտագործման կանաչ տարածքների կազմակերպում:
ՀՀ ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ՄԱՐԶԻ ԾԱՂԿԱՀՈՎԻՏԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ (ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾ
______________________________
ԻՐՏԵԿ - հատակագիծը չի բերվում