Սեղմել Esc փակելու համար:
ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ (2-ՐԴ ՄԱՍ)

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

25 սեպտեմբերի 2008 թվականի N 1160-Ն

 

ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(2-րդ մաս)

 

ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ

(2-րդ մաս)

 

144. ՈՒղևորների նստեցման ժամանակ բազկաթոռների (խցիկների) միջև ժամանակի նվազագույն միջակայքը պետք է ընդունվի` ըստ N 4 աղյուսակում նշված համապատասխան մեծությունների:

 

Աղյուսակ N 4

._________________________________________________________________________.

|NN |Ճոպանուղու տեսակը         |              միջակայքը, վրկ              |

|ը/կ|                          |__________________________________________|

|   |                          |   բազկաթոռների միջև       |խցիկների միջև |

|   |                          |___________________________|              |

|   |                          |հետիոտների   |դահուկորդների|              |

|   |                          |համար        |համար        |              |

|   |                          |ճոպանուղիների|ճոպանուղիների|              |

|   |                          |վրա          |վրա          |              |

|___|__________________________|_____________|_____________|______________|

|1. |Անընդհատ շարժումով        |             |             |              |

|   |__________________________|_____________|_____________|______________|

|   |մեկտեղանի բազկաթոռներ     |    5,0      |   4,0       |              |

|   |__________________________|_____________|_____________|______________|

|   |երկտեղանի բազկաթոռներ     |    8,0      |   6,0       |              |

|   |__________________________|_____________|_____________|______________|

|   |երեքտեղանի բազկաթոռներ    |    8,0      |   6,0       |              |

|   |__________________________|_____________|_____________|______________|

|   |չորստեղանի բազկաթոռներ    |    10,0     |   8,0       |              |

|___|__________________________|_____________|_____________|______________|

|2. |Մեկտեղանի և  երկտեղանի    |             |             |    10,0      |

|   |խցիկներ անընդհատ շարժմամբ |             |             |              |

|___|__________________________|_____________|_____________|______________|

|3. |Խմբերի բաբախող շարժմամբ   |Խմբում       |             |              |

|   |__________________________|բազկաթոռների |             |              |

|   |երկտեղանի բազկաթոռներ     |միջև  հեռա-  |             |              |

|   |__________________________|վորությունը  |             |              |

|   |երեքտեղանի բազկաթոռներ    |որոշվում է   |             |              |

|   |__________________________|դրանց        |             |              |

|   |չորստեղանի բազկաթոռներ    |միացման      |             |              |

|   |                          |կոնստրուկցիոն|             |              |

|   |                          |առանձնահատ-  |             |              |

|   |                          |կություններով|             |              |

|___|__________________________|_____________|_____________|______________|

|4. |Խմբերի բաբախող շարժմամբ   |             |             |Խմբում        |

|   |__________________________|             |             |բազկաթոռների  |

|   |երկտեղանի խցիկներ         |             |             |միջև  հեռավո- |

|   |__________________________|             |             |րությունը     |

|   |երեքտեղանի խցիկներ        |             |             |որոշվում է    |

|   |__________________________|             |             |դրանց միացման |

|   |չորստեղանի խցիկներ        |             |             |կոնստրուկցիոն |

|   |__________________________|             |             |առանձնահատ-   |

|   |վեցտեղանի խցիկների        |             |             |կություններով |

._________________________________________________________________________.

 

145. Ճոպանուղու կանգնեցման ժամանակ շարժաբեր փոկանիվի վրա դանդաղեցումը չպետք է գերազանցի`

նորմալ (աշխատանքային) ռեժիմում` 1 մ/վ2,

վթարային կանգի դեպքում` 2 մ/վ2:

Ճոպանուղու շարժակի վրա պետք է նախատեսված լինի վթարային արգելակի վրա ազդող բլոկավորում` ճոպանուղու հակառակ ընթացքի դեմ:

146. Ճոպանուղու ուղեգծի երկայնքով կրողաքարշային ճոպանը պահելու և շեղման համար հենարանների վրա պետք է տեղադրվեն հոլովակային հավասարակշռիչ լծակներ, ինչպես նաև` առանձին կանգնած հոլովակներ:

147. Գծային հենարաններին հոլովակային հավասարակշռիչ լծակների ամրացման հանգույցների սարքվածքը պետք է ապահովի հորիզոնական հարթությունում կրողաքարշային ճոպանի դիրքի անկյունային և առանցքային կարգավորման հնարավորություն:

148. Հավասարակշռիչ լծակները պետք է ապահովված լինեն կրողաքարշային ճոպանի հոլովակից դեպի ծիրի ներս շեղումը խոչընդոտող սարքվածքներով, ինչպես նաև կրողաքարշային ճոպանի հոլովակներից ծիրից դուրս շեղման ժամանակ գետնին ընկնելը կամ վերև բարձրանալը (վերին հավասարակշռիչ լծակներով հենարանների վրա)` խոչընդոտող ճոպանի որսիչներով:

149. Հավասարակշռիչ լծակների վրա պետք է տեղադրված լինեն բլոկավորող սարքվածքներ, որոնք ճոպանը հոլովակից դուրս գալու (ընկնելու) դեպքում աշխատանքային արգելակի կիրառմամբ անջատում են ճոպանուղու շարժակը:

150. Հրող հենարանների վրա, ի հավելումն հավասարակշռիչ լծակներում առկա որսիչների և բլոկավորման սարքվածքներին, պետք է տեղադրված լինեն կրկնակիչ սարքվածքներ:

151. Նստեցման-իջեցման հարթակի լայնությունը` բազկաթոռի եզրից մինչև ցանկապատը, պետք է լինի 1,0 մ-ից ոչ պակաս:

152. Հետիոտների նստեցման-իջեցման հարթակը պետք է լինի հորիզոնական կամ թեք` 60-ից ոչ ավելի թեքության անկյունով:

153. ՈՒղևորների իջեցման հարթակի երկարությունը պետք է սահմանվի` կախված շարժակազմի շարժման արագությունից: Իջեցման հարթակի երկարության (L) և շարժման արագության (V) հարաբերությունը պետք է լինի N 5 աղյուսակում նշվածից ոչ պակաս:

 

Աղյուսակ N 5

 

.__________________________________________________.

| NN|Շարժակազմի տեսակը     |L/ V հարաբերությունը ոչ|

|ը/կ|                      |    պակաս, քան (վրկ)   |

|___|______________________|_______________________|

| 1.|Մեկտեղանի բազկաթոռներ |           3           |

|___|______________________|_______________________|

| 2.|Երկտեղանի բազկաթոռներ |           5           |

|___|______________________|_______________________|

| 3.|Երեքտեղանի բազկաթոռներ|           8           |

|___|______________________|_______________________|

| 4.|Չորստեղանի բազկաթոռներ|           8           |

|___|______________________|_______________________|

| 5.|Երկտեղանի խցիկներ     |           7           |

.__________________________________________________.

 

154. ՈՒղևորների իջեցման հարթակը պետք է վերջանա շրջանցող (շարժաբեր) փոկանիվից 1,5 մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա:

155. Դահուկները ոտքերին դահուկորդների տեղափոխման ժամանակ թույլատրվում է իջեցումը կատարել մինչև շրջանցող փոկանիվի առանցքից 2,5 մ-ը: Ընդ որում, իջեցման կետին պետք է նախորդի 3,5 մ-ից ոչ պակաս երկայնքով հորիզոնական հարթակ: Իջեցման կետից պետք է սարքավորված լինի 20-25% թեքությամբ դահուկորդների սահուն էջքը ապահովող թեք հարթակ:

156. ՈՒղևորների նստեցման և իջեցման տեղերը պետք է գծանշված լինեն:

157. ՈՒղևորների նստեցման հարթակի սկիզբը պետք է գտնվի շրջանցող (շարժաբեր) փոկանիվի առանցքից 1-2 մ հեռավորության վրա:

 

ԳԼՈՒԽ 4
ԿԱՅԱՆՆԵՐՈՒՄ ԱՆՋԱՏՎՈՂ ՇԱՐԺԱԿԱԶՄՈՎ ՕՂԱԿԱՁԵՎ ՇԱՐԺՄԱՄԲ ՄԻԱ- ԵՎ ԵՐԿՃՈՊԱՆՈՎ ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

158. Կախովի ճոպանուղու կայաններում բազկաթոռի նստատեղից մինչև կայանի հատակը եղած հեռավորությունը պետք է լինի 0,5-0,7 մ-ի սահմաններում, իսկ խցիկի հատակի մակարդակը բարձր լինի կայանի հատակի մակարդակից ոչ ավելի, քան 0,2 մ-ով:

159. Կախված միաճոպան կախովի ճոպանուղու վրա տեղադրված շարժակազմից, շարժակազմի ստորին մասից մինչև գետինը կամ ջրային մակերևույթն առավելագույն ուղղաձիգ հեռավորությունը չպետք է գերազանցի`

բաց և կիսաբաց բազկաթոռներ և խցիկներ` 18 մ,

փակ խցիկներ` 30 մ:

Առանձին տեղերում, թռիչքի երկարության 1/4-ից ոչ ավելի երկարությամբ հատվածներում, թույլատրվում է այդ հեռավորությունը մեծացնել ոչ ավելի, քան`

10 մ` բաց բազկաթոռների և խցիկների դեպքում,

20 մ` փակ խցիկների դեպքում:

Երկճոպան կախովի ճոպանուղու համար կիսաբաց խցիկների ստորին մասից մինչև գետինը կամ ջրային մակերևույթն ուղղաձիգ հեռավորությունը չպետք է գերազանցի 20 մ:

Փակ խցիկների համար թույլատրվում է շարժակազմի ստորին մասից մինչև գետինը կամ ջրային մակերևույթն ուղղաձիգ հեռավորության անսահմանափակ մեծացում, եթե կախովի ճոպանուղին օժտված է նախագծային բարձրության վրա փրկարարական աշխատանքների անցկացումն ապահովող հատուկ փրկարարական միջոցներով:

160. Երկճոպան կախովի ճոպանուղու ծիրը ընդունվում է այն հաշվարկից, որ ճոպանի երկու ճյուղերի խցիկների` դեպի ծիրի ներս 11o30՛ շեղման դեպքում խցիկների միջև, խցիկների և հետադարձի ճյուղի ճոպանի միջև, խցիկի և քարշային ճոպանի հետադարձ ճյուղի միջև արանքները կազմեն ոչ պակաս, քան`

մինչև 300 մ թռիչքում` 1 մ,

300 մ-ից ավել թռիչքում` 1 մ+0.2մ յուրաքանչյուր հավելյալ (լրիվ կամ ոչ լրիվ) 100 մ-ի թռիչքի համար:

161. Միաճոպան կախովի ճոպանուղու ծիրն ընդունվում է այն հաշվարկից, որ դեպի ծիրի ներս բազկաթոռների (խցիկների) 11o30՛ շեղման դեպքում դրանց միջև լինի արանք`

200 մ երկարությամբ թռիչքում` 1 մ,

200 մ երկարությամբ թռիչքում` 1 մ+ 0,2 մ յուրաքանչյուր հավելյալ (լրիվ կամ ոչ լրիվ) 100 մ-ի համար:

162. Հենարանի և բազկաթոռի (խցիկի), վերջինիս 11o30՛ շեղման դեպքում հեռավորությունը պետք է լինի 0,3 մ-ից ոչ պակաս:

163. Երկճոպան կախովի ճոպանուղու խցիկի մինչև ուղղորդիչների հպումը շեղված և կայանների ու հենարանների կոնստրուկցիաների միջև հեռավորությունը պետք է լինի ոչ պակաս, քան`

0,3 մ` այն տեղերում, որտեղ մարդկանց ներկայությունն անհնար է,

1,0 մ` այն տեղերում, որտեղ մարդկանց ներկայությունը հնարավոր է:

164. Քամու արագությունը, որի ժամանակ թույլատրվում է կախովի ճոպանուղու աշխատանքը, պետք է նշված լինի ճոպանուղու անձնագրում: Նման ցուցումների բացակայության դեպքում քամու արագությունը, որի ժամանակ ճոպանուղու շահագործումը թույլատրվում է, չպետք է գերազանցի 15 մ/վ-ը:

165. Կրողաքարշային ճոպանի հենարանային հավասարակշռիչ լծակի վրա հուսալի նստեցման ապահովման համար պետք է պահպանվեն ստորև նշված պահանջները`

1) կրողաքարշային ճոպանի ձգվածության 40%-ով գերազանցման ժամանակ բեռնվածքը հենարանային հավասարակշռիչ լծակի վրա պետք է մնա դրական.

2) կախովի ճոպանուղու նորմալ աշխատանքի առավել անբարենպաստ պայմանների, ինչպես նաև ճոպանուղու վրա շարժակազմի բացակայության դեպքում կրողաքարշային ճոպանից հավասարակշռիչ լծակի վրա բեռնվածքը պետք է լինի 2000 Ն-ից ոչ պակաս, իսկ հենարանային հոլովակի վրա` 500 Ն-ից ոչ պակաս.

3) բեռնված բազկաթոռի (խցիկի) վերին հավասարակշռիչ լծակի տակով անցնելու դեպքում ճոպանից հավասարակշռիչ լծակի վրա բեռնվածքը պետք է մնա դրական:

166. Երկճոպան ճոպանուղիներում կրող ճոպանից հենարանային կալունի վրա բեռնվածքը պետք է մնա դրական նույնիսկ ներքևից քամու 500 Պա ճնշման դեպքում:

167. Որպես կախովի ճոպանուղու շարժակազմ` կարող են կիրառվել`

1) մինչև 8 ուղևոր ներառյալ տարողությամբ բազկաթոռներ.

2) մինչև 24 ուղևոր ներառյալ տարողությամբ խցիկներ:

Թույլատրվում է շարժակազմի տարողությամբ մեծացում, եթե ուղևորների նստեցման-իջեցման պայմանները դա թույլ են տալիս:

168. Կախովի ճոպանուղու շարժակազմի և կրողաքարշային կամ քարշային ճոպանի հետ միացումը պետք է իրականացվի մեկ կամ երկու` իրարից անկախ սեղմակներով:

Երկու սեղմակների դեպքում պետք է ապահովվի ճիգի հավասարաչափ բաշխումը դրանց միջև:

169. Սեղմակով կրողաքարշային կամ քարշային ճոպանի սեղմման պահանջվող մեծությունը որոշվում է հետևյալ բանաձևով`

 

Pu

------- >= K,

N

 

որտեղ P-ն ճոպանի մեկ սեղմակով սեղմման ուժն է, Ն,

u-ն շփման հարթությունների թիվը և սեղմակի շրթիկների ներքին մակերևույթի ձևը հաշվի առնող շփման բերված գործակիցն է,

N-ը ճոպանի երկայնքով (հաշվի առնելով դինամիկ ազդեցությունը) սեղմակներով բազկաթոռը (խցիկը) տեղաշարժող ուժն է, Ն,

K-ն ցանկացած պայմաններում սեղմակներով բազկաթոռների (խցիկների) սահելու դեմ հուսալիության պաշարի գործակիցն է` հաշվի առնելով ճոպանի և շրթիկների թույլատրելի մաշվածքները (մեկ սեղմակային ապարատի դեպքում K >= 3, երկու սեղմակային ապարատների դեպքում K >= 2,2):

Եթե երկու սեղմակների կենտրոնների միջև հեռավորությունը ճոպանի 15 տրամագծից փոքր է, ապա նման հանգույցը հաշվվում է որպես մեկ սեղմակ:

Ընդ որում, ճոպանի սեղմման տեսակարար ճնշումը չպետք է գերազանցի 3000 կՆ/սմ2:

Սեղմակի ձգվածքի մոմենտի մեծությունը պետք է նշված լինի ճոպանուղու անձնագրում:

170. Բազկաթոռի (խցիկի) յուրաքանչյուր սեղմակ կայանային գործարկիչն անցնելուց հետո, ճոպանուղու ուղեգծից դուրս գալուց առաջ պետք է անցնի ավտոմատ ստուգում` դրա շարժման ուղու վրա տեղադրված հատուկ հսկողության սարքվածքներով`

1) ճոպանի բեռնվածքի ժամանակ շրթիկների դիրքի ճշտությունը.

2) սեղմակների մեխանիզմի թույլատրելի դիրքը.

3) ճոպանի սեղմման ճիգի բավարար լինելը:

Սեղմակի շրթիկների և սեղմակային մեխանիզմի դիրքը պետք է հսկվի առանձին, հսկողական շաբլոններով երկու սարքվածքով, իսկ ճոպանի սեղմման ճիգի բավարար լինելը` սեղմակի շրթիկի վրա տեղաշարժող ճիգ զարգացնող հատուկ սարքվածքով, որը հավասար է`

մեկ սեղմակի դեպքում` 1,5 N,

երկու սեղմակի դեպքում` 1,1 N:

Բազկաթոռի (խցիկի) շարժվող սայլակի կոնտուրային շաբլոնի հպման կամ ճոպանի երկայնքով սեղմակի տեղաշարժման դեպքում ճոպանուղին պետք է ավտոմատորեն կանգնեցվի: Ընդ որում, կայանների կոնստրուկցիայով պետք է ապահովված լինի անսարք բազկաթոռի (խցիկի) ճոպանուղու ուղեգծի վրա դուրս գալու անհնարինությունը:

171. Սեղմակային ապարատի շահագործումը չի թույլատրվում, եթե ճոպանի սեղմումից հետո շրթիկների ընթացքի պաշարը կազմում է դրա անվանական տրամագծի 10 %-ից ոչ պակաս:

172. Շարժակազմի շարժման աշխատանքային արագությունը չպետք է գերազանցի`

բազկաթոռներով միաճոպան ճոպանուղիներում` 5 մ/վ,

խցիկներով միաճոպան ճոպանուղիներում` 6 մ/վ,

խցիկներով երկճոպան ճոպանուղիներում` 7 մ/վ:

173. Երկու իրար հետևից հաջորդող բազկաթոռների (խցիկների) միջև ժամանակի նվազագույն միջակայքը պետք է ավելի մեծ լինի բազկաթոռներում ուղևորների նստեցման-իջեցման համար անհրաժեշտ` N 6 աղյուսակում նշված ժամանակից: Բացի դրանից, բազկաթոռների (խցիկների) միջև նվազագույն հեռավորությունը պետք է լինի 1,5 անգամ ավելի քան ճոպանուղու բեռնման առավել անբարենպաստ պայմաններում արգելակման աշխատանքային ռեժիմում դրա արգելակման ուղու մեծությունը:

 

Աղյուսակ N 6

 

Կախովի ճոպանուղու շարժվող բազկաթոռների կամ խցիկների միջև ժամանակի նվազագույն միջակայքը

 

.__________________________________.

|     Շարժակազմ     |Միջակայքը, վրկ|

|___________________|______________|

|Երեքտեղանի բազկաթոռ|     6        |

|___________________|______________|

|Չորստեղանի բազկաթոռ|     7        |

|___________________|______________|

|Վեցտեղանի բազկաթոռ |     8        |

|___________________|______________|

|ՈՒթտեղանի բազկաթոռ |    10        |

|___________________|______________|

|Չորստեղանի խցիկ    |     8        |

|___________________|______________|

|Վեցտեղանի խցիկ     |    10        |

|___________________|______________|

|ՈՒթտեղանի խցիկ     |    12        |

|___________________|______________|

|Քսանտեղանի խցիկ    |    16        |

|___________________|______________|

|Քսանչորստեղանի խցիկ|    20        |

.__________________________________.

 

174. Ճոպանուղու կանգնեցման ժամանակ շարժաբեր փոկանիվի վրա դանդաղեցումը չպետք է գերազանցի`

նորմալ (աշխատանքային) ռեժիմում` 1,0 մ/վ2,

վթարային կանգնեցման դեպքում` 2,0 մ/վ2:

175. Ճոպանուղու շարժակի վրա պետք է նախատեսված լինի վթարային արգելակի վրա ազդող, ճոպանուղու հակառակ ընթացքի դեմ բլոկավորում:

176. Բացի 175-րդ կետում նշվածից, վթարային արգելակը պետք է գործարկվի նաև 170-րդ, 184-րդ և 185-րդ կետերում թվարկված դեպքերում:

177. Ճոպանուղու ուղեգծի երկայնքով կրողաքարշային ճոպանի պահելու և շեղման համար հենարանների վրա պետք է տեղադրվեն հոլովակային հավասարակշռիչ լծակներ, ինչպես նաև առանձին կանգնած հոլովակներ:

Հոլովակների թիվը մեկ հավասարակշռիչ լծակում կարող է լինել երկուսից մինչև քսանը:

178. Գծային հենարաններին հոլովակային հավասարակշռիչ լծակների ամրացման հանգույցների սարքվածքը պետք է ապահովի հորիզոնական հարթությունում կրողաքարշային ճոպանի դիրքի անկյունային և առանցքային կարգավորման հնարավորություն:

179. Հավասարակշռիչ լծակը պետք է օժտված լինի կրողաքարշային ճոպանի հոլովակից դեպի ծիրի ներս շեղումը խոչընդոտող սարքվածքներով, ինչպես նաև կրողաքարշային ճոպանի հոլովակներից ծիրից դուրս շեղման ժամանակ գետնին ընկնելը կամ վերև բարձրանալը (վերադիր հավասարակշռիչ լծակներով հենարանների վրա) խոչընդոտող ճոպանի որսիչներով:

180. Հավասարակշռիչ լծակների վրա պետք է տեղադրված լինեն բլոկավորող սարքվածքներ, որոնք ճոպանի հոլովակներից դուրս գալու (ընկնելու) դեպքում, աշխատանքային արգելակի կիրառմամբ, անջատում են ճոպանուղու շարժակը:

181. Ճոպանուղու ուղեգծի երկայնքով, քարշային ճոպանի պահման և շեղման համար պետք է կիրառվեն հոլովակներ, իսկ կրող ճոպանի պահման և շեղման համար` հենարանային կալուններ:

182. Հենարանային կալունների վրայի հոլովակները պետք է այնպես պատրաստվեն, որպեսզի բացառվի դրանց վրայից քարշային ճոպանի դուրս գալը կամ կալունները պետք է ապահովված լինեն ճոպանի դուրս գալու դեպքում այն հոլովակների վրա նստեցման ուղղորդիչներով:

183. Կայաններում ուղևորների նստեցումը և իջեցումը պետք է իրականացվի կամ ընթացքից` բազկաթոռների մինչև 0,8 մ/վ, իսկ խցիկների` մինչև 0,5 մ/վ շարժման արագության կամ կանգնեցված բազկաթոռների (խցիկների) դեպքում:

184. ՈՒղեգծից կայան ժամանող բազկաթոռները (խցիկները) պետք է ստիպողաբար անջատվեն քարշային (կրողաքարշային) ճոպանից: Սեղմակային ապարատների բացվածքի բավարար լինելը և դրանցից ճոպանի դուրս գալը պետք է հսկվի ավտոմատ:

185. Պետք է ապահովված լինի շարժակազմի հուսալի ինքնաբերաբար կամ ստիպողական ելքն այն սարքվածքից, որն անջատում է սեղմակը ճոպանից (անջատիչից), դրա հետագա տեղաշարժումը և կանգնեցումն իջեցման հարթակի մոտ (կամ նստեցման և իջեցման հարթակի երկայնքով տեղաշարժումը և 183-րդ կետի համապատասխան նստեցում` փոքր արագությամբ), տեղաշարժը նստեցման հարթակի մոտ, միակցող սարքվածքի մոտ և դուրս գալը ճոպանուղու ուղեգծի վրա:

186. Բազկաթոռների (խցիկների)` մինչև դրանց կցումը և հետո, դրական և բացասական արագացումների մեծությունները չպետք է գերազանցեն 1,5 մ/վ2-ը:

Քարշային կամ կրողաքարշային ճոպանի և բազկաթոռի (խցիկի) արագությունների տարբերությունը դրանց միացման պահին չպետք է գերազանցի 0,25 մ/վ-ը:

187. Ճոպանուղու կայանի վրա տեղակայված հատուկ սարքվածքը պետք է ազդանշան տա կրողաքարշային (քարշային) ճոպանի պարանակապված հատվածի կայանով անցնելու մասին և ավտոմատորեն բացառի բազկաթոռի (խցիկի) ճոպանին միացումը ճոպանի պարանակապված հատվածում: Նման սարքվածք կարող է չտեղակայվել, եթե սեղմակային սարքվածքի բացվածքը (շրթիկների բացվելը) բավարար լինի դրանում պարանակապված ճոպանի տեղավորման և դրա հետագա հուսալի ամրացման համար:

188. Ոչ մի բազկաթոռ (խցիկ) չի կարող բաց թողնվել գիծ, եթե նախորդ բազկաթոռը (խցիկը) չի անցել իրար հաջորդող բազկաթոռների (խցիկների) միջև նվազագույն թույլատրելի հեռավորությանը համապատասխանող ուղին (տես 173-րդ կետը):

189. Կայանային փոխարկիչների շարժակները պետք է ապահովեն բազկաթոռների (խցիկների) տեղաշարժումն այնպիսի ժամանակային միջակայքով, որը համապատասխանում է կրողաքարշային (քարշային) ճոպանի բոլոր արագությունների դեպքում ճոպանուղու ուղեգծի վրա բազկաթոռների (խցիկների) միջև ժամանակային միջակայքին:

190. Ճոպանուղու ուղեգծի կողմից կայանի երկարությունը պետք է լինի այնպիսին, որպեսզի մինչև բազկաթոռի (խցիկի) կցման սարքվածք մտնելը և դրանից դուրս գալուց հետո տեղակայված լինեն ճոպանուղու հորիզոնական հատվածներ` վթարային արգելակի գործարկման ժամանակ առավել բեռնված ճոպանուղու արգելակման ուղու մեծության 1,2-ից ոչ պակաս երկարությամբ:

Հատվածների երկարությունը պետք է չափվի միակցման սարքվածքի կողմից` սկսած բազկաթոռի (խցիկի) սեղմակի ճոպանի վրա ամրացման ճշտության հսկողության վերջին սարքվածքից:

Այն դեպքերում, երբ տեղանքի պրոֆիլը թույլ է տալիս, պետք է ապահովել կրող (կրողաքարշային) ճոպանի` միակցման սարքվածքից հետո դեպի ուղեգիծ դուրս գալը 10 % -ից ոչ պակաս թեքությամբ վերև` արգելակման ուղու մեծության 1,5-ից ոչ պակաս երկարության վրա:

191. Կայաններից առնվազն մեկում պետք է նախատեսված լինի համապատասխան երկարությամբ ուղի, անհրաժեշտ պահեստային բազկաթոռների (խցիկների), ինչպես նաև պարբերական տեխնիկական հսկողության, տեխնիկական սպասարկման կամ նորոգման ենթակա բազկաթոռների (խցիկների) կայանման համար:

192. ՈՒղևորների նստեցման և իջեցման հարթակներում պետք է գտնվեն կայանային փոխակրիչների կառավարման վահանակներ, ինչպես նաև ազդանշանային և ճոպանուղու մեքենավարի հետ կապի միջոցներ:

 

ԳԼՈՒԽ 5
ՇԱՐԺԱԿԱԶՄԻ ՃՈՃԱՆԱԿԱՅԻՆ ՇԱՐԺՄԱՄԲ ՄԻԱ- ԵՎ ԵՐԿՃՈՊԱՆ ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

193. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու կայաններում, նստեցման հարթակի սահմաններում դատարկ վագոնի հատակի մակարդակը պետք է բարձր լինի նստեցման հարթակի մակարդակից ոչ ավելի, քան 0,25 մ:

194. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու ծիրն ընդունվում է այն հաշվարկից, որ երկու վագոնների` դեպի ծիրի ներս 11o30՛-ով շեղման դեպքում վագոնների միջև, վագոնի և հարևան ծիրի կրող ճոպանի միջև, վագոնի և քարշային ճոպանի հակառակ ճյուղի միջև արանքները կազմեն ոչ պակաս, քան`

մինչև 300 մ երկարությամբ թռիչքում` 1 մ,

300 մ-ից ավելի երկարությամբ թռիչքում` 1 մ+0,2 մ յուրաքանչյուր հավելյալ (լրիվ կամ ոչ լրիվ) թռիչքի 100 մ-ի համար:

195. Մինչև ուղղորդիչներին հպվելը` շեղված վագոնի և կայանների ու հենարանների կոնստրուկցիաների միջև հեռավորությունը պետք է լինի ոչ պակաս, քան`

0,3 մ` այն տեղերում, որտեղ անհնար է մարդկանց ներկայությունը,

1,0 մ` այն տեղերում, որտեղ մարդկանց ներկայությունը հնարավոր է:

196. Քամու արագությունը, որի դեպքում թույլատրվում է ճոճանակային կախովի ճոպանուղու աշխատանքը, պետք է նշված լինի ճոպանուղու անձնագրում: Նման ցուցումների բացակայության դեպքում քամու արագությունը, որի դեպքում թույլատրվում է ճոպանուղու շահագործումը, չպետք է գերազանցի 20 մ/վ` երկճոպան ճոպանուղիների համար և 15 մ/վ միաճոպան ճոպանուղիների համար:

197. Որպես շարժակազմ` ճոճանակային կախովի ճոպանուղիներում օգտագործվում են փակ վագոններ և խցիկներ:

198. 10 մարդուց ավելի տարողությամբ վագոնները պետք է օժտված լինեն փրկարարական միջոցներով (ինքնարգելակվող կարապիկ ճոպանով և փրկարարական պարկերով կամ գոտիներով), որոնք թույլ են տալիս ուղևորների անվտանգ տարահանում 80 մ-ից ոչ պակաս բարձրությունից:

199. Եթե ճոճանակային կախովի ճոպանուղում նախատեսված է փրկարարական վագոն, ապա հիմնական վագոններում ուղևորների տարահանման համար ճակատամասերում պետք է սարքավորված լինեն լրացուցիչ դռներ կամ ճակատային պատուհաններ:

200. Մեկ ճոպանով ճոճանակային կախովի ճոպանուղու վագոնները պետք է սարքավորված լինեն ավտոմատ գործողության որսիչով, որը քարշային ճոպանի խզման դեպքում բռնում է կրող ճոպանը: Որսիչը պետք է սարքավորված լինի վագոնում գտնվող ձեռքի շարժակով և որսիչի գործարկման դեպքում` ճոպանուղու շարժակն անջատող սարքվածքով:

Որսիչները կարող են չտեղադրվել, եթե քարշային ճոպանի խզման դեպքում վագոնը չի կարող ինքնագլոր հասնել մինչև ներքևի կայան և եթե վագոնի արագությունը հենարաններով անցնելիս չի գերազանցում ճոպանուղու անձնագրում նշված արագությունը:

201. Որսիչի արգելակային ճիգը պետք է լինի այնպիսին, որպեսզի վագոնը կանգնի արգելակման տրված ճանապարհի վրա` պրոֆիլի առավելագույն թեքության և մեծագույն բեռնվածքի դեպքում: Ընդ որում, դանդաղեցումը չպետք է պակաս լինի 3 մ/վ2-ից` որսիչի գործարկման պահից սկսած: Արգելակման ճանապարհը պետք է նշված լինի ճոճանակային կախովի ճոպանուղու անձնագրում:

202. Որսիչի կոնստրուկցիան պետք է թույլ տա կարգավորել կոճղակներով ճոպանի սեղմման ճիգը:

203. Ճոպանուղու վագոնում պետք է գտնվի ուղեկցող` հետևյալ դեպքում`

1) որսիչների առկայության.

2) վագոնի խցիկում փրկարարական միջոցների առկայության.

3) վագոնի 10 մարդուց ավելի տարողության:

204. Երկու քարշային ճոպաններով ճոճանակային կախովի ճոպանուղու համար կցման հուսալիության պաշարի գործակիցը կարող է ընդունվել K >= 1,1 (հաշվի առնելով, որ ողջ բեռնվածքն ընկնում է մեկ ճոպանի վրա):

205. Շարժակազմի շարժման աշխատանքային արագությունը չպետք է գերազանցի N 7 աղյուսակում նշվածը:

 

Աղյուսակ N 7

 

.______________________________________________________________.

|Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու ուղեգծի    |Շարժակազմի շարժման  |

|անցնելու տեղը                            |արագությունը, մ/վ   |

|                                         |____________________|

|                                         |ուղեկցողով|առանց    |

|                                         |վագոնի    |ուղեկցողի|

|                                         |համար     |վագոնի   |

|                                         |          |համար    |

|_________________________________________|__________|_________|

|Երկճոպան ճոճանակային կախովի ճոպանուղի`   |          |         |

|              թռիչքում                   |   12,5   |   6,3   |

|        հենարաններն անցնելիս             |    8     |    5    |

|_________________________________________|____________________|

| Միաճոպան ճոճանակային կախովի ճոպանուղու` |                    |

|           առանց հենարանի                |          8,0       |

|            հենարաններով                 |          5,0       |

|_________________________________________|____________________|

|   Նստեցման հարթակի սահմաններում`        |                    |

|բոլոր ճոճանակային կախովի ճոպանուղու համար|          0,5       |

.______________________________________________________________.

 

206. Կայաններում ուղևորների նստեցումը և իջեցումը պետք է կատարվի կանգնեցված շարժակազմի դեպքում:

207. Շարժակազմի արագությունը պահեստային (վթարային) շարժիչով աշխատելու դեպքում չպետք է գերազանցի 1 մ/վ-ը:

208. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու շարժակը պետք է թույլ տա վագոնների շարժման արագության ավտոմատ կարգավորում` հաշվի առնելով դրա նվազեցման անհրաժեշտությունը հենարաններն անցնելիս և կայաններին մոտենալիս` համաձայն N 7 աղյուսակի:

209. Շարժաբեր փոկանիվի վրա դանդաղեցումը ճոպանուղու կանգնեցման ժամանակ չպետք է գերազանցի`

նորմալ (աշխատանքային) ռեժիմում` 1 մ/վ2,

վթարային իրավիճակում` 3 մ/վ2:

210. Վթարային արգելակը պետք է ավտոմատ կերպով գործարկվի.

ճոպանուղու արագության 15%-ով գերազանցման դեպքում,

վագոնների որսիչների գործարկման և կանգառի կետի անցման դեպքում:

211. Հենարանների վրա` վագոնի ստորին մասի մակարդակի վրա, պետք է տեղադրված լինեն վագոնի կալունին կամ հենարանի գլխամասին հպումը բացառող ուղղորդիչներ: ՈՒղղորդիչները պետք է տեղադրված լինեն այնպես, որպեսզի վագոնը երկայնական ուղղությամբ 20o անկյունով և լայնական ուղղությամբ 11o30՛ անկյունով շեղմամբ հենարանին մոտենալիս` չբարձրանա ուղղորդիչներից բարձր:

212. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու կառավարման վահանակի վրա պետք է տեղադրված լինի վագոնների դիրքի ցուցիչ:

Վագոնների դիրքի ցուցիչը պետք է ունենա ավտոմատ շտկող սարքվածք, որն ապահովում է վագոնի փաստացի դիրքի ցուցադրումը:

213. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու նստեցման հարթակի լայնությունը պետք է լինի 1,2 մ-ից ոչ պակաս, եթե տեղի է ունենում միայն նստեցում կամ իջեցում և 2 մ-ից ոչ պակաս, եթե նստեցումը և իջեցումը տեղի են ունենում մեկ հարթակի վրա:

6o-ից ավելի թեքությամբ հատվածների վրա տեղադրվող հարթակները պետք է պատրաստվեն աստիճանաձև:

Նստեցման և իջեցման հարթակների երկարությունը սահմանվում է` հաշվի առնելով կայաններում կանգի դեպքում վագոնների դիրքի տատանումները:

214. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու կայաններում պետք է տեղադրված լինեն ուղևորների մուտքի և ելքի ժամանակ վագոնների ճոճումը սահմանափակող ուղղորդիչներ: ՈՒղղորդիչի և վագոնի միջև արանքը չպետք է գերազանցի 50 մմ-ը դեպի կողք` նորմալ (նախագծային) կանգի տեղում և լայնանա դեպի ուղեգիծը` հաշվի առնելով կայան մտնելու ժամանակ վագոնի լայնական ուղղությամբ 11o30՛-ով հնարավոր շեղումը:

ՈՒղղորդիչները պետք է այնպես տեղակայված լինեն, որպեսզի վագոնի ստորին մասը չբարձրանա ուղղորդիչների մակարդակից բարձր:

215. Ճոճանակային կախովի ճոպանուղու կայաններից մեկում (նախընտրելի է շարժակի վրա) պետք է նախատեսված լինեն սայլակների զննման և նորոգման հարթակներ, ինչպես նաև` վագոնների բարձրացման միջոց:

216. ՈՒղեկցողներով սպասարկվող ճոճանակային կախովի ճոպանուղու վագոնները պետք է սարքավորված լինեն վերջնական կայանների հետ հեռախոսային կապով և ռադիոկապով, ինչպես նաև` շարժակի վթարային կանգնեցման կոճակներով:

 

ԳԼՈՒԽ 6
ԴԱՀՈՒԿՈՐԴՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ ՆԱԽԱՏԵՍՎԱԾ ՔԱՐՇԱԿԱՅԻՆ ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

217. Քարշակային սարքերը և կայանների կոնստրուկցիաները վնասելուց խուսափելու համար փոկանիվների և ճախարակների տրամագծերը պետք է ընտրվեն այնպես, որպեսզի ակոսի հատակով հաշվարկված կենտրոնախույզ արագացումը չգերազանցի 10 մ/վ2-ը:

218. Հոլովակային հավասարակշռիչ լծակների և առանձին կանգնած ճախարակների և հոլովակների վրա պետք է լինեն սարքվածքներ`

1) ճոպանուղու ծիրից քարշային ճոպանի ներս ընկնելուց պահպանող.

2) քարշակային սարքերի կախոցների ճոճումն այնպես սահմանափակող, որ ուղղորդիչների օգնությամբ լայնական ուղղությամբ մինչև 11o30՛ անկյունով շեղված, հենարանին մոտեցած կախոցները անցնեն հոլովակները և ճախարակները լայնական 6o-ից ոչ ավելի անկյան շեղվածությամբ:

219. Քարշակային սարքը պետք է կազմված լինի հետևյալ մասերից`

քարշային ճոպանի հետ միացման հանգույցից,

կոշտ կամ ձևախեղվող միջանկյալ տարրից,

դահուկորդների կցորդման հանգույցից (քարշակից):

Միջանկյալ տարրը պետք է կատարի դահուկորդի նստեցման և տեղափոխման ժամանակ քարշակային սարքի ճկուն երկարացման գործառույթները, և կարող է լինել տարբեր կոնստրուկցիաների (թմբուկային, փոխագուցավոր և այլն):

220. Կախոցի կոնստրուկցիան պետք է ապահովի քարշակային սարքի ազատ անցումը հոլովակներով, ճախարակներով և փոկանիվներով ուղղաձիգից մինչև 11o30՛ անկյամբ լայնական շեղման դեպքում:

221. Քարշակային սարքը և քարշային ճոպանի հետ միացման հանգույցը պետք է ունենա սարքի կոշտ մասի երկայնական ճոճումն ուղղաձիգից +/- 80o անկյամբ սահմանափակող հենակներ:

222. Քարշակային սարքը պետք է ապահովի դահուկորդների անջատումից հետո քարշակի ավտոմատ կերպով արագ վերադարձը ելման դիրքին, որպեսզի այն չբեռնված վիճակում չկարողանա դիպչել ինչ-որ խոչընդոտի` գծում կամ կայանում:

223. Դահուկորդների կցորդման հանգույցի կոնստրուկցիան պետք է ապահովի վերելքի ժամանակ հարմար դիրք և ոչ միայն կայանում, այլև վերելքի ժամանակ ընկնելու դեպքում կցման հանգույցից արագ և հեշտությամբ ազատվելու հնարավորություն:

224. Կրող ճոպանով սեղմակի սահքի դիմադրությունը պետք է լինի 2 անգամից ոչ պակաս և 3 անգամից ոչ ավելի, քան ճոպանին` իր առանցքի երկարությամբ կախոցով փոխանցվող ստատիկ ճիգի առավելագույն բաղադրիչը:

225. Քարշային սարքերի շարժման աշխատանքային արագությունը պետք է սահմանվի` հաշվի առնելով դահուկային ուղեգծի բնութագրիչները, քարշակային սարքի կոնստրուկցիան, փոկանիվների և ճախարակների տրամագծերը, քարշակային սարքերին դահուկորդների կցորդման և անջատման պայմանները և չպետք է գերազանցի 4 մ/վ-ը:

226. Շարժվող քարշակային սարքերի միջև ժամանակի միջակայքը պետք է լինի ոչ պակաս, քան`

մեկտեղանի սարքի համար` 4 վ,

երկտեղանի սարքի համար` 6 վ:

Ցանկացած դեպքում, քարշակային սարքերի միջև նվազագույն հեռավորությունը պետք է լինի ձգված քարշակային սարքի երկարության 1,1-ից ավելի:

227. Քամու արագությունը, որի դեպքում քարշակային ճոպանուղու աշխատանքը թույլատրվում է, պետք է նշված լինի ճոպանուղու անձնագրում: Նման ցուցումների բացակայության դեպքում թույլատրվում է ճոպանուղու շահագործումը, եթե քամու արագության` ճոպանուղուն զուգահեռ բաղադրիչը չի գերազանցում 15 մ/վ-ը, իսկ ճոպանուղուն ուղղահայաց բաղադրիչը` 12 մ/վ-ը:

228. Քարշակային ճոպանուղու քարշային ճոպանը հենարանային բլոկի և հավասարակշռիչ լծակի վրա հուսալի նստեցման համար պետք է պահպանվեն հետևյալ պահանջները`

1) քարշակային ճոպանուղու աշխատանքի առավել անբարենպաստ պայմանների դեպքում.

բեռնվածքը ստորին հավասարակշռիչ լծակի կամ ստորին ճախարակի մեկ հոլովակի վրա պետք է լինի 390 կՆ-ից ոչ պակաս, իսկ ստորին հավասարակշռիչ լծակի վրա 980 Ն-ից ոչ պակաս,

բեռնվածքը վերին հավասարակշռիչ լծակի կամ վերին ճախարակի վրա պետք է լինի 780 Ն-ից ոչ պակաս, իսկ վերին հավասարակշռիչ լծակի վրա 1960 Ն-ից ոչ պակաս.

2) բեռնվածքը ստորին հոլովակային հավասարակշռիչ լծակի կամ ճախարակի վրա պետք է մնա դրական` ճոպանի ձգվածությունն անվանականից 40 %-ով մեծացնելու դեպքում:

Սույն կանոնակարգի 228-րդ կետի 1-ին ենթակետում նշված մեծությունների նվազագույն արժեքները թույլատրվում է չսահմանափակել` հոլովակներից ճոպանը դուրս գալուց պահող սեղմող հոլովակների առկայության դեպքում:

229. Դահուկային ուղին, որը սահմանվում է որպես պնդացված ձյունածածկով շերտ` քարշային ճոպանի տակ գտնվող և քարշակային սարքից նորմալ օգտվող դահուկորդի համար նախատեսված ուղի, պետք է ունենա բավարար լայնություն, որը որոշվում է քարշակային սարքի վրա գտնվող դահուկորդների կցորդման տեղերի թվով:

ՈՒղու լայնությունը պետք է լինի ոչ պակաս`

1,0 մ` մեկտեղանի քարշակային սարքվածքով քարշակային ճոպանուղիներում,

1,5 մ` երկտեղանի քարշակային սարքվածքով քարշակային ճոպանուղիներում:

Կամուրջների վրայով և խրամատի հատակով անցնող ուղիները պետք է ունենան համապատասխանաբար 2,0 մ-ից և 2,5 մ-ից ոչ պակաս լայնություն:

230. Հորիզոնական հարթությունում դահուկային ուղու առանցքը կարող է շեղված լինեն քարշային ճոպանի առանցքի նկատմամբ ոչ ավելի, քան դրա լայնության 1/6-ով:

231. Հենարանների մոտ դահուկային ուղիների եզրերը պետք է սահմանափակված լինեն ձյունաթմբերով կամ թեքություններով:

232. Դահուկային ուղու լայնական` 10%-ը չգերազանցող թեքությունը թույլատրվում է միայն մեկտեղանի քարշակային սարքերով քարշակային ճոպանուղիների համար և այդ սարքերի միջև 5 վայրկյանից ոչ պակաս ժամանակային միջակայքի դեպքում: Երկու տեղանի քարշակային սարքերով քարշակային ճոպանուղու համար լայնական թեքություն չի թույլատրվում:

233. Հակաթեքվածքներ (էջքեր) թույլատրվում են 3%-ից ոչ ավելի զառիթափությամբ և միայն մեկ քարշակային սարքերով քարշակային ճոպանուղիների համար:

234. Դահուկորդների տեղափոխման ժամանակ ուղղաձիգի և ձգված քարշակային սարքի միջև անկյունը պետք է լինի ոչ պակաս, քան`

20o`մեկ տեղանի քարշակային սարքերի դեպքում,

30o` երկտեղանի քարշակային սարքերի դեպքում:

235. Տեղանքի ռելիեֆի վրայով քարշային ճոպանի անցնելու բարձրությունը (հաշվի առնելով ձյան ծածկույթը) պետք է լինի 3,5 մ-ից ոչ պակաս, բայց ավելի, քան չբեռնավորված քարշակային սարքի երկարությունն է:

236. Քարշային ճոպանի երկու ճյուղերի միջև հեռավորությունը պետք է լինի այնպիսին, որ յուրաքանչյուր քարշակային սարքի կոշտ տարրերի` ուղղաձիգից դեպի իրար 11o30՛ անկյամբ շեղման դեպքում դրանց միջև մնա 0,5 մ-ից ոչ պակաս արանք:

237. 11o30՛ անկյամբ ուղղաձիգից շեղված շարժվող քարշակային սարքերի (տես 219-րդ կետը) կոշտ տարրերի և գծերի վրայի ու կայանների անշարժ արգելքի միջև հեռավորությունը պետք է լինի ոչ պակաս, քան`

0,5 մ` այն տեղերում, որտեղ մարդկանց ներկայությունն անհնար է,

1,0 մ` այն տեղերում, որտեղ մարդկանց ներկայությունն հնարավոր է:

Թեք հատվածների վրա, այդ պայմաններին պետք է հետևել` հաշվի առնելով կենտրոնախույս ուժերի ազդեցությունը:

Քարշակային ճոպանուղու կայաններում կոշտ տարրերի շեղումն ուղղաձիգից թույլատրվում է սահմանափակել ուղղորդիչ սարքվածքների օգնությամբ:

238. Քարշակային սարքերի, ինչպես նաև քարշակային սարքերի և անշարժ արգելքների միջև, համաձայն 236-րդ և 237-րդ կետերի, արանքների հաշվարկի ժամանակ պետք է հաշվի առնվի ճոպանի շեղումը քարշակային ճոպանուղու տեղակայման վայրում հողմային բեռնվածքի ազդեցության տակ:

239. Ամբողջ դահուկային ուղու երկայնքով, ներառյալ գծային հենարանների և տվյալ քարշակային ճոպանուղու կառույցների այլ անշարժ տարրերի տարածությունը, պետք է պահպանվի դահուկորդների անցումի համար ազատ եզրաչափք` 2,2 մ-ից ոչ պակաս բարձրությամբ և 229-րդ կետում սահմանվածից ոչ պակաս լայնությամբ:

Այդ եզրաչափքը պետք է ապահովվի քարշակային ճոպանուղու շահագործման ժամանակ` ձյան ծածկույթի ցանկացած պայմաններում:

240. Երկու հարևան քարշակային ճոպանուղիների տեղակայման դեպքում դրանց ազատ եզրաչափքերի (դահուկային ուղիների) միջև 229-րդ կետում նշված հեռավորությունը պետք է լինի 1 մ-ից ոչ պակաս, ընդ որում, իրար մոտով անցնող քարշակային ճոպանուղու քարշակային սարքերը չպետք է միմյանց հպվեն նույնիսկ այն դեպքում, երբ շարժվող քարշակային սարքերի կոշտ տարրերը միաժամանակ թեքվեն դեպի իրար` մինչև 20o-ի անկյունով:

241. Քարշակային ճոպանուղու դահուկորդների նստեցման և իջեցման համար հարթակները (դահուկային ուղիները) պետք է լինեն հորիզոնական: Թույլատրվում է դահուկորդների իջեցման հարթակները տեղադրել 6o-ից ոչ ավելի թեքության վրա:

242. Նստեցման տեղում քարշակային սարքի կոշտ տարրերի անցնելու բարձրությունը պետք է լինի դահուկային ուղու մակարդակից 2 մ-ից ոչ պակաս:

Հորիզոնական հարթությունում նստեցման կետը պետք է տեղակայված լինի ճոպանի առանցքի վրա, թույլատրելի շեղումը` 230-րդ կետում նշված սահմաններում:

Եթե նստեցումն անցկացվում է շարժվող քարշակային սարքերի շոշափողի ուղղությամբ, ապա քարշակային սարքի կոշտ տարրի տեղակայման բարձրությունը կարող է նվազեցվել մինչև 1 մ:

243. Դահուկորդների նստեցման տեղի առջև տեղակայված շարժաբեր կամ շրջանցող փոկանիվին անմիջապես հպվող քարշային ճոպանի աշխատանքային ճյուղի հատվածը պետք է լինի հորիզոնական կամ ունենա 5o-ից ոչ ավելի վերելքի անկյուն: Այդ հատվածը փոկանիվի նկատմամբ պետք է սահմանափակված լինի առանձին հոլովակով, ճախարակով կամ հոլովակային մարտկոցով:

Այդ հատվածում գտնվող քարշակային սարքը պետք է ազատ լինի դահուկորդներից: Ճոպանի վերելքի անկյան մասում բացառություն է կազմում ճոպանուղու ստորին հատվածը` կայաններում անջատվող քարշակային սարքերով, որի վրա տեղադրվում է կուտակիչ (տես 248-րդ կետը)` դրա վրա ճոպանը պետք է տեղադրված լինի այնպիսի թեքությամբ, որը բավարար կլինի կուտակիչից քարշակային սարքի ինքնաբերաբար դեպի ելքը տեղաշարժման համար, բայց ոչ ավելի, քան 7o-ը:

244. Վերին կայանում` դահուկորդների անջատման կետի սկզբի և փոկանիվի վրա, ճոպանի մուտքի միջև, պետք է լինի L հեռավորություն` բավարար քարշակային սարքին սկզբնական դիրքն ընդունելն ապահովելու համար, այն է`

թմբուկային տեսակի սարքի դեպքում L >= 12V,

մետաղաձողային տեսակի սարքի դեպքում L >= 4V,

որտեղ V-ն ճոպանուղում առավելագույն արագությունն է, մ/վ:

245. 244-րդ կետում նշված հեռավորությունները կարող են կրճատվել, եթե ձեռնարկվել են տեխնիկական միջոցներ, որոնք հուսալիորեն ապահովում են փոկանիվի շուրջ քարշակային սարքի հանգիստ և անվտանգ անցումը, և քարշային ճոպանի սկզբնական դիրքի ընդունումը:

246. Վերին կայանը պետք է սարքավորված լինի այնպես, որ ապահովվի դահուկորդների անվտանգ հեռացումն ուղեգծից` քարշակային սարքից անջատվելուց հետո:

247. Ստորին կայանը պետք է սարքավորված լինի այնպես, որ ապահովվի դահուկորդների անվտանգ մոտեցումը քարշակային սարքին կցորդման տեղում և բավարար լինի սպասողների հերթի համար:

248. Քարշային ճոպանի վրա անջատվող ամրակներով ապահովված, քարշակային սարքով քարշակային ճոպանուղու ստորին կայանը, պետք է ունենա շրջանցող փոկանիվն անցնելուց հետո, ճոպանից անջատված քարշակային սարքերի պահման ու կուտակման և դրանց, ըստ դահուկորդների քարշակային ճոպանուղու ուղեգծի վրա բարձրանալու նպատակով մոտենալու, բաց թողնման սարքվածք: Կուտակիչի տարողությունը պետք է լինի ճոպանուղու վրա տեղակայված քարշակային սարքերի թվից ոչ պակաս:

249. Կայանները պետք է սարքավորված լինեն ճոպանուղու ավտոմատ կանգնեցման սարքվածքով այն դեպքում, երբ`

տեղ հասնելով` դահուկորդը չկարողացավ ժամանակին անջատվել քարշակային սարքից,

քարշակային սարքը, որը ժամանակին թողնվել է դահուկորդի կողմից, չընդունեց սկզբնական դիրքը` դրա համար նախատեսված տեղին մոտենալիս:

250. Թույլատրվում է քարշակային ճոպանուղու ուղեգծի վրա տեղակայել դահուկորդների կցորդման և անջատման միջանկյալ կետեր, դրանց վրա սպասարկող անձնակազմի գտնվելու, և այդ կետերը` վերջնական կայաններին համանման, անվտանգության միջոցներով սարքավորելու պայմանով:

251. Եթե քարշակային ճոպանուղին նախատեսված է նաև օրվա մութ ժամերին օգտագործելու համար, ապա պետք է նախատեսված լինի ամբողջ դահուկային ուղու մշտական լուսավորում:

252. Ժայռերի վրա, առանց հիմքի, հենարանի տեղակայում թույլատրվում է միայն երկրաբանական ծառայությունների եզրակացության առկայության դեպքում:

 

ԳԼՈՒԽ 7
ԿԱԽՈՎԻ ՃՈՊԱՆՈՒՂԻՆԵՐԻ ՊՈՂՊԱՏԵ ՃՈՊԱՆՆԵՐԻ ԽՈՏԱՆՄԱՆ ՆՈՐՄԵՐԸ

 

253. Կրկնակի հյուսքի պողպատե ճոպանների խոտանումը, ըստ խզումների թվի, պետք է կատարել ըստ N 8 աղյուսակում նշված համապատասխան մեծությունների:

 

Աղյուսակ N 8

 

._________________________________________________________________________.

|Խմբի|Ճոպանի կոնստրուկցիայի     |Հյուսքի        |Ստուգվող     |Լարերի     |

| N  |   տիպական օրինակը        |ուղղությունների|հատվածի      |խզումների  |

|    |                          |համադրությունը |երկարությունը|թույլատրելի|

|    |                          |               |             |թիվը       |

|____|__________________________|_______________|_____________|___________|

| 1  |6x19(1+6+6/6)+1օրգ.միջուկ |խաչաձև         |   6d        | 4         |

|    |                          |               |  30d        | 8         |

|    |                          |_______________|_____________|___________|

|    |6x19(1+6+6/6)+7x7(1+6)    |միակողմանի     |   6d        | 2         |

|    |                          |               |  30d        | 4         |

|____|__________________________|_______________|_____________|___________|

| 2  |6x19(1+9+9)+1 օրգ.մ.      |խաչաձև         |   6d        | 6         |

|    |6x9(1+9+9)+7x7(1+6)       |               |  30d        |12         |

|    |                          |_______________|_____________|___________|

|    |6x23(1+6;6+12)+1 օրգ.մ.   |միակողմանի     |   6d        | 3         |

|    |6x25(1+6;6+12)+7x7(1+6)   |               |  30d        | 6         |

|____|__________________________|_______________|_____________|___________|

| 3  |8x19(1+6+6/6)+1 օրգ.մ.    |խաչաձև         |   6d        | 5         |

|    |                          |               |  30d        |10         |

|    |                          |_______________|_____________|___________|

|    |                          |միակողմանի     |   6d        | 2         |

|    |                          |               |  30d        | 5         |

|____|__________________________|_______________|_____________|___________|

| 4  |6x31(1+6+1/6+12)+1 օրգ.մ. |խաչաձև         |   6d        | 9         |

|    |6x31(1+6+1/6+12)+7x7(1+6) |               |  30d        |19         |

|    |                          |_______________|_____________|___________|

|    |                          |միակողմանի     |   6d        | 5         |

|    |                          |               |  30d        | 9         |

|____|__________________________|_______________|_____________|___________|

| 5  |6x36(1+7+7/7+14)+1 օրգ.մ. |խաչաձև         |   6d        |11         |

|    |6x36(1+7+7/7+14)+7x7(1+6) |               |  30d        |22         |

|    |                          |_______________|_____________|___________|

|    |                          |միակողմանի     |   6d        | 5         |

|    |                          |               |  30d        |11         |

._________________________________________________________________________.

 

254. Լարերի խզումների թիվը, որոնց առկայության դեպքում սակավաոլորվող ճոպանները ենթակա են խոտանման, որոշվում է հետևյալ կերպ` օրինակ` N 1 խմբի ճոպանը ենթակա է խոտանման, եթե 6 dճ երկարության հատվածի վրա լարերի խզումների թիվը հավասար է 4-ի, 30 dճ երկարության հատվածի վրա` 8-ի, (dճ ճոպանի տրամագիծն է):

255. Կրկնակի հյուսքի ճոպանի տրամագծի մակերևութային մաշվածության կամ կոռոզիայի հետևանքով անվանական տրամագծի համեմատ 7% և ավելի փոքրացման դեպքում ճոպանը ենթակա է խոտանման` նույնիսկ լարերի տեսանելի խզումների բացակայության դեպքում:

256. Կրկնակի հյուսքի ճոպանի միջնալարի վնասվածքի, ներքին մաշվածության, ճմլվածքի, խզման և դրա արդյունքում սակավաոլորվող ճոպանների տրամագծի` մինչև 3%-ով և այլ ճոպաների` մինչև 10%-ով անվանական տրամագծից փոքրացման դեպքում, ճոպանը ենթակա է խոտանման` նույնիսկ լարերի տեսանելի խզումների բացակայության դեպքում:

257. Երբ կրկնակի հյուսքի ճոպանն ունի մակերևութային մաշվածություն կամ լարերի կոռոզիա, խզումների թիվը, որպես խոտանման հայտանիշ, պետք է փոքրացվի N 9 աղյուսակի տվյալներին համապատասխան:

 

Աղյուսակ N 9

 

.__________________________________________________________.

|Մակերևութային  մաշվածության|N 8 աղյուսակում նշված խոտանման|

|կամ կոռոզիայի արդյունքում  |նորմերից փոքրացման տոկոսը     |

|լարերի տրամագծի փոքրացման  |                              |

|           տոկոսը          |                              |

|___________________________|______________________________|

|             10            |              85              |

|             15            |              75              |

|             20            |              70              |

|             25            |              60              |

|        30 և  ավելի        |              50              |

.__________________________________________________________.

 

258. Մաշվածության արդյունքում, արտաքին լարերի սկզբնական տրամագծի 40%-ով և ավելի փոքրացման դեպքում կրկնակի հյուսքի ճոպանը խոտանվում է, եթե դրանց քանակը հավասար է կամ գերազանցում է ըստ խզումների խոտանման ցուցանիշները:

259. Կողպեքի արտաքին ձևավոր լարի բարձրության 50%-ով և ավելի մաշվածության դեպքում փակ կոնստրուկցիայի ճոպանը խոտանվում է:

260. Ներքին լարերի վիճակի գնահատման ժամանակ, այն է` փակ կոնստրուկցիայի կրկնակի հյուսքի ճոպանի լարերի լայնական կտրվածքի մետաղական մասի կորստի ստուգման համար (ներքին կտրվածքի կորուստներ), որոնք առաջացել են խզումների, ներքին լարերի մեխանիկական մաշվածության և կոռոզիայի պատճառով, ճոպանը պետք է ենթարկել արատանշման` ճոպանի ամբողջ երկայնքով:

Արատանշիչ սարքի միջոցով լարերի մետաղական կտրվածքի 10%-ի և ավելի կորստի դեպքում ճոպանը խոտանվում է:

261. Ճոպանում մեկ կամ մի քանի խզված հյուսեր հայտնաբերման դեպքում ճոպանը հետագա աշխատանքի չի թույլատրվում:

262. Ճոպանի ալիքավորությունը բնութագրվում է քայլով և դրա պարույրի ուղղությամբ: Ալիքավորության պարույրի ու ճոպանի հյուսքի ուղղությունների համընկնման և ալիքավորության պարույրի Hա քայլի ու ճոպանի հյուսքի Hճ քայլերի հավասարության դեպքում ճոպանը խոտանվում է, երբ` dա>=1,08dճ, որտեղ dա-ն ալիքավորության պարույրի տրամագիծն է, dճ` ճոպանի անվանական տրամագիծը:

Ալիքավորության պարույրի և ճոպանի հյուսքի ուղղությունների չհամընկնելու, ալիքավորության պարույրի քայլի և ճոպանի հյուսքի անհավասար լինելու կամ պարամետրերից մեկի համընկնելու դեպքում ճոպանը ենթակա է խոտանման dա>=1,33 dճ-ի դեպքում: Ճոպանի դիտարկվող հատվածի երկարությունը չպետք է գերազանցի 25 dճ-ն:

263. Ճոպանները չպետք է թույլատրվեն հետագա աշխատանքի զամբյուղանման ձևախեղումների, միջնալարի արտաճզմման, լարերի արտաճզմման կամ հյուսերի շերտավորման, ճոպանի տրամագծի տեղային մեծացման, ճոպանի տրամագծի տեղային փոքրացման, ճզմված հատվածների, գերոլորվածքների, ծալակոտրվածքների, գերծռման, ջերմաստիճանային ազդեցությունների կամ էլեկտրական աղեղային պարպման ազդեցության արդյունքում վնասվածքների հայտնաբերման դեպքում:

264. Փակ կոնստրուկցիայի կրող ճոպանը ենթակա է փոխարինման, եթե`

6 dճ-ին հավասար երկարության հատվածում առկա են արտաքին շերտի հարակից երկու կամ ավելի լարերի խզումներ,

ճոպանի արտաքին լարերի խզված ծայրերը դուրս են ցցված,

30 dճ-ին հավասար երկարությամբ հատվածում կողպեքի արտաքին շերտի լարերի մեկ վեցերորդը (16.6%) խզված է,

առկա է կողպեքից արտաքին շերտի, առանց դրանց խզումների, մեկ և ավելի լարերի դուրս գալը:

Խզումների հաշվարկի ժամանակ, հաշվի է առնվում դիտարկվող հատվածի վրա, լարի երկայնքով, միայն մեկ խզումը, այդ լարի կրկնակի խզումները հաշվի չեն առնվում:

265. Փակ կոնստրուկցիայի կրող ճոպանները, որոնք ունեն ալիքավորություն, խոտանվում են, երբ dա>=1,055dճ:

266. 6 dճ-ին հավասար սկզբնական երկարությամբ հատվածի 9%-ով երկարացման դեպքում, կրող, կրողաքարշային ճոպանները խոտանվում են:

267. Կրողաքարշային և քարշային ճոպանները խոտանվում են շահագործման սկզբնական փուլում, սկզբնական ձգումից հետո` դրանց աշխատանքային երկարության 0,5%-ից ավելի մնացորդային երկարացման դեպքում:

268. Կրողաքարշային և քարշային ճոպանների համար խոտանման արդյունքներով կարող է որոշվել նորոգման պիտանիության աստիճանը (առանձին հյուսերի կամ ճոպանի արատավոր հատվածների լրիվ փոխարինման հնարավորությունը): Ճոպանների նորոգման մասին որոշումն ընդունում է հանձնաժողովը, որի կազմում են սեփականատիրոջ, նախագիծը մշակած կազմակերպության և (կամ) մասնագիտացված կազմակերպության ներկայացուցիչները:

 

ԳԼՈՒԽ 8
ՃՈՊԱՆՈՒՂՈՒ ՊԱՏՐԱՍՏՈՒՄԸ, ՎԵՐԱԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ, ՆՈՐՈԳՈՒՄԸ, ՄՈՆՏԱԺՈՒՄԸ ԵՎ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ԸՆԴՈՒՆՈՒՄԸ

 

269. Ճոպանուղու պատրաստումը, վերակառուցումը և նորոգումը պետք է իրականացվեն համաձայն սույն տեխնիկական կանոնակարգի պահանջների:

270. Հենարանների, շարժակների, անվտանգության սարքավորումների և սարքվածքների, ինչպես նաև այլ սարքավորման մետաղական կոնստրուկցիաների առանձին-առանձին պատրաստման դեպքում դրանք պետք է ունենան անձնագիր, տեխնիկական նկարագրություն և շահագործման հրահանգ: Ճոպանուղու անձնագիրը պետք է կազմվի ճոպանուղու առանձին տարրերի անձնագրերի կամ դրանց փոխարինող փաստաթղթերի հիման վրա:

271. Ճոպանուղու մոնտաժումը, վերակառուցումը և նորոգումը կատարող կազմակերպությունը պետք է ունենա տվյալ տեսակի աշխատանքների տեխնիկական պայմանները, որոնցում նշվում են նորոգման և եռակցման նյութերը, եռակցված միացումների ստուգման եղանակները և խոտանման նորմերը, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքի ընդունման և ճոպանուղու վերակառուցման կամ նորոգման փաստաթղթերի ձևակերպման կարգը:

272. Վերակառուցումը, որն առաջ է բերել առանձին տարրերի կոնստրուկցիայի կամ ճոպանուղու անձնագրային բնութագրերի փոփոխություն, պետք է կատարվի պատրաստող գործարանի (նախագիծը մշակողի) կամ այլ մասնագիտացված կազմակերպության հետ համաձայնեցմամբ: Ճոպանուղու վերակառուցումը կատարող կազմակերպությունը` կատարված աշխատանքի բնույթին համապատասխան, պետք է պատրաստի ճոպանուղու նոր անձնագիր:

273. Ճոպանուղու մոնտաժումը պետք կատարվի պատրաստող գործարանի կամ մասնագիտացված կազմակերպության կողմից մշակված աշխատանքների անցկացման նախագծին (այսուհետ` ԱԱՆ) և մոնտաժման հրահանգին համապատասխան:

Թույլատրվում է, որպես ԱԱՆ օգտագործել ճոպանուղիների մոնտաժման տիպային սխեմաները` դրանք տեղակապելով մոնտաժման տեղական պայմաններին: ԱԱՆ-ում պետք է արտացոլված լինեն մետաղական կոնստրուկցիաների, մեխանիկական և էլեկտրական սարքավորումների, ճոպանների մոնտաժման, աշխատանքների անվտանգ կատարման լուծումները:

Ճոպանուղու մոնտաժումը կատարվում է մասնագիտացված կազմակերպության կողմից:

274. Ճոպանուղու մոնտաժման աշխատանքների և առանձին հանգույցների հավաքման որակի հսկողությունն ամբողջությամբ պետք է դրվի մոնտաժումն իրականացնող կազմակերպությունում տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնող անձի վրա:

275. Մոնտաժման աշխատանքների ավարտից հետո ճոպանուղում պետք է գտնվեն հետևյալ փաստաթղթերը`

1) ճոպանուղու անձնագիրը.

2) ճոպանների հավաստագրերը, իսկ այն ճոպանների համար, որոնք ենթակա են փորձարկման` ճոպանի փորձարկման արձանագրությունը.

3) կցորդիչներում ճոպանների ամրակցման ակտերը.

4) ճոպանի պարանակապման ակտը.

5) կրող ճոպանի կախվածքի չափման ակտը.

6) հակակշռի կշռման ակտը.

7) շարժակազմի փորձարկման ակտը.

8) կայանների և հենարանների մետաղական կոնստրուկցիաները հիմքերի վրա ամրացման ակտերը.

9) հիմքերի և հենարանային կոնստրուկցիաների ընդունման ակտերը.

10) թաքնված աշխատանքների ակտերը.

11) հիդրավլիկ համակարգերի փորձարկման ակտերը.

12) չբեռնավորված սարքավորման փորձարկման ակտը:

276. Մոնտաժման ավարտից հետո իրականացվում է համալիր փորձարկում` ըստ մասնագիտացված նախագծային կազմակերպության կողմից մշակված հրահանգի:

277. Ճոպանուղին շահագործմանը հանձնելուց առաջ կատարվում է շահագործման պատրաստականության ստուգում: Այդ ժամանակ իրականացվում է փորձնական մեկնարկ, առանձին մասերի և այլ դետալների հետ դրանց փոխազդեցության ընդհանուր և գործառութային ստուգում:

278. Համալիր փորձարկման ժամանակ ճոպանուղին փորձարկում են ըստ ժամանակի, ընդ որում, ստուգվում են շարժակների բոլոր տեսակները` ճոպանուղու աշխատանքի բոլոր ռեժիմներում:

Անվանական արագությամբ փորձարկման դեպքում նախաշահագործական փորձաշխատանքի նվազագույն ժամանակը կազմում է`

1) 5 ժ` քարշակային ճոպանուղիների համար.

2) 10 ժ` այլ ճոպանուղիների համար:

279. Համալիր փորձարկման ավարտից և բոլոր անհրաժեշտ մեկնարկակարգաբերման աշխատանքների կատարումից հետո ճոպանուղին հանձնվում է ընդունող հանձնաժողովին:

 

ԳԼՈՒԽ 9
ՃՈՊԱՆՈՒՂՈՒ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՒՄԸ

 

280. Ճոպանուղիները ենթակա են գրանցման արտադրական վտանգավոր օբյեկտների ռեեստրում:

281. Ճոպանուղու գրանցումը պետք է կատարվի «Տեխնիկական անվտանգության ապահովման պետական կարգավորման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 12-րդ հոդվածի պահանջներին համաձայն:

282. Ճոպանուղու շահագործումը պետք է իրականացվի սույն տեխնիկական կանոնակարգին և ճոպանուղու նախագիծը մշակած կազմակերպության կամ պատրաստող գործարանի կողմից կազմած շահագործման հրահանգին համապատասխան:

283. ճոպանուղու փաստաթղթերի լրակազմը պետք է պարունակի`

1) ճոպանուղու անձնագիրը.

2) ճոպանուղու հատակագիծը և պրոֆիլը.

3) սարքավորման արագամաշ դետալների և հանգույցների գծագրերի լրակազմը, ուժային շղթաների և կառավարման շղթաների, ազդանշանային և կապի մոնտաժային էլեկտրական սխեմաները.

4) ճոպանների պարանակապման և կցորդիչների լցոնման հրահանգը.

5) ճոպանուղու շահագործման հրահանգը.

6) ճոպանուղու արտակարգ իրավիճակներում գործելու պլանը.

7) ճոպանուղուց, արտակարգ իրավիճակների կամ սպառնալիքի դեպքում ուղևորների տարահանման սխեման.

8) ուղևորների տեղափոխման կանոնները.

9) պաշտոնական և արտադրական հրահանգները.

10) ճոպանուղու սարքավորման և կոնստրուկցիաների զննման և նորոգման գրաֆիկը.

11) ճոպանուղու զննման և նորոգման մատյանը.

12) հերթափոխային մատյանը:

284. Անսարքությունների, ինչպես նաև սույն տեխնիկական կանոնակարգի և ճոպանուղու շահագործման հրահանգի խախտումների հայտնաբերման դեպքում, սարքին վիճակի և անվտանգ շահագործման համար պատասխանատու անձը պետք է միջոցներ ձեռնարկի այդ անսարքությունների կամ խախտումների վերացման համար, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` կանգնեցնի ճոպանուղին:

Ճոպանուղու շահագործումը չի թույլատրվում հետևյալ դեպքերում`

տեխնիկական զննման ժամկետի լրացած լինելու,

կանոնակարգային աշխատանքների չկատարման,

անվտանգության սարքավորումների և սարքվածքների, ազդանշանային համակարգի և կապի, ինչպես նաև պաշտպանիչ շինությունների անսարքության,

սարքավորումների կամ մետաղական կոնստրուկցիաների պատասխանատու մասերում ճաքերի առկայության,

ճոպանների անթույլատրելի մաշվածության,

արգելակների անսարքության,

դրա սպասարկման համար, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հավաստագրում ստացած անձնակազմի բացակայության,

ճոպանուղու անձնագրում և շահագործման հրահանգում վերապահված անբարենպաստ եղանակային պայմանների:

285. Աշխատանքն սկսելուց առաջ ճոպանուղին պետք է փորձարկվի դատարկ վիճակում: Ճոպանուղու զննումը և փորձարկումը պետք է կատարվեն շահագործման հրահանգին համապատասխան:

Թույլատրվում է սկսել ուղևորների փոխադրումը միայն ճոպանուղում անսարքությունների և աշխատանքի խախտումների բացակայության դեպքում:

286. ՈՒղևորների փոխադրումն սկսելուց առաջ, շահագործման ամենօրյա ստուգումը պետք է իրականացվի շահագործման հրահանգին համապատասխան:

287. Արտակարգ իրավիճակների (օրինակ` հողմ, ամպրոպ, սառցապատման առաջացում, ձյունահյուսի էջք, կայծակ) առաջացման պատճառով ճոպանուղու կանգնեցման դեպքում աշխատանքների վերսկսումից առաջ, համաձայն ճոպանուղու շահագործման հրահանգի, անհրաժեշտ է կատարել ճոպանուղու աշխատանքի պատրաստության համապատասխան ստուգում և ստուգողական մեկնարկ:

Ամենօրյա ստուգման և ստուգողական մեկնարկի արդյունքներն անցկացվում են հերթափոխային մատյանի մեջ:

Ստուգողական մեկնարկի ժամանակ ուղևորների փոխադրումն արգելված է:

288. Ճոպանուղու աշխատանքը պետք է հսկվի ճոպանուղու շահագործման հրահանգին համապատասխան:

289. Ճոպանուղու աշխատանքի անվտանգ պայմանների կազմակերպման համար պետք է`

1) նշանակվի ճոպանուղու պետ (տեխնիկական տնօրեն), որը պատասխանատու է ճոպանուղու սարքին վիճակի և անվտանգ շահագործման համար.

2) նշանակվեն ճոպանուղու մեքենավար-օպերատորներ, ճոպանուղու սպասարկման և նորոգման փականագործներ (շրջիկ փականագործներ), էլեկտրամեխանիկներ, ուղեկցողներ և փրկարարներ (եթե դա նախատեսված է նախագծով) և կայանների հերթապահներ,

3) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով կազմակերպվի փրկարարական ծառայություն` մասնագիտացված կազմակերպության հետ պայմանագրի հիման վրա կամ էլ ճոպանուղու սպասարկող անձնակազմից, որոնք սովորել են կատարել փրկարարական աշխատանքներ.

4) սահմանվի ճոպանուղու սարքին վիճակի պահպանումն ապահովող տեխնիկական սպասարկման և նորոգման կարգ.

5) մշակվի ճոպանուղին սպասարկող մասնագետների և անձնակազմի պատրաստման, հավաստագրման և գիտելիքների ստուգման անցկացման կարգ.

6) մասնագետների համար մշակվեն պաշտոնական հրահանգներ, սպասարկող անձնակազմի համար արտադրական հրահանգներ և ապահովել մասնագետներին սույն տեխնիկական կանոնակարգով, նորմատիվ տեխնիկական փաստաթղթերով և պաշտոնական հրահանգներով, իսկ սպասարկող անձնակազմին` արտադրական հրահանգներով.

7) ապահովվի մասնագետների և սպասարկող անձնակազմի կողմից իրենց պարտականությունների կատարումը` հրահանգներին համապատասխան:

290. Ճոպանուղու կառավարման և սպասարկման համար սեփականատերը պետք է նշանակի սպասարկող անձնակազմ` համաձայն 289-րդ կետի 2-րդ ենթակետի:

Սպասարկող անձնակազմի անձանց թիվը որոշվում է ճոպանուղու նախագծով և պետք է բավարար լինի ճոպանուղու անվտանգ շահագործման ապահովմանն ուղղված կանոնակարգային աշխատանքների կատարման համար:

291. Սպասարկող անձնակազմի հավաստագրման արդյունքները ձևակերպվում են արձանագրությամբ: Հավաստագրում անցած անձին պետք է տրվի համապատասխան վկայական:

292. Մեքենավար-օպերատորների, ճոպանների պարանակապման և կցորդիչներում դրանց ամրացման փականագործների ուսուցումը և որակավորումը պետք է իրականացվի Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության պահանջներին համապատասխան:

293. Սպասարկող անձնակազմի (մեքենավար-օպերատորների, ճոպանների պարանակապման և կցորդիչներում դրանց ամրացման փականագործների, շրջիկ-փականագործների, էլեկտրամոնտաժողների, ուղեկցողների, կայանների հերթապահների) գիտելիքների կրկնակի ստուգումը պետք է անցկացվի կազմակերպության որակավորող հանձնաժողովի կողմից` առնվազն 12 ամիսը մեկ:

Գիտելիքների արտահերթ ստուգումն անցկացվում է`

աշխատողի` մեկ այլ աշխատատեղ տեղափոխման դեպքում,

ճոպանուղու պետի պահանջով:

Գիտելիքների կրկնակի և արտահերթ ստուգումները պետք է անցկացվեն արտադրական հրահանգի ծավալով` ուսուցումից հետո: Հանձնաժողովի աշխատանքին պետք է մասնակցի ճոպանուղու պետը: Սպասարկող անձնակազմի գիտելիքների կրկնակի ստուգման արդյունքները ձևակերպվում են արձանագրությամբ` նշում անելով վկայականում:

 

----------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
25.09.2008
N 1160-Ն
Որոշում