Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՀԱՂԱՐԾՆԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ Հ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

ՀՀ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՀԱՂԱՐԾՆԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ (ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ ՀԱՍ ...

 

 

040.1589.140108

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

27 դեկտեմբերի 2007 թվականի N 1589-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՀԱՂԱՐԾՆԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ

(ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(2-րդ մաս)

 

Ստորև բերվում է պատմամշակութային հուշարձանների ՀՀ Կառավարության կողմից հաստատված ցուցակը:

 

Աղ. N Վ-6

._________________________________________________________________________.

|հ/հ|ե/հ  |Հուշարձանա-     |Ժամանակը|Տեղը բնակավայրի |Նշա-  |Ծանոթություն |

|   |     |խումբը,         |        |   նկատմամբ     |նակու-|             |

|   |     |հուշարձանը      |        |                |թյունը|             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

| 1 |  2  |     3          |   4    |        5       |   6  |     7       |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|1  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 3-1|գյուղից 4 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                | հազ.   |հվ-աե, Հաղարծին |      |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհից|      |             |

|   |     |                |        |աջ, անտառում    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|2  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 1 կմ աե,|Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |Քսնաջրի աջ ափին,|      |             |

|   |     |                |        |հրվանդանի վրա   |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|3  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 3 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-աե Քսնաջրի աջ|      |             |

|   |     |                |        |ափին            |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |3.1  |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|ամրոցի տարածքում|Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |և  մերձակայքում |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|4  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 3 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ Ղալաքարից |      |             |

|   |     |                |        |0.3 կմ ամ,      |      |             |

|   |     |                |        |գոմերի մոտ,     |      |             |

|   |     |                |        |բլրի վրա        |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|5  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 3 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ Ղալաքարից |      |             |

|   |     |                |        |հվ              |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |5.1  |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|ամրոցից հս-ամ   |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |սարահարթի վրա   |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|6  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 3.5 կմ  |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս, բլրի վրա    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |6.1  |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|մասամբ ամրոցի   |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |տարածքում և     |      |             |

|   |     |                |        |մերձակայքում    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|7  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 3.5 կմ- |      |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-աե, Քսնաջրի  |      |             |

|   |     |                |        |աջ ափին,        |      |             |

|   |     |                |        |Աբեղաքար լեռան  |      |             |

|   |     |                |        |հվ ստորոտին     |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|8  |     |Ամրոց           |Ք.ա. 2-1|գյուղից 4 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-աե, Քսնաջրի  |      |             |

|   |     |                |        |ձախ ափին        |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |8.1  |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|ամրոցի հս, հվ և |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |աե մասերում     |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|9  |     |Ամրոց           |13-17դդ.|գյուղից 2 կմ ամ |Հ     |             |

|   |     |                |        |Հաղարծինի       |      |             |

|   |     |                |        |վանական         |      |             |

|   |     |                |        |համալիրից 2 կմ  |      |             |

|   |     |                |        |ամ, Խզնաքարում  |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|10 |     |Ամրոց «Ղալաքար» |Ք.ա. 2-1|գյուղից 6 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ, Ղալաքար  |      |             |

|   |     |                |        |սարի գագաթին    |      |             |

|   |     |                |        |                |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|10.|     |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|ամրոցի ամ, հս-ամ|Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |և  հվ-ամ        |      |             |

|   |     |                |        |կողմերում       |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|11 |     |Բնակատեղի       |Ք.ա. 2-1|գյուղից 2 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ, Ղալաքար  |      |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհի |      |             |

|   |     |                |        |երկու կողմում   |      |             |

|   |     |                |        |«Պալախկուտ»     |      |             |

|   |     |                |        |վայրում         |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |11.1 |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|բնակատեղիի ամ և |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս կողմերում    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|12 |     |Բնակատեղի       |Ք.ա. 2-1|գյուղից 4.5 կմ  |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ, Ղալաքար  |      |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհին|      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |12.1 |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|բնակատեղիի հս   |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |մասում          |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|13 |     |Բնակատեղի       |Ք.ա. 2-1|գյուղից 6 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-աե Քսնաջրից  |      |             |

|   |     |                |        |3 կմ աե         |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|14 |     |Բնակատեղի       |Ք.ա. 2-1|գյուղից 7 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |հս-ամ Ղալաքարից |      |             |

|   |     |                |        |2 կմ հվ-ամ, բլրի|      |             |

|   |     |                |        |վրա             |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |14.1 |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|բնակատեղիից հվ  |Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |                |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|15 |     |Բնակելի տուն    |1850-   |գյուղի մեջ,     |Հ     |կիսավեր է    |

|   |     |                |1900-   |«Ժամի թաղ»      |      |             |

|   |     |                |ական թթ.|թաղամասում      |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|16 |     |Գերեզմանոց      |13-15դդ.|գյուղից 6.5 կմ  |Հ     |             |

|   |     |                |        |հս-ամ, Հաղարծինի|      |             |

|   |     |                |        |վանքից 3.5 կմ աե|      |             |

|   |     |                |        |վանք տանող      |      |             |

|   |     |                |        |ճանապարհից ձախ, |      |             |

|   |     |                |        |անտառում        |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |16.1 |Խաչքար          |13 դ.   |                |Հ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|17 |     |Գյուղատեղի      |10-14դդ.|գյուղից 6 կմ հվ,|Հ     |             |

|   |     |                |        |Գոշ տանող       |      |             |

|   |     |                |        |անտառամեջ       |      |             |

|   |     |                |        |ճանապարհին,     |      |             |

|   |     |                |        |«Տերտերի հանդեր»|      |             |

|   |     |                |        |վայրի «Քոչ յոլ» |      |             |

|   |     |                |        |բացատում        |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |17.1 |Խաչքար          |11-12դդ.|                |Տ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |17.2 |Մատուռ          |12-13դդ.|գյուղատեղիի հվ  |Հ     |ավերված է    |

|   |     |                |        |մասում          |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|18 |     |Գյուղատեղի      |13-15դդ.|գյուղից 1.5 կմ  |Տ     |             |

|   |     |                |        |հվ-ամ «Խաչի յալ»|      |             |

|   |     |                |        |վայրում անտառի  |      |             |

|   |     |                |        |եզրին           |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |18.1 |Գերեզմանոց      |13-15դդ.|                |Տ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|19 |     |Գյուղատեղի      |13-17դդ.|Հաղարծինի վանքից|Հ     |             |

|   |     |                |        |1.5 կմ ամ,      |      |             |

|   |     |                |        |Շամախյանի       |      |             |

|   |     |                |        |անասնապահական   |      |             |

|   |     |                |        |գոմերի մոտ      |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|20 |     |Գյուղատեղի      |13-17դդ.|գյուղից 7 կմ    |Հ     |             |

|   |     |                |        |հս-ամ, Հաղարծինի|      |             |

|   |     |                |        |վանքից 3 կմ աե, |      |             |

|   |     |                |        |վանք տանող      |      |             |

|   |     |                |        |ճանապարհից ձախ, |      |             |

|   |     |                |        |անտառում        |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |20.1 |Գերեզմանոց      |13-15դդ.|բլրի վրա        |Հ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|21 |     |Գյուղատեղի      |միջնադար|գյուղից 2.5 կմ  |Հ     |             |

|   |     |«Աշղի»          |        |հվ-աե, ձորի     |      |             |

|   |     |                |        |երկու կողմում   |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |21.1 |Գերեզմանոց      |8-12դդ. |գյուղատեղիի ամ  |Հ     |             |

|   |     |                |        |մասում, ձորի ձախ|      |             |

|   |     |                |        |կողմում         |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |21.2 |Գերեզմանոց      |12-14դդ.|գյուղատեղիի     |Հ     |             |

|   |     |                |        |հվ-ամ մասում,   |      |             |

|   |     |                |        |ձորի ձախ կողմում|      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |21.3 |Մատուռ          |12-13դդ.|Թարխանագետի աջ  |Հ     |ավերված է    |

|   |     |                |        |ափին            |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|22 |     |Գյուղատեղի      |5-17դդ. |գյուղից 2.5 կմ  |Հ     |             |

|   |     |«Եղցի»          |        |հվ, Փոխլու և    |      |             |

|   |     |                |        |Թարխանա գետերի  |      |             |

|   |     |                |        |միջև            |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |22.1 |Գերեզմանոց      |5-17դդ. |գյուղատեղիի     |Հ     |             |

|   |     |                |        |հս-աե մասում    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |22.2 |Եկեղեցի «Եղցի»  |5-6 դդ. |                |Հ     |կիսավեր է    |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|23 |     |Գյուղատեղի      |10-15դդ.|գյուղից 4 կմ    |Հ     |             |

|   |     |«Հաղարծին»      |        |հս-ամ, Հաղարծինի|      |             |

|   |     |                |        |վանքից 4 կմ     |      |             |

|   |     |                |        |հվ-աե, վանք     |      |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհից|      |             |

|   |     |                |        |աջ, անտառում    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|24 |     |Գյուղատեղի      |10-14դդ.|գյուղից 3 կմ հվ,|Հ     |             |

|   |     |«Շլորկուտ»      |        |»Կեղտոտ ջրի»    |      |             |

|   |     |                |        |(«Փոխլու») ձախ  |      |             |

|   |     |                |        |ափին            |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |24.1 |Մատուռ          |12-13դդ.|գյուղատեղիի հս  |Հ     |ավերված է    |

|   |     |                |        |մասում          |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |24.2 |Գերեզմանոց      |12-14դդ.|գյուղատեղիի ամ  |Հ     |             |

|   |     |                |        |մասում          |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|25 |     |Գյուղատեղի      |15-17դդ.|գյուղից 3 կմ    |Տ     |տարածքում    |

|   |     |«Սուլթան»       |        |հս-ամ, Ղալաքարից|      |եղել է       |

|   |     |                |        |հվ, բլրակի վրա  |      |բրոնզեդարյան |

|   |     |                |        |                |      |բնակատեղի,   |

|   |     |                |        |                |      |ներկայումս   |

|   |     |                |        |                |      |մելիորացված  |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |25.1 |Գերեզմանոց      |15-1 դդ.|                |Տ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|26 |     |Գյուղատեղի      |10-15դդ.|գյուղից 3 կմ    |      |             |

|   |     |«Քսնաջուր»      |        |հս-աե           |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |26.1 |Գերեզմանոց      |10-15դդ.|                |Հ     |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|27 |     |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|գյուղի հս մասում|Տ     |ավերված է    |

|   |     |                |հազ.    |                |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|28 |     |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա. 2-1|գյուղից 2 կմ աե,|Հ     |             |

|   |     |                |հազ.    |Դիլիջան-Իջևան   |      |             |

|   |     |                |        |խճուղուց աջ,    |      |             |

|   |     |                |        |Աղստև  գետի աջ  |      |             |

|   |     |                |        |ափին            |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|29 |     |Եկեղեցի         |19 դ.   |գյուղի մեջ,     |Հ     |             |

|   |     |                |        |«Ժամի թաղ»      |      |             |

|   |     |                |        |թաղամասում      |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |29.1 |Խաչքար          |13-14դդ.|ագուցված է      |Հ     |             |

|   |     |                |        |մկրտարանի հս    |      |             |

|   |     |                |        |պատին           |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|30 |     |Խաչքար          |13 դ.   |գյուղի մեջ,     |Հ     |երկատված է   |

|   |     |                |        |Սարգիս          |      |             |

|   |     |                |        |Գրիգորյանի տան  |      |             |

|   |     |                |        |մոտ             |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|31 |     |Խաչքար          |13 դ.   |Հաղարծինի վանքից|Հ     |             |

|   |     |                |        |4 կմ աե, վանք   |      |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհից|      |             |

|   |     |                |        |ձախ             |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|32 |     |Խաչքար` Թևավոր  |1287 թ. |գյուղից 4 կմ    |Հ     |պատվիրատու`  |

|   |     |(Խաչքար         |        |հս-ամ, Հաղարծինի|      |Խութլուբեկ,  |

|   |     |«Պորտավոր»)     |        |վանք տանող      |      |Էլբեկ, Ջոլբեկ|

|   |     |                |        |ճանապարհի ձախ   |      |եղբայրներ    |

|   |     |                |        |կողմում         |      |տեղափոխել են |

|   |     |                |        |                |      |Պորտայալի    |

|   |     |                |        |                |      |բարձունքից   |

|   |     |                |        |                |      |1998 թ.      |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|33 |     |Խաչքար «Կռնավոր |13 դ    |գյուղից 5 կմ    |Հ     |             |

|   |     |Խաչ»            |        |հս-ամ           |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|34 |     |Կամուրջ         |19 դ.   |Դիլիջան-Իջևան   |Տ     |             |

|   |     |                |        |ճանապարհին,     |      |             |

|   |     |                |        |Հաղարծին գետի   |      |             |

|   |     |                |        |վրա, նոր կամրջի |      |             |

|   |     |                |        |հս կողմում      |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|35 |     |Հուշարձան`      |1985 թ. |գյուղի          |Տ     |             |

|   |     |երկրորդ         |        |կենտրոնում      |      |             |

|   |     |աշխարհամարտում  |        |                |      |             |

|   |     |զոհվածներին     |        |                |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|36 |     |Մատուռ Սբ.      |16 դ.   |«Վիրի կալեր»    |Հ     |կիսավեր է    |

|   |     |Սարգիս          |        |վայրում         |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |36.1 |Խաչքար          |12-13դդ.|                |Հ     |ծառայում է   |

|   |     |                |        |                |      |որպես վեմքար |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|37 |     |Շենք Դպրոցի     |20 դ.   |գյուղի մեջ      |Հ     |դպրոցը գործել|

|   |     |                |սկիզբ   |                |      |է 1915-21 թթ.|

|   |     |                |        |                |      |հետագայում`  |

|   |     |                |        |                |      |բնակելի տուն |

|   |     |                |        |                |      |(«Բարսեղանց  |

|   |     |                |        |                |      |տներ»)       |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|38 |     |Վանական համալիր |10-13դդ.|գյուղից 8 կմ    |Հ     |             |

|   |     |Հաղարծին        |        |հս-ամ, հրվանդանի|      |             |

|   |     |                |        |վրա             |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.1 |Գավիթ           |12 դ.   |կից է սբ.       |Հ     |ավերված է    |

|   |     |                |        |Աստվածածին      |      |             |

|   |     |                |        |եկեղեցուն ամ-ից |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.2 |Գավիթ           |12 դ.   |կից է սբ. Գրիգոր|Հ     |կառուցել է   |

|   |     |                |վերջ    |եկեղեցուն ամ-ից |      |Իվանե        |

|   |     |                |        |                |      |Զաքարյանը,   |

|   |     |                |        |                |      |շինարարու-   |

|   |     |                |        |                |      |թյանն        |

|   |     |                |        |                |      |աջակցել են   |

|   |     |                |        |                |      |Զաքարյանների |

|   |     |                |        |                |      |վասալ        |

|   |     |                |        |                |      |Աթանեսը և    |

|   |     |                |        |                |      |Արտավազը     |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.3 |Գերեզմանոց      |10-15դդ.|հիմնականում     |Հ     |             |

|   |     |                |        |հուշարձանախմբից |      |             |

|   |     |                |        |350-500 մ աե,   |      |             |

|   |     |                |        |կիսավեր մատուռի |      |             |

|   |     |                |        |շրջակայքում     |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.4 |Եկեղեցի սբ.     |1072 թ. |                |Հ     |գմբեթավոր    |

|   |     |Աստվածածին      |        |                |      |դահլիճ,      |

|   |     |                |        |                |      |գլխավոր      |

|   |     |                |        |                |      |եկեղեցին է   |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.5 |Եկեղեցի         |10 դ.   |հրվանդանի աե    |Հ     |գմբեթավոր    |

|   |     |սբ. Գրիգոր      |        |մասում          |      |սրահ         |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.6 |եկեղեցի         |1244 թ. |սբ. Գրիգոր      |Հ     |գմբեթավոր    |

|   |     |սբ. Ստեփանոս    |        |եկեղեցուց աե    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.7 |                |12-13դդ.|համալիրի աե     |Հ     |կանգնեցված է |

|   |     |                |        |կողմում         |      |պատվանդանի   |

|   |     |                |        |                |      |վրա          |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.8 |                |12-13դդ.|հացատան մոտ     |Հ     |երկատված է   |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.9 |                |12-13դդ.|սբ. Ստեփանոս    |Հ     |երկատված է,  |

|   |     |                |        |եկեղեցու մուտքի |      |կանգնեցված է |

|   |     |                |        |մոտ, արտաքուստ  |      |պատվանդանի   |

|   |     |                |        |                |      |վրա          |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.10|                |13 դ.   |սբ. Աստվածածին  |Հ     |բարձրարվեստ  |

|   |     |                |        |եկեղեցու հվ     |      |             |

|   |     |                |        |մուտքի մոտ,     |      |             |

|   |     |                |        |արտաքուստ       |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.11|                |13 դ.   |սբ. Գրիգոր      |Հ     |կանգնեցված է |

|   |     |                |        |եկեղեցու գավթի  |      |պատվանդանի   |

|   |     |                |        |ամ մուտքի մոտ,  |      |վրա          |

|   |     |                |        |արտաքուստ       |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.12|                |13 դ.   |սբ. Գրիգոր      |Հ     |             |

|   |     |                |        |եկեղեցու գավթի  |      |             |

|   |     |                |        |ամ մուտքի մոտ,  |      |             |

|   |     |                |        |արտաքուստ       |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.13|                |13 դ.   |սբ. Աստվածածին  |Հ     |             |

|   |     |                |        |եկեղեցուց ամ    |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.14|                |13 դ.   |կից է սբ. Գրիգոր|Հ     |             |

|   |     |                |        |եկեղեցուն հս-ից |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.15|                |13 դ.   |հիմնական        |Հ     |             |

|   |     |                |        |հուշարձանախմբից |      |             |

|   |     |                |        |300 մ աե,       |      |             |

|   |     |                |        |բլրալանջին      |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.16|Սեղանատուն      |1248 թ. |համալիրի ամ     |Հ     |ճարտ` Մինաս  |

|   |     |                |        |կողմում         |      |և  Գրիգորես  |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|   |38.17|Տապանատուն`     |12-13դդ.|կից է սբ. Գրիգոր|Հ     |ավերված է,   |

|   |     |Բագրատունիների  |        |եկեղեցու գավթի  |      |պահպանվել են |

|   |     |                |        |հվ պատին        |      |հիմքերը      |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|39 |     |Քարայր-կացարան  |10-13դդ.|Հաղարծինի վանք  |Հ     |             |

|   |     |                |        |տանող ճանապարհի |      |             |

|   |     |                |        |2.5 կմ-ի վրա,   |      |             |

|   |     |                |        |ճանապարհից 300 մ|      |             |

|   |     |                |        |աջ, անտառում    |      |             |

|_________________________________________________________________________|

|                            Հաղթանակ գյուղ                               |

|_________________________________________________________________________|

|1  |     |Ամրոց           |Ք.ա.2-1 |գյուղից 1.5 կմ  |Հ     |պահպանվել են |

|   |     |                |հազ.    |հս, «Սանգյառ»   |      |պարսպի չնչին |

|   |     |                |        |վայրում         |      |մնացորդներ   |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|2  |     |Դամբարանադաշտ   |Ք.ա.2-1 |գյուղից 1 կմ հվ,|Հ     |ավերվել է    |

|   |     |                |հազ.    |Այրում-Հաղթանակ |      |մայրուղու    |

|   |     |                |        |ճանապարհի աջ    |      |շինարարության|

|   |     |                |        |եզրին           |      |ժամանակ      |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|3  |     |Հուշաղբյուր`    |1965 թ. |գյուղի մեջ      |Տ     |             |

|   |     |երկրորդ         |        |                |      |             |

|   |     |աշխարհամարտում  |        |                |      |             |

|   |     |զոհվածներին     |        |                |      |             |

|_________________________________________________________________________|

|                              Հովք գյուղ                                 |

|_________________________________________________________________________|

|1  |     |Ամրոց           |միջնադար|գյուղի հվ-ամ    |Տ     |ավերված է    |

|   |     |                |        |կողմում         |      |             |

|___|_____|________________|________|________________|______|_____________|

|2  |     |Գերեզմանոց      |12-14դդ.|գյուղից մոտ 2 կմ|Տ     |             |

|   |     |                |        |ամ, անտառում,   |      |             |

|   |     |                |        |զույգ մատուռների|      |             |

|   |     |                |        |ամ կողմում      |      |             |

._________________________________________________________________________.

 

ԳԼՈՒԽ II
ՀԱՂԱՐԾՆԻ ԳՅՈՒՂԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՀԵՌԱՆԿԱՐԱՅԻՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ

 

II-1. Հաղարծնի գյուղական համայնքի հեռանկարային զարգացման հայեցակարգ

 

Հաղարծինի գյուղական համայնքի տարածքը գտնվում է Տավուշի մարզի ինտենսիվ յուրացված գոտում, «Դիլիջան» ազգային պարկի սահմաններում, «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծով» նախատեսված Աղստևի վերին հոսանքի ռեկրեացիոն գոտում: Այս կապակցությամբ գյուղական համայնքի զարգացման հիմնախնդիրները դիտարկվում են հետևյալ գործոնների հետ փոխկապակցված.

- Համայնքի դիրքը Տավուշի մարզի տարաբնակեցման համակարգում,

- Բնակչության աճի դինամիկան,

- Տարածքային ռեսուրսների օգտագործման տենդենցները, հնարավորությունները,

- Տրանսպորտային կապերը, դրանց կատարելագործման հնարավորությունները,

- Ինժեներական, տեխնիկական ենթակառուցվածքների զարգացման և կատարելագործման հնարավորությունները,

- Ռեկրեացիոն, հումքային, գյուղատնտեսական ռեսուրսային պոտենցիալի օգտագործման հնարավորությունները և արդյունավետությունը,

- Ռեկրեացիոն ցանցի փոխկապակցվածությունը Աղստևի հոսանքի ռեկրեացիոն գոտու հիմնախնդիրների հետ:

. Տնտեսության հեռանկարային զարգացման հիմնական ուղղություններն են.

- Արդյունաբերական համալիր:

- Ագրոարդյունաբերական համալիրը, որը կզարգանա հիմնականում անասնապահական, պտղաբուծական ուղղությամբ:

Ագրոարդյունաբերական համալիրը կարող է սպասարկել նաև ռեկրեացիոն ճյուղին:

- Ռեկրեացիոն ոլորտը, որի զարգացումը կուղեկցվի «Դիլիջան» ազգային պարկի սահմանափակող գործոնների հաշվառումով:

 

II-1.1. Արդյունաբերության զարգացման հեռանկարները

 

Սույն նախագծով արդյունաբերության զարգացման հեռանկարները դիտարկվում են բնական (հումքային, ռեկրեացիոն, գյուղատնտեսական) ռեսուրսներ, հանրապետության արդի տնտեսական-քաղաքական փուլի վերափոխումների ընձեռած լայն հնարավորությունների, տնտեսական գործունեության նոր մոտեցումների տեսանկյունով, որոնցից կարևորագույնն են.

. Տարածաշրջանի հումքային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործումը արդյունաբերության «բազային» ճյուղերի զարգացման համար:

. Տարածաշրջանի գյուղատնտեսական արտադրության օգտագործումը` ագրոարդյունաբերական ճյուղի զարգացման համար:

. Փոքր և միջին բիզնեսի (գործարարության) խթանումը և աջակցումը` ներդրումների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորմամբ: Փոքր և միջին բիզնեսի օբյեկտները շատ հարմար կառույցներ են հանդիսանում հատկապես բարձր տեխնոլոգիաներով արտադրությունների ներդրման և սպասարկման համար, քանի որ համեմատաբար արագ և փոքր ծախսերով յուրացնել նոր տեխնոլոգիաները և նորարարությունները, արագ են հարմարվում շուկայի պահանջներին և սպասարկման արդիական ձևերին:

. Գիտատեխնիկական ճյուղի արդյունաբերական օբյեկտների տեղադրում:

. Տարածաշրջանային և միջմարզային ինտեգրման ճանապարհով տնտեսական կապերի ստեղծում:

. Արդյունաբերական օբյեկտներում ժամանակակից, միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող, շրջակա միջավայրին նվազագույն վնաս հասցնող տեխնոլոգիաների կիրառում:

. Աշխատունակ բնակչության բարձր ներուժի կիրառում:

. Իրավական և գործարարական կենտրոնի ստեղծում` բնակչությանը, հիմնականում ներդրողներին, իրազեկելու նպատակով:

 

II-1.2. Արդյունաբերության «բազային» կոմպլեքսաստեղծ ճյուղերի զարգացման հնարավորությունները

 

Հաղարծինի գյուղական համայնքի տարածքի հանքահումքային ռեսուրսների հեռանկարները կապված են հիմնականում երեք խոշոր հանքային դաշտերի հետ:

1. Հաղարծինի հանքային դաշտ` տիտան-մագնետիտային ավազաքարերի ֆորմացիա, որն ընդգրկում է Հաղարծին գետի ավազանը:

2. Մայմեխի հանքային դաշտ` ոսկի-բազմամետաղային ֆորմացիա, որը տեղադրված է Մայմեխ լեռան լանջերին:

3. Գետիկի հանքային դաշտ` ոսկի-պղնձահանքային ֆորմացիա, որն ընդգրկում է համանուն գետի ջրավազանի ստորին հոսանքները:

Հաղարծինի հանքային դաշտը (գծագրի վրա I) գտնվում է Աղստև գետի ձախ վտակ` Հաղարծինի ավազանում և տարածվում է վտակի 2 ափերում: Հանքային դաշտը ներկայացված է միջին էոցենի հրաբխանստվածքային առաջացումներով, որոնց մեջ հայտնաբերված է տիտան-մագնետիտային ավազաքարերի բավականին հզոր (մինչև 100 մ) հանքաբեր հորիզոն: Հանքայնացումը ներկայացված է երակիկներով, երակացանավոր և տեղ-տեղ մասսիվ տիտան-մագնետիտային հանքաքարերով: Հանքային միներալները ներկայացված են մագնետիտով, տիտանամագնետիտով, հեմատիտով, մարտիտով, լիմոնիտով, ռուտիլով, իլմենիտով և պիրիտով: Հանքային գոտին հետամտված է մինչև 5000 մ` 1-3.մ միջին հզորությամբ և անկում է դեպի հարավ-արևմուտք` 25-30-ից մինչև 700 անկյան տակ: Հանքաքարը բավականին հարուստ է: Հազվագյուտ մետաղներից հայտնաբերված են Ga, Sn, Zr: 5 հանքային մարմիններով հանքաքարի պաշարները կազմում են շուրջ 6 մլն.տ., Fe և 25-30, TiO2-2-3, V2O5 և 0.34% միջին պարունակություններով: Հանքաքարը հեշտ հարստացվող է:

Պետք է հաշվի առնել, որ Հաղարծինի հանքային դաշտի տիտան-մագնետիտային ավազաքարերը համարվում են արտակարգ հանքային հումք բազմանպատակ օգտագործման համար և, ըստ վերջին տվյալների, պարունակում են ոսկի, արծաթ և պլատինի խմբի մետաղներ, որոնց առկայությունը նոր հեռանկարներ է բացում հանքավայրի շահագործման համար: Անհրաժեշտ է նշել, որ շահագործական աշխատանքները կարելի է տանել միայն ստորգետնյա եղանակով և դրանք կլինեն բավականին արդյունավետ, քանի որ հանքային մարմինները ունեն ոչ մեծ հզորություններ և կտրուկ անկումներ, ինչը բարենպաստ լեռնաերկրաբանական պայմաններում հնարավորություն կընձեռի արդյունահանումը բովանցքների համակարգով իրականացնելու համար:

Մայմեխի հանքային դաշտը (գծագրի վրա II) գտնվում է Փոքր և Մեծ Մայմեխ լեռնագագաթների շրջակայքում` ընդգրկելով Կոբխանիջուր գետակի ջրհավաքի տարածքը: Այստեղ տարածված է միջին էոցենի հասակի հրաբխանստվածքային հաստվածքը: Հանքային գոտին հետամտված է մոտ 3 կմ` 150 մ հզորությամբ: Հանքային կուտակումները ներկայացված են ոսպնյակներով և բներով, որոշ դեպքերում առկա են երակային և ցանավոր հանքայնացում: Հանքային միներալները ներկայացված են սֆալերիտով (Zn - 5.3%), գալենիտով (Pb - 1.34%) և խալկոպիրիտով (C ~ 1%): Ավելի խորը հորիզոններում հանքայնացումը ներկայացված է քվարց-մոլիբդենային, շեելիտային և պղինձ-հրաքարային հանքատեսակներով: Ըստ նորագույն տվյալների նկատվում է տարբեր հանքատեսակներում ոսկու և արծաթի բավականին բարձր պարունակություններ:

Գետիկի հանքային դաշտը (գծագրի վրա III) գտնվում է Աղստև գետի Գետիկ աջափնյա վտակի ստորին հոսանքի ավազանում: Տեղամասում տարածված են միջին էոցենի տուֆաավազաքարային նստվածքային հաստվածքը, որը որոշ տեղերում հատվում է գրանոդիորիտներով: Պղինձ-երկաթ-մանգանային հանքային մարմինը ոսպնյակաձև է և հետամտվում է շուրջ 1 կմ` 1.5-ից մինչև 4-4.5 մ հզորությամբ: Երկաթի միջին պարունակությունը կազմում է 30%, MnO - 15%: Հանքային միներալները ներկայացված են մագնետիտով, մանգանամագնետիտով, մալախիտով, ազուրիտով, խալկոպիրիտով, պիրիտով, սֆալերիտով, լիմոնիտով, հեմատիտով:

Նշենք, որ վերջին տարիներին ստացվել են նոր տվյալներ Գետիկի հանքային դաշտի հեռանկարների վերաբերյալ, ըստ որի այն դուրս է գալիս համայնքի սահմաններից և ձգվում է դեպի արևելք: Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում համայնքի տարածքի հնարավոր պղինձ-ոսկեբեր հանքայնացման առկայությունը, որը կարող է ունենալ զգալի պոտենցիալ և հիմք կհանդիսանա լեռնահանքային ձեռնարկություն հիմնելու համար` աշխատանքները իրականացնելով բաց եղանակով:

Դիտարկելով Հաղարծին գյուղական համայնքի տարածքի հանքահումքային ռեսուրսների պոտենցիալը, անհրաժեշտ է նշել, որ առաջին հայացքից թյուր թվացող ցրված համեմատաբար փոքր հանքային դաշտերը զուրկ են հեռանկարներից և հետաքրքրություն չեն կարող ներկայացնել: Իրականում պարզվում է, որ համայնքի տարածքն ունի զգալի հանքային պոտենցիալ և բավականին ակնհայտ հեռանկարներ, քանի որ վերը նշված բոլոր հանքային դաշտերը (խումբ-երևակումները) տեղայնացված են միջին էոցենի հրաբխատուֆանստվածքային առաջացումներում և ըստ էության հարում են մեկ հզոր հանքառաջացնող կառույցի, որում ոչ պակաս դեր ունեն մագմատիկ առաջացումները: Պարզորոշ երևում է հանքայնացման զոնալականությունը ուղղաձիգ ուղղությամբ` վերին մասում պղինձ-ոսկեբեր առաջացումները, որոնք հարում են հզոր փոփոխված գոտիներին, ներքևում փոխվում են երակային, ցանավոր, ոսպնյակաձև, բնաձև, սակայն ստրատիֆիկացված տիտանամագնետիտային առաջացումների (հանքատեսակների), իսկ ավելի խորը հորիզոններում ի հայտ են գալիս զուտ երակային մոլիբդեն-շեելիտային և որոշ դեպքերում բազմամետաղային հանքատեսակներ:

Ավելացնենք, որ նշված բոլոր հարկայնացված գոտիները այս կամ այն չափով ոսկեբեր են, արծաթաբեր են և պլատինաբեր:

Վերը նշվածը հիմք է ծառայում կանխատեսել Հաղարծինի գյուղական համայնքի տարածքի բավականին մեծ հեռանկարները` ոսկի-բազմամետաղային հանքայնացման տեսակետից, որի համար անհրաժեշտ է կազմակերպել պլանավորված հետախուզական աշխատանքներ:

Հաղարծինի գյուղական համայնքի հարավարևմտյան ծայրամասում, բնակելի կառուցապատումից դեպի հյուսիս տեղակայված են կոնգլոմերատի 3 հանքավայր:

Աղստև գետի ձախ ափին` Հաղարծին գյուղից դեպի արևելք և հյուսիս-արևելք, ընկած տարածքն (գծագրի վրա IV) իր բնական և աշխարհագրական դիրքով բարենպաստ է ինֆրաստրուկտուրաների կառուցման համար և կարող է համարվել բազային տարածք հետագայում լեռնահանքային արդյունաբերությունը զարգացնելու համար:

Հաշվի առնելով նաև «Դիլիջան» ազգային պարկի առկայության սահմանափակող գործոնը` պետք է կազմակերպել միայն հանքանյութի դուրս բերումը, իսկ մշակումը` պարկի սահմաններից դուրս:

Հաղարծինի գյուղական համայնքը, գտնվելով հարուստ հանքային դաշտերի տարածման շրջանում (ոսկի-պղնձահանքային, ոսկի-բազմամետաղային), կարող է տարածաշրջանային, միջմարզային ինտեգրման ճանապարհով ստեղծել տնտեսական կապեր` օգտագործելով հանքահումքային կենտրոնների վերջնական արտադրանքը արդյունաբերական ազատ հզորություններում:

 

II-1.3. Ագրոարդյունաբերական համալիրի զարգացման հեռանկարները

 

Հաղարծինի գյուղական համայնքի գյուղատնտեսական հողատեսքերը կազմում են 1615.21 հա, որից արոտները կազմում են 1055.29 հա (գյուղատնտեսական հողերի 65%), իսկ խոտհարքները` 192.23 հա (գյուղատնտեսական հողերի 12%)-ը: Անտառային հողերը կազմում են 861.61 հա (ամբողջ համայնքի 31%)-ը: Անտառային հողերն ընդգրկված են «Դիլիջան» ազգային պարկի տնտեսական գոտու մեջ:

Համայնքում զարգացած է եղել տավարաբուծությունը, դաշտավարությունը, գյուղմթերքների վերամշակման արտադրությունը: Այժմ չեն գործում գյուղմթերքների վերամշակման արտադրությունները, կենտրոնացված գյուղտեխնիկայի բացակայության, հողակտորների մանրացման, ագրոտեխնիկական կազմակերպված միջոցառումների բացակայության պայմաններում դժվարացել է հողերի մշակման աշխատանքները: Գյուղատնտեսական մթերքների իրացման խնդիրները նույնպես մեծ դժվարություններ են առաջացնում:

Հաղարծինի համայնքում գյուղատնտեսության (անասնաբուծություն, դաշտավարություն, բանջարաբուծություն) հողօգտագործման ինտենսիվությունը բարձրացնելու, ագրոարդյունաբերական համալիրի զարգացման նպատակով նպատակահարմար է իրականացնել փոքր (50-60 հա), միջին (150-200 հա) ֆերմերային տնտեսությունների ստեղծումը` կոոպերացիայի, փայատիրական սկզբունքներով միավորելով և խոշորացնելով մանր հողակտորները: Նշված միջոցառումները կնպաստեն նաև շրջանառությունից դուրս մնացած հողերն օգտագործել նպատակային նշանակությամբ:

Ագրոարդյունաբերական համալիրի արտադրանքի ստացումը (միս, յուղ, պանիր, բուրդ, կաշի, բանջարեղեն) կազմակերպելու և իրացնելու նպատակով անհրաժեշտ է տեղական ինքնակառավարման մարմինների և ներդրողների համագործակցությունը` տարածաշրջանային, միջմարզային, միջհամայնքային կապերի ստեղծումով, առաջնահերթ տարածաշրջանային մեծածախ շուկայի ստեղծումով:

Անտառը և ենթանտառը հարուստ են հատապտուղներով, որոնց իրացումը հնարավոր է «Դիլիջան» ազգային պարկի կանոնադրության համաձայն:

Հաղարծինի չգործող արդյունաբերական և ագրոարդյունաբերական հզորություններում նախատեսվում է կազմակերպել ագրոարդյունաբերական արտադրություն, որը կարող է սպասարկել նաև սույն նախագծով նախատեսված ռեկրեացիոն ոլորտին:

. Հաղարծինի գյուղական համայնքում կարելի է զարգացնել նաև ձկնաբուծություն` օգտվելով Աղստև գետի հարուստ ռեսուրսներից:

 

II-1.4. Ռեկրեացիայի քաղաքաշինական հեռանկարային կազմակերպումը

 

Հաղարծինի գյուղական համայնքի զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկն է ռեկրեացիան:

Ռեկրեացիոն ոլորտի զարգացումը նպատակահարմար է ռեկրեացիոն բոլոր ռեսուրսների ռացիոնալ, համատեղ օգտագործումով, էսթետիկական արժեքավոր միջավայրի ստեղծումով` փոխկապակցված գոյություն ունեցող տրանսպորտային, ինժեներական, տեխնիկական, սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացման և կատարելագործման հետ:

Հաղարծինի համայնքի նախատեսվող ռեկրեացիոն ենթագոտին ընդգրկված է «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծով» նախատեսված Աղստև գետի ավազանի ռեկրեացիոն գոտում: Ենթագոտին ձգվում է Աղստև գետի ձախափնյա վտակ Հաղարծինի ավազանից մինչև աջափնյա վտակ Փոլադի ավազանը:

Ռեկրեացիոն ենթագոտու կազմակերպման համար ակտիվ գործոններն են.

- Կլիմաբուժության բարենպաստ պայմանները (օդաբուժություն, արևաբուժություն),

- Պատմամշակութային հուշարձանները:

(Ռեկրեացիոն ռեսուրսների բնութագիրը, ռեկրեացիայի տարբեր ձևերի բարենպաստության աստիճանը տրված է I-3.2.1.2; I-3.2.1.4; I-3.2.2 ենթագլուխներում):

Ռեկրեացիոն ենթագոտու ուղղվածությունը` շուրջտարյա կլիմայաբուժություն, կարճատև, երկարատև հանգիստ, տուրիզմի տարբեր ձևեր:

Հաշվարկված է նաև ռեկրեացիոն ենթագոտու ֆունկցիոնալ տարողունակությունը (տեղացի և եկվոր բուժվողների, հանգստացողների, տուրիստների ընդհանուր քանակը, որոնք կարող են միաժամանակ օգտվել ռեկրեացիոն տարածքներից և ռեսուրսներից` առանց խախտելու բնապահպանության սահմանված կանոնները և հանգստացողների հոգեբանական կոմֆորտը):

Ֆունկցիոնալ տարողունակության որոշման համար հիմք են ծառայել.

- Կլիմաբուժության համար բարենպաստ օրերի թիվը յուրաքանչյուր ամսում:

- Ռեկրեացիայի տարբեր ձևերի կազմակերպման համար հողատարածքների միջինացված չափերը:

- Բնական լանդշաֆտների բեռնվածության թույլատրելի նորմերը:

- Ճանաչողական տուրիզմի օբյեկտների առկայությունը, դրանց կուտակման հենակետային վայրերը:

Ստորը բերված աղյուսակում տրված են ռեկրեացիոն համալիրների միջինացված տեխնիկական ցուցանիշները.

 

Ռեկրեացիոն համալիրների միջինացված տեխնիկական ցուցանիշները

 

Աղ. Հ-1

 

._________________________________________________________________________.

|N |Ռեկրեացիոն համալիր|Տարածք     |  1     |Լանդշաֆտներ   |Լանդշաֆտի      |

|  |                  |(հա)       |մարդ/տեղ|              |թույլատրված    |

|  |                  |տարողունա- | (մ2)   |              |բեռնվածությունը|

|  |                  |կություն   |        |              |(մարդ/հա)      |

|  |                  |(հազ. մարդ)|        |              |               |

|__|__________________|___________|________|______________|_______________|

|1 |Բալնեոլոգիա,      |60.0/5.0   |120     |մերձլճային,   |1000-2000      |

|  |կլիմայաբուժություն|           |        |մերձգետային   |               |

|  |                  |           |        |լողափ         |               |

|__|__________________|___________|________|______________|_______________|

|2 |Հանգիստ, տուրիզմ  |30.0/2.5   |100     |անտառ-այգի    |    20         |

|__|__________________|___________|________|______________|_______________|

|3 |Ճանաչողական       |25.0/3.0   |100     |մարգագետին -  |    70         |

|  |տուրիզմ           |           |        |այգի          |               |

._________________________________________________________________________.

 

Այսպիսով, ռեկրեացիոն ենթագոտու ֆունկցիոնալ տարողունակությունը կազմում է 0.2-0.3 հազ. տեղ:

Հաղարծինի ռեկրեացիոն ենթագոտու օգտագործման ռեժիմը նախատեսում է.

. Ռեկրեացիոն օբյեկտների շինարարություն (շուրջտարյա կլիմաբուժական առողջարաններ, հանգստյան տներ, կոմպինգներ, մոթելներ, տուրիստական հանգրվաններ, վրանային հանգրվաններ և այլն):

. Սպասարկման և մշակույթի օբյեկտների շինարարություն (հյուրանոցներ, ռեստորաններ, սննդի օբյեկտներ, զվարճանքի տներ, թանգարաններ և այլն):

. Ինժեներական, տրանսպորտային, տեխնիկական ենթակառուցվածքների զարգացում և կատարելագործում:

. Բնապահպանական միջոցառումների լայն համալիրի կիրառում` հաշվի առնելով «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքների օգտագործման ռեժիմները:

. Ինժեներական նախապատրաստման, բարեկարգման աշխատանքների իրականացում, հակասողանքային, հակահեղեղային միջոցառումներ:

. Ռեկրեացիոն ենթագոտու կազմակերպումը կնպաստի.

- ՀՀ տուրիստական քաղաքականության ռազմավարական ուղղությունների իրականացումը հետևյալ երթուղիներով`

- Երևան-Սևան-Դիլիջան-Հաղարծին-Իջևան-Ադրբեջանի սահման;

- Արցախ-Գորիս-Եղեգնաձոր-Սելիմի լեռնանցք-Մարտունի-Սևան-Դիլիջան-Հաղարծին-Իջևան-Ադրբեջանի սահման (Հաղարծինի գյուղական համայնքից կարող է ճյուղավորվել Հաղարծին-Գոշ-Խաչարձան-Աղավնավանք-Գեղատափ երթուղին);

- Հաղարծին-Դիլիջան-Սևանի ավազան:

Ռեկրեացիոն ենթագոտու կազմակերպումը կնպաստի նաև.

- Տեղական բնակչության ամենօրյա հանգստի կազմակերպմանը,

- Նոր տիպի առողջարանների ստեղծմանը (կլիմայաբուժություն),

- Նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը,

- Կրթական մակարդակի բարձրացմանը,

- Բժշկական սպասարկման կատարելագործմանը,

- Տեղեկատվության տարածման նոր ձևերի ներմուծմանը,

- Տարածաշրջանի գյուղական բնակավայրերի խոշորացմանը:

 

II-2. Բնակչություն և բնակելի ֆոնդ

 

Հաղարծինի գյուղական համայնքի բնակչությունը (ըստ ՀՀ վիճակագրական ծառայության 2001 թ. մարդահամարի տվյալների) կազմում է 3.842 հազար մարդ (մշտական բնակչությունը), 3.394 հազար մարդ (առկա բնակչությունը): Ամենամեծ բնակչությունը գրանցվել է 1988 թ.` 4.142 մարդ: Բնակչության քանակի տատանումները սկսվել են 1993 թ.-ից` կապված սոցիալ-տնտեսական վիճակի վատթարացման, աշխատատեղերի նվազեցման հետ: Գոյություն ունեցող արդյունաբերական և արտադրական օբյեկտները ներկա դրությամբ չեն աշխատում: Բնակչության թվաքանակն առ 01.01 2006 թ. տվյալներով կազմում է 3.984 հազար մարդ:

Հաղարծին գյուղական համայնքի բնակչության թվաքանակը հաշվարկային ժամանակահատվածի համար (15 տարի) ընդունված է 5500 մարդ, իսկ հաշվարկային ժամանակահատվածից հետո` 7000 մարդ: Հաշվարկը կատարված է տարածքի դեմոգրաֆիական տարողունակության մեթոդով:

Բնակչության աճի համար նախատեսված է հեռանկարը 15 տարի, առաջնահերթը` 7 տարի ժամանակահատվածով: Բնակչության աճի միտումները կախված են գյուղական համայնքի, մարզի, հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման տեմպերից:

Բնակելի ֆոնդը կազմում է 287.5 հազար մ2: Կառուցապատված է գլխավորապես սակավահարկ տներով:

 

II-3. Հասարակական սպասարկման ոլորտ

 

Նոր սոցիալ-տնտեսական փուլում կուլտուր-կենցաղային օբյեկտների ցանցն ընդլայնվում է շուկայական տնտեսության պահանջներին համապատասխան:

Հասարակական սպասարկման ոլորտի օբյեկտների զարգացումը հիմնականում ընթացել է կրթական շենքերի վերականգնման ուղղությամբ:

Հասարակական սպասարկման օբյեկտների հեռանկարային տեղադրման հիմնական գոտիները տրված են գոտիավորման նախագծում (III գլուխ):

 

Սպասարկման հաստատությունների ցուցանիշները և հողամասերի չափերը *

(Հեռանկարային բնակչության հաշվառումով)

 

._______________________________________________________________________.

|հհ |      Անվանումը        |Չափ. միավ |    Քանակը     |Զբաղեցրած       |

|   |                       |          |               |տարածքը (հա)    |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|1  |            2          |    3     |          4    |          5     |

|_______________________________________________________________________|

|                      Կրթության հիմնարկություններ                      |

|_______________________________________________________________________|

|1  |Մանկական նախադպրոցական |տեղ       |440            |1.5             |

|   |հիմնարկություններ,     |          |               |                |

|   |այդ թվում              |          |               |                |

|   |_______________________|__________|_______________|________________|

|   |ա) ընդհանուր տիպի      |-»-       |362            |1.23            |

|   |_______________________|__________|_______________|________________|

|   |բ) մասնագիտացված       |-»-       |15             |0.05            |

|   |_______________________|__________|_______________|________________|

|   |գ) կազդուրիչ-          |-»-       |63             |0.22            |

|   |առողջարարական          |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|2  |Նախադպրոցականների      |օբյեկտ    |ըստ նախագծային |          -     |

|   |համար ծածկած           |          |առաջադրանքի    |                |

|   |լողավազաններ           |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|3  |Հանրակրթական դպրոցներ, |աշակերտ   |1134           |3.7             |

|   |այդ թվում              |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|   |ա) I-VIII-րդ դասարաններ|-»-       |1134           |          -     |

|   |բ) IX-XII-րդ           |          |               |                |

|   |դասարաններում          |          | 850           |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|4  |Մասնագիտացված **       |-»-       |ըստ նախագծային |ըստ նախագծային  |

|   |                       |          |առաջադրանքի    |առաջադրանքի *   |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|5  |Մանկապատանեկան         |-»-       |26             |-»-             |

|   |սպորտային դպրոց **     |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|6  |Արվեստի մանկական       |-»-       |29             |-»-             |

|   |դպրոց, երաժշտական,     |          |               |                |

|   |գեղարվեստական          |          |               |                |

|   |պարարվեստի դպրոց **    |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|4  |Գիշերօթիկ դպրոցներ     |-»-       |ըստ նախագծային |-»-             |

|   |                       |          |առաջադրանքի    |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|5  |Միջնակարգ մասնագիտական |սովորող   |ըստ նախագծային |-»-             |

|   |և  մասնագիտատեխնիկական |          |առաջադրանքի`   |                |

|   |ուսումնական            |          |հաշվի առնելով  |                |

|   |հաստատութուններ,       |          |քաղաք-կենտրոնի |                |

|   |բարձրագույն ուսումնական|          |և  դրա         |                |

|   |հաստատություններ       |          |ազդեցության    |                |

|   |                       |          |գոտու այլ      |                |

|   |                       |          |բնակավայրերի   |                |

|   |                       |          |բնակչությունը  |                |

|_______________________________________________________________________|

|       Առողջապահական, սոցիալական ապահովության հիմնարկություններ        |

|_______________________________________________________________________|

|6  |Գիշերօթիկ տներ         |տեղ       |ըստ նախագծային |-»-             |

|   |մեծահասակների,         |          |առաջադրանքի    |                |

|   |հաշմանդամների համար    |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|7  |Հատուկ տիպի բնակելի    |տեղ       |ըստ նախագծային |-»-             |

|   |տներ և  բնակարաններ    |          |առաջադրանքի    |                |

|   |ծերերի, վետերանների,   |          |               |                |

|   |հաշմանդամների ու       |          |               |                |

|   |միայնակների համար      |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|8  |Առողջապահական          |մահճակալ  |տարողությունը  |-»-             |

|   |ստացիոնարներ           |          |և  կառուցվածքը |                |

|   |(հիվանդանոց)           |          |որոշվում է     |                |

|   |                       |          |առողջապահական  |                |

|   |                       |          |մարմնի կողմից  |                |

|   |                       |          |և  ներկայացվում|                |

|   |                       |          |է նախագծման    |                |

|   |                       |          |առաջադրանքում  |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|9  |Պոլիկլինիկաներ,        |հերթում   |-»-            |-»-             |

|   |ամբուլատորիաներ, առանց |հաճախում  |               |                |

|   |ստացիոնարի դիսպանսերներ|          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|10 |Շտապ բուժական          |ավտո-     |1              |0.1             |

|   |օգնության կայաններ     |մեքենա    |               |                |

|_______________________________________________________________________|

|      Առողջարանակուրորտային և  կազդուրչական, հանգստի և  տուրիզմի       |

|                           հիմնարկություններ                           |

|_______________________________________________________________________|

|11 |Առողջարանակուրորտային  |տեղ       |ըստ նախագծային |ըստ նախագծային  |

|   |և  կազդուրչական,       |          |առաջադրանքի    |առաջադրանքի *   |

|   |հանգստի և              |          |               |                |

|   |զբոսաշրջության         |          |               |                |

|   |հիմնարկություններ,     |          |               |                |

|   |հյուրանոցներ           |          |               |                |

|_______________________________________________________________________|

|                  Մարմնակրթական, սպորտային կառույցներ                  |

|_______________________________________________________________________|

|12 |Մարմնակրթական-սպորտային|հա        |      -        |4.9             |

|   |կառույցներ, այդ թվում  |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|   |ա) ընդհանուր           |մ2        |420            |ըստ նախագծային  |

|   |օգտագործման սպորտային  |          |               |առաջադրանքի *   |

|   |դահլիճներ              |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|13 |Ընդհանուր օգտագործման  |մ2        |140            |-»-             |

|   |բաց և  ծածկած          |          |               |                |

|   |լողավազաններ           |          |               |                |

|_______________________________________________________________________|

|                Մշակույթի և  արվեստի հիմնարկություններ                 |

|_______________________________________________________________________|

|14 |Ակումբներ (Համերգային  |տեղ       |190            |-»-             |

|   |դահլիճներ              |          |               |                |

|   |Պարային դահլիճներ      |          |               |                |

|   |Կինոթատրոններ          |          |               |                |

|   |Թատրոններ)             |          |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

|15 |Գրադարաններ            |ընթերցատեղ|4              |-»-             |

|_______________________________________________________________________|

|          Առևտրի,  հասարակական սննդի և  կենցաղային սպասարկման          |

|                           հիմնարկություններ                           |

|_______________________________________________________________________|

|19 |Խանութներ              |մ2        |2100           |0.4             |

|   |                       |առևտրական |               |                |

|   |                       |մակերես   |               |                |

|___|_______________________|__________|_______________|________________|

 

________________________________________________

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
27.12.2007
N 1589-Ն
Որոշում