ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏ ...

 

040.1060.220710

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

22 հուլիսի 2010 թվականի N 1060-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի 2011-2014 թվականների սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագիրը (այսուհետ` ծրագիր)` համաձայն հավելվածի:

2. Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան հանրապետական գործադիր իշխանության մարմիններին, Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզպետին` հաշվի առնելով առկա տնտեսական միտումները և ելնելով մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոփոխություններից, անհրաժեշտության դեպքում, Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել առաջարկություն սույն որոշման հավելվածում համապատասխան ճշտումներ կատարելու վերաբերյալ:

3. Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզպետին`

1) յուրաքանչյուր տարվա մինչև փետրվարի 10-ը մշակել Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագրի իրականացման տարեկան աշխատանքային պլանը և այն ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ, Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման նախարարին` հաստատման.

2) սույն որոշմամբ հաստատված ծրագրի իրականացման ամբողջ ընթացքում ապահովել համայնքների, հասարակական կազմակերպությունների և անկախ փորձագետների ակտիվ մասնակցությունը:

4. Սույն որոշման կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը դնել Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ, Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման նախարարի վրա:

5. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2010 ԹՎԱԿԱՆԻ ՕԳՈՍՏՈՍԻ 27-ԻՆ

 

Հավելված

ՀՀ կառավարության

2010 թվականի հուլիսի 22-ի

N 1060-Ն որոշման

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐ

 

ԵՂԵԳՆԱՁՈՐ - 2010 թ.

 

ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶՊԵՏԻ ՈՒՂԵՐՁԸ

ՀԱՊԱՎՈՒՄՆԵՐԻ ՑԱՆԿ

1. ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ 2. ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ 3. ԱՂՔԱՏՈՒԹՅԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶՈՒՄ 4. ՓՄՁ ԵՎ ՄԱՍՆԱՎՈՐ ՀԱՏՎԱԾԻ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ

4.1. Իրավիճակի վերլուծություն

4.2. Ծրագրի արդյունքները և հետագա խնդիրները

4.3. Մասնավոր հատվածի զարգացման հիմնախնդիրները

4.4. Մասնավոր հատվածի զարգացման 2011-2014 թթ. առաջնահերթությունները

4.5. Մասնավոր ներդրումների խթանման միջոցառումների կազմակերպում

4.6. Մասնավոր հատվածի և ՓՄՁ զարգացման ծրագրի տրամաբանական հենքը

5. ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՈԼՈՐՏՆԵՐ

5.1. Կրթություն

5.1.1. Կրթության ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

5.1.2. Կրթության ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարությունը

5.1.3. Կրթության ոլորտի ֆինանսավորումը

5.2. Մշակույթ, սպորտ և երիտասարդություն

5.2.1. Մշակույթ

5.2.2. Սպորտ

5.2.3. Երիտասարդություն հարցեր

5.2.4. Կրթության ոլորտի տրամաբանական հենքը

5.3 Առողջապահություն

5.3.1. Առողջապահական ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

5.3.2. Առողջապահական համակարգի ներկայիս հիմնախնդիրները

5.3.3. Առողջապահության ոլորտի զարգացման նպատակները և

ռազմավարությունը

5.3.4. Առողջապահության ոլորտի ֆինանսավորումը

5.3.5. Առողջապահության ոլորտի տրամաբանական հենքը

5.4. Սոցիալական պաշտպանություն

5.4.1. Ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

5.4.2. Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի զարգացման նպատակները և

ռազմավարությունը

5.5 Երեխաների իրավունքների պաշտպանություն

5.5.1. Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի տրամաբանական հենքը

6. ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ

6.1. Իրավիճակի վերլուծություն

6.2. Էներգետիկա

6.3. Արդյունաբերության ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարական

7. ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

7.1. Իրավիճակը գյուղատնտեսության ոլորտում 2006-2008 թթ.

7.1.1. Բուսաբուծություն

7.1.2. Անասնաբուծություն

7.1.3. Գյուղատնտեսության տեխնիկական ապահովվածությունը

7.1.4. Ոռոգման համակարգ

7.1.5. Գյուղատնտեսության վարկավորումը

7.2. Մարզի գյուղատնտեսության ոլորտի նպատակը և ռազմավարական

ուղղությունները

7.3. Գյուղատնտեսության ոլորտի տրամաբանական հենքը

8. ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

8.1. Բնապահպանական ոլորտի հիմնախնդիրները

8.2. Բնապահպանական ոլորտի զարգացման ուղղությունները 2011-2014 թթ.

8.3. Բնապահպանական ոլորտի տրամաբանական հենքը

9. ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ

9.1. Իրավիճակի վերլուծություն

9.2. Զբոսաշրջության ոլորտի նպատակները և ռազմավարությունը

10. ՔԱՂԱՔԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ, ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

10.1. Քաղաքաշինություն

10.1.1. Հեռանկարային զարգացման հայեցակարգ

10.1.2. Ռեկրեացիայի քաղաքաշինական հեռանկարային կազմակերպումը

10.2 Բնակավայրերի քաղաքաշինական ծրագրային փաստաթղթերի մշակում

10.3. Հանրակրթական դպրոցների շինարարություն և հիմնանորոգում

10.4. Մանկապարտեզների շինարարություն և հիմնանորոգում

10.5. Մշակութային օբյեկտների հիմնանորոգում

10.6. Առողջապահական օբյեկտներ

10.7. Մարզական օբյեկտների հիմնանորոգում

10.8. Բնակարանաշինություն և քաղաքաշինական այլ խնդիրներ

10.9. Քաղաքաշինության ոլորտի տրամաբանական հենքը

11. ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐԻՑ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

11.1. Քարաթափումների կանխարգելում

11.2. Վտանգավոր բնական երևույթներ

11.3. Սահմանամերձ գոտի

11.4. Բնական աղետների ռիսկերի նվազեցում

11.5. Սեյսմիկ ռիսկի նվազեցում, տեխնածին վթարների կանխարգելում

11.6. Քաղաքացիական պաշտպանություն

12. ՄԱՐԶԱՅԻՆ ԵՎ ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

12.1. Ջրամատակարարում և ջրահեռացում

12.2. Կենցաղային և արտադրական թափոնների կառավարման բարելավում

12.3. Գազամատակարարում

12.4. Ճանապարհաշինություն

12.5. Ենթակառուցվածքների ոլորտի տրամաբանական հենքը

13. ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ, ՏԵՂԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

13.1. Տարածքային կառավարում

13.1.1. Վարչատարածքային բաժանում

13.1.2. Գերակայություններ և հիմնախնդիրներ

13.1.3. Մարզպետարանի կառավարման կազմակերպական կառուցվածք

13.1.4. Քաղաքացիական ծառայություն

13.1.5. Էլեկտրոնային կառավարում

13.2. Տեղական ինքնակառավարում

13.2.1. Համայնքային խնդիրներ

13.2.2. Համայնքային ծառայություն

13.2.3. Տեխնիկական ապահովվածություն

13.2.4. Համայնքային զարգացում

13.3. Քաղաքացիական հասարակություն

13.4. Մարզի զարգացման ծրագրերի մշակման ինստիտուցիոնալ համակարգը

13.5. Տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի

տրամաբանական հենքը

14. ՄՈՆԻՏՈՐԻՆԳԻ ԵՎ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ 15. ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՎՈՐՈՒՄԸ ՀԱՎԵԼՎԱԾՆԵՐ

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶՊԵՏԻ ՈՒՂԵՐՁԸ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ

 

Վայոց ձորը եղել և այժմ էլ հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող տարածաշրջաններից մեկը: Այս առումով մարզի տնտեսական զարգացման հեռանկարներն ու հիմնախնդիրների լուծման գործընթացը մշտապես գտնվում է Հանրապետության Նախագահի և կառավարության տեսադաշտում:

Ծրագրի մշակման ընթացքում օգտագործվել է 2003 թ. Եվրոմիության` Տեխնիկական աջակցություն ԱՊՀ երկրներին (TACIS) ֆինանսավորմամբ` Հայաստանի տարածքային զարգացման (REDAM) ծրագրի կազմման ժամանակ Վայոց ձորի մարզպետարանում կուտակված փորձն ու հարուստ տեղեկատվական շտեմարանները, ինչպես նաև Գեղարքունիքի, Տավուշի, Սյունիքի և Լոռու մարզերի զարգացման ծրագրերի` մեր գործընկերների կողմից ձեռք բերված արժեքավոր փորձը:

Ծրագիրը համահունչ է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությանը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի N 1207-Ն որոշմամբ հաստատված Կայուն զարգացման ծրագրին:

Կարծում ենք` այն կնպաստի Վայոց ձորի 44 համայնքների կողմից ներկայացված առաջնահերթությունների ու մարտահրավերների արդյունավետ լուծմանը և նմանատիպ ծրագրերի իրականացման շնորհիվ Վայոց ձորն աստիճանաբար կդառնա Հայաստանի զարգացած տարածքներից մեկը:

Ծրագիրը կազմվել է համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ի N 38 արձանագրային որոշմամբ հաստատված հայեցակարգի:

Մարզային զարգացման հանձնաժողովում, ոլորտային աշխատանքային խմբերում ընդգրկվել են հմուտ և փորձառու մասնագետներ, որոնց ջանադիր աշխատանքի արդյունքում էլ կազմվեց մարզի համար կարևոր նշանակություն ունեցող այս փաստաթուղթը:

Ծրագրի կազմման աշխատանքների համակարգման գործում զգալի է եղել Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման նախարարության դերը: Ոլորտային խնդիրների ճիշտ ձևակերպումներին ու մարզի զարգացման ծրագրում դրանց ընդգրկմանը նպաստել է համագործակցությունը ճյուղային նախարարությունների, հանրապետական գործադիր և պետական կառավարման այլ մարմինների հետ:

Մասնակցային գործընթացի ապահովման համատեքստում, ծրագրի մշակման ընթացքում հաշվի են առնվել բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի, գործարարների, հասարակական և այլ կազմակերպությունների առաջարկություններն ու դիտողությունները:

Մարզի զարգացման ծրագիրը Վայոց ձորում նաև ներդրումներ կատարելու առաջարկ է` ուղղված միջազգային, դոնոր և այլ կազմակերպություններին, գործարարներին, շահագրգիռ ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց: Վայոց ձորի մարզպետարանն ակնկալում է, որ նշված շահագրգիռ սուբյեկտների համար ծրագրում ընդգրկված խնդիրներն ու առաջարկները հետաքրքրություն կներկայացնեն և բոլոր ներդրողների հետ պատրաստ է փոխշահավետ համագործակցության` հանուն Վայոց ձորի մարզի կայուն զարգացման:

Ծրագրի մշակմանն աջակցած պետական կառավարման մարմիններին, Վայոց ձորի մարզի խորհրդի անդամներին, Մարզային զարգացման հանձնաժողովին, ստեղծված աշխատանքային խմբերին և աշխատանքների հաջող իրականացման գործում կարևոր ներդրում ունեցած բոլոր անձանց Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզպետարանի անունից հայտնում եմ իմ խորին շնորհակալությունը:

 

    ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ`                Վ. Մաթևոսյան

 

ՀԱՊԱՎՈՒՄՆԵՐԻ ՑԱՆԿ

 

    ԱԱՀՀՀ     Առավել աղքատ համայնքների համալիր հետազոտություն

    ԱԽ        Աշխատանքային խումբ

    ԱՄԳ       Աղքատության մասնակցային գնահատում

    ԱՍՀՆ      Աշխատանքի և  սոցիալական հարցերի նախարարություն

    ԱՎԾ       Ազգային վիճակագրական ծառայություն

    ԲՊԿՉՆ     Բնական պաշարների կառավարում և  չքավորության նվազեցում

    ԳԶՄՀ      Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամ

    ԳԷՖ       Գլոբալ էկոլոգիական ֆոնդ

    ԵՄ        Եվրամիություն

    ԿԶԾ       Կայուն զարգացման ծրագիր

    ԿՈՀ       Կրթության որակ և  համապատասխանություն

    ՀԿ        Հասարակական կազմակերպություն

    ՀՀՈԲԾ     Հայաստանի հանրային ոլորտի բարեփոխումների ծրագիր

    ՀՊԾ       Համաշխարհային պարենի ծրագիր

    ՀՏԶԾ      Հայաստանի տարածքային զարգացման ծրագիր

    ՀՕՖ       Հայ օգնության ֆոնդ

    ՄԱԿ ԶԾ    ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագիր

    ՄԱՄՀ      Մարդկային աղքատության մոդիֆիկացված համաթիվ

    ՄԳ        Մոնիտորինգ և  գնահատում

    ՄԶԱՀ      Մարդկային զարգացման ազգային հետազոտություն

    ՄԶԾ       Մարզի զարգացման ծրագիր

    ՄԶՀ       Մարզային զարգացման հանձնաժողով

    ՄԶՄԿ      Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոն

    ՄԶՆ       Միջազգային զարգացման նախարարություն

    ՄԺԾԾ      Միջին ժամկետ ծախսային ծրագիր

    ՄՄՈՒՀ     Միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություն

    ՆԴՀ       Նախադպրոցական հաստատություն

    ՊՈԱԿ      Պետական ոչ առևտրային  կազմակերպություն

    ՍԾՏԳ      Սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալություն

    ՍՄՎ       Սոցիալական մոնիտորինգ և  վերլուծություն

    ՏԻ        Տեղական ինքնակառավարում

    ՏԻՄ       Տեղական ինքնակառավարման մարմին

    ՏԶՊ       Տարածքային զարգացման պլան

    ՏՀԶԿ      Տնտեսական համագործակցության և  զարգացման կազմակերպություն

    ՏՀԻ       Տնտեսագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ

    ՏՀՏ       Տարածքային հարկային տեսչություն

    ՈՒԹՀՎ     ՈՒժեղ և  թույլ կողմեր, հնարավորություններ, վտանգներ

    ՓՄՁ       Փոքր և  միջին ձեռնարկատիրություն

ՓՄՁ ԶԱԿ   ՓՄՁ զարգացման ազգային կենտրոն

ՓՄՁ ԶՄԽ  ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհուրդ

    ՕՔԿ       Օքսֆորդի քաղաքական կառավարում

    ՖՆ        ֆինանսների նախարարություն

 

1. ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

 

Վայոց ձորի ՄԶԾ-ի մշակման գործընթացների նախապատմությունը

1. Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագրի գործընթացը սկսվել է 2003 թ.-ից Եվրոմիության` Տեխնիկական աջակցություն ԱՊՀ երկրներին (TACIS) ֆինանսավորմամբ` Հայաստանի տարածքային զարգացման (REDAM) ծրագրի շրջանակներում:

2. Առաջին ՄԶԾ-ի նախապատրաստական փուլը սկսվել է 2003 թ.-ի սեպտեմբերին` համայնքային ֆոկուս խմբերի ձևավորմամբ և աղքատության հիմնախնդիրների ու կարիքների մասին համայնքի տեսակետների հավաքագրմամբ: 2003 թ.-ի վերջին մարզում իրականացվել է աղքատության մասնակցային գնահատում` աղքատության մասին բնակչության (հատկապես աղքատների) տեսակետները հավաքագրելու նպատակով:

3. Ծրագրի սկզբնական շրջանում ՏԶՊ-ի աշխատակազմն այցելություններ է կազմակերպել մարզի համայնքներ, տեղերում հանդիպել հասարակական կազմակերպությունների և համայնքային միավորումների հետ: Այս հանդիպումների ու քննարկումների նպատակն էր ուսումնասիրել ՀԿ հատվածի կարողությունները և մշակել դրանց բացերը լրացնելուն ուղղված միջոցառումներ: Միևնույն ժամանակ ձեռնարկվել է մարզային զարգացման գործընթացներում հնարավոր մասնակիցների միջև փոխհարաբերությունների հաստատմանն ու զարգացմանը, ինչպես նաև առկա ներուժի ու գործընթացներին մասնակցելու ցանկության իրական աստիճանի գնահատմանն ուղղված առաջին քայլերը:

4. 2004 թ.-ից սկսվել են ՄԶԾ ընդգրկված ոլորտների մշակման աշխատանքները, որոնք իրականացվում էին մարզպետարանում ձևավորված ոլորտային աշխատանքային խմբերի կողմից` մարզպետարանի համապատասխան վարչությունների պետերի ղեկավարությամբ: Այս աշխատանքի ընթացքում օգտագործվել են Աղքատության մասնակցային գնահատման և ֆոկուս խմբերի քննարկումների արդյունքները: Աշխատանքային խմբերը գործել են մինչև 2004 թ.: Այս գործընթացի համար բավական երկար ժամանակ է պահանջվել, քանի որ աշխատանքային խմբերի համար անհրաժեշտ էր ներդնել պլանավորման նոր մոտեցումներ, կազմակերպել համապատասխան դասընթացներ այդ մոտեցումները կիրառելու համար, ինչպես նաև հաշվի առնել ռազմավարության պլանավորման ընթացքում առկա շահերը և կարիքները:

5. Այդ նույն ժամանակահատվածում ձևավորվել է նաև Մարզային զարգացման հանձնաժողովը` Վայոց ձորի մարզպետի նախագահությամբ, որի կազմում ընդգրկված էին մարզպետարանի, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, համայնքների և ՀԿ-ների ընդհանուր առմամբ 30 ներկայացուցիչ: Մարզային զարգացման հանձնաժողովի նպատակն էր ուսումնասիրել և քննարկել աշխատանքային խմբերի կողմից մշակած փաստաթուղթը, լուծել վիճահարույց հարցերը և հաստատել փաստաթուղթը մարզային մակարդակում:

6. Այնուհետև ճյուղային նախարարությունները և դոնոր կազմակերպությունները քննարկել են ՄԶԾ-ն` կարծիքներ և առաջարկություններ ներկայացնելու, ինչպես նաև ԱԱԾ-ին և ազգային այլ ռազմավարությունների հետ նրա համապատասխանությունը ստուգելու նպատակով: ՄԶԾ-ի վերջնական տարբերակի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2005 թ.-ի դեկտեմբերին Երևանում:

7. ՄԶԾ-ն 2005 թ.-ի դեկտեմբերի 22-ին հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից (ՀՀ կառավարության N 52-Ա), ինչով և ամրագրեց մի նոր մոտեցում առկա հիմնախնդիրները Կառավարության և քաղաքացիական հասարակության հետ համատեղ բացահայտելու և դրանց հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումները մշակելու հարցում: ՄԶԾ-ն համահունչ է Աղքատության հաղթահարման ռազմավարությանը, Միջնաժամկետ ծախսերի և Հազարամյակի մարտահրավերներ ծրագրերի սկզբունքներին ու տարբեր ոլորտներում պետության կողմից իրականացվող քաղաքականությանը:

Առաջին ՄԶԾ-ի իրականացման գործընթացը

8. ՏԶՊ-ի հաստատումից հետո մշակվել և սահմանվել են մարզի համար գերակա ոլորտներում միջոցառումներ իրականացնելու համար անհրաժեշտ ֆինանսական կարիքները:

9. Մասնավորապես մշակվել են ենթածրագրեր զբոսաշրջության զարգացման (տուրիստական կենտրոնի կառուցում Եղեգնաձոր քաղաքում), խաղողագործության և գինեգործության զարգացում (գինեգործական լաբորատորիայի հիմնում):

10. Այս ծրագրերը չիրագործվեցին, սակայն 2007 թ ԵՄ-ի կողմից մարզում հիմնադրվեց ոչ պետական Մարզային զարգացման կենտրոն, որը ներկայումս ԵՄ-ի ֆինանսավորմամբ իրականացնում է զբոսաշրջության զարգացման ծրագիր, որը ներառում է տուրիստական կենտրոնի կառուցում Եղեգնաձոր քաղաքում` 480 հազ եվրո արժողությամբ:

Երկրորդ ՄԶԾ-ի մոտեցումները և մեթոդաբանությունը

11. Ղեկավարվելով ՀՀ Կառավարության 18.09.2008 թ. N 38 նիստի` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերի զարգացման ծրագրերի կազմման ու իրականացման հայեցակարգին հավանություն տալու մասին» որոշմամբ, 2008 թ հոկտեմբերից սկսվել են Վայոց ձորի ՄԶԾ-ի կազմակերպչական աշխատանքները: 2008 թ. նոյեմբերի 7-ին Վայոց ձորի մարզպետարանում կազմակերպվել է մարզային զարգացման ծրագրի պրեզենտացիա` ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության և Հայաստանի տարածքային զարգացման ծրագրի աշխատակազմի կողմից:

12. 2008 թ հոկտեմբերի 31-ի Վայոց ձորի մարզպետի N 88 որոշմամբ մարզում ստեղծվեց 6 աշխատանքային խումբ. 1) արդյունաբերության, մասնավոր հատվածի և ՓՄՁ զարգացման, 2) գյուղատնտեսության և բնապահպանության, 3) կրթության, մշակույթի և սպորտի, 4) առողջապահության, սոցիալական ապահովության 5) քաղաքաշինության, մարզային ենթակառուցվածքների զարգացման, 6) տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների զարգացման: Յուրաքանչյուր աշխատանքային խումբ բաղկացած էր մոտավորապես 15 հոգուց, որոնք ներկայացնում էին մարզպետարանը, տեղական ինքնակառավարման մարմինները, մասնագիտացված գործակալությունները, հասարակական կազմակերպությունները, համայնքապետեր: Աշխատանքային խմբերը ղեկավարվում էին մարզպետարանի համապատասխան վարչության պետի կողմից: Ստեղծվեց ՓՄՁ մարզային զարգացման խորհուրդ և մարզային մոնիտորինգի ու գնահատման խումբ:

13. Վայոց ձորի ՄԶԾ-ի կազմման գործընթացն ուղղորդվել է հետևյալ սկզբունքներով.

1) Պետական քաղաքականության հետ համահունչ լինելը. ՄԶԾ-ն համահունչ է պետական ռազմավարություններին ու քաղաքականություններին (օրինակ` ԿԶԾ, ՄԺԾԾ, ոլորտային ռազմավարություններ և այլն): Ոլորտային աշխատանքների ընթացքում աշխատանքային խմբերը հանդիպումներ ու քննարկումներ են ունեցել ճյուղային նախարարությունների հետ, որպեսզի առաջարկվող գործողություններն ու միջոցառումները համահունչ լինեն նախարարության կողմից վարվող քաղաքականությանը:

2) Մասնակցային. ՄԶԾ-ի գործընթացը խորհրդակցական էր, մարզային մակարդակում բոլոր շահառուները հավասար հնարավորություն են ունեցել ներգրավվելու նշյալ գործընթացում: ՄԶԾ-ի մշակման համար հիմք են հանդիսացել համայնքների քառամյա զարգացման պլանները, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խավերի կարիքները:

3) «Ծրագիրը մարզինն է» Ծրագրի այս տարբերակը մշակվել է Վայոց ձորի մարզի իշխանությունների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, փորձագետների և այլ շահագրգիռ կազմակերպությունների մասնակցությամբ, իսկ աշխատանքների ընդհանուր համակարգումն իրականացվել է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության կողմից: Այսպիսով, Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագիրը, դրա մշակման ու իրականացման համար անհրաժեշտ գործընթացները, ինստիտուցիոնալ կառույցներն ու մեխանիզմները, ծրագրի շնորհիվ ձևավորված հասարակական ու պետական հատվածների սերտ համագործակցությունը, ինչպես նաև այս համակարգի արմատավորումը և հետագա զարգացումը այլևս մարզի սեփականությունն է, որի հետագա հաջողության համար պատասխանատու են մարզի իշխանություններն ու հասարակությունը:

4) Հիմնավորված. ՄԶԾ-ում արձանագրվող առաջնահերթություններն ու միջոցառումները հիմնված են առկա տվյալների և դրանց վերլուծությունների վրա, այդ թվում`

ա. ԿԶԾ-ի դրույթներն ու մոտեցումները և դրանցով նախատեսված առաջնահերթություններն ու ռազմավարությունները,

բ. 2003 թվականին անցկացված Աղքատության մասնակցային գնահատում,

գ. Տնտեսագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի կողմից պատրաստած տվյալների բազաները,

դ. ԱՎԾ-ի, դոնոր և այլ միջազգային կազմակերպությունների հաշվետվությունները և ուսումնասիրությունները:

5) «Գնահատելի». ՄԶԾ-ում առաջարկվող միջոցառումները չափելի են, ունեն ցուցանիշներ և թիրախներ: Բոլոր բաժիններն ունեն ոլորտային տրամաբանական հենք:

6) Իրականանալի. ՄԶԾ-ում առաջարկված միջոցառումներն իրատեսական են: Ծրագրում արտացոլված են և այն միջոցառումները, որոնց համար արդեն իսկ գոյություն ունեն ֆինանսական միջոցներ և այն, որոնց համար ֆինանսավորման աղբյուրները դեռ պարզ չեն:

14. ՄԶԾ-ի մեթոդաբանությունը հիմնված է այն պարզ սկզբունքի վրա, որ ՄԶԾ-ն պետք է արձանագրի մարզի տնտեսական ու սոցիալական վիճակը, ըստ ոլորտների կարևորագույն հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ռազմավարական առաջնահերթությունները: ՄԶԾ-ն նպատակ չունի արձանագրել առանձին ծրագրեր ու միջոցառումներ: Վերջիններս արտացոլվելու են տարեկան աշխատանքային պլաններում:

15. Աշխատանքային խմբերն իրենց գործունեությունը սկսել են հիմնարար փաստաթղթերի, հաշվետվությունների և սոցիալ-տնտեսական տվյալների, եզրակացությունների քննարկումով, ինչպես նաև առաջնահերթությունների վերաբերյալ իրենց կարծիքների ձևավորումով:

16. Ոլորտային աշխատանքային խմբերի գործունեության երկրորդ փուլում համաձայնություն է ձեռքբերվել ոլորտի խնդիրների և առաջնահերթությունների վերաբերյալ, քննարկվել է ընթացիկ վիճակն ու հիմնախնդիրները:

17. Ոլորտի խնդիրներն ու ռազմավարությունները ամրագրվել են տրամաբանական հենքի ձևաչափով: Տրամաբանական հենքը կառավարման մի գործիք է, որտեղ հստակ ներկայացվում են միջոցառումների, խնդիրների ու նպատակների միջև առկա կապերը: Սա կարող է դառնալ միջոցառումների պլանավորման, մոնիտորինգի ու գնահատման արդյունավետ ու ճկուն մեթոդ: ՄԶԾ-ների վերանայման համար կիրառվել է տրամաբանական հենքի պարզեցված տարբերակը, որը.

1) նկարագրում է ոլորտի հիմնական խնդիրը, որը պետք է լուծել: Սա «քաղաքական ու ռազմավարական մակարդակի» նպատակ է, որն ամրագրված է ընդհանուր ձևակերպումներով և պարտադիր չէ, որ այն լիարժեքորեն իրականացվի ՄԶԾ-ի գործողության քառամյա ժամկետում:

2) Նկարագրում է առաջնահերթ ծրագրերը, որոնք ուղղված են ոլորտի խնդրի իրականացմանը:

3) Սահմանում է այն ցուցանիշները, որոնց միջոցով կատարվելու է ծրագրի իրականացման և ոլորտային խնդիրների լուծման մոնիտորինգ:

4) Նկարագրում են բոլոր այն հնարավոր ռիսկերը, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ծրագրերի մշակման ու կատարման կամ ոլորտի ավելի լայն խնդիրների լուծման վրա:

18. Տրամաբանական հենքի նպատակն է ապահովել առանձին միջոցառումների մակարդակում ավելի մանրամասն պլանավորման հիմքեր, և այս աշխատանքները պետք է կատարվեն տարեկան կտրվածքով` ՄԶԾ-ի իրականացման ամբողջ ընթացքում: Այս ավելի մանրամասն պլանավորման ընթացքում բացահայտվում են միջոցառումների արդյունքների ու անելիքների մանրամասները, ինչպես նաև դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները:

19. Համաձայնեցնելով ոլորտային խնդիրներն ու գերակայությունները, ՈԱԽ-ները պատրաստեցին ոլորտային ռազմավարությունների նախագծերը: Սրանց հիմքում ընկած են համապատասխան ոլորտների տրամաբանական հենքերը և կազմված են համաձայն հետևյալ կառուցվածքի. ա) ոլորտում իրավիճակի վերլուծություն, բ) ոլորտի ռազմավարությունը, գ) ոլորտի ֆինանսավորումը: Վերջին բաժնում ներկայացված են ոլորտային ռազմավարությունների իրականացման ֆինանսավորման մանրամասները, ինչպես նաև տեղեկատվություն է տրված առկա ֆինանսական աղբյուրների ու միջոցների մասին` միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրի համաձայն:

20. Ծրագրի բոլոր հիմնական բաժինները շարադրված են հետևյալ տրամաբանական կառուցվածքով.

1) Ոլորտի ներկա իրավիճակի վերլուծություն

2) Ոլորտի զարգացման հիմնախնդիրների բացահայտում

3) Ծրագրի նպատակները և ռազմավարություն

4) Ծրագրի իրագործման համար անհրաժեշտ միջոցառումներ:

21. Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագրի գաղափարախոսությունը, ռազմավարությունը համահունչ են ԱԱՌ-ին, ԿԶԾ-ին, Հազարամյակի զարգացման նպատակներին և թիրախներին: Ծրագրի նպատակը մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանն ուղղված տևական և կայուն քաղաքականության իրականացման ապահովման շնորհիվ մարզի կայուն զարգացումն է:

22. Ծրագրի իրագործման ընթացքում ակնկալվում է ստանալ հետևյալ հիմնական արդյունքները.

1) Մարզի տնտեսության աճի տեմպերի արագացում և դրա հիման վրա շոշափելի արդյունքների արձանագրում

2) Բնակչության եկամուտների աճ և մարդկային աղքատության կրճատում

3) Բնակչության զբաղվածության աճ և գործազրկության մակարդակի նվազում

4) Արդյունաբերության զարգացում

5) Գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման ծավալների և ապրանքայնության մակարդակի բարձրացում

6) Մարզի բնապահպանական իրավիճակի բարելավում

7) Բնակչությանը տրամադրվող սոցիալական ծառայությունների որակի և մատչելիության աստիճանի էական բարձրացում

8) Մարզային և համայնքային ենթակառուցվածքների զարգացում

9) Տարածքային կառավարման արդյունավետության բարձրացում

10) Մարզպետարանի կարողությունների ուժեղացում

11) Կառավարման արդյունավետության բարձրացում` օպտիմալ ապակենտրոնացում

12) Տեղական ինքնակառավարման մարմինների հնարավորությունների և լիազորությունների հիմնավորված ընդարձակում

13) Հանրային կառավարման համակարգում հրապարակայնության, թափանցիկության և հաշվետվողականության սկզբունքների արմատավորում

14) Քաղաքացիական հասարակության մասնակցային գործընթացի ակտիվացում, մարզային և համայնքային գործընթացներին բնակչության իրազեկվածության աստիճանի բարձրացում

15) Տեղեկատվության ազատության աստիճանի բարձրացում:

 

1. ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

23. ՀՀ Վայոց ձորի մարզը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության հարավ արևելքում: Այն կազմավորվել է 1995 թվականին նոյեմբերի 7-ին` ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունած «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին ե օրենքով, միավորելով Եղեգնաձորի և Վայքի նախկին վարչական շրջանները երեք քաղաքներով և 52 գյուղական բնակավայրերով: ՀՀ Վայոց ձորի մարզկենտրոնը Եղեգնաձոր քաղաքն Է (8.2 հազար մարդ), գտնվում է Երևանից 124 կմ հեռավորության վրա:

24. Մարզի տարածքը 2308 քմ է (հանրապետության տարածքի 7.8%), բնակչությունը 55.8 հազար (հանրապետության ազգաբնակչության 1.7%), քաղաքային բնակչությունը 19,3 հազար, գյուղականը` 36.5, բնակչության խտությունը 1 ք կմ-ի վրա կազմում է 24 մարդ:

25. Մարզն ունի 44 համայնք, որից քաղաքային` 3-ը, գյուղական` 41-ը, մարզի համայնքներից սահմանամերձ են 12-ը, բարձր լեռնային` 7 -ը, լեռնային` 13 - ը:

26. ՀՀ Վայոց ձորի տարածքը համապատասխանում է պատմական Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառի վարչական տարածքներին, էական փոփոխություն չի կրել, քանի որ այլ գավառներից անջրպետվել է բնական սահմաններով` ջրբաժան լեռնաշղթաներով, բարձր լեռներով, անդնդախոր ձորերով և ամբողջությամբ ամփոփվել է Արփա գետի (2630 քմ) ավազանում` խիստ արտահայտված գոգավորության մեջ:

27. Մարզը սահմանակից է Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Արարատի մարզերին և Նախիջևանի Հանրապետությանը:

28. Մարզի հյուսիսով ձգվում են Վարդենիսի, արևելքով` Զանգեզուրի լեռնաշղթաները, իսկ հարավում` Վայոց ձորի լեռներն են: Արևմուտքից նրա մակերևույթը ցածրանալով մոտենում է Շարուրի դաշտավայրին:

29. Մարզի ամենաբարձր կետը Վարդենիս լեռն է 3522 մ բարձրությամբ, իսկ ամենացածր կետը Արփայի հովտում է` 920 մ: Տարածքի մակերևույթի միջին բարձրությունը կազմում է 2220 մ:

30. Մարզը երիզող լեռնաշղթաների վրա վեր են խոյանում մի քանի բարձր գագաթներ` Ճաղատասարը` 3333 մ, Մուրադասարը` 3214 մ, Գոգի լեռը` 3120 մ, Գնդասարը 2946 մ, Թեք սարը` 2898 մ, Հարսնասարը` 2773 մ:

31. Մարզի տարածքը գտնվում է մշտական գործող սեյսմիկ գոտում, հաճախակի են ռելիեֆային տատանումները և ստորգետնյա ցնցումները: Դեռևս միջնադարի հայ պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցին (13-դար) հանգամանորեն նկարագրել է Վայոց ձորում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի հետևանքները: Ըստ նրա, միայն Մոզ քաղաքի կործանման ժամանակ, զոհվել է ավելի քան 10 հազար բնակիչ, քաղաքն ամբողջությամբ ծածկվել է քարաբեկորներով և քաղաքից հյուսիս գտնվող Դալիկ լեռան (Վայոց սար 2586 մ) խառնարանից արտավիժած լավայի և խարամի շերտով:

32. Մարզը Հայաստանի բնաշխարհի եզակի անկյուններից է` հարուստ կենսաբազմազանությամբ, բուսական և կենդանական աշխարհների յուրօրինակությամբ, երկրաբանական և լանդշաֆտային օբյեկտների գիտաճանաչողական բարձր արժեքներով, առողջապահական ռեկրեսային ակնառու նախադրյալներով: Մարզի ցածրադիր գոտում, մինչև 1400 մ բարձրությունը, կլիման չոր է` ջերմաստիճանի մեծ տատանումներով` մինչև 400 մմ տեղումներով:

33. Միջին գոտուն, որն ընդգրկում է 1400-2800 մ բարձրությունները, բնորոշ են լեռնատափաստանային և լեռնաանտառային լանդշաֆտները: Լեռնատափաստանն աչքի է ընկնում երկարատև բարեխառը ձմեռով և 500-600 մմ տեղումներով: Անտառային լանդշաֆտը ներկայացված է (տարածքը 5.7% կամ 13240 հա) կղզյակների ձևով, կլիման չափավոր է, չոր, մեղմ ձմեռներով, տարեկան 700-800 մմ տեղումներով:

34. Բարձրադիր գոտուն բնորոշ են ալպյան մարգագետինները, որոնք հիմնականում հանդես են գալիս բարձր լեռների զառիթափ լանջերին, ալիքավոր և նեղ լեռնակատարներին: Կլիման ցուրտ է, տեղումները` 800-900 մմ:

35. Վայոց ձորի կլիման ցամաքային է` ցուրտ կամ չափավոր ցուրտ ձմեռներով և շոգ կամ տաք ամառներով: Օդի առավելագույն ջերմաստիճանն ամռանը մարզի ցածրադիր վայրերում հասնում է + 40 C, իսկ ձմռանը` - 35 C:

36. Վտանգավոր հիդրոօդերևութաբանական երևույթներից մարզին առավել բնորոշ են ուժեղ կարկուտները, ուժեղ քամիները, ցրտահարությունները, գարնանային հեղեղումները և սելավները:

37. Մարզի լեռնաշխարհը հարուստ է վայրի կենդանիներով և թռչուններով. հանդիպում են վայրի խոզեր, գայլեր, արջեր, աղվեսներ, նապաստակներ, քարայծ և եղնիկ, կաքավ և լոր:

38. Վայոց ձորը բնակավայր է եղել ամենավաղ քարեդարյա ժամանակներից սկսած և կյանքը հարատևել է առանց ընդհատումների: Լինելով Սյունիք նահանգի ամենամեծ գավառներից մեկը, որոշ ժամանակահատված եղել է նրա վարչական կենտրոնը:

39. Վայոց ձորը մեծ դեր է խաղացել միջնադարյան հայ մշակույթի զարգացման գործում: Այստեղ է գործել Գլաձորի հռչակավոր համալսարանը (13-րդ դար, որի 700 ամյակը նեծ շուքով նշվեց 1984 թ.): Վայոց ձորում են գտնվում հայկական մշակույթի հոյակապ հուշարձաններ Նորավանքը, Գնդեվանքը, Շադիվանքը, Թանահատի, Եղեգիսի, Հերմոնի վանքերը, Սուլեմա (Սելիմի քարավանատունը 2410 մ), բազմաթիվ հուշարձաններ, խաչքարեր, հնագույն բնակավայրեր, կիկլոպյան կառույցներ:

40. Մարզի գեղատեսիլ վայրերում տեղակայված են առողջարաններ, հյուրանոցներ, հանգստյան տներ: Բնության յուրատեսակ հրաշք է Ջերմուկի առողջարանային համալիրը` իր հանգստյան գոտիներով, տաք ջրերով, 60 մ բարձրությունից թափվող ջրվեժով:

41. Մարզի տարածքով է անցնում Հայաստանն Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ կապող միակ ճանապարհը, որն էական դերն ունի մարզի տնտեսության հեռանկարային զարգացման գործում:

42. Վայոց ձորը գյուղատնտեսական մարզ է: Գյուղատնտեսության գլխավոր ուղղությունը անասնապահությունն ու այգեգործությունն է: Մշակում են նաև հացահատիկ, ծխախոտ, բանջար - բոստանային և կերային կուլտուրաներ:

43. Մարզի տարածքը հարուստ է հանքային ջրերի, ապակու հումքի (կվարցային ավազ), ներկերի, պիգմենտների, ոսկու, կապարի, կրաքարի, բազալտի, գրանիտի, ֆելզիտի, մարմարի պաշարներով: Մարզը շատ հարուստ է նաև դեղաբույսերով:

 

ԱՂՔԱՏՈՒԹՅԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶՈՒՄ

 

44. Աղքատության դեմ ուղղված պայքարը եղել և մնում է ՀՀ կառավարության և երկրի քաղաքացիական հասարակության կարևորագույն և հրատապ խնդիրը: ՀՀ կառավարության 2003 թվականի օգոստոսին ընդունած «Աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագիրը» նախանշում էր երկրում աղքատության հաղթահարման ուղիները և նպատակները: ԿԶԾ-ն կատարելով իր առաջ դրած խնդիրները, այլևս չէր համապատասխանում այն իրականությանը, որը ստեղծվել էր 2003-2006 թթ. և անհրաժեշտություն առաջացավ վերանայել այն և նոր մարտահրավերներին համահունչ ՀՀ կառավարությունը 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ի թիվ 1207-Ն որոշմամբ ընդունեց «Կայուն զարգացման ծրագիրը»:

45. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագիրը, հիմք ընդունելով ԿԶԾ-ի սկզբունքներն ու ռազմավարությունը, նպատակ է հետապնդում բացահայտել մարզում աղքատությունը պայմանավորող հիմնական գործոնները, մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման խոչընդոտները և դրանց հիման վրա նախանշել աղքատության հաղթահարման ռազմավարությունն ու համապատասխան միջոցառումները:

46. ԿԶԾ-ի տեղայնացման հիմնախնդիրն հրատապ է մարզի համար, քանի որ պայմանավորված տարածքի տնտեսական ներուժի սահմանափակություններով, ֆիզիկական և սոցիալական ենթակառուցվածքների թերզարգացած ցանցով, բնակչության անբարենպաստ սոցիալ-ժողովրդագրական կազմով, բնակլիմայական խիստ պայմաններով,մարզը հակված է աղքատանալու վտանգին, որտեղից հետևում է մարզի աղքատության հաղթահարման նպատակային ծրագրի մշակման և իրականացման անհրաժեշտությունը:

47. Աղյուսակ 3.1-ում ներկայացված է աղքատության ցուցանիշների դինամիկան 2004-2008 թթ.-ին` ըստ մարզերի և ք. Երևանի: Տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի ամբողջացված հետազոտության վերջին փուլերը` 2004-2008 թթ., Հայաստանում ՀՀ ԱՎԾ կողմից իրականացված հետազոտություններից միակն են, որ ապահովում են մարզային և ք.Երևանի կտրվածքով նվազագույն ներկայացուցչականություն:

2008 թ.-ին աղքատության մակարդակը ՀՀ Վայոց ձորում կազմել է 16.6%, ինչը 1.4 անգամ պակաս է միջին հանրապետական մակարդակի համեմատ (23.5%):

2004-2008 թթ.-ին աղքատության ցուցանիշը ՀՀ Վայոց ձորում նվազել է 43%-ով:

Միևնույն ժամանակաշրջանում առավել նկատելի է եղել նաև ծայրահեղ աղքատության մակարդակի կրճատումը` մոտ 74%-ով:

 

Աղյուսակ 3.1. Հայաստան. Աղքատության ցուցանիշների դինամիկան ըստ

մարզերի, 2004-2008 թթ. (%)

._____________________________________________________________________.

|       |2004 թ.  |2005 թ.  |2006 թ.  |2007 թ.  |2008 թ.  |2008 թ./   |

|       |         |         |         |         |         |2004 թ. *  |

|       |_________|_________|_________|_________|_________|___________|

|       |Ծայ-|աղ- |Ծայ-|աղ- |Ծայ-|աղ- |Ծայ-|աղ- |Ծայ-|աղ- |Ծայ- |աղ-  |

|       |րա- |քատ-|րա- |քատ-|րա- |քատ-|րա- |քատ-|րա- |քատ-|րահեղ|քատ  |

|       |հեղ |ներ |հեղ |ներ |հեղ |ներ |հեղ |ներ |հեղ |ներ |     |ներ  |

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|ք.     | 6.1|29.2| 3.6|23.9| 3.5|21.0| 3.2|20.0| 3.2|19.7|-47.6|-32.5|

|Երևան  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |     |     |

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Արագա- | 5.6|35.4| 3.1|32.3| 2.6|27.5| 3.0|22.2| 1.5|20.7|-72.8|-41.6|

|ծոտն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |     |     |

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Արարատ | 6.4|32.7| 7.4|30.9| 5.5|27.0| 3.5|25.5| 2.8|24.9|-55.6|-23.9|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Արմավիր| 6.6|36.0| 3.8|31.6| 3.4|30.8| 3.8|30.7| 2.6|26.7|-60.7|-25.8|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Գեղար- | 4.5|41.9| 2.9|36.8| 2.6|29.8| 2.5|29.6| 1.2|24.8|-73.7|-40.8|

|քունիք |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |     |     |

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Լոռի   | 4.5|31.3| 5.8|28.8| 5.5|27.0| 3.6|26.8| 4.1|25.1| -8.2|-19.7|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Կոտայք | 9.2|39.3| 8.7|34.5| 8.1|32.0| 6.1|30.0| 3.2|29.5|-65.3|-24.8|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Շիրակ  |10.4|48.8| 4.3|42.5| 3.7|37.3| 6.0|32.1| 6.0|30.6|-41.9|-37.3|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Սյունիք| 5.9|36.5| 2.3|28.9| 2.1|25.3| 3.7|24.0| 1.7|19.6|-71.6|-46.4|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Վայոց  | 4.1|28.9| 1.8|19.2| 1.3|11.4| 2.3|13.7| 1.1|16.6|-74.1|-42.6|

|Ձոր    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |     |     |

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Տավուշ | 3.3|30.5| 3.8|25.8| 3.3|23.5| 3.3|21.6| 2.6|19.8|-21.5|-35.0|

|_______|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|_____|_____|

|Ընդա-  | 6.4|34.6| 4.6|29.8| 4.1|26.5| 3.8|25.0| 3.1|23.5|-51.2|-32.1|

|մենը   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |     |     |

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը. ՏՏԿԱՀ 2004-2008 թթ.

Նշում. 100%-ից հանած աճի տեմպը:

 

Աղյուսակ 3.2-ը ներկայացնում է Աղքատության ցուցանիշներն ստանդարտ սխալներով ըստ մարզերի: Քանի որ ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ընտրանքի չափը մնացած մարզերի համեմատ ամենափոքրն է, ապա աղքատության մակարդակի ցուցանիշը վերլուծելիս անհրաժեշտ է նաև հաշվի առնել ստանդարտ սխալի մեծությունը: Օրինակ` 2008 թ. աղքատության մակարդակը կազմել է 16.6%, իսկ ստանդարտ սխալը` 4.2, ինչը նշանակում է, որ 95% ճշտությամբ աղքատության մակարդակը գտնվում է 8.2% - 25.0% միջակայքում:

 

Աղյուսակ 3.2. Հայաստան: Աղքատության ցուցանիշներն ըստ մարզերի, 2004

և 2008 թթ. (ստանդարտ սխալները փակագծերում) %

.__________________________________________________________________.

|           |2004 թ.       |2008 թ.                                |

|           |______________|_______________________________________|

|           |ծայ-   |աղքա- |ծայ-   |աղքա- |%-ն  |%-ն   |աղքա-|աղքա-|

|           |րահեղ  |տու-  |րահեղ  |տու-  |աղքատ|ընդ-  |տու- |տու- |

|           |աղքա-  |թյան  |աղքա-  |թյան  |ների |հանուր|թյան |թյան |

|           |տության|մա-   |տության|մա-   |մեջ  |բնակ- |խորու|սրու-|

|           |մակար- |կարդակ|մակար- |կարդակ|     |չու-  |թյուն|թյուն|

|           |դակ    |      |դակ    |      |     |թյան  |     |     |

|           |       |      |       |      |     |մեջ   |     |     |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Ք. Երևան   |  6.1  | 29.2 |  3.2  | 19.7 | 28.4| 33.9 |  2.6|  0.7|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (0.8) | (1.6)| (0.7) | (1.6)|     |      |(0.4)|(0.1)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Արագածոտն  |  5.6  | 35.4 |  1.5  | 20.7 | 3.6 |  4.1 | 1.5 | 0.3 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.6) |(4.6) | (0.8) | (4.3)|     |      |(0.4)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Արարատ     |  6.4  | 32.7 |  2.8  | 24.9 | 8.6 |  8.2 | 3.6 | 0.9 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.6) |(3.4) | (1.0) | (3.4)|     |      |(0.6)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Արմավիր    |  6.6  | 36.0 |  2.6  | 26.7 | 9.7 |  8.6 | 3.2 | 0.8 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.4) | (3.4)| (1.0) | (4.1)|     |      |(0.7)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Գեղարքունիք|  4.5  | 41.9 |  1.2  | 24.8 | 7.2 |  6.8 | 1.4 | 0.2 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.3) | (4.2)| (0.4) | (4.0)|     |      |(0.3)|(0.1)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Լոռի       |  4.5  | 31.3 |  4.1  | 25.1 | 10.1|  9.5 | 4.6 | 1.4 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.2) | (3.4)| (1.3) | (3.5)|     |      |(0.9)|(0.3)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Կոտայք     |  9.2  | 39.3 |  3.2  | 29.5 | 12.3|  9.7 | 4.5 | 1.1 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.7) |(3.3) | (0.9) | (3.4)|     |      |(0.7)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Շիրակ      | 10.4  | 48.8 |  6.0  | 30.6 | 11.7|  9.0 | 4.2 | 1.1 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (2.2) | (3.2)| (1.4) | (3.5)|     |      |(0.7)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Սյունիք    |  5.9  | 36.5 |  1.7  | 19.6 | 3.6 |  4.4 | 1.8 | 0.4 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.5) | (3.9)| (0.6) | (3.3)|     |      |(0.4)|(0.1)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Վայոց Ձոր  |  4.1  | 28.9 |  1.1  | 16.6 | 1.4 |  1.9 | 2.0 | 0.5 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.5) | (4.6)| (0.5) | (4.2)|     |      |(0.6)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Տավուշ     |  3.3  | 30.5 |  2.6  | 19.8 | 3.4 |  4.1 | 1.9 | 0.4 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (1.3) |(4.1) | (1.2) | (2.8)|     |      |(0.5)|(0.2)|

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|Ընդամենը   |  6.4  |  34.6|  3.1  | 23.5 | 100 |  100 | 3.1 | 0.8 |

|___________|_______|______|_______|______|_____|______|_____|_____|

|           | (0.5) | (1.0)| (0.3) | (1.0)|     |      |(0.2)|(0.1)|

.__________________________________________________________________.

Աղբյուրը. ՏՏԿԱՀ 2004 և 2008 թթ

 

48. Վայոց ձորի մարզում աղքատության մակարդակը պայմանավորված է մի շարք գործոններով, որոնք կարելի է բաժանել երեք հիմնական խմբերի.

1) երկրի աղքատության ընդհանուր առանձնահատկություններից բխող գործոններ

2) մարզի տնտեսական զարգացման առանձնահատկություններից բխող գործոններ

3) մարզի համայնքների զարգացման առանձնահատկություններից բխող գործոններ:

49. Մարզում գյուղական բնակչությունն առավել դանդաղ տեմպերով է հաղթահարում աղքատությունը, քան քաղաքայինը: Անհավասարության աստիճանը գյուղական բնակավայրերում նկատելիորեն բարձր է քաղաքային բնակավայրերի համեմատ, ինչն իր հերթին հանդես է գալիս որպես լուրջ աղքատածին գործոն: Այն փաստը, որ Վայոց ձորի մարզի 44 համայնքներից 41-ը գյուղական են, որտեղ ապրում է բնակչության 65.4%-ը` արդեն կանխորոշում է մարզում աղքատության հաղթահարման հիմնախնդրի լուծման հետ կապված դժվարությունները:

 

Աղյուսակ 3.2. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի մշտական բնակչությունը

 

(տարեսկզբի դրությամբ, հազ. մարդ)

.___________________________________________________________________.

||ՀՀ Վայոց |2006|այդ թվում` |2007 թ.|այդ թվում` |2008 թ.|այդ թվում` |

||ձոր      |    |___________|       |___________|       |___________|

||         |    |քաղա-|գյու-|       |քաղա-|գյու-|       |քաղա |գյու-|

||         |    |քային|ղական|       |քային|ղական|       |քային|ղա-  |

||_________|____|_____|_____|_______|_____|_____|_______|_____|_____|

||Ընդամենը |55.8|19.4 | 36.4| 55.8  |19.4 |36.4 | 55.8  |19.3 | 36.5|

||մարզում  |    |     |     |       |     |     |       |     |     |

|__________|____|_____|_____|_______|_____|_____|_______|_____|_____|

|Տեսակարար | 100|34.8 | 65.2|  100  |34.7 |65.3 |  100  | 34.6| 65.4|

|կշիռը %-ով|    |     |     |       |     |     |       |     |     |

.___________________________________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը» թվերով 2009 թ. էջ 18, «Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վիճակը» 2008 թ., էջ 127

 

50. Ըստ ՄԱԶԾ «Գյուղական աղքատությունը Վայոց ձորի մարզում» վերլուծականի մարզի գյուղական համայնքների աղքատության հակվածությունը պայմանավորված է հետևյալ պատճառներով`

1) մարզի լեռնային կտրտված ռելիեֆը մեծ դժվարություններ է առաջացնում գյուղատնտեսական գործունեության համար: Մարզում գերակշռում են 4-րդ և 5-րդ կարգի գյուղատնտեսական նշանակության հողերը:

2) մարզում ոռոգելի հողատարածքներ սահմանափակ լինելը:

3) վերջին տարիներին պարբերաբար դարձած ցրտահարությունները ավելացնում են գյուղացիների աղքատության վտանգվածությունը:

4) գյուղատնտեսական գործունեության ֆինանսավորման և ապահովագրման համակարգի գրեթե բացակայությունը նույնպես խոչընդոտում է գյուղատնտեսության զարգացմանը: Գյուղացիական տնտեսությունների (գ/տ) արդյունավետ գործունեության համար խիստ կարևոր է միջնաժամկետ` մինչև 5 տարի տևողությամբ, վարկերի տրամադրումը: Ինչ վերաբերում է բնական աղետներից գյուղատնտեսության ապահովագրմանը, ապա նման համակարգը դեռ բացակայում է մարզում: Պետական բյուջեի միջոցներից փորձում են մասնակի փոխհատուցել գյուղացիական տնտեսություններին բնական աղետների հետևանքով պատճառած վնասները:

5) մարզում ծառացած է ժամանակակից և մասնավոր հողագործության ներկայիս պայմաններին համապատասխանող գյուղատնտեսական տեխնիկայի հիմնախնդիրը:

6) գյուղատնտեսական մթերքների իրացման հետ կապված դժվարությունները, շուկաների հեռավորությունը, ներհամայնքային և հանդամիջյան ճանապարհների անմխիթար վիճակը դասվում են հայկական գյուղերի ամենամտահոգիչ հիմնահարցերի շարքին:

7) գյուղատնտեսության ինտենսիվ զարգացման խնդիրներն անմիջականորեն կախված են գյուղատնտեսական հումքի արդյունաբերական վերամշակման հնարավորությունների հետ:

8) գյուղացիական տնտեսությունների համար շուկայում ապրանքը վաճառելը դարձել է անհասանելի: Վերջին տարիներին այնքան է ընդլայնվել վերավաճառողների ցանցը, որ գյուղացին հաճախ ստիպված է իր բերքը հանձնել շուկաներում մշտապես կանգնած վերավաճառողներին` անընդունելի ցածր, այսպես կոչված «դիսկրիմինացիոն» գներով:

51. Հայաստանում աղքատությունն առավել տարածված է սահմանամերձ, աղետի և բարձր լեռնային (ավելի քան 1700 մ բարձրության վրա գտնվող) գոտիներում: Վայոց ձորի մարզի 44 համայնքներից 24-ը ունեն լեռնային, բարձր լեռնային, իսկ դրանցից 12-ը նաև սահմանամերձ են, ի սկզբանե ավելացնում է մարզի աղքատության հակվածության աստիճանը: Վայոց ձորի մարզի համայնքների մեջ մեծ տարբերակվածություն չկա ըստ տնտեսական, սոցիալական և հոգևոր-մշակութային զարգացվածության մակարդակի: Համայնքների մեծամասնությունն ունի եթե ոչ նույնատիպ, ապա գոնե իրենց անբարենպաստ ազդեցությամբ հավասարազոր առանձնահատկություններ: ՄԱԶԾ-ի և ՀՀ կառավարության կողմից 2002 թ.-ի նոյեմբերին անցկացված երկրի առավել աղքատ համայնքների համալիր հետազոտության արդյունքներն արձանագրում են, որ Վայոց ձորի մարզում հիմնականում հակված են աղքատության փախստականներով բնակեցված, սահմանամերձ, ականապատված կամ հրետանակոծության գոտում գտնվող գյուղատնտեսական հողեր ունեցող համայնքները:

52. Համայնքների աղքատության վրա ազդում է նաև վերջիններիս մեծությունը: Որքան փոքրաթիվ է համայնքի բնակչությունը, այնքան մեծ է աղքատության հակվածությունն ու գրեթե «անտեսանելի» համայնքային զարգացման հեռանկարները: Այն փաստը, որ Վայոց ձորի մարզի համայնքների 40.9%-ը (18 համայնք) ունեն մինչև 500 բնակիչ, իսկ ևս 20.5%-ը (9 համայնք)` 501-ից 1000 բնակիչ, արդեն իսկ վկայում է մարզի համայնքների գրեթե կեսի համար համայնքային զարգացման ծրագրերի իրագործման հարցում օբյեկտիվորեն առկա խոչընդոտների մասին:

53. Աղքատության բոլոր ուսումնասիրությունները միանշանակ եզրահանգում են, որ աղքատությունը պայմանավորված է նաև բնակչության անբարենպաստ սոցիալ-ժողովրդագրական կազմով` տարեցների, բազմազավակ ընտանիքների, հաշմանդամների և այլ խոցելի խմբերի բարձր ներկայացվածությամբ, որն այս կամ այն չափով կանխորոշում է բնակչության և համայնքների աղքատության նկատմամբ խոցելիությունը:

54. Այդ տեսանկյունից չափազանց կարևոր է դիտարկել բնակչության սոցիալ-ժողովրդագրական այն բնութագրիչները, որոնք մարդկանց կամ խմբերին դարձնում են խոցելի:

55. ՄԱԶԾ-ի շրջանակներում 2005 թ-ին իրականացված «Խոցելի բնակչությունը ՀՀ մարզերում» հետազոտության արդյունքները վկայում են, որ Վայոց ձորի մարզի սոցիալական խոցելիության համաթիվը վեցերորդն է (35.6) հանրապետությունում /Աղյուսակ 3.3/:

 

Աղյուսակ 3.3. Խոցելի խմբերի ներկայացվածությունը մարզի բնակչության

թվում` տոկոսային հարաբերակցությամբ /2005 թ./

.____________________________________________________________________.

|           |Հաշման- |Ծնողա|Միայ-|Գործա|Տա- |Բազմա|Փախստա|Նպաս-|Խոցե-|

|           |դամներ` |զուրկ|նակ  |զուրկ|րեց-|զավակ|կաններ|տառու|լիու-|

|           |այդ     |երե- |ծերեր|ներ  |ներ |ընտա-|      |ներ  |թյան |

|           |թվում   |խաներ|     |     |    |նիք- |      |     |համա-|

|           |երեխաներ|     |     |     |    |ներ  |      |     |թիվ  |

|___________|________|_____|_____|_____|____|_____|______|_____|_____|

|Վայոց ձոր  |   5.6  | 2.5 | 7.2 |21.9 |13.3| 13.2|  7.0 | 19.0| 35.6|

|___________|________|_____|_____|_____|____|_____|______|_____|_____|

|Երևան      |   4.4  | 2.1 | 9.8 |25.0 |12.9| 4.9 |  4.6 | 9.2 | 31.7|

|___________|________|_____|_____|_____|____|_____|______|_____|_____|

|Ընդամենը ՀՀ|   4.2  | 3.2 | 10.1| 24.2|12.2| 12.3|  7.2 | 17.3| 36.6|

.____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` ՄԱԶԾ 2005 թ.

 

56. Վերոհիշյալ աղյուսակի տվյալները ցույց են տալիս, որ Վայոց ձորի մարզի սոցիալական խոցելիության համաթիվը փոքր է հանրապետության միջինից, բայց լինելով որակական չափանիշ այն ցույց է տալիս խոցելիության հիմնախնդիրների կուտակվածությունը և սրությունը: Ընդ որում աղյուսակից պարզորոշ երևում է, որ խոցելիությունը պայմանավորող գործոնների շարքում առանձնանում են գործազրկությունը, բազմազավակ ընտանիքների առկայությունը, փախստականները,տարեցների, հաշմանդամների թվի մեծությունը և այդ խմբերի առկայությամբ պայմանավորված նպաստառուների մեծ թիվը:

57. Փախստականները կազմում են մարզի բնակչության 6.24%-ը: 2009 թ.տվյալներով մարզում բնակվում են շուրջ 3543 փախստական: Փախստականների թիվը 1996-2009 թթ. ընթացքում պարբերաբար նվազել է (1996 թ-ի շուրջ 3917-ից)` նատուրալիզացիայի և արտագաղթի գործոններով պայմանավորված:

 

Աղյուսակ 3.4. Կենսաթոշակառուների թիվը ՀՀ Վայոց ձորի մարզում

.______________________________________________.

|Հ/Հ|Տարածաշրջան       |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|

|___|__________________|_______|_______|_______|

| 1 |Վայոց ձորի մարզ   | 10665 | 10478 | 10433 |

|___|__________________|_______|_______|_______|

|   |1000 բնակչի հաշվով| 191.1 | 187.8 | 187.0 |

|___|__________________|_______|_______|_______|

| 2 |Ընդամենը ՀՀ       | 527496| 522662| 523839|

|___|__________________|_______|_______|_______|

|   |1000 բնակչի հաշվով| 163.8 | 162.0 | 162.0 |

.______________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով» 2009 թ. էջ 101

 

58. Աղյուսակից երևում է, որ ինչպես ամբողջ հանրապետությունում, այնպես էլ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում կենսաթոշակառուների տեսակարար կշիռն ամբողջ բնակչության մեջ տարեցտարի նվազում է, Մարզը 3-րդն է Տավուշի և Լոռու մարզերից հետո 1000 բնակչի հաշվով կենսաթոշակառուների թվով: Ընդ որում ժողովրդագրության տեսակետից մարզում ամենացավոտ հարցերից է բնակչության «ծերացումը»: Մարզի բնակչության 18.7%-ը կենսաթոշակառուներ են: Բնակչության կենսապայմանների բարելավման և սոցիալական աջակցության համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններով պայմանավորված 2005-2008 թվականներին նպաստառուների թիվը ընդհանուր բնակչության թվի համեմատ նվազել է: Նպաստառու ընտանիքների ներկայացվածությունը էապես ավելի մեծ է քաղաքային ընտանիքների շրջանում:

 

Աղյուսակ 3.5. Նպաստառու ընտանիքների թիվը ՀՀ Վայոց ձորի մարզում

.___________________________________________________.

|Հ/Հ|Տարածաշրջան    |2005 թ.|2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|

|___|_______________|_______|_______|_______|_______|

| 1 |Վայոց ձորի մարզ| 3121  | 2570  | 2703  | 2615  |

|___|_______________|_______|_______|_______|_______|

| 2 |Ընդամենը ՀՀ    |146726 | 139670| 136917| 129414|

.___________________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով» 2009 թ. էջ 102, «Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վիճակը» 2008 թ., էջ 137

 

59. Եթե դիտարկենք համայնքներն ըստ ժողովրդագրական բեռի համաթվի, մարզում բնակչության ծանրաբեռնվածության գործակիցը 0.61 է /աշխատանքային տարիքի անձանց ծանրաբեռնվածությունը ծերերով և երեխաներով/ ընդ որում գյուղական վայրերում այն կազմում է 0.73, իսկ քաղաքային համայնքներում 0.46: Բերված տվյալները վկայում են, որ աղքատության ժողովրդագրական ցուցիչների գծով գյուղական վայրերը համեմատաբար ավելի ծանր կացության մեջ են, քան քաղաքայինները:

60. Ի տարբերություն քաղաքային տնային տնտեսությունների` գյուղական տնային տնտեսություններն ավելի բազմանդամ են: Գյուղական համայնքներում տնային տնտեսությունների միջին չափը կազմել է 5.1, իսկ քաղաքային տ/տ ները 4.2: Գյուղաբնակ տ/տ-ների բազմանդամության պատճառներից ամենակարևորը` ընտանիքում երեխաների ավելի մեծ թիվն է: Այսպես, գյուղերում 2-3 անգամ ավել է 3 և ավելի անչափահաս երեխա ունեցող ընտանիքների թիվը, ինչը ավելի է մեծացնում աղքատության վտանգը` հատկապես գյուղի երեխաների համար: Համաձայն ԱՎԾ տվյալների` ընտանիքի բազմանդամությանը զուգահեռ ավելանում է աղքատության ռիսկը: Մեծ ընտանիքները, որոնք բաղկացած են շատ թվով երեխաներից և ավելի քիչ թվով կերակրողներից ավելի աղքատ են, քան փոքր ընտանիքները: Ընդ որում, 3 և ավել երեխաներ ունեցող ընտանիքները շարունակում են գերիշխել աղքատ բնակչության կազմում: Երեք և ավելի երեխաներ ունեցող ընտանիքները կազմում են գյուղական տնային տնտեսությունների թվի 18.9%-ը, որը 0.5%-ով ավելի է հանրապետության միջին ցուցանիշից: Հատկանշական է որ այն տնտեսությունները, որոնց գլխավորը կանայք են, ավելի աղքատ են, քան այն տնտեսությունները, որոնց գլխավորը տղամարդիկ են: Սրանք հիմնականում այն ընտանիքներն են, որոնց ամուսինները չեն կարողանում կամ չեն օգնում ընտանիքներին, իսկ կանայք ներգրավված են ցածր վարձատրվող աշխատանքներում: 2005 թ. այդպիսի ընտանիքները կազմել են աղքատ ընտանիքների 20% 2007 թ. 23% և 2005 թ. ընդհանուր բնակչության 15%-ը, իսկ 2007 թ. 17%-ը:

61. Ըստ աղյուսակի տվյալների մարզում միգրացիայի աճ չի նկատվում:

 

Աղյուսակ 3.6. Տնային տնտեսությունների միջին չափը, կառուցվածքը և

տեսակները Վայոց ձորի մարզում

._____________________________________________________________.

|Ժողովրդագրական ցուցանիշներ              |ընդամենը|քաղաք|գյուղ|

|________________________________________|________|_____|_____|

|1. Տ/տ անդամների միջին թիվը,            |  4.7   | 4.2 | 5.1 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|որից`                                   |  1.2   | 0.9 | 1.3 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|0-15 տարեկան                            |  2.9   | 2.8 | 2.9 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|16-64 տարեկան                           |  0.6   | 0.3 | 0.8 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|65 և  ավելի տարեկան                     | 29.6   |33.5 |26.6 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|2. Կին գլխավոր ունեցող տ/տ-րը, %        | 62.4   |57.3 |66.3 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|3. Երեխա (0-15 տարեկան) ունեցող տ/տ-երը,| 13.2   | 6.9 |18.1 |

|%                                       |        |     |     |

|________________________________________|________|_____|_____|

|4. 3 և  ավելի երեխա ունեցող տ/տ-ները, % |  1.4   | 2.3 | 0.7 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|5. Հաշմանդամ երեխաներ ունեցող տ/տ-երը, %|  4.0   | 2.7 | 4.6 |

|________________________________________|________|_____|_____|

|6. Միայն ծերերից (65+ տարեկան) բաղկացած |  3.2   | 4.1 | 2.4 |

|տ/տ-երը, %                              |        |     |     |

._____________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 3.7. Բնակչության բնական շարժի հիմնական ցուցանիշները

2005-2008 թթ.

._____________________________________________________________________.

|Տարածաշրջանը|Տարեթիվը|Բնակչու-  |Ծնված|Մահա-|Բնական|Միգրացիա         |

|            |        |թյան      |ների |ցած- |աճ    |_________________|

|            |        |թվաքանակը |թիվը |ների |      |եկող-|մեկ- |միգրա|

|            |        |տարեսկզբին|     |թիվը |      |ների |նող- |ցիայի|

|            |        |/հազ.     |     |     |      |թիվը |ների |մնա- |

|            |        |մարդ/     |     |     |      |     |թիվը |ցորդը|

|____________|________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|ՀՀ Վայոց    | 2005 թ.|   55.3   | 664 | 493 |  171 | 114 | 318 | -204|

|ձորի մարզ   |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|            | 2006 թ.|   55.8   | 628 | 500 |  128 | 102 | 317 | -215|

|            |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|            | 2007 թ.|   55.8   | 687 | 468 |  219 | 139 | 309 | -170|

|            |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|            | 2008 թ.|   55.8   | 733 | 466 |  267 | 146 | 513 | -367|

|____________|________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|Հայաստանի   | 2005 թ.|  3215.0  |37499|26739| 11120|10441|18135|-7694|

|Հանրապետու- |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|թյուն       | 2006 թ.|  3219.2  |37639|27202| 10437| 9126|16087|-6961|

|            |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|            | 2007 թ.|  3222.9  |40105|26830| 13275| 9795|15935|-6140|

|            |________|__________|_____|_____|______|_____|_____|_____|

|            | 2008 թ.|  3230.1  |41238|27442| 13796|10367|15849|-5482|

._____________________________________________________________________.

 

62. Վայոց ձորի մարզի աղքատության հաղթահարման այն գերակա խնդիրները, որոնց լուծումները գտնվում են ազգային մակարդակում և հետևաբար պահանջում են համընդհանուր պետական մոտեցում, առնչվում են.

1) գյուղի զարգացմանը

2) փոքր ու միջին համայնքների զարգացմանը

3) սահմանամերձ գոտիներին սոցիալ-տնտեսական աջակցությանը

4) խոցելի խմբերի սոցիալական օժանդակության պետական ծրագրերի մշակմանը, դրանց կատարելագործմանը և իրագործմանը

63. Տնտեսական ներուժի առանձնահատկություններով պայմանավորված աղքատության խնդիրները հիմնականում առնչվում են մարզի տնտեսական ավանդույթների, արտադրական կառուցվածքի, համայնքների տիպաբանության, աշխատանքի շուկայի, ներդրումների միջավայրի և այլ տնտեսական զարգացումը կանխորոշող գործոններին:

64. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի տնտեսական ներուժին չափազանց մեծ վնաս հասցրեց նախկինում հազարավոր աշխատատեղեր ապահովող խոշոր ձեռնարկությունների քայքայումը` սեփականաշնորհման, հումքի և իրացման շուկաների բացակայության և բարոյաֆիզիկական մաշվածության պատճառներով: Բացի այդ մարզի տնտեսության թուլացմանը նպաստել են հաճախակի դարձած բնական աղետները:

65.Ներկայումս մարզի նախկին արդյունաբերական ձեռնարկությունների մեծ մասը, հատկապես վերամշակող ձեռնարկությունները չեն աշխատում` բացառությամբ հանքային ջրերի գործարանների: Դա բացասական ազդեցություն է թողնում հատկապես Եղեգնաձոր և Վայք քաղաքային համայնքների կենսագործունեության, նրա բնակչության ապրելակերպի վրա:

66. Դիտարկելով մարզի 3 քաղաքային համայնքները կարելի է արձանագրել, որ Եղեգնաձոր քաղաքի զարգացումը կապված է և գյուղատնտեսության զարգացման և արդյունաբերական ձեռնարկությունների վերագործարկման հետ: Քանի որ քաղաքն ունի 1310 հա գյուղատնտեսական հող, և տ/տ-ների 50.5%-ը ունի սեփականաշնորհված հող: Այդ տեսանկյունով կարևորվում է գյուղ մթերքների վերամշակման և իրացման ձեռնարկությունների վերաբացումը: Խորհրդային ժամանակներում Եղեգնաձորում գործում էր պահածոների գործարան, որը մթերում էր քաղաքի և շրջակա գյուղերի գյուղ մթերքները, սակայն այն այժմ չի գործում, լուրջ դժվարություններ առաջացնելով գյուղատնտեսությամբ զբաղվողների համար` նրանց տնտեսությունները վերածելով բնատնտեսության: Քաղաքում այժմ խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկություններ չեն գործում, ինչը լարվածություն է ստեղծում քաղաքի սոցիալական կյանքում:

67. Վայքը /1939-1990 թթ Ազիզբեկով/ գտնվում է Երևանից 135 կմ հեռավորության վրա: Նախկինում Ազիզբեկովի շրջանի կենտրոնն էր: Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1995 թվականից: Քաղաքը գտնվում է Ազատեկ գյուղի վարչական տարածքում և գյուղատնտեսական նշանակության հող չունի, բացառությամբ տնամերձերի, որը կազմում է 32 հա: Խորհրդային ժամանակներում Վայք քաղաքը արդյունաբերական ուղղվածություն ուներ`գործում էին Հայ գորգ, պլաստմասե իրերի, շինանյութերի գործարանները, հանքային ջրերի արտադրամասերը: Քանի որ գյուղատնտեսության զարգացման հեռանկար քաղաքը չունի, ուստի անհրաժեշտ է աշխատատեղերի ստեղծում, որը կկանխի արտագաղթը: Եթե Եղեգնաձորում զարգացման միտումներ նկատվում են ի հաշիվ մարզկենտրոն լինելուն, իսկ Ջերմուկը բավարար չափով զարգանում է ի հաշիվ իր առողջարանների ապա նույնը չի կարելի ասել Վայք քաղաքի մասին:

68. Ջերմուկը գտնվում է 2070 մետր բարձրությամբ լավային սարավանդի վրա: Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1961 թվականից: Քաղաքի անվանումը կապված է հանքային տաք աղբյուրների` ջերմուկների հետ: Այն բարձր լեռնային առողջարան է, իսկ ջրերը հանքային կազմով եզակի և առողջարար են: Ջերմուկի զարգացման համար կարևորվում է Առողջարանների շուրջտարյա գործարկումը և հանքային ջրի արտադրության ծավալների ավելացումը: Նշված խնդիրների լուծումը կնպաստի նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը, Ջերմուկ քաղաքի զարգացմանը: ՀՀ կառավարության կողմից հաստատվել է Ջերմուկ քաղաքի զարգացման ռազմավարությունը:

69. ՀՀ Վայոց ձորի մարզն ունի բոլոր անհրաժեշտ նախադրյալները բազմաճյուղ տնտեսություն ստեղծելու համար: Մարզի տնտեսության զարգացման համար առկա են նաև կրթական բարձր ցենզ և անհրաժեշտ որակավորում ունեցող աշխատանքային ռեսուրսները:

70. Մարզի տնտեսության հիմնական ուղղությունը գյուղատնտեսությունն է:

 

Աղյուսակ 3.8. Մարզի արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտադրանքի

բաժինը հանրապետության համախառն արտադրանքի ծավալներում

(2002-2005 թթ.)

.____________________________________________________.

|Մարզի տեսակարար կշիռը, %-ով|2004|2005|2006|2007|2008|

|___________________________|____|____|____|____|____|

|ՀՀ արդյունաբերական համախառն| 0.9| 0.8| 0.8| 0.8| 0.8|

|արտադրանքի ծավալում        |    |    |    |    |    |

|___________________________|____|____|____|____|____|

|ՀՀ գյուղատնտեսական համախառն| 4.7| 4.5| 4.4| 4.3| 4.4|

|արտադրանքի ծավալում        |    |    |    |    |    |

.____________________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով» 2009 թ. էջ 26, 36, «Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական» 2008 թ., էջ 16

 

71. Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության զարգացման ուղղվածությունը անասնապահությունն ու բուսաբուծությունն է: Որոշ համայնքներ զբաղվում են նաև այգեգործությամբ և գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակմամբ: Ընդ որում, ըստ ՏՀԻ տվյալների, այգեգործությամբ և գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակմամբ զբաղվելու պոտենցիալ ունեցող համայնքների թիվն ավելի մեծ է, քան գործունեության այդ տեսակներով զբաղվող համայնքների փաստացի թիվը:

72. 2008 թ.-ի հունվարի 1-ի դրությամբ մարզում գործում են 12497 գյուղացիական տնտեսություններ և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող 11 տնտեսվարող այլ սուբյեկտներ: Մարզի գյուղատնտեսական նշանակության հողերը չեն մշակվում հիմնականում ոռոգման հնարավորությունների բացակայության, արոտազանգվածները սպասարկող ճանապարհների անմխիթար վիճակի, բնակավայրերից հեռու գտնվելու, նախկին ջրարբիացման համակարգերի անգործության, անհրաժեշտ տեխնիկայի պակասի, հողերի մասնատվածության, սահմանամերձ լինելու պատճառներով: ՈՒսումնասիրության արդյունքում մարզի գյուղատնտեսության ոլորտում առանձնացվել են հետևյալ հիմնախնդիրները.

1) բնական աղետները (երաշտ, կարկուտ) և համապատասխան ծառայությունների բացակայությունը

2) ոռոգման ներքին ցանցի և պայմանների անբավարարությունը

3) սերմացու, քիմիկատներ, պեստիցիդներ և դիզելային վառելիք գնելու անկարողությունը

4) գյուղատնտեսական մեխանիզացիայի պակասը

5) գյուղատնտեսական վարկերի անմատչելիությունը

6) Միջհամայնքային և ներհամայնքային ճանապարհների անբարեկարգ վիճակը

7) իրացման ցածր գները և տեղական շուկաների սահմանափակ ծավալները

8) վերամշակման արտադրության սահմանափակությունը կամ բացակայությունը

9) անասնաբուժական ծառայությունների անմատչելիությունը

10) տեխնիկական տեղեկատվության և տեխնոլոգիաների անհասանելիությունը

11) մթերման ենթակառուցվածքի անկատարությունը:

73. Աղքատության մյուս ցուցիչը, զբաղվածությունն է:

74. Ինչպես ցույց են տալիս հետազոտությունները, երեք գործազուրկներից մոտավորապես երկուսը ենթակա են աղքատության ռիսկի:

75. Զբաղված բնակչությունը մարզի տարածքում ընդգրկված են հիմնականում գյուղատնտեսության /սեփականաշնորհումից օգտվածներ/, կրթության, շինարարության, առևտրի և սննդի արդյունաբերության մեջ: Մարզային վիճակագրական վարչության տվյալների համաձայն 2006-2008 թթ-ին մարզի աշխատունակ բնակչության 62.2% /26700 մարդ/ զբաղված են եղել տնտեսության տարբեր ճյուղերում, որից 12.4% պետական, իսկ 87.6% ոչ պետական հատվածում:

76. Մարզում զբաղվածության ոլորտի հիմնախնդիրները

1) Զբաղված բնակչության կեսից ավելին ունեն սեզոնային կամ ժամանակավոր զբաղվածություն

2) Առկա է ներմարզային և մարզից դուրս աշխատուժի սեզոնային տեղաշարժ.

3) Աճում է չզբաղված բնակչության տեսակարար կշիռը, հատկապես գյուղական բնակավայրերում` ի հաշիվ հողի սեփականաշնորհումից չօգտված անձանց:

77. Մարզում աղքատությունը մեղմելու և ժամանակավոր զբաղվածություն ապահովելու նպատակով 2001 թ. պետությունը իրականացնում է հասարակական աշխատանքների կազմակերպմանն ուղղված միջոցառումներ: «Վարձատրվող հասարակական աշխատանքների ծրագրի» շրջանակներում մարզին 2009 թ տրամադրվել է 29.3 մլն դրամ, որը բաշխվել է 12 համայնքների միջև: Կատարված ծրագրերի շրջանակներում աշխատանք է տրամադրվել 123 գործազուրկների:

 

Աղյուսակ 3.9 Տեղեկություններ Վայոց ձորի մարզում իրականացված

վարձատրվող հասարակական աշխատանքների ծրագրերի վերաբերյալ

._________________________________________________________________.

|հ/հ|                                   | 2006 | 2007 | 2008 |2009|

|___|___________________________________|______|______|______|____|

| 1 |Վարձատրվող հասարակական աշխատանքների|  32  |  15  |  21  | 12 |

|   |ծրագրերի թիվը                      |      |      |      |    |

|___|___________________________________|______|______|______|____|

| 2 |Հասարակական աշխատանքների ծրագրերում| 472  |  269 | 293  | 123|

|   |ընդգրկված շահառուների թիվը         |      |      |      |    |

|___|___________________________________|______|______|______|____|

| 3 |Հասարակական աշխատանքների ծրագրերին |40 մլն|25 մլն|30 մլն|29.3|

|   |մարզին տրամադրված գումարները       | դրամ | դրամ | դրամ |մլն |

|   |                                   |      |      |      |դրամ|

._________________________________________________________________.

 

78. Խորհրդային ժամանակներից Հայաստանը ժառանգել է այնպիսի ենթակառուցվածք, որն իր ծավալներով մեծ է և պահանջում է պահպանման մեծ ծախսեր: Համայնքների փոքր բյուջեները և դրանց թերակատարումը թույլ չեն տալիս հոգալ այդ ենթակառուցվածքների վերանորոգման և պահպանման ծախսերը: Հետևաբար ավելի քան 15 տարի է, ինչ ենթակառուցվածքների վերանորոգման և պահպանման աշխատանքները կանոնավոր կերպով չեն իրականացվում:

79. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքներում վերջին տարիներին որոշ ծրագրեր են իրականացվել ճանապարհաշինության, սոցիալական ենթակառուցվածքների, գազաֆիկացման բնագավառներում: Մարզում վերանորոգվել և բարեկարգվել են համայնքային ճանապարհներ, դպրոցներ, պոլիկլինիկաներ, հիվանդանոցներ, խմելու և ոռոգման ջրերի համակարգեր:

80. Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ տնտեսական ենթակառուցվածքների բարելավումը չափազանց կարևոր է աղքատության հաղթահարման գործում, քանզի նպաստում է համամասնական եկամտի ստեղծմանը: Ճանապարհների վրա արվող ներդրումները երկու անգամ ավելի արդյունավետ են իրենց նպատակաուղղվածության և հատկապես գյուղական աղքատության նվազեցման առումով:

81. Գրեթե անանցանելի համայնքային ճանապարհները, եթե ոչ հիմնական, ապա կարևոր պատճառ են հանդիսանում ապրանքաշրջանառության զգալիորեն ցածր մակարդակի համար: Հաշվի առնելով մարզի համայնքների տարածքային ցրվածությունն ու մեծ հեռավորությունը մարզկենտրոնից, մարզի քաղաքներից և մայրաքաղաքից, ճանապարհների բարեկարգման և նոր` ավելի կարճ ճանապարհների կառուցման խնդիրը դառնում է գերակա բնակչության և համայնքների տնտեսական ակտիվության խթանման և մեկուսացվածության վերացման հարցում:

82. Ըստ ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքապետերի սուբյեկտիվ գնահատականների առանձնացվել են որոշակի գործոններ, որոնց առկայությունը խոչընդոտում է համայնքի զարգացումը:

83. Խոչընդոտները նախ և առաջ վերաբերում են գյուղատնտեսական արդյունավետ արտադրության կազմակերպման դժվարություններին: Դա մի կողմից պայմանավորված է հողերի ցածր որակով, մշակման դժվարություններով, իսկ մյուս կողմից վարկային և ենթակառուցվածքային անբարենպաստ պայմաններով (ոռոգում, ճանապարհ): Համայնքների զարգացումը խոչընդոտող գործոնների շարքում ծանրակշիռ դեր ունեն նաև բնական աղետները:

84. Մարզի 44 համայնքներում նշվել են հետևյալ հիմնախնդիրները, որոնք ներառված են համայնքների զարգացման քառամյա ծրագրում (2009-2012թթ.) և հրատապ լուծում են պահանջում: Հիմնախնդիրները ներկայացված են ըստ առաջնահերթությունների.

1) ոռոգման համակարգի կառուցում և վերանորոգում

2) խմելու ջրի համակարգի կառուցում և վերանորոգում

3) գործազրկության վերացում, աշխատատեղերի ստեղծում

4) գյուղատնտեսական տեխնիկայով ապահովում

5) գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակող ձեռնարկությունների ստեղծում

6) համայնքների գազաֆիկացումը:

7) ճանապարհների վերանորոգում

85. Համայնքի բնակչության բարեկեցության բարձրացման համար համայնքապետերը առաջարկել են կարճաժամկետ և երկարաժամկետ լուծումներ: Նախ և առաջ նրանք նշել են տնտեսական և սոցիալական ենթակառուցվածքների վերականգնում, ինչպես նաև փոքր և միջին բիզնեսի զարգացում, աշխատատեղերի ստեղծում:

86. Շատ համայնքներ (հատկապես փոքր) սեփական բյուջեի շրջանակներում չեն կարողանում լուծել համայնքի հիմնախնդիրները: Այդ տեսանկյունից չափազանց կարևոր է միջհամայնքային միավորումների դերը, որոնք կարող են աջակցել համայնքներին համատեղ լուծելու այն խնդիրները, որոնք համայնքներն առանձին-առանձին դժվարանում են լուծել:

87. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի աղքատության հաղթահարման այն գերակա խնդիրները, որոնց լուծումներն անմիջականորեն կապված են համայնքների զարգացման հետ, առնչվում են.

1) մարզային, համայնքային, միջհամայնքային ճանապարհների բարեկարգմանը

2) փոքրաթիվ բնակչություն ունեցող համայնքների ներգրավմամբ միջհամայնքային միավորումների ձևավորմանը

3) սահմանամերձ և փախստակաբնակ համայնքների համար նպատակային ծրագրերի մշակմանն ու իրագործմանը

4) մարզի քաղաքների առաջանցիկ զարգացման քաղաքականությունների և համալիր ծրագրերի մշակմանն ու իրագործմանը

5) որոնց վերջնական նպատակը պետք է լինի մարզի գյուղական և քաղաքային համայնքների փոխլրացնող և ներդաշնակ զարգացումը:

88. ՈՒսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ որքան փոքր է համայնքը, այնքան սոցիալ-մշակութային ենթակառուցվածքները թույլ են (հատկապես գյուղական`քիչ բնակչություն ունեցող համայնքներում): Ընդ որում, եղածն էլ խորհրդային կարգերի ժառանգություն է (հատկապես մշակութային մասով), որը խիստ արդիականացման կարիք ունի:

89. Մարդկային աղքատության ցուցանիշների համակարգը բաղկացած է երեք հիմնական բաղադրիչներից.

1) կրթության մատչելիություն

2) առողջապահության մատչելիություն

3) արժանավայել կենսապայմանների մատչելիություն:

90. Թվարկված բաղադրիչների հիման վրա կառուցված մարդկային աղքատության մոդիֆիկացված համաթվի հաշվարկների (Աղյուսակ 3.10) մարդկային աղքատության տեսակետից ՀՀ Վայոց ձորի մարզը 2004 թվականին չորրորդ տեղում է:

 

Աղյուսակ 3.10. Մարդկային աղքատության մոդիֆիկացված համաթվերը ՀՀ

մարզերում ու դրանց դասակարգումն ըստ մարդկային աղքատության

._____________________________________________________________________.

|Մարզերի դասակարգումն|ՄԱՄՀ |Կրթական ծառա-|Առողջապահական|Խմելու ջրի    |

|ամենափոքր մարդկային |     |յությունների |ծառայություն-|անվտանգ       |

|աղքատության համաթվից|     |անմատչելիու- |ների անմատ-  |աղբյուրների ու|

|ամենամեծը           |     |թյուն        |չելիություն  |մշտական       |

|                    |     |             |             |կացարանի անհա-|

|                    |     |             |             |սանելիություն |

|____________________|_____|_____________|_____________|______________|

|1 |Երևան            |0.325|    0.096    |    0.225    |    0.005     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|2 |Սյունիք          |0.361|    0.106    |    0.220    |    0.036     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|3 |Կոտայք           |0.414|    0.084    |    0.263    |    0.067     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|4 |Վայոց ձոր        |0.438|    0.136    |    0.256    |    0.047     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|5 |Արմավիր          |0.517|    0.125    |    0.212    |    0.181     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|6 |Շիրակ            |0.520|    0.092    |    0.256    |    0.172     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|7 |Լոռի             |0.575|    0.176    |    0.248    |    0.151     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|8 |Տավուշ           |0.624|    0.169    |    0.263    |    0.195     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|9 |Արարատ           |0.626|    0.178    |    0.285    |    0.163     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|10|Գեղարքունիք      |0.634|    0.211    |    0.242    |    0.182     |

|__|_________________|_____|_____________|_____________|______________|

|11|Արագածոտն        |0.753|    0.215    |    0.283    |    0.256     |

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի սոցիալական միտումները» թիվ 5

 

91. Դիտարկելով նախադպրոցական հաստատությունների վիճակը կարելի է ասել, որ այն անկախության առաջին տարիներին համարյա փլուզվեց` մանկապարտեզներից շատերը փակվեցին, մյուսներն էլ մեծ դժվարությամբ կարողացան դիմագրավել առաջ եկած խոչընդոտներին: Վերջին տարիներին, երբ տեղական ինքնակառավարման մարմինների կայացման առաջին փուլը կարծես թե ավարտվեց, նկատվում է նշված համակարգի «վերածնունդ»` հատկապես գյուղական համայնքներում:

92. 2008 թ. մարզում գործել է ընդամենը 17 նախադպրոցական հաստատություն, որից 6-ը քաղաքային և 11-ը գյուղական համայնքներում: Ավելացել է գյուղերում գործող մանկապարտեզների և հաճախող երեխաների թիվը: Քաղաքներում, օրինակ, Եղեգնաձորում և Ջերմուկում, փակվել է համապատասխանաբար մեկական մանկապարտեզ, հիմնականում պայմանավորված երեխաների թվի կրճատման և ֆինանսական դժվարությունների հետ: Նշենք նաև, որ գյուղական համայնքների նախադպրոցական հաստատությունները սեզոնային են` աշխատում են միայն տարվա տաք ամիսներին, իսկ ձմռան ամիսներին չեն գործում` ջեռուցում չունենալու պատճառով:

93. Չնայած գյուղական համայնքներում նախադպրոցական հաստատությունների վերագործարկմանը, այնուամենայնիվ, որոշ գյուղական համայնքներում դրանք կամ բացակայում են, կամ էլ չեն գործում (Ռինդ, Ազատեկ, Մարտիրոս, ՀերՀեր գյուղերն ունեն տիպային շենքեր, բայց համայնքապետարանների սուղ բյուջեի և երեխաներով թերբեռնվածության պատճառով դրանք հնարավոր չէ գործարկել):

2008թ.-ին մարզում գործել են մարզային ենթակայության 51 հանրակրթական դպրոցներ:

94. Մարզի տարածքում պարտադիր հիմնական կրթությունից դուրս մնացած երեխաներ չկան:

95. Կրթական համակարգի զարգացած ցանցին (տարրական, հիմնական, միջնակարգ, ավագ դպրոցներ, վարժարաններ, միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, ԲՈՒՀ-եր), որով պայմանավորված է մարզի բնակչության նկատելիորեն բարձր կրթամակարդակը, կրթական ծառայությունների անմատչելիության ինտեգրացված ցուցանիշով (0.136) ՀՀ Վայոց ձորի մարզը զբաղեցնում է վեցերորդ տեղը:

96.»2007/2008 ուսումնական տարում մարզում գործել են 1 պետական և 2 ոչ պետական միջին մասնագիտական պետական ուսումնական հաստատություն և 1 ոչ պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն:

97. Վերջին տարիներին մարզում իրականացված դպրոցաշինական/կրթական ծրագրերին, մարզում դեռևս շատ են այն դպրոցները, որոնց գույքային ու շենքային պայմանները գտնվում են անմխիթար վիճակում: Դպրոցներում գրեթե բացակայում են լաբորատոր պարագաները: Գրադարաններում հաշվառված գրքերի մոտ 20%-ն օգտագործելի չէ, քանի որ չի բավարարում ներկայիս ուսումնական ծրագրերի պահանջներին:

98. Առողջապահական ծառայությունների անմատչելիության ցուցանիշով ՀՀ Վայոց ձորի մարզը զբաղեցնում է 6-րդ տեղը: ՀՀ Վայոց ձորի մարզում 2008 թվականին գործել են մարզային ենթակայության 3 բժշկական կենտրոն` քաղաքային համայնքներում, որոնց կողմից իրականացվում է ստացիոնար և ամբուլատոր-պոլիկլինիկական ծառայություններ, առողջության առաջնային պահպանման 11 կենտրոն:

99. Անցումային տարիներին ինչպես ամբողջ հանրապետությունում, այնպես էլ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում կտրուկ նվազել էր բնակչության հաճախելիությունն ամբուլատոր-պոլիկլինիկական հիմնարկներ: Վերջին տարիներին հաճախումների թիվն սկսել է աճել, իսկ 2006 թ.-ից սկսած, երբ առաջնային բուժօգնությունը դարձավ անվճար, այդ թիվն ավելի է աճել:

100. ՄԱԶԾ-ի 2007 թ.-ի հետազոտության ընթացքում առանձնացվել են առողջապահական համակարգի հետևյալ հիմնախնդիրները.

1) Տեղական առողջապահական ծառայությունների և դեղամիջոցների սահմանափակ մատչելիությունը

2) Տեղական բուժկետերի ենթակառուցվածքների սահմանափակությունը և ընթացիկ պահպանման խնդիրները

3) Գյուղից դուրս գտնվող առողջապահական հիմնարկներ դիմելու դժվարությունները

4) Տրանսպորտային դժվարությունները և շտապ օգնության մեքենաների անբավարար քանակությունը

5) Առողջապահական ծառայություններից օգտվելու համար ֆինանսական միջոցների պակասը

6) Շտապ օգնության ծառայության հետ կապված խնդիրները

101. Արժանավայել կենսապայմանների անմատչելիության` խմելու ջրի անվտանգ աղբյուրների ու մշտական կացարանի անհասանելիության ցուցանիշով ՀՀ Վայոց ձորի մարզը զբաղեցնում է 4-րդ տեղը: Մարզում պետական բյուջեի և դոնորների միջոցներով իրականացվել են խմելու ջրամատակարարման բարելավման մի շարք ծրագրեր, որոնք դրական ազդեցություն են ունեցել ինչպես խմելու ջրի հասանելիության ապահովման, այնպես էլ որակի առումով: Այսպես ՏՀԻ հետազոտության տվյալներով համայնքներում մարզի գյուղական համայնքների մեծ մասի 2009-2012 թթ. քառամյա ծրագրերում ընդգրկված են խմելու ջրատարների կառուցման և վերանորոգման, խմելու ջրի ներհամայնքային ցանցի վերանորոգման ծրագրեր:

102. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակչության բնակարանային ապահովությունը ամենացավոտ հարցերից մեկն է: Քաղաքային բազմաբնակարան շենքերի և շատ գյուղական համայնքների շենքերը գտնվում են անմխիթար վիճակում: Բազմաբնակարան շենքերի գերակշռող մեծամասնությունը կառուցվել են 30-ից 50 տարի առաջ, և դրանց մեծ մասը ներկայումս ունի տանիքապատման, ջրամատակարարման ու ջրահեռացման խնդիրներ:

103. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի քաղաքային և գյուղական համայնքներում իրականացված աղքատության մասնակցային գնահատման արդյունքները վկայում են, որ ընտանիքների աղքատության վտանգը մեղմելու և աղքատ ընտանիքներին սատարելու ամենակարևոր ուղղությունը համայնքի անդամների սոցիալական ակտիվների վերականգնումն է համայնքներում փոխօգնության և սոցիալական զարգացման հիմնադրամների ձևավորման միջոցով:

104. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի մարդկային աղքատության հաղթահարման գերակայություններն առնչվում են.

1) նախադպրոցական, նախնական մասնագիտական /արհեստագործական/ և միջին մասնագիտական կրթության բարելավմանը

2) մոր և մանկան առողջության պահպանմանը

3) խմելու ջրի հասանելիության ապահովմանը

4) քաղաքային տնտեսության բարեկարգմանը որոնց վերջնական նպատակը պետք է լինի մարզի բնակչության համար կրթական և առողջապահական ծառայությունների մատչելիության և որակի բարձրացումն ու արժանավայել կենսապայմանների ապահովումը:

105. Դիտարկելով մարդկային աղքատությունը մարզում կարելի է արձանագրել որ հոգևոր-մշակութային պահանջմունքների բավարարման սահմանափակությունն աղքատության երևույթի թերևս ամենաքիչ ուսումնասիրված բաղադրիչն է: Սակայն որոշակի քանակական տվյալների վերլուծության միջոցով կարելի է պատկերացում կազմել մարզի բնակչության հոգևոր-մշակութային պահանջմունքների բավարարման հնարավորությունների մասին:

106. 2008 թ. ՀՀ ԱՎԾ տվյալների համաձայն 2007 թ. մարզում գործում է 47 գրադարան, որոնցից 1-ը մարզային կենտրոնական, 2-ը տարածքային կենտրոնական, 1-ը քաղաքային, 42-ը գյուղական և 1-ը մանկական գրադարաններ են: Սակայն, այդ գրադարանները վաղուց չեն համալրվել գրականությամբ, իսկ եղածն էլ 90-ական թթ. շենքային անբարենպաստ պայմանների պատճառով մաշվել է: Մարզում գործում է 1 թանգարան: Մարզը հեռուստաալիք չունի, հրատարակվում են 2 մարզային` Վայոց ձոր, Վարդաձոր թերթերը:

107. Մշակույթի և սպորտի բնագավառում դեռևս չլուծված են մնում գյուղական համայնքների մշակույթի տների, ակումբ-գրադարանների, մարզական կառույցների վերանորոգման և համապատասխան գույքով ապահովման հարցերը:

108. Վերջին տարիներին հաճախ են կազմակերպվում մարզամշակութային, երիտասարդական միջոցառումներ, համերգներ, ցուցահանդեսներ, մրցումներ, ինչպես նաև հանրապետական և միջազգային միջոցառումներ, որոնց մասնակցում են ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ներկայացուցիչները:

109. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակչության աղքատության հաղթահարման տեսանկյունից հոգևոր-մշակութային պահանջմունքների բավարարման խնդրի լուծումը պահանջում է.

1) մարզի բնակչության հոգևոր-մշակութային պահանջմունքների որակական հետազոտությունների իրականացում

2) հոգևոր-մշակութային պահանջմունքների դասակարգում` ըստ բնակչության տարբեր խավերի համար գերակայությունների

3) որոշ համայնքների համար մեկուսացվածության վերացում` թերթերի հասանելիության ապահովման, հեռահաղորդակցության բարելավման միջոցով:

110. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի աղքատության գնահատման վերլուծությունից բխող եզրահանգումների հիման վրա նախանշվում են մարզի տնտեսության հետևյալ գերակա ոլորտները, որոնց առաջանցիկ զարգացումը էապես կնպաստի եկամտային և մարդկային աղքատության հաղթահարմանը.

1) Մասնավոր հատվածի և ՓՄՁ զարգացում

2) Գյուղատնտեսության զարգացում

3) Սոցիալական ոլորտի ծառայությունների մատչելիության և որակի բարձրացում

4) Մարզային ենթակառուցվածքների բարելավում

5) Մարզային զարգացման պլանավորման և իրականացման ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի ամրապնդում և հետագա զարգացում

6) Բնապահպանական խնդիրների արդյունավետ լուծում:

 

4. ՓՄՁ ԵՎ ՄԱՍՆԱՎՈՐ ՀԱՏՎԱԾԻ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ

 

4.1 Իրավիճակի վերլուծություն

 

111. Վերջին տարիներին համագործակցված աշխատանքներ են տարվել ՀՀ կառավարության, հանրապետական գործադիր մարմինների ղեկավարների, հանրապետական և միջազգային կազմակերպությունների հետ` մարզի արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեության աշխուժացման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման ուղղությամբ: Նշանակալի է նաև ՓՄՁ սուբյեկտների մասնակցությունը նոր աշխատատեղերի ստեղծման գործում:

112. ՓՄՁ պետական աջակցության ուղղությամբ իրականացվող հետևողական քաղաքականության արդյունքում վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում արձանագրվել է ՓՄՁ ոլորտը բնութագրող ցուցանիշների դինամիկ աճ: 2006 թ. ՓՄՁ տեսակարար կշիռը երկրի համախառն ներքին արդյունքում (ՀՆԱ) կազմել է 40.3%, 2007 թ. 41.0%, 2008 թ. 41.7%,:

113. Ըստ ՓՄՁ ԶԱԿ հիմնադրամի կողմից հրատարակված 2007 թ. «Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ոլորտը Հայաստանում» տեղեկագրի, գրանցված ՓՄՁ սուբյեկտների մարզային բաշխվածքն ըստ անհատ ձեռնարկատերերի և տնտեսական գործունեության իրավունք ունեցող առևտրային իրավաբանական անձանց ներկայացված է Աղյուսակ 4.1-ում:

 

Աղյուսակ 4.1. Գրանցված ՓՄՁ սուբյեկտների մարզային բաշխվածքն` ըստ

անհատ ձեռնարկատերերի և տնտեսական գործունեության իրավունք ունեցող

առևտրային իրավաբանական անձանց (2006 թ.)

.______________________________________________.

|Մարզ           |      ՓՄՁ սուբյեկտներ         |

|               |______________________________|

|               |    ԱՁ   |    ԻԱ   |Ընդամենը  |

|               |_________|_________|__________|

|               |քանակ| % |քանակ| % |քանակ | % |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Երևան          |26149| 41| 3568| 53|61847 | 48|

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Ընդամենը մարզեր|37640| 59|31113| 47|68753 | 52|

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Արագածոտն      | 2553| 4 | 1858| 3 | 4411 | 3 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Արարատ         | 4669| 7 | 3117| 5 | 7786 | 6 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Արմավիր        | 5356| 8 | 2929| 4 | 8285 | 6 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Գեղարքունիք    | 2916| 5 | 3760| 6 | 6677 | 5 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Լոռի           | 5111| 8 | 4792| 7 | 9903 | 8 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Կոտայք         | 5387| 8 | 5100| 8 |10487 | 8 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Շիրակ          | 3503| 6 | 3239| 5 | 6773 | 5 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Սյունիք        | 3352| 5 | 3270| 5 | 6591 | 5 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Վայոց ձոր      | 1593| 3 | 897 | 1 | 2490 | 2 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|Տավուշ         | 3201| 5 | 2150| 3 | 5350 | 4 |

|_______________|_____|___|_____|___|______|___|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ, ՀՀ   |63789|100|66811|100|130600|100|

.______________________________________________.

 

114. ՓՄՁ պետական քաղաքականության տնտեսական նպատակների անկյունաքարն է հանդիսանում ՀՀ մարզերի տնտեսական զարգացման անհամամասնությունների հաղթահարումը` օգտագործելով յուրաքանչյուր տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման առանձնահատկություններն ու ներուժը և խթանելով տնտեսվարող սուբյեկտների միջև ներմարզային և միջմարզային համագործակցության զարգացումը:

115. Վերջին տարիների ընթացքում Վայոց ձորի մարզի ՓՄՁ ոլորտում զգալի առաջընթաց է նկատվում: 2008 թ. ՓՄՁ տեսակարար կշիռը ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ՀՆԱ-ում կազմել է շուրջ 54.8%: Միայն 2008 թ. ընթացքում ՀՀ Վայոց ձորի մարզում գրանցվել է 373 ՓՄՁ սուբյեկտ` ապահովելով շուրջ 451 նոր աշխատատեղ: ՀՀ Վայոց ձորի մարզում 1000 բնակչի հաշվով գրանցված ՓՄՁ սուբյեկտների քանակը 2008 թվականին կազմել է 45:

116. 2006-2007 թթ. մարզում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման համար «Գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման ծրագրով» տրամադրվել են շուրջ 1.3 մլն. ԱՄՆ դոլարի երկարաժամկետ մատչելի վարկեր, որոնց շնորհիվ զգալի հաջողություններ են արձանագրվել վերամշակող արդյունաբերության ոլորտում:

117. 2011-2014 թթ. Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագրով ՓՄՁ հատվածի ռազմավարությունը իրագործելու և ոլորտի աշխատանքները համակարգելու նպատակով Վայոց ձորի մարզպետի որոշմամբ (2008 թ. նոյեմբերի 25) ստեղծվեց ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհուրդ (ՓՄՁ ԶՄԽ), որը Մարզային զարգացման հանձնաժողովի ենթակայության տակ գործող մասնակցային միավոր է: Ստեղծվել է ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհրդի վարկային երաշխիքների հայտերի հանձնախումբ և ընդունվել են նրա գործունեության ընթացակարգերը և մեխանիզմները:

118. Մարզի զարգացման ծրագրով ՓՄՁ աջակցության միջոցառումները նախատեսված է իրականացնել «Հայաստանի փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոն» հիմնադրամի (Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ), Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ-ի Վայոց ձորի մասնաճյուղի (ք. Վայք), ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհրդի (ՓՄՁ ԶՄԽ), գործունեության շրջանակներում: Նշված ենթակառուցվածքների առկայությունը մարզային զարգացման ծրագրի ռազմավարական նպատակների իրականացման կարևոր նախադրյալներից են: ՓՄՁ-ներից ստացվող աջակցման հայտերի վերաբերյալ որոշումները ընդունվում են մարզում` ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհրդի կողմից:

119. ՀՀ ՓՄՁ ԶԱԿ-ի Վայոց ձորի մարզի մասնաճյուղի փոքր և միջին ձեռնարկատիրության աջակցման ուղղություններն են.

1) Ֆինանսական աջակցություն (սկսնակներին և գործող ՓՄՁ սուբյեկտներին

վարկային երաշխավորությունների տրամադրում),

2) Գործարար ուսուցում, տեղեկատվության և խորհրդատվության տրամադրում

սկսնակ և գործող ՓՄՁ սուբյեկտներին,

3) Շուկաների առաջմղման աջակցում:

120. Նշված ուղղություններով մարզի ՓՄՁ-ներին ցուցաբերված աջակցությունը իրականացվել է հետևյալ մեխանիզմներով:

 

.____________________________________________________________________.

|Աջակցության    |Աջակցության մեխանիզմները ըստ ՓՄՁ սուբյեկտների       |

|ուղղություններ |____________________________________________________|

|               |Գործող ՓՄՁ-ներ          |Սկսնակ գործարարներ         |

|_______________|________________________|___________________________|

|Ֆինանսական     |Երաշխավորվում է վարկային|Մինչև  2 մլն. դրամ վարկի   |

|աջակցություն   |պարտավորության գումարի  |ստացման համար տրամադրվում է|

|               |ոչ ավելի, քան 70%-ը,    |վարկային երաշխիք վարկի     |

|               |երաշխավորության         |գումարի մինչև  130% չափով: |

|               |առավելագույն չափը մինչև |                           |

|               |10 մլն. դրամ:           |                           |

|_______________|________________________|___________________________|

|Տեղեկատվական,  |Տեղեկատվական և          |Դասընթացներ և  անհատական   |

|խորհրդատվական  |խորհրդատվական           |խորհրդատվություն գործարար  |

|և  ուսուցողական|աջակցություն,           |ծրագրի մշակման համար       |

|ծրագրեր        |Նեղ մասնագիտական        |                           |

|               |խորհրդատվական           |                           |

|               |աջակցություն,           |                           |

|               |ՈՒսուցողական դասընթացներ|                           |

|_______________|________________________|___________________________|

|Տեխնիկական     |Գովազդային վահանակների  |                           |

|աջակցություն   |պատրաստում              |                           |

|               |Պիտակների տպագրություն  |                           |

|               |Գովազդ                  |                           |

|               |հեռուստատեսությամբ      |                           |

|               |Ինտերնետային կայքի      |                           |

|               |պատրաստում              |                           |

|               |Մասնակցություն          |                           |

|               |ցուցահանդեսներին:       |                           |

.____________________________________________________________________.

 

121. 2007-2009 թթ. ընկած ժամանակահատվածում ՓՄՁ սուբյեկտներին վարկային երաշխավորությունների տրամադրման ծրագրի շրջանակներում ՀՀ Վայոց ձորի մարզում տրամադրվել է 84.4 մլն ՀՀ դրամ գումարի երաշխավորություն: Վարկային երաշխավորություն են ստացել 21 ՓՄՁ սուբյեկտ` ապահովելով 155.0 մլն ՀՀ դրամի վարկային փաթեթ: Վարկային երաշխավորությունները տրամադրվել են Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ-ի գործընկեր Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկի (10), Արդշինինվեստբանկի (7) և Յունիբանկի (6) միջոցներով:

122. Նույն ժամանակահատվածում ՀՀ Վայոց ձորի մարզի քաղաքներում իրականացվել է սկսնակ գործարարների ձեռներեցությանն աջակցության 3 ծրագիր: Ծրագրերի շրջանակներում աջակցություն է տրամադրվել ՀՀ Վայոց ձորի մարզի 46 սկսնակ գործարարի, որոնցից 14-ն արդեն իսկ ծավալել են գործունեություն` ստեղծելով 14 նոր աշխատատեղ:

123. Ֆինանսական աջակցություն են ստացել առավել իրատեսական գործարար ծրագրեր ներկայացրած 7 սկսնակ գործարար, որոնց տրամադրված վարկերի ընդհանուր գումարը կազմել է 5.9 մլն ՀՀ դրամ:

124. Տեղեկատվական և խորհրդատվական աջակցություն է տրամադրվել 1282 ՓՄՁ սուբյեկտների օրենքներում կատարվող փոփոխությունների, արտաքին տնտեսական գործունեության իրականացման, հոսքագծերի և սարքավորումների ձեռքբերման, նորարարությունների և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, գործընկերների որոնման, ֆինանսական միջոցների ներգրավման և կառավարման, լիցենզավորման, ստանդարտացման, գործարար և ներդրումային ծրագրերի մշակման, հաշվապահական հաշվառման և այլ հարցերով:

125. 96 ՓՄՁ սուբյեկտ ուսուցողական աջակցություն են ստացել, մասնակցելով «Ֆինանսական հաշվետվությունների կազմում», «ՀՀ հարկային օրենսդրության պարզաբանումներ», «ՀՀ աշխատանքային օրենսդրության պարզաբանումներ», «Կիրառական հաշվապահություն և հաշվետվություններ» թեմաներով դասընթացներին:

126. Շուկաներ առաջմղմանն աջակցության ծրագրի շրջանակներում մարզից 46 ՓՄՁ սուբյեկտներ ստացել են գովազդային վահանակների պատրաստման, պիտակների տպագրման, ինտերնետային կայքի պատրաստման, ցուցահանդեսին մասնակցության և այլ աջակցություն: Ծրագրային այլ ուղղություններով աջակցություն են ստացել 5 ՓՄՁ սուբյեկտ:

127. Այսպիսով, ՄԶԾ ՓՄՁ աջակցության բաղադրիչը ամբողջությամբ իրագործվում է և միջին հաշվով մեկ տարում ծրագիրը ներառել է ընդհանուր առմամբ 501 շահառուներ:

 

4.2 Ծրագրի արդյունքները և հետագա խնդիրները

 

128. Ծրագրի իրականացման ժամանակահատվածում (2007-2009 թթ.) մարզի 1503 շահառուների` գործող ՓՄՁ սուբյեկտների և սկսնակ գործարարների բաշխվածությունը ըստ աջակցման ուղղությունների հետևյալն է (տես Աղյուսակ 4.2).

 

Աղյուսակ 4.2. Գործող ՓՄՁ սուբյեկտների և սկսնակ գործարարների

բաշխվածությունը ըստ աջակցման ուղղությունների

._______________________________________________________________.

|ՓՄՁ սուբյեկտներ             |Ընդամենը    |Գործող |%  |Սկսնակ|% |

|Աջակցման գործիքներ          |աջակցություն|ՓՄՁ-ներ|   |գործա-|  |

|                            |ստացած      |       |   |րարներ|  |

|                            |սուբյեկտներ |       |   |      |  |

|____________________________|____________|_______|___|______|__|

|Ֆինանսական աջակցություն     |     21     |   14  | 75|   7  |25|

|____________________________|____________|_______|___|______|__|

|Տեղեկատվական, խորհրդատվական,|    1436    |  1321 | 92|  115 | 8|

|ուսուցողական և  աջակցության |            |       |   |      |  |

|այլ ծրագրեր                 |            |       |   |      |  |

|____________________________|____________|_______|___|______|__|

|Շուկաների առաջմղման         |     46     |   46  |100|   0  |0 |

|աջակցություն                |            |       |   |      |  |

|____________________________|____________|_______|___|______|__|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ                    |    1503    |  1152 | 88|  51  |12|

._______________________________________________________________.

 

129. Աջակցություն ստացածների տարածքային բաշխվածության մեջ առայժմ գերակշռում են քաղաքային համայնքներում գործող ՓՄՁ-ները: Ծրագրի սկզբնական փուլում այս հանգամանքը թերևս հասկանալի է, սակայն հետագայում պետք է տարածաշրջանների ավելի համամասնական ընդգրկում ապահովել: Դա միաժամանակ հնարավորություն կստեղծի ծրագրի աջակցման մեխանիզմները ավելի հասանելի դարձնել գյուղական համայնքների համար, որտեղ գործող ՓՄՁ-ների քանակը դեռևս չնչին է: Անհրաժեշտ է հետևողականորեն մեծացնել գյուղական համայնքներից շահառուների տեսակարար կշիռը ՓՄՁ աջակցության հաջորդ տարիների պլաններում:

130. Ծրագրի շահառուների շրջանակները ընդլայնելու գործում կարևոր դեր ունեն կատարելու տեղական ինքնակառավարման մարմինները, որոնց մասնակցությունը ՓՄՁ աջակցման ծրագրերի պլանավորման և իրագործման գործընթացներում նախատեսված է, սակայն դեռևս թույլ է դրսևորվում:

 

4.3 Մասնավոր հատվածի զարգացման հիմնախնդիրները

 

131. 2007-2009 թթ. ՄԶԾ ՓՄՁ աջակցման ծրագիրը զգալիորեն բարելավեց վարկային ռեսուրսների հասանելիությունը մարզի գործող և սկսնակ այն ՓՄՁ-ների համար, որոնք գրավային ռեսուրսների անբավարարության պատճառով չէին կարողանում օգտվել վարկավորման առկա հնարավորություններից: Ծրագրի առաջին տարվա արդյունքում ըստ փորձագիտական գնահատումների մարզում մոտ 10%-ով աճեց մեկ տարի և ավելի ժամկետով ՓՄՁ-ներին տրամադրված վարկային միջոցները և 25%-ով ավելացավ վարկառու ՓՄՁ-ների թվաքանակը:

132. Ծրագրով իրականացված նախաձեռնությունները աջակցելով հանդերձ շահառու ՓՄՁ-ների գործունեության բարելավմանը դեռևս բավարար չեն էականորեն նպաստելու համար մարզի մասնավոր հատվածի կայուն և մրցունակ զարգացմանը:

133. Մարզի մասնավոր հատվածի զարգացման կարիքների և հիմնախնդիրների հետազոտությունը փորձառու գործարարների, ինչպես նաև համայնքների ղեկավարների հետ ցույց է տալիս, որ փորձառու գործարարների ճնշող մեծամասնությունը իրենց բիզնեսի աճի կարևոր խոչընդոտ է համարում ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման դժվարությունները: Այսպես, մեծամասնությունը նշում է, որ առկա ֆինանսավորման ռեսուրսները (սեփական միջոցները, վարկերը և այլն) ծառայում են հիմնականում շրջանառու կապիտալի աղբյուր: Նախկինում վարկ ստացածների 20%-ին է միայն հաջողվել վարկային միջոցներով կատարել կապիտալ ներդրումներ (շենքային պայմանների բարելավում, նոր սարքավորումների ձեռք բերում և այլն):

134. Փորձառու գործարարները գտնում են, որ բանկերից վարկ ստանալը դժվար չէ, սակայն առաջարկվող վարկերի պայմանները թույլ չեն տալիս լուրջ կապիտալ ներդրումներ կատարել, քանի որ վարկի վերադարձի ժամկետները կարճ են (մինչև 3 տարի): Նրանց կարծիքով այդ պայմաններով վարկերը նպաստավոր են միայն առևտրի և ծառայությունների ոլորտներում, իսկ շինարարության և արտադրության ոլորտներում նոր սարքավորումների ձեռք բերման և այլ կապիտալ ներդրումներ կատարելու համար անհրաժեշտ են ավելի երկարաժամկետ վարկեր (4-6 տարի):

135. Ներդրումային ռեսուրսների սահմանափակ հնարավորություններից բացի որպես զարգացման խոչընդոտներ են նշվում նոր շուկաներ մուտք գործելու դժվարությունները:

136. Մասնավոր սեկտորի զարգացման խոչընդոտ է նաև ձեռներեցների կառավարման գիտելիքների և փորձի պակասը, մասնավորապես ֆինանսական կառավարման և շուկայավարման հարցերում: Փորձառու գործարարները իրենց հերթին զարգացման կարևոր խոչընդոտ են համարում մասնագետների` հատկապես միջին օղակի կառավարիչների պակասը:

137. Ըստ փորձառու գործարարների, մասնավոր ներդրումները ավելի գրավիչ դարձնելու համար անհրաժեշտ է նաև բարելավել տարածաշրջաններում ենթակառուցվածքների վիճակը` տեղական ճանապարհներ, ջրամատակարարում և այլն:

138. Համայնքապետերի մեծամասնության կարծիքով գործարարությունը դեռևս լուրջ ազդեցություն չի ունեցել համայնքի սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների լուծման վրա, քանի որ այն դրսևորվել է հիմնականում փոքր և գերփոքր ձեռնարկատիրությամբ:

139. Մարզի համայնքներում մասնավոր հատվածը ձևավորված է հիմնականում.

1) Առևտրի ոլորտում` մանրածախ առևտրի կետեր և խանութներ,

2) Ծառայությունների ոլորտում` կենցաղային ծառայություններ, իսկ Ջերմուկի

տարածաշրջանում` նաև զբոսաշրջիկություն,

3) Արտադրության ոլորտում` տեղական գյուղմթերքների վերամշակում և տեղական

հումքից շինանյութերի արտադրություն,

4) Շինարարության ոլորտում` փոքրածավալ շինարարություն և վերանորոգման

աշխատանքներ, որոնք համեմատաբար կայացած են մարզի քաղաքային

համայնքներում:

140. Մարզում ձեռնարկատիրության հետագա զարգացման հնարավորությունները համայնքապետերը համարում են.

1) բնակչության ձեռներեցությունը` համայնքում բարձրագույն և մասնագիտական կրթություն ունեցող անձանց սեփական գործ սկսելու ցանկությունը (ընտանիքների 10-15%),

2) տեղական գյուղմթերքների հումքային բազայի հիման վրա վերամշակման և իրացման արդյունավետ կազմակերպումը,

3) զբոսաշրջության զարգացումը` հաշվի առնելով համայնքների մի մասի բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը և բնակլիմայական պայմանները,

4) համայնքում ներդրումներ կատարելու տեղացի արտագնա ձեռներեցների պատրաստակամությունը:

140. Համայնքների ղեկավարները ցանկանում են մասնակցել համայնքի մասնավոր հատվածի զարգացման ծրագրերի մշակմանը, իսկ ծրագրերի իրագործման գործում պատրաստ են հատկացնել հողատարածքներ կամ` հնարավորության դեպքում նաև շենքային պայմաններ: Նման ծրագրերի մշակման և իրականացման համար համայնքապետերը աջակցություն են ակնկալում դոնոր կազմակերպություններից, ՓՄՁ ԶԱԿ հիմնադրամից, ինչպես նաև օտարերկրյա և տեղացի մասնավոր ներդրողներից:

141. Համայնքապետերի կարծիքով մասնավոր ներդրումների ներհոսքը սահմանափակող հիմնական գործոնները հետևյալն են.

1) Համայնքապետերը կարևորելով մասնավոր ներդրումների ներգրավման

անհրաժեշտությունը, դեռևս չունեն հստակ պատկերացում ներդրումների

խրախուսման իրենց դերի վերաբերյալ,

2) Մասնավոր ներդրումների համար տեղական ռեսուրսների, մասնավորապես հողի

և արտադրական տարածքների հատկացման հնարավորությունների վերաբերյալ

տեղեկատվության բացակայությունը,

3) Գործարար նախաձեռնությունների իրականացման համար անհրաժեշտ որակյալ

աշխատուժի և մասնագետների պակասը:

 

4.4 Մասնավոր հատվածի զարգացման 2011-2014 թթ. առաջնահերթությունները

 

142. Մասնավոր հատվածի զարգացման հիմնախնդիրների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարզի տնտեսության հետագա զարգացման համար կարևոր է, շարունակելով առանձին ՓՄՁ-ների մակարդակով ցուցաբերվող աջակցությունը, անցում կատարել առանձին ոլորտների և տարածաշրջանների մակարդակով մասնավոր հատվածի զարգացման հետևյալ ծրագրային միջոցառումների իրականացմանը:

143. ՓՄՁ աջակցման և մասնավոր հատվածի զարգացման տարածաշրջանային ծրագրերի մշակում: Ծրագրերի մշակման առաջին փուլում պետք է հստակեցվեն գործարարության զարգացման այն ռեսուրսները, որոնք տարածաշրջանի համայնքները պատրաստ են տրամադրել մասնավոր ներդրումների խրախուսման համար:

144. Գերակա ոլորտներում մասնավոր հատվածի զարգացման մարզային հայեցակարգերի ընդունում: Մասնավոր ներդրումների ներհոսքին նպաստող մեկ այլ կարևոր գործոն է մարզի համար գերակա ոլորտների զարգացման հայեցակարգերի ընդունումը: Հայտնի է, որ մարզի բոլոր տարածաշրջանների համար գերակա ոլորտներ են գյուղմթերքների վերամշակումը և իրացումը, ինչպես նաև զբոսաշրջությունը և հարակից ծառայությունները: Սակայն, որպեսզի ներդրումները արդարացված լինեն և նվազի նրանց ռիսկայնությունը անհրաժեշտ է հստակեցնել այդ ապրանքների և ծառայությունների պահանջարկի ծավալները և իրացման շուկաները:

145. Մասնավոր ներդրումների ներհոսքին նպաստող մեկ այլ կարևոր գործոն է մարզի համար, որպես տնտեսության ճյուղերի զարգացման ուղղված միջոցառումները, նախատեսել ներդրումային փաթեթների կիրառման մոտեցումները, մասնավորապես էլեկտրոէներգիայի արտադրության / փոքր ՀԷԿ-երի կառուցման, քամու և արեգակնային էներգիայի օգտագործման/ և զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարության մեջ:

 

4.5 Մասնավոր ներդրումների խթանման միջոցառումների կազմակերպում:

 

146. Տարածաշրջաններում մասնավոր հատվածի զարգացման ծրագրերի, ինչպես նաև մարզում գերակա ոլորտների զարգացման հայեցակարգերի հենքի վրա կձևավորվեն մասնավոր ներդրումների ներգրավման առաջարկներ, ինչը էապես կբարելավի գործարար միջավայրը և հատկապես մասնավոր ներդրումների մրցակցային պայմանները: Հետազոտությունները վկայում են, որ ներդրումներ կատարելու ցանկություն և մտադրություններ ունեն ինչպես տեղացի արտագնա, այնպես էլ այլ արտաքին ներդրողներ, սակայն այդ գործընթացները հաճախ դանդաղում և չեն իրագործվում տեղերում պատշաճ շահագրգռվածության և համագործակցության բացակայության պայմաններում: Այս առումով, մասնավոր հատվածի զարգացման ծրագրերի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է կազմել տարածաշրջանային և մարզային ներդրումային առաջարկների փաթեթներ և պարբերաբար կազմակերպել իրազեկման միջոցառումներ տեղացի արտագնա և այլ արտաքին ներդրողների համար:

147. Այստեղ որոշիչ է մարզպետարանի, Մարզային խորհրդի, ինչպես նաև ՓՄՁ ԶՄԽ-ի դերը, ընդ որում` ինչպես տարածքաշրջանային ծրագրերի մշակման, այնպես էլ տարեկան աշխատանքային պլանների շրջանակներում մասնավոր ներդրողներին խրախուսելու գործում:

148. ՓՄՁ աջակցման և մասնավոր հատվածի զարգացման միջոցառումների իրագործման փուլային սխեման ներկայացված է գծապատկեր 1-ում:

149. Վայոց ձորի մարզի ՓՄՁ աջակցման և մասնավոր հատվածի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 4.1-ում:

 

Գծապատկեր 1. ՓՄՁ աջակցման և մասնավոր հատվածի զարգացման միջոցառումների

իրագործման փուլային սխեման

 

                Տարածաշրջանային/                   Մարզային

              համայնքային մակարդակ                 մակարդակ

 

          . ._________________________.     .___________________________.

| |Գործարարության զարգացման |     |Գերակա ոլորտների ապրանքների|

Փուլ 1| |ռեսուրսների հաշվառում և  |<___>|և  ծառայությունների իրացման|

| |գնահատում                |     |շուկաների ուսումնասիրում   |

          . ._________________________.     .___________________________.

\|/                                 \|/

          . ._________________________.     .___________________________.

| |Մասնավոր հատվածի         |     |Գերակա ոլորտների զարգացման |

Փուլ 2| |զարգացման տարածաշրջանային|<___>|հայեցակարգերի մշակում և    |

| |/համայնքային ծրագրերի    |     |ընդունում                  |

| |մշակում և  ընդունում     |     |                           |

          . ._________________________.     .___________________________.

\|/                                 \|/

          . ._________________________.     .___________________________.

| |Տարածաշրջանային/         |     |Գերակա ոլորտներում մասնավոր|

Փուլ 3| |համայնքային մասնավոր     |<___>|ներդրումների ներգրավման    |

| |ներդրումների ներգրավման  |     |մարզային առաջարկների       |

| |առաջարկների մշակում      |     |մշակում                    |

          . ._________________________.     .___________________________.

\|/                                 \|/

          . ._______________________________________________________.

Փուլ 4| |Ներդրումային առաջարկների փաթեթների կազմում և  առաջմղման|

| |միջոցառումների իրականացում                             |

          . ._______________________________________________________.

 

4.6 Մասնավոր հատվածի և ՓՄՁ զարգացման ծրագրի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ռազմավարական նպատակներ և    |Ցուցանիշներ        |Ռիսկեր/Նախադրյալներ |

|առաջնահերթ ծրագրեր          |                   |                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ռազմավարական նպատակ 1.      |- ՓՄՁ և  մասնավոր  |ՏԻՄ ղեկավարների     |

|Մշակել ՓՄՁ աջակցության և    |հատվածի զարգացումը |աջակցությունը և     |

|մասնավոր հատվածի զարգացման  |պլանավորվում և     |մասնակցությունը     |

|տարածաշրջանային ծրագրեր`    |կառավարվում է      |ծրագրերի մշակման    |

|ներգրավելով այդ             |տարածաշրջանի       |գործընթացում        |

|գործընթացներում ՏԻՄ և       |մակարդակով:        |                    |

|գործարար համայնքի           |- Քաղաքապետարաննե- |                    |

|ներկայացուցիչներին:         |րում մասնավոր      |                    |

|                            |հատվածի զարգացման  |                    |

|                            |ծրագրերի           |                    |

|                            |պատասխանատուներ են |                    |

|                            |նշանակվել          |                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ծրագիր 1.                   |- Մշակվել և        |Մրցույթների         |

|ՓՁՄ աջակցման և  մասնավոր    |կառավարության      |կազմակերպման համար  |

|հատվածի զարգացման           |հաստատմանն է       |անհրաժեշտ ֆինանսական|

|տարածաշրջանային ծրագրերի    |արժանացել Ջերմուկը |միջոցների           |

|մշակում:                    |որպես              |անբավարարությունը   |

|Առաջնահերթ միջոցառումներ.   |զբոսաշրջության     |                    |

|. Ծրագրերի մշակման          |կենտրոն ծրագիրը    |                    |

|խորհրդատվական աջակցում      |- Խորհրդատվական    |                    |

|. Տարածաշրջանային և         |ծառայությունների   |                    |

|համայնքային ծրագրերի        |մրցույթները        |                    |

|ընդունում                   |մատուցման          |                    |

|                            |կազմակերպված և     |                    |

|                            |ֆինանսավորված են   |                    |

|                            |- ՏԻՄ և  մասնավոր  |                    |

|                            |հատվածի            |                    |

|                            |ներկայացուցիչները  |                    |

|                            |ներգրավված են      |                    |

|                            |ծրագրերի մշակման   |                    |

|                            |գործընթացում       |                    |

|                            |- Հստակեցված են    |                    |

|                            |գործարար ծրագրերի  |                    |

|                            |իրագործման համար   |                    |

|                            |տեղական ռեսուրսների|                    |

|                            |օգտագործման        |                    |

|                            |հնարավորությունները|                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ռազմավարական նպատակ 2.      |- Գերակա ոլորտների |Գյուղմթերքների      |

|Աջակցել գերակա ճյուղերի,    |ձեռնարկությունների |իրացման և           |

|մասնավորապես զբոսաշրջության,|եկամուտների աճ:    |զբոսաշրջության      |

|գյուղմթերքների վերամշակման  |- Գյուղատնտեսական  |շուկայում մրցակցային|

|և  իրացման                  |արտադրանքի         |միջավայրի           |

|ձեռնարկությունների          |արտահանման         |անբարենպաստ         |

|մրցունակության բարձրացմանը: |ծավալների աճ:      |պայմանները մարզի    |

|                            |- Մարզային         |համար               |

|                            |զբոսաշրջության     |                    |

|                            |կենտրոնի կառուցում |                    |

|                            |- Մարզային         |                    |

|                            |գինեգործական       |                    |

|                            |լաբորատորիայի      |                    |

|                            | հիմնում           |                    |

|                            |- Հյուրընկալության |                    |

|                            |և  հարակից         |                    |

|                            |ծառայությունների   |                    |

|                            |որակի բարելավում:  |                    |

|                            |- Զբոսաշրջիկների և |                    |

|                            |այցելուների        |                    |

|                            |թվաքանակի աճ:      |                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ծրագիր 2.                   |- Տարածաշրջանային  |Աջակցություն        |

|Գերակա ոլորտներում մասնավոր |մակարդակում        |զբոսաշրջության      |

|հատվածի զարգացման մարզային  |զբոսաշրջության     |զարգացմանը, որպես   |

|հայեցակարգերի ընդունում:    |ծառայությունների   |կառավարության       |

|Առաջնահերթ միջոցառումներ.   |բարելավված որակը և |սոցիալ-տնտեսական    |

|. Աջակցել զբոսաշրջությանը,  |քանակը             |քաղաքականության     |

|որպես արդյունաբերության     |- Մարզում          |գլխավոր ուղղություն |

|ոլորտի զարգացմանը, մարզի    |ֆինանսավորված և    |                    |

|տնտեսական զարգացման         |իրականացված        |Շուկաների հետազոտման|

|ռազմավարական պլաններում     |ծրագրերի թիվը      |գործընթացում որակյալ|

|. Մարզի զբոսաշրջության      |- Զբոսաշրջային     |մասնագիտական կադրերի|

|ոլորտի երթուղիների          |կենտրոնների        |ներգրավում:         |

|վերաբերյալ ներդրումային     |զարգացման          |                    |

|փաթեթների պատրաստում        |միջոցառումների     |Մարզի գերակա        |

|. Մասնավոր հատվածում ստեղծել|պլանի ընդունում    |ոլորտների զարգացման |

|այնպիսի ներդրումային կլիմա, |- Զբոսաշրջային     |միջոցառումների պլանը|

|որը ակտիվորեն կզարգացնի     |երթուղիների        |համահունչ է         |

|կայուն զբոսաշրջության ոլորտ |փաթեթների իրացում  |ճյուղային           |

|մարզում                     |և  ներդրումների    |նախարարությունների  |

|. Մարզում զբոսաշրջային      |ներգրավում         |քաղաքականությանը:   |

|կենտրոնների ձևավորման       |- Տեղական          |                    |

|հայեցակարգի մշակում         |ապրանքների և       |Օտարերկրյա և        |

|. Զբոսաշրջության և          |ծառայությունների   |միջազգային          |

|գյուղմթերքների շուկաների    |իրացման շուկաները  |կազմակերպությունները|

|հետազոտում                  |և  պահանջարկի      |պատրաստ են          |

|. Գյուղմթերքների վերամշակման|ծավալները          |համաֆինանսավորել    |

|և  իրացման մարզային         |հստակեցված են      |վերապատրաստման      |

|հայեցակարգի մշակում         |- Հետազոտության    |ծրագրերը:           |

|. Զարգացնել գինեգործությունը|արդյունքները       |                    |

|մարզում, բարելավել          |ներկայացված և      |                    |

|համապատասխան գինեգործական   |ընդունված են       |                    |

|առաջավոր տեխնոլոգիաների     |գործարար համայնքի  |                    |

|մատչելիությունը մարզի       |ներկայացուցիչների  |                    |

|գինեգործական                |կողմից             |                    |

|ձեռնարկությունների համար    |- Գյուղմթերքների   |                    |

|ժամանակակից տեխնոլոգիաների  |վերամշակման և      |                    |

|և  ոլորտի ստանդարտների      |իրացման համակարգի  |                    |

|մասին                       |զարգացման          |                    |

|. Գերակա ոլորտներում գործող |միջոցառումների     |                    |

|ձեռնարկությունների աշխատուժի|պլանի ընդունում    |                    |

|պահանջարկի ուսումնասիրում   |- Գինեգործության   |                    |

|. Գերակա ոլորտներում        |արդյունքը աճում է  |                    |

|մասնագետների և              |բացարձակ և         |                    |

|կառավարիչների վերապատրաստման|համեմատական թվերով |                    |

|կոորդինացում                |մարզային           |                    |

|                            |արդյունաբերական    |                    |

|                            |արդյունքի դիմաց    |                    |

|                            |- Գինեգործական     |                    |

|                            |ընկերությունները   |                    |

|                            |թարմացնում են      |                    |

|                            |օգտագործվող հատուկ |                    |

|                            |սարքավորումներն ու |                    |

|                            |մեքենաները         |                    |

|                            |- Աշխատուժի        |                    |

|                            |պահանջարկը ըստ     |                    |

|                            |մասնագիտությունների|                    |

|                            |և  տարածաշրջանների |                    |

|                            |գնահատված է        |                    |

|                            |- ՓՄՁ աջակցման     |                    |

|                            |տարեկան ֆինանսական |                    |

|                            |պլաններում         |                    |

|                            |նախատեսված են      |                    |

|                            |գումարներ գերակա   |                    |

|                            |ոլորտների          |                    |

|                            |մասնագետների և     |                    |

|                            |կառավարիչների      |                    |

|                            |վերապատրաստման     |                    |

|                            |համար              |                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ռազմավարական նպատակ 3.      |Տարածաշրջաններում  |Գործարարության      |

|Նպաստել տեղացի արտագնա,     |և  առանձին         |զարգացման տեղական   |

|ինչպես նաև  այլ արտաքին     |համայնքներում      |ռեսուրսների և       |

|ներդրողների ներգրավմանը     |մասնավոր           |ենթակառույցների     |

|մարզում մասնավոր հատվածի    |ներդրումների       |անբավարար վիճակը    |

|զարգացման ներդրումային      |ծավալների աճ:      |                    |

|ծրագրերում:                 |                   |                    |

|____________________________|___________________|____________________|

|Ծրագիր 3.                   |- Տարածաշրջանային  |Ներդրումային        |

|Մասնավոր ներդրումների       |և/կամ  ոլորտային   |առաջարկների և  դրանց|

|խթանման միջոցառումների      |ներդրումային       |իրագործման          |

|կազմակերպում:               |առաջարկների        |պայմանները          |

|Առաջնահերթ միջոցառումներ.   |վերաբերյալ         |համապատասխանում են  |

|. Ներդրումային առաջարկների  |տեղեկատվական       |պոտենցիալ           |

|վերաբերյալ տեղեկատվական     |նյութերը           |ներդրողներին        |

|նյութերի մշակում            |հրապարակված են     |ակնկալիքներին:      |

|. Ներդրումային              |- Տեղացի արտագնա և |                    |

|հնարավորությունների         |այլ արտաքին        |                    |

|ներկայացման միջոցառումների  |ներդրողների        |                    |

|կազմակերպում                |իրազեկման          |                    |

|                            |նպատակային         |                    |

|                            |միջոցառումները     |                    |

|                            |իրագործված են      |                    |

._____________________________________________________________________.

 

5 ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՈԼՈՐՏՆԵՐ

 

5.1 Կրթություն

5.1.1 Կրթության ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

 

150. Համաձայն ԿԶԾ-ի կրթության բնագավառը դիտվում է որպես տնտեսության առաջընթացն ապահովող առաջնային գործոն: Կրթության որակի և մատչելիության բարձրացումը միջնաժամկետ և երկարաժամկետ հատվածում պետության և հասարակության առաջընթաց զարգացման, ինչպես նաև աղքատության և անհավասարության հաղթահարման կարևորագույն գործոններից է:

151. Նախադպրոցական կրթություն. Նախադպրոցական կրթությունը կրթական համակարգի առաջնային և կարևորագույն աստիճանն է: Ըստ նախադպրոցական կրթության հայեցակարգի և ռազմավարության` պետք է ապահովվի բազմաֆունկցիոնալ նախադպրոցական կրթական հաստատությունների գործարկումը տարբերակված ծրագրերով (այլընտրանքային ծառայություններով), ինչպես նաև խթանվի տարաբնույթ նախադպրոցական կրթական ծառայությունների ներդրումը քաղաքային և գյուղական համայնքներում: Նախադպրոցական կրթության որակը բարելավելու նպատակով կառավարությունը կապահովի նաև նախադպրոցական կրթության չափորոշիչների մշակումն ու ներդրումը: Հաստատվել է «Նախադպրոցական կրթության բարեփոխումների 2008-2015 թթ. ռազմավարական ծրագիրը», որով սահմանվել են նախադպրոցական կրթության զարգացման ուղղությունները:

152. Ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրությունը, Վայոց ձորի մարզում մանկապարտեզների, հետևաբար նաև երեխաների թիվը մանկապարտեզներում նվազում էր անկախության առաջին տարիներին: Հետագա տարիներին նույնպես, թեև հանրապետության տնտեսական վիճակը կայունացման միտում ուներ, նախադպրոցական հաստատությունների թիվը կրկին շարունակում էր նվազել: Էներգետիկ ճգնաժամը, ջեռուցման այլընտրանքային միջոցներ (փայտ, կերոսին և այլն) ձեռք բերելու դժվարությունները, իսկ հետո նաև ֆինանսական ռեսուրսների սղությունը մանկապարտեզների և հաճախող երեխաների քանակի նվազման պատճառ դարձան: Մանկապարտեզների (հատկապես գյուղական բնակավայրերում) փակման պատճառ հանդիսացավ նաև դրանց ենթակայության փոխանցումը ՏԻՄ-երին:

 

Աղյուսակ 5.1. Պետական նախադպրոցական հաստատությունների

գործունեությունը

._____________________________________________________________________.

|              |Նախադպրոցական           |Հաճախող երեխաների թվաքանակը  |

|              |հաստատությունների քանակը|                             |

|              |________________________|_____________________________|

|              |2005|2006|2007|2008|2009|2005 |2006 |2007 |2008 |2009 |

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆ-| 623| 623| 617| 608| 599|47791|47308|49777|52912|53161|

|ՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ  |    |    |    |    |    |     |     |     |     |     |

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Ք. ԵՐԵՎԱՆ     | 175| 172| 172| 172| 166|21530|21371|22173|23171|23737|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԱՐԱԳԱԾՈՏՆ     | 25 | 23 | 17 | 14 | 13 | 782 | 1471| 802 | 1152| 1102|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԱՐԱՐԱՏ        | 65 | 72 | 66 | 67 | 64 | 3679| 3725| 3904| 4252| 4184|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԱՐՄԱՎԻՐ       | 52 | 49 | 53 | 52 | 57 | 3312| 3369| 3754| 3975| 3733|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ   | 44 | 45 | 45 | 42 | 43 | 2593| 2404| 2461| 2570| 2639|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԼՈՌԻ          | 54 | 56 | 53 | 53 | 55 | 3179| 3283| 3221| 3482| 3303|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ԿՈՏԱՅՔ        | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 3326| 2529| 3839| 4056| 4252|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ՇԻՐԱԿ         | 45 | 45 | 46 | 47 | 45 | 3378| 3271| 3516| 3801| 3711|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ՍՅՈՒՆԻՔ       | 52 | 50 | 55 | 51 | 46 | 3303| 3137| 3467| 3543| 3554|

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ     | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 669 | 778 | 628 | 702 | 703 |

|______________|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|_____|_____|

|ՏԱՎՈՒՇ        | 44 | 44 | 43 | 43 | 43 | 2040| 1970| 2012| 2208| 2243|

._____________________________________________________________________.

 

153. Վայոց ձորի մարզպետարանի տվյալների համաձայն 2008թ. դրությամբ մարզում գործող նախադպրոցական հաստատությունների թիվը 16-ն է, մանկապարտեզ հաճախող երեխաների թվաքանակը 653:

154. Այնուամենայնիվ, ֆինանսական սակավ կարողությունների պատճառով գործող մանկապարտեզները ևս կանոնավոր չեն աշխատում: Ըստ մարզպետարանի հաշվարկների մարզի 3-6 տարեկան բնակչության գրեթե 75%-ը ընդգրկված չէ նախադպրոցական համակարգում: Ընդ որում, անմատչելիությունը որպես չընդգրկվածության պատճառ առավել սուր է արտահայտված գյուղական բնակչության շրջանում: Նախադպրոցական կրթության անմատչելիության պատճառների մեջ գյուղական բնակավայրերում հատկապես կարևորվում է նախադպրոցական հաստատության բացակայությունը, իսկ քաղաքային բնակավայրերում` ֆինանսական միջոցների սղությունը, համայնքի բյուջեի սղությունը, որի արդյունքում կրճատվում է խմբերի թիվը:

155. Մանկապարտեզների առջև այսօր ծառացած են մի շարք խնդիրներ, որոնք հրատապ լուծման կարիք ունեն: Մասնավորապես.

1) Կապիտալ վերանորոգում: Նախադպրոցական հաստատությունների գերակշռող մեծամասնության շենքային պայմանները գտնվում են ոչ բարվոք վիճակում:

2) Անբավարար ջեռուցում: Կենտրոնական ջեռուցման համակարգ չի գործում և մանկապարտեզները հիմնականում ջեռուցվում են էլեկտրական սարքերի օգնությամբ, ինչը մեծ տարածքի պայմաններում այդքան էլ արդյունավետ չէ:

3) Սնունդ: Չնայած, որ նախադպրոցական հաստատությունների գերակշռող մասում, որոնք աշխատում են 8-ժամյա ռեժիմով, երեխաների համար կազմակերպվում է որոշ սննդի մատուցում, այնուամենայնիվ, երեխաները թերսնվում են, իսկ սահմանված նորմատիվներն ապահովվում են նախատեսվածի 1/4 մասով: Բացի այդ սննդի կալորիականությունը և սննդարարությունը չի համապատասխանում նորմերին: Սննդի տեսականին ևս միատարր է:

4) Գույք: Մանկապարտեզների գույքը և պարագաները թե բարոյապես և թե ֆիզիկապես մաշված են: Գրեթե բոլոր նախադպրոցական հաստատությունները ունեն փափուկ և կոշտ գույքի, պարագաների, խմբասենյակների և դահլիճների կահավորման կարիք:

5) ՈՒսուցողական նյութեր: Նախադպրոցական հաստատությունների կրթական միջավայրը չափազանց աղքատիկ է և չի համապատասխանում կրթության ժամանակակից պահանջներին: Մանկապարտեզներն ունեն խաղալիքների և ուսուցողական դիդակտիկ պարագաների կարիք:

6) Մասնագիտական կադրեր: Եթե հանրակրթության բնագավառում վերջին տարիներին իրականացվում են մանկավարժների վերապատրաստման ակտիվ միջոցառումներ, ապա նախադպրոցական ոլորտում կադրերի վերապատրաստման խնդիրը չափազանց հրատապ է: Չնայած, որ ՀՀ ԿԳՆ Կրթության ազգային ինստիտուտի միջոցով իրականացում են վերապատրաստման որոշ միջոցառումներ, այնուամենայնիվ դրանք սահմանափակ բնույթ են կրում: Բացի այդ կարևոր է նաև համարժեք մասնագիտությամբ մասնագետ կադրերով ապահովման խնդիրը:

156. Հանրակրթություն. Վերջին տարիներին կառավարության կողմից կրթության ոլորտում իրականացված միջոցառումները (հանրակրթության կառավարման ապակենտրոնացում, հաստատությունների ինքնավարության աճ, անցում ըստ աշակերտների թվի ֆինանսավորման համակարգի, աշխատուժի օգտագործման արդյունավետության բարելավում) ուղղված են համակարգի կառավարման բարեփոխմանը, արդյունավետության բարձրացմանն ու հանրակրթության որակի բարելավմանը: Բարելավվել է նաև հատկացվող պետական ֆինանսական միջոցների օգտագործման արդյունավետությունը` ի հաշիվ դպրոցների օպտիմալացման և ուսուցիչների շաբաթական ծանրաբեռնվածության բարձրացման:

157. Ներկայումս Վայոց ձորի մարզում գործում են 51 հանրակրթական դպրոցներ: 2008-2009 թթ. ուսումնական տարում մարզի հանրակրթական հաստատություններում սովորում է 8092 աշակերտ, որն անցած ուսումնական տարվա (2007-2008 թթ.) համեմատ պակաս է 679 աշակերտով: Դասարանների թիվը նույն ժամանակահատվածում պակասել է 17-ով` կազմելով 470: Նման իրավիճակը պայմանավորված է մի կողմից վերջին տարիներին ծնելիության ցածր մակարդակով, արտագաղթով, ինչպես նաև ՄԺԾԾ-ի համաձայն թերհամալրված դասարանների միավորմամբ:

158. Վերջին տարիների ընթացքում շարունակում է նվազել առաջին դասարան ընդունվողների թիվը` կրկին ծնելիության ցածր մակարդակի և արտագաղթի պատճառներով:

159. Ինչ վերաբերում է ուսուցիչ-աշակերտ թվաքանակի հարաբերակցությանը, ապա այն Վայոց ձորի մարզում կազմում է 8,4:

 

Աղյուսակ 5.2. Աշակերտ ուսուցիչ հարաբերակցությունը` ըստ մարզերի

._________________________________________.

|Մարզեր     |2008-2009 ուս.տարի           |

|           |_____________________________|

|           |Աշակերտներ|ՈՒսուցիչներ|Հարաբ.|

|___________|__________|___________|______|

|Երևան      |  126458  |  10791    | 11.7 |

|___________|__________|___________|______|

|Արագածոտն  |   20667  |   3000    |  6,9 |

|___________|__________|___________|______|

|Արարատ     |   36628  |   3249    | 11,3 |

|___________|__________|___________|______|

|Արմավիր    |   39669  |   3786    | 10.5 |

|___________|__________|___________|______|

|Գեղարքունիք|   35939  |   3816    |  9.4 |

|___________|__________|___________|______|

|Լոռի       |   35391  |   4105    |  8.6 |

|___________|__________|___________|______|

|Կոտայք     |   36927  |   3820    |  9.7 |

|___________|__________|___________|______|

|Շիրակ      |   39098  |   4355    |  9.0 |

|___________|__________|___________|______|

|Սյունիք    |   18237  |   2512    |  7.3 |

|___________|__________|___________|______|

|Տավուշ     |   17675  |   2119    |  8.3 |

|___________|__________|___________|______|

|Վայոց ձոր  |    8092  |   1048    |  7.7 |

|___________|__________|___________|______|

|Ընդամենը   |   414781 |   42601   |  9.7 |

._________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն,

 

160. 2008-09 թթ. ուսումնական տարում մարզի 51 հանրակրթական դպրոցներում աշխատում է 1048 ուսուցիչ:

161. Իր ընդգրկվածությամբ հանրակրթական ոլորտն ունի ամենամեծ շահառուների խումբը և, ըստ էության, կրթական այս մակարդակում ծառայությունները գրեթե հավասարաչափ մատչելի են բնակչության բոլոր խմբերի համար: Այսպես, զուտ ընդգրկվածությունը տարրական դպրոցում Վայոց ձորի մարզում 2008 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ կազմել է 99%:

162. Այնուամենայնիվ, մարզի ազգաբնակչության սակավ ապահովվածության պատճառով կրթական ծառայությունների մատչելիությունը դեռևս խնդիր է: Շատ աշակերտների անվճարունակության պատճառով երբեմն դասագրքերի նույն կոմպլեկտից օգտվում է մի քանի աշակերտ, բավարար չեն նրանց գրենական պիտույքները:

163. Մարզի դպրոցական շենքերը և շինությունները, հատկապես հեռավոր համայնքներում գտնվում են կառավարության և մարզպետարանի ուշադրության կենտրոնում և յուրաքանչյուր տարի ներդրումների ծավալն ավելացվում է:

164. Մարզի հանրակրթության ոլորտում միայն 2006-08 թթ. իրականացվել են մի շարք ծրագրեր (շենքերի վերանորոգման, գույքի թարմացման, ուսուցիչների, տնօրենների և խորհրդի անդամների վերապատրաստման ծրագրեր), որոնք անշուշտ դրական ազդեցություն են ունեցել հանրակրթական ծառայությունների որակի վրա:

165. ՀԲ-ի «Հայաստանի վերականգնող էներգետիկայի և էներգախնայողության հիմնադրամի» կողմից ուսումնասիրվել են քաղաքային և գյուղական 13 դպրոցներ` լոկալ ջեռուցման համակարգերի տեղադրման նպատակով: 2006-07 թթ. ջեռուցման սեզոնում ջերմամատակարարման վերականգնման աշխատանքներ են իրականացվել: 2008 թ.-ին դպրոցները համալրվել են աշակերտական սեղան-նստարաններով, գրատախտակներով, զգեստապահարաններով, խաղալիքների սեղաններով: Չնայած, իրականացվող միջոցառումների, կրթական հաստատություններում ներկայումս համարյա թե բացակայում են ժամանակակից լաբորատոր սարքավորումներն ու նյութերը, դպրոցների մեծ մասը դեռևս աշակերտական, ուսուցողական սեղան-նստարանների, գրատախտակների, փափուկ գույքի խիստ կարիք ունեն, հրատապ է նաև լոկալ ջեռուցում ունենալու խնդիրը:

166. Մարզպետարանի կողմից կատարված կարիքի գնահատման արդյունքների համաձայն, այսօր մարզի դպրոցների համար պահանջվում է.

1) 2800 աշակերտական սեղան-նստարան

2) 600 ուսուցչական սեղան, աթոռ

3) 200 համակարգիչ

4) 400 գրապահարան:

167. Մարզի դպրոցական գրադարանային ֆոնդում գույքագրված գեղարվեստական և մեթոդամանկավարժական գրականության գրեթե կեսը հնամաշ է, իսկ 20%-ը օգտագործման պիտանի չէ` կապված հանրակրթական ծրագրերի փոփոխման հետ:

168. Ակնհայտ է, որ կրթական գործընթացի որակը կախված է ոչ միայն համապատասխան նյութատեխնիկական բազայի առկայությունից, այլև մանկավարժական անձնակազմի գիտելիքների մակարդակից: Նրանց համար արդիական խնդիր է գիտելիքների և հմտությունների համապատասխանեցումը ժամանակակից պայմաններին: Այս առումով կարևորվում է մասնագիտական և մանկավարժական վերապատրաստումը, ինչը վերջին տարիներին ակտիվ ընթացքի մեջ է:

169. 2006-2008 թ.թ. ընթացքում 5-օրյա, ապա եռօրյա վերապատրաստում են անցել բոլոր առարկաների ուսուցիչները և դասվարները (ընդամենը` 1020)` համագործակցային ուսուցման մեթոդով: Վերապատրաստումներն իրականացվել են ՀԲ «ԿՈՀե ծրագրի շրջանակում:

170. Արդիական է նաև դպրոցի կառավարման խնդիրը: Չնայած դպրոցի կառավարման ապակենտրոնացման քաղաքականությանը, շատ դպրոցներում կառավարման խորհուրդները ձևական բնույթ են կրում: Անհրաժեշտ է վերապատրաստել խորհուրդների անդամներին և իրականացնել խորհրդի գործունեության կազմակերպման իրավական փաթեթի լրամշակում: Չնայած, որ 2006 թ. դպրոցների խորհուրդների մոտ 200 անդամներ անցան վերապատրաստումներ` ՀԲ «ԿՈՀե ծրագրի շրջանակում, սակայն դրանց կազմի փոփոխության պատճառով խորհուրդների նոր անդամները տեղյակ չեն այդ կառույցի կանոնադրական և գործառնական խնդիրներին: Դպրոցը դեռ չի կայացել որպես ինքնուրույն և ինքնակառավարվող կրթական օղակ: Այսպես, դպրոցի կառավարման գործում աշակերտների, ծնողների մասնակցությունը դեռևս ցածր է կամ ձևական: Համայնքը, տեղական իշխանությունները չեն շտապում աջակցություն ցուցաբերել դպրոցին, համարելով, որ դա պետության խնդիրն է:

171. Մարզի 14 դպրոցներ ունեն համակարգչային դասասենյակներ, ինտերնետային կապով: 25 դպրոցներ ընդգրկված են «Համակարգիչների շրջանառու հիմնադրամի» մեջ, սակայն նրանցից 11-ը ֆինանսական խնդիրների պատճառով չի կարողանում նախատեսված 55000 դրամ կանխավճարը մուծել կամ հետագա պայմանագրով նախատեսված գումարը վճարել:

172. «Project Harmony» կազմակերպության օժանդակությամբ այսօր մարզի համարյա բոլոր դպրոցներում առկա են համակարգիչներ որոնք մատչելի են նաև բնակչության լայն շերտերի համար: 2007 թ. հունիսից կառավարության և «Project Harmony»-ի միջև առկա հուշագրի համաձայն «Դպրոցների փոխկապակցում» ծրագրի ֆինանսավորումն այսուհետ կիրականացնի ԿԳ նախարարությունը:

173. 1997 թ. հիմնադրված «Դասագրքերի շրջանառու հիմնադրամի» շրջանակում դասագրքերի ապահովվածության խնդիրը մեծ մասամբ լուծված է: Սակայն խնդիր է դասագիրքը մարզկենտրոնից դպրոց հասցնելը, որովհետև հրատարակիչը դասագրքերը հասցնում է մարզկենտրոն, իսկ մարզկենտրոնից դպրոցներին հասցնելը դրված է մարզպետարանների վրա, որոնք այդ նպատակով օգտագործելու համապատասխան ֆինանսական միջոցներ չունեն:

174. Արտադպրոցական դաստիարակության ոլորտում պետության ռազմավարությունն ուղղված է համակարգի արդիականացմանը և զարգացման նախադրյալների ստեղծմանը: Մասնավորապես, գործունեության առաջնային ուղղություններն են օրենսդրական դաշտի և կառավարման համակարգի կատարելագործումը, կադրերի մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, նյութատեխնիկական և ուսումնանյութական հիմքի բարելավումը, ծառայությունների մատչելիության և ընդգրկվածության մեծացումը:

175. Մարզում 2008/2009 ուսումնական տարում 44 համայնքներից 4-ում գործում է 7 արտադպրոցական հաստատություն, որտեղ սովորում է 833 երեխա: Արտադպրոցական հաստատությունները ևս ունեն մի շարք խնդիրներ, որոնք հիմնականում ներառում են.

1) շենքային պայմանները,

2) նյութատեխնիկական բազան,

3) ոչ ավանդական արհեստագործական խմբակների բացակայությունը, աշակերտի ընտրության սահմանափակությունը,

4) համայնքների բյուջեի սղությունը:

176. Արտադպրոցական կրթության որոշ ուղղություններ գտնվում են Կառավարության ուշադրության կենտրոնում: Այսպես, ազգային երգարվեստի զարգացման նպատակով` կառավարությունը մարզպետարանի միջոցով երաժշտական և արվեստի դպրոցներին հատկացվում է որոշակի գումար (5539 դրամ) յուրաքանչյուր ամիս մեկ աշակերտի հաշվով (ժողգործիքների բաժնում ընդունված երեխայի համար):

177. Մարզում կազմակերպվում են մարզամշակութային, գեղարվեստական միջոցառումներ, փառատոններ և առարկայական օլիմպիադաներ, որոնց սակայն հեռավոր համայնքների աշակերտները դժվարանում են մասնակցել:

178. Հատուկ ընդհանուր կրթության բնագավառում պետական ռազմավարությունն ուղղված է` մի կողմից հատուկ հաստատություններում երեխաների կրթության և խնամքի որակի բարելավմանը, մյուս կողմից` այլընտրանքային ծառայությունների ձևավորմանը:

179. Կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների` հանրակրթական դպրոցում կրթության կազմակերպման նպատակով Վայոց ձորի մարզպետի հանձնարարությամբ քաղաքաշինության վարչությունը այսուհետ դպրոցների վերանորոգման ժամանակ հետևելու է, որպեսզի նախահաշիվներում նախատեսվեն նաև թեքահարթակների կառուցման ծախսեր: Բացի այդ Եղեգնաձորի թիվ 2 միջն. դպրոցին իրավունք է վերապահված իրականացնելու ներառական կրթություն: Դրանով մասնակիորեն կլուծվի կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների խնդիրը մարզկենտրոնում և շրջակա գյուղերում:

180. «Մասնագիտական կրթություն». Ներկայումս Վայոց ձորի մարզում գործում է 1 միջին-մասնագիտական հաստատություն` Եղեգնաձորի պետական քոլեջը, որը իրականացնում է նաև նախնական մասնագիտական /արհեստագործական/ կրթություն:

181. Վերջին տարիներին իրավիճակն այս բնագավառում էլ ավելի վատթարացավ հետևյալ պատճառներով: Մի կողմից, անընդհատ և սրընթաց նվազում էր մասնագիտական կրթության պետական պատվերը և կրթական հաստատությունները պետք է մտածեին ինքնաֆինանսավորմամբ զարգանալու մասին: Մյուս կողմից, այդ հաստատություններն օբյեկտիվորեն ունեն անբավարար պայմաններ` ուսումնանյութական բազայի հագեցվածության, մանկավարժական անձնակազմի, պրակտիկաների կազմակերպման առումով: Այսօր այդ կրթական հաստատություններն իրենց առկա տեսքով այլևս մրցունակ չեն կրթական ծառայությունների շուկայում, ինչպես և դրանց շրջանավարտները մրցունակ չեն աշխատանքային շուկայում: Ավելին, միջին-մասնագիտական հաստատությունը չի անցկացնում տեղական աշխատաշուկայի ուսումնասիրություններ և ուստի չի պատրաստում տեղական աշխատաշուկայի ներկա պահանջարկին համապատասխան մասնագետներ:

182. Նախնական մասնագիտական և միջին մասնագիտական կրթության ոլորտում բարեփոխումներն իրականացվում են ըստ այդ ոլորտի զարգացման հայեցակարգի և ԵՀՔ ԵՄ -Հայաստան գործողությունների ծրագրի: Նախատեսվում է Եղեգնաձորի պետական քոլեջը դարձնել տարածաշրջանային բազմագործառութային քոլեջ, որը կդառնա մարզի մասնագիտական կրթության զարգացման կենտրոն:

 

Գծապատկեր 2. Կրթության ոլորտի խնդիրների «ծառը»

 

._______________________________.

.____>|Կրթության ոլորտի հիմնախնդիրները|<_________________.

|     ._______________________________.|                 |

\ /              / \                   \ /                |

._____________________________. |    ._____________________________.    |

|Կրթության ցածր մատչելիություն| |.__>|     Կրթության ցածր որակ     |    |

._____________________________. ||   ._____________________________.    |

|        |        |        |   ||    |     |      |        |     |     |

.______..________.._______..______.||._____.._____..______.._______.._____.|

|Դասա- ||ՈՒսուց- ||Հատուկ ||Նախա- ||||Բազմա||Մաս- ||Արտա- ||Դպրոցա-||Տղա- ||

|գրքերը||ման     ||կրթու- ||դպրո- ||||պրո- ||նագետ||դասարա||կան և  ||մարդ ||

|մատ-  ||համար   ||թյան և ||ցական ||||ֆիլ  ||ուսու||նական ||համայն-||ուսու||

|չելի  ||բնակչու-||առանձնա||այլընտ||||ուսու||ցիչ- ||խմբակ-||քային  ||ցիչ- ||

|չեն   ||թյան    ||հատուկ ||րանքա-||||ցիչ- ||ների ||ների  ||գրադա- ||ների ||

|որոշ  ||անվճա-  ||պայման-||յին   ||||ների ||ոչ   ||ոչ    ||րանների||պակաս||

|խավերի||րունա-  ||ների   ||ծառա- ||||բացա-||բավա-||արդյու||ոչ     ||     ||

|համար ||կություն||կարիք  ||յու-  ||||կայու||րար  ||նավետ ||հարուստ||     ||

|      ||        ||ունեցող||թյուն-||||թյուն||քանա-||գործու||տեսա-  ||     ||

|      ||        ||երեխա- ||ների  ||||     ||կու- ||նեու- ||կանի   ||     ||

|      ||        ||ների   ||բացա- ||||     ||թյուն||թյուն ||       ||     ||

|      ||        ||հանրա- ||կայու-||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||կրթական||թյուն ||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||դպրո-  ||/պակաս||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||ցում   ||      ||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||ինտեգր-||      ||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||ման    ||      ||||     ||     ||      ||       ||     ||

|      ||        ||խնդիր  ||      ||||     ||     ||      ||       ||     ||

.______..________.._______..______.||._____.._____..______.._______.._____.|

||  / \           /|\      /|\     /|\  |

||   .______.      |        |       |   |

||._____.._____.   |        |       |   |

|||Որակա||Արտա-|   |        |       |   |

|||վոր- ||դպրո-|   |        |       |   |

|||ված  ||ցական|   |        |       |   |

|||կադ- ||հաստա|   |        |       |   |

|||րերի ||տու- |   |        |       |   |

|||անհա-||թյուն|   |        |       |   |

|||մաչափ||ների |   |        |       |   |

|||տեղա-||ոչ   |   |        |       |   |

|||բաշխ-||արդ- |   |        |       |   |

|||վածու||յու- |   |        |       |   |

|||թյուն||նավետ|   |        |       |   |

|||     ||գոր- |   |        |       |   |

|||     ||ծու- |   |        |       |   |

|||     ||նեու-|   |        |       |   |

|||     ||թյուն|   |        |       |   |

|||     ||ֆինան|   |        |       |   |

|||     ||սական|   |        |       |   |

|||     ||միջոց|   |        |       |   |

|||     ||ների |   |        |       |   |

|||     ||սահմա|   |        |       |   |

|||     ||նափա-|   |        |       |   |

|||     ||կու- |   |        |       |   |

|||     ||թյան |   |        |       |   |

|||     ||պատ- |   |        |       |   |

|||     ||ճառով|   |        |       |   |

||._____.._____.   |        |       |   |

||__________________________.       |   |

||   .______________________________|   |

||   |      |      .________|_______|___|

.______________.  ||._____.._____..______.._______.._____.|

|Կենտրոնացված  |  |||Դպրո-||Տեխնի||Դպրո- ||Մարզա- ||Անձնա||

|կառավարում,   |  |||ցում ||կական||ցական ||մշակու-||կազմի||

|դպրոցի        |  |||թերս-||սարքա||գույքի||թային  ||ցածր ||

|կառավարման    |  |||նուց-||վո-  ||և  այլ||միջոցա-||աշխա-||

|ժամանակակից   |  |||ման  ||րում-||պարա- ||ռումնե-||տա-  ||

|մեթոդների,    |  |||խնդիր||ների ||գաների||րի     ||վարձ ||

|հմտությունների|  |||     ||սակա-||մաշվա-||սակավու||     ||

|պակաս         |  |||     ||վու- ||ծու-  ||թյուն  ||     ||

.______________.  |||     ||թյուն||թյուն ||       ||     ||

|            |||     ||(համա||(ոչ   ||       ||     ||

|            |||     ||կար- ||բավա- ||       ||     ||

|            |||     ||գիչ- ||րար   ||       ||     ||

|            |||     ||ներ, ||քանակ)||       ||     ||

|            |||     ||ինտեր||      ||       ||     ||

|            |||     ||նետ  ||      ||       ||     ||

|            |||     ||կապ) ||      ||       ||     ||

|            ||._____.._____..______.._______.._____.|

\|/           ||   /|\    /|\    /|\    /|\    /|\    |

._______________________. ||   ._____________________________.    |

|Կրթական համակարգի ոչ   | |.___|     ֆինանսական միջոցների    |    |

|արդյունավետ կառավարում |<.    |     սահմանափակություն       |<___.

._______________________.      ._____________________________.

/|\        /|\        /|\       /|\      /|\      /|\      /|\

.__________. .___________. ._______.._______. ._______..______. .________.

|ՏԻՄ և     | |Աշակերտների| |Ծնող-  ||Գործող | |Հա-    ||Պետա- | |Նյութա- |

|կրթական   | |ընդգրկվածու| |դպրոց/ ||մանկա- | |մայնքի ||կան   | |տեխնիկա-|

|օղակ      | |թյան պակաս | |դպրոց- ||պարտեզ-| |բյուջեի||բյու- | |կան ան- |

|համագոր-  | |դպրոցի     | |համայնք||ների   | |սղու-  ||ջեից  | |բավարար |

|ծակցության| |կառավարման | |թույլ  ||աշխա-  | |թյուն  ||անհրա-| |բազա,   |

|պակաս     | |գործում    | |կապ    ||տանքի  | |       ||ժեշտ  | |ջեռուց- |

.__________. .___________. ._______.|սեզո-  | |       ||հատկա-| |ման ան- |

|նային  | |       ||ցում- | |բավարար |

|բնույթը| |       ||ների  | |մակարդակ|

|       | |       ||պակաս | |        |

._______. ._______..______. .________.

 

5.1.2 Կրթության ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարությունը

 

183. Կրթության ոլորտի իրավիճակի բարելավման նպատակով, ԿԶԾ-ի սույն ոլորտի ռազմավարական մոտեցումները կիրառվում են նաև Վայոց ձորի մարզում: Մասնավորապես, Կառավարության կողմից առաջնահերթ են համարվում նախադպրոցական կրթության և մատչելիության ապահովման, հանրակրթական համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դպրոցների նյութատեխնիկական բազայի, ուսումնածրագրային և ուսումնամեթոդական նյութերի բարելավման, մասնագիտական կրթության բովանդակության արդիականացման և որակի բարձրացման ռազմավարական ուղղությունները և համապատասխան միջոցառումները: Այդ միջոցառումների արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով անհրաժեշտ է հաշվի առնել մարզային առանձնահատկությունները:

184. Ելնելով Վայոց ձորի մարզում կրթության ոլորտի ներկա իրավիճակից, կրթության որակի և մատչելիության բարձրացումը դիտվում է որպես այս ոլորտի զարգացման գերակա նպատակ: Հատկապես ուշադրություն է դարձվելու հանրակրթության համակարգում տեղի ունեցող բարեփոխումներին, որոնք ուղղված են դպրոցների ապակենտրոնացմանը և ժողովրդավարացմանը, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանն ու թափանցիկության ապահովմանը, միջազգայնորեն ընդունված չափանիշներին հասնելու համար ուսումնական գործընթացը տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով հագեցմանը, ինչպես նաև 12-ամյա կրթության, ուսումնական ծրագրերի և գնահատման նոր համակարգի, դպրոցի ավարտական, բուհական ընդունելության նոր քննական համակարգի ներդրմանը: Անհրաժեշտ է նաև կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների հանրակրթական համակարգում ինտեգրելուն ուղղված համապատասխան միջոցառումներ իրականացնել:

185. Իրականացման փուլում է մարզում ավագ դպրոցների ստեղծման ծրագիրը: Արդեն ստեղծվել է Վայքի ավագ դպրոցը: 2010-2011 ուստարում ավագ դպրոցներ կստեղծվեն Եղեգնաձոր և Ջերմուկ քաղաքներում:

186. Կարևոր պայման է դպրոցներում հեռահաղորդակցման կենտրոնների ստեղծումը: Դրա միջոցով ակնկալվում է դպրոցը վերափոխել ինտերնետային կապով ապահովված համակարգչային, հեռահաղորդակցման, կրթական համայնքային կենտրոնի` ամրագրելով տեղեկատվություն ստացող և փոխանակող, մշակութային և կրթական բազմապիսի ծառայություններ, ինչպես նաև համայնք-դպրոց շարունակական կապի հնարավորությունները:

187. Մարզի կրթության ոլորտի զարգացման տեսանկյունից չափազանց կարևորվում է նաև նախադպրոցական կրթության համակարգի կատարելագործումը, այլընտրանքային ծառայությունների մշակումը և մատուցումը: Ստորև ներկայացվում են կրթության ոլորտի զարգացման ռազմավարական ուղղությունները /տես Գծապատկեր 3/:

 

Գծապատկեր 3. Կրթության ոլորտի զարգացման նպատակներն ու

ուղղությունները

 

._______________________________________.

| Վայոց ձորի մարզում կրթության որակի և  |

|     մատչելիության  բարձրացում         |

._______________________________________.

/|\                /|\             /|\

.____________________.._______________________..__________________.

|Հանրակրթության որակի||Նախադպրոցական կրթության||Կրթական և         |

.>|և  մատչելիության    ||որակի և  մատչելիության ||մշակութային       |_.

| |բարձրացում          ||բարձրացում             ||միջոցառումների    | |

| |                    ||                       ||զարգացում         | |

| .____________________.._______________________..__________________. |

|       /|\        /|\   /|\  /|\       /|\ /|\                       |

|        |          |     |    |         |   .______________.         |

|        |          |     |    |         |                  |         |

| .__________..______________. | .________________. ._______________. |

| |Դպրոցների ||   Կադրերի    | | |Այլընտրանքային  | |Մանկապարտեզների| |

| |նյութա-   ||վերապատրաստում| | |ծառայությունների| |շենքային       | |

| |տեխնիկական||              | | |զարգացում       | |պայմանների     | |

| |բազայի    ||              | | |                | |բարելավում     | |

| |բարելավում||              | | |                | |               | |

| .__________..______________. | .________________. ._______________. |

|  .________________________.  | .________________. ._______________. |

|  | Հատուկ կրթության և     |  | |Կահավորում և    | |մարզամշակութա- | |

|  |առանձնահատուկ պայմանների|  | |ուսուցողական    | |յին,           | |

.__|կարիք ունեցող երեխաների |  | |պարագաներով     | |գեղարվեստական  | |

|ներառական կրթության     |  ._|վերազինում      | |միջոցառումներ, | |

|    կազմակերպում        |    |                | |փառատոններ և   |_.

|                        |    |                | |առարկայական    |

|                        |    |                | |օլիմպիադաներ   |

.________________________.    .________________. ._______________.

 

5.1.3 Կրթության ոլորտի ֆինանսավորումը

 

188. Վերջին տարիներին կրթությանն ուղղվող պետական ծախսերի դինամիկայում արձանագրվել են դրական տեղաշարժեր: Տարեցտարի ավելանում են կրթության ոլորտին հատկացվող ծախսերը:

189. 2011-2013 թթ. ՀՀ պետական միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրերով կրթության ոլորտում նախատեսված է`

2011 թվականին` 1.643.923.1 հազ. դրամ

2012 թվականին` 1.716.452.2 հազ. դրամ

2013 թվականին` 1.763.519.2 հազ. դրամ:

190. Հանրակրթության զարգացման համար նախատեսված են նաև Համաշխարհային բանկի վարկային ծրագրի միջոցները: Թեև տարեցտարի այդ հատկացումները պակասում են, այնուամենայնիվ դա զգալի ներդրում կլինի Վայոց ձորի մարզի հանրակրթական համակարգի իրավիճակի բարելավման գործում:

 

Աղյուսակ 5.3. Հանրակրթության ոլորտում 2011-2014 թթ անհրաժեշտ գույքի

ցանկը

._________________________________________________________________________.

|N|Գույքի     |2011թ.|Գումարը|2012թ.|Գումարը|2013թ.|Գումարը|2014թ.|Գումարը|

| |անվանումը  |      |       |      |       |      |       |      |       |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|1|Աշակերտական|  700 | 17500 |  700 | 17500 |  700 | 17500 |  700 | 17500 |

| |սեղան-     |      |       |      |       |      |       |      |       |

| |նստարան    |      |       |      |       |      |       |      |       |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|2|ՈՒսուցչական|  150 |  3000 |  150 |  3000 |  150 |  3000 |  150 |  3000 |

| |սեղան      |      |       |      |       |      |       |      |       |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|3|Գրատախտակ  |  200 |  4400 |  200 |  4400 |  200 |  4400 |  200 |  4400 |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|3|Պահարան    |  100 |  4800 |  100 |  4800 |  100 |  4800 |  100 |  4800 |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|4|Համակարգիչ |  50  | 12500 |  50  | 12500 |  50  | 12500 |  50  | 12500 |

|_|___________|______|_______|______|_______|______|_______|______|_______|

|5|Լաբորատորիա|  10  | 150000|  10  | 150000|  10  | 150000|  10  | 150000|

| |/կոմպլեկտ/ |      |       |      |       |      |       |      |       |

._________________________________________________________________________.

 

5.2 Մշակույթ, սպորտ և երիտասարդություն

5.2.1 Մշակույթի ոլորտ

 

191. Կրթության ոլորտի հետ սերտորեն կապված է նաև մշակույթի ոլորտը: Ինչպես ողջ հանրապետությունում, այնպես էլ Վայոց ձորի մարզում մշակույթի ոլորտի հիմնախնդիրները կապված են հիմնականում գրադարանների, թանգարանների, պատմամշակութային հուշարձանների և ոչ նյութական մշակութային արժեքների, արվեստի ճյուղերի պահպանման և զարգացման հետ: Ոլորտում առկա է նաև մասնագետ կադրերի սակավության և կադրերի վերապատրաստման խնդիր:

192. 2008 թ. ՀՀ ԱՎԾ տվյալների համաձայն մարզում գործում է 46 գրադարան, որոնցից 1-ը մարզային կենտրոնական, 3-ը քաղաքային, 42-ը գյուղական, որոնց գրադարանային հավաքածուն կազմում է 389455 միավոր: Ինչ վերաբերում է թանգարանների գործունեությանը, ապա նույն ժամանակահատվածում մարզում գործել է 1 երկրագիտական թանգարան:

193. Գրադարաններ: Խորհրդային տարիներից ի վեր մշակութային օջախների շենքերը չեն վերանորոգվել: Գրադարանների շենքային պայմաններն անբարենպաստ են, գրապահոցներում բացակայում են հավաքածուների պահպանությունն ապահովող տեխնիկական սարքավորումները, ինչը խոչընդոտում է տարածաշրջանի բնակչության` տեղեկույթի մատչելիության իրավունքի արդյունավետ իրականացմանը: Պարբերական հրատարակությունները գրեթե մատչելի չեն բնակչությանը: Մարզի համայնքային գրադարանների նյութատեխնիկական անկատար վիճակը խոչընդոտում է տնտեսական և կազմակերպչական խնդիրների արդյունավետ իրականացմանը: «Ինտերնետ» համացանցի բացակայությունը տարածաշրջանում արգելակում են համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացումը: Արդյունքում կրճատվում է գիտության, կրթության և արտադրության վերաբերյալ տեղեկույթի ապահովումը, արգելակվում միասնական տեղեկատվական գործընթացների ներգրավումը, խորանում տնտեսական, սոցիալական անհավասարությունը, խոչընդոտում տարածաշրջանի բնակչության զարգացման համար: Համայնքային գրադարանների ընթերցասրահների կահավորված չեն ըստ պատշաճի, չկան հարմարավետ պայմաններ, ինչը չի նպաստում ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը: Մարզի գրադարանային կադրերի պատրաստվածության որակը հետ է մնում ժամանակակից գրադարանների զարգացման դինամիկայից ու պահանջներից:

194. Մարզում գրադարանային ֆոնդը մեծ մասամբ աղքատիկ է և հնամաշ, հիմնականում բացակայում են առանձին շենքային պայմանները և ժամանակակից հագեցվածությունը: Գրադարաններից օգտվողների ընթերցողական պահանջը բավարարելու համար գրադարանային հավաքածուների համալրման նպատակով անհրաժեշտ է ձեռք բերել նոր գրականության: Գրադարանների վիճակի բարելավումը կնպաստի բնակչությանը մատուցվող գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման աշխատանքների արդյունավետության բարձրացմանը, գրադարան հաճախելու ֆիզիկական սահմանափակում ունեցող անձանց գրադարանային ծառայությունների մեջ ներգրավմանը, ինչպես նաև գրադարանային հավաքածուների պահպանությանը:

195. Թանգարաններ: Մարզում գործում է 1 երկրագիտական թանգարան, որը ունի ջեռուցման, հիմնանորոգման, հակահրդեհային ազդանշանային համակարգերի ստեղծման և հիմնական ցուցադրության ձևավորման խնդիրներ: Երկրագիտական թանգարանը չունի համապատասխան ցուցադրության կազմակերպման պլան: Անհրաժեշտ է իրականացնել կադրերի վերապատրաստում:

196. Թանգարանների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման համար կարևոր է նախ և առաջ թանգարանների հավաքածուների անվտանգության ապահովումը, ֆոնդապահոցներում և ցուցասրահներում կայուն ջերմախոնավային պայմանների ստեղծումը: Պետական թանգարաններում ցուցահանդեսների, մշակութային միջոցառումների կազմակերպմանը, հավաքածուների համալրմանը նպատակաուղղված ֆինանսական միջոցները մեծապես կնպաստեն մարզի մշակութային կյանքի աշխուժացմանը:

197. Պատմամշակութային հուշարձանների պահպանում: ՀՀ Վայոց ձորում հաշվառված է 1373 պատմության և մշակույթի հուշարձան, որոնց ցանկը հաստատվել է ՀՀ Կառավարության 2003 թ. հունիսի 17-ի N 754-Ն որոշմամբ:

198. Պատմամշակութային հուշարձանների ուսումնասիրման, հաշվառման, պեղումների, պահպանության, վերականգնման և օգտագործման գործընթացների համակարգման նպատակով պետական աջակցությունը ընդլայնվում է` յուրաքանչյուր տարի 15-ից 20% ներդրումների ավելացմամբ:

199. ՀՀ Վայոց ձորի մարզում վերականգնված հուշարձաններն են` Արտաբույք համայնքի Սմբատաբերդը, «Ցախաց քարե վանքային համալիրը, Խաչիկ համայնքի Քարկոփի վանքը, Գլաձոր համայնքի Սպիտակավոր վանական համալիրի Սբ Աստվածածին եկեղեցին:

200. Ոչ նյութական մշակութային արժեքների պահպանում: Այս ոլորտի պետական մշակութային քաղաքականությունն ուղղված է մշակութային ոչ նյութական ժառանգության պահպանությանն ու պաշտպանությանը, ՀՀ ազգային ավանդական ոչ նյութական ժառանգության /բանավոր ստեղծագործություններ և հմտություններ/ պահպանմանը, տարածմանը և զարգացմանը` գործընթացին ՀՀ մարզերի ընդգրկվածության ապահովմամբ: Անհրաժեշտ ենք համարում մարզում հաճախակի կազմակերպել ազգային ոչ նյութական արժեքների պրոպագանդմանը նվիրված միջոցառումներ այն պահպանելու և փոխանցելու սերունդներին:

201. Արվեստ (թատերարվեստ, երաժշտարվեստ, պարարվեստ, կերպարվեստ): Այս ենթաոլորտի ռազմավարական նպատակն է թատերարվեստի, երաժշտարվեստի, պարարվեստի, կերպարվեստի պահպանումը, զարգացումը և տարածումը, թատերահամերգային կազմակերպությունների գործունեության ապահովումը, ժողովրդական ստեղծագործության և արհեստների պահպանությունը, ուսումնասիրումը, տարածումը, հասարակության ստեղծագործական ներուժի օգտագործման, վերարտադրման և զարգացման համար պայմանների ստեղծումը և խթանումը, տարածքային /ՀՀ մարզեր/ մշակութային համագործակցությունը և մշակութային կյանքի զարգացումը:

202. Շենքային անբավարար պայմանների, ջեռուցման, օդափոխման համակարգերի բացակայության պատճառով վերջին տասնամյակում ընդհանուր առմամբ խաթարված է ժողթատրոնի բնականոն գործունեությունը, և այն համարյա չի գործում:

203. Այսպիսով` Վայոց ձորի մարզում մշակույթի ոլորտի զարգացման հիմնական գերակայություններն են.

1) Մարզի մշակութային կյանքի զարգացում` պետական աջակցության ընդլայնմամբ:

2) Ոլորտի կադրերի պատրաստում, վերապատրաստում և վերաորակավորում:

3) Նյութական և ոչ նյութական մշակութային արժեքների հավաքածուների համալրում, պահպանություն, պաշտպանություն և հանրահռչակում:

4) Մշակութային կազմակերպությունների շենքերի ու շինությունների հիմնանորոգում:

5) Պատմական հուշարձանների պահպանություն, ամրակայում, նորոգում, վերականգնում, բարեկարգում և օգտագործում:

6) Սոցիալ-տնտեսական, իրավաքաղաքական, հոգևոր-մշակութային, կազմակերպական պայմանների ու երաշխիքների ապահովում երիտասարդների սոցիալական կայացման, նրանց ստեղծագործ ներուժն ի շահ հասարակության առավել լիարժեք օգտագործելու համար:

 

5.2.2 Սպորտի ոլորտ

 

204. Վայոց ձորի մարզում համայնքային ենթակայությամբ գործում է 4 մարզադպրոց, որոնցում պարապում են 2230 երեխաներ: Գյուղական բնակավայրերում երիտասարդության սպորտային միջոցառումներն անցկացվում են դպրոցների մարզադահլիճներում: Չնայած առկա դժվարություններին, մարզի սպորտային կոլեկտիվները կարողանում են մասնակցել մարզային և հանրապետական մարզական միջոցառումներին և գրանցել հաջողություններ: Բացի մարզադպրոցներում գործող մարզաձևերից մարզի տարածքում գործում են կարատեի, սանդա-ուշուի,շախմատի, գոյի խմբակներ: Մարզում գործում է 2 մարզադաշտ, 2 մարզապալատ, վոլեյբոլի և բասկետբոլի 78 հրապարակ, 28 մարզադահլիճներ /9*18, 12*24/ չափի, 1 հրաձգարան և մարզասարքերի 3 դահլիճ: Նշված կառույցների 70 տոկոսը ունեն վերանորոգման և մարզական գույքի կարիք:

205. Մարզի բնակչության ֆիզիկական ակտիվության զարգացմանը նպաստող քաղաքականությունը իրականացվում է սպորտի զարգացման ծրագրերին համապատասխան:

Այդ ուղղությամբ աշխատանքներ են տանում մարզպետարանը և տեղական ինքնակառավարման մարմինները: 2010 թվականի ապրիլի 8-ի N 21 արձանագրությամբ Վայոց ձորի մարզպետը ընդունել է որոշում ՀՀ Վայոց ձորի մարզում ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման մասին:

206. Մարզում կազմակերպվել և անց է կացվել բազմաթիվ միջոցառումներ/մոտավորապես 20/, որից 4-ը սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության կողմից կազմակերպված: միջոցառումներին մասնակցել է 17 տոկոսը:

207. Տարվա ընթացքում իրականացվել է մարզի ֆիզիկական ակտիվությանը նպաստող 12 բազմաբնույթ միջոցառումներ` «Լավագույն մարզական ընտանիք», մարզական փառատոններ, տարբեր մարզաձևերից մարզական խաղեր, տուրիստական և երիտասարդական հավաքներ, օլիմպիական օր և ֆիզկուլտուրայի օր:

208. Տարբեր ծրագրերով մարզպետի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների գիտությամբ և օգնությամբ տարեցների և անվասայլակներով զբոսնող հաշմանդամների համար կառուցվել են թեքհարթակներ, հարմարեցված ճանապարհներ և կատարվել են այլ աշխատանքներ նրանց հոգսը թեթևացնելու համար:

209. Համայնքների ղեկավարներին արվել են առաջարկություններ երիտասարդությանը տեղ և մարզագույք տրամադրելու: Արդյունքում ստեղծվել են վոլեյբոլի, բասկետբոլի և ֆուտբոլի թիմեր, որոնք մասնակցել են մարզային առաջնություններին:

210. Յուրաքանչյուր տարի մրցումների թվի ավելացման նպաստող միջոցառումներից են մարզպետի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից կիրառվող ուշադրության և խրախուսման մեթոդները /պատվոգրեր, դրամական խրախուսանք, հուշանվերներ/:

211. Բնության գրկում իրականացվել են ֆիզկուլտուրայի օր, ֆիզիկական ակտիվության մարզային օր, վազքի օր միջոցառումներ, տուրիստական հավաքներ, «Կորյուն» ռազմամարզական խաղ, ուխտագնացություններ հեռավոր եկեղեցիներ և պատմամշակութային համալիրներ:

212. Մարզում սպորտի հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է մարզական օբյեկտների նորոգում, ոլորտի համար անհրաժեշտ գույքի և սարքավորումների ձեռք բերում ու արդիականացում և սպորտի զարգացման համար պատշաճ ֆինանսավորում: Այս ամենը, որպես միջոցառումների ծրագիր ներկայացված է հավելված 5.2.2 -ում:

213. Այս ոլորտում լուրջ հաջողություններ կարող են արձանագրվել, եթե մասնագիտացված մարզադպրոցները անցնեն մարզային ենթակայության, քանի որ համայնքային բյուջեների սահմանափակ լինելու պատճառով մարզադպրոցները ընդամենը կարողանում են գոյատևել: Այս կարգավիճակում մարզադպրոցներից բարձր արդյունքներ ակնկալել հնարավոր չէ:

 

5.2.3 Երիտասարդության հարցեր

 

214. Մարզում կրթական և մարզամշակութային միջոցառումների համատեքստում կարևորվում է երիտասարդական քաղաքականության զարգացումը և նրա արդյունավետության բարձրացումը: Պետության քաղաքականությունն այս ոլորտում սոցիալ-տնտեսական, իրավաքաղաքական, հոգևոր-մշակութային, կազմակերպական պայմանների ու երաշխիքների ապահովումն է` երիտասարդների սոցիալական կայացման, նրանց ստեղծագործ ներուժը հասարակության շահերին առավել լիարժեք ծառայեցնելու համար:

215. Մարզի երիտասարդությունը կազմում է բնակչության 32 տոկոսը: ՈՒսումնասիրվել են առկա սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրները և ապահովվել է դրանց լուծմանն ուղղված միջոցառումներում մարզի երիտասարդության մասնակցությունը, ստեղծվել է պայմաններ երիտասարդությանն անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ ապահովելու համար: Երիտասարդության շրջանում կազմակերպվել են հանրային նշանակության միջոցառումներ, որոնք նպաստելու են երիտասարդության ինքնագիտակցության բարձրացմանը:

216. Այս ուղղությամբ կարևորագույն միջոցառումներից մեկը Վայոց ձորի մարզում երիտասարդական կենտրոնի ստեղծումն էր, որն ունի հետևյալ նպատակները:

1) Հայաստանում պետական երիտասարդական քաղաքականության մշակմանն ու

իրականացմանը մասնակից դարձնել առավել մեծ թվով երիտասարդական

կազմակերպություններ:

2) Նպաստել մարզային երիտասարդական կառույցների, ինչպես նաև

երիտասարդական քաղաքականության սուբյեկտների խնդիրների մասին եղած

տեղեկատվության հավաքմանը, համակարգման և հրապարակման կազմակերպմանը:

3) Երիտասարդությանը մատուցել սոցիալական իրավաբանական, կազմակերպչական

ծառայություններ:

4) Աջակցել երիտասարդության շահերն ու իրավունքները ամրագրող օրենսդրական

դաշտի ստեղծմանը և այդ գործընթացում երիտասարդական

կազմակերպությունների ներգրավմանը:

5) Իրականացնել երիտասարդության հիմնախնդիրներին նվիրված գիտահետազոտական

աշխատանքներ (ուսումնասիրություններ, հոդվածներ, այս բնագավառում

միջազգային փորձի ուսումնասիրություն):

6) Մարզի երիտասարդության համար հաստատել և ամրապնդել արտաքին կապեր,

կատարել փորձի փոխանակում:

217. Իրականացվել են անվճար ուսուցողական դասընթացներ մարզի մոտավորապես 120 անապահով երիտասարդների համար: Դասընթացների արդյունքում մասնակիցները ձեռք են բերել արհեստագործական հմտություններ: Ստեղծվել է գործազուրկ երիտասարդների տեղեկատվական բազա, որն էլ հնարավորություն է տալիս համապատասխան մասնագետների պահանջարկի դեպքում ապահովել երիտասարդներին աշխատանքով: Աշխատանքներ են տարվում ոչ ֆորմալ կրթության զարգացման ուղղությամբ: Ձեռք է բերվում համապատասխան գրականություն, համապատասխան մասնագետները անցնում են վերապատրաստում թրեյնինգներ կազմակերպելու նպատակով:

218. Կենտրոնը տարածում է տեղեկատվություն, մասնավորապես «Երիտասարդ ընտանիքին մատչելի բնակարան» շահառուի ուղեցույցը, որն էլ հնարավորություն է ստեղծում երիտասարդ ընտանիքներին հիփոթեքային վարկերի միջոցով ձեռք բերել բնակարաններ: Սակայն այսօրվա երիտասարդ ընտանիքները հիմնականում ապահովված չեն մշտական աշխատանքով կամ միջին աշխատավարձի չափը չի համապատասխանում վարկի պահանջներին:

219. Երիտասարդության առողջության առաջնային պահպանման խնդիրները հիմնականում կապված են գյուղական համայնքներում առողջության կենտրոնների բացակայության հետ: Առաջնային սոցիալական երաշխիքը երիտասարդության համար աշխատանքով ապահովվածությունն է, որը սակայն մեծ հիմնախնդիր է մարզի համար: Մարզում բացակայում են արդյունաբերական խոշոր ձեռնարկությունները, հիմնական զբաղվածությունը ՓՄՁ ոլորտում է: Այստեղ էլ անհրաժեշտ են ցածր տոկոսադրույքով վարկեր նոր աշխատատեղերի ստեղծման համար:

220. Շատ համայնքներում չկան պայմաններ երիտասարդության հանգստի և ազատ ժամանցի կազմակերպման համար:

221. Երիտասարդության հետ կապված հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ միջոցառումների ծրագիրը.

1) համապատասխան մասնագետների վերապատրաստում, երիտասարդական

միջոցառումների կազմակերպման համար պետական աջակցություն

2) երիտասարդության շրջանում մանր և միջին ձեռնարկատիրության խրախուսում

3) հիպոթեքային վարկերի ցածր տոկոսադրույքի սահմանում

4) համայնքային երիտասարդական կենտրոնների ստեղծում

5) բժշկական անվճար կոնսուլտացիաների կազմակերպում գյուղական

համայնքներում

222. Վայոց ձորի մարզի կրթության, մշակույթի, սպորտի ոլորտների 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 5.1.1, 5.2.1, 5.2.2-ում:

 

5.2.4 Կրթության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր               |Արդյունքային ցուցանիշներ  |Նախադրյալներ|

|_____________________________|__________________________|____________|

|Ոլորտային նպատակ`            |1. Համախառն               |Կրթության   |

|Բարձրացնել կրթական           |ընդգրկվածությունը հիմնական|համար       |

|ծառայությունների             |դպրոցում,                 |պետական     |

|մատչելիությունը և  որակը     |2. Աշակերտ - ուսուցիչ     |բյուջեի     |

|Վայոց ձորի մարզում           |հարաբերակցությունը`       |ծախսերը     |

|                             |հանրակրթության բնագավառում|շարունակելու|

|                             |3. Ջեռուցման լոկալ        |են աճել     |

|                             |համակարգ ունեցող դպրոցների|համաձայն ՀՀ |

|                             |թիվը                      |կառավարու-  |

|                             |4. 3-6 տարեկան երեխաների  |թյան        |

|                             |նախադպրոցական             |ծրագրային   |

|                             |հաստատություններում       |ցուցանիշների|

|                             |ընդգրկվածության տեսակարար |            |

|                             |կշիռը այդ տարիքի երեխաների|Ֆինանսական  |

|                             |ընդհանուր թվում, %        |միջոցները   |

|                             |5. ԲՈՒՀ ընդունված դպրոցի  |բաշխված են  |

|                             |շրջանավարտների տեսակարար  |և  ժամանակին|

|                             |կշիռը նույն տարվա         |հատկացված:  |

|                             |շրջանավարտների ընդհանուր  |            |

|                             |թվաքանակի մեջ             |            |

|_____________________________________________________________________|

|1. Դպրոցների շենքային պայմանների բարելավում և  նյութատեխնիկական      |

|բազայի արդիականացում:                                                |

|_____________________________________________________________________|

|1.1 Դպրոցական շենքերի        |Վերանորոգված դպրոցների    |Կառավարու-  |

|վերանորոգում                 |թիվը                      |թյան կողմից |

|_____________________________|__________________________|դպրոցական   |

|1.2 Դպրոցների մարզադահլիճների|Բարեկարգված մարզադահլիճներ|շենքերի     |

|և  խաղահրապարակների          |և  խաղահրապարակներ ունեցող|վերանորոգման|

|վերանորոգում, մարզագույքով և |դպրոցների տեսակարար կշիռը,|և  նյութա-  |

|տեխնիկական պարագաներով       |%                         |տեխնիկական  |

|հագեցում                     |                          |բազային     |

|_____________________________|__________________________|համալրման   |

|1.3 Ջեռուցման լոկալ համակարգի|Ջեռուցման լոկալ համակարգ  |նպատակով    |

|ներդրում                     |ունեցող դպրոցների         |հատկացվող   |

|                             |տեսակարար կշիռ, %         |ֆինանսական  |

|                             |                          |միջոցները   |

|                             |Ջեռուցման լոկալ համակարգ  |տարեց տարի  |

|                             |ունեցող դպրոցներում       |ավելանում   |

|                             |սովորող աշակերտների թիվը, |են:         |

|                             |%                         |            |

|_____________________________|__________________________|            |

|1.4 Դպրոցական գույքի         |Նորացված գույք ունեցող    |            |

|տրամադրում (ներառյալ 12-ամյա |դպրոցների թիվը            |            |

|կրթությանը համապատասխան)     |                          |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|1.5 Լաբորատոր սարքավորումների|Համալրված և  արդիականացված|            |

|և  նյութերի, դիդակտիկ        |լաբորատորիաներ ունեցող    |            |

|պարագաների ձեռքբերում,       |դպրոցների թիվ             |            |

|գրադարանային ֆոնդի համալրում |                          |            |

|և  թարմացում                 |Թարմացված գրադարաններ     |            |

|                             |ունեցող դպրոցների թիվ     |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|1.6 Համակարգչային            |Համակարգչային             |            |

|դասասենյակների ստեղծում,     |դասասենյակներ ունեցող     |            |

|համալրում և  ինտերնետ կապով  |դպրոցների թիվը            |            |

|ապահովում                    |                          |            |

|                             |Հանրակրթական դպրոցներում  |            |

|                             |համակարգիչների թիվը` 1000 |            |

|                             |աշակերտի հաշվով           |            |

|                             |                          |            |

|                             |Ինտերնետային կապով        |            |

|                             |ապահովված դպրոցների թիվը  |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|1.7 Դպրոցական արհեստանոցների |Վերազինված արհեստանոց     |            |

|վերազինում (հաստոցներ,       |ունեցող դպրոցների թիվ     |            |

|գործիքներ և  նյութեր)        |                          |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|1.8 Դպրոցական                |Նոր բուֆետ-ճաշարաններ     |            |

|բուֆետ-ճաշարանների ստեղծում  |ունեցող դպրոցների թիվ     |            |

|և  համապատասխան գույքով      |                          |            |

|ապահովում                    |                          |            |

|_____________________________________________________________________|

|2. ՈՒսուցչական անձնակազմի որակավորման բարձրացում                     |

|_____________________________________________________________________|

|2.1 ՈՒսուցիչների մասնագիտական|Որակավորման բարձրացման և  |ՈՒսուցիչների|

|վերապատրաստման դասընթացների  |վերապատրաստման            |վերապատրաս- |

|պարբերաբար կազմակերպում,     |դասընթացների մասնակցած    |տումը կառա- |

|կրթության օրենսդրության մասին|ուսուցիչների թիվը         |վարության   |

|իրազեկում                    |                          |ուշադրության|

|_____________________________|Համակարգչին տիրապետող     |կենտրոնում է|

|2.2 ՈՒսուցիչների համար       |ուսուցիչների թիվ          |և           |

|համակարգչային դասընթացի      |                          |իրականացվում|

|կազմակերպում` դասապրոցեսում  |                          |է ՀԲ        |

|համակարգչային տեխնոլոգիաների |                          |«Կրթության  |

|կիրառման նպատակով            |                          |որակ և      |

|                             |                          |համապատաս-  |

|                             |                          |խանության»  |

|                             |                          |վարկային    |

|                             |                          |ծրագրի      |

|                             |                          |շրջանակում: |

|_____________________________|                          |____________|

|2.3 Դասավանդման              |                          |            |

|համագործակցային և            |                          |            |

|մանկավարժական նոր մեթոդների  |                          |            |

|ուսուցում                    |                          |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|2.4 ՈՒսուցիչների պարտադիր    |Ատեստավորված ուսուցիչների |            |

|ատեստավորման կազմակերպում    |թիվը                      |            |

|_____________________________________________________________________|

|3. Դպրոցների ինքնակառավարման կարողությունների բարձրացում             |

|_____________________________________________________________________|

|3.1 Հանրակրթական դպրոցների   |Որակավորման բարձրացման և  |Դպրոցների   |

|ղեկավարների կառավարման       |վերապատրաստման            |ղեկավար     |

|հմտությունների զարգացում, այդ|դասընթացների մասնակցած    |կադրերի վերա|

|թվում արտաբյուջետային        |ղեկավարների թիվը          |պատրաստումը |

|աղբյուրների ներգրավման       |                          |կառավարու-  |

|կարողությունների:            |Արտաբյուջետային միջոցների |թյան        |

|                             |տեսակարար կշիռը դպրոցների |ուշադրության|

|                             |ընդհանուր բյուջեում       |կենտրոնում է|

|_____________________________|__________________________|և           |

|3.2 Դպրոցական խորհուրդների   |Վերապատրաստման            |իրականացվում|

|անդամների վերապատրաստում`    |դասընթացների մասնակցած    |է ՀԲ        |

|խորհրդի աշխատանքների         |դպրոցական խորհրդի         |«Կրթության  |

|ակտիվացման և                 |անդամների թիվը            |որակ և      |

|արդյունավետության բարձրացման |                          |համապատաս-  |

|նպատակով                     |Դպրոցում իրականացվող ոչ   |խանության»  |

|                             |պետական ծրագրերի          |վարկային    |

|                             |/նախաձեռնությունների թիվը |ծրագրի      |

|                             |                          |շրջանակում: |

|_____________________________|__________________________|____________|

|3.3 Աշակերտական խորհուրդների |                          |            |

|ակտիվության բարձրացում`      |                          |            |

|խորհրդի անդամների և          |                          |            |

|դաստիարակության գծով տնօրենի |                          |            |

|տեղակալի, մանկապատանեկան     |                          |            |

|կոլեկտիվի կազմակերպչի        |                          |            |

|վերապատրաստման միջոցով       |                          |            |

|________________________________________________________|____________|

|4. Ներառական կրթության համակարգի զարգացում              |            |

|________________________________________________________|____________|

|Հատուկ կրթության և           |Կրթական                   |            |

|առանձնահատուկ պայմանների     |հաստատություններում       |            |

|կարիք ունեցող երեխաների      |սովորող հատուկ կրթության  |            |

|ուսուցման նպաստավոր          |և  առանձնահատուկ          |            |

|պայմանների ստեղծում          |պայմանների կարիք ունեցող  |            |

|                             |երեխաների/աշակերտների թիվը|            |

|_____________________________________________________________________|

|5. Մարզական, մշակութային և  արտադպրոցական հաստատությունների          |

|ենթակառուցվածքների բարելավում և  նյութատեխնիկական բազայի             |

|արդիականացում:                                                       |

|_____________________________________________________________________|

|5.1 Մարզական, մշակութային և  |Վերանորոգված մարզական,    |            |

|արտադպրոցական                |մշակութային և             |            |

|հաստատությունների շենքերի    |արտադպրոցական             |            |

|կառուցում, վերանորոգում և    |հաստատությունների թիվը    |            |

|նյութատեխնիկական բազայի      |                          |            |

|բարելավում                   |                          |            |

|_____________________________|__________________________|____________|

|5.2 Մարզական և  մշակութային  |Մարզային/համայնքային      |            |

|միջոցառումների կազմակերպում  |մարզամշակութային          |            |

|                             |միջոցառումների թիվը       |            |

|                             |                          |            |

|                             |Հանրապետական և  միջազգային|            |

|                             |մրցույթներում հաղթող      |            |

|                             |սաների տեսակարար կշիռը    |            |

|                             |ընդհանուրի մեջ            |            |

|                             |                          |            |

|                             |Ցուցահանդեսների           |            |

|                             |այցելուների քանակ տարեկան |            |

|                             |կտրվածքով                 |            |

|                             |                          |            |

|                             |Թատերական ներկայացումների |            |

|                             |քանակ                     |            |

|                             |                          |            |

|                             |Թատերական միջոցառումների  |            |

|                             |մասնակիցների քանակ        |            |

|_____________________________________________________________________|

|6. Նախադպրոցական կրթության համակարգի զարգացում` հատկապես գյուղական   |

|համայնքներում                                                        |

|_____________________________________________________________________|

|6.1 Նախադպրոցական            |Վերանորոգված              |Պետությունը |

|հաստատությունների շենքային   |մանկապարտեզների թիվը      |հետևողական  |

|պայմանների բարելավում        |                          |է նախադպրո- |

|_____________________________|__________________________|ցական       |

|6.2 Նախադպրոցական            |Թարմացված ուսումնական և   |կրթության   |

|հաստատությունների            |նյութատեխնիկական բազա     |օրենքի      |

|նյութատեխնիկական բազայի      |ունեցող մանկապարտեզների   |կիրարկման   |

|թարմացում և  կրթական         |թիվ                       |ենթաօրենսդ- |

|միջավայրի բարելավում         |                          |րական ակտերի|

|                             |                          |մշակման և   |

|                             |                          |գործարկման  |

|                             |                          |հարցում:    |

|                             |                          |            |

|                             |                          |            |

|                             |                          |            |

|                             |                          |            |

|                             |                          |            |

|                             |                          |            |

|_____________________________|__________________________|            |

|6.3 Նախադպրոցական            |Վերապատրաստված            |            |

|հաստատությունների կադրերի    |դաստիարակների թիվ         |            |

|շարունակական վերապատրաստում  |                          |            |

|_____________________________|__________________________|            |

|6.4 Նախադպրոցական            |3-6 տարեկան երեխաների     |            |

|այլընտրանքային               |նախադպրոցական             |            |

|ծառայությունների մատուցում   |հաստատություններում       |            |

|                             |(հատկապես` հեռավոր և      |            |

|                             |սահմանամերձ գյուղերի)     |            |

|                             |ընդգրկվածության %         |            |

._____________________________________________________________________.

 

5.3 Առողջապահություն

5.3.1 Առողջապահական ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

 

223. Բնակչության առողջական վիճակն ու առողջապահության մատչելիությունը Վայոց ձորի մարզի հանրային առողջության վիճակի մասին պատկերացում առաջին հերթին կարելի է կազմել` հիմնվելով այնպիսի ցուցանիշների վրա, ինչպիսիք են ծնելիությունը, մահացությունը և բնակչության բնական աճը:

223. Վերջին (2007-2009) թթ. տարիների վիճակագրությունը վկայում է, որ մահվան դեպքերի թիվը Վայոց ձորի մարզում աճել է 0.6%-ով (468:465), ծնունդների թիվը աճել է 8.2%-ով (697:644) (տես. աղյուսակ 5.4):

 

Աղյուսակ 5.4. Առողջության վիճակը բնութագրող հիմնական ցուցանիշների

դինամիկան Վայոց ձորի մարզում

 

բացարձակ թվեր

.________________________________________________________________________.

|Տարածաշրջան,|Ծնվածների     |Մահացածների   |Բնական աճ     |Մինչև  1      |

|մարզ        |թվաքանակը     |թվաքանակը     |              |տարեկան       |

|            |              |              |              |մահացած       |

|            |              |              |              |երեխաների     |

|            |              |              |              |թվաքանակ      |

|            |______________|______________|______________|______________|

|            |2007|2008|2009|2007|2008|2009|2007|2008|2009|2007|2008|2009|

|____________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|Եղեգնաձորի  | 456| 456| 452| 318| 308| 345| 138| 148| 107|  2 |  7 |  8 |

|____________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|Վայքի       | 159| 179| 156| 107| 106| 110| 52 | 73 | 46 |  1 |  2 |  2 |

|____________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|Ջերմուկի    | 72 | 98 | 87 | 43 | 52 | 42 | 29 | 46 | 45 |  - |  - |  1 |

|____________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|Ընդամենը    | 687| 733| 695| 468| 466| 497| 219| 267| 198|  3 |  9 | 11 |

|մարզ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

.________________________________________________________________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով» 2009 թ. էջ 20,

 

224. Մանկական մահացության կառուցվածքում գերիշխում է նորածնային մահացությունը: Մանկամահացության դեպքերը պայմանավորված են մի շարք գործոններով.

1) գյուղական համայնքներում նախածննդյան և հետծննդյան բժշկական ծառայությունների ցածր մատչելիությամբ,

2) նախածննդյան և հետծննդյան խնամքի վերաբերյալ բնակչության ոչ բավարար իրազեկությամբ,

3) նորածնային բժշկական ծառայությունների ոչ բավարար որակով,

4) գործազրկության բարձր աստիճանով, ընտանիքների և երիտասարդների եկամուտների ցածր մակարդակով և այլն:

225. Մարզի բնակչության առողջական վիճակի մասին կարելի է դատել` ելնելով նաև հիվանդությունների տարածման միտումներից: Այսպես, հիվանդությունների տարածման մասին վկայող տվյալները ցույց են տալիս, որ մարզում վերջին տարիներին մեծ տարածում ունեն դիաբետի (հատկապես ինսուլինաանկախ) բարդություններով հիվանդությունները, չարորակ նորագոյացությունները: Բացի դրանից, մարզի համար լրջագույն խնդիր են սոցիալական հիվանդությունները` տուբերկուլյոզը, հոգեկան խանգարումները, ինչպես նաև մինչև 1 տարեկան երեխաների հիվանդացությունը` հատկապես անեմիայով, որոնց հայտնաբերման բարելավման արդյունքում այդ հիվանդությունները բնութագրող ցուցանիշներում թվացյալ աճ է գրանցվել (տես` Աղյուսակ 5.5):

 

Աղյուսակ 5.5. Հիվանդությունների դինամիկան Վայոց ձորի մարզում

.________________________________________________________.

|Հիվանդություն           |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|2009 թ.|

|________________________|_______|_______|_______|_______|

|Շաքարային դիաբետ        | 668   | 566   | 626   | 702   |

|________________________|_______|_______|_______|_______|

|Հոգեկան հիվանդություններ| 338   | 346   | 327   | 368   |

|________________________|_______|_______|_______|_______|

|Նորագոյացություններ     | 421   | 395   | 396   | 428   |

|________________________|_______|_______|_______|_______|

|Պարբերական հիվանդություն|  54   |  48   |  63   |  59   |

.________________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարանի տվյալներ

 

226. Տարածված վարակիչ հիվանդությունների շարքում առանձնանում է աղիքային վարակիչ հիվանդությունները, հեպատիտը (տես. աղյուսակ 5.6)

 

Աղյուսակ 5.6. Համաճարակային իրավիճակը և տուբերկուլոզով հաշվառված

հիվանդները Վայոց ձորի մարզում

.___________________________________________.

|Հ/Հ|Վարակիչ հիվանդություններ|2007|2008|2009|

|___|________________________|____|____|____|

|   |Եղեգնաձորի ԲԿ           |    |    |    |

|___|________________________|____|____|____|

|1. |Աղիքային վարակներ       | 67 | 25 | 77 |

|___|________________________|____|____|____|

|2. |Վիրուսային հեպատիտ      | 31 | 29 | 4  |

|___|________________________|____|____|____|

|3. |Տուբերկուլոզ            | 27 | 27 | 28 |

|___|________________________|____|____|____|

|   |Վայքի ԲՄ                |    |    |    |

|___|________________________|____|____|____|

|1. |Աղիքային վարակներ       | 9  | 56 | 27 |

|___|________________________|____|____|____|

|2. |Վիրուսային հեպատիտ      | 4  |  4 |  5 |

|___|________________________|____|____|____|

|3. |Տուբերկուլոզ            | 62 | 63 | 65 |

|___|________________________|____|____|____|

|   |ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԱՐԶՈՒՄ        |    |    |    |

|___|________________________|____|____|____|

|1. |Աղիքային վարակներ       | 76 | 81 | 105|

|___|________________________|____|____|____|

|2. |Վիրուսային հեպատիտ      | 36 | 33 |  9 |

|___|________________________|____|____|____|

|3. |Տուբերկուլոզ            | 93 | 90 | 93 |

.___________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարանի տվյալներ

 

227. Մարզում ինֆեկցիոն բաժանմունքները գործում են միայն Եղեգնաձորում և Վայքում, քանի որ Ջերմուկում ինֆեկցիոն բաժանմունք չի գործում` նշված հիվանդների հաշվառումը տարվում է այդ քաղաքների բուժհիմնարկներում: Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի կաբինետները նույնպես տարածաշրջանային են և գործում են նույն երկու հիմնարկներում:

228. Մարզի համար պոտենցիալ վտանգ է ներկայացնում այն փաստը, որ բնակչության մեծ զանգված են կազմում աշխատանքային միգրանտները, որոնք մեկնում են ՁԻԱՀ-ի սեռավարակների բարձր ցուցանիշ ունեցող երկրներ: Այս առումով վարակիչ հիվանդությունների վերաբերյալ բնակչության լայն շերտերի իրազեկման անհրաժեշտությունն ակնհայտ է: «Վայոց ձորի մարզում (2007-2009 թթ.) գրանցվել են ՄԻԱՎ սեռավարակի 6 դեպք և ՁԻԱՀ-ի 1 դեպք:

229. Առողջապահության բնագավառում հիմնական գերակայություն է շարունակում համարվել առաջնային (ամբուլատոր-պոլիկլինիկական) բուժօգնությունը: Սկսած 2006 թվականից ամբուլատոր-պոլիկլինիկական անվճար բուժօգնության ծրագրերում ընդգրկվել է մարզի բնակչությունն ամբողջությամբ` անկախ տարիքից և սոցիալական կարգավիճակից (բացառությամբ ստոմատոլոգիական բուժօգնության, որն անվճար է միայն բնակչության սոցիալապես անապահով խմբերում ընդգրկվածների և մինչև 8 տարեկան երեխաների համար):

230. 2007-2009 թթ. ընկած ժամանակահատվածում աճել են հաճախումներն առաջնային բուժօգնության բուժկանխարգելիչ հաստատություններ (տես. Աղյուսակ 5.7):

 

Աղյուսակ 5.7. Հաճախումների թիվը ամբուլատոր-պոլիկլինիկական

հիմնարկներում (2006-2008 թթ.)

.__________________________________________________.

|                             |2007  |2008  |2009  |

|_____________________________|______|______|______|

|Եղեգնաձորի ԲԿ                | 79713| 85987| 80226|

|_____________________________|______|______|______|

|Վայքի ԲՄ                     | 58239| 61612| 58151|

|_____________________________|______|______|______|

|Ջերմուկի ԱԿ                  | 3913 | 5079 | 5233 |

|_____________________________|______|______|______|

|Հռիփսիմե ԱԿ                  | 7718 | 8528 | 8618 |

|_____________________________|______|______|______|

|Արենի ԱԱՊԿ                   | 6274 | 5360 | 5455 |

|_____________________________|______|______|______|

|Մալիշկայի ԱԱՊԿ               | 3658 | 7643 | 10308|

|_____________________________|______|______|______|

|Զառիթափի ԱԱՊԿ                |   -  |   -  | 1821 |

|_____________________________|______|______|______|

|Աղավնաձորի ԱԱՊԿ              |   -  |   -  | 6925 |

|_____________________________|______|______|______|

|Ընդամենը մարզ                |159515|174209|178746|

.__________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարանի տվյալներ

 

231. Բերված թվերից երևում է, որ մարզում հաճախումներն աճել են 12%-ով (178746:159515): Ինչ վերաբերում է մարզի գյուղական համայնքներին`ապա սկսած 2002 թվականից «Ապավեն համայնքներին» ԲՀԿ-ի և «oxvam» Միջազգային բանկի հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ ցուցաբերվել է որոշակի ֆինանսական և նյութական օժանդակություն մարզի համայնքային բուժկետերին, մասնակի կամ ամբողջությամբ վերանորոգվել են ԲՄԿ-ները:

 

Աղյուսակ 5.8. Վայոց ձորի մարզում մեկ բնակչին ընկնող միջին

ամբուլատոր հաճախումների թիվը (2007-2009 թթ)

._________________________________.

|                  |2007|2008|2009|

|__________________|____|____|____|

|ՀՀ Վայոց ձորի մարզ| 2.8| 3.0| 3.2|

._________________________________.

«Աղբյուրը` ՀՀ սոցիալական վիճակը» վիճակագրական ժողովածու»:

 

232. Առողջապահական համակարգի կառուցվածքային փոփոխությունները - Նախկինում առողջապահական համակարգը գերկենտրոնացված էր: Ամբողջ բնակչության համար երաշխավորված էր անվճար բուժօգնությունը անկախ սոցիալական կարգավիճակից: Մարզում գործում էին 3 կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցներ (մարզի յուրաքանչյուր քաղաքում` մեկական), որոնց կազմում ընդգրկված էին բոլոր բուժհաստատությունները` պոլիկլինիկաներ, ամբուլատորիաներ, բուժակ-մանկաբարձական կետեր և այլն: Համակարգն ամբողջովին ֆինանսավորվում էր բյուջեի միջոցներից` ելնելով սահմանված նորմատիվներից:

233. Անցումային շրջանում և շուկայական մեխանիզմների ներդրման գործընթացի ներքո պարզ դարձավ, որ առողջապահության առկա համակարգի (հագեցած մեծաքանակ և ուռճացված հզորություններով) պահպանումը բյուջետային ֆինանսավորմամբ անարդյունավետ է և անհնար: Համակարգի ֆինանսական ծախսերի օպտիմալացման և ինքնաֆինանսավորման բաղադրիչի զարգացման նպատակով, սկիզբ դրվեց առողջապահության համակարգի կառուցվածքային բարեփոխումներին:

234. Առողջապահական համակարգի ապակենտրոնացման արդյունքում 1996 թ. Վայոց ձորի մարզի առողջապահական հաստատությունների կառավարման իրավասությունները փոխանցվեցին մարզպետարանին: Կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցները բաժանվեցին առանձին հիմնարկների, որոնց տրվեց ինքնուրույն տնտեսվարող սուբյեկտների կարգավիճակ:

 

Աղյուսակ 5.9. Վայոց ձորի մարզի բուժհաստատությունների քանակը,

(2006-2008 թթ.)

.__________________________________________________________________.

|Բուժ.հաստատություններ                     |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Հիվանդանոցներ                             |   2   |   2   |   -   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Բժշկական կենտրոն                          |   -   |   -   |   1   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Բուժական միավորում                        |   1   |   1   |   1   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Պոլիկլինիկաներ                            |   1   |   1   |   -   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Առողջության կենտրոններ                    |   2   |   2   |   2   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Գյուղական բուժ. ամբուլատորիաներ           |   3   |   3   |   -   |

|__________________________________________|_______|_______|_______|

|Առողջության առաջնային պահպանման կենտրոններ|   -   |   -   |   4   |

.__________________________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան

 

5.3.2 Առողջապահական համակարգի ներկայիս հիմնախնդիրները

 

235. Հարկ է նշել, որ բուժհիմնարկների միավորման և օգտագործվող ռեսուրսների օպտիմալացման արդյունքում զգալիորեն բարելավվել է նրանց ֆինանսական վիճակը: Սակայն վերոհիշյալ ինստիտուցիոնալ բնույթի փոփոխությունները բավարար չէին համակարգի լիարժեք վերագործարկման համար: Տարիների ընթացքում մարզի առողջապահական համակարգի առջև կուտակվել են նաև այլ կարևոր խնդիրներ, որոնց լուծումից է այսօր կախված ինչպես առաջնային, այնպես էլ հիվանդանոցային բուժսպասարկման որակի և մատչելիության բարձրացումը: Ստորև ներկայացվում են այդ խնդիրները.

 

Մասնագետներով ապահովվածությունը

 

Աղյուսակ 5.10. Բուժանձնակազմի քանակը ըստ տարեթվերի

.__________________________________________________________.

|                                           |2007|2008|2009|

|___________________________________________|____|____|____|

|Եղեգնաձորի ԲԿ,     - բժիշկներ              |  47|  46|  43|

|                   - բուժքույրեր           | 122| 116| 110|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ| 169| 162| 153|

|___________________________________________|____|____|____|

|Վայքի ԲՄ,          - բժիշկներ              |  34|  33|  33|

|                   - բուժքույրեր           |  69|  68|  68|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ| 103| 101| 101|

|___________________________________________|____|____|____|

|Ջերմուկի ԱԿ,       - բժիշկներ              |   7|   7|   7|

|                   - բուժքույրեր           |  15|  15|  15|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|  22|  22|  22|

|___________________________________________|____|____|____|

|Հռիփսիմե ԱԿ,       - բժիշկներ              |   2|   2|   2|

|                   - բուժքույրեր           |  12|  12|  12|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|  14|  16|  16|

|___________________________________________|____|____|____|

|Արենի ԱԱՊԿ,        - բժիշկներ              |   2|   3|   3|

|                   - բուժքույրեր           |   9|   9|   9|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|  11|  12|  12|

|___________________________________________|____|____|____|

|Մալիշկայի ԱԱՊԿ,    - բժիշկներ              |   -|   2|   2|

|                   - բուժքույրեր           |   -|   8|   8|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|   -|  10|  10|

|___________________________________________|____|____|____|

|Աղավնաձորի ԱԱՊԿ,   - բժիշկներ              |   -|   1|   1|

|                   - բուժքույրեր           |   -|   2|   2|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|   -|   3|   3|

|___________________________________________|____|____|____|

|Զառիթափի ԱԱՊԿ,     - բժիշկներ              |   -|   2|   2|

|                   - բուժքույրեր           |   -|   6|   6|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|   -|   8|   8|

|___________________________________________|____|____|____|

|Եղեգնաձորի         - բժիշկներ              |   2|   2|   2|

|ատամնապրոթեզարան,  - բուժքույրեր           |   1|   1|   1|

|                   - ընդամենը բուժանձնակազմ|   3|   3|   3|

|___________________________________________|____|____|____|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԱՐԶՈՒՄ                           |    |    |    |

|___________________________________________|____|____|____|

|բժիշկներ                                   |  92| 100|  97|

|___________________________________________|____|____|____|

|բուժքույրեր                                | 228| 237| 230|

|___________________________________________|____|____|____|

|ընդամենը բուժանձնակազմ                     | 320| 337| 327|

.__________________________________________________________.

 

236. Նախ և առաջ պետք է նշել, որ օպտիմալացման հետևանքով բուժանձնակազմի թվաքանակը թե ամբուլատոր-պոլիկլինիկական և թե հիվանդանոցային համակարգում աճել էր: Բժիշկների թվաքանակն ավելացել է 5-ով, իսկ միջին բուժանձնակազմինը` 2-ով (տես Աղյուսակ 5.10): Միևնույն ժամանակ բուժմասնագետ/սպասարկվող բնակչություն հարաբերակցությունը պահպանվել և նույնիսկ որոշ չափով աճել է, քանի որ մասնագետների թիվը աճել է, սակայն ազգաբնակչության թվակազմում էական աճ տեղի չի ունեցել: Համեմատած ՀՀ այլ մարզերի հետ Վայոց ձոր մարզի բժիշկ/բնակչություն հարաբերակցության ցուցանիշը բարձր է: (տես. աղյուսակ 5.11)

 

Աղյուսակ 5.11. Բժշկական կադրերը և նրանցով ապահովվածությունը

.__________________________________________________________________

|                 |Բոլոր մասնագիտությունների գծով բժիշկներ        |

|                 |_______________________________________________|

|                 |       2007    |       2008    |       2009    |

|                 |_______________|_______________|_______________|

|                 |Սպասարկ-|10000 |Սպասարկ-|10000 |Սպասարկ-|10000 |

|                 |վող բնա-|բնակչի|վող բնա-|բնակչի|վող բնա-|բնակչի|

|                 |կիչների |հաշվով|կիչների |հաշվով|կիչների |հաշվով|

|                 |թիվը    |      |թիվը    |      |թիվը    |      |

|_________________|________|______|________|______|________|______|

|Եղեգնաձորի       | 35710  | 12.5 |  36110 | 16.0 |  36168 | 15.2 |

|տարածաշրջան      |        |      |        |      |        |      |

|_________________|________|______|________|______|________|______|

|Վայքի տարածաշրջան| 20088  | 16.9 |  19649 | 16.8 |  19678 | 21.3 |

|_________________|________|______|________|______|________|______|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԱՐԶ    | 55798  | 16.5 |  55759 | 17.9 |  55846 | 17.3 |

.__________________________________________________________________

.__________________ ________________________________________________.

|                 | |Միջին բուժանձնակազմ                            |

|                 | |_______________________________________________|

|                 | |       2007    |       2008    |       2009    |

|                 | |_______________|_______________|_______________|

|                 | |Սպասարկ-|10000 |Սպասարկ-|10000 |Սպասարկ-|10000 |

|                 | |վող բնա-|բնակչի|վող բնա-|բնակչի|վող բնա-|բնակչի|

|                 | |կիչների |հաշվով|կիչների |հաշվով|կիչների |հաշվով|

|                 | |թիվը    |      |թիվը    |      |թիվը    |      |

|_________________| |________|______|________|______|________|______|

|Եղեգնաձորի       | | 42219  | 34.1 |  36110 | 42.6 |  36168 | 39.2 |

|տարածաշրջան      | |        |      |        |      |        |      |

|_________________| |________|______|________|______|________|______|

|Վայքի տարածաշրջան| | 20088  | 37.8 |  19649 | 41.2 |  19678 | 44.7 |

|_________________| |________|______|________|______|________|______|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԱՐԶ    | | 55798  | 40.9 |  55759 | 42.5 |  55846 | 41.1 |

.__________________ ________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան

 

237. Աղյուսակ 5.11-ից երևում է, որ առողջապահության բնագավառի օպտիմալացումից հետո ավելացել է և ավագ և միջին բուժաշխատողների թիվը: Այսպես, մարզի մասշտաբով բժիշկների թիվը 10000 բնակչի հաշվով աճել է 0.8%-ով, կամ բացարձակ մեծությամբ 5 բժիշկ, իսկ բուժքույրերի թիվը այդ նույն ժամանակաշրջանում աճել է 0.2%-ով, կամ բացարձակ մեծությամբ 2-ով:

238. Ընտանեկան բժիշկներ - Ընտանեկան բժշկության համակարգի ներդրումը մեծապես նպաստեց գյուղական համայնքների բուժսպասարկման մատչելիության բարձրացմանը:Մարզում ընտանեկան բժշկության կայացման համար 17 բժիշկ և 28 բուժքույր արդեն վերապատրաստվել են:

239. Նյութատեխնիկական բազան - Համաշխարհային բանկի աջակցությամբ իրականացված «Առողջապահության ֆինանսավորման և առողջության առաջնային պահպանման զարգացման» ծրագրով 1998-2003 թթ. ընթացքում կառուցվել են Մալիշկա, Աղավնաձոր, Զառիթափի համայնքների ամբուլատորիաները և Ջերմուկի ԸԲԳ-ը, որոնք հագեցվել են բժշկական սարքավորումներով, պարագաներով ու կահույքով; Վերոնշյալ ամբուլատորիաներին հատկացվել են բուժօգնության մեքենաներ: Եղեգնաձորի պոլիկլինիկային հատկացվել է ախտորոշիչ սարքավորումների հավաքածու: Վայքի, Եղեգնաձորի հիգիենիկ հակահամաճարակային կայանների բակտերիոլոգիական լաբորատորիաներին հատկացվել են լաբորատոր սարքավորումներ: Վայոց ձորի ՀՀՀԿ-ին հատկացվել է շարժական լաբորատորիա` բուժօգնության մեքենա իր սարքավորումներով:

240. Համաշխարհային բանկի աջակցությամբ իրականացվող «Առողջապահության համակարգի արդիականացում» թիվ 3920 վարկային ծրագրով 2008 թ. կառուցվել է Վայոց ձորի Արենիի առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի նոր շենքը: Մարզի «Արենի առողջության առաջնային պահպանման» և Շատինի «Հռիփսիմե» առողջության կենտրոններին տրամադրվել են համակարգչային սարքավորումների հավաքածուներ: Ընդհանուր առմամբ, վարկային ծրագրերով Վայոց ձորի մարզում կատարվել է 495 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով ներդրում:

241. Ծառայությունների որակի բարելավման ֆինանսական խթանների բացակայությունը - 2003 թ. համեմատ գրեթե երեք անգամ ավելացել է բուժանձնակազմի աշխատավարձը: Վերջին հինգ տարիների ընթացքում գրեթե 2.8 անգամ ավելացել է մեկ հիվանդին բաժին ընկնող պետության կողմից տրամադրված գումարի չափը (գլոբալ բյուջեի աճ 2.8 անգամ 419480:150295):

242. Սակայն հիվանդանոցային համակարգը նույնպես վերափոխման կարիք ունի: Բյուջետային ֆինանսավորմամբ նմանատիպ հիվանդանոցային համակարգ պահելը դժվար է: Փաստորեն, հատկացվող բյուջետային միջոցները ուղղված են ոչ թե բուժօգնության ապահովմանը, այլ համակարգի պահպանմանը: Այսպես, օպտիմալացման հետևանքով վերջին տարիների ընթացքում մահճակալային ֆոնդը նվազել է 50%-ով, (95:190): Սակայն տվյալները վկայում են, որ մահճակալային ֆոնդը շարունակում է գործել զգալի թերծանրաբեռնված` ընդ. 45-50%-ով, որի հիմնական պատճառը բնակչության ցածր դիմելիությունն է:

243. Բուժհիմնարկների բյուջեները ձևավորելու համար, վերադասից (ՀՀ առողջապահության նախարարություն, ՀՀ ԱՆ պետական առողջապահական գործակալություն) ստացված թվերը դեռևս 2001 թ. մարդահամարի տվյալներ են, որի հիման վրա բյուջեները արդարացի չեն ձևավորվում, այդ պատճառով դժգոհություններ են առաջանում բուժհիմնարկների տնօրենների մոտ: Առաջարկվում է ՀՀ ԱՆ ՊԱԳ-ին հսկիչ թվերը իջեցնել տեղերին` սահմանելով որոշակի կայուն տոկոսներ ազգաբնակչության տվյալ տարիքային խմբերին:

244. Ինչպես առաջնային բուժօգնության, այնպես էլ հիվանդանոցային ցանցի համար արդիական են նյութատեխնիկական բազայի բարելավման խնդիրները: Վերջին տասը տարիների ընթացքում ուշադրության կենտրոնում է եղել ամբուլատոր համակարգը, իսկ հիվանդանոցային համակարգը` մղվելով երկրորդ պլան, հետ է մնացել թե' սարքավորումների, և թե կադրերի վերապատրաստումների առումով:

245. 2003-2006 թթ. ընթացքում մարզի առողջապահական հաստատություններում վերանորոգման աշխատանքներից բացի իրականացվել են նաև տեխնիկական վերազինմանն ուղղված միջոցառումներ (տես. աղյուսակ 5.12)

 

Աղյուսակ 5.12. Վայոց ձոր մարզի առողջապահական հաստատությունների

համար ձեռք բերված սարքավորումների ցանկ (2003-2006 թթ.).

(հազ. դրամ)

.____________________________________________________________________.

|                 |Անհատույց օգտագործման հանձնված սարքավորումներ     |

|                 |__________________________________________________|

|                 |Անվանում                    |Քանակ|Գին    |Գումար |

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|«Եղեգնաձորի ԲԿե-ի|Բիոքիմիական անալիզատոր      |  1  | 2620.0| 2620.0|

|հիվանդանոց       |                            |     |       |       |

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Շարժական սոնոգրաֆ           |  1  | 8024.8| 8024.8|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Շարժական արտածծիչ           |  1  |  460.5|  460.5|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Անզգայացման սարք            |  1  | 8506.5| 8506.5|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Նորածնի քյուվեզ             |  1  | 6984.1| 6984.1|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Հիվանդի տեղափոխման սայլակ   |  1  |  532.5|  532.5|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Վիրահատական գործիքների      |  1  |  843.2|  843.2|

|                 |հավաքածու                   |     |       |       |

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Դեֆիբրիլյատոր               |  1  | 3441.8| 3441.8|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Համակարգիչ                  |  1  |  579.6|  579.6|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Ընդամենը                    |  -  |   -   |31992.0|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|«Վայքի           |Վիրահատական գործիքների      |  1  | 8770.0| 8770.0|

|բուժմիավորում»   |հավաքածու                   |     |       |       |

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Սոնոգրաֆ (ստացիոնար)        |  1  |16200.0|16200.0|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Բիոքիմիական անալիզատոր (մեծ)|  1  | 4569.0| 4569.0|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Անզգայացման սարք            |  1  | 9722.0| 9722.0|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Էլեկտրասրտագրիչ երեք        |  1  | 1561.0| 1561.0|

|                 |գրանցուղանի                 |     |       |       |

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Վերակենդանացման հավաքածու   |  1  | 7795.5| 7795.5|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Համակարգիչ                  |  1  |  578.6|  578.6|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |Ընդամենը                    |  -  |   -   |49196.1|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|«Ջերմուկի ԱԿԵ    |Համակարգիչ                  |  2  |  578.6| 1157.2|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|«Հռիփսիմե ԱԿԵ    |Համակարգիչ                  |  1  |  453.0|  453.0|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|«Արենի ԱԱՊԿԵ     |Համակարգիչ                  |  1  |  578.6|  578.6|

|_________________|____________________________|_____|_______|_______|

|                 |ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԱՐԶՈՒՄ            |  -  |   -   |83376.9|

.____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան

 

5.3.3 Առողջապահական ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարությունը

 

246. ՀՀ Կառավարության կողմից հաստատված ԿԶԾ-ի առողջապահության ոլորտի հանրապետական միջոցառումները կունենան անմիջական ազդեցություն Վայոց ձորի մարզի վրա: Մասնավորապես կարևորվում են ընտանեկան բժշկության արագացման, համակարգի ֆինանսավորման մեխանիզմների բարելավման, գյուղական բնակչության բուժօգնության բարելավման, հիվանդանոցային համակարգում պետական միջոցների արդյունավետ օգտագործման, մոր և մանկան առողջության պահպանման, վերարտադրողական առողջության բարելավման, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի սեռավարակի, վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ուղղություններն ու նրանց համապատասխան մշակված միջոցառումները: Այդ միջոցառումները տարածքային մակարդակով լրացնելու և հետևաբար ուժեղացնելու համար նպատակահարմար է մշակել առողջապահության համակարգի զարգացման միջոցառումները` ուշադրություն դարձնելով մարզային յուրահատկություններին:

247. Ք. Եղեգնաձորում գործում է մարզային արյան կաբինետ որտեղ անցկացվում է թեստավորում Վայոց ձորի ազգաբնակչության համար: Տուբերկուլյոզով հիվանդներին սպասարկում են Եղեգնաձորի և Վայքի տուբերկուլոզային կաբինետները:

248. Քանի որ Վայոց ձորի մարզը հատուկ վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների առումով համարվում է անապահով բնակավայր, հատկապես տուլարեմիայի, ժանտախտի տեսակետից` պետք է հատուկ ուշադրություն դարձնել կրծողների դեմ պայքարի միջոցառումներին:

 

.______________________________________.

|Վայոց ձորի մարզի բնակչության առողջական|

|           վիճակի բարելավում          |

.______________________________________.

/|\

.________________________________________________________.

|Վայոց ձորի մարզում բուժսպասարկման որակի և  մատչելիության|

|                     բարձրացում                         |

.________________________________________________________.

/|\             /|\               /|\             /|\

.________________. .______________. ._________________. .__________.

|    Առաջնային   | |Առաջնային և   | |Տարափոխիկ        | |Համակարգի |

| բուժօգնության  | |երկրորդային   | |հիվանդությունների| |կառավարման|

|որակի բարելավում| |բուժօգնության | |և  ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի   | |բարելավում|

|                | |հաստատություն-| |սեռավարակի       | |          |

|                | |ների          | |կանխարգելման     | |          |

|                | |նյութատեխնիկա-| |ուժեղացում       | |          |

|                | |կան բազայի    | |                 | |          |

|                | |բարելավում    | |                 | |          |

.________________. .______________. ._________________. .__________.

 

ՀԱՅՏ-ՊԱՀԱՆՋԱՐԿ

2011-2014 թթ. կենտրոնացված միջոցներով նորագույն բժշկական

սարքավորումների և գործիքների ձեռք բերման համար /»Տաք չոր օդային

մանրազերծիչ»-ը գործում է օզոնով, իսկ «Չորացնող պահարան/գործիքների

ախտահանման մեքենանե-գոլորշով/

(հազ. դրամ)

.__________________________________________________________________.

|Հ/Հ|Սարքավորումների անվանումը                 |Քա- |Մեկ    |Արժեքը|

|   |                                          |նակը|միավորի|      |

|   |                                          |    |գինը   |      |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|1. |Հետծննդյան ուղիների ստուգման գործիքների   |  2 |  200  | 400  |

|   |հավաքածու                                 |    |       |      |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|2. |Պտղահատման գործիքների հավաքածու           |  1 |  200  | 200  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|3. |Նորածնի կշեռք                             |  2 |  130  | 260  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|4. |Հասակաչափ նորածնի                         |  2 |   30  |  60  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|5. |Փաթաթման սեղան տաքացվող                   |  4 |  2592 | 10368|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|6. |Նարկոզի ապարատ                            |  1 |  8677 | 8677 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|7. |Կարդիոմոնիտոր նորածնի                     |  1 |  2500 | 2500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|8. |Մանկական արհեստական շնչառության ապարատ    |  1 |  2000 | 2000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|9. |Վիրահատական գործիքների հավաքածու          |  2 |  450  | 900  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|10.|Հղիության ընդհատման հավաքածու             |  2 |  220  | 440  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|11.|Վակուում-էքսկոխլեատոր                     |  2 |  400  | 800  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|12.|Մեծահասակների կշեռք                       |  2 |  200  | 400  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|13.|Տաք չոր օդային մանրազերծիչ                |  2 |  360  | 720  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|14.|Մանկաբարձական մահճակալ Ռախմանովի          |  4 |  500  | 2000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|15.|Ֆոտոթերապիայի լամպ                        |  2 |  150  | 300  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|16.|Արտածծիչ էլեկտրական                       |  7 |  460  | 3220 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|17.|Թթվածնի կենտրոնացված մատակարարման համակարգ|  1 |  3200 | 3200 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|18.|Հիվանդի տեղափոխման պատգարակ               |  2 |   533 | 1066 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|18.|Գոլորշային մանրէազերծիչ                   |  3 |  2300 | 6900 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|20.|Դիահերձման սեղան                          |  1 |  2000 | 2000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|21.|Դիակի պահպանման սառնարան երկու տեղանոց    |  1 |  3000 | 3000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|22.|Օդային չորացման պահարան                   |  2 |  800  | 1600 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|23.|Թոքերի արհեստական շնչառության սարք (ԹԱՇ)  |  2 | 11528 | 23056|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|24.|Վիրահատական սեղան                         |  2 |  8100 | 16200|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|25.|Կարդիոմոնիտոր մեծի                        |  1 |  2500 | 2500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|26.|Էլեկտրոկարդիոգրաֆ                         |  4 |  2700 | 10800|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|27.|Շարժական ռենտգեն ապարատ                   |  5 |  4500 | 22500|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|28.|Անալիզատոր կլինիկական                     |  1 |  774  | 1548 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|29.|Իմունոֆերմենտային անալիզատոր              |  1 |  1130 | 1130 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|30.|Չորացման պահարան                          |  4 |  800  | 3200 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|31.|Ռենտգեն թիթեղների արտածման բաք            |  2 |  160  | 320  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|32.|Տրավմատոլոգիական գործիքների հավաքածու     |  1 |  450  | 450  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|33.|Առաստաղի անստվեր լամպ 12 տեղանոց          |  2 |  1700 | 3400 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|34.|Ատամնաբուժական համալիր                    |  1 |  2500 | 2500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|35.|Ֆլյուրոգրաֆ                               |  1 |  5000 | 5000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|36.|Մինչև  1 տարեկան երեխաների հասակաչափ      |  1 |  120  | 120  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|37.|Գինեկոլոգիական հայելի                     |  1 |  80   |  80  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|38.|Մանկաբարձական ստետոսկոպ էլեմենտով         |  1 |  30   |  30  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|39.|Արգանդային զոնդ                           |  1 |  30   |  30  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|40.|Գնդակցան                                  |  1 |   5   |  5   |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|41.|Սեղմիչներ                                 |  2 |   5   |  10  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|42.|Պապ քսուկ վերցնելու համար հավաքածու       |  1 |  200  | 400  |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|43.|Ծննդաբերական սեղան                        |  1 |  2500 | 2500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|44.|Կյուվեզ                                   |  1 |  2500 | 2500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|45.|Շտապ օգնության մեքենաներ                  |  5 |  6000 | 30000|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|46.|Մանկական համայնցների համար ավտոմեքենա     |  1 |  6000 | 6000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|47.|Էլեկտրոսրտագրության ապարատ                |  1 |  3000 | 3000 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|48.|Ստոմատոլոգիական բազկաթոռ                  |  3 |  600  | 1800 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|49.|Մանրէասպան լամպ                           | 20 |   20  |  400 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|50.|Պատգարակներ                               |  2 |  150  |  300 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|51.|Շարժական հոդակապային սեղան                |  1 |  250  |  500 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|52.|Անալիզատոր բիոքիմիական                    |  2 |  8000 | 16000|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|53.|Սառնարան                                  |  4 |  200  |  800 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|54.|Սոնոգրաֆ                                  |  1 | 16000 | 16000|

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|55.|Ճեղքային լամպ                             |  1 |  2660 | 2660 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|56.|«A» և»B»  1 էխոսկաններ                |  1 |  2280 | 2280 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|57.|Միկրովիրաբուժական բինոկուլյար միկրոսկոպ   |  1 |  1900 | 1900 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|58.|Ավտոռեֆկերատոմետր                         |  1 |  2280 | 2280 |

|___|__________________________________________|____|_______|______|

|   |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                  |    |       |249210|

.__________________________________________________________________.

 

Գծապատկեր 4. Առողջապահության ոլորտի հիմնախնդիրների «ծառը»

 

._______________________________________________.

|Առողջապահական համակարգի ցածր արդյունավետություն|

._______________________________________________.

.________________.         .___________________________________.

|Բժշկական        | .______>|Բժշկական ծառայությունների ցածր որակ| <_______.

|ծառայությունների| |       .___________________________________.         |

|(երկրորդային    | |                                                     |

|օղակ) ցածր      | |                                                     |

|մատչելիություն  | |                                                     |

.________________. |                         /|\                         |

.____/|\___.   |    .____________________________________________.   |

.________.|.______.| ._____..________.._____.  .________..________..____.|

|Բնակչու-|||Պետպատ|| |Ընտա-||Շրջիկ   ||Առան-|  |Կադրերի ||Բժշկական||Կադ-||

|թյան    |||վերի  || |նեկան||բժշկական||ձին  |  |վերապատ-||նոր     ||րերի||

|անվճա-  |||ծավալ-|| |բժիշկ||խմբերի  ||բուժ |  |րաստման ||տեխնոլո-||ծերա||

|րունա-  |||ների  ||.|ների ||աշխատան-||մաս- |  |դժվարու-||գիաների ||ցում||

|կություն|||սահմա-||||սակա-||քի      ||նագետ|  |թյուններ||վերաբեր-||    ||

|        |||նափա- ||||վու- ||շարունա-||ների |<_|        ||յալ նոր ||    ||

|        |||կու-  ||||թյուն||կականու-||պակաս|  |        ||տեղեկատ-||    ||

|        |||թյուն ||||     ||թյան    ||     |  |        ||վություն||    ||

|        |||      ||||     ||անորոշու||     |  |        ||ստանալու||    ||

|        |||      ||||     ||թյուն   ||     |  |        ||անմատչե-||    ||

|        |||      ||||     ||        ||     |  |        ||լիու-   ||    ||

|        |||      ||||     ||        ||     |  |        ||թյուն   ||    ||

.________.|.______.||._____..________.._____.  .________..________..____.|

._____|________||____.       ._______________________________________|

\|/    |        ||            |        |       |       |              |

.________.|.______.||.______.._______.._______.._____..________.  ._______.

|Հեռավոր |||Բնակ- ||||Հակահա||Բուժանձ||Անձնա- ||Դեղո-||Բուժհիմ-|  |Որոշակի|

|շրջաննե-|||չու-  ||||մաճարա||նակազմի||կազմի  ||րայքա||նարկների|  |բժշկա- |

|րում    |||թյան  ||||կային ||սպա-   ||ցածր   ||յին  ||նյութա- |  |կան    |

|բուժ-   |||ցածր  ||||միջոցա||սարկման||աշխատա-||ապա- ||տեխնիկա-|  |սարքա- |

|սպաս.   |.|իրազե-||.|ռումնե||ոչ     ||վարձ   ||հովվա||կան     |<_|վորում-|

|անմատչե-| |կու-  || |րի սա-||բավարար||(երկրոր||ծու- ||բազայի  |  |ների և |

|լիու-   | |թյան  || |կավու-||մակար- ||դային  ||թյան ||ոչ      |  |գույքի |

|թյուն   | |մակար-|| |թյուն ||դակ    ||օղակ)  ||պակաս||բավարար |  |սակավու|

|        | |դակ   || |      ||       ||       ||     ||վիճակ   |  |թյուն  |

.________. .______.| .______.._______.._______.._____..________.  ._______.

/|\   |             /|\       /|\    /|\      /|\      /|\

.____.    |              .__________________________________.

.________________. | ._______.     ._______.    .___________.   .________.

|Առողջապահական   | | |Սանիտա-|     |Պետպատ-|    |Բուժհիմ-   |   |Շենքային|

|համակարգի       | | |րահի-  |     |վերի   |    |նարկների   |   |պայման- |

|կառավարման ցածր | | |գիենիկ |     |ծավալ- |    |(հատկապես  |   |ների ոչ |

|արդյունավետու-  | | |նորմերի|     |ների   |    |երկրորդային|   |բարվոք  |

|թյուն           | |_|և  վե- |     |սահմանա| <__|օղակ)      |__>|վիճակ   |

.________________. | |րահսկո-|     |փակում |    |ֆինանսական |   |        |

/|\        | |ղության|     |       |    |միջոցների  |   |        |

|         | |թույլ  |     |       |    |սահմանա-   |   |        |

|         | |մակար- |     |       |    |փակություն |   |        |

|         | |դակ    |     |       |    |           |   |        |

|         | ._______.     ._______.    .___________.   .________.

|         |                                    /|\

|         |                                 .______________.

.________________. | .____________________. ._______________. .___________.

|Կառավարման      | | |Մարզերի նկատմամբ    | |Բյուջետային ոչ | |Ստվերայնու-|

|ժամանակակից     | | |տարբերակված մոտեցման| |բավարար        | |թյան ոչ    |

|մեթոդների,      | | |բացակայություն      | |հատկացումներ   | |պաշտոնական |

|հմտությունների  | ._|(լեռնային գործակից  | |հատկապես       | |վարձավճար- |

|պակաս           |   |հաշվի չառնելը, երկար| |առողջապահության| |ների/ առկա-|

|                |   |ձմեռվա առկայության  | |երկրորդային    | |յություն   |

|                |   |անտեսելը և  այլն)   | |օղակում        | |           |

.________________.   .____________________. ._______________. .___________.

 

Աղյուսակ 5.13. Հազարամյակի զարգացման նպատակներն առողջապահության

ոլորտում

._____________________________________________________________________.

|Նպատակ և         |Ցուցանիշ            |2003 |2004|2006|2010|2013|2015|

|խնդիրներ         |                    |     |    |    |    |    |    |

|______________________________________|______________________________|

|Նպատակ 4. Կրճատել մանկական            |                              |

|մահացությունը                         |                              |

|______________________________________|______________________________|

|                 |13. Մինչև  5        |  5.6| 5.3| 4.4| 3.0| 1.5|  .0|

|                 |տարեկանների         |     |    |    |    |    |    |

|                 |մահացության         |     |    |    |    |    |    |

|                 |մակարդակը           |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |14. Մինչև  1        |  3.2| 3.0| 2.2| 1.0|  .8|  .5|

|                 |տարեկանների         |     |    |    |    |    |    |

|                 |մահացությունը (ԿԶԾ) |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     | 2.47|    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |15. Կարմրուկի դեմ   |     |    |    | 95%|    | 98%|

|                 |պատվաստումներում    |     |    |    |    |    |    |

|                 |մինչև  2 տարեկան    |     |    |    |    |    |    |

|                 |երեխաների/23 ամսական|     |    |    |    |    |    |

|                 |29 օրական/ երեխաների|     |    |    |    |    |    |

|                 |ընդգրկվածություն    |     |    |    |    |    |    |

|                 |կշիռը, (ԿԶԾ) (%)    |     |    |    |    |    |    |

|_________________|____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     |     |    |    |    |    |    |

|______________________________________|______________________________|

|Նպատակ 5. Մոր առողջության բարելավում  |                              |

|______________________________________|______________________________|

|                 |16. Մայրական        |     |    |    |    |    |    |

|                 |մահացության մակարդակ|     |    |    |    |    |    |

|                 |(ԿԶԾ)               |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |17. Բժշկական որակյալ|     |    |    |  8 |    |  8 |

|                 |անձնակազմի կողմից   |     |    |    |    |    |    |

|                 |ընդունված ծնունդների|     |    |    |    |    |    |

|                 |տեսակարար կշիռը,    |     |    |    |    |    |    |

|                 |(ԿԶԾ), (%-ով)       |     |    |    |    |    |    |

|_________________|____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     | 4.7 |    |    |  7 |    | 8  |

|______________________________________|______________________________|

|Նպատակ 6: Պայքարել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի,       |                              |

|մալարիայի և  այլ վարակիչ              |                              |

|հիվանդությունների դեմ                 |                              |

|______________________________________|______________________________|

|                 |19. պահպանակների    |     |    |    | 3% |    | 4% |

|                 |օգտագործման աստիճանը|     |    |    |    |    |    |

|                 |(ԿԶԾ)               |     |    |    |    |    |    |

|                 |____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |24. Պալարախտի       |     |    |    | 600|    | 300|

|                 |դեպքերի             |     |    |    |    |    |    |

|                 |հայտնաբերում և      |     |    |    |    |    |    |

|                 |բուժում             |     |    |    | 00%|    | 00%|

|_________________|____________________|_____|____|____|____|____|____|

|                 |Վայոց ձորի մարզ     |  5  | 2  | 0  |  2 |  2 |  0 |

._____________________________________________________________________.

 

5.3.4 Առողջապահության ոլորտի ֆինանսավորումը

 

249. Ընդհանուր առմամբ, պետական բյուջեի հատկացումները` 2000 թ.-ի համեմատությամբ, վերջին տարիներին նվազում էին և միայն 2004 թ.-ին դրանք հասան նորից նույն մակարդակին, իսկ հետագայում ավելի ավելացան: Այդ նույն միտումն է նկատվում առողջապահական առանձին օղակները դիտարկելիս: Այսպես, բուժսպասարկման առաջնային օղակի ծախսերը 2004 թ.-ին 10.9%-ով գերազանցել են 2000 թ.-ի ծախսերի ծավալը: Հիվանդանոցային բուժօգնության գծով 2000 թ.-ի համեմատ ծախսերը աճել են 16%-ով:

250. Սկսած 2005 թ.-ից Վայոց ձորի մարզի առողջապահության ոլորտի գրեթե բոլոր ուղղություններով պետական հատկացումները ավելացել են գրեթե 30-35%-ով` տարեկան կտրվածքով: Ընդ որում, առաջնային բուժօգնության ֆինանսավորումը, որպես առողջապահության զարգացման գերակա ուղղություն, աճում է առաջանցիկ տեմպերով: Հավանաբար դա հնարավորություն կընձեռի բարելավելու ոչ միայն սոցիալապես խոցելի խմբերի, այլ նաև ողջ բնակչության առաջնային բուժսպասարկման մատչելիությունը:

251. 2009 թվականին, 2008 թվականի համեմատ, առողջապահությանը պետական բյուջեից հատկացումները նվազել են 3.5 մլն դրամով, որը պայմանավորված է տնտեսական ճգնաժամով: Ելնելով ոլորտում վարվող պետական քաղաքականությունից և հիմնական գերակայություններից` սահմանափակ բյուջեի 40.6 տոկոսը կուղղվի բնակչության առողջության առաջնային պահպանման ապահովմանը, որը կկազմի առողջապահության ընդհանուր ծախսերի 37.6%-ը, 2010 թ.-ին` 37.5%-ը, 2010 թ.-ին` 37.6%-ը:

252. Ինչ վերաբերում է մարզի գյուղական համայնքներին` հատկապես հեռավոր և սահմանամերձ համայնքներին, ապա միջազգային բարեգործական կազմակերպությունների աջակցությամբ տարվում են հիմնարար աշխատանքներ համայնքային բուժհիմնարկների արդիականացման ուղղությամբ: Սակայն, կազմակերպության աշխատանքների ավարտից հետո խնդիրը մնում է չլուծված: Հետևաբար կառավարությունը պետք է պատասխանատվություն ստանձնի` շարունակելու գյուղական համայնքների բնակչության բուժսպասարկման ապահովման գործը:

253. 2011-2014 թթ. ժամանակահատվածում ՀԲ-ի կողմից տրամադրված միջոցներով առողջապահության ոլորտում կիրականացվի Առողջապահության համակարգի երկրորդ վարկային ծրագիրը, որի նպատակն է բարելավել բուժօգնության որակն ու մատչելիությունը, իրականացնել առողջապահության համակարգի օպտիմալացման այնպիսի ռազմավարություն, որը կբարձրացնի համակարգի արդյունավետությունը:

254. Ստորև ներկայացվում է Վայոց ձորի մարզի առողջապահության ոլորտին տրամադրվող պետական բյուջեի միջոցների ծավալն` ըստ տարիների. հատկացումները գլոբալ բյուջեից` 2005 թ. - 274.0 մլն. դրամ, 2006 թ. - 303.1 մլն. դրամ, 2007 թ. - 349.3 մլն. դրամ, 2008 թ. - 403.3 մլն. դրամ, 2009 թ. - 417.0 մլն. դրամ:

255. Վայոց ձորի մարզի առողջապահության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 5.3.1-ում:

 

5.3.5 Առողջապահության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր           |Արդյունքային ցուցանիշ     |Ռիսկեր          |

|_________________________|__________________________|________________|

|Ոլորտային նպատակ`        |1. Մինչև  1 տարեկան       |Առողջապահության |

|Բարելավել բուժսպասարկման |երեխաների մահացություն,   |համար պետական   |

|մատչելիությունը և  որակը |1000 կենդանածինների հաշվով|բյուջեի ծախսերը |

|Վայոց ձորի մարզում       |2. Մինչև  5 տարեկան       |շարունակելու են |

|                         |երեխաների մահացություն,   |աճել համաձայն ՀՀ|

|                         |1000 կենդանածինների հաշվով|կառավարության   |

|                         |3. Մայրական մահացություն, |ծրագրային       |

|                         |100000 կենդանածինների     |ցուցանիշների:   |

|                         |հաշվով                    |                |

|                         |4. Հաճախումների քանակն    |Ֆինանսական      |

|                         |ամբուլատոր-պոլիկլինիկական |միջոցները       |

|                         |հիմնարկներում, հազ. մարդ  |բաշխված են և    |

|                         |5. Հաճախումների քանակն    |ժամանակին       |

|                         |ամբուլատոր-պոլիկլինիկական |հատկացված:      |

|                         |հիմնարկներում մեկ բնակչի  |                |

|                         |հաշվով                    |                |

|                         |6. Որակյալ բժշկական       |                |

|                         |միջամտությամբ ընթացած     |                |

|                         |ծնունդները                |                |

|                         |7. Բնակչության            |                |

|                         |հիվանդացությունը սեռական  |                |

|                         |ճանապարհով փոխանցվող      |                |

|                         |հիվանդություններով,       |                |

|                         |դեպքերի թիվը 100000 բնակչի|                |

|                         |հաշվով                    |                |

|                         |8. ՄԻԱՎ տարածվածության    |                |

|                         |աստիճանը, վարակակիրների   |                |

|                         |թիվը` 100000 բնակչի հաշվով|                |

|                         |9. Բնակչության            |                |

|                         |հիվանդացությունը ակտիվ    |                |

|                         |տուբերկուլյոզով` դեպքերի  |                |

|                         |թիվը 100000 բնակչի հաշվով |                |

|_____________________________________________________________________|

|1. Մարզում առողջության պահպանման առաջնային բուժօգնության             |

|ծառայությունների բարելավում, ինչը կնպաստի բուժօգնության որակի        |

|բարելավմանը, մայրական և  մանկական հիվանդացությունների և  մահացության |

|նվազմանը, ծնելիության և  բնակչության բնական աճի բարձրացմանը:         |

|_____________________________________________________________________|

|1.1 Բժշկական անձնակազմի  |Վերապատրաստված բժիշկների  |Առողջության     |

|վերապատրաստում`          |և  բուժքույրերի թիվը      |պահպանման       |

|առավելագույնս            |ամբուլատոր-պոլիկլինիկական |առաջնային օղակի |

|ուշադրություն դարձնելով  |մակարդակի անձնակազմի      |անձնակազմը      |

|գյուղական                |ընդհանուր թվում, %        |կանոնավոր կերպով|

|բուժամբուլատորիաների     |                          |մասնակցում է    |

|աշխատակազմին             |                          |դասընթացների և  |

|                         |                          |կիրառում է      |

|                         |                          |վերապատրաստումից|

|                         |                          |ստացած          |

|                         |                          |գիտելիքները:    |

|                         |                          |                |

|                         |                          |Մասնագետների    |

|                         |                          |արտահոսքը       |

|                         |                          |ցածր է:         |

|_________________________|__________________________|________________|

|1.2 Մոր և  մանկան        |Մինչև  1 տարեկան երեխաների|Երեխաներ ունեցող|

|առողջության վերաբերյալ   |մահացություն, 1000        |կանայք և  հղի   |

|կանանց համար դասընթացների|կենդանածինների հաշվով     |կանայք ցանկանում|

|կազմակերպում             |                          |են մասնակցել    |

|                         |Մինչև  5 տարեկան երեխաների|դասընթացների և  |

|                         |մահացություն, 1000        |օգտվել խնամքի   |

|                         |կենդանածինների հաշվով     |ծառայություննե- |

|                         |                          |րից:            |

|                         |Մայրական մահացություն,    |                |

|                         |100000 կենդանածինների     |Բուժանձնակազմը  |

|                         |հաշվով                    |և  ծնողները     |

|                         |                          |համագործակցում  |

|                         |                          |են միմյանց հետ: |

|_________________________|__________________________|                |

|1.3 Հղի կանանց համար     |Որակյալ բժշկական          |                |

|նախածննդյան խնամքի       |միջամտությամբ ընթացած     |                |

|կազմակերպում             |ծնունդների տեսակարար      |                |

|                         |կշիռը, %                  |                |

|                         |                          |                |

|                         |Մայրական մահացություն,    |                |

|                         |100000 կենդանածինների     |                |

|                         |հաշվով                    |                |

|_________________________|__________________________|                |

|Պատվաստումներում         |Երեխաների քրոնիկ          |                |

|բնակչության նպատակային   |թերսնուցման և             |                |

|խմբերի ժամանակին և       |սակավարյունության դեպքերի |                |

|ամբողջական               |քանակ                     |                |

|ընդգրկվածություն, %      |                          |                |

|                         |Պատվաստվածների տեսակարար  |                |

|                         |կշիռը բնակչության         |                |

|                         |ընդհանուր թվում, %        |                |

|_____________________________________________________________________|

|2. Գյուղական բնակավայրերում առողջության պահպանման առաջնային          |

|ծառայությունների մատչելիության բարձրացում, որի արդյունքում մարզի     |

|բնակչության գերակշռող մեծամասնությունը հնարավորություն կունենա       |

|օգտվելու որակյալ առաջնային բուժօգնության ծառայություններից:          |

|_____________________________________________________________________|

|Գյուղական համայնքներում  |Գյուղական համայնքների     |Կառավարության   |

|(հատկապես հեռավոր և      |բնակչության %, որը օգտվել |կողմից հաստատված|

|սահմանամերձ) շրջիկ       |է շրջիկ բժշկական խմբերի   |առողջապահական   |

|բժշկական խմբերի կանոնավոր|ծառայություններից         |ծրագրերը        |

|այցելությունների         |                          |իրագործվում են  |

|կազմակերպում             |Շրջիկ բժշկական խմբերի     |գյուղական       |

|                         |ծառայությունների որակից   |վայրերում:      |

|                         |գյուղական բնակչության     |                |

|                         |բավարարվածության աստիճան  |Շրջիկ           |

|                         |                          |բուժսպասարկման  |

|                         |                          |ծառայություն    |

|                         |                          |իրականացնող     |

|                         |                          |անձնակազմն      |

|                         |                          |առկա է:         |

|_____________________________________________________________________|

|3. Բուժսպասարկման ենթակառուցվածքի (առաջնային և  երկրորդային) և       |

|նյութատեխնիկական բազայի բարելավում, ինչը կնպաստի ծառայությունների    |

|արդյունավետության և  որակի բարձրացմանը:                              |

|_____________________________________________________________________|

|3.1 Բժշկական             |Վերանորոգված              |Շենքերի,        |

|հաստատությունների        |բուժհիմնարկների տեսակարար |սարքավորումների,|

|(հատկապես գյուղական)     |կշիռը, %                  |շրջիկ           |

|շենքային պայմանների      |                          |բուժսպասարկման  |

|բարելավում               |                          |պարագաների      |

|_________________________|__________________________|պահպանման և     |

|3.2 Պոլիկլինիկաների      |Ախտորոշիչ սարքավորումներով|կառավարման      |

|հագեցում ախտորոշիչ       |ապահովված հիմնարկների     |կարողությունները|

|սարքավորումներով         |(պոլիկլինիկական-          |մարզում առկա են:|

|                         |ամբուլատոր,               |                |

|                         |հիվանդանոցային) տեսակարար |                |

|                         |կշիռը,%                   |                |

|_________________________|__________________________|                |

|3.3 Գյուղական համայնքների|Առաջին օգնության          |                |

|(հատկապես` հեռավոր և     |պարագաներով ապահովված     |                |

|սահմանամերձ)             |պոլիկլինիկական-ամբուլատոր |                |

|ամբուլատորիաների,        |հիմնարկների տեսակարար     |                |

|բուժկետերի առաջին        |կշիռը, %                  |                |

|օգնության պարագաներով    |                          |                |

|ապահովում                |                          |                |

|_________________________|__________________________|________________|

|3.4 Հիվանդանոցների       |Հիմնանորոգված             |                |

|հիմնանորոգում և          |հիվանդանոցների թիվ        |                |

|ժամանակակից              |                          |                |

|սարքավորումներով         |Ժամանակակից               |                |

|ապահովում                |սարքավորումներով ապահովված|                |

|                         |հիվանդանոցների տեսակարար  |                |

|                         |կշիռ, %                   |                |

|                         |                          |                |

|                         |Երևան  ուղեգրված          |                |

|                         |հիվանդների տեսակարար կշիռը|                |

|                         |բուժօգնություն ստացածների |                |

|                         |ընդհանուր թվում, %        |                |

|_____________________________________________________________________|

|4. Բուժհաստատությունների կառավարման բարելավում, կառավարման           |

|արդյունավետության բարձրացում:                                        |

|_____________________________________________________________________|

|4.1 Բուժհաստատությունների|Վերապատրաստումների        |Բուժհիմնարկների |

|ղեկավար անձնակազմի       |մասնակցած ղեկավար         |ղեկավար         |

|ուսուցում ժամանակակից    |անձնակազմի տեսակարար      |անձնակազմը      |

|կառավարման մեթոդների և   |կշիռը, %                  |կիրառում է նոր  |

|այլընտրանքային/          |                          |գիտելիքներ:     |

|արտաբյուջետային          |Բուժհաստատության կողմից   |                |

|ֆինանսական աղբյուրների   |մատուցվող մասնավոր        |                |

|ներգրավվման              |ծառայություններից գոյացող |                |

|հմտությունների վերաբերյալ|միջոցների տեսակարար կշիռը |                |

|                         |ընդհանուր բյուջեում, %    |                |

|4.2 Առողջապահական        |                          |                |

|հաստատությունների        |Վերամիավորված             |                |

|օպտիմալացման ծրագրի      |բուժհաստատությունների թիվ |                |

|շարունակում:             |                          |                |

|Հիվանդանոցային համակարգի |Վերամիավորված             |                |

|օպտիմալացման արդյունքում |բաժանմունքների թիվ        |                |

|համակարգի ներքին աուդիտի |                          |                |

|կազմակերպում`            |                          |                |

|նյութատեխնիկական բազայի  |                          |                |

|ուսումնասիրման և         |                          |                |

|գույքագրման նպատակով:    |                          |                |

|_____________________________________________________________________|

|5. Վարակիչ հիվանդությունների, սննդային թունավորումների, սննդի միջոցով|

|փոխանցվող հիվանդությունների և  ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի սեռավարակի կանխարգելման   |

|պայքարի ուժեղացում, ինչը կնպաստի սեռավարակակիրների թվի կրճատմանը և   |

|մահացության դեպքերի նվազմանը                                         |

|_____________________________________________________________________|

|Անվտանգ սեռական վարքագծի |Սեռական ճանապարհով        |Տեղական իշխանու-|

|վերաբերյալ դպրոցներում   |փոխանցվող                 |թյունները,      |

|դասընթացների կազմակերպում|հիվանդություններով        |դպրոցները,      |

|                         |վարակված հիվանդների թիվը` |բուժհիմնարկները |

|                         |100000 բնակչի հաշվով      |շահագրգռված են  |

|                         |                          |կանխարգելման    |

|                         |Դասընթացներին ներգրավված  |միջոցառումների  |

|                         |դպրոցների տեսակարար կշիռը,|շարունակելիու-  |

|                         |%                         |թյան մեջ:       |

|_________________________|__________________________|________________|

|ԶԼՄ-ների միջոցով վարակիչ |ՄԻԱՎ-ի գրանցված դեպքերի   |Մշակութային     |

|հիվանդությունների        |թիվը` 100000 բնակչի       |արժեքները չեն   |

|վերաբերյալ բնակչության   |հաշվով                    |խոչընդոտում     |

|լայն շերտերի             |Տարափոխիկ                 |անվտանգ սեռական |

|բժշկահիգիենիկ գիտելիքների|հիվանդությունների և       |հարաբերություն- |

|ուսուցում և  առողջ       |ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ    |ների,           |

|ապրելակերպի              |իրազեկված բնակչության     |բեղմնականխիչ    |

|քարոզչություն:           |տեսակարար կշիռը, %        |միջոցների,      |

|                         |                          |ՁԻԱՀ-ի          |

|                         |                          |վերաբերյալ      |

|                         |                          |տեղեկատվության  |

|                         |                          |տարածմանը:      |

._____________________________________________________________________.

 

5.4 Սոցիալական պաշտպանություն

5.4.1 Ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

 

256. Սոցիալապես խոցելի խմբերը - Նպատակային և արդյունավետ սոցիալական քաղաքականությունը «Կայուն զարգացման» ծրագրի ռազմավարական գերակայություններից է: Ոլորտում առավել կարևորվում են բնակչության կենսաթոշակային ապահովության, նպաստների, բնակչության զբաղվածության, հաշմանդամների, տարեցների և փախստականների սոցիալական պաշտպանության ու պետական աջակցության ուղղությամբ խնդիրների լուծման ապահովումը:

257. Ըստ ԱՎԾ 2008 թ տնային տնտեսությունների հետազոտության արդյունքների` Վայոց ձորի մարզի աղքատության ցուցանիշը ամենացածրն է հանրապետությունում`աղքատ է բնակչության 16.6%-ը: Ընդ որում 2004-2007 թթ. աղքատության ցուցանիշները Վայոց ձորի մարզում նվազել են արագ տեմպերով` աղքատությունը 53%-ով, իսկ ծայրահեղ աղքատությունը 44-45%-ով:

258. Չնայած վերը նշված ցուցանիշներին դեռևս բնակչության մի ստվար խումբ իրեն համարում է խոցելի, որը ակնառու դարձով ՄԱԶԾ 2005 թ. կատարած «Մարդկային զարգացման ազգային հետազոտության» արդյունքներից:

259. Ըստ հետազոտության Վայոց ձորի մարզի խոցելիության համաթիվը` 35.6 հաշվարկվել է փորձագիտական հետազոտության արդյունքում ստացված խոցելի խմբերի ցանկի և նրանց խոցելիության աստիճանների ամփոփ գնահատականների հիման վրա: Խոցելիության համաթվի միջոցով գնահատվում է ոչ թե խոցելի բնակչության քանակական ներկայացվածությունը, այլ խոցելիության հիմնախնդիրների կուտակվածությունը և սրությունը` այն առավելապես որակական իմաստ ունի:

 

Աղյուսակ 5.14. Խոցելի խմբերի ներկայացվածությունը ՀՀ մարզերում, %

մարզի բնակչության թվում

._____________________________________________________________________.

|           |Խոցելի խմբերի ներկայացվածությունը ՀՀ մարզերում, %   |    |

|           |մարզի բնակչության թվում                             |    |

|           |____________________________________________________|    |

|           |Հաշման-|Ծնողա|Միայ|Գործա-|Տարեց|Բազմա-|Փախստա|Նպաստա|    |

|           |դամներ`|զուրկ|նակ |զուրկ-|ներ  |զավակ |կաններ|ռուներ|    |

|           |այդ    |երեխա|ծե- |ներ   |     |ընտա- |      |      |    |

|           |թվում  |ներ  |րեր |      |     |նիքներ|      |      |    |

|           |երեխա  |     |    |      |     |      |      |      |    |

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Երևան      |  4.4  | 2.1 | 9.8| 25.0 | 12.9|  4.9 |  4.6 |  9.2 |31.7|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Արագածոտն  |  3.7  | 3.1 | 9.8| 16.9 | 12.0| 20.2 |  5.1 | 17.5 |34.2|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Կոտայք     |  2.6  | 1.7 | 6.2| 37.1 | 8.8 | 14.8 | 11.0 | 13.7 |38.1|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Գեղարքունիք|  4.0  | 1.4 | 8.4| 37.3 |12.0 | 21.4 | 11.0 | 23.3 |45.5|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Տավուշ     |  6.9  | 5.1 |16.2| 27.8 |15.7 |  8.0 |  7.4 | 21.2 |45.6|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Լոռի       |  5.1  | 3.9 | 9.6| 19.1 |11.6 |  9.0 |  5.8 | 29.4 |35.5|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Շիրակ      |  4.2  | 4.8 |13.2| 18.2 |11.8 |  8.2 |  1.3 | 35.9 |36.6|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Արարատ     |  3.4  | 3.1 | 7.8| 14.9 |13.1 | 12.6 | 17.0 | 12.4 |31.8|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Արմավիր    |  2.9  | 2.8 | 9.6| 18.3 |10.5 | 13.8 |  8.6 |  9.1 |30.5|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Սյունիք    |  5.5  | 5.2 |13.2| 19.7 |12.6 |  9.6 |  9.0 | 14.5 |37.5|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Վայոց ձոր  |  5.6  | 2.5 | 7.2| 21.9 |13.3 | 13.2 |  7.0 | 19.0 |35.6|

|___________|_______|_____|____|______|_____|______|______|______|____|

|Ընդամենը ՀՀ|  4.2  | 3.2 |10.1| 24.2 |12.2 | 12.3 |  7.2 | 17.3 |36.6|

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` Հայաստանի սոցիալական միտումները: Խոցելի բնակչությունը ՀՀ մարզերում: Տեղեկատվական-վերլուծական պարբերական: ՄԱԿԶԾ - Հոկտեմբեր 2005 թ.: Էջ 17

 

260. Կատարված բոլոր հետազոտությունների տվյալներով աղքատության հակվածության ամենաբարձր մակարդակը արձանագրվում է աղետի, լեռնային և սահմանամերձ գոտիներում, ինչպես նաև փոքր գյուղական համայնքներում: Ըստ ՄԱԶԾ 2002 թ. «Առավել աղքատ համայնքները Հայաստանի մարզերում» համալիր հետազոտության, Վայոց ձորի մարզում խոցելի են փախստականներով բնակեցված, Ադրբեջանին սահմանամերձ, բարձրադիր և փոքր համայնքները: Աղքատության կրճատումը այս վայրերում ավելի դանդաղ է ընթանում, քան հանրապետության այլ բնակավայրերում քանի որ, խոցելի բնակչության տեսակարար կշիռն ավելի մեծ է փոքր համայնքներում / մինչև 1000 բնակիչ ունեցող/: Փաստորեն, որքան փոքր է համայնքը, այնքան մեծ է այնտեղ խոցելի բնակչության տեսակարար կշիռը, և որքան մեծ է փոքր համայնքների տեսակարար կշիռը մարզի համայնքների ընդհանուր թվում, այնքան բարձր է խոցելի բնակչության միջին մակարդակը: Մարզի 44 համայնքներից 26 ունեն մինչև 1000 բնակիչ /համայնքների 59%-ը/:

261. Գործազուրկներ - «Կայուն զարգացման ծրագիր»ը իր մեջ ներառում է նաև զբաղվածության պետական քաղաքականությունն ու զբաղվածության բնագավառի ուղենիշներ, ըստ որոնց հնարավոր էր մեղմել գործազրկության աճի տեմպեր` ապահովելով գործազրկության մակարդակի նվազման միտումները` 2005 թ.-ին 4.9%, 2006 թ.-ին 4.8%, 2007 թ.-ին 4.4%, 2008 թ.-ին 3.9%:

262. Վայոց ձոր մարզում զբաղվածության տարածքային կենտրոններում հաշվառված գործազուրկների սեռատարիքային և տարածքային ցուցանիշները ներկայացված են աղյուսակ 5.15-ում.

 

Աղյուսակ 5.15. Վայոց ձորի մարզի տարածաշրջաններում գործազուրկների

սեռատարիքային և տարածքային ցուցանիշները

._________________________________________________________________________.

|          |        2007 թ      |       2008 թ       |     2009 թ         |

|__________|____________________|____________________|____________________|

|          |Եղեգ.|Վայք|Ջեր-|Մարզ|Եղեգ.|Վայք|Ջեր-|Մարզ|Եղեգ.|Վայք|Ջեր-|Մարզ|

|          |     |    |մուկ|    |     |    |մուկ|    |     |    |մուկ|    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Գործա-    | 309 | 273| 468|1050| 311 | 288| 441|1040| 332 | 299| 459|1090|

|զուրկների |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|թիվը /հաշ-|     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|վառված/   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Ըստ սեռի  |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|կին       |  231| 234| 296| 761|  244| 260| 289| 793|  261| 243| 311| 815|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|տղամարդ   |  78 | 39 | 172| 289|  67 | 28 | 152| 247|  71 | 56 | 148| 275|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Ըստ տարիքի|     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|16-18     |  -  |  3 |  7 | 10 |  -  |  1 |  7 |  8 |  1  |  3 |  4 |  8 |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|19-24     |  8  | 29 | 45 | 82 | 17  | 35 | 76 | 121| 33  | 29 | 47 | 109|

|/19-22/   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|2006 թ.   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|25-30     |  6  | 30 | 108| 144|  8  | 38 | 82 | 128|  33 | 36 | 56 | 125|

|/23-30/   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|2006 թ.   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|31-34     | 92  | 33 | 101| 226|  90 | 30 | 72 | 192|  29 | 32 | 42 | 103|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|35-45     | 78  | 70 | 91 | 239|  79 | 62 | 91 | 232| 106 | 67 | 120| 293|

|/30-50/   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|2006 թ.   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|46-54     | 86  | 23 | 96 | 275|  84 | 106| 87 | 277|  96 | 97 | 139| 332|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|55-և      | 39  | 15 | 20 | 74 |  40 | 16 | 26 | 82 |     |    |    |    |

|ավելի     |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|/50-ից.   |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|ավել/     |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Ըստ       |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|բնակության|     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|վայրի     |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|քաղաքային | 182 | 252| 459| 893| 194 | 267| 438| 899| 213 | 273| 455| 941|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|գյուղական | 127 | 21 |  9 | 157| 117 | 21 |  3 | 141| 119 | 26 |  4 | 149|

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Ըստ       |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|կրթության |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|բարձրա-   |  82 | 23 | 33 | 138|  78 | 26 | 32 | 136|  72 | 29 | 26 | 127|

|գույն     |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|միջին.    |  93 | 104| 114| 315|  96 | 107| 69 | 272|  51 | 65 | 104| 220|

|մասնագիտա-|     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|կան       |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|նախ.      | 118 | 141| 287| 542| 124 | 150| 265| 539|  13 | 30 | 50 | 93 |

|արհեստա-  |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|գործական  |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Ընդհանուր |  16 |  5 | 34 | 55 |  13 |  5 | 75 | 93 | 196 | 175| 279| 650|

|միջնակարգ |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|__________|_____|____|____|____|_____|____|____|____|_____|____|____|____|

|Գործազրկու| 2,6 | 4,3|14,2| 4,2| 1.4 | 4,5|13,4| 3,3| 2.5 | 3.6|13.4| 4.1|

|թյան      |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|մակարդակը |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

|%         |     |    |    |    |     |    |    |    |     |    |    |    |

._________________________________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան

 

263. Տվյալներից երևում է որ գործազուրկների թիվը 2007-թվականին 2006 թվականի հետ համեմատությամբ, կտրուկ նվազել է: Այն պայմանավորվում է «2006 թ. հունվարի 1-ից գործողության մեջ մտած «Բնակչության զբաղվածության և գործազրկության դեպքում սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի կիրարկումով և օրենքում կատարված փոփոխություններով:

264. Կանանց տեսակարար կշիռը գործազուրկների թվաքանակում կազմում է 71-75%, 30-50 տարեկանները` 35-40% և 51 և ավելի տարիք ունեցողները 30%:

Աղյուսակ 5.15-ի տվյալների վերլուծությունը վկայում է, որ.

1) մեծ է միջին տարիքի գործազուրկների մասնաբաժինը,

2) կանայք կազմում են գործազուրկների թվի գրեթե կեսը կամ ավելին,

3) աշխատաշուկայի պահանջներին չհամապատասխանող կրթությամբ և որակավորմամբ

մարդիկ գերիշխում են գործազուրկների կազմում:

265. Ակնառու տնտեսական հետևանքներից բացի, գործազրկությունն ունի մի շարք սոցիալական հետևանքներ, հատկապես եթե խոսքը գնում է երկարատև գործազրկության մասին: Այսպես.

1) մեկից ավելի տարով աշխատանքային գործունեության դադարեցումը հանգեցնում

է մասնագիտական հմտությունների կորստի,

2) եկամուտների, գոյության միջոցների բացակայությունը հասարակության մեջ

սոցիալական դիրքի նվազման, ցածր ինքնագնահատականի ձևավորման,

մեկուսացման և բարոյազրկման պատճառ է դառնում,

3) աշխատանք փնտրելու անհաջող փորձերը սթրեսների, վարքագծի շեղումների և

շեղվող վարքի տարբեր ձևերի դրսևորման (հարբեցողություն և այլն)

պատճառ են դառնում:

265. Ինչպես ցույց են տալիս հետազոտությունները, երեք գործազուրկներից մոտավորապես երկուսը ենթակա են աղքատության ռիսկի: Հետևաբար, գործազուրկների մրցունակությունը բարձրացնելու նպատակով` վերջին տարիներին ավելացվել են նաև մասնագիտական ուսուցման ծրագրերի քանակը: Քանի որ, ըստ նոր օրենքի, գործազրկության կարգավիճակ ստացան նաև ապահովագրական ստաժ չունեցողները (դրանք հիմնականում երիտասարդներ էին), նրանց համար ևս իրականացվում են նոր մասնագիտական ուսուցման ծրագրեր: Օրենսդրական դաշտի փոփոխության հետ կապված ավելացել է գործազրկության նպաստի չափը, ինչը անդրադարձել է նաև նպաստառուների թվաքանակի վրա:

266. Նշված ժամանակահատվածում զբաղվածների թվաքանակի նվազման միտում է նկատվել: Զբաղված բնակչությունը մարզի տարածքում ընդգրկված է գյուղատնտեսության /սեփականաշնորհումից օգտվածներ/, շինարարության, առևտուր և սննդի արդյունաբերության ոլորտներում: Զբաղվածության մարզային կենտրոնի տվյալների համաձայն 2006-2008 թթ-ին մարզի աշխատունակ բնակչության 69.1 տոկոսը /30416 մարդ/ զբաղված են եղել տնտեսության տարբեր ճյուղերում, որից 11.3 տոկոսը պետական, իսկ 88.7 տոկոսը ոչ պետական հատվածում:

267. 2006-2008 թթ. մարզի Զբաղվածության կենտրոնների աջակցությամբ աշխատանքի տեղավորվածների թիվը ներկայացված է աղյուսակ 5.16-ում:

 

Աղյուսակ 5.16. 2006-2008 թթ. Աշխատանքի տեղավորվածների թիվը.

.____________________________________________________.

|   |Տարածաշրջան     |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|2009 թ.|

|___|________________|_______|_______|_______|_______|

| 1 |Եղեգնաձոր       |  106  |  117  |  120  |  101  |

|___|________________|_______|_______|_______|_______|

| 2 |Վայք            |   96  |  112  |  127  |  150  |

|___|________________|_______|_______|_______|_______|

| 3 |Ջերմուկ         |  242  |  147  |  151  |  140  |

|___|________________|_______|_______|_______|_______|

|   |Ընդամենը մարզում|  444  |  376  |  398  |  391  |

.____________________________________________________.

 

268. Մարզում զբաղվածության ոլորտի հիմնախնդիրները

1) Զբաղված բնակչության կեսից ավելին ունեն սեզոնային կամ ժամանակավոր զբաղվածություն

2) Առկա է ներմարզային և մարզից դուրս աշխատուժի սեզոնային տեղաշարժ.

3) Աճում է չզբաղված բնակչության տեսակարար կշիռը, հատկապես գյուղական բնակավայրերում` ի հաշիվ հողի սեփականաշնորհումից չօգտված անձանց:

269. Մարզում աղքատությունը մեղմելու և ժամանակավոր զբաղվածություն ապահովելու նպատակով 2001 թ. պետությունը իրականացնում է հասարակական աշխատանքների կազմակերպմանն ուղղված միջոցառումներ:

 

Աղյուսակ 5.17. Տեղեկություններ` Վայոց ձորի մարզում իրականացված

վարձատրվող հասարակական աշխատանքների ծրագրերի վերաբերյալ

._____________________________________________________________________.

|հ/հ|                                   |2006  |2007  |2008  |2009    |

|___|___________________________________|______|______|______|________|

| 1 |Վարձատրվող հասարակական աշխատանքների|  32  |  15  |  21  |  12    |

|   |ծրագրերի թիվը                      |      |      |      |        |

|___|___________________________________|______|______|______|________|

| 2 |Հասարակական աշխատանքների ծրագրերում| 472  |  269 |  293 |  123   |

|   |ընդգրկված շահառուների թիվը         |      |      |      |        |

|___|___________________________________|______|______|______|________|

| 3 |Հասարակական աշխատանքների ծրագրերին |40 մլն|25 մլն|30 մլն|29.3 մլն|

|   |մարզին տրամադրված գումարները       | դրամ | դրամ | դրամ | դրամ   |

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչություն

 

270. Ծրագրերը հիմնականում վերաբերվում են համայնքներում խմելու և ոռոգման ջրատարերի մաքրման, ճանապարհների վերանորոգման աշխատանքներին:

271. Տարեցներ և կենսաթոշակառուներ - Տարեցներին մատուցվող ծառայությունները ուղղված են նրանց սոցիալական պաշտպանության ապահովմանը` սոցիալական սպասարկման և խնամքի ծառայությունների տրամադրման միջոցով: Վերջին տարիներին այս բնագավառում պետության կողմից իրականացվող քաղաքականությունն ուղղված է տարեցների, և հատկապես միայնակ և հաշմանդամ տարեցների կյանքի պայմանների բարելավմանը:

272. Բնագավառում դեռևս առկա են լուծման կարիք ունեցող բազմաթիվ հիմնախնդիրներ, որոնցից են տարեցների սոցիալական սպասարկման և խնամքի ծառայությունների բարելավումը, անօթևան մարդկանց օգնելու համար ժամանակավոր կացարանային տեղերի ավելացումը, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերանների, հաշմանդամ զինծառայողների ընտանիքների սոցիալական պաշտպանությունը:

273. Ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ մարզում նկատվում է բնակչության ծերացման միտում` բնակչության ընդհանուր թվաքանակում տարեցների թվաքանակի ավելացում: 2008 թ. ԱՎԾ ուսումնասիրությունների արդյունքում Վայոց ձորի մարզում 1000 բնակչի հաշվով 187.0 կենսաթոշակառու է արձանագրվում, որը բարձր ցուցանիշ է հանրապետության մասշտաբով /աղյուսակ 5.18/: Երիտասարդ ընտանիքների արտագաղթը, ծնելիության կտրուկ անկումը հանգեցրեց տարեց բնակչության չափաբաժնի ավելացմանը, որի արդյունքում, սոցիալական և տնտեսական դժվարության հետ մեկտեղ, տեղի ունեցավ երիտասարդությունից անցում դեպի տարեց հասարակություն:

 

Աղյուսակ 5.18. Կենսաթոշակառուների թվաքանակը ըստ ՀՀ մարզերի

._______________________________________________________________.

|               |2006 թ.        |2007 թ.        |2008 թ.        |

|               |_______________|_______________|_______________|

|               |Ընդամենը|1000  |Ընդամենը|1000  |Ընդամենը|1000  |

|               |        |բնակչի|        |բնակչի|        |բնակչի|

|               |        |հաշվով|        |հաշվով|        |հաշվով|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Հայաստանի      | 527496 | 163.8| 522622 | 162.0| 523839 | 162.0|

|Հանրապետություն|        |      |        |      |        |      |

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Երևան          | 178049 | 161.2| 177274 | 160.2| 179546 | 161.8|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Արագածոտն      |  22743 | 162.8|  22544 | 160.8|  22636 | 160.9|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Արարատ         |  42005 | 152.9|  41796 | 151.5|  41769 | 150.7|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Արմավիր        |  39698 | 141.9|  39353 | 140.1|  39216 | 139.0|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Գեղարքունիք    |  37701 | 157.4|  37300 | 155.5|  37281 | 155.1|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Լոռի           |  54258 | 191.7|  53401 | 189.2|  52998 | 188.0|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Կոտայք         |  39538 | 143.5|  39041 | 140.9|  38941 | 139.8|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Շիրակ          |  49977 | 177.6|  49525 | 176.2|  49514 | 176.2|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Սյունիք        |  26303 | 172.0|  25916 | 169.6|  25750 | 168.5|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Վայոց ձոր      |  10665 | 191.1|  10478 | 187.8|  10433 | 187.0|

|_______________|________|______|________|______|________|______|

|Տավուշ         |  26559 | 197.8|  26034 | 194.0|  25755 | 191.9|

._______________________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն, Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով 2004-2008, 2009

 

274. 2008 թվականին Վայոց ձորի սոց. ապահովության տարածքային բաժիններում հաշվառվել է 10422 կենսաթոշակառուներ: 2008 թվականին կենսաթոշակների զգալի բարձրացումը որոշակիորեն մեղմեց կենսաթոշակառուների սոցիալական ծանր վիճակը:

275. Մարզում կենսաթոշակի միջին չափը ըստ մարզպետարանի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչության տվյալների 2006 թ. եղել է 11373 դրամ, 2007 թ. 13521 դրամ, 2008 թ. 22831 դրամ, 2009 թ. 26424 դրամ:

276. Պետության կողմից իրականացվող ծրագրերին զուգահեռ` մարզում գործող մի շարք հասարակական կազմակերպություններ ևս իրականացնում են ծերերի խնամքի և աջակցության, սոցիալական և առողջապահական ծրագրեր, իրենց հնարավորությունների սահմաններում,որը սակայն ժամանակավոր բնույթ է կրում: Հարկ է նշել, որ մասնավորապես, «Տարեցներին մատուցվող ծառայություններ» ծրագրի շրջանակներում ՀՀ մարզերում միայնակ տարեցներին, հաշմանդամներին` տնային պայմաններում և տարեցներին` ցերեկային խնամքի կենտրոններում սոցիալական սպասարկման նպատակով պետական բյուջեից աջակցություն իրականացնող «Առաքելություն Հայաստան» ԲՀԿ-ն միայն Վայոց ձորի մարզում չունի մասնաճյուղ:

277. Միայնակ տարեցների սոցիալական սպասարկման և խնամքի ծառայությունների բարելավման համար պետականորեն անհրաժեշտ է մարզում ստեղծել տարեցների խնամքի ցերեկային կենտրոն/ սննդի ապահովում, հանգստի սենյակ,խաղասենյակ, լվացքատուն-բաղնիք /:

278. Ցանկալի է, որ նման կառույցը լինի տարեցներին հասանելի տարածքներում: Անօթևան տարեցներին և հաշմանդամներին օգնելու համար հիվանդանոցներում հիվանդասենյակներից մեկը առանձնացնել որպես ժամանակավոր կացարան, մինչև պետական աջակցությամբ հարցի վերջնական լուծումը:

279. ՓԱԽՍՏԱԿԱՆՆԵՐ- Վայոց ձորի մարզը, ի թիվս այլ մարզերի, բռնագաղթին հաջորդող տարիների ընթացքում մեծ թվով փախստականներ է ընդունել: Ըստ 1997 թ,-ի պաշտոնական տվյալների, մարզում հաշվառվել են 3917 փախստականներ, որոնց հիմնական մասը տեղավորվել են գյուղական բնակավայրերում, մեծամասամբ նախկին ադրբեջանաբնակ: 2008 թ. տվյալներով մարզում ապրում են 3543 փախստականներ: Մարզի 8 համայնքներում փախստականները կազմում են բնակչության կեսից ավելին: 2009 թ-ի դրությամբ, փախստականների մոտ 99%-ը արդեն ստացել են ՀՀ քաղաքացիություն:

280. 1996-1997 թթ, ընթացքում մարզում փախստական ընտանիքների համար կառուցվել են թվով 20 քոթեջներ Եղեգնաձորում և 40 բնակարանոց շենք Ջերմուկում, իսկ պետբյուջեով բնակարանների գնման վկայագրեր են ստացել 13 ընտանիք,որից 3-ը հրաժարվել են: Դեռևս բնակարանի կարիք ունեն 6 ընտանիքներ:

281. Այսօր փախստականների առաջ ծառացած են խոցելի խմբերին բնորոշ առանձնահատուկ խնդիրներ:

282. Աշխատատեղերի բացակայությունը. Գործազրկության բարձր մակարդակը բնորոշ է նաև փախստականներին, ինչի պատճառով նրանցից շատերը ծայրաստիճան կարիքի և զրկանքների մեջ են: Բնակարանի խնդիր. չնայած, որ կառավարության և դոնոր հանրության ջանքերով այսօր արդեն իրական առաջընթաց է գրանցվել փախստականների բնակարանային խնդրի լուծման հարցում, այնուամենայնիվ, դեռևս կան ընտանիքներ, որոնք ապրում են ժամանակավոր կացարաններում, և ընդգրկված չեն առաջնահերթության ծրագրերում: Մարզում բնակվում է մոտ 6 ընտանիք/ ժամանակավոր, հարազատների ու բարեկամների տանը/, որոնք պետական կամ միջազգային որևէ ծրագրում ընդգրկված չեն:

283. Սոցիալական, կենցաղային տարրական պայմանների անբավարար վիճակը. Փախստականների կենցաղային պայմանները ևս բարվոք չեն:

284. Իրազեկության ցածր մակարդակ. Փախստականների խոցելիության և աղքատության հաղթահարման խոչընդոտներից է նաև սոցիալական իրավունքների և իրականացվող աջակցության ծրագրերի վերաբերյալ նրանց իրազեկության ցածր մակարդակը:

285. ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐ - Հաշմանդամներին մատուցվող ծառայությունների բնագավառում ծառայությունների տրամադրումն ուղղված է հաշմանդամների վերականգնման և պրոթեզաօրթոպետիկ օգնության ու ծառայությունների մատուցման կազմակերպման բարելավմանը, որը կնպաստի հասարակության մեջ նրանց ինտեգրմանը: Վերականգնման արդյունքում նրանք հնարավորություն ունեն աշխատելու, մասամբ հոգալու իրենց, ինչպես նաև իրենց ընտանիքի սոցիալական խնդիրները, որն այսօր մեր երկրի սոցիալական քաղաքականության և ԿԶԾ-ի, ինչպես նաև «Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության մասին ե ՀՀ օրենքի և «Հաշմանդամների սոցիալական 2006-2015 թթ. ռազմավարության» պահանջներից է:

286. Ստորև ներկայացվում է Վայոց ձորի մարզում բնակվող հաշմանդամների վերաբերյալ վիճակագրությունը (տես Աղյուսակ 5.19):

 

Աղյուսակ 5.19. Վայոց ձորի մարզում հաշմանդամների թվաքանակը,

2006-2008 թթ.-ին

.___________________________________________________.

|   |Տարեթիվը                  |2006 թ|2007 թ|2008 թ|

|___|__________________________|______|______|______|

|1. |Հաշմանդամների թվաքանակը`  | 2154 | 2366 | 3538 |

|   |այդ թվում                 |      |      |      |

|___|__________________________|______|______|______|

|1.1|Առաջին խումբ              |  133 |  150 |  183 |

|___|__________________________|______|______|______|

|1.2|Երկրորդ խումբ             | 1237 | 1306 | 1715 |

|___|__________________________|______|______|______|

|1.3|Երրորդ խումբ              |  729 |  792 | 1461 |

|___|__________________________|______|______|______|

|1.4|Մանկուց հաշմանդամ երեխաներ|   55 |  118 |  179 |

.___________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան

 

287. Ըստ ԱՎԾ 2007 թ. «ՀՀ սոցիալական վիճակը 2007 թ» վիճակագրական ժողովածուի մարզում 1000 բնակչի հաշվով հաշմանդամները կազմում են 61.1 մարդ որը 2-րդն` է Սյունիքի մարզից հետո: Հաշմանդամների շարքում հաշվառված են նաև հանրապետության պաշտպանության ժամանակ հաշմանդամ դարձած 106 ազատամարտիկները:

288. 2007 թվականից հաշմանդամների վերականգնողական անհատական ծրագրերով զբաղվում են ՍԾՏԳ ները (տես` Աղյուսակ 5.20):

 

Աղյուսակ 5.20.

.__________________________________________________.

|հ/հ|Սոցիալական ծառայության տեսակը       |2007|2008|

|___|____________________________________|____|____|

| 1 |Խորհրդատվական օգնություն            |2120|2262|

|___|____________________________________|____|____|

|   |Վերականգնողական օգնության տրամադրում|    |    |

|___|____________________________________|____|____|

| 2 |Լսողական ապարատներ                  |  8 | 16 |

|___|____________________________________|____|____|

| 3 |Հաշմանդամի սայլակներ                |  8 | 10 |

|___|____________________________________|____|____|

| 4 |Պրոթեզավորում և  այլն               | 28 | 39 |

.__________________________________________________.

Աղբյուրը` Վայոց ձորի մարզպետարան`նշված պարագաները հաշմանդամները ստացել են տեղում, առանց Երևան մեկնելու:

 

289. Հաշմանդամներին մատուցվող ծառայությունների բնագավառում ծառայությունների տրամադրումը ուղղված է հաշմանդամների վերականգնման և պրոթեզաօրթոպեդիկ օգնության ու ծառայությունների մատուցման կազմակերպման բարելավմանը, որը կնպաստի հասարակության մեջ նրանց ինտեգրմանը: Վերականգնման արդյունքում նրանք հնարավորություն ունեն աշխատելու` մասամբ հոգալու իրենց, ինչպես նաև` իրենց ընտանիքի սոցիալական խնդիրները, որն այսօր մեր երկրի սոցիալական քաղաքականության և աղքատության հաղթահարման ծրագրի, ինչպես նաև «Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի և «Հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության 2006-2015 թթ. ռազմավարության» պահանջներից է:

290. Մարզում մեծ թիվ են կազմում նաև 1988-1994 թթ ՀՀ սահմանների պաշտպանության և Արցախյան պատերազմի ժամանակ հաշմանդամ դարձած ազատամարտիկները և հաշմանդամ դարձած զինծառայողները:

291. Մարզում ակտիվ գործունեություն է ծավալում հաշմանդամների խնդիրներով զբաղվող «Շուշան» ՀԿ-ն: Հաշմանդամների համար Եղեգնաձորի քաղաքապետարանի կողմից կառուցվել է թեք երթուղիներ քաղաքապետարանում, Գիտելիք համալսարանում, թիվ 1 և 2 միջնակարգ դպրոցներում,հատկացվել է տարածք կոշիկի վերանորոգման արհեստանոց կառուցելու համար: ՈՒշադրության կենտրոնում են Հայրենական պատերազմի մասնակիցները, Արցախյան պատերազմի զոհվածների ընտանիքները և հաշմանդամները: Կազմակերպվում է Հաշմանդամների վերականգնման և պրոթեզաօրթոպետիկ օգնության ու ծառայությունների մատուցման կազմակերպման բարելավմանը ուղղված աշխատանքներ, որը կնպաստի հասարակության մեջ նրանց ինտեգրմանը:Պարբերաբար հաշմանդամներին մարզպետարանի կողմից դրամական օգնություն է հատկացվում:

292. Առաջնորդվելով ՀՀ վարչապետի 2008 թ փետրվարի 25-ի «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողով ստեղծելու, ազգային հանձնաժողովի աշխատակարգն ու անհատական կազմը հաստատելու մասին» N 98-Ն որոշման 4-րդ կետի պահանջներով ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի 2008 թ մարտի 27-ի N 27 «Ա» որոշմամբ ստեղծվել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով մարզային հանձնաժողով: Մարզային հանձնաժողովի կողմից ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն է ներկայացվել հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության վերաբերյալ ծրագրային առաջարկներ տարեկան ծրագրերում ընդգրկելու նպատակով: Կազմվել է հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության 2010 թվականի տարեկան ծրագիրը

293. Ծրագրի խնդիրներից են.

1) Հաշմանդամների իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների իրականացում

2) Հաշմանդամների համար հավասար և մատչելի պայմանների ապահովում

3) Հաշմանդամների կրթության և մասնագիտական ուսուցմանն ուղղված ծրագրերի իրականացում

4) Հաշմանդամների զբաղվածության խթանմանն ուղղված ծրագրեր

5) Հաշմանդամների սոցիալական սպասարկմանն ուղղված ծրագրեր

6) Հաշմանդամներին վերականգնողական, տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցներով ապահովում

7) Հաշմանդամների ինտեգրումը հասարակություն մշակույթի և սպորտի միջոցով

8) Հանրային իրազեկման իրականացում

9) Սոցիալական գործընկերություն հաշմանդամների հիմնահարցերով զբաղվող պետական և հասարակական կազմակերպությունների միջև:

294. Այնուամենայնիվ, ներկայիս սոցիալական պաշտպանության համակարգը դեռևս չի կարողանում լիարժեք բավարարել հաշմանդամների յուրահատուկ պահանջմունքները, որի պատճառով հաշմանդամներին հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթացը դանդաղ է ընթանում:

295. Պետական նպաստներ - Պետական նպաստների տրամադրման բնագավառը կարգավորվում է «Պետական նպաստների մասին», «Սոցիալական աջակցության մասին» ՀՀ օրենքներով, ինչպես նաև օրենքների կիրառությունն ապահովող ՀՀ կառավարության մի շարք որոշումներով:

296. Ընտանեկան նպաստի համակարգը գործում է 1999 թվականից,որի հիմնական նպատակն է աղքատ ընտանիքների կենսամակարդակի բարձրացմանն օժանդակելը: Իրականացվող ծրագիրն այս տարիների ընթացքում ենթարկվել է փոփոխությունների ինչպես ընտանիքների անապահովության գնահատման, ընտանեկան նպաստի չափի որոշման բանաձևերի, այնպես էլ համակարգի վարչարարական բարելավման առումով:

297. Աղյուսակ 5.21-ում բերված թվերը խոսում են համակարգում հաշվառված ընտանիքների թվի նվազման մասին, ինչը թերևս վկայում է ընտանեկան նպաստի համակարգի մասին բնակչության առավել իրազեկության և հարակից բազաների կիրարկման մասին:

 

Աղյուսակ 5.21 Ընտանեկան նպաստի համակարգը մարզում 2006-2008 թ.թ.

._________________________________________________________________.

| |                                             |2006 |2007 |2008 |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|1|Նպաստառու ընտանիքներ /% հաշվառված ընտանիքների|51.34|59.61|72.87|

| |թվից/                                        |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|2|Երեխա ունեցող ընտանիքներ /% նպաստառու        |75.76| 79.7|90.36|

| |ընտանիքներից/                                |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|3|ՀՀ պետական բյուջեով նախատեսված միջոցներ      | 0.48| 0.53| 0.61|

| |/մլրդ դրամ/                                  |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|4|Նպաստի միջին չափը                            |15300|16800|18600|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|5|Ընտանեկան նպաստ ստացող ընտանիքների թիվը      | 2543| 2504| 2598|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

| |որից` քաղաքաբնակ                             |  946|  945|  889|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

| |գյուղաբնակ                                   | 1597| 1559| 1709|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|6|Նպաստառու ընտանիքում ծնված երեխաներ          |  114|   57|   86|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|7|«Փարոս» համակարգում հաշվառված ընտանիքներում  |    0|    5|  116|

| |երրորդ և  ավելի ծնված երեխաների միանվագ      |     |     |     |

| |օգնություն                                   |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|8|Հրատապ դրամական օգնություն/միջին ամսական թիվ/|  100|  229|  170|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|9|մինչև  2 տարեկան երեխաների խնամքի նպաստ/միջին|  100|  106|  111|

| |ամսական թիվ/                                 |     |     |     |

._________________________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչություն

 

298. Ընտանեկան նպաստի համակարգում սկսել է կիրառվել տարբերակված մոտեցում կարիքավորության աստիճանի հիման վրա: Փաստորեն, որքան աղքատ է ընտանիքը, այդքան բարձր է աղքատության ընտանեկան նպաստի չափը: Նպաստառու ընտանիքների կեսից ավելին գյուղական ընտանիքներ են:

299. Ընտանեկան նպաստների և այլ սոցիալական օգնության ծրագրերի իրականացման պատասխանատուները սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալություններն են: Սակայն նրանք հիմնականում գտնվում են նախկին շրջկենտրոններում և դրանով է մասամբ պայմանավորված այն, որ բնակչության ամենաաղքատ խավերի շրջանում ընտանեկան նպաստների համակարգի մասին տեղեկատվությունը լիարժեք չէ: Այդ հանգամանքը պահանջում է, որ սոցիալական ծառայությունները նաև իրենք բացահայտեն ամենաաղքատներին, այլ ոչ թե ընտրությունը կատարեն միայն նպաստառու դառնալ ցանկացող ընտանիքների դիմումների հիման վրա: Սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալությունները` ծառայողական տրանսպորտի բացակայության, համակարգչային և այլ տեխնիկայի հնամաշության, սահմանափակ տեխնիկայի պատճառով, ժամանակակից ծառայություններ մատուցելու բավարար բազա չունեն:

300. Այնուամենայնիվ մեծ է ընտանեկան նպաստի դերը ազգաբնակչության զգալի խավի աղքատության հաղթահարման և նվազագույն նյութական պահանջները հոգալու գործում:

301. Ինչ վերաբերում է ՍԾՏԳ-ների մասնագիտական ներուժին, ապա այս ոլորտում վերջին տարիներին ՀՀ ԱՍՀՆ-ի և ՀԲ-ի համագործակցության շրջանակներում Աշխատանքի և սոցիալական հետազոտությունների Ազգային ինստիտուտում իրականացվում են սոցիալական աշխատողների վերապատրաստման դասընթացներ: 2007-08 թթ. մարզից այդ դասընթացներին մասնակցել է 10 մասնագետ, որից 1-ը մարզպետարանի, 2-ը համայնքապետարանների իսկ 7-ը ՍԾՏԳ-ների աշխատակիցներ: Վերապատրաստման գործընթացը շարունակական է:

302. Մարզի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի խնդիրները և նրանց միջև փոխկապվածությունը ներկայացված է Գծապատկեր 5-ում:

 

Գծապատկեր 5. Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի խնդիրների «ծառ»

.__________________________________________________________.

._>|Սոցիալական պաշտպանության համակարգի ցածր արդյունավետություն|<.

|  .__________________________________________________________. |

|                                     / \                       |

._______________.                         | .___________________________.

|Սոցիալական     |                         | |Սոցիալական ծառայությունների|

|ծառայություննե-|                         | |ցածր որակ                  |<.

|րի ցածր        |     .___________________|>|                           | |

|մատչելիություն |     |       |     |     | |                           | |

._______________.     |       |     |     | .___________________________. |

/|\         |       |     |     |                    /\         |

._____________.   |       |     |     |    .______________________.   |

.______.._______. |.______..____.._____.  | ._____.._______.._____.._____.|

|Բնակ- ||Սոցիա- | ||Երկա- ||Ոչ  ||Կադ- |  | |Տեխնի||ՀԿ-ները||Վերա-||Ծառա-||

|չու-  ||լապես  | ||րատև  ||նյու||րերի |  | |կական||թույլ  ||կանգ-||յու- ||

|թյան  ||խոցելի | ||շարու-||թա- ||պակաս|  | |սար- ||են     ||նողա-||թյուն||

|իրա-  ||խմբերի | ||նակա- ||կան ||(սո- |  | |քավո-||իրենց  ||կան  ||ներ  ||

|զեկման||հիմնա- | ||կան   ||աջակ||ցիալա|  | |րում-||գործու-||կենտ-||մատու||

|պակասը||խնդիր- |<||խնամքի||ցու-||կան  |  | |ների ||նեու-  ||րոն- ||ցող  ||

|սոցիա-||ների   | ||համա- ||թյան||տե-  |  | |սակա-||թյան   ||ների ||կամա-||

|լական ||լուծ-  | ||կարգի ||ծառա||սուչ-|  | |վու- ||շարու- ||բացա-||վոր- ||

|ծրագ- ||մանն   | ||բացա- ||յութ||ների |  | |թյուն||նակական||կայու||ների ||

|րերի  ||ուղղված| ||կայու-||յուն||թվի  |  | |(համա||բնույթը||թյուն||կենտ-||

|և     ||ծրագ-  | ||թյուն ||ների||պա-  |  | |կար- ||ապահո- ||     ||րոնի ||

|իրենց ||րերի   | ||      ||պա- ||կաս) |  | |գիչ- ||վելու  ||     ||բացա-||

|իրա-  ||պակաս  | ||      ||կաս ||     |  | |ներ, ||առումով||     ||կայու||

|վունք-||       | ||      ||    ||     |  | |ինտեր||       ||     ||թյուն||

|ների  ||       | ||      ||    ||     |  | |նետ  ||       ||     ||     ||

|մասին ||       | ||      ||    ||     |  | |կապ) ||       ||     ||     ||

.______.._______. |.______..____.._____.  | ._____.._______.._____.._____.|

/|\     /|\    |  /|\     /|\          |  /|\     /|\      /|\    /|\  |

|       |     |   ._______.           |   |_______________________.   |

.______.._______. |.____________. ._____. |   | .____________________.    |

|Սոցիա-||Թերի   | ||Սոցիալական  | |Վերա-| |   | |ֆինանսական միջոցների|    |

|լական ||տվյալ- | ||խնամքի,     | |պատ- | .___|_|սահմանափակություն   |    |

|խորհր-||ների   | ||կարիքի      | |րաստ-|    |||.____________________.    |

|դատվա-||բազա   | ||գնահատման և |<|ման  |<___.||     .__________.         |

|կան   |._______. ||սոցիալական  | |ծրագ-|     ||    \|/        \|/        |

|կենտ- |          ||ծրագրերի    | |րերի |     || .______. .___________.   |

|րոնի  |          ||մշակման և   | |սակա-|     || |Սոց.  | |Պետական    |   |

|բացա- |          ||իրականացման | |վու- |     || |աշխա- | |տրանս-     |   |

|կայու-|          ||վերաբերյալ  | |թյուն|     || |տող-  | |ֆերտների   |   |

|թյուն |          ||գիտելիքների | ._____.     || |ների  | |(թոշակների,|   |

.______.          ||պակաս       |             || |ցածր  | |ընտանեկան, |   |

|.____________.             || |վար-  | |գործազր-   |   |

|                   ._______.| |ձատրու| |կության    |   |

|                  \|/       | |թյուն | |նպաստների) |   |

._______. |         .________________. | |      | |ցածր       |   |

|Երեխա- | |         |Սոցիալական      | | |      | |լինելը     |   |

|ների,  | |         |ծառայությունների|_. .______. .___________.   |

|հաշման-| |         |ոչ արդյունավետ  |                            |

|դամնե- | |         |կառավարում      |                            |

|րի,    | |         .________________.                            |

|տարեց- | |                 /\____________________________________.

|ների   |<.        .______________________________.

|կարիք- |  .______________..________________.._____________.

|ների ոչ|  |Սոցիալական    ||Սոցիալական      ||Սոցիալական   |

|լիարժեք|  |ծրագրերի      ||ծրագրերի        ||գործակալու-  |

|ուսում-|  |թափանցիկության||ներդրման ժամանակ||թյունների,   |

|նասի-  |  |սակավություն  ||տարածաշրջանի    ||ՏԻՄ, ՀԿ-ների |

|րում   |  |              ||առանձնահատկու-  ||համագործակ-  |

._______.  |              ||թյունների հաշվի ||ցության պակաս|

|              ||չառնելը         ||             |

.______________..________________.._____________.

 

303. Տվյալ ոլորտում մարզի զարգացման գերակա նպատակն է համարվում սոցիալական ծառայությունների մատչելիության և որակի բարձրացումը: Այն կարող է իրագործվել սոցիալական ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկման բարձրացման, սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության միջոցառումների ընդլայնման, այդ կապակցության սոցիալական ծառայություններ մատուցող պետական և ոչ պետական կառույցների համագործակցության, սոցիալական ծառայություններ մատուցող կադրերի շարունակական վերապատրաստման, սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական բազայի բարելավման, ինչպես նաև սոցիալական ծառայությունների համակարգի կառավարման բարելավման միջոցով:

304. ԿԶԾ-ի համաձայն կշարունակվեն ընտանեկան նպաստների ծրագրի և կենսաթոշակային ապահովության համակարգի հետագա կատարելագործման և միանվագ դրամական օգնության վճարների բարձրացման միջոցառումները, որոնք ուղղված են լինելու նաև մարզի բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավմանը:

305. Այս առումով մարզի համար սոցիալական պաշտպանության բնագավառում կարևորվում է սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության ծառայությունների ընդլայնումը: Այդպիսի ծառայություններից են.

1) հաշմանդամներին (հատկապես հաշմանդամ երեխաներին) վերականգնողական և

տեխնիկական այլ միջոցներով ապահովումը, ինչպես նաև նրանց

հասարակության մեջ ինտեգրելու ծրագրերի իրականացումը,

2) ծերերի համար ցերեկային խնամքի կենտրոնների և տան պայմաններում խնամքի

ծառայության գործարկումը և կատարելագործումը,

3) խնամատար ինստիտուտի ներդրման աշխատանքների շարունակության ապահովում,

4) կյանքի դժվարին իրավիճակներում հայտնված երեխաների խնամքի

ցերեկային/ընտանեկան կենտրոնների ստեղծումը,

5) փախստականներին հասարակությանը ինտեգրվելու ծրագրերի իրագործումը,

6) սոցիալական և այլ իրավունքների վերաբերյալ խորհրդատվական

ծառայությունների զարգացումը,

7) բնակչության լրիվ և արդյունավետ զբաղվածության ապահովման համար

պայմանների ստեղծման նպատակով, զբաղվածության մարզային կենտրոնների

գործընկերային հարաբերությունների հաստատում պետական և մասնավոր

կառույցների հետ, գյուղական բնակավայրերի բնակչության զբաղմունքների

բազմազանեցում, ոչ գյուղատնտեսական ոլորտի ճյուղերի առաջանցիկ

զարգացման խրախուսում, և ոչ գյուղատնտեսական աշխատատեղերի ստեղծում

պետական և մասնավոր ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման

մեխանիզմների ու ուղղությունների մշակման և կիրարկման միջոցով:

Միաժամանակ, մարզում գյուղատնտեսական վարկերի հասանելիության միջոցով

նպաստել փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանը: Գյուղական համայնքների

երիտասարդության համար աշխատաշուկայի պահանջարկին համապատասխան

մասնագիտական կրթության հասանելիության և մատչելիության ապահովումը:

306. Սոցիալական աջակցության ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության բարձրացումը նախատեսում է մարզում սոցիալական ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների (պետական, հասարակական, միջազգային) և նրանց կողմից իրականացվող ծրագրերի վերաբերյալ տեղեկատվության հրատարակում և տարածում բնակչության լայն շերտերի մեջ:

307. Կադրերի մասնագիտական պատրաստվածության աստիճանը շարունակում է ծրագրերի իրականացման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոն հանդիսանալ, այս պայմաններում ՄԺԾԾ բոլոր երեք տարիների ընթացքում կադրերի վերապատրաստումը կմնա որպես կարևոր գերակայություն: Մասնավորապես, կարևորվում է սոցիալական ծառայությունների, ինչպես պետական, այնպես էլ ոչ պետական, մասնագետների կարիքների գնահատման հմտությունների ուսուցանումը, դոնորներ, հովանավորներ որոնելու հմտությունների զարգացումը, խնամողների վերապատրաստումը հաշմանդամներին, ծերերին խնամելու, այդ թվում` տան պայմաններում խնամք կազմակերպելու համար:

308. Կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված երեխաների խնամքի ցերեկային/ընտանեկան կենտրոնների ստեղծումը ենթադրում է երեխաների իրավունքների և շահերի պաշտպանություն, բազմամասնագիտական (սոցիալ-հոգեբանական և բժշկական վերականգնման աշխատանքների իրականացում) աջակցության ցուցաբերում: Բացի այդ խնամատար ընտանիքի ինստիտուտի ներդրման արդյունավետությունը թույլ կտա շարունակելու ծրագիրը և ավելի մեծ թվով երեխաներ տեղավորելու ընտանիքներ:

309. Մարզի սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական պայմանների բարելավումը կարևոր դեր ունի ՍԾՏԳ-ների գործունեության արդյունավետության բարձրացման գործում:

310. Սոցիալական սպասարկման համակարգի կառավարման բարելավումը իր մեջ ներառում է հետևյալ հիմնական բաղադրատարրերը`

1) ՀԿ-ների, ՏԻՄ-երի, ՍԾՏԳ ների միջև տեղեկատվության փոխանակման, մարզի

մակարդակով իրականացվող սոցիալական ծրագրերի համակարգման մեխանիզմների

մշակումը և ներդրումը,

2) պետական և ոչ պետական կառույցների համատեղ ջանքերով խոցելի խմբերի

կարիքների գնահատման միջոցառումների կանոնավոր իրականացումը,

3) կամավորների շարժման (կենտրոնի) զարգացումը:

 

5.5 Երեխաների իրավունքների պաշտպանություն

 

311. Երեխաների սոցիալական պաշտպանության պետական քաղաքականությունն իրականացվում է «Երեխայի իրավունքների մասին», «Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքներով, ՀՀ Կառավարության 2003 թ. դեկտեմբերի 18-ի N 1745-Ն «Հայաստանի Հանրապետությունում երեխաների իրավունքների պաշտպանության 2004-2015 թթ. ազգային ծրագրի» և ՀՀ Կառավարության 2007 թ. նոյեմբերի 8-ի N 1288-Ն «Կյանքի դժվարին իրավիճակում գտնվող երեխայի սոցիալ-հոգեբանական վերականգնողական անհատական ծրագրի մշակման կարգը հաստատելու մասին» ընդունած որոշումներով:

Նշված փաստաթղթերը նախատեսում են միջոցառումներ և ծառայություններ առանց ծնողական խնամքի մնացած, կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված, խնամքի և դաստիարակության կարիք ունեցող, մանկական, սոցիալական, առողջապահական հիմնարկներում գտնվող երեխաների համար:

312. Սոցիալական քաղաքականության համակարգում երեխայի հիմնահարցերի լուծման հիմնական ուղղություններն են`

1) Երեխայի խնամքի և պաշտպանության միասնական մեկ համակարգի ստեղծում

2) Երեխայի խնամքի և պաշտպանության հաստատություններում երեխաների թվի նվազեցում և այդ հաստատություններում երեխաների մուտքի կանխարգելում

3) Երեխաների խնամք և պաշտպանություն իրականացնող հաստատությունների վիճակի բարելավում

4) Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների հիմնախնդիրներ

5) Հաշմանդամ երեխաների հիմնախնդիրներ

6) Բազմանդամ և բազմազավակ ընտանիքների հիմնախնդիրներ

7) Պետական հատուկ հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների երեխաների հիմնախնդիրներ

8) Մուրացիկ, թափառաշրջիկ, իրավախախտ երեխաների հիմնախնդիրներ

9) Սոցիալապես ծայրահեղ անապահով ընտանիքների երեխաների պաշտպանության հիմնախնդիրներ

313. Այդ գործառույթների իրականացման նպատակով 2006 թ. մարզպետարաններում ստեղծվեցին երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժիններ:

314. Չնայած առկա բազմաթիվ հիմնախնդիրներին, մարզում չի գործում երեխաների խնամքի և պաշտպանության ոչ մի հաստատություն:

315. 2006 թ. ՀՀ Կառավարությունը հաստատեց կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող երեխաների սոցիալական պաշտպանության բարեփոխումների և 2006-2010 թթ. ռազմավարությունը` երեխայի շահերի առաջնահերթության սկզբունքը համարելով կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող երեխաների սոցիալական պաշտպանությունը: Ռազմավարությունը կարևորում է երեխային մատուցվող ծառայությունների ապակենտրոնացում, մասնավորապես այդ գործում համայնքների ներգրավում, խնամքի ցերեկային կենտրոնների ստեղծման միջոցով: Այդպիսի կենտրոնի ստեղծումը խիստ անհրաժեշտ է մարզի համար, քանի որ ըստ մարզպետարանի երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժնի դիտարկումների 2008 թ. տվյալներով մարզում բնակվում են 290 միակողմանի և 8 երկկողմանի ծնողազուրկ երեխաներ: Մարզում քիչ չեն նաև սոցիալական տարբեր հիմնախնդիրներ ունեցող երեխաներ:

 

Աղյուսակ 5.22.Վայոց ձորի մարզի միակողմանի և երկկողմանի ծնողազուրկ,

ֆիզիկական արատներով ծնված / մանկուց հաշմանդամ/, իրավախախտ երեխաներ

առ 01.12.2008 թ.

.______________________________________________________.

|Տարածաշրջանը|Միակողմանի|Երկկողմանի|Ֆիզիկական|Իրավախախտ|

|            |ծնողազուրկ|ծնողազուրկ|արատներով|երեխաների|

|            |երեխաների |երեխաների |ծնված    |թիվը     |

|            |թիվը      |թիվը      |երեխաներ |         |

|            |          |          |թիվը     |         |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Եղեգնաձոր   |   206    |    7     |  179    |    4    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Վայք        |   56     |    1     |   47    |    4    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Ջերմուկ     |   28     |    1     |   15    |    2    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Ընդամենը    |  290     |    9     |  213    |   10    |

.______________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի ԵԻՊ բաժին

 

316. Խնամակալություն և հոգաբարձություն է սահմանվել առանց ծնողական խնամքի մնացած 14 երեխաների նկատմամբ, մանկատուն է ուղարկվել 4 երեխա, գիշերօթիկ դպրոց` 2-ը, կենսաբանական ընտանիք են վերադարձել 2 երեխաներ: Մարզում թափառաշրջիկ, մուրացիկ երեխաներ չկան:

 

Աղյուսակ 5.23. Ֆիզիկական արատներով ծնված երեխաներ ըստ տարեթվերի և

տարածաշրջանների

.___________________________.

|Տարածաշրջանը|2006|2007|2008|

|____________|____|____|____|

|Եղեգնաձոր   | 110| 158| 179|

|____________|____|____|____|

|Վայք        | 35 | 34 | 47 |

|____________|____|____|____|

|Ջերմուկ     | 15 | 16 | 15 |

|____________|____|____|____|

|Ընդամենը    | 160| 208| 241|

.___________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի ԵԻՊ բաժին

 

317. Երեխաների սոցիալական կարիքների գնահատման արդյունքները ցույց են տալիս են, որ մարզի սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին օգնություն են ցույց տվել ոչ միայն պետական կառույցները, այլ նաև միջպետական և տեղական բարեգործական կազմակերպությունները:

318. «Մեկ ընտանիք, մեկ հայրենիք» Հայաստանի մանկատների հիմնադրամը մարզի 26 ծնողազուրկ երեխաների տարեկան երկու անգամ տրամադրում է դրամական օգնություն:

319. 2008 թ. մարզի 35 հաշմանդամ երեխաները ստուգման ենթարկվեցին Գերմանիայի Դաշնությունից մարզ ժամանած բժիշկների կողմից: Ամեն տարի Սյունյաց թեմի առաջնորդարանի կողմից սոցիալապես անապահով ընտանիքների և զոհված ազատամարտիկների 400 երեխաներ իրենց ամառային հանգիստն անցկացնում են թեմին պատկանող «Սիրանույշ» ճամբարում:

320. Մարզպետի կողմից տարեկան երկու անգամ դրամական օգնություն է տրամադրվում ծնողազուրկ և 6 և ավելի երեխաներ ունեցող ընտանիքներին:

2006-2008 թթ. մարզում որդեգրման համար դիմել են 6 ընտանիքներ, մերժում են ստացել 3-ը, որդեգրման իրավունք են ձեռք բերել 3-ը, երեխա են որդեգրել 2-ը:

321. Սոցիալական պաշտպանության համակարգի տարրերը - Վերոհիշյալ բոլոր խոցելի խմբերի նկատմամբ այսօր պետության կողմից իրականացվում են մի շարք միջոցառումներ: Սոցիալական պաշտպանության համակարգը թե՛ հանրապետության, թե՛ Վայոց ձորի մարզի կտրվածքով այսօր ներառում է.

1) պետական սոցիալական օժանդակության ծրագրեր, ինչպիսիք են` պետական նպաստները (ընտանեկան, ծննդյան միանվագ (2010 թ. 50 հազար դրամ, 3 և 4 երեխաների դեպքում` 430 հազար դրամ), մինչև 2 տարեկան երեխաների խնամքի և հուղարկավորության նպաստներ), ԽՍՀՄ խնայբանկում ներդրված ավանդների փոխհատուցման և այլ աջակցությունների ուղղված ծրագրերը,

2) սոցիալական ապահովության ծրագրեր հաշմանդամների, վետերանների և երեխաների համար, մասնավորապես բժշկասոցիալական վերականգնման ծրագրեր, տարեցներին և հաշմանդամներին տնային պայմաններում սպասարկելու սոցիալական ծրագրեր, տուն-ինտերնատների, մանկատների և գիշերօթիկ դպրոցների պահպանման ծրագրեր,

3) պետական սոցիալական ապահովագրության ծրագրեր, որոնք բաղկացած են վարձու աշխատողի մահվան դեպքում տրվող թաղման նպաստից, ժամանակավոր անաշխատունակության և հղիության հետ կապված նպաստներից,

4) զբաղվածության պետական ծրագրեր` գործազրկության նպաստի վճարում, մասնագիտական ուսուցում, աշխատաշուկայում խոցելի խմբերին աշխատանքի ընդունելու դեպքում աշխատավարձի մասնակի փոխհատուցում գործատուին, վարձատրվող հասարակական աշխատանքների կազմակերպում և այլն:

5) պետական կենսաթոշակային համակարգի շրջանակներում վճարվող ապահովագրական և սոցիալական կենսաթոշակները,

փոխհատուցում գործատուին, վարձատրվող հասարակական աշխատանքների կազմակերպում և այլն:

322. Վայոց ձորի մարզի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 5.4.1-ում:

 

5.5.1 Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր        |Արդյունքային ցուցանիշներ|Նախադրյալներ         |

|______________________|________________________|_____________________|

|Ոլորտային նպատակ      |1. Սոցիալական           |Սոցիալական           |

|                      |ծառայությունների        |պաշտպանության ոլորտը |

|Բարձրացնել սոցիալական |հասցեականությունից      |ՀՀ կառավարության     |

|ծառայությունների      |սոցիալապես խոցելի       |ուշադրության         |

|մատչելիությունը և     |բնակչության             |կենտրոնում է:        |

|որակը մարզում         |բավարարվածության        |Ֆինանսական միջոցները |

|                      |աստիճանը                |բաշխված են և         |

|                      |2. Ծառայության որակից   |ժամանակին հատկացված: |

|                      |սոցիալապես խոցելի խմբերի|                     |

|                      |բավարարվածության        |                     |

|                      |աստիճանը                |                     |

|                      |3. Աշխատանքի տեղավորված |                     |

|                      |գործազուրկների տեսակարար|                     |

|                      |կշիռը, %                |                     |

|                      |4. Ոչ նյութական         |                     |

|                      |աջակցություն ստացած     |                     |

|                      |հաշմանդամների, ծերերի   |                     |

|                      |տեսակարար կշիռը, %      |                     |

|                      |5. Սոցիալական           |                     |

|                      |պաշտպանության ծրագրերում|                     |

|                      |ընդգրկված խոցելի խմբերի |                     |

|                      |ներկայացուցիչների       |                     |

|                      |տեսակարար կշիռը, %      |                     |

|_____________________________________________________________________|

|1. Մարզում սոցիալական ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության   |

|բարձրացումը, ինչը կնպաստի սոցիալական ծառայությունների գործունեության |

|հրապարակայնության,նրանց հաշվետվողականության աճին և  հետևաբար         |

|աշխատանքի նպատակայնության բարձրացմանը                                |

|_____________________________________________________________________|

|1.1 Մարզում սոցիալական|Հրապարակային            |Մարզում գործող       |

|ծառայություններ       |ներկայացումների թիվը    |սոցիալական           |

|մատուցող              |Սոցիալական ծրագրերի և   |ծառայություններ      |

|կազմակերպությունների/ |ծառայություն            |մատուցողները         |

|պետական, հասարակական, |մատուցողների մասին      |շահագրգռված են       |

|միջազգային/ և  նրանց  |իրազեկված խոցելի խմբերի |տրամադրել            |

|կողմից իրականացվող    |տեսակարար կշիռը, %      |տեղեկատվություն իրենց|

|ծրագրերի վերաբերյալ   |Հասարակական կարծիքի     |ծրագրերի մասին:      |

|տեղեկատվության        |հարցումների ժամանակ     |                     |

|հրատարակում և         |սոցիալական              |                     |

|տարածում բնակչության  |ծառայությունների        |                     |

|լայն շերտերում:       |նպատակայնությունից և    |                     |

|1.2 մարզպետարանի      |հասցեականությունից      |                     |

|Առողջապահության և     |բավարարված հարցվողների  |                     |

|սոցիալական            |տեսակարար կշիռը         |                     |

|ապահովության          |հարցվողների ընդհանուր   |                     |

|վարչության ՍԾՏԳ-ների  |թվում, %                |                     |

|կանոնավոր             |                        |                     |

|հաշվետվությունների    |                        |                     |

|հրապարակային          |                        |                     |

|ներկայացում           |                        |                     |

|բնակչությանը          |                        |                     |

|սոցիալական աջակցության|                        |                     |

|բնագավառում ընթացող   |                        |                     |

|ծրագրերի, նրանց մեջ   |                        |                     |

|ընդգրկման չափանիշների |                        |                     |

|վերաբերյալ            |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|2. Սոցիալական ծառայությունների բնագավառի մասնագետների շարունակական   |

|վերապատրաստում                                                       |

|_____________________________________________________________________|

|2.1 Սոցիալական        |Մատուցվող ոչ նյութական  |                     |

|ծառայություններ       |ծառայությունների թիվը   |                     |

|մատուցող              |Դոնորների և  մասնավոր   |                     |

|կազմակերպությունների  |բարերարների կողմից      |                     |

|համար դոնորներ և      |ֆինանսավորվող կարիքավոր |                     |

|հովանավորներ որոնելու |խմբերին ուղղված         |                     |

|հմտությունների        |աջակցության             |                     |

|զարգացում             |ծառայությունների թիվը   |                     |

|/դասընթացներ,         |                        |                     |

|միջազգային փորձ/      |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|2.2 Սոցիալական        |Կարիքի գնահատման        |                     |

|ծառայություններ       |դասընթացների            |                     |

|մատուցող              |մասնակիցների թիվը       |                     |

|կազմակերպությունների  |/մարզպետարան, ՍԾՏԳ, ՏԻՄ,|                     |

|/պետական և  ոչ պետական|ՀԿ-ներ/                 |                     |

|/կադրերի              |                        |                     |

|վերապատրաստում        |                        |                     |

|կարիքների գնահատման   |                        |                     |

|հմտությունների        |                        |                     |

|զարգացման վերաբերյալ  |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|3. Սոցիալական սպասարկման համակարգի կառավարման բարելավում, ինչի       |

|արդյունքում կավելանան խոցելի բնակչության սպասարկման համատեղ          |

|իրականացվող ծրագրերը                                                 |

|_____________________________________________________________________|

|3.1 ՀԿ_ների, ՏԻՄ-երի, |ՀԿ_ների և  ՏԻՄ-երի      |Միջոցառումներն       |

|ՍԾՏԳ ների միջև        |համատեղ ծրագրերի թիվը   |իրականացնելու համար  |

|տեղեկատվության        |                        |ակնկալվում է         |

|փոխանակման, մարզի     |                        |ֆինանսավորում դոնոր  |

|մակարդակով իրականացվող|                        |կազմակերպություններից|

|սոցիալական ծրագրերի   |                        |                     |

|համակարգման           |                        |                     |

|մեխանիզմների մշակում  |                        |                     |

|և  ներդրում           |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.2 Պետական և  ոչ     |                        |                     |

|պետական կառույցների   |                        |                     |

|համատեղ ջանքերով      |                        |                     |

|խոցելի խմբերի         |                        |                     |

|կարիքների գնահատման   |                        |                     |

|միջոցառումների        |                        |                     |

|կանոնավոր իրագործում  |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.3 Մարզի խոցելի      |խոցելի խմբերի վերաբերյալ|                     |

|խմբերի քարտեզագրում,  |տվյալների բազայի        |                     |

|տվյալների բազայի      |առկայություն            |                     |

|ստեղծում` նրանց       |խոցելի խմբերի համար     |                     |

|սոցիալական            |իրականացված ծրագրերի և  |                     |

|պաշտպանությանն ուղղված|միջոցառումների թիվը     |                     |

|միջոցառումների        |                        |                     |

|ընդլայնման և          |                        |                     |

|հասցեականության       |                        |                     |

|բարձրացման նպատակով   |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.4 Կամավորների       |Սոցիալական աջակցության  |Երիտասարդությունը    |

|շարժման /կենտրոնի/    |ծրագրերում ընդգրկված    |ցանկանում է          |

|զարգացում,            |կամավորների թիվը        |հասարակական          |

|երիտասարդների շրջանում|                        |հիմունքներով         |

|կամավորական շարժման   |                        |ծառայություն մատուցել|

|խթանում               |                        |խոցելի խմբերին       |

|_____________________________________________________________________|

|4. Երեխաների խնամքի կենտրոնների ստեղծում` ապահովելով                 |

|սոցիալ-հոգեբանական, մանկավարժական ծառայություններ կյանքի դժվարին     |

|իրավիճակներում գտնվող երեխաների և  նրանց ընտանիքների համար           |

|_____________________________________________________________________|

|4.1 Դժվարին           |Մարզում դժվարին         |Կյանքի դժվարին       |

|իրավիճակում հայտնված  |իրավիճակում հայտնված    |իրավիճակում հայտնված |

|երեխաների վերաբերյալ  |երեխաների թիվը          |երեխաների            |

|տվյալների բազայի      |Խնամքի և                |պաշտպանությունը      |

|ստեղծում              |սոցիալ-հոգեբանական      |գտնվում է            |

|4.2 Ժամանակավոր խնամքի|վերականգնողական         |Կառավարության        |

|կարիք ունեցող         |աջակցության             |ուշադրության         |

|երեխաների ցերեկային   |ծառայություններից օգտված|կենտրոնում:          |

|կենտրոնների ստեղծում  |երեխաների թիվը          |                     |

|_____________________________________________________________________|

|5. Մարզում սոցիալական ծառայություններ մատուցող կառույցների           |

|նյութատեխնիկական պայմանների բարելավում` համակարգի գործունեության     |

|արդյունավետության և  որակի բարձրացման նպատակով                       |

|_____________________________________________________________________|

|5.1 Սոցիալական        |Սոցիալական              |                     |

|ծառայություններ       |ծառայություններում նոր  |                     |

|մատուցող կառույցների/ |համակարգիչների տեսակարար|                     |

|պետական և  ոչ պետական/|կշիռը, %                |                     |

|համակարգչային         |Կայուն ինտերնետ կապ     |                     |

|տեխնիկայով հագեցում և |ունեցող սոցիալական      |                     |

|ինտերնետ կապով        |ծառայությունների թիվը   |                     |

|ապահովում             |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|6 Բնակչության սոցիալական ծառայությունների ընդլայնում, որը կնպաստի    |

|խոցելի խմբերին մատուցվող ծառայությունների բազմազանությանը            |

|_____________________________________________________________________|

|6.1 Խնամողների        |Մարզում խնամողների      |Միջոցառումների       |

|վերապատրաստում,       |մասնագիտական            |իրականացման համար    |

|հաշմանդամների և       |վերապատրաստում անցած    |ակնկալվում է         |

|ծերերի խնամք, այդ     |կամավորների թիվը        |ֆինանսավորում դոնոր  |

|թվում տնային խնամք    |                        |կազմակերպություններից|

|իրականացնելու համար   |                        |Անհրաժեշտ փորձ և     |

|______________________|________________________|հմտություններ ունեցող|

|6.2 Սոցիալապես        |Հումանիտար ճաշարանների  |պետական և  ոչ պետական|

|անապահով ընտանիքների  |կողմից սպասարկվող       |սոցիալական           |

|անդամների             |բնակչության թվաքանակը % |ծառայություններ      |

|սննդապահովում         |                        |մատուցողների         |

|______________________|________________________|առկայություն:        |

|6.3 Ծերերի խնամքի     |Բացի պետական            |Պետական և  ոչ պետական|

|ծառայությունների      |տրանսֆերտներից խնամքի   |կազմակերպությունների |

|իրականացում           |ծառայություններից օգտվող|միջև                 |

|                      |ծերերի թիվը             |համագործակցության    |

|______________________|________________________|բարձր աստիճան        |

|6.4 Հաշմանդամների     |Վերականգնողական և       |                     |

|/հատկապես հաշմանդամ   |տեխնիկական անհրաժեշտ այլ|                     |

|երեխաների և  նրանց    |միջոցներ ստացած         |                     |

|ծնողների/ ապահովում   |հաշմանդամների թիվը      |                     |

|վերականգնողական և     |                        |                     |

|տեխնիկական այլ        |Կենտրոնի                |                     |

|միջոցներով            |ծառայություններից օգտվող|                     |

|Հաշմանդամ երեխաների   |հաշմանդամ երեխաների թիվը|                     |

|առողջավերականգնողական |                        |                     |

|ցերեկային կենտրոնի    |                        |                     |

|ստեղծում              |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|6.5 Խնամատար ընտանիքի |Հաշվառված խնամատար      |ՀՀ կառավարությունն   |

|ինստիտուտի զարգացումը |ընտանիքների թիվը        |աջակցում է խնամատար  |

|                      |Խնամատար ընտանիքներում  |ընտանիքի ինստիտուտի  |

|                      |տեղավորված ծնողազուրկ   |կայացմանը            |

|                      |երեխաների թիվը          |հանրապետությունում   |

|______________________|________________________|_____________________|

|6.6 Գործազուրկների    |Վերապատրաստված          |Միջոցառումների       |

|համար մասնագիտական    |գործազուրկների թիվը     |իրականացման համար    |

|վերապատրաստման        |աշխատանքի տեղավորված    |ակնկալվում է         |

|միջոցառումների        |վերապատրաստված          |ֆինանսավորում դոնոր  |

|կազմակերպում          |գործազուրկների տեսակարար|կազմակերպություններից|

|                      |կշիռը %                 |Նոր աշխատատեղերի     |

|______________________|________________________|ստեղծման             |

|6.7 Վարձատրվող        |Վարձատրվող հասարակական  |հնարավորությունները  |

|հասարակական           |աշխատանքների ծրագրերի   |մարզում              |

|աշխատանքների          |թիվը                    |ընդլայնվում են       |

|իրականացում           |Վարձատրվող հասարակական  |Աջակցության          |

|                      |աշխատանքների ծրագրերում |ցուցաբերում միայն    |

|                      |ընդգրկված շահառուների   |կարիքավորության      |

|                      |թիվը                    |չափանիշներին         |

|                      |                        |համապատասխանող       |

|                      |                        |բնակչությանը         |

._____________________________________________________________________.

 

6 ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ

6.1 Իրավիճակի վերլուծություն

 

323. Մարզի արդյունաբերական կազմակերպությունների ընդհանուր քանակում գերակշռում են գերփոքր և փոքր կազմակերպությունները, որոնց տեսակարար կշիռները համապատասխանաբար կազմում են 22.5% և 60.0%, որոնք թողարկում են արդյունաբերական արտադրանքի ընդհանուր ծավալի 43.8%-ը: Մարզի խոշոր և միջին կազմակերպություններին, որոնք կազմում են ընդհանուր թվաքանակում 12.5%, բաժին է ընկնում արդյունաբերական արտադրանքի ամբողջ ծավալի 52.9%-ը:

324. Մարզի արդյունաբերության տեսակարար կշիռը հանրապետության արդյունաբերության ընդհանուր ծավալում կազմում է 0.8%: Արդյունաբերության ոլորտում հիմնականում զարգացած են ոչ ոգելից ըմպելիքի` «Ջերմուկ» հանքային ջրերի և խաղողի գինու արտադրությունները, որոնց տեսակարար կշիռները հանրապետության հանքային ջրերի և խաղողի գինու արտադրությունների ընդհանուր ծավալում համապատասխանաբար կազմում են` 60% և 20%:

325. Վայոց ձորի մարզում, ըստ 40 արդյունաբերական կազմակերպություններից ստացված հաշվետվությունների տվյալների, ինչպես նաև վիճակագրական մոնիթորինգում չընդգրկված տնտեսավարող փոքր ձեռնարկատիրության սուբյեկտների գործունեության գնահատման (ընթացիկ գներով) վերջին տարիներին թողարկվում է շուրջ 5.5-6.3 մլրդ. դրամի արդյունաբերական արտադրանք, նույնքան էլ իրացվում է, որից` ԱՊՀ երկրներում` 1198.1 մլն. դրամի, այլ երկրներում` 97.2 մլն. դրամի արտադրանք:

 

Աղյուսակ 7.1. Արդյունաբերական արտադրանքի արտադրությունն ըստ

տնտեսական գործունեության տեսակների, 2006-2008 թթ.

._____________________________________________________________________.

|                     |Թողարկված արտադրանքի   |Պատրաստի արտադրանքի    |

|                     |ծավալը, ընթացիկ        |իրացումը, ընթացիկ      |

|                     |գներով (3), մլն. դրամ  |գներով (1), մլն. դրամ  |

|                     |_______________________|_______________________|

|                     |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|Ամբողջ               | 5066,0| 5466.3| 6252.3| 5178,4| 5654.4| 6442.7|

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|այդ թվում`           |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|հանքագործական        |  23,6 |  34.9 |  33.5 |  22,8 |  34.4 |  33.7 |

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|որից`                |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|հանքագործական        |  23,6 |  34.9 |  33.5 |  22,8 |  34.4 |  33.7 |

|արդյունաբերության այլ|       |       |       |       |       |       |

|ճյուղեր              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|մշակող               | 3915,6| 4205.5| 4804.8| 4028,8| 4394.1| 5005.0|

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|որից`                |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|սննդամթերքի, ներառյալ| 3655,2| 4010.6| 4654.3| 3813,4| 4154.0| 4292.1|

|խմիչքները,           |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|մանածագործական       |  51,9 |  22.2 |   -   |   -   |   -   |   -   |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|բնափայտի մշակում և   |  1,8  |  2.0  |  4.0  |  3,2  |  6.6  |  2.4  |

|փայտե                |       |       |       |       |       |       |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|այլ ոչ մետաղական     |  12,7 |  12.1 |  30.1 |  9,9  | 11.6  | 28.4  |

|հանքային             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|պատրաստի մետաղե      |  79,9 | 120.5 |  81.7 |  79,9 | 120.5 |  81.7 |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրական մեքենաների|  26,7 | 23.0  | 26.1  |  24,1 |  24.6 |  26.5 |

|և  էլեկտրասարքավո-   |       |       |       |       |       |       |

|րումների             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|ոսկերչական           |  79,1 |  15.1 |  18.7 |  92,1 |  76.2 |  73.9 |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրաէներգիայի,    | 1126,8| 1225.9| 1404.0| 1121,8| 1225.9| 1404.0|

|գազի, ջրի            |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն և      |       |       |       |       |       |       |

|բաշխում              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|դրանից`              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրաէներգիայի,    | 1011,9| 1120.6| 1300.0| 1011,9| 1120.6| 1300.0|

|գազի, տաք ջրի և      |       |       |       |       |       |       |

|գոլորշու             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն և      |       |       |       |       |       |       |

|բաշխում              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|ջրի հավաքում,        | 114,9 | 105.3 | 104.0 | 114,9 | 105.3 | 104.0 |

|մաքրում և  բաշխում   |       |       |       |       |       |       |

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` «Վայոց ձորի մարզի սոցիալ-տնտեսական վիճակը», ԱՎԾ մարզային

գործակալություն 2008-2009 թթ.

 

326. Մարզի մշակող արդյունաբերության ծավալի մեջ սննդամթերքի և ըմպելիքի արտադրության ծավալը կազմել է 95.3%:

 

-----------------------------

ԻՐՏԵԿ - նկարը չի բերվում

 

327. ՀՀ Վայոց ձոր մարզի համայնքներում էներգամատակարարումը կատարվում է «ՀԷՑե» ՓԲԸ Արաքս մասնաճյուղի Եղեգնաձորի և Վայքի Էլ. ցանցերի միջոցով: Չնայած 2006-2008 թթ. այդ բնագավառում կատարվել է ներդրումներ, որոշ համայնքներում տրանսֆորմատորները փոխարինվել են ավելի հզոր տրանսֆորմատորներով, կառուցվել են նոր օդային և մալուխային գծեր, տեղադրվել են նոր հենասյուներ, սակայն այն դեռևս բավարար չէ բնակչությանը անվտանգ և անխափան էներգամատակարարում իրականացնելու համար: Մարզում էներգամատակարարման որակի բարձրացումը կպահանջի լրացուցիչ ֆինանսական ներդրումներ:

328. «2011-2014 թթ. ՀՀ Վայոց ձորի մարզում «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից նախատեսվում է շուրջ 2309.3 մլն դրամի ներդրումներ: Ներդրումները հիմնականում ուղղված կլինեն օդային, մալուխային գծերի կառուցման, վերանորոգման, ենթակայանների նորոգման, հին տրանսֆորմատորները նորերով փոխարինելու աշխատանքներին. /տես Աղյուսակ 7.2/:

 

Աղյուսակ 7.2. Վայոց ձորի մարզի (Եղեգնաձոր, Վայք էլ. ցանցեր)

2011-2014 թթ. էլ. սարքավորումների նորոգման և կապիտալ ներդրումների

վերաբերյալ

.___________________________________________________________________.

|Հ/Հ|Աշխատանքային անվանացանկ                          |2011-2014 թթ.|

|   |                                                 |նախատեսված   |

|   |                                                 |ներդրումներ  |

|   |                                                 |մլն. դրամ    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 1 |35/110 կՎ ուժային տրանսֆորմատորների նորոգում     |   285.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 2 |6(10)-35-110 կՎ անջատիչների նորոգում             |   121.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 3 |35-110 կՎ բաժանիչների, կարճ միացուցիչների և      |   100.40    |

|   |խզիչների նորոգում                                |             |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 4 |35-110 կՎ օդային գծերի նորոգում                  |   115.60    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 5 |Ձմռան նախապատրաստական աշխատանքներ                |   178.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 6 |6(10) կՎ տրանսֆորմատորային ենթակայանների նորոգում|   136.50    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 7 |6(10) կՎ մալուխային, օդային գծերի նորոգում       |   814.60    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 8 |0,4 կՎ մալուխային, օդային գծերի նորոգում         |   465.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 9 |Ենթակայանների տանիքների նորոգում                 |    92.00    |

|___|_________________________________________________|_____________|

|   |Ընդամենը                                         |  2309.30    |

.___________________________________________________________________.

 

329. Տնտեսության տարբեր ճյուղերի հետագա զարգացումը նոր պահանջներ է առաջադրում մարզի տարածքում նոր էներգետիկ հզորությունների ստեղծման համար: Վայոց ձորը Հայաստանի այն մարզերից է, որտեղ կարելի է զարգացնել հիդրոէլեկտրաէներգիայի արտադրությունը: Ներկայումս ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից տրված արտադրության լիցենզիաների համաձայն մարզում տարեկան 45.41 մլն. կՎտժ էլեկտրական էներգիա են արտադրում 7 փոքր հիդրոէլեկտրակայաններ` մոտ 15304 կՎտ ընդհանուր հզորությամբ /տես Աղյուսակ 7.3/:

 

Աղյուսակ 7.3. 2009 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՊՐԻԼԻ 1-Ի ԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՀՀ ՀԱՆՐԱՅԻՆ

ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿՈՂՄԻՑ ՏՐՎԱԾ ԼԻՑԵՆԶԻԱՆԵՐԻ ՀԱՄԱՁԱՅՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԷՆԵՐԳԻԱ ԱՐՏԱԴՐՈՂ ՓՈՔՐ ՀԻԴՐՈԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ ԸՍՏ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՂ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

._____________________________________________________________________.

|N |Շահագործող      |Փոքր ՀԷԿ-ի|Լիցենզիայի|Լիցենզիայի  |Դրված- |Տարե- |

|  |ընկերությունը   |անունը    |տրամադրման|գործողության|քային  |կան   |

|  |                |          |ամսաթիվը  |ժամկետի     |հզորու-|արտադ-|

|  |                |          |          |ավարտը      |թյունը |րանքը |

|  |                |          |          |            |կՎտ    |մլն.  |

|  |                |          |          |            |       |կՎտ ժ |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|1 |«Երէներգո» ՓԲԸ  |»Արենի»   |25.06.1999| 25.06.2014 |  684  | 0,79 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|2.|«Մուշեղ ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Ջերմուկ» |25.06.1999| 25.06.2014 |  440  | 2,51 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|3.|«Էլեգիս ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Եղեգիս»  |12.06.2003| 12.06.2018 |  800  | 3,46 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|4.|«Բազենք» ՓԲԸ    |»Եղեգիս-1»|01.06.2004| 01.06.2019 |  9950 | 27,74|

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|5.|«Էլեգիս ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Հերմոն»  |27.10.2006| 27.10.2021 |  1200 | 3,72 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|6.|«ՀԱԿ ՀԷԿ» ՍՊԸ   |»Կարակայա»|08.10.2008| 08.10.2023 | 1 530 | 4,49 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|7.|«Հերմոն ՄԱԴ» ՍՊԸ|»Քարա-    |25.03.2009| 25.03.2024 |  700  | 2,7  |

|  |                |գլուխ»    |          |            |       |      |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|  |Ընդամենը        |          |          |            | 15304 | 45,41|

._____________________________________________________________________.

 

330. Մարզում 2009-2012 թթ. ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից տրված լիցենզիաների համաձայն կառուցվում են ևս 17 փոքր ՀԷԿ-եր` 23073 կՎտ հզորությամբ և տարեկան 103,9 մլն. կՎտժ արտադրանքով /տես Աղյուսակ 7.4/:

 

Աղյուսակ 7.4. 2009 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՊՐԻԼԻ 1-Ի ԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՀՀ ՀԱՆՐԱՅԻՆ

ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿՈՂՄԻՑ ՏՐՎԱԾ ԼԻՑԵՆԶԻԱՆԵՐԻ ՀԱՄԱՁԱՅՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ ԿԱՌՈՒՑՎՈՂ ՓՈՔՐ ՀԻԴՐՈԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ

ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ ԸՍՏ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՂ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ/ (1) Ներկայացված են

գործարար ծրագրի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները,

._____________________________________________________________________.

|N  |Շահագործող    |Փոքր ՀԷԿ-ի|Լիցենզիայի           |Դրված-|Տարեկան   |

|   |ընկերությունը |անունը    |գործողության ժամկետը |քային |արտադրանքը|

|   |              |          |_____________________|հզորու|մլն. կՎտ ժ|

|   |              |          |Սկիզբ     |Ավարտ     |թյունը|          |

|   |              |          |          |          |կՎտ   |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

| 1 |«Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.»|Սարավան   |04.10.2005|04.10.2009| 2470 |  10,4    |

|   |ՍՊԸ           |          |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|2. |«Ջերմուկի     |Ջերմուկ   |15.11.2005|15.11.2010| 2350 |  10,2    |

|   |հիդրոտեխ» ՍՊԸ |ՀԷԿ-22    |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|3. |«ԱԼՆԱՐՍ» ՍՊԸ  |Ալնարս (1)|19.04.2006|27.12.2009| 1230 |   5,6    |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|4. |«ՎԳԱՀ» ՍՊԸ    |Գոմք (1)  |30.06.2006|30.06.2010| 1760 |   8,6    |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|5. |«ՌԱԵԼ ԳէՍ» ՍՊԸ|Եղեգիս-2  |20.11.2006|20.11.2010| 2110 |   7,2    |

|   |              |(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|6. |«Հերմոն ՄԱԴ»  |Քարագլուխ |22.12.2006|07.11.2009|  870 |   1,7    |

|   |ՍՊԸ           |(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|7. |«Վայք Գրուպ»  |Արփա (2)  |26.01.2007|26.07.2009| 1023 |   5,0    |

|   |ՓԲԸ           |          |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|8. |«Ջերմուկ      |ՋԵՐՄՈՒԿ-1 |20.04.2007|20.10.2009| 1906 |  10,2    |

|   |Տուրբոշին» ՍՊԸ|(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|9. |«ՎԳ և         |Հեր-Հեր-1 |08.06.2007|04.09.2009| 1608 |   4,4    |

|   |որդիներ» ՍՊԸ  |(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|10.|«ՄՏՔԻ ԲԱՆԱԼԻ» |ՈՒՆԴ (2)  |20.07.2007|25.05.2009| 2032 |   5,2    |

|   |ՍՊԸ           |          |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|11.|«ՍԷԿ Էներգո»  |ԴԵԶՊԱՆԱՐԴ |27.09.2007|27.09.2009| 910  |   4,5    |

|   |ՍՊԸ           |(1)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|12.|«Ջահուկ» ՍՊԸ  |Արտավան-12|29.10.2007|29.10.2010| 2 870|   8,4    |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|13.|«ՍԱՆՌԱՅԶ      |ՍԱՆՌԱՅԶ   |23.11.2007|23.11.2009|  959 |   3,6    |

|   |ԷԼԵԿՏՐԻԿ» ՓԲԸ |(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|14.|«ՍՈՒՐԲ        |ՍՈՒՐԲ     |12.05.2008|12.05.2010|  723 |   3,2    |

|   |ԱՂԲՅՈՒՐ» ՍՊԸ  |ԱՂԲՅՈՒՐ   |          |          |      |          |

|   |              |(1)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|15.|«ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.»|Հեր-Հեր-1 |06.06.2008|06.06.2009| 1022 |   5,2    |

|   |ՍՊԸ           |(2)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|16.|«ՄԻՆԱ-ՄԱՅԱ»   |Եղեգնաձոր |09.07.2008|09.11.2010|  860 |   4,8    |

|   |ՍՊԸ           |(1)       |          |          |      |          |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|17.|«ԵՂԵԳՀԷԿ» ՍՊԸ |Եղեգ (1)  |13.08.2008|13.08.2010| 1240 |   5,7    |

|___|______________|__________|__________|__________|______|__________|

|   |Ընդամենը      |          |          |          | 23073|  103,9   |

._____________________________________________________________________.

 

331. Ներկայումս ՀՀ կառավարությունը դոնորների աջակցությամբ նախաձեռնել է Հայաստանում փոքր ՀԷԿ-երի զարգացման ծրագիրը: ՀՀ կառավարության 2009 թվականի հունվարի 22-ի նիստի թիվ 3 արձանագրային որոշման մեջ հավանության է արժանացել Հայաստանի Հանրապետությունում, այդ թվում նաև ՀՀ Վայոց ձորի մարզում փոքր հիդրոէլեկտրակայանների զարգացման սխեման, որը ներկայացվում է ստորև.

 

Աղյուսակ 7.5. Վայոց ձորի մարզի փոքր հիդրոէլեկտրակայանների զարգացման

սխեման/(*) նշված ՓՀԷԿ-երի տեխնիկատնտեսական հիմնավորման աշխատանքները

պատվիրված են մասնավոր ներդրողների կողմից/

._________________________________________________________________________.

|    ՀՀ Վայոց ձորում ճշտված և  նորացված ՓՀԷԿ-երի ջրաէներգետիկական         |

|                             ցուցանիշները                                |

|_________________________________________________________________________|

|դդ|ՓՀԷԿ-ի    |Վերին |Ներքին|Դերիվա |Դերիվա |Հաշվար|Հաշվար|Դրված- |Էլ.    |

|  |անվանումը |բյեֆի |բյեֆի |ցիայի  |ցիայի  |կային |կային |քային  |էներգ. |

|  |          |նիշը, |նիշը, |երկարու|տրա-   |ճնշու-|ելքը, |հզորու |տարեկան|

|  |          |մ     |մ     |թյունը,|մագիծը,|մը, մ |մ3/վրկ|րու-   |մլն.   |

|  |          |      |      |մ      |մ      |      |      |թյունը,|կՎտժ   |

|  |          |      |      |       |       |      |      |կՎտ    |       |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|1 |    2     |  3   |  4   |   5   |   6   |  7   |  8   |   9   |  10   |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|  |Արփա գետի |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |ավազան    |      |      |       |       |      |      |       |       |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|1 |Արփա 1-5  |2500.0|2200.0| 3900.0|  1.02 | 270.0| 2.00 | 4300  | 12.00 |

|  |ՓՀԷԿ (*)  |      |      |       |       |      |      |       |       |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|2 |Էլիս ՓՀԷԿ |2352.0|2212.0| 3270.0|  1.42 | 127.9| 4.00 | 4196  | 12.83 |

|  |Էլիս գետի |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |վրա (*)   |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|  |ՓՀԷԿ      |2298.0|2212.0| 1540.0|  0.72 | 79.3 | 0.70 |  455  | 1.51  |

|  |Սողանլու  |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |վտակի     |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |վրա (*)   |      |      |       |       |      |      |       |       |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|3 |Կարակայա  |2400.0|2210.0| 2050.0|  0.63 | 167.7| 0.70 |  940  | 2.60  |

|  |ՓՀԷԿ-1    |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |Կարակայա  |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |գետի վրա  |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |(*)       |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|  |ՓՀԷԿ-2 աջ |2415.0|2210.0| 1150.0|  0.30 | 183.1| 0.15 |  220  | 0.60  |

|  |վտակի վրա |      |      |       |       |      |      |       |       |

|  |(*)       |      |      |       |       |      |      |       |       |

|__|__________|______|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|4 |Կարակայա  |2023.0|1803.0| 3300.0|  0.82 | 186.5| 1.40 |  2090 |  5.94 |

|  |ՓՀԷԿ-3 (*)|      |      |       |       |      |      |       |       |

|__|_________________|______|_______|_______|______|______|_______|_______|

|  |Ընդամենը Վայոց   |      |       |       |      |      | 12201 | 35.48 |

|  |ձորի մարզ        |      |       |       |      |      |       |       |

._________________________________________________________________________.

 

332. Վերը նշվածից երևում է, որ կառուցվող 17 և նախատեսվող 6 ՓՀԷԿ-երի շահագործման դեպքում մարզում էլեկտրաէներգիայի տարեկան արտադրությունը կավելանա 139.38 մլն. կՎտժ-ով, որը կհանգեցնի իր հերթին արդյունաբերական արտադրանքի ծավալի աճին և տասնյակ աշխատատեղերի ստեղծմանը:

333. Առաջիկա տարիներին նախատեսվում է կառուցել` Իրան-Հայաստան 400 կՎ երրորդ էլեկտրահաղորդման օդային գիծը և Իրան-Հայաստան 12 դյույմ տրամագծով նավթամթերքների տեղափոխման խողովակաշարը: Այդ աշխատանքների հիմնական մասը կիրականացվի մարզի տարածքում:

 

6.3 Արդյունաբերության ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարությունը

 

334. Մարզի համար գերակա ոլորտներ են`

1) Պտուղ բանջարեղենի վերամշակում - Մարզում չեն գործում պտուղ բանջարեղենի վերամշակման արտադրամասեր, վերջին տարիներին մարզում ներդրվել է ինքնահոս ոռոգման համակարգ, հիմնվել են նոր պտղատու այգիներ, որոնք բերքատվության մեջ կմտնեն 2011-2014 թթ, պտղի արտադրության ծավալները կհասնեն 10-ից-12 հազար տոննայի, բանջարեղենի մթերման դեպքում 8-9 հազար տոննայի:

2) Գինեգործություն - Այս ոլորտում մարզում գործում են մեկ տասնյակից ավելի արտադրամասեր, որոնք հիմնականում արտադրում են արենի տեսակի սեղանի կարմիր գինիներ: Ձեռնարկությունները հումքի մթերման ժամանակ ունենում են ֆինանսական ռեսուրսների պակաս, ունեն նաև սարքավորումների արդիականացման, շուկայավարման խնդիրներ, «Արենի» ապրանքանիշի պահպանության խնդիր:

3) Կաթի վերամշակում - Այս ոլորտում մարզում գործում են վեց արտադրամասեր հիմնականում արտադրում են այծի պանիր: Առկա է հումքի մթերումների խնդիրը, սուր մրցակցություն արտաքին շուկաներում, փոքր պահանջարկ ներքին շուկայում: Ձեռնարկություններին հումքի մթերման համար անհրաժեշտ են` կաթի մթերման համապատասխան մեքենաներ և անասնապահությամբ զբաղվող համայնքներում ունենալ մթերման ժամանակակից կետեր:

4) Խմելու և «Ջերմուկ» հանքային ջուր - Այս ոլորտում մարզում գործում են երկու տասնյակից ավելի արտադրամասեր, որոնց մեծ մասը Ջերմուկ քաղաքում, արտաքին շուկա դուրս են գալիս միայն երկուսը:

5) Քարերի վերամշակում - Մարզում բնական քարերի հարուստ պաշարը կա, այս ոլորտի ձեռնարկությունները հիմնականում ունեն վերամշակման ժամանակակից տեխնոլոգիաների, սարքավորումների արդիականացման, շուկայավարման խնդիրներ:

6) Ոլորտի զարգացմանը խթանելու, արտադրական հզորությունների վերագործարկման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման նպատակով անհրաժեշտ են.

1) արդյունաբերական ներուժի ճիշտ գնահատում և միջազգային փորձի ուսումնասիրություն

2) Ոչ արդիական տեխնոլոգիաները նորերով փոխարինելու գործընթաց

3) Աջակցություն գործող ձեռներեցության կենտրոնների կայացմանը և նորերի ստեղծմանը

4) միջազգային շուկայում տնտեսության այլ ճյուղերում ոլորտի արտադրանքի և ծառայությունների ներդրում:

 

7 ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

7.1 Իրավիճակը գյուղատնտեսության ոլորտում 2006-2009 թթ.

 

335. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակչության զբաղվածության ամենամեծ տոկոսը բաժին է ընկնում գյուղատնտեսությանը: Ազգաբնակչության 65,0%-ը կազմում է գյուղական բնակչությունը: Մարզում գյուղատնտեսական արտադրությունը հիմնականում կազմակերպվում է գյուղացիական տնտեսությունների և այլ տնտեսվարող սուբյեկտների միջոցով: 2009 թ.-ի դրությամբ մարզում գործում են 12497 գյուղացիական տնտեսություններ և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող 11 տնտեսվարող այլ սուբյեկտներ: Գյուղատնտեսական հողատեսքերը ընդգրկում են մարզի ընդհանուր տարածքի 90,6%-ը (209258.1 հա): Աղյուսակ 1-ում ներկայացված են մարզի գյուղատնտեսական հողատեսքերը: Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքը կազմել է` 2006 թ.-ին` 24.4 մլրդ դրամ, 2007 թ-ին 27.3 մլրդ դրամ, 2008-ին 27.0 մլրդ դրամ և 2009-ին 11.5 մլրդ դրամ: Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքը մարզում հանրապետության գյուղատնտեսական արտադրանքի ընդհանուր ծավալում կազմում է 2.2%, իսկ մարզի ՀՆԱ-ի նկատմամբ կազմում է 69.2%: Մարզի բնակլիմայական պայմանները ցածրադիր և միջին գոտում նպաստավոր են բանջարաբուծության, խաղողագործության և պտղաբուծության համար, իսկ բարձրադիր գոտին` հացահատիկի, կերային մշակաբույսերի ու անասնապահության համար:

 

Աղյուսակ 7.1. Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսական հողատեսքերի

ցուցանիշները` ըստ 1997 և 2009 թթ-ի հաշվեկշռի տվյալների

.______________________________________________________________________.

|Վայոց ձորի մարզ |Գյուղատնտ.|Այդ թվում                                 |

|                |հողատեսքեր|__________________________________________|

|                |(հա)      |վարելա- |բազմամյա |խոտհարք-|արոտա- |այլ   |

|                |          |հողեր   |տնկարկներ|ներ     |վայրեր |հողա- |

|                |          |(հա)    |(հա)     |(հա)    |(հա)   |տեսքեր|

|                |          |        |         |        |       |(հա)  |

|________________|__________|________|_________|________|_______|______|

|      1997      |  73619,5 |19656.5 | 1603.0  | 4657.0 |47703.0|   0  |

|________________|__________|________|_________|________|_______|______|

|      2009      |  209258  | 16186  |  1297   |  4931  | 109052| 77790|

|________________|__________|________|_________|________|_______|______|

|Հողատեսքերի     |   100    |   7.7  |   0.6   |  2.4   |  52.1 | 37.2 |

|տեսակարար կշիռը |          |        |         |        |       |      |

|2009 թ-ին, %    |          |        |         |        |       |      |

|________________|__________|________|_________|________|_______|______|

|Մարզի տեսակարար |   16.5   |  17.9  |   4.0   |  29.8  |  16.0 | 13.3 |

|կշիռը հանրապե-  |          |        |         |        |       |      |

|տությունում %   |          |        |         |        |       |      |

.______________________________________________________________________.

 

336. Գյուղատնտեսական հողատեսքերի 1997 թ. նկատմամբ նկատվող տարբերությունները առաջացել են հիմնականում հողերի գույքագրման և նպատակային նշանակության փոփոխությունների արդյունքում:

 

7.1.1 Բուսաբուծություն

 

337. Բուսաբուծությունը ընդհանուր գյուղատնտեսական համախառն արտադրանքի մեջ կազմում է 33.9% նախկինում և այժմ բուսաբուծության առաջատար ճյուղեր են համարվում պտղաբուծությունը, խաղողագործությունը, բանջարաբուծությունը և հացահատիկի արտադրությունը: Աղյուսակ 7.2-ում ներկայացված են մարզում հիմնական մշակվող մշակաբույսերի ցանքատարածությունների, բերքատվության և համախառն բերքի ծավալները 2006-2009 թթ-ին:

 

Աղյուսակ 7.2.

._____________________________________________________________________.

|  |                                          |2006 |2007 |2008 |2009 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|1 |հացահատիկ. և  հատիկաընդեղենային մշ. ցանք. | 2188| 1838| 2576| 2917|

|  |տարած. հա                                 |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|2 |ծխախոտի ցանքային տարածությունը հա         |  4  |  16 | 17  | 30  |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|3 |կարտոֆիլի ցանքային տարածությունը հա       | 231 | 210 | 214 | 174 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|4 |բանջարանոցային մշակաբույսերի ցանք. տարած. | 464 | 462 | 465 | 399 |

|  |հա                                        |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|5 |բոստանային մշակաբույսերի ցանք. տարած. հա  |  16 |  20 |  18 |  17 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|6 |Խաղողի տնկարկների տարածությունը հա        | 873 | 936 | 925 | 925 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|7 |Պտղատու և  հատապտղատու տնկարկների տարած.  | 1850| 2151| 2156| 2154|

|  |հա                                        |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|8 |Գյուղատնտեսական մշակ. ընդ. ցանք.          | 3763| 3408| 4511| 4646|

|  |տարածությունը,հա                          |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|9 |Պտուղ և  հատապտուղ                        | 1848| 2149| 2155| 2153|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|10|խաղող                                     | 873 | 936 | 925 | 925 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|11|որից բերքատու պտուղ և  հատապտուղ          | 1656| 1841| 1879| 1879|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|12|խաղող                                     | 716 | 737 | 738 | 738 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|13|հացահատիկ. և  հատիկաընդեղենային. մշ. համ. | 1099| 2211| 3881| 4788|

|  |բերքը տ                                   |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|14|ծխախոտի համախառն բերքը տ                  | 10  |  21 |  38 | 90  |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|15|կարտոֆիլի համախառն բերքը տ                | 3471| 3495| 3518| 2864|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|16|բանջ. մշակ. համախառն բերքը տ              | 5498| 6226| 6290| 6258|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|17|բոստ. մշակ. համախառն բերքը տ              | 224 | 309 | 311 | 261 |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|18|խաղողի համախառն բերքը, տ                  | 2895| 3170| 2400| 3020|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|19|Պտղատու և  հատ. համախառն բերքը տ          | 4098| 5515| 5561| 4115|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|20|հացահատիկ. և  հատիկաընդեղենային մշակ. միջ.| 7.0 |12.03| 15.1| 16.4|

|  |բերք. ց/հա                                |     |     |     |     |

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|21|ծխախոտի ցանք միջ. բերք. ց/հա.             | 25  | 13.4| 21.7|207.5|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|22|կարտոֆիլի միջ. բերք. ց/հա.                |150.3|166.4|164.4|164.6|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|23|բանջ. մշակ. միջ. բերք. ց/հա.              |118.5|134.8|135.3|156.8|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|24|բոստ. մշակ. միջ. բերք. ց/հա               |140.3|154.8|172.8|153.4|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|25|խաղողի միջ. բերք. ց/հա                    | 40.0| 43.0| 32.5| 40.9|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|26|Պտղատու և  հատ. միջ. բերք. ց/հա           | 24.5| 30.0| 29.6| 21.9|

|__|__________________________________________|_____|_____|_____|_____|

|27|ՀՀ Գյուղ. համախառն արտադրանքը փաս. գներով | 24.4| 27.3| 27.0| 11.5|

|  |մլրդ դր.                                  |     |     |     |     |

|  |ՀՀ Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության     |     |     |     |     |

|  |համախառն արտադրանքը, ընթացիկ գներով,      |     |     |     |     |

|  |մլրդ. դրամ                                |     |     |     |     |

._____________________________________________________________________.

Հարկ է նշել, որ 27 տողի ցուցանիշի ձևակերպումը վերաշարադրված է, բացի այդ տվյալները հաշվարկված են հանրապետական ընթացիկ միջին գներով:

 

338. Աղյուսակ 7.2-ից երևում է, որ մարզում հացահատիկի և հատիկաընդեղենային մշակաբույսերի ցանքատարածությունները վերջի տարիներին նվազել են, որովհետև հիմնականում մշակվում են անջրդի վարելահողերի վրա /70%/, որտեղ չի կիրառվում ցանքաշրջանառություն ու լիարժեք պարարտացում, ցածր է հողի բնական բերրիությունը, որի արդյունքում բերքատվությունը լինում է ցածր և տնտեսապես ոչ շահավետ:

339. Բուսաբուծության ճյուղի արդյունավետության բարձրացման կարևորագույն նախապայմանը սերմնաբուծությունն է: Սորտաթարմացման նպատակով 2006-2009 թթ.-ին մարզի հացահատիկացան համայնքների գյուղացիական տնտեսություններին ՀՀ կառավարության կողմից օգնության կարգով տրվել է 134.5 տ աշնանացան ցորենի, 28.5 տ գարնանացան գարու և 225 կգ եգիպտացորենի բարձրորակ սերմացու, միաժամանակ յուրաքանչյուր տարի մարզին շուկայականից ցածր գնով մշակաբույսերի սնուցման համար տրվել է 500 տ ամոնիակային սելիտրա:

340. Մարզի գյուղացիական տնտեսություններին ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերելու նպատակով ՀՀ կառավարության 2009 թվականի մայիսի 14-ի 551-Ն որոշմամբ ՀՀ Վայոց ձորի մարզից «Գյուղատնտեսական հողօգտագործողներին պետական աջակցության ծրագրում» ընդգրկվել են` Վայքի նախնական վարչական շրջանից 5 համայնք /Կարմրաշեն, Մարտիրոս, Սերս, Արտավան, Բարձրունի/ և Եղեգնաձորի նախկին վարչական շրջանի 4 համայնքներ /Գնիշիկ, Վարդահովիտ, Խաչիկ, Հորբատեղ/: 2009 թվականին «Գյուղատնտեսական հողօգտագործողներին պետական աջակցության ծրագրից» օգտվել են 7 համայնք` 1012.6 հա, որի դիմաց վճարվել է 35.4 մլն դրամ: 2010 թվականի ծրագիրը քննարկման փուլում է: Չնայած մարզում հացահատիկային մշակաբույսերի միջին բերքատվությունը ցածր է հանրապետական միջին ցուցանիշից, սակայն կան նպաստավոր պայմաններ այն աստիճանաբար ավելացնելու:

341. Նպատակահարմար ենք համարում յուրաքանչյուր տարածաշրջանում հացահատիկ արտադրող մեծ համայնքներում /Խաչիկ, Գնդեվազ/ ունենալ կազմակերպված սերմնաբուծական տնտեսություններ, որպեսզի գյուղացիական տնտեսությունները ձեռք բերեն որակյալ սերմացու, որի արդյունքում կավելանա հացահատիկի արտադրությունը:

342. Մարզում տարեկան կուտակվում է մոտ 30 հազար տոննա խոտ հիմնականում բնական խոտհարքներից, որը բավարար է եղած անասնագլխաքանակը մսուրային շրջանում պահելու համար: Սակայն միայն կոշտ կերերով կերակրելն անարդյունավետ է, որովհետև կերաբաժնում բացակայում են համակցված և հյութալի կերերը, որի պատճառով իջնում է կենդանիների մթերատվությունը: Կենդանիներին լիարժեք կերակրելու /կերաբաժնում նախատեսելով հյութալի և համակցված կերեր/ նպատակով մեծ հնարավորություն կա համայնքներում /Ելփին, Արփի, Եղեգնաձոր, Մալիշկա, Արին, Հեր-հեր, Գնդևազ և Մարտիրոս/ կազմակերպելու հյութալի կերերի արտադրություն:

343. Ցածրադիր և միջին գոտում կարևորագույն և հեռանկարային նշանակություն ունի պտղաբուծությունը և խաղողագործությունը, ներկայումս մարզում գործում են ինը փոքր ու միջին մեծության գինու գործարաններ: «Արենի» սորտի խաղողից պատրաստված «Արենի» և «Վերնաշեն» տեսակի գինիները մեծ Ճանաչում ունեն: Ավելացնենք նաև, որ խաղողագործությունը մարզում հեռանկարային ճյուղ է դրա զարգացման գործում էական դժվարություններ չկան:

344. Սեփականաշնորհումից հետո բազմամյա տնկարկների /խաղող, պտուղ/ տարածությունները մի շարք պատճառներով /էլեկտրաէներգիայի հովհարային անջատումներ, ջրհան կայանների ընդհատումներով աշխատանք/ մարզում կրճատվեցին: Սակայն 2006-2007 թթ.-ին երկու խոշոր ինքնահոս / Կեչուտ-Ազատեկ-Զեդեա, Եղեգիս-Աղավնաձոր-Ելփին/ ջրատարների շահագործումից հետո բարելավեց ոռոգման ջրի մատակարարումը և աստիճանաբար չորացած տարածքներում սկսեցին հիմնել պտղի և խաղողի այգիներ: Ծրագրավորվել է 2011-14 թթ.-ին մարզում հիմնել 230 հա պտղի և 180 հա խաղողի նոր այգիներ: Այս պայմաններում տարեկան կարտադրվի մոտավորապես 9-10 հազար տոննա պտուղ և 5-6 հազար տոննա խաղող: ՈՒստի առաջիկայում պահածոների գործարանի և պտղի վերամշակման փոքր ձեռնարկությունների կառուցումը հրատապ խնդիր է:

345. Մարզում տարեկան մշակվում է շուրջ 398 հա բանջարային մշակաբույսեր և 174 հա կարտոֆիլ, որը հիմնականում օգտագործվում է ազգաբնակչության կողմից սեփական կարիքների համար, վերամշակող արտադրամասերի առկայության դեպքում կավելանան նաև արտադրության ծավալները:

347. Բազմամյա խոտաբույսերի ցանքատարածությունները կազմում են 890 հա, հիմնականում առվույտ և կորնգան: Չի մշակվում եգիպտացորեն սիլոսի համար, կերի ճակնդեղ ու միամյա խոտ կանաչ կերի պահածոյացման համար:

348. Հնարավոր է մարզի Հորս, Գնիշիկ, Խաչիկ, Կարմրաշեն, Արտավան, Գոմք և Սարավան համայնքներում անջրդի հողատարածքների մի մասի վրա կազմակերպել առվույտի ու կորնգանի մշակություն, սերմերի և խոտի արտադրության համար:

349. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ վերջին տարիներին մարզում շահագործման հանձնվեցին երկու խոշոր ինքնահոս ջրատարներ, ուստի առաջիկա տարիներին նախատեսվում է ավելացնել բազմամյա խոտերի, եգիպտացորենի, հլածուկի ցանքատարածություններն ու արտադրությունը, որն էլ կխթանի անասնաբուծության ճյուղերի զարգացմանը:

350. Մարզի գյուղատնտեսությունը բնակլիմայական պայմանների առումով գտնվում է ռիսկային գոտում և տարերային աղետների / ցրտահարություն, ջրհեղեղներ, կարկտահարություն, երաշտ / պատճառով մեծ վնաս են կրում գյուղացիական տնտեսությունները և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող տնտեսվարող սուբյեկտները: Հետևաբար շատ կարևոր է ապահովագրական համակարգի ստեղծումը, որը ունի կարևոր ռազմավարական նշանակություն: Մարզում ապահովագրական համակարգի ներդրման դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել գյուղատնտեսության առանձնահատկությունները և գյուղատնտեսությունում տնտեսվարողների շահերը: Ստորև ներկայացվում են ապահովագրական համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը փաստող որոշ տվյալներ 2006-2009 թթ.-ի ժամանակաշրջանում:

1) 2006 թ.-ի տևական երաշտի հետևանքով մարզի համայնքները կրել են

մոտավորապես 300.0 մլն դրամի հասնող նյութական վնաս:

2) 2007 թ.-ի գարնանային հեղեղումների հետևանքով մարզի համայնքներին

պատճառված նյութական վնասը միայն գյուղատնտեսության գծով կազմել է 72.0

մլն դրամ:

3) 2008 թ-ին տեղի ունեցած ցրտահարության և կարկտահարության հետևանքով

մարզի գյուղացիական տնտեսություններին պատճառվել է շուրջ 350 մլն դրամի

վնաս:

4) 2009 թ-ին տեղի ունեցած ցրտահարության և կարկտահարության հետևանքով

մարզի գյուղացիական տնտեսություններին պատճառվել է շուրջ 335 մլն դրամի

վնաս:

351. Կարկտահարության դեմ պայքար կազմակերպելու համար առաջարկվում է մարզում ստեղծել հակակարկատային համակարգեր:

 

7.1.2 Անասնաբուծություն

 

352. Մարզի գյուղատնտեսական արտադրության մեջ գերակշռող ճյուղը անասնաբուծությունն է, որի տեսակարար կշիռը համախառն արտադրանքի մեջ կազմում է 66.1%: Միջին և բարձր գոտիներում գյուղացիական տնտեսությունների զբաղվածության հիմնական մասը բաժին է ընկնում անասնապահությանը: Ստորև ներկայացվում է անասնագլխաքանակի և անասնապահական մթերքների արտադրության ցուցանիշները 2006-2009 թթ ընկած ժամանակահատվածում:

 

Աղյուսակ 7.3. Գյուղատնտեսական կենդանիների գլխաքանակը /տարեվերջի

դրությամբ/ և անասնապահական մթերքի արտադրության ծավալները,

2006-2008 թթ.

Աղյուսակ 7.3.

.___________________________________________________________.

|տարիներ|ընդամենը խոշոր      |այդ թվում կովեր|ոչխարներ|խոզեր|

|       |եղջերավոր անասուններ|գլուխ          |և  այծեր|գլուխ|

|       |գլուխ               |               |գլուխ   |     |

|_______|____________________|_______________|________|_____|

| 2006  |      19826         |    9892       | 21493  |1406 |

|_______|____________________|_______________|________|_____|

| 2007  |      16969         |    8719       | 19604  |1353 |

|_______|____________________|_______________|________|_____|

| 2008  |      15805         |    7880       | 18016  | 973 |

|_______|____________________|_______________|________|_____|

| 2009  |      15294         |    7556       | 16809  |1195 |

.___________________________________________________________.

._____________________________________________________.

|տարիներ|իրացվել է միս       |կաթ հազ. տոննա |ձու մլն |

|       |կենդանի քաշով       |               |հատ     |

|       |հազ. տոննա          |               |        |

|_______|____________________|_______________|________|

| 2006  |        4.2         |     11.25     |  4.2   |

|_______|____________________|_______________|________|

| 2007  |        4.3         |     12.69     |  4.3   |

|_______|____________________|_______________|________|

| 2008  |        3.4         |     22.1      |  13.1  |

|_______|____________________|_______________|________|

| 2009  |        3.7         |     19.9      |  11.3  |

._____________________________________________________.

Աղբյուրը` մարզպետարանի տվյալները:

 

353. Վերը նշված աղյուսակի տվյալներից երևում է, որ անասնագլխաքանակը 2006 թ. նկատմամբ նվազում է, սակայն մթերքների արտադրությունը աճում է, միսը ավելանում է գլխաքանակի կրճատման, իսկ կաթը` կովերի մթերատվության բարձրացման հաշվին: Անասնագլխաքանակի կրճատման հիմնական պատճառներից են` ճյուղի ցածր շահութաբերությունը` թանկացել է վառելանյութը, պահեստամասերը, փոխադրամիջոցների վճարները, պարարտանյութերը և բուժանյութերը, իսկ անասնապահական մթերքների իրացման գները շատ ցածր են` օրինակ. խոշոր եղջերավոր անասունի մեկ կգ միսը վաճառվում է 1300-1500 դրամ, կաթը մթերվում է 80-90 դրամով, մանրի միսը միջինը 1200-1300 դրամ, բուրդը 500-600 դրամ, որը իրացվում է մեծ դժվարությամբ, իսկ կաշեհումքի և մորթու իրացումը կատարվում է տարերայնորեն:

354. Մարզում առկա է 15532 մեղվաընտանիք և նպաստավոր տարիներին արտադրվում է մոտավորապես 200 տոննա բարձրորակ մեղր, սակայն իրացման գործում կան դժվարություններ:

355. Մարզում գործում են կաթի վերամշակման 4 փոքր ձեռնարկություններ, որտեղ հիմնականում արտադրում են այծի պանիր:

356. Գյուղատնտեսական կենդանիների սեփականաշնորհումից հետո դադարել է տոհմային, հատկապես արհեստական սերմնավորման աշխատանքների կատարումը, կենդանիների զուգավորումը կատարվում է տեղական ցուլերով, որի արդյունքում աստիճանաբար նվազում է տարիների ընթացքում ձեռքբերված բարձրարժեք գենոֆոնդը: Ցեղի բարելավման նպատակով մարզ է ներկրվել հոլանդական ցեղի բարձրակիթ 40 գլուխ երինջներ:

357. Անասնագլխաքանակի նվազեցումը կանխելու, այն ավելացնելու, ինտենսիվ տոհմային անասնաբուծություն զարգացնելու նպատակով անհրաժեշտ է նոր ձևավորվող ֆերմերային տնտեսություններին տրամադրել երկարաժամկետ ցածր տոկոսադրույքներով վարկեր և երկու տարածաշրջաններում ստեղծել գյուղատնտեսական կենդանիների արհեստական սերմնավորման կայաններ:

358. Անասնաբուժություն - Մարզի գյուղատնտեսական կենդանիների անասնահամաճարակային վիճակը կայուն պահպանելու, ինչպես նաև կենդանիների ու մարդկանց ընդհանուր ինֆեկցիոն հիվանդությունները կանխելու նպատակով, յուրաքանչյուր տարի պետպատվերի շրջանակներում իրականացվում են հակաանասնահամաճարակային կանխարգելիչ միջոցառումներ: Այդ նպատակով պետբյուջեից հատկացվում են ֆինանսական միջոցներ համապատասխան պատվաստանյութեր և ախտորոշիչ նյութեր ձեռք բերելու համար: Պետական պատվերը իրականացվում է եռակողմ պայմանագրի հիման վրա, որի կողմերն են հանդիսանում ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունը, տեղական ինքնակառավարման մարմինը և անասնաբույժ մասնագետը: 2006 թ իրականացվել է 308560 գլուխ կանխարգելիչ պատվաստումներ, 57826 գլուխ դիագնոստիկ ստուգումներ, 2007 թ. իրականացվել է 379210 գլուխ կանխարգելիչ պատվաստումներ և դիագնոստիկ ստուգումներ, այդ թվում միայն դաբաղ հիվանդության նկատմամբ շուրջ 83500 գլուխ: 2008 թ. իրականացվել է շուրջ 325000 գլուխ կանխարգելիչ պատվաստումներ և դիագնոստիկ ստուգումներ, 2009 թ. իրականացվել է շուրջ 329000 գլուխ կանխարգելիչ պատվաստումներ և դիագնոստիկ ստուգումներ:

359. Մարզի համայնքներում աշխատում են 36 անասնաբույժ մասնագետներ: 2007-2009 թթ. ընթացքում բոլոր մասնագետներն ապահովվել են կենսապատվաստուկների պահպանման համար սառնարաններով:

360. Մարզում 2007 թվականին հիմնանորոգվել է Վայոց ձորի կենտրոնի շենքը, իսկ մարզի «ՀԱՀԱԿ» ՊՈԱԿ-ի Եղեգնաձորի տարածաշրջանի շենքի հիմնանորոգումն ընդգրկվել է 2011-2013 թթ միջնաժամկետ ծախսային ծրագրում:

361. Մարզի անասնաբուժական ծառայության աշխատանքները բարելավելու նպատակով ՀՀ կառավարության 28.11.2006 թ. թիվ 1898-Ն որոշմամբ Վայոց ձորի մարզային անասնաբուժական տեսչությունը վերակազմավորվել և դարձել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սննդամթերքի անվտանգության և անասնաբուժական պետական տեսչության Վայոց ձորի մարզային կենտրոն: Կենտրոնի կողմից 2007-2009 թթ ընթացքում իրականացվել է սննդամթերքի արտադրության, մշակման, փաթեթավորման, մականշման, փոխադրման, պահպանման, իրացման ժամանակ անվտանգությանը ներկայացվող պահանջների ապահովման, կենդանական ծագման մթերքների և հումքի արտադրության, պահպանման և իրացման ժամանակ անասնաբուժասանիտարական պահանջների ապահովման նկատմամբ վերահսկողություն:

 

7.1.3 Գյուղատնտեսության տեխնիկական ապահովվածությունը

 

362. Մարզի բուսաբուծության զարգացման համար շատ կարևոր է նաև գյուղատնտեսական մեքենաների և գործիքների թարմացումը: Գյուղտեխնիկայի հավաքակազմը մարզում բավականին հնացած է:

363. Համայնքները ունեն գյուղատնտեսական մեքենաների և գործիքների ապահովվածության միջին մակարդակ: Թեև տարեկան միջին հաշվով մարզ է ներկրվում 4-5 միավոր տեխնիկա, սակայն համայնքների գերակշռող մասը հացահատիկահավաք կոմբայնների, անիվավոր ու թրթուրավոր տրակտորների, խոտհնձիչների և հակավորող մեխանիզմների խիստ կարիք ունեն: Մարզում գյուղատնտեսական տեխնիկայի առ 01.01.2006 և 01.01.2009 թթ.-ի առկայության և սարքինության վերաբերյալ համեմատական տվյալները ներկայացված են աղյուսակ 7.4-ում:

 

Աղյուսակ 7.4.

._____________________________________________________________________.

|           |2006 թ.-ի հունվարի 1-ի     |2010 թ.-ի հունվարի 1-ի       |

|           |դրությամբ                  |դրությամբ                    |

|           |___________________________|_____________________________|

|           |առկա   |սարքի- |100        |առկա   |սարքինու-|100        |

|           |քանակը,|նության|տնտեսության|քանակը,|թյան մա- |տնտեսության|

|           |միավոր |մակար- |հաշվով     |միավոր |կարդակը %|հաշվով     |

|           |       |դակը % |ապահովվածու|       |         |ապահովվածու|

|           |       |       |թյունը, %  |       |         |թյունը, %  |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Տրակտորներ |  787  | 78.5  |    3.8    |  797  |   81.3  |    4.0    |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Բեռնատար   |  587  | 81.8  |    3.0    |  822  |   69.3  |    3.5    |

|ավտոմեքենա-|       |       |           |       |         |           |

|ներ        |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Հացահատիկա-|   35  |  65.7 |    0.1    |   40  |   80.8  |    0.2    |

|հավաք      |       |       |           |       |         |           |

|կոմբայններ |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Կերհավաք   |   14  |  71.4 |    0.1    |   -   |     -   |     -     |

|կոմբայններ |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Տրակտորային|  342  |  70.2 |    1.5    |  238  |   89.9  |    1.3    |

|կցասայլեր  |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Տրակտորային|   92  |  92.4 |    0.5    |  113  |   88.5  |    0.6    |

|խոտհնձիչներ|       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Հատիկազտիչ |   14  |  85.7 |    0.1    |   11  |   100.0 |    0.1    |

|մեքենաներ  |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Տրակտորային|   29  |  93.1 |    0.2    |   14  |   92.9  |    0.1    |

|շարքացաններ|       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Տրակտորային|  181  |  74.6 |    0.8    |  123  |   81.3  |    0.6    |

|գութաններ  |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Կուլտիվա-  |   21  |  76.2 |    0.1    |   16  |   100.0 |    0.1    |

|տորներ     |       |       |           |       |         |           |

|___________|_______|_______|___________|_______|_________|___________|

|Հավաքիչ-   |   79  |  89.9 |    0.4    |   73  |    93.2 |    0.4    |

|մամլիչներ  |       |       |           |       |         |           |

._____________________________________________________________________.

 

364. Ընդհանուր առմամբ, տեխնիկական հավաքակազմը մարզում ֆիզիկապես և բարոյապես մաշված է, ծառայության ժամկետը հիմնականում գերազանցում է 20 տարվա սահմանը, առկա տեխնիկան իր հզորություններով չի համապատասխանում ներկայիս հողօգտագործման պայմաններին: Տարբեր տեսակի գյուղատնտեսական տեխնիկաներ տեղաբաշխված են մարզի տարբեր համայնքներում, որը իր հերթին դժվարացնում է դրանց արդյունավետ շահագործումը: Գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման արդյունավետությունը բարձրացնելու և դրանց պարապուրդը նվազեցնելու նպատակով առաջարկվում է մարզի երկու տարածաշրջաններում ստեղծել միջհամայնքային մեքենատրակտորային միավորումներ: Վերջին տարիներին ՀՀ Կառավարության և Գյուղատնտեսության նախարարության կողմից գործնական օգնություն է ցուցաբերվում մարզին գյուղտեխնիկայի ձեռքբերման ուղղությամբ: Այս գործընթացն իրականացվում է մի շարք միջազգային դոնոր կազմակերպությունների դրամաշնորհների հաշվին: 2006-2009 թթ. ընթացքում մարզ է ներկրվել հացահատիկահավաք կոմբայն 4 հատ, տարբեր հզորության անիվավոր տրակտորներ իրենց գյուղ. գործիքներով /9 հատ/:

 

7.1.4 Ոռոգման համակարգեր

 

365. Մարզում ոռոգվող հողատարածությունները կազմում են 6378 հա, որից մեխանիկական եղանակով ոռոգվում են 360 հա: 2006-2009 թթ զգալի աշխատանքներ են կատարվել մեխանիկական ոռոգումից ինքնահոսի անցնելու ուղղությամբ: «Կեչուտ - Ազատեկ - Զեդեա» և «Եղեգիս - Աղավնաձոր - Ելփին» ինքնահոս ջրատարների շահագործումից հետո կավելանան ոռոգելի հողերը 400 հա:

 

Աղյուսակ 7.5. 2006-2009 թթ ոռոգման համակարգերում կատարված

աշխատանքները

._____________________________________________________________________.

|հհ|համայնքի |կատարված աշխատանքի անվանումը   |չափի|կատարված |նախահաշ- |

|  |անվանումը|                               |միա-|աշխատանքի|վային    |

|  |         |                               |վորը|ծավալը   |արժեքը   |

|  |         |                               |    |         |հազ. դրամ|

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|1 |Ռինդ     |ոռոգման ջրագծի կառուցում       | մ  |  1400   |  11842  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|2 |Արենի    |մայր առվի վերանորոգում         | մ  |  8000   |  86990  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|3 |Արենի    |ջրագծի կառուցում               | մ  |  3500   |  34974  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|4 |Արենի    |Ջրատարի կառուցում              | մ  |   680   |  10000  |

|  |         |կիսախողովակներով               |    |         |         |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|5 |Աղավնաձոր|ջրագծի կառուցում               | մ  |  6000   |  66000  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|6 |Աղավնաձոր|ջրագծի կառուցում               | մ  |  4000   |  24987  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|7 |Աղավնաձոր|Ռինդի բետոնյա ջրանցքի նորոգում | մ  |   980   |  10000  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|8 |Արփի     |բետոնյա ջրանցքի նորոգում       | մ  |   700   |  7000   |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|9 |Գետափ    |կիսախողովակների նորոգում       | մ  |   400   |  8000   |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|10|Եղեգնաձոր|ջրագծի կառուցում               | մ  |   700   |  15300  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|11|Զառիթափ  |ջրագծի կառուցում               | մ  |  4300   |  42000  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|12|Փոռ      |ջրագծի կառուցում               | մ  |  3400   |  30000  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|13|Ազատեկ   |ջրագծի կառուցում               | մ  |  4800   |  45000  |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|14|Արտա-    |մայր առվի վերանորոգում         | մ  |  1600   |  42300  |

|  |բույնք   |                               |    |         |         |

|__|_________|_______________________________|____|_________|_________|

|  |Ընդամենը |                               |    |         | 434393  |

._____________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 7.6. 2011-2014 թթ ոռոգման համակարգերում նախատեսվում է

կատարել հետևյալ աշխատանքները

.________________________________________________________________________.

|հհ|համայնքի |կատարվող աշխատանքի|չափի|կատար-|նախա-   |ֆինանսավոր-|կատար- |

|  |անվանումը|անվանումը         |միա-|վող   |հաշվային|ման        |ման    |

|  |         |                  |վորը|աշխա- |արժեքը  |աղբյուրը   |ժամկետը|

|  |         |                  |    |տանքի |հազ.    |           |       |

|  |         |                  |    |ծավալը|դրամ    |           |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|1 |Աղնջաձոր |ջրագծի կառուցում  | մ  | 6000 | 18000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|  |         |__________________|____|______|________|___________|_______|

|  |         |ջրագծի կառուցում  | մ  | 4500 | 15000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|2 |Վարդահո- |ոռոգման ներքին    | մ  | 4000 | 14000  |հազ.       |2012 թ.|

|  |վիտ      |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|3 |Հորբատեղ |մայր առվի         | մ  | 5000 | 60000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |վերանորոգում      |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|4 |Կարմրաշեն|ջրագծի կառուցում  | մ  | 3500 | 31000  |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|5 |Քարագլուխ|ջրագծի կառուցում  | մ  | 5000 | 51000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|6 |Սալլի    |ջրագծի կառուցում  | մ  | 3000 | 44000  |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|7 |Գնիշիկ   |ջրագծի կառուցում  | մ  | 3000 |  2000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|8 |Մարտիրոս |ջրագծի կառուցում  | մ  | 820  |  4000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|9 |Մարտիրոս |ոռոգման ներքին    | մ  | 3500 |  15700 |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|10|Նոր      |ջրագծի կառուցում  | մ  | 2500 |  11250 |պետ բյուջե |2012 թ.|

|  |Ազնաբերդ |                  |    |      |        |           |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|11|Եփին     |ներքին ցանցի      | մ  | 5000 |  53000 |հազ.       |2013   |

|  |         |նորոգում          |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|12|Խաչիկ    |ոռոգման ներքին    | մ  | 11000| 125000 |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|13|Չիվա     |ոռոգման ներքին    | մ  | 2500 | 27000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|14|Արփի     |ոռոգման ներքին    | մ  | 4000 | 40000  |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|15|Մալիշկա  |ոռոգման ներքին    | մ  | 3000 | 32000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|16|Եղեգնաձոր|ոռոգման ներքին    | մ  | 5800 | 60000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|  |         |__________________|____|______|________|___________|_______|

|  |         |ոռոգման ներքին    | մ  | 3000 | 32000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|17|Ագարակա- |ոռոգման ներքին    | մ  | 1000 | 11000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |ձոր      |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|18|Ռինդ     |ոռոգման ներքին    | մ  | 3000 | 31000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |2013 թ.|

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|20|Թառաթումբ|ոռոգման ներքին    | մ  | 2000 | 22000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|21|Գլաձոր   |ոռոգման ներքին    | մ  | 5000 | 62000  |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|22|Վերնաշեն |ոռոգման ներքին    | մ  | 5000 | 53000  |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|23|Գետափ    |ոռոգման ներքին    | մ  | 6000 | 63000  |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|24|Աղավնաձոր|ոռոգման ներքին    | մ  | 13000| 136000 |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|25|Եղեգիս   |ոռոգման ներքին    | մ  | 1000 |  12000 |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|26|ք. Վայք  |ոռոգման ներքին    | մ  | 3000 |  35000 |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|27|Արին     |ոռոգման ներքին    | մ  | 4000 |  45000 |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|28|Հերհեր   |ոռոգման ներքին    | մ  | 3000 |  36000 |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|29|Զեդա     |ոռոգման ներքին    | մ  | 10000| 110000 |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|30|Ելփին    |ոռոգման ներքին    | մ  | 4500 | 42000  |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|31|Գնդեվազ  |Արխաշանի ջրանցքի  | մ  | 10000| 143000 |հազ.       |2011 թ.|

|  |         |նորոգում          |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|32|Արտավան  |ոռոգման ներքին    | մ  | 5000 |  58000 |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|  |         |                  |    |______|________|___________|_______|

|  |         |                  |    | 1000 |  10000 |հազ.       |2013 թ.|

|  |         |                  |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|33|Գողթանիկ |ոռոգման ներքին    | մ  | 4000 |  40000 |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |ցանցի նորոգում    |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|  |         |__________________|____|______|________|___________|_______|

|  |         |ոռոգման ներքին    | մ  | 7000 | 110000 |հազ.       |2012 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|34|Շատին    |ոռոգման ներքին    | մ  | 4000 | 38000  |հազ.       |2014 թ.|

|  |         |ցանցի կառուցում   |    |      |        |մարտահրավեր|       |

|  |         |                  |    |      |        |ծրագիր     |       |

|__|_________|__________________|____|______|________|___________|_______|

|  |Ընդամենը |                  |    |      | 1691950|           |       |

.________________________________________________________________________.

 

366. Համայնքներում մինչև 2014 թ. կառուցվող և վերանորոգվող ոռոգման ներքին ցանցերը հնարավորություն կտան կրճատելու ոռոգման ջրի կորուստները և ջրօգտագործողները կունենան կայուն ջրամատակարարում, որի արդյունքում կավելանա գյուղատնտեսական մթերքների արտադրությունը:

367. Մարզում չի լուծվել «Արփա», «Եղեգիս» գետերի ափամերձ հողերի պաշտպանության հարցը, տարիներ շարունակ հեղեղներից մեծ նյութական վնաս են կրում գյուղացիական տնտեսությունները, որը կազմում է շուրջ 300 մլն դրամ: Այդ նպատակի համար քիչ դրամական միջոցներ են տրամադրվում առավել վտանգավոր հատվածներում ափապաշտպան կառույցներ ստեղծելու համար, որի պատճառով 3 00 հա բերրի հողերը գտնվում են մշտական վտանգի տակ:

368. ՈՒսումնասիրվել է գետերի, սելավատարների սելավավտանգ հատվածները և կազմվել են համապատասխան ծրագրեր, առաջիկա տարիների ընթացքում պետբյուջեի միջոցների հաշվին հիմնովին ստեղծելու ափապաշտպան կառույցներ:

 

Աղյուսակ 7.7. Ջրամբարների կառուցում

._________________________________________________________________________.

|հհ|համայնքի |կատարվող աշխատանքի|տարո- |նախահաշ|ոռոգվող|ֆինանսա- |կատարման|

|  |անվանումը|անվանումը         |ղու-  |վային  |տարածքը|վորման   |ժամկետը |

|  |         |                  |թյունը|արժեքը |հա     |աղբյուրը |        |

|  |         |                  |հազար |հազ.   |       |         |        |

|  |         |                  |մ3    |դրամ   |       |         |        |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|1 |Աղնջաձոր |Ջրամբարի կառուցում|  250 | 450000|   75  |պետբյուջե|2011 թ. |

|  |         |                  |      |       |       |         |2013 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|2 |Մարտիրոս |Ջրամբարի կառուցում|  200 | 360000|   60  |պետբյուջե|2011 թ. |

|  |         |                  |      |       |       |         |2012 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|3 |Խնձորուտ |Ջրամբարի կառուցում|  250 | 450000|   75  |պետբյուջե|2011 թ. |

|  |         |                  |      |       |       |         |2013 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|4 |Սերս     |Ջրամբարի կառուցում|  250 | 450000|   75  |պետբյուջե|2012 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|5 |Վենաշեն  |Ջրամբարի կառուցում|  500 | 900000|  150  |պետբյուջե|2014 թ. |

|  |Գլաձոր   |                  |      |       |       |         |2013 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|6 |Բարձրունի|Ջրամբարի կառուցում|  500 | 900000|  150  |պետբյուջե|2014 թ. |

|  |         |                  |      |       |       |         |2013 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|7 |Խաչիկ    |Ջրամբարի կառուցում|  500 | 900000|  150  |պետբյուջե|2012 թ. |

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|8 |Ելփին    |Ջրամբարի կառուցում| 1500 | 270000|  450  |պետբյուջե|2011-   |

|  |         |                  |      |       |       |         |2014 թթ.|

|__|_________|__________________|______|_______|_______|_________|________|

|  |Ընդամենը |                  | 3950 |4680000|  1185 |         |        |

._________________________________________________________________________.

 

369. Ջրամբարների կառուցումը կարևորվում է այն հանգամանքով, որ մարզի երկու տարածաշրջաններում կառուցված երկու խոշոր ինքնահոս ջրատարներով հնարավոր է ոռոգել 24 համայնքների մոտավորապես 7000 հա հողեր, շուրջ 8000 հա վարելահողեր անջրդի են և չեն մշակվում, այս միջոցառմամբ ոռոգելի կդառնա լրացուցիչ 1185 հա, որի արդյունքում հողերի վրա կմշակվեն հացահատիկային և կերային մշակաբույսեր, կհիմնվեն նաև պտղատու նոր այգիներ:

370. Մասնագիտական գիտելիքների և խորհրդատվության տրամադրում - Մարզի գյուղատնտեսության զարգացման գործում շատ կարևոր է գյուղատնտեսության բնագավառի մասնագետների մասնագիտական կարողությունների բարելավումը, ֆերմերների շրջանում խորհրդատվական ծառայությունների ընդլայնումը: Այդ ծրագրի ռազմավարությունը ենթադրում է հետևյալ կարևոր միջոցառումների իրականացումը.

1) Մարզային ուսուցողա-խորհրդատվական ծառայության կողմից կազմակերպել

դասընթացներ գյուղմթերքների արտադրության և վերամշակման առաջավոր

տեխնոլոգիաների վերաբերյալ:

2) Անցկացնել սեմինար դասընթացներ տնտեսավարման արդյունավետ ձևերի,

մասնավորապես կոոպերացիայի, արմատավորման ուղղությամբ:

3) Ֆերմերներին տրամադրել խորհրդատվություն նոր ներդրվող

թունաքիմիկատների, պարարտանյութերի օգտագործման կանոնների վերաբերյալ:

4) Մշակել տեղեկատվական թերթիկներ, բուկլետներ, գյուղատնտեսությանը

վերաբերվող մասնագիտական աշխատանքների մասին:

371. Այս ուղղությամբ մարզին զգալի օգնություն է ցուցաբերում գյուղատնտեսության աջակցության մարզային կենտրոնը (ԳԱՄԿ), որը տարեկան միջին հաշվով իրականացրել է տարբեր թեմաներով 593 սեմինար մարզի 44 համայնքներում, որոնց մասնակցել են 8400 մարդ:

372. «Ջրից դեպի շուկա» ծրագրով մարզի 9 համայնքներում գյուղացիական տնտեսություններ վարողների համար կազմակերպվել է տեսական և գործնական սեմինար-պարապմունքներ:

 

7.1.5 Գյուղատնտեսության վարկավորումը

 

373. Գյուղատնտեսության ճյուղերի առանձնահատկություններով պայմանավորված գյուղացիական տնտեսությունները արտադրական գործընթացում ունեն շրջանառու միջոցների համալրման անհրաժեշտություն: Բացի այդ, գյուղատնտեսությամբ զբաղվող տնտեսվարողները հաճախ ունեն խոշոր ներդրումների անհրաժեշտություն: Վերջիններիս ապահովման հիմնական ձևը վարկավորումն է, որն իրականացվում է առևտրային բանկերի, միկրովարկավորման ձեռնարկությունների միջոցով:

374. Մարզի գյուղատնտեսության ոլորտում վարկավորումն իրականացվել է բանկերի միջոցով: Այս ծրագրերի շրջանակներում մարզի գյուղատնտեսության ոլորտին, շրջանառու ֆոնդի հետ միասին, 2006-2009 թթ տրամադրվել է 2012.0 մլն դրամ վարկեր:

375. Մարզում գործող վարկատու կազմակերպությունները - Գյուղատնտեսության զարգացման նպատակով 2006-2009 թթ մարզի գյուղացիական տնտեսություններին և գյուղատնտեսության արտադրությամբ զբաղվող տնտեսվարող այլ սուբյեկտներին ներքոհիշյալ բանկերի կողմից տրամադրվել է հետևյալ քանակությամբ վարկային միջոցներ:

    Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ      1632 մլն դրամ

    «Արեգակ» ՈՒՎԿ ՓԲԸ               90 մլն դրամ

    Արդշին - ինվեստ բանկ           175 մլն դրամ

    Յունի բանկ                      38 մլն դրամ

    ՎՏԲ բանկ                        77 մլն դրամ

 

7.2 Մարզի գյուղատնտեսության ոլորտի նպատակը և ռազմավարական ուղղությունները

 

376. Մարզի գյուղատնտեսության զարգացման գլխավոր նպատակն է բուսաբուծության և անասնաբուծության ճյուղերի հետևողական ինտենսիվացումը, որի շնորհիվ կավելանա գյուղատնտեսական մթերքների արտադրությունը և կնպաստի գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների աճի ու աղքատության կրճատմանը:

377. Նպատակին հասնելու համար անհրաժեշտ է.

1) Հետևողական և արդյունավետ կերպով օգտագործել մարզի հողային և

մարդկային ռեսուրսները` ինտենսիվ տեխնոլոգիաների կիրառման, ոռոգելի

հողատարածքների ընդարձակման, անմշակ հողերը ցանքաշրջանառության մեջ

ներառելու միջոցով:

2) Բուսաբուծական մթերքների արտադրության ծավալների ավելացում,

ապրանքայնության մակարդակի բարձրացում, մշակաբույսերի բարձրարժեք

սերմերի ներկրման, ինչպես նաև ոռոգման ջրի, հանքային և օրգանական

պարարտանյութերի արդյունավետ օգտագործման միջոցով:

3) Բարելավել ոռոգման համակարգը, մասնավորապես` կառուցել նոր և

վերանորոգել առկա ջրամբարները, ջրանցքերը, բարելավել ոռոգման

ներտնտեսային համակարգը և վերացնել ջրօգտագործման ասպարեզում առկա

թերություններն ու բացթողումները:

4) Անասնաբուժական ծառայությունների և տոհմային աշխատանքների բարելավման

միջոցով բարձրացնել գյուղատնտեսական կենդանիների մթերատվությունը,

անասնապահական մթերքի որակը, արտադրության արդյունավետությունը և

ապրանքայնության մակարդակը:

5) Արհեստական սերմնավորման աշխատանքների ընդլայնման միջոցով պահպանել և

կատարելագործել կենդանիների տոհմային հատկանիշները:

6) Պատշաճ ուշադրություն դարձնել գյուղատնտեսության արտադրական

ենթակառուցվածքների բարելավմանը, աջակցելով տարածաշրջաններում մասնավոր

սերմնաբուծական կայուն տնտեսությունների ստեղծմանը:

7) Ստեղծել միջհամայնքային գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակման

ձեռնարկություններ:

8) Ստեղծել և զարգացնել գյուղատնտեսության ապահովագրական համակարգը:

9) Բարելավել միջհամայնքային և ներհամայնքային ճանապարհների վիճակը:

10) Նպատակային օգտագործել մարզում առկա գյուղատնտեսության բնագավառի

մասնագետների գիտական ներուժը:

11) Բարձրացնել գյուղտեխնիկայով ապահովվածության մակարդակը և տեխնիկայի

օգտագործման արդյունավետությունը:

12) Մարզում խրախուսել հողերի խոշորացումը և գյուղացիական

տնտեսությունների միավորումը:

13) Ապահովել գյուղատնտեսության ոլորտում իրականացվող միջոցառումների

մասին բնակչության իրազեկումը:

 

Աղյուսակ 7.8. Գյուղատնտեսական մթերքների կանխատեսվող ցուցանիշները

2011-2014 թթ

._________________________________________________.

|հհ|Մթերքների|Չափի    |2011 թ|2012 թ|2013 թ|2014 թ|

|  |անվանումը|միավորը |      |      |      |      |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|1 |Հացահատիկ|տոննա   | 4800 | 4870 | 5060 | 5160 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|2 |Կարտոֆիլ |տոննա   | 2880 | 2920 | 2970 | 3030 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|3 |Բանջար   |տոննա   | 6520 | 6580 | 6600 | 6650 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|4 |Պտուղ    |տոննա   | 4150 | 4200 | 4300 | 4500 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|5 |Խաղող    |տոննա   | 3200 | 3270 | 3350 | 3570 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|6 |Կաթ      |տոննա   | 20000| 20100| 20200| 20250|

|__|_________|________|______|______|______|______|

|7 |Միս      |տոննա   | 3800 | 3850 | 3900 | 3950 |

|__|_________|________|______|______|______|______|

|8 |Ձու      |մլն. հատ| 11.8 | 12.5 | 13.0 | 13.5 |

._________________________________________________.

 

378. Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 7.1-ում:

 

7.3 Գյուղատնտեսության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ոլորտային նպատակը  |Արդյունքային ցուցանիշներ,  |Նախապայմաններ        |

|                   |թիրախներ                   |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Ավելացնել          |1. Գյուղատնտեսության       |Առկա նյութատեխնիկական|

|գյուղատնտեսության  |համախառն արտադրանքը,       |և  ֆինանսական        |

|համախառն           |մլն դրամ                   |ռեսուրսների          |

|արտադրությունը,    |2. Գյուղատնտեսության       |արդյունավետ          |

|նվազեցնել          |համախառն արտադրանքի        |օգտագործում          |

|ազգաբնակչության    |տեսակարար կշիռը            |Բնակլիմայական գործոնի|

|աղքատությունը:     |հանրապետության ծավալում, % |ազդեցություն         |

|                   |3. Գյուղացիական            |                     |

|                   |տնտեսությունների           |                     |

|                   |աղքատության մակարդակը, %   |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Արդյունք 1.        |1.1 Օգտագործվող            |Ֆինանսական, մարդկային|

|Մարզի հողային և    |վարելահողերի, խոտհարքների  |և  տեխնիկական        |

|մարդկային          |և  արոտավայրերի մակերեսը,  |ռեսուրսների          |

|ռեսուրսների        |հա                         |առկայություն         |

|արդյունավետ        |1.2 Չօգտագործվող           |Գյուղատնտեսական      |

|օգտագործում:       |վարելահողերի տարածքը, հա   |մշակաբույսերի        |

|                   |1.3 Ոռոգելի մշակաբույսերի  |բերքատվության և      |

|                   |ցանքատարածությունների      |համախառն արտադրանքի  |

|                   |մակերեսը, հա               |ծավալների բարձրացում |

|                   |1.4 Գյուղատնտեսության      |                     |

|                   |ոլորտում զբաղված աշխատուժի |                     |

|                   |տեսակարար կշիռը, %         |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Գյուղատնտեսական    |Թիրախ. 2011- թթ. համախառն  |Ֆինանսական           |

|մշակաբույսերի      |բերքը ավելացնել 15%-ով     |ռեսուրսների          |

|բերքատվության և    |2.2 Պտղի և  խաղողի         |առկայություն         |

|համախառն արտադրանքի|բերքատվությունը, ց/հա      |Որակյալ սերմերի,     |

|ծավալների          |2.3 Հացահատիկի համախառն    |տնկանյութի           |

|բարձրացում         |արտադրությունը, հազ. տոննա |առկայություն         |

|                   |2.4 Հացահատիկի միջին       |Բնակլիմայական        |

|                   |բերքատվությունը, ց/հա      |գործոնի ազդեցություն |

|                   |2.5 Կոշտ կերերի            |                     |

|                   |արտադրությունը, տոննա      |                     |

|                   |2.6 Բանջարանոցային         |                     |

|                   |մշակաբույսերի              |                     |

|                   |ցանքատարածությունները, հա  |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Արդյունք 3.        |3.1 Ոռոգվող գյուղատնտեսական|ֆինանսական և         |

|Ոռոգման համակարգի  |նշանակության հողերի        |տեխնիկական           |

|բարելավում         |մակերեսը, հա               |ռեսուրսների          |

|                   |Թիրախ. 2011-2014 թթ.       |առկայություն:        |

|                   |ոռոգելի հողերը մարզում     |                     |

|                   |ընդարձակել 1185 հեկտարով:  |                     |

|                   |3.2 Մարզում վերականգնված   |                     |

|                   |ոռոգման ցանցերի ընդհանուր  |                     |

|                   |երկարությունը, կմ          |                     |

|                   |Ներդրում. 2011-2014 թթ-ին  |                     |

|                   |1,691.5 մլն դրամ (ՀՄՀ)     |                     |

|                   |3.3 Էլեկտրաէներգիայի ծախսի |                     |

|                   |տեսակարար կշիռը, %         |                     |

|                   |3.4 Ոռոգման ջրի կորուստների|                     |

|                   |տեսակարար կշիռը, %         |                     |

|                   |3.5 ՋՕԸ-երին ոռոգման       |                     |

|                   |աշխատանքների կազմակերպման  |                     |

|                   |համար ՀՀ պետ. բյուջեից     |                     |

|                   |հատկացումների չափը, մլն    |                     |

|                   |դրամ                       |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Արդյունք 4.        |4.1 Կաթի արտադրության      |Անասնաբուժական       |

|Գյուղատնտեսական    |ծավալները, հազ. տոննա      |կանոնների ճիշտ և     |

|կենդանիների        |4.2 Մսի արտադրության       |ժամանակին կիրառում   |

|մթերատվության      |ծավալները, հազ. տոննա      |Գյուղկենդանիների     |

|ավելացում, որակի   |4.3 Կաթի իրացման ծավալները,|հիվանդությունների    |

|բարելավում և       |հազ. տոննա                 |բռնկման կանխարգելում |

|հիվանդությունների  |4.4 Մսի իրացման ծավալները, |                     |

|կանխում            |հազ. տոննա                 |                     |

|                   |4.5 Բրդի իրացման ծավալները,|                     |

|                   |հազ. տոննա                 |                     |

|                   |4.6 Ձվի իրացման ծավալները, |                     |

|                   |մլն հատ                    |                     |

|                   |4.7 Արհեստականորեն         |                     |

|                   |սերմնավորված խոշոր և  մանր |                     |

|                   |եղջերավոր անասունների      |                     |

|                   |գլխաքանակը, հազ. գլուխ     |                     |

|                   |4.8 Համաճարակների դեմ      |                     |

|                   |պատվաստված                 |                     |

|                   |անասնագլխաքանակը, հազ.     |                     |

|                   |գլուխ                      |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Արդյունք 5.        |5.1 Մարզում գյուղատնտեսական|ֆինանսական և         |

|Գյուղատնտեսության  |արտադրանքի շուկաների թիվը  |տեխնիկական միջոցների |

|արտադրական         |5.2 Մարզում առևտրային      |առկայություն         |

|ենթակառուցվածքների |կազմակերպությունների թիվը  |                     |

|բարելավում         |5.3 Մարզում գյուղացիական   |                     |

|                   |տնտեսությունների թիվը      |                     |

|                   |5.4 Սառնարանային           |                     |

|                   |տնտեսությունների թիվը      |                     |

|                   |5.5 Սպանդանոցների թիվը     |                     |

|                   |5.6 Կաթի ընդունման և       |                     |

|                   |նախնական վերամշակման կետերի|                     |

|                   |թիվը                       |                     |

|                   |5.7 Մսի և  մսամթերքների    |                     |

|                   |վերամշակման կետերի թիվը    |                     |

|___________________|___________________________|_____________________|

|Արդյունք 6.        |6.1 Առևտրային  բանկերից և  |Վարկերի              |

|Գյուղատնտեսության  |միկրոֆինանսավորման         |հասանելիություն      |

|վարկավորման        |կառույցներից վարկային      |գյուղացիական         |

|մատչելիության      |միջոցներ ստացած            |տնտեսությունների,    |

|բարձրացում         |գյուղացիական               |ձեռնարկությունների   |

|                   |տնտեսությունների/          |համար                |

|                   |ձեռնարկությունների թիվը    |                     |

._____________________________________________________________________.

 

8 ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

8.1 Բնապահպանական ոլորտի հիմնախնդիրները

 

379. Մարզային բնապահպանական հիմնախնդիրները եղել են և մնում են ՀՀ Կառավարության ուշադրության կենտրոնում: 2003 թ.-ին մշակված ՀՀ ԿԶԾ-ում շրջակա միջավայրի և բնական ռեսուրսների պահպանության ու կառավարման խնդիրները կարևորվել են որպես աղքատության նվազեցման քաղաքականության իրականացման երաշխիք:

380. Մարզում ծրագրի իրականացման քաղաքականության գերակայություն են համարվում.

1) անտառների վերականգնում, վերարտադրություն, անտառային ռեսուրսների

պահպանությունը և կայուն օգտագործումը:

2) հողերի դեգրադացիայի կանխում, անապատացմանը նպաստող անտրոպոգեն

գործոնների նվազեցում, բնական կերահանդակների կայուն կառավարում և

կենսաբազմազանության պահպանումը:

3) ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում և օգտագործումը.

4) արդյունաբերական թափոնների և կենցաղային աղբի հեռացումը

381. Վերը նշված բնապահպանական հիմնախնդիրները ունենալով համակարգային բնույթ չեն կարող դիտարկվել և լուծվել միայն մարզային մակարդակով իրականացվող և կոնկրետ բնապահպանական ուղղվածության առանձին ծրագրերի միջոցով: Փոխկապակցված լինելով տնտեսության զարգացման մակարդակի, տնտեսության այլ ճյուղերի գործունեության, քաղաքացիական հասարակության կայացման հետ:

382. Մարզի զարգացման ծրագիրը բնապահպանության ոլորտում 2011-2014 թթ. մարզային զարգացման ծրագիրը մշակվել է ուղղորդվելով ԿԶԾ-ի, Շրջակա միջավայրի պահպանության գործողությունների ազգային ծրագրի, ՀՀ վավերացրած միջազգային համաձայնագրերով և գերակայություններին համահունչ, նպատակ է հետապնդում լուծելու բնապահպանական խնդիրները մարզի տարածքում, ապահովելով նաև հանրային իրազեկումը:

383. Մարզի գրեթե բոլոր էկոհամակարգերը ենթարկվում են մարդածին ազդեցության, որի արդյունքում անհետացման եզրին են հայտնվել տասնյակ բուսական և կենդանական տեսակներ, որը և առավել նկատելի է անտառային և ջրային էկոհամակարգերի վրա:

384. Անտառներում արձանագրվել են վնասատուներով և հիվանդություններով վարակման զանգվածային դեպքեր և հրդեհներ, որոնք կապված են նաև կլիմայի փոփոխության հետ:

Նախորդ տարիներին մարզի անտառծածկույթը զգալի կորուստ է կրել նաև էներգետիկ ճգնաժամի և 2001 թ. բռնկված հրդեհի պատճառով:

385. Մարզի տարածքում անտառային ռեսուրսների պահպանության և կայուն օգտագործման, անտառային տարածքների վերականգնման, անտառային կենսաբազմազանության պահպանման, անտառապատման - անտառվերականգնման աշխատանքների խթանմանը նպաստող մի շարք օրենսդրական փաստաթղթեր են ընդունվել ՀՀ կառավարության կողմից մասնավորապես «ՀՀ Անտառի ազգային քաղաքականություն և ռազմավարություն», «Հայաստանի անտառների ազգային ծրագիր», «Ապօրինի անտառհատումների հետ կապված խնդիրների լուծմանն աջակցող միջոցառումների գործողությունների ծրագիր», փաստաթղթեր որոնք պարունակում են միջոցառումներ` ուղղված անտառային տարածքների վերականգնմանն ու անտառների կայուն ձևերի զարգացմանը, անտառային կենսաբազմազանության պահպանմանը:

386. Անհրաժեշտ է իրականացնել`

1) լայնածավալ աշխատանքներ անտառների պահպանության, պաշտպանության, վերարտադրության և վերականգնման բնագավառներում:

2) տնկարկների հիմնումը չի կարող սահմանափակվել միայն տնկման աշխատանքներով, նոր տնկիների կպչողականության ապահովման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոռոգում, խնամք և պահպանություն: Այսինքն այդ աշխատանքները պետք է լիարժեք պլանավորվեն, ֆինանսավորվեն և ապահովվի արդյունավետության բարձրացումը ի հաշիվ հետևողականության և վերահսկողության:

387. Վերոհիշյալ աշխատանքները 2011-2014 թվականներին իրականացնելու համար անհրաժեշտ է մոտ 200 մլն դրամ:

388. Ըստ 2009 թ. հողային հաշվեկշռի մարզում գյուղատնտեսական հողերը կազմում են 209258 հա, որից վարելահողեր 16186 հա, արոտավայրեր 109052 հա, անտառային հողեր 16642 հա, 1999 թ հողային հաշվեկշռի համեմատությամբ գյուղատնտեսական հողերը ավելացել են մոտ 135 հազար հեկտարով, արոտները 61 հազար հեկտարով, ինչը խոսում է այն մասին, որ առկա միտումները պահպանվելու պարագայում հողային հաշվեկշիռը կարող է լուրջ վերաբաշխման ենթարկվել:

389. Այդ մասին է վկայում վերջին տարիների ընթացքում համայնքային սեփականության տասնյակ հեկտարներով հողերի օտարման գործընթացը, որը սակայն չի ուղեկցվում անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքներով և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատականով, որոնք ենթակա են ինչպես բնապահպանական այնպես էլ քաղաքաշինական համալիր փորձաքննության: Այսպիսով հողերի կառավարման ապակենտրոնացման գործընթացը մարզում հասել է մի վիճակի, որը պահանջում է լրացուցիչ գնահատել ստեղծված իրավիճակում հողերի կայուն կառավարման գործող մեխանիզմները:

390. Վայոց ձորի մարզում գոյություն ունեցող հատուկ պահպանվող տարածքները 2009 թվականի հողային հաշվեկշռով կազմել է 1173 հա: Մարզում առկա ԲՀՊՏ-ների` «Ջերմուկի ջրաբանական», «Ջերմուկի անտառային», «Հերհերի» և «Եղեգնաձորի» պետական արգելավայրերի և 47 բնության հուշարձանների, ինչպես նաև «Գնիշիկ» բնության հատուկ պահպանվող տարածքի ստեղծումը ապահովելու է հանքային ջրերի տաք աղբյուրների սնման ավազանների, ռելիկտային գիհու և խոշոր առեջ կաղնու լեռնային անտառների,ինչպես նաև կենդանական աշխարհի /առաջավոր ասիական հովազ,հայկական մուֆլոն, բեզոարյան այծ, գորշ արջ, վարազ և այլն/ նշված տարածքներում կենսաբազմազանության և այլ արժեքավոր համակարգերի առավել արդյունավետ պահպանությունը:

 

8.2 Բնապահպանական ոլորտի զարգացման ուղղությունները 2011-2014 թթ.

 

391. Մարզում մշակվող հողատարածքների սակավության պատճառով յուրացվում է նաև մեծ թեքության լանջեր, կտրտված ռելիեֆով, սելավավտանգ, ողողվող, ջրածածկման ենթակա հողամասեր,որի հետևանքով ուժեղանում է հողերի դեգրադացիան և ինտենսիվանում են սողանքային երևույթները:

392. Ճանապարհների և դրանց բարելավման միջոցառումների բացակայությունը արոտավայրերի գերծանրաբեռնվածությունը` կապված վաղ գարնանը անասունների լեռնային արոտները բարձրացնելու հետ, անսիստեմ արածեցումը բերում է լանջերի խիստ թեքության պայմաններում բուսածածկույթի նվազմանը և հողերի աստիճանական քայքայմանը, որի դեմ պայքարելու հարցը մարզում համարվում է առաջնակարգ խնդիր:

393. Առկա հիմնախնդիրներով պայմանավորված մարզում հողային ռեսուրսների կառավարման ոլորտում որպես գերակա ուղղություններ են դիտարկվում`

1) ուժեղացնել հողերի օգտագործման և պահպանության նկատմամբ

վերահսկողությունը /համայնք, մարզ/

2) իրականացնելով մարզային և համայնքային ծրագրեր, ուղղված հողերի

օգտագործմանը և պահպանությանը:

3) դեգրադացիայի նվազեցումը և կանխարգելումը,

4) հակաէռոզիոն, հակասողանքային և մելիորատիվ միջոցառումների

կազմակերպումը խախտված հողերի վերականգնման /ռեկուլտիվացիա/

միջոցառումների իրականացումը սեփականաշնորհված գյուղատնտեսական

նշանակության հողամասերի միավորման /խոշորացման/ խնդիրների

իրականացումը:

394. Մարզում կառուցվող հիդրոէլեկտրոկայանների նկատմամբ պետք է ուժեղացնել տեսչական վերահսկողությունը` ձկների ձվադրման պայմանների ապահովման և մանրաձկների կորուստները կանխելու նպատակով:

395. Մարզի տարածքով հոսող գետերի հիմնական աղտոտման աղբյուրները հանդիսանում են չմաքրված, կամ ոչ բավարար չափով մաքրված կեղտաջրերը, խնդիրը սրանում է նաև նրանով, որ մարզի 3 քաղաքներից և ոչ մեկը չունի կեղտաջրերի մաքրման կայաններ, որոնց կառուցման համար անհրաժեշտ է մոտ 2.0 մլրդ դրամ գումար:

396. Ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտում հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված միջոցառումների ծրագիր կարող է հանդիսանալ ջրամատակարարման և ջրահեռացման ծառայությունների բարելավումը`. հոսքակորուստների նվազեցումը, կեղտաջրերի մաքրման կայանների վերականգնումը և նորերի կառուցումը, ոռոգման ցանցերի զարգացումը, համայնքներում թափոնների կազմակերպված հեռացման մասնագիտացված պոլիգոնների և աղբավայրերի ստեղծումը, ընդերք օգտագործման հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա ունեցած վնասակար ազդեցությունների վերացմանն ուղղված բնապահպանական ծրագրերի կազմումը և համալիր միջոցառումների իրականացումը /թափոնների օգտագործում, հավաքում և պահեստավորում, փոխադրում և մշակում, օգտահանում, հեռացում, վնասազերծում և թաղում, մշակված հանքավայրերի տարածությունների խախտված հողերի վերականգնում ու բարելավում/ կնպաստի ընդերքօգտագործման հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա բացասական հետևանքների վերացմանը:

397. Վայոց ձորի մարզի բնապահպանության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 8.1-ում:

 

8.3 Բնապահպանական ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ոլորտի նպատակները,     |Արդյունքային ցուցանիշներ |Ռիսկեր             |

|արդյունքներն ու        |                         |                   |

|միջոցառումները         |                         |                   |

|_______________________|_________________________|___________________|

|Արդյունք 1.            |Մարզի երեք քաղաքներում   |Մեղմում`           |

|Գետերի ջրերի նպատակային|կառուցել կեղտաջրերի      |Վարկային ծրագրերի  |

|օգտագործման և  աղտոտման|մաքրման կայաններ և       |իրականացում:       |

|կանխարգելմանն ուղղված  |վերանորոգվել ցանցերը:    |                   |

|գործընթացների          |                         |Աշխատանքները       |

|կազմակերպում           |Ափամերձ տարածքներում     |նախատեսված են Ջրի  |

|Միջոցառումներ          |շահագործվող կառույցները  |ազգային ծրագրով,   |

|. Համաձայնեցնել գետերի |կահավորել սեպտիկ հորերով,|Կենսաբազմազանության|

|վրա իրականացվող        |կանխել կեղտաջրերի        |պահպանության       |

|աշխատանքները և  դրանց  |արտանետումները և         |ծրագրով            |

|ժամանակացույցը ՀՀ      |մեխանիկական աղտոտումը    |                   |

|բնապահպանության        |գետերում:                |                   |

|նախարարության և  մարզի |                         |                   |

|բնապահպանական          |Գետերի հուների մաքրման   |                   |

|մարմինների հետ         |աշխատանքների կատարման    |                   |

|. Ստեղծել մոնիտորինգի  |ժամանակացույցը           |                   |

|խմբեր, մասնագետների և  |համաձայնեցնել ՀՀ         |                   |

|Հկ-ների ներգրավմամբ:   |բնապահպանության          |                   |

|. Աշխատանքներում       |նախարարության և          |                   |

|ապահովել ՏԻՄ-երի և     |մարզպետարանի             |                   |

|հանրային               |գյուղատնտեսության և      |                   |

|մասնակցությունը:       |բնապահպանության          |                   |

|                       |վարչության հետ           |                   |

|                       |                         |                   |

|                       |Գետերից ջրառը            |                   |

|                       |համապատասխանեցնել        |                   |

|                       |նվազագույն թողքի համար   |                   |

|                       |սահմանված արժեքին        |                   |

|_______________________|_________________________|___________________|

|Արդյունք 2.            |Մարզի բոլոր համայնքներում|Ռիսկերը`           |

|Արտադրական և           |թափոնների կազմակերպված   |Ֆինանսական         |

|կենցաղային թափոնների   |հեռացման մասնագիտացված   |միջոցների          |

|տեղադրման համակարգի    |պոլիգոնների և            |բացակայություն     |

|կատարելագործում        |աղբավայրերի ստեղծում:    |                   |

|Միջոցառումներ          |                         |Միջհամայնքային     |

|. Խոշոր բնակավայրերի   |                         |աղբավայրերի համար  |

|աղբավայրերի կառավարման |                         |հողհատկացման       |

|պլանների կազմում       |                         |տարածքների         |

|. Միջհամայնքային       |                         |ընտրության մեջ առկա|

|աղբավայրերի նախագծում  |                         |է շահերի բախում    |

|. Տեղական              |                         |Մեղմում            |

|ինքնակառավարման        |                         |Թափոնների          |

|մարմիններին            |                         |կառավարման         |

|աջակցություն           |                         |հիմնախնդիրը        |

|աղբահանության          |                         |կառավարության      |

|պայմանագրային          |                         |գերակայությունների |

|հարաբերությունների     |                         |շարքում է:         |

|ձևավորման  համար       |                         |                   |

._____________________________________________________________________.

 

9 ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ

9.1 իրավիճակի վերլուծություն

 

398. Զբոսաշրջությունը Հայաստանի տնտեսության առավել դինամիկ զարգացող ոլորտներից մեկն է և հայտարարված է տնտեսության գերակա ճյուղ: Շնորհիվ Հայաստանի Հանրապետությունում վարվող պետական քաղաքականության, զբոսաշրջության բնագավառում վերջին տարիներին արձանագրվել է քանակական և որակական աճ: Զգալիորեն զարգացել են ենթակառուցվածքները` ճանապարհները, նոր միջազգային չափանիշներին համապատասխանող օդանավակայանը, հյուրանոցային տնտեսությունը, սննդի ու զվարճանքի օբյեկտները, բարձրացել է մատուցվող ծառայությունների որակը: Զբոսաշրջությունը երկրում արձանագրել է այցելուների թվի կայուն և դինամիկ աճ: 2001 թվականից ի վեր Հայաստան կատարված միջազգային զբոսաշրջային այցելությունների միջին տարեկան աճը կազմում է 25%, 2007 թվականին միջազգային զբոսաշրջային այցելությունների թիվը կազմել է ավելի քան 510 000` 2006 թվականի համեմատ աճելով 33.5%-ով: 2008 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին Հայաստան ներգնա զբոսաշրջային այցելությունների թիվը կազմել է 402000` 2007 թվականի նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ աճելով 10.1%-ով: Ինչպես համաշխարհային զբոսաշրջային այցելությունները, 2008 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին Հայաստանում նույնպես զբոսաշրջային այցելությունների աճի տեմպի նվազում է արձանագրվել: Այնուամենայնիվ զբոսաշրջային այցելությունները Հայաստան շարունակում են աճել, իսկ 2009 թվականին Հայաստան ներգնա զբոսաշրջային այցելությունների քանակի թիրախը 700000-ի սահմանագիծը հատելն է: Վերջին տարիներին զբոսաշրջության ոլորտի մարքեթինգային քաղաքականության շրջանակներում ծրագրային միջոցառումները հիմնականում ուղղված են եղել համաշխարհային շուկայում Հայաստանի, որպես զբոսաշրջության համար բարենպաստ և գրավիչ երկրի, նկարագրի ձևավորման շարունակական կատարելագործմանը: 2007 թ. մարտ ամսին Համաշխարհային տնտեսական Ֆորումի կողմից առաջին անգամ հրապարակված «Շրջագայությունների և զբոսաշրջության մրցունակություն» համաթվով Հայաստանը դասակարգված 124 երկրների շարքում զբաղեցնում էր 74-րդ տեղը: Համաձայն կատարված զբոսաշրջային այցելությունների վիճակագրական հետազոտության արդյունքների Հայաստանում միջազգային զբոսաշրջիկների կատարած ծախսերը նույնպես դինամիկ աճում են: 2006 թվականին այն կազմել է շուրջ 299 մլն, իսկ 2007 թվականին` 400 մլն ԱՄՆ դոլլար: Մոտ 20 հազ. մարդ ուղղակիորեն աշխատում է զբոսաշրջության ոլորտում (ընդհանուր աշխատուժի 1.7%-ը): 2007 թվականին Հայաստան են այցելել 510287 միջազգային զբոսաշրջիկներ` նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 382240 զբոսաշրջիկների դիմաց:

399. Այս ամենին զուգահեռ Վայոց ձորի մարզում ոլորտի դինամիկան դեռևս համահունչ չէ Հայաստանի զարգացումներին և երկրում ոլորտի զարգացմանը զուգընթաց կարևորվում է Վայոց ձորի մարզում առկա զբոսաշրջային ներուժի հիման վրա զբոսաշրջության զարգացման ապահովումը, որը մարզի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի բարելավման հարցում զգալի դեր կխաղա:

400. Վայոց ձորի մարզը բնակավայր է հանդիսացել դեռևս քարե դարի ժամանակներից: Այս տարածքով է անցել «Մետաքսի մեծ ճանապարհը»: Մարզում հաշվառված են ավելի քան 1373 պատմամշակութային հուշարձաններ` տարածված 44 համայնքներում: Ժամանակագրական առումով դրանք ներկայացնում են մեր թվարկությունից առաջ 7-րդ հազարամյակից մինչև 20-րդ դարն ընկած հատվածը:

401. Մարզի տարածքում հաշվառված են դամբարանադաշտեր, գյուղատեղիներ, կամուրջներ, ջրաղացներ, ձիթհաններ, վանքեր, եկեղեցիներ, բերդ-ամրոցներ, խաչքարեր: 402. Պատմաճարտարապետական հուշարձանների նման առատությունը բարձրացնում է մարզի արժեքը` տուրիստական գրավչության տեսանկյունից, սակայն անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ առանց համապատասխան գովազդի, ինչպես նաև անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների և ժամանցի հարակից հնարավորությունների առկայության, դրանց արդյունավետությունը բավականին ցածր է:

402. Վայոց ձորի մարզն ունի գիտական և ճանաչողական մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն և բնական տեսարժան վայրեր: Դիտարկելով դրանք որպես տնտեսական, գեղագիտական և ռեկրեացիոն ռեսուրսներ, և մշակելով զբոսաշրջության ոլորտում դրանց կայուն օգտագործման հայեցակարգը, կարելի է հասնել զգալի ձեռքբերումների:

403. Բազմաթիվ պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների, բնական տեսարժան վայրերի առկայությունը, բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը, էկոլոգիապես մաքուր գյուղատնտեսական մթերքների արտադրությունը, Ջերմուկի առողջարանի և հանգստյան գոտու ճանաչվածությունը և ձմեռային զբոսաշրջության համար նրա կարողությունները մարզը դարձրել են զբոսաշրջության համար գրավիչ և նպաստավոր տարվա չորս եղանակների համար:

404. Հայաստանը Իրանին կապող միջպետական տարանցիկ մայրուղին անցնում է մարզի տարածքով: Վերը նշված միջպետական մայրուղու միջոցով Վայոց ձորի մարզը անմիջականորեն կապվում է Հայաստանի Արարատի և Սյունիքի մարզերի հետ: Տուրիզմի առումով կարևոր նշանակություն ունեցող մեկ այլ ճանապարհով Վայոց ձորի մարզը միանում է Գեղարքունիքի մարզին: Այդ ճանապարհն անցնում է Վարդենիսի լեռներում գտնվող Սելիմի լեռնանցքով: Դիտարկելով Վայոց ձորի աշխարհագրական դիրքը կարելի է ասել, որ այն նպաստավոր է միջպետական և միջմարզային զբոսաշրջության զարգացման համար:

405. Վայոց ձորի մարզի աշխարհագրական դիրքն օգտագործելով և այն որպես կենտրոն ընդունելով, կարելի է մշակել Արարատի, Գեղարքունիքի և Սյունիքի մարզերով անցնող երթուղիներ և արտաքին տուրիստական շուկային առաջարկել երկարաժամկետ տուրիստական փաթեթներ: «Մետաքսի ճանապարհ» տուրիստական երթուղին, զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպության (WTO) կողմից առաջադրված հեռանկարային նոր երթուղի է: Ամեն տարի այս երթուղին ներկայացնող տուր- փաթեթների վաճառքի քանակն ավելանում է: Այս ճանապարհի վրա գտնվող երկրների համար սա մեծ առավելություն է:

406. Ներկայումս զբոսաշրջության ձևերի մեջ տեղի են ունենում որակական փոփոխություններ: Պասիվ հանգստի ձևերից անցում է կատարվում դեպի ավելի ակտիվ ձևերը: Վայոց ձորի մարզում առկա տուրիստական ռեսուրսների հիման վրա կարելի է առաջադրել զբոսաշրջության հետևյալ հնարավոր ուղղությունները` էկոտուրիզմ, գիտական տուրիզմ, բնական տուրիզմ, արկածային տուրիզմ (ժայռամագլցումներ. անձավագիտական տուրեր, լեռնային և հետիոտն երթեր, ձիավորություն լեռնային տարածքներով, կանյոնինգ, ձկնորսություն), պատմամշակութային տուրիզմ, գյուղական տուրիզմ, առողջարանային-ռեկրեացիոն տուրիզմ, ձմեռային տուրիզմ:

407. WTO-ի կանխատեսումների համաձայն, ներկայացված ձևերը համարվում են 2000-2020 թթ. զբոսաշրջության կարևորագույն սեգմենտները: Անհրաժեշտ է ձևավորել տուրիստական պահանջարկ մարզի նկատմամբ: Մշակել և արտաքին տուրիստական շուկային ներկայացնել համապատասխան տուր-փաթեթներ:

 

9.2 Զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման ռազմավարությունը

 

408. Վայոց ձորի մարզում զբոսաշրջության զարգացումը որոշակի ներուժ ունի, որը սակայն մեծապես խոչընդոտվում է անբավարար ենթակառուցվածքների պատճառով: Մեկ այլ խոչընդոտ է հանդիսանում նաև տարածքի տուրիստական ռեսուրսների վատ ուսումնասիրվածությունը և գովազդի բացակայությունը:

409. Զբոսաշրջության զարգացումը Վայոց ձորի մարզում կնպաստի`

1) հյուրընկալական համակարգի, հասարակական սննդի կազմակերպման և

տրանսպորտային ծառայությունների մատուցման ոլորտների զարգացմանը,

2) գյուղատնտեսության և սննդի արտադրության զարգացմանը` պահանջարկի

մեծացման շնորհիվ,

3) տեղական պատմամշակութային արժեքների և բնական տեսարժան վայրերի

պահպանությանը,

4) հանգստյան (վերականգնողական) համակարգի զարգացմանը,

5) հուշանվերների արտադրության և ժողովրդական արհեստների աշխուժացմանը:

410. Մարզի մասնակցությամբ կանոնավոր շահագործվող երթուղին մեկն է` Երևան - Խոր Վիրապ - Նորավանք - Երևան: Այսպիսով, մարզի տուրիստական հնարավորությունների աննշան մասն է օգտագործվում: Մարզում փաստորեն չի ձևավորվում տուրիստական արդյունք, հետևաբար և այն չի առաջադրվում ներքին և արտաքին շուկաներում: Այս խոչընդոտի հաղթահարման ուղղությամբ առաջարկվում է իրականացնել հետևյալ հիմնական միջոցառումները.

1) Ստեղծել մարզի զբոսաշրջության ինտերնետային կայք և ընդգրկել

իրադարձությունների օրացույցը:

2) Առանձնացնել առաջնային տուրիստական տարածքներ` զբոսաշրջության և

միջհամայնքային զարգացման նպատակով, կազմել զարգացման ծրագրեր առանձին

առաջնային տուրիստական տարածքների համար:

3) Զբոսաշրջության ուղիների և հոսքերի բոլոր հնարավոր տարբերակների ու

պարամետրերի որոշում» տարածքի ռեկրեացիոն ծանրաբեռնվածության նորմերի

սահմանում

4) Ճանապարհների եզրերին տեղադրել ցուցանակներ, որոնց վրա կնշվեն տեսարժան

վայրերը և նրանց հեռավորությունը հիմնական տուրիստական կենտրոններից

և հյուրանոցներից:

5) Ամեն տարի անցկացնել գինու և պանրի փառատոն, ինչպես նաև սահմանել

մրցանակներ լավագույն պանրի և լավագույն գինու համար: Կազմակերպել

տոնավաճառներ:

6) Համակարգել մասնավոր հատվածի կողմից զբոսաշրջային ենթակառուցվածքային

օբյեկտների տեղադրման» կառուցման աշխատանքները

7) Կազմակերպել համապատասխան կադրերի պատրաստումը և վերապատրաստումը

8) Առանձնացնել որոշակի տարածքներ քեմփինգների համար: Նման նախաձեռնության

առավելությունն այն է, որ չեն պահանջվում նախնական մեծ ներդրումներ,

իսկ օգուտները ստացվում են արդեն սկզբնական շրջանում

411. Մարզում զբոսաշրջության զարգացման, մասնավոր ներդրումների ներգրավման խթանման լավագույն օրինակ էր 2008 թ. սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ կառավարության կողմից ընդունված «Ջերմուկ քաղաքը զբոսաշրջային կենտրոն հայտարարելու մասին» N 1064-Ն որոշումը և 2009 թ հուլիսի 16-ի «Ջերմուկ քաղաքի զարգացման 2009-2012 թվականների ռազմավարությանը հավանություն տալու մասին» N 29-Ա որոշումը, որով սահմանվեց Ջերմուկ քաղաքի զարգացման ծրագրի հայեցակարգային նպատակները և գերակա խնդիրները, Ջերմուկ քաղաքը հայտարարվեց զբոսաշրջային կենտրոն: Ջերմուկում կառուցվել է ձմեռային զբոսաշրջության ակտիվ հանգստի գոտի ճոպանուղի, դահուկուղի, կկառուցվի օդանավակայան: Մասնավոր ներդրումներով կառուցվում են հյուրանոցային համալիրներ: Եղեգնաձոր, Վայք քաղաքներում կառուցվում են զբոսաշրջության կենտրոններ:

412. Վայոց ձորի մարզի զբոսաշրջության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 4.1-ում:

 

10 ՔԱՂԱՔԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ, ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

10.1 ՔԱՂԱՔԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ

 

413. Ծրագրում ընդգրկված քաղաքաշինության բնագավառի հիմնախնդիրները կապված են մարզի և դրանում ընդգրկված բնակավայրերի քաղաքաշինական ծրագրային փաստաթղթերի մշակման, հանրակրթական դպրոցների մանկապարտեզների, մշակութային, առողջապահական, մարզական օբյեկտների, շինարարության և հիմնանորոգման, բնակֆոնդի հիմնանորոգման, բնակարանաշինության, բարեկարգման, քաղաքաշինական այլ խնդիրների և ենթակառուցվածքների ոլորտի իրավիճակի վերլուծության հետ:

 

10.1.1 Հեռանկարային զարգացման հայեցակարգ

 

414. Վայոց ձորի մարզում, ինչպես Հայաստանի Հանրապետության բոլոր համայնքների, տարածքների կարգավորման և տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն իրենցից ներկայացնում են քաղաքաշինական գործունեության ներկա փուլի` որպես անցումային էտապի առավել սուր և բարդ պրոբլեմներ:

415. Այս կապակցությամբ հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակավայրերի գրաված դիրքին և դերին ՀՀ տարաբնակեցման համակարգում, բնակչության աճի դինամիկային, տարածքային և բնական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությանը, սոցիալ-տնտեսական ոլորտի տարբեր ճյուղերի զարգացման փոխադարձ կապերին, տրանսպորտային և ինժեներական ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորություններին:

416. Անհրաժեշտ է դիտարկել մշակութային, լանդշաֆտային, բնակլիմակայական բաղադրիչների ընդգրկմամբ` համայնքների տարածքի հատակագծային կառուցվածքի կատարելագործման, տարածական կայուն միջավայրի համալիրի ստեղծման նպատակով: Բնակչության հեռանկարային կանխատեսումային մեթոդի («աշխատանքային հաշվեկշիռ», «նպատակային» և այլն) կիրառման անհնարինության պատճառով բնակչության հեռանկարային աճը որոշված է ըստ բնական աճի մեթոդի:

417. «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» հիմնադրույթներում տրված են միայն քաղաքների հեռանկարային աճը, որը ելնում է հեռանկարային տարածքային զարգացման հնարավորություններից (քաղաքապատկան` տարածքների ժողովրդագրական տարողունակության որոշման մեթոդ):

418. Բնակչության աճի տեմպերի համար ժամկետներ չեն կանխատեսվում, քանի որ այն կախված է հանրապետության ընդհանուր զարգացման տեմպերից, քաղաքական իրավիճակից, բնակչությանը աշխատատեղերով ապահովելու մակարդակից: Աշխատատեղի մեծ քանակ կարելի է ակնկալել բնական ռեսուրսների (հումքային, ռեկրեացիոն, գյուղատնտեսական) տարածքային պոտենցիալ հնարավորությունների ռացիոնալ օգտագործումից և ներդրումային ճկուն քաղաքականությունից:

419. Այսպիսով, համայնքների հեռանկարային տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղություններն են.

1) ագրոարդյունաբերական համալիրի ձևավորում, գյուղմթերքների վերամշակում,

2) ռեկրեացիոն ոլորտի զարգացում (զբոսաշրջություն):

420. Զարգացման հիմնական ուղղությունների իրականացման գործընթացում խիստ կարևորվում է տեղական իշխանությունների և գործարարության համատեղ գործունեությունը և ներդրողների համար հատակագծակառուցվածքային հարմարավետ ու գրավիչ միջավայր ստեղծելը:

421. Ըստ «ՀՀ Տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» որոշված է բոլոր մարզերի հանքահումքային ներուժը:

422. Վայոց ձորի մարզի հումքային պաշարների մետաղական (ոսկի, բազմամետաղ) ու ոչ մետաղային հանքավայրերի ուսումնասիրության բավականին բարձր մակարդակը նախադրյալներ է ստեղծում ապրանքափոխանակության (գյուղատնտեսական, շինարարական, բուժական) միջմարզային կոոպերացիայի համար:

423. Այդ տեսակետից սկզբունքային նշանակություն ունի Գեղարքունիքի մարզի հարավ-արևելյան շրջանի սերտ հարաճումը մի կողմից` Վայոց ձորի (Մարտունի-Եղեգնաձոր մայրուղով), մյուս կողմից` Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի հետ Վարդենիս Մարտակերտ նախատեսվող ավտոմայրուղու միջոցով:

424. Վայոց ձորի մարզի գյուղական համայնքներում հիմնականում զարգացում է վերապրում գյուղ մթերքների վերամշակման ձեռնարկությունները, գինեգործությունը, պտուղ-բանջարեղենի, պահածոների արտադրության, անասնապահական ոլորտը, ինչպես նաև գիտաճանաչողական տուրիզմը:

 

10.1.2 Ռեկրեացիայի քաղաքաշինական հեռանկարային կազմակերպումը

 

425. Վայոց ձորի մարզի գյուղական համայնքների տնտեսական զարգացման ճյուղերից մեկը կարող է լինել ռեկրեացիոն ոլորտը:

426. Ռեկրեացիոն ենթագոտիների քաղաքաշինական զարգացման գերադասելի ռեժիմը նախատեսում է ռեկրեացիայի տարբեր ձևերի առաջնահերթ զարգացում թույլ յուրացված գոտում` հիմնական ռեկրեացիոն կենտրոնների, պոտենցիալ տուրիստական ենթակենտրոնների ստեղծումով և փոքր բնակավայրերի զարգացումով:

427. Հաշվի առնելով ռեկրեացիոն ենթագոտիների տարածքային բաշխվածությունը, գյուղական համայնքների դիրքն ու դերը տարաբնակեցման համակարգում, բնակավայրերի դերի մեծացման հնարավորությունները, այն կարող է վերածվել տարածաշրջանի ռեկրեացիոն բազմաֆունկցիոնալ ենթակենտրոնների:

428. Ռեկրեացիայի կազմակերպումը կնպաստի`

1) ՀՀ տուրիստական քաղաքականության ռազմավարական ուղղությունների իրականացմանը

2) Նոր տիպի առողջարանների ստեղծմանը:

3) Տրանսպորտային և սոցիալական ենթակառուցվածքների (հիմնականում սպասարկման) օբյեկտների կազմակերպմանը:

4) Նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը:

5) Կրթական մակարդակի բարձրացմանը:

6) Բժշկական սպասարկման կատարելագործմանը:

7) Տեղեկատվության տարածման նոր ձևերի ներկայացմանը:

8) Տարածաշրջանում տարաբնակեցման նոր ձևերի (էքսպեդիցիոն բնակավայրերի) ձևավորմանը, փոքր գյուղական բնակավայրերի խոշորացմանը:

429. Վայոց ձորի մարզը հարուստ է ռեկրեացիոն ռեսուրսներով (բալնեոլոգիա, կլիմայաբուժություն, տուրիզմ):

430. Հատակագծային կառուցվածք - Վայոց ձորի մարզն ընդհանուր առմամբ ապահովված է տրանսպորտային ծածկով, սակայն, և միջհամայնքային և համայնքային ճանապարհատրանսպորտային ենթակառուցվածքները արմատական վերակառուցման և զարգացման կարիք ունեն:

431. Բնակավայրերի տարածքը անհարթ է` հարուստ ոլորաններով, ընդ որում, բնակավայրերի հին թաղամասում փողոցները հիմնականում կազմակերպված են անկանոն` առանց հատակագծային հենքի: Ոչ կանոնավոր ներքին փողոցային ցանցի ձևավորման պատճառ է հանդիսացել նաև սոցիալ-տնտեսական տարբեր փուլերով տնամերձ հողամասերի տարբեր չափաբաժիններով և առանձնատներով կառուցապատումը:

432. Արփա և Ելփին գետերի ափամերձ բնակավայրերի տարածքում անհրաժեշտ է տարածքների բարեկարգում և ապօրինի կամ ոչ օրինական այլ ձևերով օգտագործվող տարածքների կանոնակարգում` համաձայն բնագավառի օրենսդրությամբ սահմանված ակտերի:

433. Անհրաժեշտ է բնակավայրերի բնակելի կառուցապատման և ճանապարհի միջև սանիտարական գոտու կառուցապատման խիստ սահմանափակում:

434. Գոտիավորման նախագծի հիմնորոշ սկզբունքներն են

1) Գոյություն ունեցող ճարտարապետաքաղաքաշինական ավանդույթների պահպանումը,

2) պատմաճարտարապետական արժեք չունեցող և միջավայրի գեղագիտական ամբողջական կերպարը խաթարող կառույցների աստիճանական վերացումը,

3) պատմամշակութային հուշարձանների պահպանման և դրանց առավել շահեկան օգտագործման ապահովումը,

4) կազմակերպված միջավայրին անհարիր խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների վերաբաշխումը,

5) տրանսպորտային-հետիոտն ակտիվության կանոնակարգումը և կարգավորումը,

6) բնական այգեպուրակային լանդշաֆտի վերականգնման, պահպանման և հետագա օգտագործման միջոցառումների իրականացումը,

7) թանգարանային գործի, հուշարձանների գիտական ցուցադրման, ավանդական արհեստների ցուցադրման արտադրության, զբոսաշրջիկների սպասարկման ու գովազդի հետ կապված հնարավորությունների խրախուսումը:

 

10.2 Բնակավայրերի քաղաքաշինական ծրագրային փաստաթղթերի մշակում

 

435. 2004-2009 թվականներին ՀՀ պետական բյուջեի միջոցներով, ՀՀ Կառավարության համապատասխան որոշումներով հաստատվել են` ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ, Եղեգնաձոր, Վայք և Արենի համայնքների (բնակավայրերի) գլխավոր հատակագծերը, ՀՀ Վայոց ձորի մարզի տարածքային հատակագծման նախագիծը (Ջերմուկի նոր օդանավակայանի տարածքի նկատմամբ), ինչպես նաև Ջերմուկ քաղաքի չգործող օդանավակայանի տարածքում առաջնահերթ կառուցապատման սխեմաների նախագծային փաստաթղթերը (որոնք սահմանված կարգին համապատասխան հաստատվել են պատվիրատուի` ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության կողմից):

 

Աղյուսակ 10.1 ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքային բնակավայրերի գլխավոր

հատակագծերի մշակման 2004-2009 թթ. ծրագրերի ֆինանսավորումը

._____________________________________________________________________.

| |Համայնքները        |ՀՀ Կառավարության համապատասխան որոշումը         |

|_|___________________|_______________________________________________|

|1|Եղեգնաձոր          |ՀՀ Կառավարության 30.11.2006 թ. N 1730-Ն որոշում|

|_|___________________|_______________________________________________|

|4|Արենի              |ՀՀ Կառավարության 19.01.2006 թ. N 40-Ն որոշում  |

|_|___________________|_______________________________________________|

|2|Վայք               |ՀՀ Կառավարության 09.08.2007 թ. N 1037-Ն որոշում|

|_|___________________|_______________________________________________|

|3|Ջերմուկ            |ՀՀ Կառավարության 27.12.2007 թ. N 1595-Ն որոշում|

|_|___________________|_______________________________________________|

|5|ՀՀ Վայոց ձորի մարզի|ՀՀ Կառավարության 11.02.2010 թ. N 103-Ն որոշում |

| |տարածքային         |                                               |

| |հատակագծման        |                                               |

| |նախագիծը (Ջերմուկի |                                               |

| |նոր օդանավակայանի  |                                               |

| |տարածքի նկատմամբ), |                                               |

._____________________________________________________________________.

 

436. Մարզի բնակավայրերում քաղաքաշինական գործունեությունը կանոնակարգելու, ներդաշնակ և անվտանգ կենսամիջավայրի ստեղծման ու անօրինական շինարարությունը կանխելու նպատակով նախատեսվում է կազմել քաղաքաշինական ծրագրային փաստաթղթեր չունեցող Վայոց ձորի մարզի 40 գյուղական համայնքների գլխավոր հատակագծերը, ինչպես նաև ՀՀ Վայոց ձորի մարզի տարածքային հատակագծման նախագիծը, որի համար ըստ նախնական հաշվարկների պահանջվող գումարները ներկայացված են`

 

Աղյուսակ 10.2. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի գյուղական համայնքների

/ բնակավայրերի / տարածական պլանավորման փաստաթղթերի / գլխավոր

հատակագծերի և գոտիավորման նախագծերի / մշակման համար անհրաժեշտ

ֆինանսական ծախսեր

._____________________________________________________________________.

|  |Համայնքները                   |քանակը|միավորի |ընդհանուրը |ծանոթու|

|  |                              |      |միջինաց-|/հազ. դրամ/|թյուն  |

|  |                              |      |ված     |           |       |

|  |                              |      |արժեքը  |           |       |

|  |                              |      |/հազ.   |           |       |

|  |                              |      |դրամ/   |           |       |

|__|______________________________|______|________|___________|_______|

|1 |Մինչև  2000 բնակիչ ունեցող    |  35  | 3 919.3|  137175.5 |       |

|  |բնակավայրերի պարզեցված        |      |        |           |       |

|  |տարածական պլանավորման         |      |        |           |       |

|  |փաստաթղթերի /գլխավոր          |      |        |           |       |

|  |հատակագծերի և  գոտիավորման    |      |        |           |       |

|  |նախագծերի/ մշակում            |      |        |           |       |

|__|______________________________|______|________|___________|_______|

|2.|2001-3000 բնակիչ ունեցող      |  5   | 7411.1 |  37055.5  |       |

|  |բնակավայրերի տարածական        |      |        |           |       |

|  |պլանավորման փաստաթղթերի       |      |        |           |       |

|  |/գլխավոր հատակագծերի և        |      |        |           |       |

|  |գոտիավորման նախագծերի /մշակում|      |        |           |       |

._____________________________________________________________________.

 

10.3. Աղյուսակ 10.3. Վայոց ձորի մարզի համայնքների գլխավոր

հատակագծերի մշակում

.__________________________________________________________________.

| |Համայնքը    |Բնակավայրի|Գլխ. հատակագծի մշակման համար անհրաժեշտ  |

| |            |տարածքը   |գումարը ըստ տարիների մլն. դրամ          |

| |            |          |________________________________________|

| |            |          |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդամենը|

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|1|գ. Աղավնաձոր|  243.36  | 19.52 |       |       |       | 19.52  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|2|գ. Զառիթափ  |  183.3   |       | 14.7  |       |       |  14.7  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|3|գ. Գնդեվազ  |  99.78   |  8.0  |       |       |       |  8.0   |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|4|գ. Խաչիկ    |  91.85   |       |       |       |  7.35 |  7.35  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|5|գ. Մալիշկա  |  352.47  |       | 28.2  |       |       |  28.2  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|6|գ. Վերնաշեն |  134.29  |       |       |       |  10.7 |  10.7  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|7|գ. Գլաձոր   |  139.18  |       |       |  11.1 |       |  11.1  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

|8|գ. Արփի     |  105.96  |       |       |   8.5 |       |   8.5  |

|_|____________|__________|_______|_______|_______|_______|________|

| |ԸՆԴԱՄԵՆԸ`   | 1350.19  | 27.52 | 42.9  |  19.6 | 18.05 | 108.07 |

.__________________________________________________________________.

 

437. Գերեզմանատների շահագործում - Նախատեսվում է ապահովել «Հուղարկավորությունների կազմակերպման և գերեզմանատների ու դիակիզարանների շահագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի, Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության 2006 թ. նոյեմբերի 23-ի N 1910-Ն որոշմամբ և այլ իրավական ակտերով գերեզմանատների տարածքների նկատմամբ սահմանված պահանջների կատարման ուղղությամբ ուսումնասիրությունների իրականացումը և արդյունքում ստացված տեղեկության վերլուծությունը, ամփոփումը և վարչական վիճակագրական ռեգիստրում զետեղումը, ինչպես նաև բացահայտված խախտումների և ի հայտ եկած խնդիրների կարգավորման ուղղությամբ անհրաժեշտ միջոցառումների իրականացման վերաբերյալ առաջարկությունների մշակումը:

 

Աղյուսակ 10.4. Վայոց ձորի մարզի համայնքների գերեզմանատների

վերաբերյալ

._____________________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի  |Առկա    |Տեղեկություն գերեզմանատների վերաբերյալ       |

|   |անվանումը |գերեզմա-|/ըստ առանձին գերեզմանատների /                |

|   |          |նատների |_____________________________________________|

|   |          |քանակը  |զբաղեցրած |հողատարածքի|կարգավի-   |այլ       |

|   |          |        |հողատարած-|պատկանելիու|ճակը (բաց, |տեղեկու-  |

|   |          |        |քի չափը   |թյունը (հա-|փակ,       |թյուններ  |

|   |          |        |/հեկտար/  |մայնքային, |մասնակի    |(ըստ      |

|   |          |        |          |պետական)   |փակ)       |անհրաժեշ- |

|   |          |        |          |           |           |տության   |

|   |          |        |          |           |           |նշել առկա |

|   |          |        |          |           |           |խնդիրները)|

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 1 |Եղեգնաձոր |   3    |  5.28    |քաղաքային  |բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,4     |           |բաց        |զինվորական|

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 2 |Վայք      |   1    |  4.48    |քաղաքային  |բաց        |մասնակի   |

|   |          |        |          |           |           |ցանկա-    |

|   |          |        |          |           |           |պատված    |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 3 |Ջերմուկ   |   3    |  1,80    |քաղաքային  |բաց        |ցանկա-    |

|   |          |        |          |           |           |պատված    |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1,65    |           |բաց        |ցանկա-    |

|   |          |        |          |           |           |պատված    |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,30    |           |նոր տարածք |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|   |Ագարակաձոր|   2    |  1.19    |համայնքային|բաց        |մասնակի   |

|   |          |        |          |           |           |ցանկա-    |

|   |          |        |          |           |           |պատված    |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,31    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 5 |Ազատեկ    |   1    |  0.26    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 6 |Աղավնաձոր |   2    |  3,78    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  2,18    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 7 |Աղնջաձոր  |   2    |  0,54    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,30    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 8 |Արենի     |   2    |  2,18    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

| 9 |Արին      |   1    |  0.18    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|10 |Արտաբույնք|   2    |  0,91    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,47    |           |մասնակի բաց|          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|11 |Արտավան   |   1    |   0,6    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|12 |Արփի      |   1    |  1.72    |համայնքային|բաց        |մասնակի   |

|   |          |        |          |           |           |ցանկա-    |

|   |          |        |          |           |           |պատված    |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|13 |Բարձրունի |   1    |  1.20    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|14 |Գետափ     |   2    |  1,08    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,93    |           |մասնակի բաց|          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|15 |Գլաձոր    |   2    |  1.34    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1.39    |           |բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|16 |Գնդևազ    |   2    |  0,73    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,14    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|17 |Գնիշիկ    |   1    |  0.45    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|18 |Գողթանիկ  |   1    |  0.26    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|19 |Գոմք      |   2    |  0.10    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0.48    |           |բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|20 |Ելփին     |   2    |  0.62    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0.62    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|21 |Եղեգիս    |   1    |  1,48    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|22 |Զառիթափ   |   2    |   2,0    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1,12    |           |մասնակի փակ|          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|23 |Զեդեա     |   1    |  0.24    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|24 |Թառաթումբ |   2    |   1,7    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1,59    |           |մասնակի փակ|          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|25 |Խաչիկ     |   2    |  2,17    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,09    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|26 |Խնձորուտ  |   2    |  0.11    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,53    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|27 |Կարմրաշեն |   1    |  0.28    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|28 |Հեր-Հեր   |   2    |  1.72    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,17    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|29 |Հերմոն    |   1    |  1.57    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|30 |Հորբատեղ  |   1    |  0.54    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|31 |Հորս      |   2    |  1.16    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,53    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|32 |Մալիշկա   |   3    |  2,91    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1,59    |           |բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,12    |           |մասնակի փակ|          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|33 |Մարտիրոս  |   2    |  1,28    |համայնքային|փակ        |հին գյուղ |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  1,68    |           |բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|34 |Ն.        |   1    |  1.51    |համայնքային|բաց        |          |

|   |Ազնաբերդ  |        |          |           |           |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|35 |Շատին     |   1    |  5.53    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|36 |Չիվա      |   1    |  2,06    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|37 |Ռինդ      |   1    |  2,0     |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|38 |Սալլի     |   1    |  0,2     |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|39 |Սարավան   |   1    |  0.43    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|40 |Սերս      |   1    |  1,3     |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|41 |Վարդահովիտ|   1    |  0.35    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|42 |Վերնաշեն  |   2    |  1.14    |համայնքային|բաց        |          |

|   |          |        |__________|           |___________|__________|

|   |          |        |  0,12    |           |փակ        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|43 |Փոռ       |   1    |  2.03    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|44 |Քարագլուխ |   1    |  1,63    |համայնքային|բաց        |          |

|___|__________|________|__________|___________|___________|__________|

|   |Ընդամենը` |  68    |1424.18 հա|           |           |          |

._____________________________________________________________________.

 

10.3 Հանրակրթական դպրոցների շինարարություն և հիմնանորոգում

 

438. 1998 թ. մինչև օրս մարզում ֆինանսական տարբեր աղբյուրներով (պետական բյուջե, Հայաստան Համահայկական Հիմնադրամ, ՀՍՆՀ, ՓՀՆԽ,ԿՕԾ,Հայ կրթական հիմնադրամ, «Փրկեցեք երեխաներին» և այլ բարեգործական հիմնադրամներ և անհատ բարերարներ) կառուցվել և մասնակի վերանորոգվել են 51 դպրոցական շենքեր: Առկա են դպրոցների մարզադահլիճների, խաղահրապարակների կառուցման, դպրոցական շենքերի ջեռուցման խնդիրները:

439. Թվով 17 դպրոցներում ամբողջությամբ ավարտվել են հիմնանորոգման աշխատանքները և 5 դպրոցում կավարտվեն ընթացիկ տարում: Մարզի կրթական ոլորտում անհրաժեշտ է իրականացնել անցած տարիներին կառուցված և վերակառուցված թվով 30 դպրոցների հիմնանորոգման (դրանցից 23-ում) ջեռուցման համակարգերի անցկացման և 8 դպրոցներում` մարզադահլիճների, 21 դպրոցներում անհրաժեշտ է խաղահրապարակների կառուցման աշխատանքներ:

440. 2008 թվականին մարզի թվով 17 կրթական օբյեկտների և 5 այլ օբյեկտների հիմնանորոգման համար ՀՀ պետական բյուջեից հատկացվել է 1118.680 մլն. դրամ (այդ թվում ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի պատվիրատվությամբ 903.680 մլն. դրամ, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ 215 մլն. դրամ):

441. 2009 թվականին մարզի 11 կրթական օբյեկտների հիմնանորոգման համար ՀՀ պետական բյուջեից հատկացվել է 641,633 մլն. դրամ/ այդ թվում ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի պատվիրատվությամբ 528.112 մլն. դրամ, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության պատվիրատվությամբ 113,521 մլն. դրամ /:

442. ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի պատվիրատվությամբ իրականացվող 3 օբյեկտներում շինարարական աշխատանքներն ավարտված են: 2008 թվականին ԱՄՆ Հայ կրթական հիմնարկության միջոցներով մասնակի վերանորոգվել է Հերմոնի դպրոցը 5.7 մլն. դրամ և Սալլիի դպրոցը 5.7 մլն. դրամ:

 

Աղյուսակ 10.5 2011-2014 թթ.ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին նախատեսվող

դպրոցների, հիմնանորոգման

._____________________________________________________________________.

|  |դպրոցների անվանումները   |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը   |

|  |                         |ըստ տարիների մլն. դրամ                  |

|  |                         |________________________________________|

|  |                         |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդամենը|

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 2         |       | 20.1  |       |       |  20.1  |

|  |միջնակարգ դպրոց          |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Հերհերի միջնակարգ դպրոց  |       | 43.0  | 24.8  |       |  67.8  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Սերսի հիմնական դպրոց     | 26.54 |       |       |       | 26.54  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Վայքի թիվ 1 միջնակարգ    |       | 50.0  | 50.0  | 50.0  | 150.00 |

|  |դպրոց                    |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Վարդահովիտի հիմնական     |       |       | 20.0  |       |  20.0  |

|  |դպրոց                    |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Մալիշկայի թիվ 1 միջնակարգ|       |       | 50.0  |       |  50.0  |

|  |դպրոց                    |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Աղնջաձորի միջնակարգ դպրոց| 30.0  | 51.71 |       |       |  81.7  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Արենիի միջնակարգ դպրոց   |       |  60.0 | 40.0  | 20.0  | 120.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Եղեգնաձորի քաղաքային     | 25.80 |       |       |       |  25.8  |

|  |վարժարան                 |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Քարագլխի միջնակարգ դպրոց |       |       | 38.1  |       |  38.1  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Գետափի միջնակարգ դպրոց   |  80.0 | 30.00 |       |       | 110.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Գոմքի հիմնական դպրոց     |       |       | 30.0  | 50.0  |  80.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Հորսի հիմնական դպրոց     |       | 40.0  | 30.0  | 30.0  | 100.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Արտաբույնք միջն դպրոց    |  50.0 | 50.0  |       |       | 100.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Գողթանիկի հիմնական դպրոց |       |       |  30.0 | 30.0  |  60.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|16|Եղեգիսի միջնակարգ դպրոց  |       | 30.0  |       |       |  30.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|17|Արինի միջնակարգ դպրոց    |       | 40.0  |       |       |  40.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|18|Արփիի միջնակարգ դպրոց    |  40.0 | 40.0  |       |       |  80.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|19|Խաչիկի միջնակարգ դպրոց   |       | 50.0  |  50.0 |  50.0 |  150.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|20|Խնձորուտի միջնակարգ դպրոց|       | 50.0  |  40.0 |       |  90.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|21|Հորբատեղի հիմնական դպրոց |  60.0 |       |       |       |  60.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|22|Հերմոնի միջնակարգ դպրոց  |       |       |  30.0 | 30.0  |  60.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|23|Մարտիրոսի միջնակարգ դպրոց|       | 50.0  |  50.0 |  40.0 | 140.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|24|Սալլիի հիմնական դպրոց    |  30.0 |       |       |       |  30.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|25|Թառաթումբի միջնակարգ     |       |       |  40.0 |  30.0 |  70.0  |

|  |դպրոց                    |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|26|Չիվա միջնակարգ դպրոց     |       |       |  60.0 |  30.0 |  90.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|27|Վայքի պետական վարժարան   |  30.0 |       |       |       |  30.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|28|Արտավանի դպրոց           |       |       |  30.0 |       |  30.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|29|Զեդեայի դպրոց            |       |       |       |  60.0 |  60.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|30|Գնիշիկի նոր դպրոցի       |       |  60.0 |       |       |  60.0  |

|  |կառուցում                |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |ԴՊՐՈՑԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ ԸՆԴԱՄԵՆԸ| 372.34| 664.81| 612.9 | 420.0 | 2070.04|

._____________________________________________________________________.

 

443. Մինչև օրս մարզում ֆինանսական տարբեր աղբյուրներով (պետական բյուջե, Հայաստան Համահայկական Հիմնադրամ, ՀՍՆՀ, ՓՀՆԽ, ԿՕԾ, Հայ կրթական հիմնադրամ, «Փրկեցեք երեխաներին» և այլ բարեգործական հիմնադրամներ և անհատ բարերարներ) հիմնանորոգվել և մասնակի վերանորոգվել են մանկապարտեզի շենքեր: Առկա են մանկապարտեզների, խաղահրապարակների կառուցման, մանկապարտեզի շենքերի ջեռուցման խնդիրներ`

 

10.4 Մանկապարտեզների շինարարություն և հիմնանորոգում

 

Աղյուսակ 10.6

._____________________________________________________________________.

|  |Մանկապարտեզի անվանումները   |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը|

|  |                            |ըստ տարիների մլն. դրամ               |

|  |                            |_____________________________________|

|  |                            |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդա-|

|  |                            |       |       |       |       |մենը |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 1 մանկապարտեզ|       |       | 60.0  | 20.0  | 80.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|2 |Եղեգնաձորի թիվ 2 մանկապարտեզ|       |  55.0 |       |       | 55.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|3 |Եղեգնաձորի թիվ 3 մանկապարտեզ|  65.0 |       |       |       | 65.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|4 |Հերհերի մանկապարտեզ         |       |       |  50.0 |  30.0 | 80.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|5 |Ռինդի մանկապարտեզ           |       |  60.0 |       |       | 60.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|6 |Արփիի մանկապարտեզ           |  65.0 |       |       |       | 65.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|7 |Ագարակաձորի մանկապարտեզ     |       |  65.0 |       |       | 65.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|8 |Մալիշկայի թիվ 1 մանկապարտեզ |  75.0 |       |       |       | 75.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|9 |Մալիշկայի թիվ 2 մանկապարտեզ |       |       |  40.0 |  40.0 | 80.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|10|Գետափի մանկապարտեզ          |  65.0 |       |       |       | 65.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|11|Գլաձորի մանկապարտեզ         |       |       |  40.0 |  40.0 | 80.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|12|Վերնաշենի մանկապարտեզ       |       |       |  30.0 |  40.0 | 70.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|13|Զառիթափի մանկապարտեզ        |  50.0 |       |       |       | 50.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|14|Ազատեկի մանկապարտեզ         |       |       |  35.0 |  20.0 | 55.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|15|Եղեգիսի մանկապարտեզ         |       |       |  45.0 |       | 45.0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                    | 320.0 | 180.0 | 300.0 | 190.0 |990.0|

._____________________________________________________________________.

 

10.5 Մշակութային օբյեկտների հիմնանորոգում

 

444. 2008 թ-ին «Ղ-ՏԵԼԵԿՈՄ» ընկերության բարեգործությամբ հիմնանորոգվել է Եղեգնաձորի մշակույթի տունը, որի համար հատկացվել է 284.0 մլն. դրամ:

2008 թ-ին ՀՍՆՀ-ի բարեգործությամբ հիմնանորոգվել է 6 գյուղական համայնքների / Ելփին -17.2, Վերնաշեն -25.3, Վարդահովիտ -36.5, Ռինդ -26.5, Սերս -11.0 և Գոմք -10.8 մլն. դրամ / մշակույթի տների տանիքներ, որի համար հատկացվել է 127.3 մլն. դրամ և կառուցվել է Թառաթումբ գյուղի նոր մշակույթի տունը 81.0 մլն. դրամ ընդհանուր գումարով: Շարունակական փուլում է գտնվում Ամաղուի ակումբի հիմնանորոգումը /նախագծային արժեքը 181151.8 դրամ, մնացորդը`70000.0 դրամ/, և Ջերմուկի պատկերասրահը` / նախագծային արժեքը` 9192.4 դրամ, մնացորդը` 9192.4 դրամ/ 30 մշակույթի օջախներ վերջին տարիների ընթացքում չեն վերանորոգվել և հիմնանորոգման /շենքապահպան աշխատանքների իրականացման/ խիստ կարիք ունեն: Նախատեսվում է Արփի, Փոռ, Զառիթափ և Նոր Ազնաբերդ, Զեդեա, Խնձորուտ, Գնիշիկ գյուղական համայնքներում կառուցել նոր մշակութային օջախներ:

 

Աղյուսակ 10.7. 2011-2014 թթ. մշակութային օջախների հիմնանորոգում և

կառուցում

._____________________________________________________________________.

|  |Մշակույթի տների          |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը   |

|  |անվանումները             |ըստ տարիների մլն. դրամ                  |

|  |                         |________________________________________|

|  |                         |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդամենը|

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Եղեգնաձորի մշակույթի տուն| 127.9 | 127.9 | 130.0 |       |  385.8 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Վայքի մշակույթի տուն     |  50.0 | 100.0 | 150.0 |       |  300.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Ագարակաձորի մշակույթի    |       |       | 100.0 |  50.0 |  150.0 |

|  |տուն                     |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Ազատեկի մշակույթի տուն   |       |       |  50.0 |  50.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Աղավնաձորի մշակույթի տուն| 50.0  |       | 100.0 |       |  150.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Արտաբույնքի մշակույթի    |       | 100.0 | 218.0 |       |  318.0 |

|  |տուն                     |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Արտավանի մշակույթի տուն  |       |       |  50.0 |       |  50.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Բարձրունու մշակույթի տուն|       |       |  50.0 |       |  50.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Գետափի մշակույթի տուն    |       |       |  50.0 |  50.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Գլաձորի մշակույթի տուն   |       |       |  30.0 |  70.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Ելփինի մշակույթի տուն    |       | 50.0  |  50.0 |       |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Եղեգիսի մշակույթի տուն   |       |       |  40.0 |       |  40.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Խաչիկի մշակույթի տուն    |  40.0 |  45.0 |       |       |  85.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Հերհերի մշակույթի տուն   |       |       |       |  70.0 |  70.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Հերմոնի մշակույթի տուն   |       |       |  30.0 |       |  30.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|16|Հորսի մշակույթի տուն     |       |  45.0 |       |       |  45.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|17|Հորբատեղի մշակույթի տուն |       |  45.0 |       |       |  45.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|18|Մալիշկայի մշակույթի տուն |       |       | 100.0 | 100.0 | 200.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|19|Շատինի մշակույթի տուն    |       |       |  50.0 |       |  50.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|20|Չիվայի մշակույթի տուն    |       |       |       | 100.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|21|Ռինդի մշակույթի տուն     |       |       |  50.0 | 100.0 |  150.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|22|Սարավանի մշակույթի տուն  |       |       |       |  50.0 |  50.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|23|Վերնաշենի մշակույթի տուն |       |       |       | 100.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|24|Քարագլխի մշակույթի տուն  |       |       |       | 100.0 |  100.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|25|Եղեգնաձորի երկրագիտական  |  3.85 |       |       |       |  3.85  |

|  |թանգարանի շենքի ջեռուցում|       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                 | 271.75| 512.9 | 1248.0| 840.0 | 2872.65|

|____________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|Նոր մշակույթի տների         |       |       |       |       |        |

|կառուցում, վերակառուցում և  |       |       |       |       |        |

|ամրացում                    |       |       |       |       |        |

|____________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Արփիի նոր մշակույթի տան  |       | 150.0 | 150.0 | 100.0 |  400.0 |

|  |կառուցում /300 տեղ./     |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Փոռի նոր մշակույթի տան   |  60.0 |       |       |       |  60.0  |

|  |կառուցում /60 տեղ./      |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Կարմրաշենի մշակույթի տան |       |       |  60.0 |       |  60.0  |

|  |վերակառուցում և          |       |       |       |       |        |

|  |հիմնանորոգում            |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Նոր Ազնաբերդի նոր        |  60.0 |       |       |       |  60.0  |

|  |մշակույթի տան կառուցում  |       |       |       |       |        |

|  |/60 տեղ./                |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Զեդեաի նոր մշակույթի տան |  60.0 |       |       |       |  60.0  |

|  |կառուցում /60 տեղ./      |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Գնիշիկի նոր մշակույթի տան|       |       |  60.0 |       |  60.0  |

|  |կառուցում /60 տեղ./      |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Զառիթափի նոր մշակույթի   |       | 100.0 | 100.0 | 100.0 |  300.0 |

|  |տան կառուցում /300 տեղ./ |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Խնձորուտի նոր մշակույթի  |       | 100.0 |  20.0 |       |  120.0 |

|  |տան կառուցում /100 տեղ/  |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Մարտիրոս գյուղի մշակույթի|       |       | 100.0 | 100.0 |  200.0 |

|  |տան ամրացում և           |       |       |       |       |        |

|  |հիմնանորոգում            |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                 | 180.0 | 350.0 | 490.0 | 300.0 | 1320.0 |

._____________________________________________________________________.

 

10.6 Առողջապահական օբյեկտներ

 

445. 2008 թ-ին Առողջապահական օբյեկտներից հիմնանորոգվել է Եղեգնաձորի և Վայքի հիվանդանոցների շենքերը 114.48 մլն. դրամի, 2009 թ-ին Եղեգնաձորի հիվանդանոցի շենքի հիմնանորոգումը շարունակելու համար հատկացվել է 121.5 մլն. դրամ:

446. Առողջապահական օբյեկտների պահպանությունն ու երկարակեցությունը ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է հիմնանորոգել 1 հիվանդանոց և 18 առողջապահական օբյեկտ, որի համար նախատեսվում է 2010 թվականին հատկացնել 212.0 մլն. դրամ, 2011 թվականին` 65.52 մլն. դրամ:

 

Աղյուսակ 10.8

._____________________________________________________________________.

|  |Առողջապահական օբյեկտների   |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը |

|  |անվանումները               |ըստ տարիների մլն. դրամ                |

|  |                           |______________________________________|

|  |                           |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդա- |

|  |                           |       |       |       |       |մենը  |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|1 |Վայքի հիվանդանոց           |  95.0 | 35.52 |       |       |130.52|

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|2 |Խնձորուտ համայնքի          |       |       |  3.0  |       |  3.0 |

|  |բուժական հիմնարկի նորոգում |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|3 |Սերս համայնքի բուժական     |       |  3.0  |       |       |  3.0 |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|4 |Գնիշիկ համայնքի բուժական   |       |       |       |  3.0  | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|5 |Խաչիկ համայնքի բուժական    |       |  3.0  |       |       | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|6 |Բարձրունի համայնքի բուժական|       |       |       |  3.0  | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|7 |Գոմք համայնքի բուժական     |       |       |  3.0  |       | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|8 |Արենի համայնքի բուժական    |       |  3.0  |       |       | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|9 |Չիվա համայնքի բուժական     |       |       |  3.0  |       | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|10|Ռինդ համայնքի բուժական     |       |  3.0  |       |       | 3.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|11|Նոր Ազնաբերդ համայնքի      |       |       |       |  3.0  | 3.0  |

|  |բուժական հիմնարկի նորոգում |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|12|Ջերմուկ քաղաքի բուժական    | 30.0  |       |       |       | 30.0 |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|13|Սալլի համայնքի բուժական    |       |       |       |  3.0  | 3.0  |

|  |հիմնարկի կառուցում         |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|14|Շատին համայնքի բուժական    |       |       | 20.0  |       | 20.0 |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|15|Աղավնաձոր համայնքի բուժական|       |       |       | 15.0  | 15.0 |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|16|Մալիշկա համայնքի բուժական  | 15.0  |       |       |       | 15.0 |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|17|Վերնաշեն համայնքի բուժական |       |       |       |  2.0  | 2.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|18|Ազատեկ համայնքի բուժական   |       |       |       |  2.0  | 2.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|19|Գնդեվազ համայնքի բուժական  |  1.0  |       |       |       | 1.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|20|Գլաձոր համայնքի բուժական   |  2.0  |       |       |       | 2.0  |

|  |հիմնարկի նորոգում          |       |       |       |       |      |

|__|___________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                   | 143.0 | 47.52 | 29.0  | 31.0  |250.52|

._____________________________________________________________________.

 

10.7 Մարզական օբյեկտների հիմնանորոգում

 

447. Սպորտի զարգացման համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու նպատակով նախատեսվում է 2011-2014 թվականներին մարզական օբյեկտներում կատարել հետևյալ շինարարական աշխատանքներ`

 

Աղյուսակ 10.9.

._____________________________________________________________________.

| |մարզական օբյեկտների         |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը |

| |անվանումները                |ըստ տարիների մլն. դրամ                |

| |                            |______________________________________|

| |                            |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդա- |

| |                            |       |       |       |       |մենը  |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|1|Աղավնաձորի լողավազանի       |       |       |  43.0 |       | 43.0 |

| |հիմնանորոգում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|2|Աղավնաձորի մարզադաշտի       |       |       |       |  40.0 | 40.0 |

| |հիմնանորոգում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|3|Եղեգնաձորի մարզադպրոցի      | 40.0  |       |       |       | 40.0 |

| |հիմնանորոգում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|4|Եղեգնաձորի մարզադաշտի       | 30.0  |  40.0 |       |       | 70.0 |

| |հիմնանորոգում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|5|Վայքի «Արևիկ»  մարզադաշտի   |       |  60.0 |       |       | 60.0 |

| |հիմնանորոգում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|6|Ջերմուկի քաղաքային զբոսայգու|       |       | 100.0 | 100.0 | 200.0|

| |վերանորոգում և  բարեկարգում |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|7|Ջերմուկի ձմեռային           |       |       | 120.0 | 100.0 | 220.0|

| |մարզաձևերի  պետական         |       |       |       |       |      |

| |մարզադպրոցի կառուցում       |       |       |       |       |      |

| |վերանորոգում և  բարեկարգում |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

|8|Արենիի մարզադպրոցի          | 55.0  | 56.95 |       |       |111.95|

| |վերակառուցում               |       |       |       |       |      |

|_|____________________________|_______|_______|_______|_______|______|

| |ընդամենը,                   | 125.0 | 156.95| 263.0 | 240.0 |784.95|

._____________________________________________________________________.

 

10.8 Բնակարանաշինություն և քաղաքաշինական այլ խնդիրներ

 

448. Միայն բնակարանների գնման վկայագրերի տրամադրման ծրագիրը` մասնավորապես անցած տարիների ծավալներով, չի կարող լուծել խնդիրն առաջիկա հինգ տարիներին, պետք է նաև նկատի ունենալ, որ նվազել է շուկայում վաճառվող առկա բնակարանների քանակը: Այդ նպատակով առաջարկվում է բնակարանների գնման վկայագրերի տրամադրման ծրագրին զուգահեռ իրականացնել նաև բնակարանային շինարարություն: Բնակարանային շինարարությանը զուգահեռ հնարավոր է իրականացնել նաև մարզի երեք քաղաքներում առկա կիսակառույց բազմաբնակարան բնակելի շենքերի շինարարություն:

449. Եղեգնաձոր քաղաքում առկա են երկու (Միկոյան -16 և Շահումյան -15) ամրացման-վերականգնման կարիք ունեցող բազմաբնակարան բնակելի շենքեր, որոնք ունեն 3-4 աստիճանի վթարայնություն: Շենքերի ամրացման-վերականգնման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է շենքերի վթարավտանգ վիճակով, ինչպես նաև անշարժ գույքի շուկայի ձևավորմամբ:

450. Հաշվի առնելով մարզի բնակչության կյանքի ու առողջության պահպանման և տնտեսության կայուն զարգացման գործում 3 քաղաքային համայնքներում տեղակայված հրշեջ-փրկարարական ջոկատների դերը,

451. Մարզի գյուղական համայնքներում առկա են թվով 212 ամրացման-վերականգնման կարիք ունեցող բնակելի տներ, որոնք ունեն 3-4 աստիճանի վթարայնություն:

 

 

Աղյուսակ 10.10.

._____________________________________________________________________.

|  |Համայնքի անվանումը,      |Նախատեսված գումարը / մլն. դրամ/         |

|  |հասցեն                   |________________________________________|

|  |                         |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդամենը|

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Բազմաբնակարան շենքերի    |       |       |       |       |        |

|  |տանիքների և  մուտքերի    |       |       |       |       |        |

|  |հիմնանորոգում`           |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Եղեգնաձոր քաղաք          | 301.0 | 58.20 | 60.8  | 56.62 | 476.62 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Տանիքների և  մուտքերի    |       |       |       |       |        |

|  |հիմնանորոգում            |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Շահումյան 15 հիմքերի     |  45.0 |       |       |       |  45.0  |

|  |ամրացում և  վերանորոգում |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Միկոյան 16 հիմքերի և     | 220.0 |       |       |       | 220.0  |

|  |կրող կոնստրուկցիաների    |       |       |       |       |        |

|  |ամրացում, վերանորոգում   |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Շահումյան 16             | 12.4  |       |       |       |  12.4  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Սպանդարյան 2             |       |       |       |  4.2  |   4.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Միկոյան 14               | 14.2  |       |       |       |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Միկոյան 13               |  9.4  |       |       |       |   9.4  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Նարեկացի 3               |       | 15.5  |       |       |  15.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Մոմիկի 2                 |       |       |       |  14.2 |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Մոմիկի 4                 |       |       |       |  7.72 |  7.72  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Սևակի  2                 |       |  8.0  |       |       |   8.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Մոմիկի 8                 |       | 14.2  |       |       |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Կամոյի 2Ա                |       |       |       |  14.2 |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Մոմիկի 6                 |       | 14.2  |       |       |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Արսենյան 2               |       |  6.3  |       |       |   6.3  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Արսենյան 4               |       |       |  6.3  |       |   6.3  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|16|Արսենյան 9               |       |       |       |  16.3 |  16.3  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|17|Միկոյան 22               |       |       | 12.75 |       | 12.75  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|18|Անդրանիկի 3              |       |       | 12.75 |       | 12.75  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|19|Կամոյի 2                 |       |       |  14.2 |       |  14.2  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|20|Միկոյան 9Ա               |       |       |  8.0  |       |  8.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|21|Երևանյան  խճուղի 7       |       |       |  6.8  |       |  6.8   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Վայք քաղաքի              | 24.55 | 44.35 | 47.8  | 15.09 | 131.79 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Ջերմուկի խճ. 61          |   2.7 |       |       |       |  2.7   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Ջերմուկի խճ. 22          |  9.25 |       |       |       |  9.25  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Շահումյան 20             |       |       |       |  3.0  |  3.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Շահումյան 22             |       |       |       |  5.85 |  5.85  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Շահումյան 28             |       |       |       |  6.24 |  6.24  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Շահումյան 102            |  12.6 |       |       |       |  12.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Շահումյան 99             |       |  6.9  |       |       |   6.9  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Ջերմուկի խճ. 36          |       |  12.6 |       |       |  12.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Ջերմուկի խճ. 7           |       |  3.8  |       |       |   3.8  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Երկրաբանների 3           |       |  12.6 |       |       |  12.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Ջերմուկի խճ. 13          |       |  8.45 |       |       |  8.45  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Ջերմուկի խճ. 15          |       |       |  7.0  |       |  7.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Ջերմուկի խճ. 11          |       |       | 15.6  |       |  15.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Ջերմուկի խճ. 9           |       |       | 12.6  |       |  12.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Շահումյան 100            |       |       | 12.6  |       |  12.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Ջերմուկ քաղաքի           | 132.8 |  96.5 | 99.55 | 164.15| 493.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Շահումյան 19             |  13.6 |       |       |       | 13.6.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Շահումյան 27             |  13.6 |       |       |       |  13.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Ձախափնյակ 2              |  19.0 |       |       |       |  19.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Ձախափնյակ 3              |  19.0 |       |       |       |  19.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Ձախափնյակ 4              |       |       |       |  21.6 |  21.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Ձախափնյակ 5              |  16.7 |       |       |       |  16.7  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Ձախափնյակ 6              |  16.5 |       |       |       |  16.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Ձախափնյակ 7              |  0.0  |       |       |  15.4 |  15.4  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Ձախափնյակ 8              | 16.5  |       |       |  0.0  |  16.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Ձախափնյակ 9              |       |       |       |  16.5 |  16.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Ձախափնյակ 10             |       |       |       |  18.7 |  18.7  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Ձախափնյակ 11             |  17.9 |       |       |       |  17.9  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Ձախափնյակ 12             |       |  12.5 |       |       |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Ձախափնյակ 13             |       |       |       |  13.5 |  13.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Ձախափնյակ 14             |       |       |       |  13.6 |  13.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|16|Ձախափնյակ 15             |       |  16.6 |       |       |  16.6  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|17|Ձախափնյակ 16             |       |  16.5 |       |       |  16.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|18|Ձախափնյակ 17             |       |       |       | 14.75 | 14.75  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|19|Ձախափնյակ 18             |       |  12.5 |       |       |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|20|Ձախափնյակ 19             |       |       |       | 12.5  |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|21|Ձախափնյակ 20             |       |  12.5 |       |       |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|22|Ձախափնյակ 21             |       |  12.3 |       |       |  12.3  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|23|Ձախափնյակ 22             |       |       |       | 13.0  |  13.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|24|Ձախափնյակ 23ա            |       |  6.8  |       |       |  6.8   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|25|Ձախափնյակ 23բ            |       |  6.8  |       |       |  6.8   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|26|Ձախափնյակ 24             |       |       |  11.9 |       |  11.9  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|27|Ձախափնյակ 25             |       |       |  14.3 |       |  14.3  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|28|Ձախափնյակ 26ա            |       |       |  9.0  |       |  9.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|29|Ձախափնյակ 26բ            |       |       |  9.0  |       |  9.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|30|Ձախափնյակ 27ա            |       |       |  9.0  |       |  9.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|31|Ձախափնյակ 27բ            |       |       |  9.0  |       |  9.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|32|Ձախափնյակ 28             |       |       |       |  12.5 |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|33|Ձախափնյակ 39             |       |       | 12.75 |       | 12.75  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|34|Ձախափնյակ 40             |       |       |  12.1 |       |  12.1  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|35|Ձախափնյակ 42             |       |       |       |  12.1 |  12.1  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|36|Ձախափնյակ 43             |       |       |  12.5 |       |  12.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |Ընդամենը բազմաբնակարան   | 458.35| 199.05| 208.15| 235.86| 1101.41|

|  |շենքեր                   |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______________________________|________|

|  |Մարզի բնակավայրերի       |Կառուցման կամ վերակառուցման    |        |

|  |IV կարգի - 212 և  III    |համար անհրաժեշտ փոխհատուցումը  |        |

|  |կարգի - 215 վթարային     |/մլն. դրամ/                    |        |

|  |բնակելի տներ             |_______________________________|        |

|  |                         |       IV կարգ         |III    |Ընդամենը|

|  |                         |                       |կարգ   |/մլն.   |

|  |                         |                       |       |դրամ/   |

|  |                         |_______________________|_______|________|

|  |                         |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |այդ թվում`               |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|1 |Ագարակաձոր -3 - IV ;     |  7.5  |  7.5  |  7.5  |       |  22.5  |

|  |1- III                   |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|2 |Աղավնաձոր -3 IV ; 2- III |  7.5  |  7.5  |  7.5  | 11.26 |  33.76 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|3 |Արենի -2 IV ; 1- III     |  7.5  |       |  7.5  |       |  15.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|4 |Արփի 1-III               |       |       |       |  5.63 |  5.63  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|5 |Արտաբույնք -2 - IV ;     |  7.0  |  7.0  |  70.0 |  65.12| 149.12 |

|  |24- III                  |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|6 |Աղանջաձոր -1 IV          |  6.0  |       |       |       |  6.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|7 |Ազատեկ -1 IV             |  6.0  |       |       |       |  6.0   |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|8 |Գետափ -3 - IV ; 1- III   |  7.5  |  7.5  |  7.5  |       |  22.5  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|9 |Գողթանիկ -6 IV ; 1- III  | 11.0  | 11.0  | 11.0  |       |  33.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10|Գլաձոր -4 - III          |  0.0  |  0.0  | 10.52 | 12.0  |  22.52 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11|Ք. Եղեգնաձոր -7- IV ;    | 24.0  | 16.0  | 16.0  |  30.0 |  86.0  |

|  |9- III                   |       |       |       |       |        |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12|Եղեգիս -14 - IV ; 20- III| 30.0  | 30.0  | 24.0  |  52.0 |  136.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13|Ելփին -4 IV              | 14.0  | 14.0  |       |       |  28.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14|Զառիթափ -1 IV            |  7.0  |       |       |       |   7.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|15|Զեդեա -25 IV             | 48.0  | 48.0  | 54.0  |       |  150.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|16|Թառաթումբ -1 IV          |       |  6.0  |       |       |   6.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|17|Մարտիրոս -53 IV ; 35- III| 105.0 | 105.0 | 161.0 |  97.0 |  468.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|18|Սերս -1 IV               |       |       |  6.0  |       |   6.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|19|Մալիշկա -2 IV ; 3- III   |       |  15.0 |  0.0  |  6.0  |   21.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|20|Չիվա -5 - IV ; 4- III    | 14.0  |  14.0 |  7.0  |  12.0 |   47.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|21|Շատին -14 - IV ; 11- III | 35.0  |  35.0 |  28.0 |  31.0 |  129.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|22|Խաչիկ -50 IV ; 86- III   | 90.0  | 120.0 |  90.0 | 250.0 |  550.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|23|Հորս -1 IV               |  6.0  |       |       |       |   6.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|24|Հերմոն -8 - IV ; 2- III  | 18.0  |  18.0 |  12.0 |   0.0 |   48.0 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|25|Վարդահովիտ-2 - IV ; 4-III|       |  55.0 |  5.5  | 22.52 |  83.02 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|26|Վերնաշեն - III-4         |       |       | 22.52 |       |  22.52 |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|27|Քարագլուխ -3 -IV ; 2- III|  6.0  |  6.0  |  6.0  |       |  18.0  |

|__|_________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ`                | 457.0 | 522.5 | 553.54| 594.53| 2127.57|

._____________________________________________________________________.

 

10.9 Քաղաքաշինության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ոլորտի նպատակները,    |Արդյունքային ցուցանիշներ   |Ռիսկեր            |

|արդյունքներն ու       |                           |                  |

|միջոցառումները        |                           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 1            |3.1 Հիմնանորոգման և        |Անհրաժեշտ է       |

|Բնակարանաշինությունը  |ամրացման կարիք ունեցող     |Կառավարության     |

|մարզում բարելավվել    |բազմաբնակարան շենքերի թիվը |Կառավարության     |

|                      |72                         |հետևողական        |

|                      |Թիրախ` Եղեգնաձոր քաղաքի    |ապակենտրոնացված   |

|                      |Միկոյան 16 և  Շահումյան 15 |քաղաքականություն  |

|                      |բազմաբնակարան շենքերի      |ծրագիրը           |

|                      |ամրացում,                  |իրականացնելու     |

|                      |                           |հարցում           |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառումներ         |Ֆինանսավորման կարիքը`      |Եղանակային        |

|1.1 Առավել վտանգավոր  |1101410.0 հազ. դրամ        |բարենպաստ         |

|վթարայնություն ունեցող|Ֆինանսավորման կարիքը`      |պայմաններ         |

|բազմաբնակարան շենքեր  |անհատական                  |                  |

|1.2 Ջրահեռացման       |ուսումնասիրություն         |                  |

|համակարգերի նորոգում/ |                           |                  |

|կառուցում             |                           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 2            |3.1 Հիմնանորոգման և        |Անհրաժեշտ է       |

|Անհատական             |ամրացման կարիք ունեցող     |Կառավարության     |

|բնակարանաշինությունը  |անհատական բնակարանների թիվը|հետևողական        |

|մարզում բարելավվել է  |212 IV և  215 III կարգի    |ապակենտրոնացված   |

|                      |վթարային բնակարաններ       |քաղաքականություն  |

|                      |Թիրախ` մարզի բնակավայրերի  |ծրագիրը           |

|                      |IV կարգի վթարային 212      |իրականացնելու     |

|                      |բնակելի տների կառուցման    |հարցում           |

|                      |աջակցություն               |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառումներ         |Ֆինանսավորման կարիքը`      |                  |

|2.1 Առավել վտանգավոր  |2127570.0 հազ. դրամ        |                  |

|վթարայնություն ունեցող|Ֆինանսավորման կարիքը`      |                  |

|անհատական բնակարաններ |անհատական                  |                  |

|2.2 Անհատական         |ուսումնասիրություն         |                  |

|բնակարաններին կից     |                           |                  |

|ոռոգման համակարգերի   |                           |                  |

|նորոգում/կառուցում    |                           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 3            |3.1 Տարահանման ենթակա      |Անհրաժեշտ է       |

|Բնակչության           |անհատական բնակարանների թիվը|Կառավարության     |

|պաշտպանությանն ու     |115 քարափլուզման և  20     |հետևողական        |

|արտակարգ իրավիճակների |համայնք սողանքավտանգ       |ապակենտրոնացված   |

|կանխարգելում          |Թիրախ` մարզի Շատին,        |քաղաքականություն  |

|                      |Արտաբույնք, Եղեգիս, Գետափ, |ծրագիրը           |

|                      |Արենի, Ագարակաձոր, Հերմոն  |իրականացնելու     |

|                      |համայնքներում              |հարցում           |

|                      |/քարափլուզում/ Մարտիրոս,   |                  |

|                      |Չիվա Ագարակաձոր, Գլաձոր,   |                  |

|                      |Խաչիկ, Գնիշիկ, Ազատեկ,     |                  |

|                      |Բարձրունի, Կապույտ,        |                  |

|                      |Զառիթափ, Գոմք, Ախտա, Ռինդ, |                  |

|                      |Վերնաշեն, Գետափ, Հորս,     |                  |

|                      |Հորբատեղ, Գողթանիկ         |                  |

|                      |համայնքներում /սողանք/     |                  |

|                      |Մալիշկա - /ջրակալում/      |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառումներ         |Ֆինանսավորման կարիքը`      |                  |

|3.1 Առավել վտանգավոր  |666,000.0 հազ. դրամ        |                  |

|քարաթափման և          |                           |                  |

|սողանքավտանգ          |                           |                  |

|տարածքների            |                           |                  |

|ուսումնասիրություն և  |                           |                  |

|բնակչության տարահանում|                           |                  |

._____________________________________________________________________.

 

11 ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐԻՑ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

11.1 Քարաթափերի կանխարգելում

 

452. Մարզի տարածքի բարդ երկրաբանական կառուցվածքը, ռելիեֆային առանձնահատկությունները, լեռնային ապարների որոշակի կազմավորումների տարածվածությունը, կլիմայական պայմանները և սեյսմիկ իրավիճակը նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում քարաթափերի առաջացման համար: Քարաթափերի առաջացման և զարգացման գործոններն են` լեռնային ապարների հողմահարումը, ինտենսիվ ճեղքավորությունը, մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի ներգործությունը, սեյսմիկ ցնցումները, ինչպես նաև պայթեցման աշխատանքները:

453. Մարզի տարածքում քարաթափերի խնդրի կարգավորումն ունի ռազմավարական նշանակություն, ուստի դրա հիմնովին լուծումը պահանջում է ՀՀ կառավարության և մարզային իշխանությունների լուրջ միջամտությունը և վերահսկողությունը` ապահովելու համար մարզի քարաթափերի գոտիներում գտնվող բնակավայրերի կայուն զարգացումը, ենթակառուցվածքների, բնակելի, հասարակական, արտադրական շենքերի և շինությունների շահագործումը:

454. ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի գործառույթները քարաթափերի կանխարգելման հիմնախնդիրների լուծման հարցում

Մարզպետարանը`

1) համայնքի ղեկավարի ներկայացմամբ բնագավառի համապատասխան ոլորտի

պատասխանատու լիազոր մարմնին է ներկայացնում տեղեկատվություն

քարաթափերի, դրա հետ կապված արտակարգ իրավիճակի կամ վտանգի մասին

2) կազմակերպում է անվտանգության ապահովմանն ուղղված առաջնահերթ

միջոցառումներ

3) կազմակերպում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների,

կազմակերպությունների ղեկավար աշխատողների, մասնագետների և

բնակչության ուսուցումը

4) կազմակերպում է գույքագրում ու միջոցառումների ծրագրերի մշակում և

ներկայացնում համապատասխան ոլորտի պատասխանատու լիազոր մարմնին

5) կազմակերպում է ՀՀ կառավարության կողմից ֆինանսավորվող աշխատանքների

իրականացումը:

 

Աղյուսակ 11.1. Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերում քարաթափերի վտանգավոր

գոտում գտնվող շենքեր և շինություններ

._______________________________________________________________.

|հ/հ|Բնակավայրի|Շենքերի և     |Շենքերի և     |Ընդա-|Ծանոթություն|

|   |անվանումը |շինությունների|շինությունների|մենը |            |

|   |          |քանակը        |շուկայական    |/մլն.|            |

|   |          |              |մոտավոր արժեքը|դրամ/|            |

|   |          |              |/մլն. դրամ/   |     |            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 1 |Շատին     |      37      |      7.2     |266.4|26-ը հին    |

|   |          |              |              |     |գյուղատեղում|

|   |          |              |              |     |և  Արփա գետի|

|   |          |              |              |     |աջ ափին,    |

|   |          |              |              |     |11-ը ձախ    |

|   |          |              |              |     |ափին        |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 2 |Արտաբույնք|      28      |     7.2      |201.6|            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 3 |Ագարակաձոր|      7       |     7.5      | 52.5|            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 4 |Արենի     |      7       |     7.5      | 52.5|            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 5 |Գետափ     |      12      |     7.5      | 90.0|4-          |

|   |          |              |              |     |առանձնատուն,|

|   |          |              |              |     |4-          |

|   |          |              |              |     |երկբնակարան/|

|   |          |              |              |     |8 տնտեսու-  |

|   |          |              |              |     |թյուն/      |

|   |          |______________|______________|_____|____________|

|   |          |/գերեզմանոցի  |       -      | 35.0|   5000 մ2  |

|   |          |տարածք/       |              |     |            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 6 |Հերմոն    |      9       |     5.5      | 49.5|3-ը Արփա    |

|   |          |              |              |     |գետի աջ     |

|   |          |              |              |     |ափին, 6-ը   |

|   |          |              |              |     |ձախ ափին    |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

| 7 |Եղեգիս    |      15      |     5.5      | 82.5|            |

|___|__________|______________|______________|_____|____________|

|   |Ընդամենը  |      115     |              |830.0|            |

._______________________________________________________________.

 

455. Անհրաժեշտ է ֆինանսական միջոցներ տրամադրել տարածքների լրացուցիչ ուսումնասիրության և բնակարանային պայմանները բարելավելու համար:

456. ՀՀ պետական բյուջեից հատկացված միջոցներով մարզի Շատին գյուղի քարափլուզման գոտուց 58 տնտեսության) ՀՀ Կառավարության 27.05.2004 թ N 907 Ն և 09.09.2004 թ. N 1260-Ն որոշում): Շատին գյուղում կառուցվել են թվով 24 անհատական և գնվել է 34 բնակելի տներ (ՀՀ Կառավարության 08.06.2006թ N 845-Ն որոշում):

 

11.2 Վտանգավոր բնական երևույթներ

 

457. ՀՀ Վայոց ձորի մարզում վտանգավոր բնական երևույթներից առավել վտանգ են ներկայացնում սողանքները, սելավները, գարնանային հեղեղումները, ուժեղ քամիները, ուժեղ կարկուտը, ձնահոսքերն ու ջրակալումները: ՀՀ Վայոց ձորի մարզում բնական աղետներից առավել վտանգ են ներկայացնում սողանքները, սելավներն ու ջրակալումները: Վայոց ձորի մարզի տարածքում վտանգավոր արտածին երկրաբանական պրոցեսներից իրենց տարածվածությամբ ու ազդեցությամբ առավել աղետալի են սողանքները, որոնք հանդիսանում են անընդհատ զարգացող ու իրենց ծավալներով մշտապես աճող վտանգի աղբյուր: Սողանքները մեծ վնաս են հասցրել և շարունակվում են հասցնել մարզի սողանքային գոտիներում գտնվող բնակելի տներին, ենթակառուցվածքներին, կենսաապահովման օբյեկտներին, արտադրական կարողություններին, շրջակա միջավայրին, սպառնում են բնակիչների առողջությանը և հաղորդակցության ուղիների անխափան շահագործմանը: Պատճառ են դառնում բնակավայրերի ամայացմանը, պատմամշակութային արժեքների ավերմանը, բնակչության աղքատացմանը և տարահանմանը, խոչընդոտում են համայնքների զարգացմանը և բնակչության աճին: Այդ իսկ պատճառով տարածքների պահպանման և ռացիոնալ օգտագործման, բնակչության անվտանգության ապահովման և շրջակա միջավայրի պահպանման համար առանձնահատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել սողանքների ուսումնասիրության և կանխարգելման միջոցառումների ուղղությամբ պահանջվող աշխատանքների իրականացմանը:

458. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի 38 համայնքների տարածքներում առկա են թվով 48 սողանքային տեղամասեր, որոնցից 20-ը (տես. աղյուսակ 10) ընդգրկված են ՀՀ Կառավարության 2007 թվականի հունվարի 11-ի նիստի թիվ 1 արձանագրային որոշմամբ հավանության արժանացած Հայաստանի Հանրապետության սողանքային աղետի կառավարման հայեցակարգի խնդիրներից բխող` Հայաստանի Հանրապետության առավել ռիսկային 131 սողանքային տեղամասերում միջոցառումների իրականացման ժամանակացույցում:

 

Աղյուսակ 11.2. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերում սողանքավտանգ

գոտիները

._________________________________________________________________.

|   |Համայնքի անվանումը|Ծանոթություն                              |

|___|__________________|__________________________________________|

|1. |Խաչիկ             |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|2. |Գնիշիկ            |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|3. |Ազատեկ            |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|4. |Բարձրունի         |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|5. |Մարտիրոս          |մոնիթորինգ, բնակիչների տարահանում         |

|___|__________________|__________________________________________|

|6. |Կապույտ           |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|7. |Արտավան           |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|8. |Զառիթափ           |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|9. |Գոմք              |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|10.|Ախտա              |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|11.|Չիվա              |մոնիթորինգ,նախագծահետազոտական աշխատանքներ,|

|   |                  |ինժեներապաշտպան միջոցառումներ             |

|___|__________________|__________________________________________|

|12.|Ագարակաձոր        |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|13.|Ռինդ              |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|14.|Վերնաշեն          |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|15.|Գետափ             |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|16.|Հորս              |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|17.|Հորբատեղ          |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|18.|Գողթանիկ          |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|19.|Սարավան           |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

|___|__________________|__________________________________________|

|20.|ՈՒղեձոր-Քոչբեկ    |անհրաժեշտ է ուսումնասիրել                 |

._________________________________________________________________.

 

459. Մարտիրոս գյուղի սողանքավտանգ գոտուց 10 տնտեսության տարահանման և բնակարանների փոխհատուցման համար տրամադրվել է 77.5 մլն. դրամ (ՀՀ Կառավարության 23.11.2007 թ N 1362-Ն որոշում): Առաջիկայում լուծում է պահանջում գյուղի 53 բնակարանների տարահանման խնդիրը:

460. Մարզի տարածքում սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման նպատակով անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները`

1) Մարզի համայնքների գլխավոր հատակագծերի և տնտեսական զարգացման

ծրագրերի մշակման ժամանակ հիմնվել սեյսմիկ ռիսկի քարտեզների վրա:

2) Տեղական ինքնակառավարման մարմինների և կազմակերպությունների

նախապատրաստումը սեյսմիկ ռիսկի կառավարմանը:

3) Բնակչության իրազեկության և պատրաստվածության բարձրացումը:

4) Արագ արձագանքման ուժերի նախապատրաստումը:

 

Աղյուսակ 11.3. արտակարգ իրավիճակների վարչության վարչական

կառույցների վերանորոգում

._____________________________________________________________________.

|հ/հ|Տարածքի անվանումը          |Հիմնանորոգման համար անհրաժեշտ գումարը|

|   |                           |ըստ տարիների մլն. դրամ               |

|   |                           |_____________________________________|

|   |                           |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդա-|

|   |                           |       |       |       |       |մենը |

|___|___________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

| 1 |Եղեգնաձոր քաղաք` վարչական  |  40.0 |  30.0 |       |       | 70.0|

|   |շենք, փրկարարական ջոկատի   |       |       |       |       |     |

|   |տեղակայման շենք, պահեստներ |       |       |       |       |     |

|___|___________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

| 2 |Վայք քաղաք` հրշեջ          |       |  20.0 |  20.0 |       | 40.0|

|   |փրկարարական ջոկատի շենք    |       |       |       |       |     |

|___|___________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

| 3 |Ջերմուկ քաղաք` տիպային շենք|       |       |       |  20.0 | 20.0|

|___|___________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|   |ընդամենը,                  | 40.0  |  50.0 |  20.0 |  20.0 |130.0|

._____________________________________________________________________.

 

11.3 Սահմանամերձ գոտի

 

461. Վայոց ձորի մարզում խիստ կարևոր խնդիր է նաև սահմանամերձ գոտում գտնվող բնակավայրերի բնակչության անվտանգությունն ու էմիգրացիայի վտանգը որն ունի ռազմավարական նշանակություն, ուստի դրա հիմնովին լուծումը պահանջում է ՀՀ կառավարության և մարզային իշխանությունների լուրջ միջամտությունը և վերահսկողությունը:

Բնակչության բնակարանային պայմանները բարելավելու ինչպես նաև նոր բնակարաններ կառուցելու նպատակով սահմանամերձ Խաչիկ գյուղի 15 տնտեսության հատկացվել է 34.5 մլն դրամ յուրաքանչյուրին 2.3 մլն. դրամ (ՀՀ Կառավարության 01.03.2007 թ N 304-Ա որոշում) և համաֆինանսավորել «Հաբիթաթ» բարեգործական կազմակերպության կողմից յուրաքանչյուր տնտեսությանը 3.0 մլն. չափով:

 

11.4 Բնական աղետների ռիսկի նվազեցում

 

462. Բնական աղետների ժամանակ բնակչության պաշտպանվածության խնդիրը պետք է միշտ լինի բարձր մակարդակի վրա:

463. Առաջին և ամենակարևոր պայմանը ռիսկերի նվազեցման գործընթացում հասարակության պատրաստվածությունն է բնական աղետներին:

464. Լավ տեղեկացված բնակչությունը մեծ պատասխանատվությամբ է արձագանքում անվտանգության աստիճանի բարձրացման նպատակով իրականացվող ամեն մի գործողության:

465. Ռիսկերի նվազեցման գործընթացում կարևորվում է աղետների վերաբերյալ տեղեկատվական, վերլուծական, ինչպես նաև ազդարարման, իրազեկման աշխատանքների կազմակերպման և իրագործման դերը, ինչպես նաև բնակչության ընդգրկվածությունը աղետների կանխման, կանխարգելման և հետևանքների վերացման գործում:

466. Մարզի տարածքում վտանգավոր հիդրոօդերևութաբանական երևույթների հետևանքների մեղմման նպատակով անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները.

հակակարկտային կայանների կառուցում, գետերի, սելավատարների հուների ուղղում, խորացում և ափերի ամրացում, նախատեսել կլիմայափոխությանը հարմարվողականության համապատասխան միջոցառումներ մարզի տարածքի գյուղատնտեսության, ջրային ռեսուրսների, էներգետիկայի, քաղաքաշինության և այլ ոլորտների տնտեսվարող սուբյեկտների համար` հաշվի առնելով վերջիններիս խոցելիության աստիճանը:Նախատեսվում է մարզի զարգացման ծրագրում պատվիրել համայնքների գլխավոր հատակագծերը, որտեղ կնախատեսվի համայնքների տարածքում ռիսկի նվազեցման ուղղությամբ գործառույթներ:

 

Կայուն զարգացման ծրագրի իրականացումն ապահովող միջոցառումներ

 

467. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքներում տարբեր աստիճանի վնասվածություն ունեցող 205 անհատական տներ և տարբեր շինություններ հիմնականում գտնվում են մարզում առկա բազմաթիվ սողանքային գոտիներում:

468. Հետագայում անկանխատեսելի իրավիճակներից զերծ մնալու նպատակով անհրաժեշտ է իրականացնել մարզի առավել վտանգավոր սողանքային տեղամասերի հիմնովին ուսումնասիրություններ, որոնց արդյունքում միայն հնարավոր կլինի գնահատել սողանքային ռիսկը և վտանգը, բացահայտել սողանքների առաջացման և ակտիվացման գործոնները, ահազանգել սողանքային աղետի մասին` բնակչության անվտանգությունն ապահովելու, վտանգը կանխելու, վնասի չափերը նվազեցնելու ու բացառելու համար, հիմնավորել սողանքային տեղամասերում տեխնիկատնտեսապես առավել նպատակահարմար միջոցառումների իրականացումը, գնահատել սողանքային գոտիներում գտնվող բնակելի տների տեխնիկական վիճակը և ստեղծել մարզի սողանքային տեղամասերի տեղեկատվական բանկ: Այդ նպատակով ստորև բերվող աղյուսակ 1-ում ներկայացվում է 2011-2014 թթ. մարզում արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման միջոցառումները:

 

Աղյուսակ 11.4. 2011-2014 թթ. ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին բնակչության

պաշտպանությանն ու արտակարգ իրավիճակների կանխարգելմանն ուղղված

միջոցառումներ

._____________________________________________________________________.

|  |Միջոցառման անվանումը        |Նախատեսված գումարը ըստ տարիների      |

|  |                            |/մլն. դրամ/                          |

|  |                            |_____________________________________|

|  |                            |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|ընդա-|

|  |                            |       |       |       |       |մենը |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|ա/|Նախնական հետազննություններ  |  47,1 |  23,3 |  45,7 |  61,5 |177,6|

|  |և  ռեժիմային դիտարկումների  |       |       |       |       |     |

|  |(մոնիտորինգ) ցանցի ստեղծում,|       |       |       |       |     |

|  |որից                        |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|1 |Խաչիկ գյուղի սողանքային     |       |  12,2 |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|2 |Գնիշիկ գյուղի սողանքային    |       |       |       |  13,5 |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|3 |Ազատեկ գյուղի սողանքային    |       |       |       |  11,5 |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|4 |Բարձրունի գյուղի սողանքային |  11,9 |       |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|5 |Կապույտ գյուղի սողանքային   |       |       |  11,1 |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|6 |Զառիթափ գյուղի սողանքային   |       |       |       |  10,0 |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|7 |Գոմք գյուղի սողանքային      |  11,9 |       |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|8 |Ախտա գյուղի սողանքային      |       |       |  11,1 |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|9 |Ագարակաձոր գյուղի սողանքային|  10,0 |       |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|10|Ռինդ գյուղի սողանքային      |       |       |  11,0 |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|11|Վերնաշեն գյուղի սողանքային  |       |  11,1 |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|12|Գետափ գյուղի սողանքային     |       |       |  12,5 |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|13|Հորս գյուղի սողանքային      |       |       |       |  14,5 |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|14|Հորբատեղ գյուղի սողանքային  |  13,3 |       |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|15|Գողթանիկ գյուղի սողանքային  |       |       |       |  12,0 |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|բ/|Բնակելի տների տեխնիկական    |  7,0  |  7,0  |  6,0  |  5,0  | 25,0|

|  |վիճակի հետազննում           |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|  |Ռեժիմային դիտարկումների     |  4,0  |  10,0 |  13,0 |  19,0 | 46,0|

|  |(մոնիտորինգ) ցանցի ստեղծում,|       |       |       |       |     |

|  |որից                        |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|1 |Խաչիկ գյուղի սողանքային     |       |       |   1,5 |  1,5  | 3,0 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|2 |Բարձրունի գյուղի սողանքային |       |  1,5  |  1,5  |  1,5  | 4,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|3 |Մարտիրոս գյուղի սողանքային  |  2,0  |  2,0  |  2,0  |  2,0  | 8,0 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|4 |Կապույտ գյուղի սողանքային   |       |       |  1,5  |  1,5  |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|5 |Գոմք գյուղի սողանքային      |       |  1,5  |  1,5  |  1,5  | 4,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|6 |Ախտա գյուղի սողանքային      |       |       |       |  1,5  | 1,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|7 |Չիվա գյուղի սողանքային      |  2,0  |  2,0  |  2,0  |  2,0  | 8,0 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|8 |Ագարակաձոր գյուղի սողանքային|       |  1,5  |  1,5  |  1,5  | 4,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|9 |Ռինդ գյուղի սողանքային      |       |       |       |  1,5  | 1,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|10|Վերնաշեն գյուղի սողանքային  |       |       |  1,5  |  1,5  | 3,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|11|Գետափ գյուղի սողանքային     |       |       |       |  1,5  | 1,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|12|Հորբատեղ գյուղի սողանքային  |       |  1,5  |  1,5  |  1,5  | 4,5 |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|13|նախագծահետազոտական          |       | 18,0  |       |       | 18,0|

|  |աշխատանքներ` Չիվա գյուղի    |       |       |       |       |     |

|  |սողանքային տեղամաս          |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|14|Հակասողանքային միջոցառումներ|       |       |  80,0 |  50,0 |130,0|

|  |Չիվա գյուղի սողանքային      |       |       |       |       |     |

|  |տեղամաս                     |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|գ/|Բնակիչների տարահանում, որից`|  50,0 |  70,0 |  80,0 |  70,0 |270,0|

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|1 |Մարտիրոս գյուղի սողանքային  |  50,0 |  40,0 |  50,0 |  50,0 |190,0|

|  |գոտուց                      |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|2 |Չիվա գյուղի սողանքային      |   0   |  30,0 |  30,0 |  20,0 | 80,0|

|  |գոտուց                      |       |       |       |       |     |

|__|____________________________|_______|_______|_______|_______|_____|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                    | 108,1 | 128,3 | 224,7 | 205,5 |666,0|

._____________________________________________________________________.

 

11.5 Սեյսմիկ ռիսկի նվազեցում, տեխնածին վթարների կանխարգելում

 

469. Մարզում հնարավոր տեխնածին վթարներից են արտադրական վտանգավոր օբյեկտներում տեղի ունեցող վթարները և պատահարները: Տեխնածին վթարների պատճառ կարող են հանդիսանալ արտադրական վտանգավոր օբյեկտներ շահագործող անձանց կողմից տեխնիկական անվտանգության մասին ՀՀ օրենսդրության պահանջների խախտումը:

470. Տեխնածին վթարներից խուսափելու և հնարավոր հետևանքները նվազագույնի հասցնելու համար կարևորվում է արտադրական վտանգավոր օբյեկտներ շահագործող անձանց մոտ տեխնիկական անվտանգության ապահովման դերի, նշանակության և կարևորության բարձրացման հարցը: Այս ուղղությամբ իշխանության մարզային մարմինները պետք է իրականացնեն համապատասխան միջոցառումներ` արտադրական վտանգավոր օբյեկտների նկատմամբ դրանց շահագործողների կողմից տեխնիկական անվտանգության մասին ՀՀ օրենսդրության պահանջների պահպանումն ապահովելու նպատակով, մասնավորապես` արտադրական վտանգավոր օբյեկտների ռեեստրում դրանց գրանցման և պարբերաբար տեխնիկական անվտանգության փորձաքննությունների անցկացման ապահովման նպատակով:

 

11.6 Քաղաքացիական պաշտպանություն

 

471. Հնարավոր պատերազմական իրավիճակներում մարզի քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի կառավարումը և բնակչության պաշտպանությունն արդյունավետ իրականացնելու նպատակով անհրաժեշտ է հետևյալ խնդիրների լուծման ուղղությամբ.

1) մարզի պահեստային ղեկավարման կետի վերանորոգում և ապահովում անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցներով ու գույքով

2) մարզի ազդարարման համակարգի արդիականացում և վերազինում

3) բնակչության պատսպարման համար նախատեսված խոշոր պաշտպանական կառույցների` այդ թվում հակաճառագայթային թաքստոցների, կազմակերպությունների ու բնակելի շենքերի նկուղների վերանորոգում

4) ռազմական դրության ժամանակաշրջանում անհրաժեշտ քանակությամբ պարզագույն թաքստոցների պատրաստման համար նախապատրաստական աշխատանքների իրականացում

5) սահմանամերձ բնակավայրերի բնակչությանն անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովումը:

 

12 ՄԱՐԶԱՅԻՆ ԵՎ ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

 

12.1 ՋՐԱՄԱՏԱԿԱՐԱՐՈՒՄ ԵՎ ՋՐՀԵՌԱՑՈՒՄ

 

472. Մարզում ենթակառուցվածքների զարգացման հիմնական խնդիրները կապված են խմելու ջրի մատակարարման (ներառյալ ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման և որակի բարելավման), կոյուղիների (ներառյալ մաքրման կայանների կառուցման) ինչպես նաև գազամատակարարման խնդիրների հետ: Այս խնդիրը հատկապես գերակա են այն համայնքների համար, որոնք սահմանամերձ են (Խաչիկ, Արենի Ելփին, Չիվա, Բարձրունի, Գոմք, Նոր Ազնաբերդ, Խնձորուտ, Սերս, Մարտիրոս, Գնիշիկ):

473. Անվտանգ խմելու ջրի աղբյուրների մատչելիությունը ոչ միայն «Հազարամյակների զարգացման» ծրագրի նպատակների և ԿԶԾ -ի կարևոր թիրախներից մեկն է այլ մարդկային աղքատությունը պայմանավորող գործոններից է:

474. Ջրամատակարարում և ջրհեռացումը մարզում իրականացվում է «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲԸ ՋՋՀՇ «Հարավային» տարածքային կազմակերպության և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից / լոկալ ջրաղբյուրներ /:

475. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ենթակառուցվածքների ոլորտի իրավիճակի վերլուծությունից ներկայացված ցանկից «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲ ընկերության կողմից սպասարկվում են մարզի Եղեգնաձոր, Վայք, Ջերմուկ քաղաքները և Գետափ, Շատին, Արտաբույնք գյուղերը:

476. Վերը թվարկված բնակավայրերի ջրամատակարարման և ջրհեռացման համակարգերի բարելավման նպատակով նախատեսվում է իրականացնել հետևյալ աշխատանքները` ք. Եղեգնաձոր, գ. Գետափ, գ. Շատին, Մալիշկա, Գոմք, Նոր Ազնաբերդ համայնքներում Ասիական զարգացման բանկի ֆինանսավորմամբ նախատեսվում է իրականացնել շուրջ 845.5 հազ. ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի աշխատանքներ, այդ թվում`

1) Եղեգնաձոր քաղաքի բաշխիչ ցանցի կառուցում,

2) «Սառնաղբյուրի» կապտաժների հիմնանորոգում-2 հատ,

3) «Սառնաղբյուր-Եղեգնաձորե ջրատարից սնվող Շատին գյուղի բաշխիչ ցանցի

վերակառուցում` մոտ 3 կմ ջրագծի կառուցում,

4) «Ոստան-Եղեգնաձոր» ջրատարից սնվող Գետափ գյուղի բաշխիչ ցանցի

վերակառուցում` մոտ 1.0 կմ ջրագծի կառուցում,

5) «Ոստան-Եղեգնաձոր» ջրատարի 300 մ հատվածի կառուցում,

6) lV գոտու ՕԿՋ-ի կառուցում W=2x150 մ3 և միացում բաշխիչ ցանցին,

7) Շատին և Գետափ գյուղերում ՕԿՋ-ների կառուցում և վերանորոգում,

8) Շատին և Գետափ գյուղերում ջրմուղ բաշխիչ ցանցի վերակառուցում,

9) տնային միացումների իրականացում:

477. Աշխատանքային ծավալները կհստակեցվեն նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման ընթացքում, որը սկսվել է 2009 թ. մայիսի 20-ից: Շինարարական աշխատանքները նախատեսված է սկսել 2010 թ. փետրվարին, իսկ շինարարության ավարտը նախատեսվել է 2011 թ.:

478. Բացի վերը նշված աշխատանքներից Եղեգնաձոր քաղաքի լիարժեք ջրամատակարարման և ջրհեռացման համակարգերի բարելավման համար անհրաժեշտ է.

1) վերանորոգել 1-ին գոտու ՕԿՋ` 1x1000 մ3, 2-րդ գոտու ՕԿՋ` 2x500 մ3,

3-րդ գոտու ՕԿՋ `2x500 մ3,

2) վերակառուցել դեպի աղբյուրներ սպասարկման ճանապարհները` մոտ 15 կմ

երկարությամբ,

3) հիմնանորոգել «40 աղբյուր ե կապտաժները և կառուցել սանիտարական

գոտին,

4) կառուցել կոյուղու մաքրման կայան,

5) հիմնանորոգել կոյուղու բակային ցանցը:

479. Նշված աշխատանքները ներկայումս որևէ ծրագրում ընդգրկված չեն:

480. ք. Վայք - Վայք քաղաքի ջրամատակարարման և ջրհեռացման համակարգերի բարելավման համար անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ աշխատանքները`

1) «Բազմաղբյուրի» գլխամասային կառույցների հիմնանորոգում - 2 հատ կապտաժ,

2) 200 մմ տրամագծի 1.7 կմ երկարության ջրատարի կառուցում (քաղաքի

տարածքով անցնող վթարային հատված),

3) 250 մմ տրամագծի 0.6 կմ երկարության և 500 մմ տրամագծի 0.4 կմ

երկարության ջրատարի կառուցում (գերեզմանոցի տարածքով անցնող

ջրատարների շրջանցում),

4) ՕԿՋ-ի կառուցում 2x1000 մ3 և միացում բաշխիչ ցանցին,

5) բաշխիչ ցանցի կառուցում 75-150 մմ տրամագծի 3 կմ երկարության,

6) տնային միացումների իրականացում,

7) կոյուղու մաքրման կայանի կառուցում,

8) կոյուղու բակային ցանցի հիմնանորոգում:

481. Նշված աշխատանքները առայժմ որևէ ծրագրում ընդգրկված չեն:

482. ք. Ջերմուկ - 2008 թ-ին Ջերմուկ քաղաքի կոյուղու համակարգի բարելավման աշխատանքները շուրջ 250 000 եվրո ներդրումային արժեքով ընդգրկվել են Եվրոպական վերակառուցման և զարգացման բանկի ֆինանսավորվող վարկային ծրագրում:

483. Ծրագրով նախատեսվում է իրականացնել հետևյալ աշխատանքները`

1) նորոգել կոյուղու կոլեկտորի դյուկեր հատվածի «Կեչուտի» ջրամբարի

մուտքային և ելքային դիտահորերը,

2) Կատարել վերանորոգման աշխատանքներ կոլեկտորի վրա,

484. Ավարտվել են նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման աշխատանքները:Շինարարությունը նախատեսվում է սկսել 2009 թ-ի վերջին:

485. Նշված միջոցառումները հնարավորություն կտան աղտոտումից պաշտպանել «Կեչուտի» ջրամբարը, ինչպես նաև Սևանա լիճը, որը «Արփա-Սևան» ջրանցքով կապված է «Կեչուտի» ջրամբարի հետ:

486. Սակայն, նշված միջոցառումների իրականացումով ամբողջությամբ չի լուծվում այս տարածքի կոյուղու մաքրման խնդիրը: Կոյուղու կոլեկտորը, շրջանցելով Կեչուտի ջրամբարը, առանց մաքրման լցվում է Արփա գետը: Նման իրավիճակից խուսափելու, ինչպես նաև քաղաքի ջրհեռացման հիմնախնդիրները լուծելու նպատակով անհրաժեշտ է կառուցել կոյուղու մաքրման կայան;

487. Այս հարցի լուծման նպատակով 2009 թ-ին Եվրոպական վերակառուցման և զարգացման բանկի հետ ձեռք է բերվել փոխհամաձայնություն` ծրագրի ֆինանսավորման համար: Համաձայն ներկայացված ծրագրի, նախատեսվում է կառուցել մեխանիկական կոյուղու մաքրման կայան շուրջ 2.0 մլն եվրոյին համարժեք դրամ արժեքով: Աշխատանքների ծավալներն ու ժամկետները կհստակեցվեն նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման ժամանակ:

488. Խմելու ջուրը ռազմավարական ռեսուրս է: Չնայած որ մարզի մի շարք բնակավայրերում գոյություն ունեն խմելու ջրի բնական պաշարներ, սակայն համայնքները լիարժեք ապահոված չեն խմելու ջրով:

489. Այսպիսով` ջրամատակարարման ոլորտի խնդիրները կապված է ոչ թե ջրի պակասի, այլ`

1) Ջրամատակարարման համակարգերի հնամաշության և քայքայվածության,

պահպանման և վերանորոգման համար անհրաժեշտ ռեսուրսների

բացակայությամբ:

2) Արտահոսքի և կորուստների առկայությամբ:

3) Համայնքների կողմից ուշադրության պակասի:

4) Մատակարարված ջրի դիմաց գանձումների ոչ լիարժեք մակարդակի:

5) Ջրի որակի խնդիրների:

6) Ջրաչափերի բացակայության հետ:

490. Կարիքների արդյունավետության և ընթացիկ վիճակի վերլուծության համար հաշվի են առնվել հետևյալ ցուցանիշները`

1) Տեխնիկական և տնտեսական տվյալներ

2) Հիդրոտեխնիկական կառույցների վերաբերյալ տվյալներ / ծավալ, հզորություն

և այլն/:

3) Ջրագծերի վերաբերյալ տվյալներ (երկարություն, ինժեներական պարամետրեր):

4) Կարիքներ (խմելու ջրի օրական ծավալներ)

5) Սակագներ

6) Որակ

7) Ջրհեռացման ծավալներ

491. Մատակարար-սպառող և ներդրող-շահառու փոխհարաբերությունները ճիշտ գնահատել փոքր համայնքների կարիքները և դրանցում ներդրումների տնտեսական նպատակահարմարությունը: Այստեղ պարզ «ծախսերի և օգուտների» վերլուծությունը բավարար չի կարող լինել ներդրման կենսունակությունը գնահատելու համար:

492. Ոլորտի քաղաքականությունը հիմնականում ուղղված է բնակչությանը հասանելի, մատչելի և որակյալ խմելու ջուր մատակարարելու խնդրին, որը ուղղակիորեն կնպաստի աղքատության կրճատմանը մարզում:

493. Հետևաբար, ոլորտում անհրաժեշտ են զգալի ներդրումներ, ներառյալ ջրամատակարարման առկա համակարգերի պահպանման և վերականգնման, ոլորտում գործող ընկերությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ինչպես նաև ջրամատակարարման համակարգերի բարելավման և արդիականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսավորումը:

494. Այնուամենայնիվ, սակագնային քաղաքականություն մշակելիս պետք է խուսափել սակագների և սպառողական վարձերի չափազանց բարձրացման միջոցով կապիտալ ներդրումների ծախսածածկումից: Կապիտալ ծախսերը պետք է իրականացվեն պետության կողմից պետական ներդրումային ծրագրերի միջոցով:

495. Ջրամատակարարող ընկերությունների կառավարման համակարգի բարելավումը նույնպես կնպաստի մատուցվող ծառայությունների բարձրացմանը: Այդ ընկերությունների ֆինանսական կենսունակությունը պայմանավորված է շահագործման ծախսերի արդյունավետությամբ և վճարների հավաքագրման մակարդակի բարելավմամբ:

496. Բացի այդ գերակա խնդիր է ջրի կորստի մակարդակի նվազեցումը, որը հիմնականում ջրամատակարարման ցանցերի անմխիթար վիճակի հետևանք է: Ջրի հաշվառման անկատար համակարգի բարելավումը նույնպես հանդիսանում է ոլորտի քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկը:

497. Համայնքների ղեկավարները շինությունների համար նոր հողհատկացումների ժամանակ խիստ ուշադրություն են դարձնում /հատկապես նոր մշակված 3 քաղաքային համայնքների գլխավոր հատակագծեր` մշակված և հաստատված կառավարության կողմից / համայնքների գլխավոր հատակագծերի ծրագրային փաստաթղթերին, որտեղ մշակված է նաև Եղեգնաձոր, Վայք, Ջերմուկ քաղաքային բնակավայրերի ջրամատակարարման ցանցի գոտիավորումը:

498. Մարզի Եղեգնաձոր, Վայք, Ջերմուկ քաղաքային և Գետափ, Շատին,Արտաբույնք գյուղական համայնքներում/ վերջին երկուսը մասնակի/, որոնք սպասարկվում են «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲԸ ՋՋՀՇ «Հարավային» տարածքային մասնաճյուղի կողմից, ջրի վարակազերծումը կատարվում է հեղուկ քլորով, իսկ այն համայնքները, որոնք սնվում են լոկալ ջրաղբյուրներից պայմանագրեր են կնքվել մարզային հակահամաճարակային կենտրոնի հետ, որոնք ջրի վարակազերծումը կատարվում են փոշի քլորով կերամիկական պարկուճների միջոցով:

499. Հակահամաճարակային կենտրոնը պարբերաբար վերահսկում է խմելու ջրի որակական ցուցանիշները և մինչև օրս բռնկումներ և վարակներ չեն արձանագրվել:

500. «Հայջրմուղկոյուղի» ՓԲԸ-ի կողմից շահագործվող ջրմուղների գլխամասային կառույցները և ՕԿՋ-ների սանիտարական պահպանման գոտիները ցանկապատված են և կազմակերպության կողմից անհրաժեշտության դեպքում վերանորոգվում են:

501. Գյուղական ջրմուղների գլխամասային կառույցները հիմնականում ցանկապատված չեն և գտնվում են ռելեֆային բարդ տեղանքում: Համայնքային բյուջեներով հնարավոր չէ վերակառուցել սանիտարական պահպանման գոտիները և գլխամասային կառույցները, որի համար անհրաժեշտ է պետական աջակցություն: 2007-2009 թթ. իրականացված աշխատանքները խմելու ջրի ջրամատակարարման և ջրհեռացման ոլորտում ներկայացված են ստորև բերված աղյուսակներում

 

Աղյուսակ 12.1. Ջրամատակարարում

Մլն. դրամ

.__________________________________________________________________________.

|  |Հա-   |2007 թ.               |2008 թ.              |2009 թ.            |

|  |մայնք |______________________|_____________________|___________________|

|  |ների  |Բյու-|փաս-  |այլ  |փաս|Բյու|փաս- |այլ  |փաս-|Բյու-|փաս|այլ  |փաս|

|  |անվա- |ջե   |տացի  |կազմա|տա-|ջե  |տացի |կազմա|տացի|ջե   |տա-|կազմա|տա-|

|  |նումը |     |      |կերպ.|ցի |    |     |կերպ.|    |     |ցի |կերպ.|ցի |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|1 |Ագարա-|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |կաձոր |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|2 |Աղավ- |     |      |     |   |50.0| 47.5|     |    | 70.0|   |     |   |

|  |նաձոր |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|3 |Աղնջա-|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |ձոր   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|4 |Արենի |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|5 |Արփի  | 40.0| 39.12|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|6 |Արտա  | 5.0 | 4.89 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |բույնք|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|7 |Գլաձոր|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|8 |Գնիշիկ|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|9 |Գողթա-| 10.0| 9.78 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |նիկ   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|10|Ելփին | 30.0| 29.34|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|11|Եղեգիս|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|12|Թառա  | 70.0| 68.88|     |   |    |     |     |    | 17.8|   |     |   |

|  |թումբ |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|13|Խաչիկ | 25.0| 24.45|     |   |    |     |     |39.5|     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|14|Հերմոն|  0  |   0  |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|15|Հորբա-| 3.0 | 2.934|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |տեղ   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|16|Հորս  | 10.0| 9.78 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|17|Մալիշ-|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |կա    |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|19|Չիվա  | 20.0| 19.56|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|20|Ռինդ  | 40.0| 39.12|     |   |    |67.22|     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|21|Սալլի | 20.0| 19.56|     |   |    |     |     |    | 25.1|   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|22|Վարդա-|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |հովիտ |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|23|Վերնա-| 12.0| 11.8 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |շեն   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|24|Քարա- | 10.0|  9.78|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |գլուխ |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|25|Ազատեկ|     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|26|Արին  | 35.0| 34.23| 10  | 10|    | 71.0|     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|27|Արտա- | 20.0| 19.56|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |վան   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|28|Բարձ- | 20.0| 19.25|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |րունի |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|29|Գնդե- |200.0| 200.0|     |   |    |     |     |    |112.7|   |     |   |

|  |վազ   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|30|Գոմք  |6.8.0| 6.8.0|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|31|Զառի- | 5.0 | 4.89 |     |   |    |     |     |    | 61.3|   |     |   |

|  |թափ   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|32|Զեդեա | 7.0 | 6.846|     |   |    |     |     |    | 21.3|   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|33|Խնձո- | 7.0 | 6.74 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |րուտ  |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|34|Կարմ- | 10.0|  9.78|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |րաշեն |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|35|Հեր-  | 10.0|  9.78|     |   |    |     |     |    | 6.0 |   |     |   |

|  |հեր   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|36|Մարտի-| 15.0| 14.67|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |րոս   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|37|Նոր-  | 15.0| 14.67|     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |Ազնա- |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |բերդ  |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|38|Սարա- | 10.0| 9.78 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|  |վան   |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|39|Սերս  | 10.0| 9.63 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|40|Փոռ   | 8.0 | 7.75 |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

|__|______|_____|______|_____|___|____|_____|_____|____|_____|___|_____|___|

|  |ԸՆԴԱ- |683.8|673.15| 10  | 10| 50 |185.8|     |39.5|314.2|   |     |   |

|  |ՄԵՆԸ  |     |      |     |   |    |     |     |    |     |   |     |   |

.__________________________________________________________________________.

 

502. ՀՀ նախագահի 2008 թվականի հունվարի 10-ից փետրվարի 17-ը ՀՀ մարզերում և համայնքներում նախընտրական հանդիպումների ընթացքում արծածված խնդիրների լուծմանն ուղղված միջոցառումների ջրամատակարարման ցանկում ընդգրկվել են Սալլի, Զառիթափ, Զեդեա, Հերհեր գյուղական համայնքները և համաձայն որի, այդ աշխատանքներն ավարտելու համար ՀՀ 2009 թվականին հատկացվել են համապատասխան գումարներ:

503. ՎԻՎԱՍԵԼ ՄՏՍ ՓԲ ընկերության կողմից Խաչիկ համայնքին տրամադրվել է 34.5 մլն. դրամ խմելու ջրի ներքին ցանցը վերանորոգելու համար:

504. Ջրհեռացման բնագավառում առաջնահերթ խնդիր է հանդիսանում մաքրման կայանների կառուցումը մարզի 3 քաղաքներում:

Անհրաժեշտ ներդրումների քանակը`

Եղեգնաձոր - 750.0 մլն. դրամ

    Վայք      - 500.0 մլն. դրամ

Ջերմուկ   - 750.0 մլն. դրամ

505. Ամենացավոտ հարցը բնակավայրերում կոյուղու ցանցի քայքայված և վտանգված վիճակն է: Հաշվի առնելով, որ մարզի ջրային ավազանների աղտոտվածության հիմնական աղբյուրը դա կենցաղային կեղտաջրերն են, որոնք թափվում են Արփա գետի և նրա վտակների մեջ ակնհայտ բացասական վնաս հասցնելով էկոհամակարգին:

506. ՈՒսումնասիրվում են գոյություն ունեցող կեղտաջրերի ոչ ծախսատար տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները:

507. Ջրամատակարարման և ջրհեռացման ոլորտի առաջնահերթություններից են`

1) 3 քաղաքային և 39 գյուղական համայնքների ջրմուղների գլխամասային

կառույցների ՕԿՋ -ի, ներքին ցանցերի հիմնանորոգումը, կոյուղագծերի և

դիտահորերի վերանորոգումը և նոր մաքրման կայանների կառուցումը:

2) Ջրային ցանցի կառավարման համակարգի բարեփոխումներ այդ թվում ջրի և

ջրհեռացման համակարգերի մաքրման կայանների /Եղեգնաձոր, Վայք, Ջերմուկ

քաղաքներ - առավել հրատապ / հիմնում.

3) Բազմաբնակարան շենքերը, որոնք հիմնականում գտնվում են քաղաքային

համայնքներում խմելու ջրի մատակարարման և ջրհեռացման հետ կապված

խնդիրները լուծվում են համատիրության միջոցներով, իսկ որտեղ չկան

նմանատիպ աշխատանքները կատարվում են բնակիչների համատեղ ուժերով:

Անհրաժեշտ է բազմաբնակարան շենքերում խմելու ջրի մատակարարման և

ջրհեռացման համակարգերի վերականգնման հիմնախնդիրները ընդգրկել

համայնքային բյուջեներում:

4) Խմելու ջրի շուրջ 151.45 կմ երկարությամբ խողովակաշար վերանորոգման

կարիք ունի, այդ թվում 30.9 կմ սահմանամերձ համայնքներում:

5) գործող և նոր կառուցվող ջրագծերի վրա հրշեջ հիդրանտների տեղադրումը

 

Աղյուսակ 12.2 2011-2014 թթ. համայնքների ջրամատակարարման բարելավման

համար ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին նախատեսվող ներդրումները

.__________________________________________________________________.

|  |Համայնքի անվանումը             |Նախատեսված գումարը ըստ տարիների|

|  |                               |/մլն.  դրամ/                   |

|__|_______________________________|_______________________________|

|  |Խմելու ջրատարների հիմնանորոգում|2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|1 |Եղեգնաձոր                      |       |   60.0|   50.0|   60.0|

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|2 |Ջերմուկ                        |   30.0|   20.0|   20.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|3 |Վայք                           |       |   20.0|   10.0|   20.0|

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|4 |Գետափ                          |       |   40.0|   30.0|   40.0|

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|5 |Ագարակաձոր                     |   10.0|   12.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|6 |Ազատեկ                         |   10.0|       |       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|7 |Աղնջաձոր                       |    0.0|       |    7.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|8 |Արենի                          |   16.0|       |   20.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|9 |Արին                           |       |       |   10.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|10|Արտավան                        |       |   10.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|11|Բարձրունի                      |       |       |   20.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|12|Գլաձոր                         |   20.0|   10.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|13|Գնիշիկ                         |   45.0|   20.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|14|Գոմք                           |       |       |    5.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|15|Գողթանիկ                       |       |       |    9.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|16|Ելփին                          |   10.0|   10.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|17|Եղեգիս                         |       |    8.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|18|Խնձորուտ                       |       |       |    5.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|19|Հորբատեղ                       |       |    5.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|20|Հորս                           |   15.0|       |       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|21|Հերմոն                         |       |       |   12.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|22|Մալիշկա                        |       |   50.0|   40.0|   40.0|

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|23|Մարտիրոս                       |       |   12.0|    8.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|24|Նոր-Ազնաբերդ                   |       |       |  6.5.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|25|Չիվա                           |   15.0|       |       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|26|Ռինդ                           |       |    5.0|    5.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|27|Սարավան                        |       |       |    2.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|28|Սերս                           |       |    2.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|29|Վարդահովիտ                     |       |       |    2.0|       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|30|Վերնաշեն                       |   10.0|    5.0|       |       |

|__|_______________________________|_______|_______|_______|_______|

|  |Ընդամենը                       |  181.0|  289.0|  255.0|  160.0|

.__________________________________________________________________.

 

508. ՀՀ պետ բյուջեից 205.0 մլն. դրամ սուբվենցիա է տրամադրվել այդ թվում` Գնդեվազ համայնքի ջրամատակարարման համակարգի վերականգնմանը 120.0 մլն. դրամ, Մարտիրոս համայնքի ոռոգման ջրագծի կառուցմանը 35.0 մլն. դրամ Աղավնաձոր համայնքի ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգի վերանորոգմանը -50.0 մլն. դրամ:

 

12.2 Կենցաղային և արտադրական թափոնների կառավարման բարելավում

 

509. Բավականին հրատապ է դարձել կոշտ կենցաղային և արտադրական թափոնների հավաքման, տեղադրման և աղբավայրերի կառավարման խնդիրը, որը բացասական ազդեցություն է թողնում ինչպես բնակավայրերի էկոլոգիական վիճակի, այնպես էլ մարզի որպես ռեկրեացիոն գոտու գրավչության վրա: Այն պահանջում է աշխատանքների իրականացում մի քանի ուղղություններով` խոշոր բնակավայրերի հատակագծերով նախատեսված աղբավայրերի կառավարման պլանների մշակում, առաջնահերթ նվազագույն ներդրումներ պահանջող բարելավման և ցանկապատման աշխատանքների իրականացում, միջհամայնքային աղբավայրերի նախագծում և դրանց շահագործման համար տեխնիկական միջոցների տրամադրում, ՏԻՄ-երին անհրաժեշտ խորհրդատվության տրամադրում կազմակերպելու համար աղբահանության աշխատանքները: Միաժամանակ անհրաժեշտ է ուժեղացնել վերահսկողությունը համայնքների սանիտարական վիճակի նկատմամբ:

510. Ամենացավոտ հարցը բնակավայրերում կոյուղու ցանցի քայքայված և վտանգված վիճակն է: Հաշվի առնելով, որ մարզի ջրային ավազանների աղտոտվածության հիմնական աղբյուրը դա կենցաղային կեղտաջրերն են, որոնք թափվում են Արփա գետի և նրա վտակների մեջ ակնհայտ բացասական վնաս հասցնելով էկոհամակարգին:

511. Անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գոյություն ունեցող կեղտաջրերի ոչ ծախսատար տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները:

 

Աղյուսակ 12.3 ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ԱՂԲԱՎԱՅՐԵՐԻ ՑՈՒՑԱՆԻՇԵՐԸ ԱՌ.

01.01.2009 Թ. (ԳՈՅՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՑՈՂ ՎԻՃԱԿԸ)

.___________________________________________________________________.

|հ/հ|ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ, ՀԱՍՑԵ           |ԶԲԱՂԵՑՐԱԾ |ԾԱՆՈԹՈՒԹՅՈՒՆ            |

|   |                           |ՏԱՐԱԾՔԸ ՀԱ|                        |

|___|___________________________|__________|________________________|

| 1 |ք. Եղեգնաձոր               |    1.7   |բնակավայրից             |

|   |Եղեգնաձոր-Մալիշկա մայրուղու|          |հեռավորությունը 4 կմ,   |

|   |հարակից աղբավայր           |          |ցանկապատված չէ,         |

|   |                           |          |աղտահանվում է քլորով և  |

|   |                           |          |քլորամինով              |

|___|___________________________|__________|________________________|

| 2 |ք. Վայք                    |    1.5   |ցանկապատված չէ և  չի    |

|   |«Մոզե կոչվող թաղամասի      |          |ախտահանվում, բնակավայրից|

|   |աղբավայր                   |          |հեռավորությունը 3 կմ    |

|___|___________________________|__________|________________________|

| 3 |ք. Ջերմուկ                 |    0.5   |ցանկապատված չէ և  չի    |

|   |«Զիրակ» կոչվող աղբավայր    |          |աղտահանվում, բնակավայրից|

|   |                           |          |հեռավորությունը 7 կմ    |

.___________________________________________________________________.

 

12.3 Գազամատակարարում

 

512. Այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների բացակայությունը ընդգծում է բնական գազի մատակարարման հրատապությունը համայնքների համար:Հետևաբար, համայնքներում գերակայություն է համարվում գազամատակարարման ցանցերի կառուցումը: «ՀայՌուսԳազԱրդ»-ի ներդրումները բավարար չէին ապահովելու համար գազամատակարարումը նույնիսկ հիմնական գազատարին կից համայնքներում (Իրան - Հայաստան գազատար), քանի որ նման միացումները փոքր համայնքներին տնտեսապես ձեռնտու չեն (4):

513. Բացի այդ, գազի առկայությունը յուրաքանչյուր տնային տնտեսությունում նշանակում է շուրջ 7-8 խմ վառելափայտի խնայողություն, որն իր հերթին, նշանակում է էկոհամակարգի բարելավում:

514. Այսօր բնական գազ է մատակարարվում մարզի 3 քաղաքային և 8 գյուղական համայնքների:

 

Աղյուսակ 12.4. 2006-2008 թթ. մարզում նախատեսվել և կատարվել են

գազաֆիկացման շինմոնտաժային աշխատանքներ (մլն. դրամ)

.____________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի  |2006 թ.        |2007 թ.       |2008 թ.       |

|   |անվանումը |_______________|______________|______________|

|   |          |Առաջադ-|փաստացի|Առաջադ|փաստացի|Առաջադ|փաստացի|

|   |          |րանք   |       |րանք  |       |րանք  |       |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 1 |Եղեգնաձոր |  3.394| 3.394 | 1.847| 1.847 | 27.18| 27.18 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 2 |Վայք      |  3.713| 3.713 | 3.984| 3.984 |27.004| 26.404|

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 3 |Ջերմուկ   |  1.279| 1.279 | 1.82 |  1.82 | 1.221| 1.221 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 4 |Վերնաշեն  | 37.908| 37.908| 6.885| 6.885 | 1.387| 1.387 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 5 |Գլաձոր    | 68.274| 68.274|16.856| 16.856| 2.484| 2.484 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 6 |Գետափ     |  0.59 |  0.59 |10.697| 10.697|12.704| 17.614|

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 7 |Ագարակաձոր|  0.861| 0.861 | 0.237| 0.237 | 0.476| 0.476 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 8 |Գնդեվազ   |  0.148| 0.148 | 0.396| 0.396 | 0.228| 0.228 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

| 9 |Ազատեկ    |    0  |       |10.792| 10.792| 1.739| 1.739 |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

|10 |Մալիշկա   |    0  |       |   0  |   0   | 1.076|  1.076|

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

|11 |Արին      |    0  |       |10.026| 10.026|   0  |   0   |

|___|__________|_______|_______|______|_______|______|_______|

|   |ընդամենը  |116.167|116.167| 63.54| 63.54 |75.499| 79.809|

.____________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 12.5. 2006-2008 թթ. «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ-ի կատարված

ներդրումների վերաբերյալ

 

    2006 թ.                                             (մլն. դրամ)

.__________________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի  |Նոր            |Ընթացիկ |Վերականգնում|Վերակառուցում|

|   |անվանումը |շինարարություն |նորոգում|            |             |

|   |          |_______________|        |____________|_____________|

|   |          |Առաջադ-|փաստացի|        |Առաջադ-|փաս-|Առաջադ-|փաս- |

|   |          |րանք   |       |        |րանք   |տացի|րանք   |տացի |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 1 |Եղեգնաձոր | 3.394 | 3.394 | 0.5313 |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 2 |Վայք      | 3.713 | 3.713 | 0.5132 | 26.8  | 6.6|       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 3 |Ջերմուկ   | 1.279 | 1.279 |  0.284 |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 4 |Վերնաշեն  | 15.046| 15.046|        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 5 |Գլաձոր    | 22.938| 22.938|        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 6 |Գետափ     |  0.59 |  0.59 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 7 |Ագարակաձոր| 0.861 | 0.861 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 8 |Գնդեվազ   | 0.148 | 0.148 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 9 |Ազատեկ    |       |       |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

|10 |Մալիշկա   |       |       |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

|11 |Արին      |       |       |        |       |    |       |     |

.__________________________________________________________________.

 

2007 թ.

.___________________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի  |Նոր            |Ընթացիկ |Վերականգնում |Վերակառուցում|

|   |անվանումը |շինարարություն |նորոգում|             |             |

|   |          |_______________|        |_____________|_____________|

|   |          |Առաջադ-|փաստացի|        |Առաջադ-|փաս- |Առաջադ-|փաս- |

|   |          |րանք   |       |        |րանք   |տացի |րանք   |տացի |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 1 |Եղեգնաձոր | 1.847 | 1.847 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 2 |Վայք      | 3.984 | 3.984 |        | 12.8  |9.536|       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 3 |Ջերմուկ   | 1.82  |  1.82 |        |       |     | 2.612 |2.612|

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 4 |Վերնաշեն  | 3.061 | 3.061 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 5 |Գլաձոր    | 3.852 | 3.852 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 6 |Գետափ     | 10.592| 10.592|        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 7 |Ագարակաձոր| 0.237 | 0.237 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 8 |Գնդեվազ   | 0.396 | 0.396 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

| 9 |Ազատեկ    | 7.792 | 7.792 |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

|10 |Մալիշկա   |       |       |        |       |     |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|_____|_______|_____|

|11 |Արին      | 0.026 | 0.026 |        |       |     |       |     |

.___________________________________________________________________.

 

2008 թ.

.__________________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի  |Նոր            |Ընթացիկ |Վերականգնում|Վերակառուցում|

|   |անվանումը |շինարարություն |նորոգում|            |             |

|   |          |_______________|        |____________|_____________|

|   |          |Առաջադ-|փաստացի|        |Առաջադ-|փաս-|Առաջադ-|փաս- |

|   |          |րանք   |       |        |րանք   |տացի|րանք   |տացի |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 1 |Եղեգնաձոր | 22.98 | 25.58 |  439.0 | 12.0  |10.0|       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 2 |Վայք      | 13.604| 4.104 |  526.0 | 35.0  |28.8|       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 3 |Ջերմուկ   | 1.221 | 1.221 |  160.0 |  6.0  | 6.1|       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 4 |Վերնաշեն  | 1.387 | 1.387 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 5 |Գլաձոր    | 2.484 | 2.484 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 6 |Գետափ     |  12.0 | 16.91 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 7 |Ագարակաձոր| 0.476 | 0.476 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 8 |Գնդեվազ   | 0.228 | 0.228 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 9 |Ազատեկ    | 1.739 | 1.739 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

|10 |Մալիշկա   | 1.076 | 1.076 |        |       |    |       |     |

|___|__________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

|11 |Արին      |       |       |        |       |    |       |     |

.__________________________________________________________________.

 

515. Գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման ծրագրի շրջանակներում 2007-2008 թթ. ընթացքում գազաֆիկացման շին մոնտաժային աշխատանքներ են կատարվել մարզի Հերհեր, Զառիթափ, Փոռ, Ագարակաձոր և Գլաձոր համայնքներում 221.45 մլն. դրամ գումարով`

 

Աղյուսակ 12.6. 2009 թ. մարզում նախատեսվել և կատարվել են

գազաֆիկացման շինմոնտաժային աշխատանքներ (մլն. դրամ)

 

2009 թ.

._________________________________________________________________.

|հ/հ|Համայնքի |Նոր            |Ընթացիկ |Վերականգնում|Վերակառուցում|

|   |անվանումը|շինարարություն |նորոգում|            |             |

|   |         |_______________|        |____________|_____________|

|   |         |Առաջադ-|փաստացի|        |Առաջադ-|փաս-|Առաջադ-|փաս- |

|   |         |րանք   |       |        |րանք   |տացի|րանք   |տացի |

|___|_________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 1 |Մալիշկա  | 30.0  | 30.0  |        |       |    |       |     |

|___|_________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 2 |Փոռ      | 90.0  | 90.0  |        |       |    |       |     |

|___|_________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

| 3 |Զառիթափ  | 190.0 | 190.0 |        |       |    |       |     |

|___|_________|_______|_______|________|_______|____|_______|_____|

|   |Ընդամենը | 310.0 | 310.0 |        |       |    |       |     |

._________________________________________________________________.

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերի գազաֆիկացման վերաբերյալ

 

516. «Իրականացվել է Իրան- Հայաստան գազամուղի շինարարությունը: Ներկայումս գազամուղը պատրաստ է Իրանից գազի ընդունմանը: Իրան - Հայաստան մայրուղային գազատարի կառուցման արդյունքում հնարավորություն ստեղծվում հետագայում կատարել ուղեգծին հարակից մարզի համայնքների գազաֆիկացման աշխատանքներ:

517. Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերի մոտ 75% գազաֆիկացված չեն և գտնվում են նոր կառուցված Իրան - Հայաստան գազատարի հարևանությամբ: 33 գյուղերի/ տնտեսությունների թիվը 7190 է / գազաֆիկացման համար գազատարի վրա կառուցելով 3 բաշխիչ կայան, որի դեպքում միջհամայնքային սնող գազատարերի երկարությունները զգալիորեն կկրճատվեն:

518. Մարզի համայնքների գազաֆիկացումը կնպաստի ազգաբնակչության կենցաղային պայմանների բարելավմանը:

 

Աղյուսակ 12.7.

._________________________________________________________.

|   |Չգազաֆիկացված համայնքի|Տնտեսու-      |Առկա բնակիչների|

|   |անվանումը             |թյունների թիվը|քանակը /մարդ/  |

|___|______________________|______________|_______________|

|   |Եղեգնաձորի ՏՏ         |              |               |

|___|______________________|______________|_______________|

|1. |Արփի                  |      280     |     1202      |

|___|______________________|______________|_______________|

|2. |Աղավնաձոր             |      820     |     2088      |

|___|______________________|______________|_______________|

|3. |Արենի                 |      628     |     1920      |

|___|______________________|______________|_______________|

|4. |Ռինդ                  |      380     |     1588      |

|___|______________________|______________|_______________|

|5. |Չիվա                  |      280     |      990      |

|___|______________________|______________|_______________|

|6. |Ելփին                 |      580     |     1395      |

|___|______________________|______________|_______________|

|7. |Շատին                 |      490     |     2009      |

|___|______________________|______________|_______________|

|8. |Արտաբույնք            |      370     |     1153      |

|___|______________________|______________|_______________|

|9. |Հորբատեղ              |      100     |      264      |

|___|______________________|______________|_______________|

|10.|Եղեգիս                |      114     |      508      |

|___|______________________|______________|_______________|

|11.|Հերմոն                |      97      |      173      |

|___|______________________|______________|_______________|

|12.|Գողթանիկ              |      121     |      124      |

|___|______________________|______________|_______________|

|13.|Վարդահովիտ            |      70      |      236      |

|___|______________________|______________|_______________|

|14.|Սալլի                 |      80      |      245      |

|___|______________________|______________|_______________|

|15.|Հորս                  |      125     |      298      |

|___|______________________|______________|_______________|

|16.|Քարագլուխ             |      220     |      908      |

|___|______________________|______________|_______________|

|17.|Աղնջաձոր              |      199     |      481      |

|___|______________________|______________|_______________|

|18.|Թառաթումբ             |      173     |      651      |

|___|______________________|______________|_______________|

|19.|Խաչիկ                 |      316     |     1041      |

|___|______________________|______________|_______________|

|   |ԸՆդամենը              |     5443     |     17274     |

|___|______________________|______________|_______________|

|   |Վայքի ՏՏ              |              |               |

|___|______________________|______________|_______________|

|20.|Զառիթափ               |      380     |     1533      |

|___|______________________|______________|_______________|

|21.|Մարտիրոս              |      210     |      655      |

|___|______________________|______________|_______________|

|22.|Սերս                  |      80      |      232      |

|___|______________________|______________|_______________|

|23.|Բարձրունի             |      102     |      408      |

|___|______________________|______________|_______________|

|24.|Խնձորուտ              |      166     |      461      |

|___|______________________|______________|_______________|

|25.|Նոր-Ազնաբերդ          |      64      |      144      |

|___|______________________|______________|_______________|

|26.|Գոմք                  |      83      |      235      |

|___|______________________|______________|_______________|

|27.|Արտավան               |      140     |      330      |

|___|______________________|______________|_______________|

|28.|Հեր-Հեր               |      220     |      820      |

|___|______________________|______________|_______________|

|29.|Սարավան               |      75      |      242      |

|___|______________________|______________|_______________|

|30.|Կարմրաշեն             |      80      |      212      |

|___|______________________|______________|_______________|

|31.|Սարալանջ              |      25      |      96       |

|___|______________________|______________|_______________|

|32.|Զեդեա                 |      65      |      122      |

|___|______________________|______________|_______________|

|33.|Փոռ                   |      57      |      145      |

|___|______________________|______________|_______________|

|   |ԸՆդամենը              |     1747     |      5635     |

|___|______________________|______________|_______________|

|   |ԸՆԴԱՄԵՆԸ              |     7190     |     22909     |

._________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 12.8. 2011-2014 թթ.. մարզում նախատեսվող գազաֆիկացման

շինմոնտաժային աշխատանքներ (մլն. դրամ)

._______________________________________________________.

|     |Օբյեկտի անվանումը|2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|

|     |                 |ծրագրի |ծրագրի |ծրագրի |ծրագրի |

|     |                 |նախագիծ|նախագիծ|նախագիծ|նախագիծ|

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  1  |        2        |   8   |  12   |   12  |  12   |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|1 /ա/|Ներքին ցանց      |       |       |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  1  |Աղավնաձոր        | 120.0 |  20.0 |  15.0 |  80.0 |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  2  |Արփի             |  90.0 |  60.0 |  20.3 |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  3  |Գետափ            |  10.0 |       |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  4  |Գլաձոր           |  5.0  |       |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  5  |Վերնաշեն         |  8.0  |       |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  6  |Մալիշկա          | 115.0 | 90.0  |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|     |գազատար          |       |       |       |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  7  |Ռինդ             | 20.0  | 20.0  | 10.0  |  30.0 |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  8  |Չիվա             | 20.0  | 10.0  | 40.0  |  30.0 |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|  9  |Ելփին            | 30.0  | 70.0  | 30.0  |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

| 10  |Արենի            | 40.0  | 60.0  | 20.0  | 60.0  |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

| 11  |Խաչիկ            | 100.0 | 100.0 | 100.0 |       |

|_____|_________________|_______|_______|_______|_______|

|     |Գազիֆիկացում     | 458.0 | 430.0 | 235.3 | 300.0 |

|     |ընդամենը         |       |       |       |       |

._______________________________________________________.

 

12.4 Ճանապարհաշինություն

 

519. Մարզի ճանապարհային ցանցը կազմում է 640.8 կմ., որից միջպետական նշանակության ավտոճանապարհներ 113.3 կմ. հանրապետական նշանակության 384.5 կմ. և մարզային /տեղական/ նշանակության ավտոճանապարհներ 143.0 կմ: Միջպետական նշանակության ավտոճանապարհները համեմատաբար գտնվում են բարվոք վիճակում, իսկ հանրապետական, մարզային և համայնքային /տեղական/ նշանակության ավտոճանապարհները գտնվում են անմխիթար վիճակում: Հեղեղումների և երկար տարիներ չվերանորոգվելու պատճառով, ոչ բարվոք վիճակում են գտնվում նաև մարզի ճանապարհային ցանցում գտնվող կամուրջները և երկաթբետոնե սելավատար խողովակները:

 

Աղյուսակ 12.9. 2006-2009 թթ. ՀՀ պետական բյուջեի միջոցների հաշվին

կատարվել են հիմնանորոգման աշխատանքներ

._________________________________________________________________________.

|հ/|Օբյեկտի       |կիլոմետրը  |Հատկացված գումարը հազ. դրամ                |

|հ |անվանումը     |           |___________________________________________|

|  |              |           |2006 թ.  |2007 թ.   |2008 թ.   | 2009 թ.   |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|1 |Երևան-Գորիս-  |135+600 կմ.|354,000.0|          |          |           |

|  |Մեղրի-Իրանի   |-139+700   |         |          |          |           |

|  |սահման        |կմ, 4.1 կմ |         |          |          |           |

|  |միջպետական    |/Վայքի     |         |          |          |           |

|  |նշանակության  |հատված/    |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհ  |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|2 |ստորին        |139+700 կմ.|174,900.0|          |          |           |

|  |հենապատերի    |-155+400   |         |          |          |           |

|  |կառուցում-    |կմ.        |         |          |          |           |

|  |              |հատվածում  |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|3 |Միջպետական,   |           |395,300.0| 492,500.0| 445,300.0| 389,500.0 |

|  |հանրապետական  |           |         |          |          |           |

|  |և  մարզային   |           |         |          |          |           |

|  |նշանակության  |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհ- |           |         |          |          |           |

|  |ների ձմեռային |           |         |          |          |           |

|  |պահպանում,    |           |         |          |          |           |

|  |ընթացիկ       |           |         |          |          |           |

|  |պահպանում և   |           |         |          |          |           |

|  |շահագործում   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|4 |Աղավնաձորի    |1.365 կմ   |         | 120,000.0|          |           |

|  |գյուղական     |           |         |          |          |           |

|  |փողոցների     |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|5 |Մ-2 /Արենի/ - |           |         |  80,000.0|          |           |

|  |Աղավնաձոր     |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|6 |Եղեգնաձոր     |0.367 կմ   |         | 42,000.0 |          |           |

|  |քաղաքի Միկոյան|           |         |          |          |           |

|  |և  Նարեկացի   |           |         |          |          |           |

|  |փողոցների     |           |         |          |          |           |

|  |բարեկարգում   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|7 |Վայք քաղաքի   |1.83 կմ    |         | 130,000.0|          |           |

|  |Շահումյան     |           |         |          |          |           |

|  |փողոցի        |           |         |          |          |           |

|  |բարեկարգում   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|8 |Վայք քաղաքի   |0.749 կմ   |         | 32,000.0 |          |           |

|  |Երիտասարդական |           |         |          |          |           |

|  |փողոցի        |           |         |          |          |           |

|  |ցամաքուրդի    |           |         |          |          |           |

|  |կառուցում     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|9 |Ջերմուկ քաղաքի|0.136 կմ   |         | 10,000.0 |          |           |

|  |Շահումյան     |           |         |          |          |           |

|  |փողոցի        |           |         |          |          |           |

|  |բարեկարգում   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|10|Եղեգնաձոր     |           |         | 100,000.0|          |           |

|  |քաղաքի        |           |         |          |          |           |

|  |կենտրոնական   |           |         |          |          |           |

|  |փողոցի        |           |         |          |          |           |

|  |բարեկարգում   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|11|Մարզային      |           |         | 83,900.0 |          |           |

|  |նշանակության  |           |         |          |          |           |

|  |ավտոմոբիլային |           |         |          |          |           |

|  |և  համայնքային|           |         |          |          |           |

|  |ճանապարհների  |           |         |          |          |           |

|  |ու արհեստական |           |         |          |          |           |

|  |կառուցվածքների|           |         |          |          |           |

|  |վերականգնման  |           |         |          |          |           |

|  |աշխատանքներ   |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|11|Չիվա-Ռինդ     |3.5 կմ.    |         | 149,300.0|          |           |

|  |ավտոճանապարհի |հատվածի    |         |          |          |           |

|  |Հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|  |3.5 կմ.       |           |         |          |          |           |

|  |հատվածի       |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|12|Ջերմուկ       |2.8 կմ.    |         | 249,800.0|          |           |

|  |քաղաքից դեպի  |           |         |          |          |           |

|  |լճեր տանող    |           |         |          |          |           |

|  |ճանապարհը     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|13|Արփա-Սևան  ԲԲԸ|4.6 կմ     |         | 154,000.0|          |           |

|  |Կեչուտի       |           |         |          |          |           |

|  |պատվարի       |           |         |          |          |           |

|  |վերականգնում, |           |         |          |          |           |

|  |/ճանապարհ/    |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|14|Կամուրջ Եղեգիս|           |         |  9,980.0 |          |           |

|  |գետերի վրա    |           |         |          |          |           |

|  |Գետափ գյուղում|           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|15|Արենի-Խաչիկ-  |68+000 կմ  |         | 16,800.0 |          |           |

|  |Գնիշիկ-       |           |         |          |          |           |

|  |Եղեգնաձոր     |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |կամրջային     |           |         |          |          |           |

|  |անցում        |           |         |          |          |           |

|  |Ագարակաձորի   |           |         |          |          |           |

|  |կամուրջ       |           |         |          |          |           |

|  |68+000 կմ     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|16|Երևան-Գորիս-  |152+220 կմ |         | 12,100.0 |          |           |

|  |Մեղրի-Իրանի   |           |         |          |          |           |

|  |սահման        |           |         |          |          |           |

|  |մայրուղի      |           |         |          |          |           |

|  |կամրջի        |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|17|Երևան-Գորիս-  |128+807-   |         |  5,800.0 |          |           |

|  |Մեղրի-Իրանի   |128+908 կմ |         |          |          |           |

|  |սահման        |           |         |          |          |           |

|  |մայրուղի      |           |         |          |          |           |

|  |գոտիների      |           |         |          |          |           |

|  |հենապատի      |           |         |          |          |           |

|  |կառուցում     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|18|Երևան-Գորիս-  |46+100 կմ  |         | 19,200.0 |          |           |

|  |Մեղրի-Իրանի   |           |         |          |          |           |

|  |սահման        |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհ  |           |         |          |          |           |

|  |գաբիոնե       |           |         |          |          |           |

|  |հենապատի      |           |         |          |          |           |

|  |կառուցում     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|19|Երևան-Գորիս-  |140+140-   |         | 178,700.0|          |           |

|  |Մեղրի-Իրանի   |140+228 կմ |         |          |          |           |

|  |սահման        |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհ  |           |         |          |          |           |

|  |հենապատի      |           |         |          |          |           |

|  |կառուցում     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|20|Շատին-        |.0+000-    |         |          | 250,000.0|           |

|  |Կարմրաշեն     |.6+000 կմ  |         |          |          |           |

|  |Տ-9-7         |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|21|Հ-40 Արենի-   |կմ. 0+000- |         |          | 470,000.0|           |

|  |Խաչիկ-Գնիշիկ- |կմ. 8+000  |         |          |          |           |

|  |Եղեգնաձոր     |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|22|Վայք-Ազատեկ   |0+000-     |         |          | 354,980.0|           |

|  |ավտոճանապարհի |6+000 կմ.  |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում-|           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|23|Ջերմուկ-Կեչուտ|3.7 և      |         |          | 446,200.0|           |

|  |ճանապարհի և   |0.6 կմ     |         |          |          |           |

|  |կայանատեղերի  |           |         |          |          |           |

|  |կառուցում     |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|24|Հ-88 Մ-10-Հորս|5.5 կմ     |         |          |          | 274,500.0 |

|  |հանրապետական  |           |         |          |          |           |

|  |նշանակության  |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|26|Հ-40 Արենի-   |0+000      |         |          |          | 56.200.0  |

|  |Խաչիկ-Գնիշիկ- |8+000 կմ   |         |          |          |           |

|  |Եղեգնաձոր     |           |         |          |          |           |

|  |հանրապետական  |           |         |          |          |           |

|  |նշանակության  |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|27|Հ-40 Արենի-   |8+000- կմ. |         |          |          | 252.900.0 |

|  |Խաչիկ-Գնիշիկ- |12+000     |         |          |          |           |

|  |Եղեգնաձոր     |հատված     |         |          |          |           |

|  |հանրապետական  |           |         |          |          |           |

|  |նշանակության  |           |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|28|Տ-9-7 Շատին-  |0+000      |         |          |          | 104.700.0 |

|  |Կարմրաշեն     |6+00-կմ.   |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |           |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|29|Տ-9-38 Վայք-  |կմ. 6+000- |         |          |          | 100.000.0 |

|  |Ազատեկ        |կմ.7+400   |         |          |          |           |

|  |ավտոճանապարհի |հատված     |         |          |          |           |

|  |հիմնանորոգում |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|29|Մ-2-Աղավնաձոր |0+000-6+000|         |          |          | 465.100.0 |

|  |              |կմ.        |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|29|Սերս-Մարտիրոս-|0+000-11+  |         |          |          |1,185,400.0|

|  |Զառիթափ       |000 կմ.    |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|29|Գնդեվազի      |1.4 կմ     |         |          |          | 120.000.0 |

|  |գյուղական     |           |         |          |          |           |

|  |փողոցներ      |           |         |          |          |           |

|__|______________|___________|_________|__________|__________|___________|

|  | Ընդամենը     |           | 924,200 |1886,100.0|1966,500.0| 2948,300.0|

._________________________________________________________________________.

520. 2007 թ. մայիս ամսին գարնանային հեղեղումներից առաջացած սելավների հետևանքով մարզային և համայնքային նշանակության ճանապարհներին ու կամուրջներին հասցված վնասների վերաբերյալ ուսումնասիրվել և կազմվել են նախագծա-նախահաշվային փաստաթղթեր և հատկացված 83.9 մլն. դրամի սահմաններում կատարվել են մարզային նշանակության ավտոմոբիլային և համայնքային ճանապարհների ու արհեստական կառուցվածքների վերականգնման աշխատանքներ:

521. Կատարվել են կամուրջների վերանորոգման, ճանապարհների անվտանգության համար հենապատերի կառուցման և գաբիոնային շարվածքների աշխատանքներ:

522. Չնայած մարզում պետության կողմից ճանապարհաշինության բնագավառում կատարվել են մեծ ծավալի ֆինանսական ներդրումներ, սակայն դեռևս կան շատ ավտոճանապարհներ, հատկապես հանրապետական, մարզային և համայնքային նշանակության, որոնք հիմնանորոգման և վերանորոգման խիստ կարիք ունեն:

523. Հայաստան -Ճապոնիա համատեղ ճանապարհաշինական ծրագրով նախատեսվել է իրականացնել Շատին-Գետիկվանք, Եղեգնաձոր-Վերնաշեն, Մ-2-Արտավան, Մ-2-Կարմրաշեն և Մ-2-Զեդեա ավտոճանապարհների հիմնանորոգման աշխատանքները:

 

Աղյուսակ 12.10. 2011-2014 թթ. նախատեսվում է պետ. բյուջեի

ֆինանսավորմամբ վերանորոգել հետևյալ ճանապարհները.

._____________________________________________________________________.

|հ/հ|Անվանումը               |Նախատեսված գումարը ըստ տարիների         |

|   |                        |/մլն. դրամ/                             |

|   |                        |________________________________________|

|   |                        |2011 թ.|2012 թ.|2013 թ.|2014 թ |ընդամենը|

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 1 |Եղեգիս - Հերմոն         | 451.87|       |       |       | 451.87 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 2 |Պետ. խճուղի (Մ-2) -     | 600.6 | 573.23|       |       | 1173.24|

|   |Կարմրաշեն               |       |       |       |       |        |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 3 |Եղեգնաձոր քաղաքի        |       | 250.00|       |       | 250.00 |

|   |Սպանդարյան և  Նարեկացու |       |       |       |       |        |

|   |փողոցներ                |       |       |       |       |        |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 4 |Վայք քաղաքի             |       | 267.61|       |       | 267.61 |

|   |Երիտասարդական փողոց     |       |       |       |       |        |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 5 |Մարզային և  համայնքային |  70.0 | 75.0  |  80.0 |  85.0 |  310.0 |

|   |ենթակայության           |       |       |       |       |        |

|   |ավտոմոբիլային           |       |       |       |       |        |

|   |ճանապարհների ընթացիկ    |       |       |       |       |        |

|   |պահպանում և  ձմեռային   |       |       |       |       |        |

|   |պահպանում և  շահագործում|       |       |       |       |        |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 6 |Հերմոն - Գողթանիկ       |       |       | 250.0 |       |  250.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 7 |Հերմոն - Վարդահովիտ     |       |       | 550.0 |       |  550.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 8 |Պետ խճուղի (Մ-2) - Ելփին|       |       | 110.0 |       |  110.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

| 9 |Պետ. խճուղի (Մ-2)- Զեդեա|       |       | 521.95|       |  521.95|

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|10 |Պետ. խճուղի (Մ-2)- Գետափ|       |       | 122.27|       |  122.27|

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|11 |(Մ-2) - Արտավան         |       |       |       | 600.0 |  600.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|12 |(Հ-86) - Հորբատեղ       |       |       |       | 200.0 |  200.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|13 |(Մ-10) - Թառաթումբ      |       |       |       | 100.0 |  100.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|14 |(Մ-2) - Արին            |       |       |       | 400.0 |  400.0 |

|___|________________________|_______|_______|_______|_______|________|

|   |ընդամենը,               |1122.47|1165.84|1634.22| 1385.0| 5307.53|

._____________________________________________________________________.

 

524. Հազարամյակի մարտահրավերների ծրագրով նախատեսվել է նաև իրականացնել Զառիթափ-Բարձրունի և Մ-2-Աղավնաձոր ավտոճանապարհների հիմնանորոգման աշխատանքները:

525. Վերը նշված ճանապարհների վերանորոգումը իրականացնելուց հետո կավելանա տրանսպորտային միջոցների երթևեկության ինտենսիվությունը և լիովին կվերականգնվի տրանսպորտային կապը համայնքների և մարզկենտրոնի միջև, որը կնպաստի մարզում աղքատության կրճատմանը:

526. Վայոց ձորի մարզի քաղաքաշինության, մարզային և համայնքային ենթակառուցվածքների, արտակարգ իրավիճակներից բնակչության և տարածքների պաշտպանության ոլորտների 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 10.1-ում:

 

12.5 Ենթակառուցվածքների ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ոլորտի նպատակները,    |Արդյունքային ցուցանիշներ   |Ռիսկեր            |

|արդյունքներն ու       |                           |                  |

|միջոցառումները        |                           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Ոլորտի նպատակը        |1. Մարդկանց                |1. Անհրաժեշտ է    |

|Վայոց ձորի մարզի      |բավարարվածության աստիճանը  |Կառավարության     |

|ենթակառուցվածքների    |ճանապարհների որակից, 60%   |հետևողական        |

|վիճակի բարելավում     |2. Մաքուր խմելու ջուր      |ապակենտրոնացված   |

|                      |ունեցող մարդկանց տեսակարար |քաղաքականություն  |

|                      |կշիռը 80, %                |ծրագիրը           |

|                      |3. Մարդկանց                |իրականացնելու     |

|                      |բավարարվածության աստիճանը  |հարցում           |

|                      |ոռոգման համակարգերով, 40%  |                  |

|                      |4. Բնական գազ ունեցող      |                  |

|                      |տնային համայնքների թիվը`   |                  |

|                      |3 քաղաքային, 8 գյուղական   |                  |

|                      |համայնքների, որը կազմում է |                  |

|                      |բնակավայրերի 25%           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 1            |1.1 Միջպետական և           |                  |

|Վայոց ձորի մարզի      |հանրապետական ճանապարհների  |                  |

|ճանապարհային ցանցի    |նորոգում,                  |                  |

|բարելավում            |1.2 Մարզային նշանակության  |                  |

|                      |ճանապարհների նորոգում,     |                  |

|Արդյունք 2            |1.3 Համայնքային            |                  |

|Ճանապարհների ձմեռային |նշանակության ճանապարհների  |                  |

|և  ընթացիկ պահպանման  |նորոգում,                  |                  |

|համակարգի բարելավում  |2.1 Ընթացիկ և  ձմեռային    |                  |

|                      |պահպանության ենթակա        |                  |

|                      |միջպետական ու հանրապետական |                  |

|                      |նշանակության ճանապարհներ   |                  |

|                      |2.2 Ընթացիկ և  ձմեռային    |                  |

|                      |պահպանության ենթակա        |                  |

|                      |մարզային ճանապարհներ       |                  |

|                      |2.3 Ընթացիկ և  ձմեռային    |                  |

|                      |պահպանության ենթակա        |                  |

|                      |համայնքային նշանակության   |                  |

|                      |ճանապարհներ                |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառումներ         |Ֆինանսավորման կարիքը       |Եղանակային        |

|1.1 Միջպետական և      |                           |բարենպաստ         |

|հանրապետական          |                           |պայմաններ         |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների կապիտալ  |                           |                  |

|նորոգում              |                           |                  |

|1.2 Մարզային (այդ     |Ֆինանսավորման կարիքը       |                  |

|թվում` սահմանամերձ)   |                           |                  |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների կապիտալ  |                           |                  |

|նորոգում              |                           |                  |

|1.3 Համայնքային       |Ֆինանսավորման կարիքը       |                  |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների կապիտալ  |                           |                  |

|նորոգում              |                           |                  |

|2.1 Միջպետական և      |Ֆինանսավորման կարիքը       |                  |

|հանրապետական          |                           |                  |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների ընթացիկ  |                           |                  |

|պահպանում և           |                           |                  |

|շահագործում           |                           |                  |

|2.2 Մարզային          |Ֆինանսավորման կարիքը       |                  |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների ընթացիկ  |                           |                  |

|պահպանում և           |                           |                  |

|շահագործում           |                           |                  |

|2.3 Համայնքային       |Ֆինանսավորման կարիքը       |                  |

|նշանակության          |                           |                  |

|ճանապարհների ընթացիկ  |                           |                  |

|պահպանում և           |                           |                  |

|շահագործում           |                           |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 3            |3.1 Մարզում ջրագծերի       |1. Անհրաժեշտ է    |

|Ջրամատակարարումը և    |երկարությունը` 151.45 (կմ) |Կառավարության     |

|ջրահեռացումը մարզում  |- Անհրաժեշտ է` նորոգել     |հետևողական        |

|բարելավվել            |ջրամատակարարման համակարգը  |ապակենտրոնացված   |

|                      |- տեղադրել գործող և  նոր   |քաղաքականություն  |

|                      |կառուցվող ջրագծերի վրա     |ծրագիրը           |

|                      |հրշեջ հիդրանտներ           |իրականացնելու     |

|                      |Թիրախ` սահմանամերձ         |հարցում           |

|                      |գյուղերում նորոգման        |                  |

|                      |անհրաժեշտության գծեր       |2. Եղանակային     |

|                      |30.9 կմ կմ                 |բարենպաստ         |

|                      |3.2 Անհրաժեշտ է նորոգել    |պայմաններ         |

|                      |ջրհեռացման համակարգը`      |                  |

|                      |կոյուղագծերը, դիտահորերը   |                  |

|                      |և  կառուցել մաքրման        |                  |

|                      |կայաններ                   |                  |

|                      |Թիրախ` երեք քաղաքային      |                  |

|                      |համայնքների մաքրման        |                  |

|                      |կայանների կառուցում        |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառումներ         |Ֆինանսավորման կարիքը`      |Անհրաժեշտ է       |

|3.1 Խմելու ջրագծերի   |1154.0 մլն. դրամ           |Կառավարության     |

|նորոգում/ կառուցում   |                           |հետևողական        |

|մարզում               |Ֆինանսավորման կարիքը`      |ապակենտրոնացված   |

|3.2 Ջրահեռացման       |լրացուցիչ                  |քաղաքականություն  |

|համակարգերի նորոգում/ |ուսումնասիրություն, կամ    |ծրագիրը           |

|կառուցում մարզում     |լրամշակում                 |իրականացնելու     |

|                      |                           |հարցում           |

|______________________|___________________________|__________________|

|Արդյունք 4            |4.1 Գազ չունեցող           |Անհրաժեշտ է       |

|Գազ ունեցող տնային    |համայնքների թիվը 33,       |Կառավարության     |

|տնտեսությունների թիվը |տնտեսությունների թիվը 7190 |հետևողական        |

|ավելացնել             |4.2 Գազաֆիկացված չէ մարզի  |ապակենտրոնացված   |

|                      |բնակավայրերի 75%           |քաղաքականություն  |

|                      |Թիրախ` կառուցված Իրան -    |ծրագիրը           |

|                      |Հայաստան գազատարի          |իրականացնելու     |

|                      |հարևանությամբ  33 գյուղերի |հարցում           |

|                      |գազամատակարարման գծերի     |                  |

|                      |տեղադրում                  |                  |

|______________________|___________________________|__________________|

|Միջոցառում            |Ֆինանսավորման կարիքը`      |Անհրաժեշտ է       |

|4.1 Գազամատակարարման  |101,800.0 հազ. դրամ        |Կառավարության     |

|գծերի տեղադրում       |                           |հետևողական        |

|համայնքներում         |                           |ապակենտրոնացված   |

|                      |                           |քաղաքականություն  |

|                      |                           |ծրագիրը           |

|                      |                           |իրականացնելու     |

|                      |                           |հարցում           |

._____________________________________________________________________.

 

13 ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ, ՏԵՂԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

13.1 Տարածքային կառավարում

13.1.1 Վարչատարածքային բաժանում

 

527. ՀՀ Սահմանադրության 83.5-րդ հոդվածի 11-րդ կետի համաձայն ՀՀ վարչատարածքային միավորները և նրանց սահմանները սահմանվում են ՀՀ օրենքներով: Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության, 1995 թվականի նոյեմբերի 7-ին ընդունվեց «Վարչատարածքային բաժանման մասին» ՀՀ օրենքը: Եղեգնաձորի և Վայքի նախկին վարչական 2 շրջանների միավորումից ձևավորվեց Վայոց ձորի մարզը, որն ընդգրկում է 44 համայնք, որից 3-ը` քաղաքային և 41-ը` գյուղական:

528. ՀՀ Սահմանադրության 88.1-րդ հոդվածի համաձայն, մարզպետները նշանակվում և ազատվում են ՀՀ կառավարության որոշմամբ և իրագործում են կառավարության տարածքային քաղաքականությունը, համակարգում են գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի: ՀՀ տարածքային կառավարման գործող համակարգի մեջ, մարզի կտրվածքով, մարզպետից և մարզպետարանից բացի, մտնում են նաև մարզային ենթակայության կազմակերպությունները, հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունները: Վերջինները մի կողմից ուղղակիորեն ենթարկվում են համապատասխան վերադաս մարմիններին, մյուս կողմից` հանդիսանալով պետական կառավարման մարմիններ, միաժամանակ գտնվում են մարզպետի համակարգման ոլորտում:

 

13.1.2 Գերակայություններ և հիմնախնդիրներ

 

529. Տարածքային կառավարման մասին օրենքը առայժմ չի ընդունվել: Հայաստանի Հանրապետության մարզերում, ինչպես նաև Վայոց ձորի մարզում տարածքային կառավարումն իրականացվում է հենվելով ՀՀ սահմանադրության, ՀՀ նախագահի «ՀՀ մարզերում պետական կառավարման մասին» հրամանագրի, ՀՀ օրենքների և այլ իրավական ակտերի վրա:

530. Կարևոր հիմնախնդիրներից է նաև մարզի խորհրդի դերի ակտիվացումը, հաշվի առնելով այն, որ մարզպետարանի և ՏԻՄ-երի միջև տեղեկատվության փոխանակման, առկա հիմնախնդիրների քննարկման, գերակայությունների սահմանման, մարզի բնակչության բոլոր հատվածների հետ անմիջական կապ հաստատելու, ինչպես նաև զարգացման պլանավորման ու ծրագրերի իրականացման հետ կապված գործընթացները քննարկող ու հաստատող կարևոր խորհրդակցական մարմին է /»Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 81-րդ հոդվածով նախատեսված է, որ մարզի խորհրդի գործունեությունը կարգավորվում է նաև ՀՀ Նախագահի հրամանագրով/:

531. Տարածքային կառավարման բնագավառում 2011-2014թթ. գործունեության կարևորագույն ուղղություններն են.

1) Կանոնակարգել մարզպետարանի, ՏԻՄ-երի, ինչպես նաև ոչ պետական հատվածի

փոխհարաբերությունները: Սա ենթադրում է մարզպետարանի աշխատակազմի

կառուցվածքի փոփոխություններ, ստորաբաժանումների գործառույթների,

առանձին պաշտոնների անձնագրերի դրույթների հստակեցում,

ստորաբաժանումների վերակազմակերպում կամ նոր ստորաբաժանումների

ստեղծում, որը պետք է հաշվի առնի երկրում և մարզում տեղի ունեցող

հանրային ոլորտի բարեփոխումները և դրանց շրջանակներում տարածքային

կառավարման մարմինների գործառույթների արդյունավետ իրականացումը:

2) Մասնագիտական հսկողության արդյունավետ կազմակերպման համար

կառավարության կողմից անհրաժեշտ է մշակել և սահմանել պետության կողմից

պատվիրակված լիազորությունների իրականացման կարգերն ու չափորոշիչները,

ինչը կնպաստի ինչպես այդ լիազորությունների արդյունավետ իրականացմանը,

այնպես էլ դրանց կատարման նկատմամբ պատշաճ հսկողության սահմանմանը:

3) Վերահսկողության գործառույթի հստակեցմանը զուգահեռ` ավելի մեծ

կարևորություն տալ մարզպետարանի համակարգման գործառույթին:

4) Հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների պետերի

նշանակման հարցում հաշվի առնել մարզպետի գրավոր կարծիքը:

5) Վերանայել մարզային զարգացման պլանավորման բնագավառում մարզպետարանի

գործառույթները, պարտականություններն ու իրավասությունները:

6) ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով բնորոշել «Տարածքային կառավարման

մարմին» հասկացությունը: Այս բնորոշումը չի հստակեցված:

«Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի

3-րդ հոդվածի 1-ին կետի «բ» ենթակետով նշված է, որ տարածքային

կառավարման մարմիններ են մարզպետները և Երևանի քաղաքապետը:

7) Հստակեցնել, պարզեցնել և արդյունավետ դարձնել մարզպետարանի կողմից

ՏԻՄ-երին տրամադրվող մեթոդաբանական օգնությունը, դրա տրամադրման

մեխանիզմը:

 

13.1.3 Մարզպետարանի կառավարման կազմակերպական կառուցվածք

 

532. ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի կազմակերպական կառուցվածքը հաստատված է «Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմ» պետական կառավարչական հիմնարկ ստեղծելու, Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզպետարանի կանոնադրությունը և աշխատակազմի կառուցվածքը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշմամբ: Ներկայումս ընթանում է մարզպետարանի կազմակերպչական նոր կառուցվածքի ձևավորումը, որը կունենա Հավելված 1-ում ներկայացված տեսքը:

533. Մարզի զարգացման ծրագրի իրականացումը դիտարկելու և հսկելու համար մարզպետարանում ձևավորվում է մոնիտորինգի և գնահատման համակարգ: ՄԳ համակարգը մանրամասնորեն ներկայացված է ՄԶԾ-ի «Մոնիտորինգի և գնահատման համակարգ» բաժնում:

534. Համակարգի յուրահատկություններից է այն, որ հաշվետվությունները պատրաստելիս մարզպետարանի ՄԳ խումբը պարտադիր պետք է համագործակցի հասարակական կազմակերպությունների միջոցով ներկայացված քաղաքացիական հասարակության սուբյեկտների, ինչպես նաև տարբեր ոլորտների անկախ փորձագետների հետ, որոնք իրականացնում են տվյալ տարվա համար ընտրված ոլորտում իրականացվող` ազդեցության գնահատումներ: ՄԶԾ-ի գործողության ընթացքում անհրաժեշտ է պատրաստել տեղեկատվական բնույթի հեռուստահաղորդումներ, մարզային և կենտրոնական մամուլում հրապարակել հոդվածներ, նկարահանել ՄԶԾ-ի իրականացման փուլերը լուսաբանող ֆիլմ: Գործը պետք է շարունակական բնույթ կրի և դրա իրականացնողը պետք է լինի մարզպետարանի աշխատակազմի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժինը: Այս առումով կարևորվում է նշված ստորաբաժանման կարողությունների ուժեղացումը, կադրային, տեխնիկական ու ֆինանսական հագեցվածությունը:

535. Պետական կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման նպատակով կարևոր է նաև մարզպետարանի և նրանում յուրաքանչյուր աշխատատեղի համապատասխանեցումը ժամանակակից չափանիշներին` հագեցնելով մարզպետարանը համապատասխան տեխնիկայով, համակարգչային ծրագրերով և տեղեկատվության ստացման ժամանակակից միջոցներով: Վերջինս ենթադրում է նաև նոր որակական պահանջներ մարզպետարանի աշխատակիցների նկատմամբ, ինչի համար միայն քաղաքացիական ծառայության համակարգի ներդրման շրջանակներում իրականացվող ուսուցումը բավարար չէ: Այս նպատակին կարելի է հասնել նաև լրացուցիչ ուսուցման շնորհիվ:

 

Հավելված 1. ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի կառավարման կազմակերպական

կառուցվածքը:

 

Աշխատողների թիվը` 90

Քաղաքացիական ծառայող` 71

Հայեցողական պաշտոն` 4

Մարզպետի սպասարկող անձնակազմ` 3

Տեխնիկական սպասարկող անձնակազմ` 12

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանը բաղկացած է 6 վարչությունից`

 

1.Գյուղատնտեսության և բնապահպանության վարչություն

2. Ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական վարչություն, որի կազմում.

ա) հաշվապահական հաշվառման բաժին

3. ՏԻՄ և ՀԳՄ հարցերով վարչություն

4. Կրթության, Մշակույթի և Սպորտի վարչություն,

5. Առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչություն

6. Քաղաքաշինության վարչություն, որի կազմում.

ա) տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժին

. Քարտուղարություն, որի կազմում.

ա) ընդհանուր բաժին

բ) վարչատնտեսական բաժին

Բաժիններ

ա/ անձնակազմի կառավարման բաժին

բ/ հողաշինության և հողօգտագործման բաժին, մարզային հողային պետական

տեսչություն

գ/ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժին

դ/ երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժին

ե/ իրավաբանական բաժին

զ/ զարգացման ծրագրերի և վերլուծության բաժին

 

Առանձնացված ստորաբաժանումներ

1. Եղեգնաձորի ՍԾՏԳ

2. Վայքի ՍԾՏԳ

 

13.1.4 Քաղաքացիական ծառայություն

 

536. Կարելի է վստահորեն ասել, որ քաղաքացիական ծառայության համակարգը հիմնականում կայացել է, ինչը հանդիսանում է տարածքային կառավարման համակարգի կարևորագույն բաղկացուցիչներից մեկը: 2001 թվականից տարածքային կառավարման համակարգում ներդրվեց քաղաքացիական ծառայությունը, որը հնարավորություն տվեց տարանջատելու քաղաքական, հայեցողական և սպասարկող պաշտոնները քաղաքացիական` մասնագիտական ծառայողներից, որպես բարձրագույն քաղաքացիական ծառայող ճանաչելով աշխատակազմի ղեկավարներին: «Քաղաքացիական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի պահանջներին համապատասխան` դասակարգվեցին և նկարագրվեցին մարզպետարանի, ինչպես նաև հանրապետական գործադիր մարմինների` մարզում գործող տարածքային ծառայությունների քաղաքացիական ծառայության բոլոր պաշտոնները: «Քաղաքացիական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի և հարակից ենթաօրենսդրական ակտերի ընդունումը դեռևս առաջին քայլերն են մասնագիտական քաղաքացիական ծառայության կայացման ճանապարհին:

537. Քաղաքացիական ծառայողների մասնագիտական ունակությունների և գիտելիքների աճին զուգընթաց, իրականացվում է առաջխաղացում` համապատասխան ատեստավորման համակարգի, ինչպես նաև թափուր տեղերի համար հայտարարվող բաց մրցույթների միջոցով: Ըստ պաշտոնների խմբերի և ենթախմբերի հստակ են վարձատրության սկզբունքները. չնայած լրացուցիչ հստակեցման կարիք ունեն քաղաքացիական ծառայության ստաժին հավասարեցվող պետական կառավարման ոլորտի ստաժի հաշվարկման մեխանիզմները և դեռևս ամբողջականացված չեն քաղաքացիական ծառայողների սոցիալական պաշտպանվածության` կենսաթոշակային, կյանքի և բժշկական ապահովագրության և սոցիալական ապահովության մյուս խնդիրները:

538. Անհրաժեշտություն է առաջանում վերանայելու քաղաքացիական, համայնքային և ընդհանրապես հանրային ծառայության հայեցակարգը: Ներկայումս անհրաժեշտ է ապահովել այդ ծառայությունների միջև ներդաշնակեցումը` ծառայության մեկ տեսակից մյուսին անցնելու համար: Այս իրավիճակը պահանջում է հանրային ծառայության մասին օրենսդրության ստեղծում` ապահովելով հանրային ծառայության միասնական սկզբունքներ: Այս ենթատեքստում անհրաժեշտ է ունենալ նաև պետական ծառայության համակարգի ամբողջական նկարագիրը, որտեղ նաև պետք է սահմանվեն քաղաքական և հայեցողական պաշտոնյաներին ներկայացվող պահանջները: Դրա հետ կապված` նախատեսվում է ընդունել «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքը, որն այս ոլորտում կամբողջականացնի իրավական դաշտը: Այս կարգավորումը հնարավորություն կտա նաև ունենալու հստակ դասակարգված պաշտոնյաների ցանկ` ըստ ծառայության տեսակների և խմբերի, համապատասխան պաշտոնների անվանումներով: Մասնագիտական պաշտոնները կկապվեն կատարվող աշխատանքի բովանդակության հետ, իսկ նրանց անվանումը կհամապատասխանեցվի կատարվող աշխատանքի բնույթին: Վարչական պաշտոնները կտարանջատվեն մասնագիտականից, որը հնարավորություն կտա մշակելու անձնակազմի կառավարման տարբերակված քաղաքականություն:

539. Պետական ծառայողների վարձատրության և խրախուսման համակարգի զարգացման համար կարևոր նշանակություն ունի հակակոռուպցիոն ռազմավարության հաջող իրագործումը: Ներկայումս քաղաքացիական ծառայողների աշխատավարձը մասնավոր հատվածի համեմատ անմրցունակ է, որը հանգեցնում է բարձր որակավորման մասնագետների արտահոսքին դեպի մասնավոր ոլորտ: Քաղաքացիական ծառայողների աշխատավարձի համակարգն ու մակարդակը չեն նպաստում որակյալ աշխատակազմի պահպանմանը, չնայած աշխատավարձերի մակարդակի որոշակի բարձրացմանը: Հաշվի առնելով այս հանգամանքը` պետական ծառայողների պաշտոնական դրույքաչափերը անհրաժեշտ է բարձրացնել տնտեսության միջին աշխատավարձի աճի համեմատ ավելի առաջանցիկ տեմպերով:

540. Շատ կարևոր նշանակություն ունի նաև պետական ծառայողների համար որոշակի սոցիալական երաշխիքների ապահովումը: Անհրաժեշտություն է առաջանում առաջիկա տարիներին ներդնել պետական ծառայողների բժշկական և կենսաթոշակային ապահովագրության մասին համապատասխան օրենքները:

541. Համակարգի կայացման կարևոր ուղղություն է քաղաքացիական ծառայողների վերապատրաստման համակարգի կատարելագործումը: Վերապատրաստման նոր հայեցակարգի ընդունումը, վերապատրաստման ազատականացումը, վարչական կանոնակարգումներից ձերբազատումը հնարավորություն կընձեռեն քաղաքացիական ծառայությունը հագեցնելու բանիմաց կադրերով և շահագրգռելու անձնակազմերին` ստանալու մասնագիտական վերապատրաստման հնարավորություն:

542. Ատեստավորման համակարգը քիչ է տարբերվում համակարգ մուտք գործելու գործընթացից: Անհրաժեշտ է այն դարձնել ավելի արդյունավետ և համակարգում աշխատող քաղաքացիական ծառայողների նկատմամբ կիրառել ավելի տարբերակված մոտեցում` հաշվի առնելով նրանց քաղաքացիական ծառայության ստաժը:

543. Տարածքային ծառայությունների գործունեությունը ունի բարելավման կարիք մարզպետի և գործադիր իշխանության մարմինների մասով: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է նորմատիվ իրավական ակտերում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու միջոցով, մեխանիզմներ մշակել, համաձայն որոնց գործադիր իշխանության մարմինների տարածքային ծառայությունները պետք է տեղեկատվություն և հաշվետվություններ ներկայացնեն մարզպետին իրենց գործունեության, ինչպես նաև տվյալ ոլորտը բնութագրող ցուցանիշների մասին: Միաժամանակ մարզպետը պետք է հնարավորություն ունենա հանձնարարականներ տալ համապատասխան ստորաբաժանումների ղեկավարներին, ինչը պետք է ամրագրված լինի նրանց պաշտոնների անձնագրերում:

 

13.1.5 Էլեկտրոնային կառավարում

 

544. Մարզպետարանում իրականացվել են տարածքային էլեկտրոնային կառավարման համակարգի ներդրման աշխատանքներ: Ներկայումս մարզպետարանն ունի էլեկտրոնային կառավարման համակարգ: Հայաստանի տարածքային կառավարման էլեկտրոնային համակարգի ներդրման արդյունքում Վայոց ձորի մարզն ինտերնետում ներկայացված է պաշտոնական էջով (http://vdzor.region.am/egov/dispatcher): Դա հնարավորություն է տալիս որոշակիորեն հրապարակային դարձնել տարածքային կառավարման մարմինների գործունեությունը` ապահովելով անհրաժեշտ տեղեկատվություն: Իհարկե, սա միայն առաջին քայլն է, որին պետք է հետևի կայքերում տեղադրված տեղեկատվության անընդհատ թարմացումը, ինչպես նաև համակարգիչներից օգտվելու` մարզպետարանի և ներուժային սպառողների գիտելիքների բարձրացումը:

545. Մարզպետարանի աշխատակիցների մեծ մասի համակարգչային ոչ բավարար գիտելիքները հնարավորություն չեն տալիս ամբողջությամբ օգտագործելու գոյություն ունեցող համակարգը: Ընդհանուր առմամբ անհրաժեշտ է վերջնականապես լուծել մարզպետարանի` համակարգիչներով և ժամանակակից կապի միջոցներով հագեցվածության հարցը, ստեղծել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և համակարգչային սպասարկման բնագավառում արհեստավարժ թիմ: Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման պայմաններում տեղեկատվության արհեստավարժ ընդունման, ստացման մշակման և փոխանցման անհրաժեշտությունն էլ ավելի է ուժեղանում: Պետական կառավարման ոլորտում ներկայումս տեղեկատվությունը դարձել է հզոր ռեսուրս, որն անհրաժեշտ է ճիշտ կառավարել:

546. 2011-2014 թվականների ընթացքում անհրաժեշտ է.

1) Ապահովել մարզպետարանի ֆունկցիոնալ գործունեության ապահովման

տեսանկյունից կարևոր, ներքին փաստաթղթաշրջանառության արդյունավետ

կազմակերպումը և այդ գործընթացում համակարգչային տեխնոլոգիաների

պարտադիր կիրառումը:

2) Մարզպետարանի պաշտոնական տեղեկատվության շրջանառությունն առավելագույն

չափով իրականացնել էլեկտրոնային տարբերակով:

3) ՈՒնենալ համապատասխան ծրագրային ապահովում, հատկապես լիցենզավորված

հակավիրուսային ծրագրեր, որոնք առավել անվտանգ կդարձնեն տվյալների

պահպանումն ու օգտագործումը, կնվազեցնեն դրանց վնասն ու կորուստը:

4) Ստեղծել ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի տեղեկատվական

տեխնոլոգիաների և համակարգչային սպասարկման բաժին:

5) Մշակել պաշտոնական տեղեկատվության արխիվացման, պահպանման և դրանից

հետագայում օգտվելու հստակ մեխանիզմ:

6) Քաղաքացիներից ստացվող նամակների գործընթացում կիրառել «Մեկ պատուհանի»

սկզբունքը, ինչը հնարավորություն կտա առավել արդյունավետ դարձնել

հատկապես բնակչության հետ մարզպետարանի փոխհարաբերությունները:

7) Ստեղծել միասնական տեղեկատվական ցանց Վայոց ձորի մարզի համայնքների

տեղական ինքնակառավարման մարմինների և մարզպետարանի միջև:

8) Մարզին առնչվող մի շարք գործընթացներ, այդ թվում նաև գնումների

գործընթացը կազմակերպել Էլեկտրոնային կառավարման համակարգի միջոցով:

547. Էլեկտրոնային կառավարման բնագավառում Վայոց ձորի մարզպետարանում որոշակի քայլեր արդեն արվել են: Առկա է տվյալների որոշակի բազա, որը սակայն կարիք ունի համակարգման, տվյալների թարմացման, ինչպես նաև դրանից օգտվելու մեխանիզմների մշակման: Հաշվի առնելով տվյալների բազայի կենսունակության, ինչպես նաև բազայում պարունակվող տվյալների արդիականության ապահովման անհրաժեշտությունը, պետք է կարգավորել նաև տվյալների բազայի համալրման խնդիրները: Փաստորեն, տվյալների բազան անհրաժեշտ է վերածել տվյալների բանկի:

548. «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2009 թվականի գործունեության միջոցառումների ծրագիրը և գերակա խնդիրները հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2009 թվականի հունվարի 15-ի թիվ 40-Ն որոշմամբ հաստատված ՀՀ կառավարության 2009 թվականի գերակա խնդիրների ծրագրով գերակա խնդիր է համարվել նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը ՀՀ տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, ինքնակառավարման մարմիններում, որի լուծման քայլ է հանդիսացել էլեկտրոնային փաստաթղթաշարժի «Mulberry» համակարգի ներդրումը ՀՀ մարզպետարաններում, ծրագրերի և փաստաթղթերի կազմումը, համակարգողների և օգտվողների ուսուցումը, շահագործման ընթացքում խորհրդատվությունը: Այժմ խնդիր է առաջանում ինտերնետ կապով ապահովված ՀՀ համայնքների թվի մեծացումը, այդ համայնքների կայքերում ավագանիների որոշումների տեղադրման գործընթացի վերահսկողությունը:

 

13.2 Տեղական ինքնակառավարում

13.2.1. Համայնքային խնդիրներ

 

549. Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» ՀՀ օրենքի /հետագա փոփոխություններով ու լրացումներով/` Վայոց ձորի մարզն ունի 44 համայնք: Համայնքների վարչական սահմանների նկարագիրը տրված է ՀՀ կառավարության համապատասխան որոշումներով: Մարզի 44 համայնքներից 3-ը քաղաքային համայնքներ են, 41-ը` գյուղական: Ինչպես ողջ Հանրապետությունում, այնպես էլ Վայոց ձորի մարզում համայնքները հիմնականում կազմավորվել են «մեկ բնակավայր - մեկ համայնք» սկզբունքով: Մասնավորապես, Վայոց ձորի մարզում մեկից ավելի բնակավայրեր են ընդգրկում միայն Ջերմուկի քաղաքային համայնքը, Արենիի, Գոմքի, Գնիշիկի, Զառիթափի, Սարավանի, Հերմոնի, Վարդահովիտի գյուղական համայնքները: Գյուղական համայնքների թիվն ըստ բնակչության թվաքանակի ներկայացված է Աղյուսակ 13.1-ում:

 

Աղյուսակ 13.1. Վայոց ձորի մարզի գյուղական համայնքների թիվն` ըստ

բնակչության թվի

._______________________________________________________________.

|Համայնքներ                                  |Վայոց ձոր|Հայաստան|

|____________________________________________|_________|________|

|Մինչև  100 բնակիչ ունեցող                   |    -    |   27   |

|____________________________________________|_________|________|

|101-ից մինչև  200 բնակիչ ունեցող            |    4    |   79   |

|____________________________________________|_________|________|

|201-ից մինչև  500 բնակիչ ունեցող            |   15    |  181   |

|____________________________________________|_________|________|

|501-ից մինչև  1000 բնակիչ ունեցող           |    7    |  189   |

|____________________________________________|_________|________|

|1001-ից մինչև  3000 բնակիչ ունեցող          |   14    |  309   |

|____________________________________________|_________|________|

|3001-ից մինչև  5000 բնակիչ ունեցող          |    -    |   57   |

|____________________________________________|_________|________|

|5001-ից մինչև  10000 և  ավելի բնակիչ ունեցող|    4    |   29   |

|____________________________________________|_________|________|

|Ընդամենը                                    |   44    |  871   |

._______________________________________________________________.

 

550. Ինչպես երևում է ներկայացված աղյուսակից մարզի 41 գյուղական համայնքներից 26-ը կամ շուրջ 59%-ն ունեն մինչև 1.000 բնակիչ, իսկ 3.000 ավել բնակիչ ունեն 15 գյուղական և 3 քաղաքային համայնքներ կամ ընդհանուրի մոտ 41%-ը:

551. Մարզի համայնքներում կարևորագույն խնդիր է համայնքների կարողությունների բարձրացումը: Չնայած համայնքները իրավական հարթության վրա գոյություն ունեցող սուբյեկտներ են. բայց նրանց կարողությունները դեռևս թույլ են և ենթակա են հզորացման:

552. Համայնքների կարողությունների բարձրացման կարևոր նախապայման է դոտացիաների տրամադրումը: Վերջին տարիների դրական տեղաշարժերից մեկն այն է, որ պետական բյուջեով նախատեսված դոտացիաները բոլոր համայնքներին հատկացվում են 100%-ով: Սակայն չլուծված հիմնախնդիրներից մեկը մնում է համայնքի բյուջեի սեփական եկամուտների հավաքագրման ապահովումը:

553. Երկրորդ կարևոր հանգամանքը մարզային և համայնքային մակարդակներում բավարար կարողությունների ապահովումն է կադրերի հարցում, որը թույլ կտա ստանձնել նոր լիազորությունները և առավել արդյունավետ կառավարել տեղերում: Կարողությունների զարգացման մեթոդներից են ուսուցողական դասընթացները, որոնք պետք է կազմակերպվեն տեղական և կենտրոնական մակարդակով կառավարության կամ դոնորների կողմից:

554. Առանձնահատուկ ուշադրություն է պետք դարձնել պլանավորվող բյուջեների իրատեսությանը և բազաների հստակությանը: Պլանավորվող ժամանակաշրջանում անհրաժեշտ է շարունակել համայնքների բյուջեներում հատկապես գույքահարկի, հողի հարկի, տուրքերի բազաների ճշգրտման աշխատանքները:

555. Մարզպետարանի կարևորագույն խնդիրներից է պետական մակարդակում ընթացող նոր նախաձեռնությունների մասին ՏԻՄ-երին տեղեկացնելը և համապատասխան մեթոդաբանական օգնություն տրամադրելը:

556. Տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման վարչատարածքային կարևոր խնդիրներից են համայնքների սահմանների նկարագրումն ու քարտեզագրման աշխատանքները, համայնքների գլխավոր հատակագծերի կազմումը կամ դրանց ժամանակակից պայմաններին հարմարեցումը, համայնքների բյուջետային կարողությունների ամրապնդումն ու զարգացումը, ինչպես նաև բյուջեների հավաքագրման մակարդակի բարձրացումը` այն հասցնելով պլանավորված մակարդակին:

557. Տեղական ինքնակառավարման բնագավառի 2010-2014 թվականների գերակայություններն են.

1) ամրապնդել ու զարգացնել համայնքների բյուջետային կարողությունները,

ինչպես նաև բարձրացնել բյուջեների հավաքագրման մակարդակը

2) Նպաստել միջհամայնքային համագործակցության ընդլայնմանը

3) Մեթոդաբանական և տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերել համայնքներին

բյուջեների կազմման ու բազաների ճշգրտման աշխատանքներում:

558. Վայոց ձորի մարզի զարգացումը կապված է մարզի համայնքների զարգացման հետ: Մարզում առկա հիմնախնդիրների լուծումը մեծ մասամբ ենթադրում է համայնքային բազմաթիվ հիմնախնդիրների լուծումներ: Համայնքային կարողությունների ամրապնդման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների արդյունավետ իրականացման համատեքստում մարզի զարգացումն էլ ավելի է կարևորվում:

559. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 104-րդ հոդվածի տեղական ինքնակառավարումը ոչ միայն համայնքի տեղական նշանակության հարցերը լուծելու իրավունքն է, այլև կարողությունը: Այսինքն` համայնքները պետք է բավարար կարողություն ունենան լուծելու տեղական ինքնակառավարման` օրենսդրությամբ իրենց վերապահված հարցերը և իրականացնել լիազորությունները:

560. Ապակենտրոնացման քաղաքականությունը հիմնականում պայմանավորված է տարածքային մարմիններից տեղական ինքնակառավարման մարմիններին որոշակի լիազորությունների և իրավասությունների փոխանցմամբ: Այս գործընթացում կարևոր է հետևյալ սկզբունքի կիրառումը` եթե խնդիրն ավելի արդյունավետ կարող է լուծվել համայնքներում, ապա լիազորությունների փոխանցումը նպատակահարմար է, իսկ եթե լիազորությունների փոխանցումից հետո դրանք չեն կատարվում, այսինքն արդյունքը բացասական է, ապա այդպիսի ապակենտրոնացումը կարող է միայն վնաս բերել հանրությանը: Խնդիրն այն է, որ ապակենտրոնացումը չպետք է ինքնանպատակ լինի, այլ ապահովի օպտիմալություն և արդյունավետություն: Ապակենտրոնացման քաղաքականությունն արդյունավետ իրականացնելու համար անհրաժեշտ է համայնքների որոշակի ներուժ, որը փոքր համայնքներում բացակայում է: Այդ առումով նպատակ է դրվում խոշորացնել համայնքները` կրճատելով դրանց թիվը` միավորելով մի քանի բնակավայր մեկ համայնքի մեջ: Կառավարության կողմից խրախուսվող միջհամայնքային միավորումների ստեղծումը կարելի է համարել ապակենտրոնացման արդյունավետության բարձրացման որոշակի քայլ: Միջհամայնքային միավորումներին աջակցելու նպատակն ամրագրված է նաև ՀՀ կառավարության գործունեության ծրագրում: Այն նախատեսված է նաև ԿԶԾ-ում: Նոր կազմավորվելիք միջհամայնքային միավորումները պետք է ստանան պետության ֆինանսական և տեխնիկական աջակցությունը: Այդ նպատակի իրականացման համար անհրաժեշտ է ներգրավել նաև միջազգային կազմակերպությունների ջանքերն ու կարողությունները:

561. Համայնքների խոշորացման և միջհամայնքային միավորումների ստեղծման ներկա ֆոնի վրա, հաշվի առնելով մարզի աշխարհագրական դիրքը, ռազմավարական նշանակությունը, սահմանամերձ, բարձր լեռնային և լեռնային բնակավայրեր ունեցող համայնքների տեսակարար կշիռը, բնակավայրերի միջև եղած հեռավորությունը, բնակավայրերի բնակչության համատեղելիության և մենթալության մակարդակը /1990-ական թվականներին գյուղխորհուրդների և բնակավայրերի տարանջատումից հետո, անցած մոտ 20 տարիների ընթացքում ձևավորվել է մի սերունդ, որի համար տեղային հայրենասիրության գաղափարը որոշակիորեն արմատավորվել և դարձել է գյուղապահպանման կարևոր գործոններից մեկը/ անհրաժեշտ է այս հարցում Վայոց ձորի մարզում ցուցաբերել որոշակի տարբերակված մոտեցում: Մարզի համայնքների խոշորացման խնդիրը քննարկվել է մարզպետարանում և ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարություն է ներկայացվել խոշորացման հնարավոր տարբերակներից մեկը, որը շեշտադրել է «Մեկ բնակավայր մեկ համայնք» սկզբունքի առավելագույն կիրառման անհրաժեշտությունը: Աղյուսակ 13.2.-ում ներկայացված է այդ տարբերակը.

 

Աղյուսակ 13.2. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքների խոշորացման հնարավոր

տարբերակ

.____________________________________________.

|Հ.Հ.|Համայնքի կենտրոնը|Միավորվող համայնքները|

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 1  |Հերմոն           |Հերմոն               |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Վարդահովիտ           |

|____|                 |_____________________|

|    |                 |Գողթանիկ             |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 2  |Արփի             |Արփի                 |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Գնիշիկ               |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 3  |Արտաբույնք       |Արտաբույնք           |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Հորբատեղ             |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 4  |Քարագլուխ        |Քարագլուխ            |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Սալլի                |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 5  |Ազատեկ           |Փոռ                  |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Ազատեկ               |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 6  |Խնձորուտ         |Խնձորուտ             |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Նոր Ազնաբերդ         |

.____________________________________________.

.____________________________________________.

| 7  |Բարձրունի        |Բարձրունի            |

|    |                 |_____________________|

|    |                 |Սերս                 |

.____________________________________________.

 

13.2.2 Համայնքային ծառայություն

 

562. 2001 թվականից սկսած ՀՀ պետական կառավարման ոլորտներում սկսեցին ներդրվել այդ բնագավառներում ծառայությունները կարգավորող օրենքներ: Կադրային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտություն էր զգացվում նաև համայնքներում և իշխանությունները ձեռնամուխ եղան համայնքներում միասնականացված կադրային քաղաքականության ապահովմանը: 2004 թ. դեկտեմբերի 14-ին ընդունվեց «Համայնքային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքը, որն ուժի մեջ մտավ 2005 թ. փետրվարի 26-ից:

563. Օրենքով ամրագրված են ՀՀ-ում համայնքային ծառայության հիմնական սկզբունքները, կարգավորված են համայնքային ծառայության պաշտոնների և դասային աստիճանների դասակարգման, պաշտոնների նշանակման, ատեստավորման, նրանց իրավական վիճակի, կազմակերպման և ղեկավարման, ինչպես նաև դրանց հետ կապված այլ հարաբերություններ: Համայնքային ծառայության ներդրման գործընթացը ենթադրում էր որոշակի ժամկետներում որոշակի քայլերի հերթականությամբ իրականացում: Այդ ամենը սահմանված է օրենքով: Օրենքի եզրափակիչ և անցումային դրույթներում համայնքային ծառայության ներդրման գործընթացի համար սահմանված են նաև որոշակի հստակ ժամկետներ և ըստ այդ ժամկետների ինչպես ամբողջ Հայաստանի Հանրապետությունում, այնպես էլ Վայոց ձորի մարզի 44 քաղաքային և գյուղական համայնքներում ներդրվեց համայնքային ծառայությունը: Ի տարբերություն քաղաքացիական ծառայության, որի ներդրումն իրականացվեց Հանրապետության մասշտաբով ստեղծված մեկ մարմնի` Քաղաքացիական ծառայության խորհրդի միջոցով, համայնքային ծառայության համար այդպիսի միավոր չի ստեղծվել, այլ օրենքով նախատեսվել է, որ համայնքային ծառայության պաշտոնների անվանացանկը, ընդհանուր նկարագիրը և մի շարք այլ գործառույթներ իրականացնում է ՀՀ կառավարության լիազորած պետական մարմինը: Այդպիսի մարմին ճանաչվեց ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարությունը: ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարի համապատասխան հրամաններով հաստատվեցին համայնքային ծառայության պաշտոնների յուրաքանչյուր խմբի ընդհանուր նկարագիրը, խմբերում ընդգրկվող պաշտոնների անվանացանկը, մրցութային և ատեստավորման հանձնաժողովների օրինակելի աշխատակարգերը, թափուր պաշտոն զբաղեցնելու համար մրցույթ և ատեստավորում անցկացնելու համար թեստեր կազմելու և մրցույթ ու ատեստավորում անցկացնելու կարգերը և մի շարք այլ իրավական ակտեր, որոնք հանդիսանում են օրենքից բխող, բնագավառի իրավական կարգավորումը շարունակող փաստաթղթեր:

564. Մարզպետարանի առաջին քայլը եղել է բոլոր համայնքների ղեկավարների հետ «Համայնքային ծառայության մասին» օրենքի քննարկումը և յուրաքանչյուր համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի պաշտոնների անվանացանկի կազմումը, որը տեղի է ունեցել մարզպետարանի աշխատակազմի ՏԻՄ և ՀԳՄՏԾ գործունեության համակարգման վարչության միջոցով: Գործընթացի արդյունքում` 2007 թվականին մարզի 44 համայնքներում կար 228 համայնքային ծառայության պաշտոն: 2007 թ. մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում մարզի բոլոր համայնքներում կազմվել և համայնքների ղեկավարների կողմից հաստատվել է 228 պաշտոնի անձնագիր: Մարզպետարանը մարզի բոլոր 2 տարածաշրջանների համայնքների ղեկավարներին ցույց է տվել մեթոդական և խորհրդատվական օգնություն, աջակցել համայնքային ծառայության համակարգի ձևավորմանը: Համայնքներում պաշտոնների անձնագրերը հաստատելուց հետո սկսվեց դրանց համալրելու գործընթացը: Համաձայն օրենքի` պաշտոններում հաստիքացուցակի փոփոխումից հետո երկամսյա ժամկետում կարող են նշանակվել տվյալ պաշտոնի անձնագրով ներկայացվող պահանջները բավարարող միայն այդ մարմինների անժամկետ աշխատանքային պայմանագրերով աշխատողները` այսինքն առանց մրցույթի: Սկզբում մարզի համայնքներում այդ եղանակով համալրվել է 110 պաշտոն: Պաշտոնների անձնագրերին չհամապատասխանելու պատճառով պաշտոնի չնշանակվեցին և այդ համայնքներում առաջացան 118 թափուր պաշտոններ:

565. Այնուհետև սկսվեց ներդրման երկրորդ և շարունակական փուլը, որն ընդգրկում է համայնքային ծառայողների վերաբերյալ տվյալների բանկ ստեղծելու, մրցույթներ անցկացնելու, վերապատրաստման, ատեստավորման և այլ գործընթացներ: ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմում 2007 թվականի երկրորդ կիսամյակի ընթացքում ստեղծվեց Վայոց ձորի մարզի համայնքային ծառայողների վերաբերյալ տվյալների ծավալուն շտեմարան, որը յուրաքանչյուր համայնքային ծառայողի վերաբերյալ նախատեսում է 46 սյունակի լրացում: Շտեմարանի վարումն իրականացվում է մարզպետարանի աշխատակազմի ՏԻՄ և ՀԳՄՏԾ ԳՀ վարչության կողմից, տվյալները պարբերաբար թարմացվում են և ներկայացվում ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարություն: 2008 թ. ընթացքում վերապատրաստվել են 128 համայնքային ծառայողներ: Մարզի համայնքներում համայնքային ծառայության 118 թափուր պաշտոնների համալրման համար սահմանված կարգով հայտարարվել էին մրցույթներ, սակայն, պաշտոնների անձնագրերի պահանջները բավարարող քաղաքացիների դիմումներ չլինելու պատճառով, մրցույթներ են կայացել միայն 33 պաշտոնների համար:

566. Պրակտիկան ցույց տվեց, որ ոլորտում առկա են որոշակի խնդիրներ, որոնք պետք է դինամիկ լուծում ստանան: Համայնքների մի զգալի մասը պատրաստ չէ համայնքային ծառայության գործընթացին: Ներկայումս բնակչության փոքր թվաքանակ ունեցող գյուղական համայնքներում համայնքային ծառայության պաշտոնների անձնագրերի պահանջներին բավարարող կադրերի խիստ պակաս կա, դրա վկայությունն է վերը նշված այն փաստը, որ 2007 թվականին համայնքային ծառայության ներդրման առաջին փուլում համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղարի 18 պաշտոններ, պաշտոնի անձնագրի բարձրագույն կրթության և աշխատանքային որոշակի ստաժի պահանջների ներկայացման հետևանքով մնացին թափուր:

567. Այս ամենով հանդերձ համայնքային ծառայությունը Վայոց ձորի մարզի համայնքներում որոշակիորեն կայացավ: Իրավիճակում առկա բացթողումները շտկելուն և զարգացումներն ապահովելուն օգնության եկան «Համայնքային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքում 2008 թվականի սեպտեմբերին ընդունված և 2008թ. դեկտեմբերի 5-ից ուժի մեջ մտած փոփոխություններն ու լրացումները, որոնք թույլ տվեցին ավելի արդյունավետ ներդնել համայնքային ծառայության համակարգը:

568. 2009 թվականի մայիս-հունիս և օգոստոս ամիսներին հայտարարված մրցույթների արդյունքում համալրվել են 54 համայնքային ծառայության թափուր պաշտոններ: Այդ պաշտոնների համալրումը հնարավոր դարձավ պետական լիազորված մարմնի հետ ինտենսիվ համագործակցված աշխատանքի արդյունքում. այսպես 2009 թվականի օգոստոսի 1-ի դրությամբ նախկինում առկա 228 համայնքային ծառայության պաշտոնների փոխարեն մարզում համայնքային ծառայության պաշտոնների անվանացանկերի փոփոխություններից հետո ունեցանք 186 պաշտոն: Հինգ գյուղական համայնքներում պետական լիազորված մարմնի հետ համաձայնություն է ձեռք բերվել համայնքների ղեկավարների աշխատակազմերի քարտուղարների պաշտոնների անձնագրերում չընդգրկել 04.12.2008 թ. թիվ 04-Ն հրամանում ամրագրված չափանիշները:

569. 09.09.2009 թվականի դրությամբ 3 քաղաքային համայնքներում կատարվել են քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման տարածքային բաժինների աշխատակիցների նշանակումները անվանացանկով նախատեսված պաշտոններում:

570. 2010 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ մարզում առկա 191 պաշտոնից, թափուր են 12-ը կամ մարզի համայնքային ծառայության պաշտոնների 6.2%-ը:

571. Ծրագրավորվող 2011-2014 թվականներին, համաձայն օրենսդրության պահանջների, պետք է կազմակերպվի համայնքային ծառայողների շարունակական վերապատրաստումը, որին կհետևի ատեստավորումը: Դրա համար անհրաժեշտ է համայնքային ատեստավորման և մրցութային հանձնաժողովներին ապահովել անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցներով, համակարգչային ծրագրերով, ատեստավորման կազմակերպման համար անհրաժեշտ հարցաշարերով, տեղեկատվական նյութերով և փաստաթղթերով: Համայնքային ծառայության համակարգի արդյունավետ ներդրման ապահովման համար անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները.

1) Համայնքային մրցութային և ատեստավորման հանձնաժողովներն ապահովել

անհրաժեշտ տեխնիկայով, համակարգիչներով, ծրագրերով,

2) Կազմակերպել համայնքային մրցութային և ատեստավորման հանձնաժողովների

անդամների վերապատրաստում,

3) Ապահովել համայնքային ծառայության օրենսդրական փաստաթղթերի և

հարցաշարերի տրամադրումը համապատասխան հանձնաժողովներին

4) Համայնքային ծառայողների տվյալների շտեմարանի, քաղաքացիական

ծառայողների վերաբերյալ ունեցած տվյալների հիման վրա, ստեղծել մարզի

միասնական կադրային ուղղվածությամբ տեղեկատվական համակարգ, որը

տեղեկություններ կպարունակի պաշտոնների և համապատասխան կադրերի

վերաբերյալ, թափուր պաշտոնները հնարավորինս արագ համալրելու նպատակով,

5) Խորհրդատվական աջակցություն ցուցաբերել համայնքներին արդյունավետ

գործող և օպտիմալ կառուցվածքներ սահմանելու, ինչպես նաև դրանց

համապատասխան համայնքային ծառայության պաշտոնների անձնագրերը

հաստատելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկել համայնքային ծառայողների

վարձատրության միասնական համակարգ սահմանելու ուղղությամբ

6) Համայնքային ծառայության գործընթացի ներդրման ընթացքում առաջացած

խնդիրների պարբերաբար քննարկում և անհրաժեշտության դեպքում,

օրենսդրական նոր փոփոխությունների նախագծերի մշակում և դրանց

սահմանված կարգով ներկայացում ՀՀ կառավարության քննարկմանը:

7) Մարզում համայնքային ծառայության ներդրման վերաբերյալ ՀՀ տարածքային

կառավարման նախարարություն ներկայացվող տեղեկատվության տրամադրման

մեխանիզմների հստակեցում, տեղեկատվության առանձին ձևերի պարզեցում,

մարզպետարանի կողմից ներկայացվող տեղեկատվության, մասնավորապես,

համայնքային ծառայողների վերաբերյալ տեղեկատվության ամփոփ և ավելի

կոմպակտ ձևերի սահմանում:

8) Համայնքային, քաղաքացիական և մի շարք այլ ծառայությունների

ներդաշնակեցում, ծառայության մեկ տեսակից մյուսին անցնելու կապի

ստեղծում: Սա ենթադրում է հանրային ծառայության մասին օրենսդրության

ստեղծում` ապահովելով հանրային ծառայության միասնական սկզբունքներ: Այս

ենթատեքստում անհրաժեշտ է ունենալ նաև պետական ծառայության և տեղական

ինքնակառավարման համակարգի ամբողջական նկարագիրը, որտեղ նաև պետք է

սահմանվեն քաղաքական և հայեցողական պաշտոնյաներին ներկայացվող

պահանջները: Արդեն նշվել է, որ նախատեսվում է ընդունել «Հանրային

/պետական/ ծառայությունների մասին» ՀՀ օրենքը, որն այս ոլորտում

կընդհանրացնի իրավական դաշտը:

 

13.2.3 Տեխնիկական ապահովվածություն

 

572. Տեղական ինքնակառավարման համակարգում կարևոր և դեռևս ամբողջությամբ չլուծված խնդիրներից մեկը շարունակում է մնալ համայնքների տեխնիկական զինվածության մակարդակի բարձրացումը: Համայնքները ժամանակակից տեխնիկայով և հեռահաղորդակցության համակարգերով (ինտերնետային կապ, ցանցային ծրագրեր և այլն) ապահովելը բավարար չէ այդ գործընթացի արդյունավետ իրականացման համար: Հարկավոր է նաև բարձրացնել ՏԻՄ-երի կարողությունները` տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությամբ:

573. Անհրաժեշտ է խնդիր դնել մինչև 2010 թվականը մարզի բոլոր համայնքները ժամանակակից համակարգիչներով և իրենց գործունեության կազմակերպման համար անհրաժեշտ համակարգչային ծրագրերով ապահովելու համար: Համակարգչին տիրապետելու հմտությունները պետք է ներառվեն համապատասխան համայնքային ծառայողների պաշտոնների անձնագրերում` իրականացնելով ծրագրերի ուսուցման և վերապատրաստման դասընթացներ:

574. Համայնքների մեծ մասը պատշաճ կերպով տեղեկացված չէ օրենսդրական փոփոխություններին, որոնք տեղի են ունենում տեղական ինքնակառավարման օրենսդրության մեջ: Պաշտոնական տեղեկագրերի ոչ մատչելի գները հնարավորություն չեն տալիս համայնքներին կազմակերպել բաժանորդագրություն և տեղեկանալ իրականացվող զարգացումներին ու փոփոխություններին: Այս խնդրի լուծման նպատակով մարզային թերթերի միջոցով տեղական ինքնակառավարման ոլորտին առնչվող իրավական ակտերի ոչ պաշտոնական հրապարակումը նույնպես արդյունավետ չի կարող լինել: Խնդրի լուծման ամենաարդյունավետ ճանապարհը Հայաստանի Իրավական Տեղեկատվական համակարգի կողմից իրականացվող Հայաստանի Հանրապետությունում գործող իրավական ակտերի պաշտոնական էլեկտրոնային հրապարակումից օգտվելն է` ինտերնետային կայքի միջոցով: Համակարգը մշակվել է Համաշխարհային բանկի ֆինանսական աջակցությամբ, «Դատաիրավական բարեփոխումների ծրագրի» շրջանակներում: Շահագործումն իրականացնում է ՀՀ արդարադատության նախարարության «Պաշտոնական տեղեկագիր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը: Համակարգի բաց տեղադրումը ինտերնետում հնարավորություն է տալիս ունենալ ցանկացած իրավական ակտի ինչպես էլեկտրոնային, այնպես էլ թղթային տարբերակը, որը համայնքների կողմից գործող օրենսդրության վերաբերյալ տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացման կարևոր գործոն է:

 

13.2.4 Համայնքային զարգացում

 

575. Տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների հետագա չվերահսկվող աճը խիստ անցանկալի է: Մասնավորապես, անհամաչափ տարածքային զարգացումը խնդիրներ է առաջ բերում ինչպես երկրի ներքին կայունության առումով, այնպես էլ նպաստում է տնտեսապես թույլ զարգացած տարածաշրջաններից բնակչության արտահոսքին ու մայրաքաղաքում անվերահսկելի կենտրոնացմանը: Վայոց ձորի մարզի զարգացումը պետք է նպաստի այս հանրապետական նշանակության խնդրի լուծմանը, որի լուծման ուղիները նախանշվել են ՀՀ կառավարության կողմից:

576. Մարզի զարգացման ծրագրի կարևոր գերակայություններից է մարզի և համայնքային զարգացման ծրագրերի ներդաշնակության ապահովումը: Ոլորտային կտրվածքով մարզի զարգացման ծրագիրը բաժանված է ոլորտների և յուրաքանչյուր ոլորտի ծրագրերի շահառուները բնակվում են կոնկրետ համայնքներում: Մյուս կողմից, մարզի զարգացման ծրագիրը կարելի է բնորոշել որպես մարզի կազմում ընդգրկված համայնքների զարգացման ծրագրերի հանրագումար: ՈՒստի մարզի և համայնքների ծրագրերի ներդաշնակությունը խիստ կարևոր գործոն է:

577. Մարզի զարգացման ծրագրում համայնքները պետք է դիտարկվեն որպես շահառուներ, իսկ տեղական ինքնակառավարման և պետական կառավարման մարմինները կատարողներ: Այս առումով նպատակահարմար է հնարավորինս կոնկրետացնել համայնքների ՏԻՄ-երի, պետական և տարածքային կառավարման մարմինների լիազորությունները և պատասխանատվությունը մարզի զարգացման ծրագրում:

578. Մարզի և համայնքների զարգացման ծրագրերի ներդաշնակության ու արդյունավետության ապահովման հաջորդ գրավականն այն է, որ առաջիկա տարիներին մարզի համայնքները, տեղական իշխանությունները համայնքային զարգացման քառամյա ծրագրերի, ինչպես նաև ոլորտային ծրագրերի մշակման ընթացքում հիմք ընդունեն և կողմնորոշվեն մարզի զարգացման ծրագրով:

579. Այս մոտեցումը Վայոց ձորում 2011-2014 թվականների կտրվածքով դիտարկվում է այլ կերպ, քանի որ մինչև մարզի զարգացման ծրագրի ՀՀ կառավարության կողմից հաստատվելը, համայնքներն արդեն ունեն իրենց հաստատված քառամյա զարգացման ծրագրերը:

580. Վայոց ձորի մարզի 44 համայնքներից 36-ում 2008 թվականի հոկտեմբերի 12-ին կայացան տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ և նույն թվականի նոյեմբերի 13-ին նշված համայնքների ղեկավարներն ու համայնքների ավագանիները ստանձնեցին իրենց լիազորությունները: «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 53-րդ հոդվածի համաձայն նորընտիր համայնքների ղեկավարների ներկայացմամբ համայնքների ավագանիները նոյեմբերի 13-ից սկսած եռամսյա ժամկետում հաստատեցին համապատասխան համայնքների քառամյա զարգացման ծրագրերը: Փաստորեն, 2009 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ մարզի բոլոր համայնքներում համայնքների զարգացման քառամյա ծրագրերը հաստատված են և ներկայացված Վայոց ձորի մարզպետարան: Համայնքների քառամյա զարգացման ծրագրերի կազմման վրա մարզպետարանի կողմից պատշաճ ուշադրություն է դարձվել: Չնայած նրան, որ տեղական ինքնակառավարման օրենսդրությունը համայնքային զարգացման ծրագրերի մշակման միասնական մոտեցումներ և պահանջներ չի սահմանել, այնուամենայնիվ, մարզպետարանը համայնքների ծրագրերի կազմման միասնական մեթոդաբանական ուղեցույցներ է պատրաստել և տրամադրել համայնքներին: Դրանց հիման վրա համայնքային զարգացման ծրագրերը որոշակիորեն համապատասխանեցվել են միասնական կառուցվածքային չափանիշներին, ինչի հետևանքով որոշ համայնքներում սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերը իրատեսական որոշակի հիմնավորումներ ունեն:

581. Նկատի ունենալով ներկա իրողությունը, ինչպես նաև մարզային և համայնքային զարգացման ծրագրերի ներդաշնակության ապահովման անհրաժեշտությունը, 2009-2012 թվականներին անհրաժեշտ է իրավական հարթության վրա ունենալ համայնքների զարգացման ծրագրերի մշակման, իրագործման միասնական մեթոդաբանություն, որը թույլ կտա խուսափել կրկնողություններից և բարձրացնել սուղ միջոցների օգտագործման արդյունավետությունը:

582. 2011-2014 թթ. անհրաժեշտ է լուրջ ուշադրություն դարձնել համայնքային զարգացման ծրագրերի իրականացման վրա: Հաշվի առնելով այն իրողությունը, որ դեռևս ձևավորված չէ բնակչության ակտիվ մասնակցություն, ծրագրերի քննարկման և հաստատման ավանդույթ, նպատակահարմար է, որ մարզի տարածքում գոյություն ունեցող առավել ակտիվ հասարակական կազմակերպությունների և տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնների մասնակցությամբ, սկզբնական շրջանում պետության աջակցությամբ, հետագայում համայնքների և միջհամայնքային միավորումների միջոցով, համայնքներում իրականացվեն հարցումներ և ուսումնասիրություններ` պարզելու համար բնակչության կարիքները, ցանկությունները, դժգոհությունները, ինչպես նաև սահմանելու համայնքային հիմնախնդիրների լուծման առաջնահերթությունները, հետագայում ծրագրերում նկատված բացթողումներն ուղղելու, ծրագրեի դինամիկան ապահովելու և խնդիրների լուծման հնարավորություններն ավելի իրատեսական դարձնելու համար:

583. Դեռևս 2004 թվականից Վայոց ձորի մարզպետարանը ձեռնամուխ է եղել մարզի համայնքների հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, քննարկմանը և դրանց լուծման ուղիների որոշմանը: Վայոց ձորի մարզպետի աշխատանքային ծրագրի շրջանակներում յուրաքանչյուր տարի մարզպետը կատարում է այցելություններ մարզի տարբեր համայնքներ, որտեղ բարձրացվում են ամենատարբեր բնույթի հարցեր և խնդիրներ: Հիմք ընդունելով մարզպետի այցերի ընթացքում բարձրացված այդ խնդիրները և համագործակցելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ, համայնքների ղեկավարների հետ համատեղ կազմվում է յուրաքանչյուր համայնքի վերաբերյալ հիմնախնդիրների կտրվածքով տվյալների բանկ, որոշվում է ավելի առաջնահերթ և հրատապ լուծում պահանջող խնդիրների խումբը և այդ հիմքով կազմվում է փաստաթուղթ ՀՀ Վայոց ձորի մարզի առաջնահերթ լուծում պահանջող հիմնախնդիրների մասին, որի հիման վրա էլ հետագայում կազմվում են համայնքների զարգացման ծրագրերը:

584. Այս համատեքստում կարևորվում է նաև համայնքային զարգացման հիմնական ուղղությունների նախանշման փաստը: Համայնքների զարգացման կարևոր նախապայմաններ են.

1) Համայնքային ենթակառուցվածքները. (ճանապարհներ, ջրամատակարարման,

ջեռուցման, գազամատակարարման համակարգեր, կապի միջոցներ, սոցիալական և

կրթական ենթակառուցվածքներ),

2) Համայնքի բնակիչների ներուժը` սեփական հմտությունները և գիտելիքները,

ընդհանուր նպատակի համար գործելու իրենց ընկալումը, փոխադարձ

հանդուրժողականությունը:

3) Քաղաքացիական հասարակության և հանրային կազմակերպությունների ցանցի

առկայությունը, համայնքի պաշտոնական և ոչ պաշտոնական ինստիտուցիոնալ

կազմը

4) Համայնքի բոլոր բնակիչների շրջանում իրավունքների և

պարտականությունների մասին իրազեկության բարձրացումը, որը

հնարավորություն կտա իրականացնել, երաշխավորել և պաշտպանել տեղական

կառավարման որոշումներ ընդունելու և այդ գործընթացին մասնակցելու

իրավունքները (արդարադատության հասանելիության, տեղեկատվության և

կրթության, առողջապահության և լիարժեք կյանքով ապրելու համար նմանատիպ

այլ ասպեկտներ):

5) Համայնքի բնակիչների և դրսի սուբյեկտների միջև կառուցողական

համագործակցության հարաբերությունների հաստատումը:

6) 2011-2014 թվականներին ջանքեր պետք է ներդրվեն միջհամայնքային

համագործակցության ամրապնդման և խորացման ուղղությամբ: Հաշվի առնելով

համայնքների միությունների արդեն իսկ կուտակած որոշակի փորձն ու

համագործակցության դրսևորումները, պետք է միջոցներ ձեռնարկվեն նաև

միջհամայնքային միավորումների ստեղծման ուղղությամբ:

585. Համայնքների զարգացման խնդիրների լուծմանն օգնում է նաև համայնքների ուժեղ և թույլ կողմերի վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ գործողություններ իրականացնել թույլ կողմերը վերացնելու կամ նվազագույնի հասցնելու համար:

586. Վայոց ձորի մարզի համայնքների ուժեղ և թույլ կողմերը, հնարավորությունները և վտանգները վերլուծվել են Աղյուսակ 13.3-ում: ՈՒԹՀՎ վերլուծության արդյունքում ներկա իրավիճակի պատկերը հետևյալն է.

 

Աղյուսակ 13.3. ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքների ուժեղ, թույլ կողմերը,

հնարավորությունները և վտանգները

._____________________________________________________________________.

|ՈՒժեղ կողմերը                  |Թույլ կողմերը                        |

|_______________________________|_____________________________________|

|. Մարզի տարբեր ոլորտներում     |. Փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության    |

|  մասնագետների առկայությունը   |  դանդաղ զարգացումը                  |

|. Բարձրագույն կրթությամբ       |. Արտագաղթելու միտումը, միգրացիան    |

|  մարդկանց առկայությունը       |. Որակյալ կադրերի թույլ              |

|. Բնակչության աշխատասիրությունը|  ընդգրկվածությունը                  |

|. Բնատարածքային                |. Տեղեկացվածության և  գիտելիքների    |

|  հայրենասիրության գաղափարի    |  պակասը                             |

|  առկայությունը                |. Անտարբերությունը                   |

|. Քաղաքացիական որոշակի         |. Համագործակցության պակասը           |

|  ակտիվությունը                |. Արտաքին աղբյուրներից կախվածությունը|

|. Գործող հասարակական           |. Համայնքի կառավարմանը մասնակցելուն  |

|  կազմակերպությունների         |  շահագրգռվածության պակասը           |

|  առկայությունը մարզում        |. Հասարակության բևեռացվածությունը  և |

|. Հասարակական                  |  սոցիալական խմբերի միջև  կապերի     |

|  կազմակերպությունների որոշակի |  բացակայությունը                    |

|  ազդեցությունը                |. Վնասակար ավանդույթները             |

|. Աշխատանքային փորձի           |. Ոչ-ֆորմալ կապերի գերակայությունը   |

|  առկայությունը                |. Առաջարկությունների և               |

|. Հասարակական                  |  նախաձեռնությունների նկատմամբ որոշ  |

|  նախաձեռնությունները          |  պաշտոնյաների բացասական             |

|. Պետական և  տեղական           |  տրամադրվածությունը                 |

|  իշխանությունների             |. Տեղական ինքնակառավարման և          |

|  համագործակցության,           |  տարածքային կառավարման մասին        |

|  գործընկերության              |  օրենքների անկատարությունը          |

|  առկայությունը                |. Մարզի տարածքի կտրտվածությունը      |

|. Միջհամայնքային որոշակի       |. Անբավարար պետական աջակցությունը    |

|  համագործակցության            |                                     |

|  առկայությունը                |                                     |

|. Միջազգային որոշակի           |                                     |

|  կազմակերպությունների         |                                     |

|  առկայությունը մարզում        |                                     |

|. Մարզային մակարդակով որոշակի  |                                     |

|  համագործակցությունը ՌԴ       |                                     |

|  մարզերի հետ                  |                                     |

|_______________________________|_____________________________________|

|Հնարավորությունները            |Վտանգները                            |

|_______________________________|_____________________________________|

|> Առկա արտադրական              |- Արտագաղթը, աշխատուժի արտահոսքը     |

|  ձեռնարկությունների           |- Ժողովրդագրական փոփոխությունները    |

|  վերագործարկումը              |- ՈՒսումնական համակարգի վատթարացումը |

|> Մարզում ուսումնական բազայի   |- Տեղեկատվության պակասը              |

|  առկայությունը (հանրակրթական, |- Երիտասարդ կադրերի և                |

|  ԲՈՒՀ-ական)                   |  երիտասարդության արտահոսքը          |

|> Մարզում միջազգային           |- Կոռուպցիայի առկայությունը          |

|  կազմակերպությունների         |- Անտարբերությունը                   |

|  առկայությունը                |- Բնական և  տեխնածին աղետների վտանգը:|

|> Մարդկանց մոտ                 |                                     |

|  շահագրգռվածության և          |                                     |

|  մոտիվացիայի առկայությունը    |                                     |

|> Բիզնեսի կազմակերպման         |                                     |

|  հնարավորությունները          |                                     |

|> Աշխատանքային արտագաղթի       |                                     |

|  արդյունքում նյութական        |                                     |

|  ռեսուրսների կուտակումը և     |                                     |

|  արտաքին միջավայրի հետ        |                                     |

|  փոխգործակցումը               |                                     |

|> Պետական ռազմավարական ծրագրերը|                                     |

|> Պետական կառավարման           |                                     |

|  ապակենտրոնացումը             |                                     |

|> Դրական փորձերի ստեղծումը և   |                                     |

|  տարածումը                    |                                     |

|> ԶԼՄ-ների զարգացումը          |                                     |

|> Մասնագիտական բավարար         |                                     |

|  ռեսուրսները                  |                                     |

|> Իրանի հետ կապեր հաստատելու   |                                     |

|  հնարավորությունը             |                                     |

|> Ճանապարհների օգտագործումը    |                                     |

._____________________________________________________________________.

 

587. Մարզի համայնքների զարգացման խնդիրները քննարկվում և ծրագրերի տեսք են ստանում նաև հասարակական որոշ կազմակերպությունների նախաձեռնությամբ և այնուհետև ներառվում են համայնքների զարգացման ծրագրերում:

588. Մարզի համայնքների զարգացման ռազմավարության առաջնահերթություններն են.

1) տարածքային կառավարման բարելավում, տարածքային կառավարման մարմինների

գործառույթների, կարողությունների բարելավում, կառավարման ժամանակակից

տեխնոլոգիաների ներդրում, թափանցիկության բարձրացում

2) տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացում, ՏԻՄ-երի կողմից

մատուցվող ծառայությունների որակի բարձրացում, միջհամայնքային

համագործակցության խթանում

3) Տեղական ինքնակառավարման ոլորտում կառավարման հմտությունների ու

ունակությունների բարձրացում, հանրային ծառայությունների տեղեկատվական

կենտրոնների ստեղծում

4) սահմանամերձ, բարձրլեռնային, լեռնային համայնքներում ծրագրերի

իրականացում,

5) քաղաքացիների մասնակցության խթանմանն ուղղված ծրագրերի իրականացում,

6) Մեկից ավելի բնակավայր ընդգրկող համայնքներում յուրաքանչյուր

բնակավայրի զարգացման ծրագրի` առանձին մասով համայնքի զարգացման ծրագրի

մեջ սահմանում,

7) Նպաստել համայնքների ավագանիների կայացմանը և դրանց աշխատանքների

հրապարակայնության ու թափանցիկության բարձրացմանը,

8) Բարձրացնել համայնքների բյուջեներին պետական ֆինանսական օժանդակության

համակարգի արդյունավետությունը: Կատարելագործել ֆինանսական

համահարթեցման մեխանիզմները,

9) Իրականացնել աշխատանքներ` տարածքային անհամամասնությունների նվազեցման

և համապատասխան ծառայությունների մատչելիության ավելացման համար,

10) Մինչև 200 բնակիչ ունեցող գյուղական համայնքներում, նշված

համայնքներն ավելի բաց համակարգեր դարձնելու նպատակով, համայնքի

ղեկավարի և ավագանու անդամի թեկնածուներին ներկայացվող 2 տարվա

հաշվառում ունենալու փոխարեն օրենսդրությամբ առնվազն երեք ամսվա

հաշվառման պահանջի սահմանում,

11) Մարզի համայնքների համար տեղեկատվական միացյալ բանկի ստեղծում,

12) Աջակցություն համայնքներին` միջհամայնքային միավորումների ստեղծման

գործում,

13) Մարզի համայնքային ենթակառուցվածքների (ճանապարհներ, ջրամատակարարում,

գազամատակարարում) զարգացման ուղղությամբ աշխատանքների իրականացում,

14) Տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից մատուցվող

ծառայությունների մատչելիությունն ու որակը բարձրացնելու նպատակով

պարտադիր լիազորությունների իրականացման կարգերի, նորմատիվների և

չափորոշիչների սահմանում,

15) Մարզի բոլոր գյուղական համայնքների ղեկավարների աշխատակազմերի

ապահովում առնվազը մեկ համակարգչով և մեկ տպող սարքով,

16) Բարձր լեռնային և սահմանամերձ շրջաններից բնակչության արտագաղթի

կանխման նպատակով համալիր ծրագրի մշակում և իրականացում: /»Հայաստանի

Հանրապետության սահմանամերձ տարածաշրջանների զարգացման համալիր

ծրագիրը հաստատելու մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ

կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի ընդունում/:

 

13.3 Քաղաքացիական հասարակություն

 

589. Քաղաքացիական հասարակության կայացումը Հայաստանում ունի իր առանձնահատկությունները և պայմանավորված է երկրի սոցիալ-տնտեսական, մշակութային, պատմական, քաղաքական բնութագրիչներով:

590. Ըստ արևմտյան որոշ մասնագետների կարծիքի` քաղաքացիական հասարակության երեք կարևոր բաղադրիչներն են պետության տնտեսական համակարգը, գաղափարախոսությունը և քաղաքական կառուցվածքը:

591. Վայոց ձորի մարզում այս երեք տարրերի օպտիմալ համադրումը կարող է ապահովել քաղաքացիական հասարակության կայացման արդյունավետ ճանապարհ:

592. Ընդհանուր առմամբ հասարակության մի մասը կրավորական և սպասողական դիրքորոշում ունի մարզում ընթացող գործընթացների նկատմամբ, որն ունի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներ: Տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգի գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը պետք է լինի այդ կրավորական դիրքորոշման վերացումը և հասարակության լայն խավերի ընդգրկումը, մասնակցությունը մարզային զարգացման գործընթացներին: Արդյունավետ կառավարման նախապայմաններից մեկը հենց ակտիվ քաղաքացիական հասարակության կայացումն ու որոշումների ընդունման գործընթացում բնակչության և քաղաքացիական ակտիվ խմբերի մասնակցության ապահովումն է: Քաղաքացիական հասարակության տարբեր խավերի մասնակցությունը կառավարման գործընթացներում ոչ միայն ժողովրդավարության ամրապնդման երաշխիքն է, այլև կարողությունների զարգացման բնագավառում կարևորագույն գործոններից մեկը:

593. Համայնքային և մարզային զարգացման ծրագրերի մշակման և իրականացման ընթացքում մասնակցային մոտեցումը կնպաստի տեղական ինքնակառավարման մարմինների կարողությունների բարձրացմանը` համայնքների զարգացմանն ուղղված այլընտրանքային կարծիքների հավաքագրման և համապարփակ ծրագրերի կազմման աշխատանքներում: Միևնույն ժամանակ, ՏԻՄ-երը պետք է զարգացնեն իրենց կառավարչական հմտությունները` մասնակցային գործընթացներն արդյունավետ համակարգելու նպատակով: Համայնքներում ՄԶԾ-ով նախատեսված միջոցառումներ իրականացնելիս, հատկապես դրանց պլանավորման, ինչպես նաև մոնիտորինգի և գնահատման ժամանակ, մասնակցային մոտեցումը կապահովի թափանցիկություն և հրապարակայնություն, ինչպես նաև կբարձրացնի բնակչության վստահությունը տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հանդեպ:

594. 2011-2014 թվականների ընթացքում տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների առավել թափանցիկ գործունեությունն ապահովելու նպատակով, մարզպետարանի աշխատակազմի, ՏԻՄ-երի և մարզի հասարակական կազմակերպությունների ջանքերով, նախատեսվում է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները:

595. Մարզի տարածքում գործող ԶԼՄ-ների միջոցով պարբերաբար հաղորդումներ հեռարձակել` ներկայացնելով մարզպետի, մարզպետարանի և մարզային ենթակայության կազմակերպությունների գործունեությունը, ներկայացնելով գոյություն ունեցող հիմնախնդիրները և կատարվող ծրագրերը, պարբերաբար հրապարակել առավել լայն կիրառություն ունեցող օրենքների և նորմատիվ իրավական ակտերի, դրանցում կատարվող փոփոխությունների վերաբերյալ հաղորդագրություններ` տալով պարզաբանումներ և մեկնաբանություններ:

596. Պարբերաբար և համակարգված ձևով կազմակերպել մարզպետի, նրա տեղակալների և մարզպետարանում այլ ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանց այցելությունները համայնքներ, որոնք պետք է ուղեկցվեն տեղական ինքնակառավարման մարմինների և համայնքի բնակչության հետ հանդիպում-քննարկումներով, որոնց ժամանակ մարզի առաջին դեմքերից բնակչությունը հնարավորություն կունենա ստանալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն և բացատրություններ:

597. Մարզի զարգացման ծրագրի, այդ թվում` մարզի տարածքում պետական բյուջեի և միջազգային տարբեր կազմակերպությունների կողմից իրականացվող ծրագրերի մասին պետք է պատրաստվեն հանրամատչելի տեղեկատվական թերթիկներ և առաքվեն բոլոր համայնքներին:

598. Հասարակական կազմակերպությունների և զանգվածային լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին էլ ավելի մասնակից դարձնել մարզի խորհրդի նիստերին, ինչպես նաև մարզպետարանում ձևավորվող ժամանակավոր հանձնաժողովների աշխատանքներին:

599. Մարզպետարանի, մարզում գործող պետական մարմինների գործունեությունը հնարավորինս հրապարակային, թափանցիկ և պատասխանատու դարձնելու նպատակով, անհրաժեշտ է ներդնել պատասխանատու մարմինների և պաշտոնատար անձանց հաշվետվության նոր համակարգ: Այս համակարգի ձևավորումը նույնպես պետք է իրականացվի մարզում գործող ոչ-պետական կազմակերպությունների գործուն մասնակցությամբ:

600. Մարզում կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնական ուղղությունը պետք է լինի մարզպետարանի, պետական մարմինների գործառույթների հստակեցումը և կառավարման համակարգի կատարելագործումը:

601. Մարզում կոռուպցիայի դեմ պայքարի շրջանակներում արդյունավետ կլինի.

1) առավելագույնս կատարելագործել և հստակեցնել պետական ծառայության

հիմքերը,

2) թափանցիկ և մատչելի դարձնել պետական տնտեսական քաղաքականության

իրագործման մեխանիզմները, ապահովել բնակչության լայն շրջանակների

մասնակցությունը պետական հակակոռուպցիոն քաղաքականության մշակման և

իրականացման գործընթացում,

3) հետևողականորեն բարձրացնել զանգվածային լրատվական միջոցների և

հասարակական միավորումների դերը պետական հակակոռուպցիոն ռազմավարության

քարոզչության խնդրում:

602. Կոռուպցիայի դեմ պայքարը պետք է լինի առավելագույնս հրապարակային հասարակության իրազեկման և նրա կողմից վերահսկման պայմաններում: Դա պետք է արտահայտվի ինչպես կոռուպցիայի հետևանքների, այնպես էլ կիրառված պատժամիջոցների վերաբերյալ իրազեկմամբ, ինչը կօգնի վերականգնել հասարակության վստահությունն ու հավատն արդարացի և անաչառ պետական ծառայության նկատմամբ:

603. Սկզբնական շրջանում ստեղծել քաղաքային և մի քանի գյուղական համայնքների պաշտոնական ինտերնետային էջեր, որոնք հետագայում նախատիպ կհանդիսանան գյուղական մյուս բոլոր համայնքների համար:

604. Փորձնական ծրագրեր իրականացնել մի քանի համայնքներում` կազմակերպելու համայնքի զարգացման ծրագրի, բյուջեի կամ գլխավոր հատակագծի և հողերի գոտիավորման և օգտագործման սխեմաների հրապարակային քննարկումներ:

605. Համայնքների հնարավորություններից ելնելով հրապարակել համայնքի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրի և համայնքի բյուջեի հանրամատչելի և վերլուծական ձեռնարկներ և դրանք անվճար տարածել համայնքի բնակչությանը:

606. Հասարակական կազմակերպությունների և համայնքի ակտիվ հասարակական խմբերի ներկայացուցիչներին հրավիրել համայնքի ավագանու նիստերին:

607. Համայնքի ղեկավարի և համայնքի ավագանու որոշումների մեկական օրինակ տեղադրել համայնքի ղեկավարի նստավայրի հանրության համար մատչելի վայրերում:

608. Հրապարակել բոլոր այն որոշումները, որոնք վերաբերում են պետության կամ միջազգային կազմակերպությունների կողմից տրամադրվող սերմացուների, վառելիքի, պարարտանյութերի և այլ նյութերի բաշխմանը:

609. Հասարակական կազմակերպությունների ջանքերով կազմակերպել բնակչության իրազեկման ծրագրեր, որոնց արդյունքում բնակչությանն իրավական տեղեկատվություն և խորհրդատվություն կտրամադրվի գույքային իրավունքների գրանցման, պայմանագրային հարաբերությունների հաստատման և բանկային վարկերի ստացման վերաբերյալ:

610. «Տեղական հանրաքվեի մասին» օրենքի դրույթներից ելնելով` նախաձեռնել և իրականացնել համայնքային հանրաքվե` ստեղծելով դրա նախադեպ և համայնքային հետաքրքրություն ունեցող հարցի քննարկում հանրաքվեի միջոցով:

611. Քաղաքացիական հասարակության ակտիվության ապահովման համար անհրաժեշտ է հանրային կառավարման հարաբերություններում մշտական մասնակցային դեր վերապահել գոյություն ունեցող տարաբնույթ կազմակերպություններին և հասարակական խմբերին (օրինակ, ջրօգտագործողների ընկերություններ, համայնքների միություններ, ՓՄՁ զարգացման մարզային խորհուրդ, դպրոցական խորհուրդներ և այլն):

612. Համայնքներին խրախուսելու համար մարզպետարանում ստեղծել «Տարվա համայնք» պաշտոնական մրցանակաբաշխություն, որը կնախատեսի որոշակի ֆինանսական և այլ տիպի օգնություններ շահող համայնքին:

613. Ցանկալի է Հ1 հեռուստաալիքով ունենալ «Մարզային ժամ» ծրագիր, որը պարբերաբար, Հանրապետության մասշտաբով մեկ ամսվա ընթացքում ընդգրկում մեկ հաղորդում կհատկացնի յուրաքանչյուր մարզի:

 

13.4 Մարզի զարգացման ծրագրի մշակման ինստիտուցիոնալ համակարգ

 

614. Վայոց ձորի մարզի զարգացման ծրագրի մշակման ինստիտուցիոնալ համակարգը ձևավորվել է, հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ի «Հայաստանի Հանրապետության մարզերի զարգացման ծրագրերի կազմման ու իրականացման հայեցակարգին հավանություն տալու մասին» թիվ 38 արձանագրային որոշմամբ հաստատված հայեցակարգը, ինչպես նաև 2004 թ. Վայոց ձորի մարզպետարանում «Վայոց ձորի մարզի տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները» կազմելու ժամանակ ձեռքբերված փորձը:

615. ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի 2008 թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ 88 որոշմամբ ստեղծվել են Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզային զարգացման հանձնաժողովը, Վայոց ձորի ՄԶԾ մոնիտորինգի և գնահատման աշխատանքային խումբը, ոլորտային աշխատանքային 6 խմբերը. որոնք են`

1) Վայոց ձորի ՄԶԾ կրթության մշակույթի և սպորտի ոլորտային աշխատանքային

խումբը,

2) Վայոց ձորի ՄԶԾ առողջապահության և սոցիալական ապահովության ոլորտային

աշխատանքային խումբը,

3) Վայոց ձորի ՄԶԾ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման և

քաղաքացիական հասարակության ոլորտային աշխատանքային խումբը,

4) Վայոց ձորի ՄԶԾ քաղաքաշինության և համայնքային ենթակառուցվածքների

զարգացման ոլորտային աշխատանքային խումբը,

5) Վայոց ձորի ՄԶԾ արդյունաբերության, առևտրի, մասնավոր հատվածի և փոքր

ու միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ոլորտային աշխատանքային խումբը,

6) Վայոց ձորի ՄԶԾ գյուղատնտեսության և բնապահպանության ոլորտային

աշխատանքային խումբը:

616. ՄԶԾ կազմման աշխատանքներին շատ կարճ ժամանակահատվածում, մարզպետարանի առաջնորդությամբ միացան հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունները, տեղական ինքնակառավարման մարմինները, մարզում գործող հասարակական կազմակերպությունների որոշակի մասը, մասնագիտացված որոշ կազմակերպություններ:

617. Վայոց ձորի ՄԶԾ կազմման և իրագործման կարևոր նախապայմաններից մեկը, անկախ ինստիտուցիոնալ համակարգի կառուցվածքից, հմուտ և փորձառու կադրերի ներգրավվածությունն է, որն էլ որոշակիորեն ապահովվել է: Մարզային զարգացման հանձնաժողովում, ոլորտային աշխատանքային խմբերում, բացի մարզպետարանի աշխատակիցներից, համաձայնությամբ ընդգրկվել են նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների, հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ: ՄԶԾ ծրագրի կազմման աշխատանքների համակարգման գործում նշանակալի է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության դերը:

618. Գործող ինստիտուցիոնալ համակարգը փոփոխություններ կպահանջի, որն էլ կիրականացվի հաշվի առնելով շահագրգիռ կազմակերպությունների, մարմինների առաջարկությունները: ՄԶԾ հաստատումից հետո, ծրագրի իրականացման ընթացքում, անհրաժեշտությունից ելնելով ինստիտուցիոնալ համակարգը դինամիկ կերպով կհարմարեցվի ծրագրի իրականացման ապահովման գործին և ձեռք բերված փորձը կօգտագործվի հետագայում կազմվելիք մարզային այսպիսի ծրագրերի մշակման և իրականացման գործում:

 

Գծապատկեր 6. Վայոց ձորի մարզային զարգացման պլանավորման և

իրականացման ինստիտուցիոնալ համակարգ

.________________________________________________________.

.__   |Քաղաքականության վերլուծություն` տրամաբանական հենքով     |

.__.|     |սահմանված աշխատանքների տարեկան պլանավորման գործընթացի   |__.

|Ի ||     |(Տարեկան աշխատանքային պլան) միջոցով                     |  |

|Ր ||     .________________________________________________________.  |

|Ա ||     .____________________________________________________.      |

|Կ || ._________. .__________..___________..____________..__________. |

|Ա || |Արդյունա-| |Սոցիալական||Գյուղատնտե-||Քաղաքա-     ||Տարածքային| |

|Ն || |բերության| |ոլորտ     ||սություն և ||շինություն  ||կառավարում| |

|Ա || |ՓՄՁ և    | |կրթություն||բնապահպա-  ||Ենթակա-     ||և  տեղական| |

|Ց || |մասնավոր | |առողջապա- ||նություն   ||ռուցվածքներ ||ինքնա-    | |

|ՈՒ|| |հատվածի  | |հություն  ||           ||ճանապարհներ,||կառավարում| |

|Մ || |զարգացում| |սոց. պաշտ-||           ||ջուր, գազ   ||          | |

.__.| |         | |պանություն||           ||            ||          | |

| ._________. .__________..___________..____________..__________. |

|    /|\          /|\          /|\           /|\          /|\     |

|     .____________|_______________________________________.      |

|             .____________.     .________.                       |

|             |Պետ. բյուջե | <___|Դոնորներ|<____.      .______.   |

|   .________>|(ՄԺԾԾ և  ԿԶԾ|     .________.     |      |Մարզպե|   |

._  |         |գործընթաց)  |             .___________. |տարանի|   |

._  |         .____________.             |Մոնիտորինգի| |ՄԳ թիմ|___.

|   | .______________________.           |և          | |և  ՀԿ |

|   ._|ՀՀ Կառավարության ՄԶԾ-ի|           |գնահատման  | |սեկտոր|

|     |հաստատում             |<_______.  |համակարգ`  | .______.

|     .______________________.        |  |միջանկյալ  |    |

.__.|    .__________________.             |  |և  տարեկան |<___.

|Մ ||    |Տարածքային        | .__________.|  |հաշվետվու- |

|Շ ||    |զարգացման         | |ՏԿ նախարա-|.  |թյուններ,  |

|Ա || . >|հանձնաժ.,         |>|րություն  |   |մասնակցային|

|Կ || |  |մարզպետարան և     | .__________.   |մոնիտորինգ,|

|ՈՒ|| |  |մարզ. խորհուրդ    |                |ազդեցության|

|Մ || |  .__________________.                |գնահատում, |

.__.| .________.  |      /|\                 |տարեկան    |

|    .____________.   |                  |ժողով      |   .________.

|    |Ոլորտային   |   |                  .___________.   |ՀԿ-ներ  |

| ._>|աշխատանքային|<__|<_____________________>__________>|(ցանց)  |

| |  |խմբեր       |   |                                  |և  քաղա-|

| |  .____________.   |                                  |քացիական|

| ._____. /|\         |                                  |հասարա- |

|    .____________.   |                                  |կություն|

|    |Ֆոկուս խմբեր|<__|                                  .________.

|    .____________.   .______________________________________.

._

 

13.5 Տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի

տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր        |Արդյունքային ցուցանիշ   |Կարևոր  նախապայմաններ|

|_____________________________________________________________________|

|                     Տարածքային կառավարում                           |

|_____________________________________________________________________|

|Ոլորտային նպատակ`     |Մարզպետարանի նոր,       |Օրենսդրության        |

|Մարզում պետական       |ընդլայնված              |հստակեցում           |

|կառավարման (տարածքային|ինստիտուցիոնալ համակարգի|                     |

|կառավարման)           |արդյունավետ գործարկում  |                     |

|արդյունավետության     |Օրենսդրությամբ մարզպետին|                     |

|բարձրացում            |վերապահված              |                     |

|                      |լիազորությունների       |                     |

|                      |արդյունավետ իրականացում |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 1.           |                        |Նորմատիվ իրավական    |

|Մարզպետարանի և        |                        |դաշտի առկայություն,  |

|ՏԻՄ-երի միջև          |                        |այդ թվում` մարզային  |

|համագործակցության     |                        |մակարդակով           |

|մակարդակի բարձրացում  |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Օրենսդրական պահանջներ|

|1.1 Կառավարության     |                        |                     |

|կողմից սահմանված      |                        |                     |

|չափորոշիչների         |                        |                     |

|յուրացում             |                        |                     |

|1.2 Մարզպետարանում    |                        |                     |

|աշխատող քաղաքացիական  |                        |                     |

|ծառայողների           |                        |                     |

|մասնագիտական          |                        |                     |

|վերապատրաստման        |                        |                     |

|ապահովում             |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 2.           |Մոնիտորինգի և  գնահատման|                     |

|Մարզպետարանի          |աշխատանքների համակարգման|                     |

|վերափոխված կառավարման |և  ՄԳ հաշվետվությունների|                     |

|կազմակերպական         |ամփոփման նպատակով       |                     |

|կառուցվածք            |Սոցիալ-տնտեսական        |                     |

|                      |վարչության առանձնացում  |                     |

|                      |որպես կառուցվածքային    |                     |

|                      |ստորաբաժանում` մարզպետի |                     |

|                      |տեղակալի անմիջական      |                     |

|                      |ենթակայության ներքո     |                     |

|                      |/համապատասխան           |                     |

|                      |ենթաօրենսդրական ակտի    |                     |

|                      |ընդունում/              |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|2.1 Համապատասխան      |                        |                     |

|կարգավորող որոշման    |                        |                     |

|նախագծի ներկայացում ՀՀ|                        |                     |

|կառավարությանը        |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 3.           |3.1 Մարզպետարանի        |ՀՀ կառավարության     |

|Սոցիալական            |առանձնացված             |կողմից փորձնական     |

|ծառայությունների      |ստորաբաժանումներ        |ծրագրի իրականացման   |

|ապակենտրոնացում       |հանդիսացող սոցիալական   |ընթացք               |

|                      |ծառայությունները        |                     |

|                      |կփոխանցվեն համայնքներին |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|3.1 ՀՀ օրենսդրական    |                        |                     |

|բարեփոխումների        |                        |                     |

|իրագործում,           |                        |                     |

|համայնքներին          |                        |                     |

|համապատասխան          |                        |                     |

|տեղեկատվության        |                        |                     |

|տրամադրում            |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 4.           |4.1 համակարգիչների թիվ  |                     |

|Մարզպետարանում աշխատող|4.2 համակարգչային ցանցին|                     |

|աշխատակիցների         |միացած համակարգիչների   |                     |

|գործունեության համար  |թիվ                     |                     |

|անհրաժեշտ ժամանակակից |4.3 համակարգչային       |                     |

|տեխնիկայով ապահովում  |ծրագրերի թիվ            |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|4.1 Համակարգչային     |                        |                     |

|տեխնիկայի ձեռքբերում, |                        |                     |

|ծրագրային ապահովում և |                        |                     |

|շահագործում           |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 5.           |Գործող ինտերնետ         |. Արդեն իսկ          |

|Մարզի բոլոր քաղաքային |կենտրոնների թիվը մարզի  |  գոյություն ունի    |

|համայնքներում         |քաղաքային համայնքներում |  նման կենտրոն       |

|ինտերնետային          |                        |  Եղեգնաձոր քաղաքում:|

|կենտրոնների ստեղծում, |                        |. Հնարավոր է         |

|դրանց տեխնիկական      |                        |  օգտագործել տեղական |

|միջոցներով և          |                        |  հասարակական        |

|ինտերնետով ապահովում  |                        |  կազմակերպություննե-|

|                      |                        |  րի տեխնիկական      |

|                      |                        |  հնարավորությունները|

|                      |                        |  և  տարածքները:     |

|                      |                        |. Հանրակրթական       |

|                      |                        |  դպրոցներն ապահովված|

|                      |                        |  են համակարգչային   |

|                      |                        |  տեխնիկայով:        |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|5.1 Համակարգչային     |                        |                     |

|տեխնիկայի ձեռքբերում, |                        |                     |

|ծրագրային ապահովում և |                        |                     |

|շահագործում,          |                        |                     |

|5.2 Համապատասխան      |                        |                     |

|կազմակերպությունների  |                        |                     |

|հետ պայմանագրերի      |                        |                     |

|կնքում,               |                        |                     |

|5.3 Հանրակրթական      |                        |                     |

|դպրոցների հետ         |                        |                     |

|կազմակերպական         |                        |                     |

|աշխատանքների          |                        |                     |

|իրականացում:          |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 6.           |Միասնական տեղեկատվական  |                     |

|Մարզպետարանի և        |ցանցում ընդգրկված       |                     |

|համայնքների միջև      |համայնքների թիվը        |                     |

|միասնական տեղեկատվական|                        |                     |

|ցանցի ստեղծում        |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Մարզպետարանում և     |

|6.1 Համապատասխան      |                        |համայնքների մեծ      |

|տեխնիկական ապահովում, |                        |մասում գոյություն    |

|6.2 Ծրագրային         |                        |ունեն համակարգիչներ  |

|ապահովում,            |                        |                     |

|6.3 Կադրերի           |                        |                     |

|վերապատրաստում        |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 7.           |                        |Հանրապետական գործադիր|

|Մարզպետարանի և        |                        |մարմնի տարածքային    |

|հանրապետական գործադիր |                        |ծառայություններն     |

|մարմինների տարածքային |                        |ունեն իրենց          |

|ծառայությունների      |                        |գործունեությունը     |

|հարաբերությունների    |                        |կարգավորող           |

|բարելավում:           |                        |նորմատիվային-իրավական|

|                      |                        |դաշտ                 |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|7.1 Մշակել իրավական   |                        |                     |

|ակտերի նախագծեր,      |                        |                     |

|որոնցով կարգավորվում  |                        |                     |

|են պետական կառավարման |                        |                     |

|մարմինների միջև       |                        |                     |

|փոխհարաբերությունները:|                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|                        Տեղական ինքնակառավարում                      |

|_____________________________________________________________________|

|Ոլորտային նպատակ`     |1. Տեղական              |Բավարար ֆինանսական   |

|Տեղական               |ինքնակառավարման         |միջոցների            |

|ինքնակառավարման       |մարմինների կողմի        |առկայություն         |

|մարմինների            |մատուցվող               |                     |

|արդյունավետության     |ծառայությունների որակից |ՀՀ կառավարությունը   |

|բարձրացում            |բնակչության             |շարունակում է        |

|                      |բավարարվածության աստիճան|ապակենտրոնացման      |

|                      |2. Համայնքային          |քաղաքականությունը:   |

|                      |մակարդակում հավաքագրվող |                     |

|                      |հարկեր և  տուրքեր,      |                     |

|                      |% նախորդ տարվա նկատմամբ |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 1.           |1.1 Համայնքային         |. գոյություն ունի    |

|Համայնքային բյուջեների|բյուջեների հավաքագրման  |բյուջետային ոլորտի   |

|հավաքագրման           |մակարդակ (% պլանավորված |հստակ կերպով         |

|ցուցանիշների աճ       |եկամուտների նկատմամբ)   |կարգավորվող          |

|                      |                        |օրենսդրություն       |

|                      |                        |. համայնքային        |

|                      |                        |բյուջեների հարկային  |

|                      |                        |եկամուտների          |

|                      |                        |հավաքագրման աստիճանի |

|                      |                        |բարձրացում           |

|                      |                        |. յուրաքանչյուր տարի |

|                      |                        |ավելանում են պետական |

|                      |                        |բյուջեից համայնքային |

|                      |                        |բյուջեներին          |

|                      |                        |տրամադրվող           |

|                      |                        |դոտացիաների ծավալները|

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|1.1 Հստակեցնել հողի   |                        |                     |

|հարկի, գույքահարկի և  |                        |                     |

|տուրքերի բազաները     |                        |                     |

|1.2 Կազմել նախորդ     |                        |                     |

|տարիներից կուտակված   |                        |                     |

|ապառքների մարման      |                        |                     |

|ժամանակացույց և       |                        |                     |

|հետևողականորեն        |                        |                     |

|միջոցներ ձեռնարկել    |                        |                     |

|դրանց մարման          |                        |                     |

|ուղղությամբ:          |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 2.           |2.1. Համայնքների        |. Գործող օրենսդրական |

|Համայնքների վարչական  |վարչական սահմաններից    |դաշտը նպաստավոր է:   |

|սահմաններից դուրս     |դուրս գտնվող պետական    |. Մյուս մարզերում ևս |

|գտնվող պետական        |սեփականության հողերը    |աշխատանքներն ընթացքի |

|սեփականության հողերը  |կփոխանցվեն համայնքներին |մեջ են:              |

|փոխանցել համայնքներին |2.2 Հողերի գոտիավորման  |                     |

|                      |և  օգտագործման սխեմաներ |                     |

|                      |ունեցող համայնքների թիվը|                     |

|                      |2.3 Մշակված գլխավոր     |                     |

|                      |հատակագծեր ունեցող      |                     |

|                      |համայնքների թիվը        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|2.1 Համայնքների       |                        |                     |

|վարչական սահմաններից  |                        |                     |

|դուրս գտնվող պետական  |                        |                     |

|սեփականության հողերի  |                        |                     |

|փոխանցում համայնքներին|                        |                     |

|2.2 Հողերի գոտիավորման|                        |                     |

|և  օգտագործման        |                        |                     |

|սխեմաների կազմում     |                        |                     |

|2.3 Բնակավայրերի      |                        |                     |

|գլխավոր հատակագծերի   |                        |                     |

|կազմում               |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 3.           |3.1. ժամանակակից        |Նոր ընտրված տեղական  |

|Տեղական               |տեխնիկայի և  կապի       |իշխանությունները     |

|ինքնակառավարման       |միջոցներով վերազինված   |շարունակում են       |

|մարմինների տեխնիկական |աշխատատեղերի քանակը, %  |համայնքային          |

|և  մասնագիտական       |3.2. Վերապատրաստում     |կարողությունների     |

|հմտությունների        |անցած և  վկայականներ    |զարգացման համար      |

|զարգացում             |ստացած համայնքային      |մշակված մոտեցումների |

|                      |ծառայողների թիվը        |կիրառումը            |

|                      |3.3. Վերապատրաստում     |                     |

|                      |ստացած                  |                     |

|                      |համայնքապետարանների     |                     |

|                      |աշխատողների թիվը        |                     |

|                      |3.4. Տեղեկատվական       |                     |

|                      |համակարգ ունեցող        |                     |

|                      |համայնքների թիվը        |                     |

|                      |3.5 Մասնագիտական        |                     |

|                      |որակավորում ստացած      |                     |

|                      |ՏԻՄ-երի ղեկավարների և   |                     |

|                      |ավագանու անդամների թիվը |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Համապատասխան         |

|3.1 Համայնքների       |                        |մարդկային ռեսուրսների|

|աշխատակազմի           |                        |առկայություն         |

|աշխատատեղերի          |                        |                     |

|վերազինում ժամանակակից|                        |                     |

|տեխնիկայի և  կապի     |                        |                     |

|միջոցներով            |                        |                     |

|3.2 Մարզում           |                        |                     |

|համայնքային           |                        |                     |

|ուսումնական կենտրոնի  |                        |                     |

|հիմնում               |                        |                     |

|3.3 Համայնքների       |                        |                     |

|վարչական-տեղեկատվական |                        |                     |

|համակարգի ձևավորում   |                        |                     |

|3.4 ՏԻՄ-երի           |                        |                     |

|ղեկավարների և         |                        |                     |

|ավագանու անդամների    |                        |                     |

|մասնագիտական          |                        |                     |

|որակավորման բարձրացում|                        |                     |

|վերապատրաստման միջոցով|                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 4.           |4.1. ժամանակակից        |Գործող օրենսդրական   |

|Միջհամայնքային        |տեխնիկայի և  կապի       |դաշտը նպաստավոր է:   |

|միավորումների         |միջոցներով վերազինված   |                     |

|կարողությունները      |միջհամայնքային          |                     |

|բարձրացվել են         |միավորումների քանակը, % |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Համայնքները սատարում |

|4.1 Միջհամայնքային    |                        |են միջհամայնքային    |

|միավորումներին        |                        |միավորումների        |

|տեխնիկական աջակցության|                        |ստեղծման գաղափարին:  |

|տրամադրում            |                        |                     |

|4.2 Միջհամայնքային    |                        |                     |

|միավորման շենքային    |                        |                     |

|պայմանների բարելավում |                        |                     |

|4.3 Միջհամայնքային    |                        |                     |

|միավորումների         |                        |                     |

|շրջանակներում         |                        |                     |

|աղբահեռացման գործընթաց|                        |                     |

|սկսել                 |                        |                     |

|4.4 Միջհամայնքային    |                        |                     |

|միավորումների իրավական|                        |                     |

|հիմքերի ամրապնդում    |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 5.           |5.1.ՄԶԾ և  համայնքների  |Ֆինանսական միջոցների |

|Համայնքների քառամյա   |քառամյա զարգացման       |առկայություն         |

|զարգացման ծրագրերի    |ծրագրերի                |                     |

|մշակման որակի         |համապատասխանեցման       |Համապատասխան         |

|բարձրացում և          |դասընթացներին մասնակցած |մարդկային ռեսուրսների|

|համապատասխանեցում     |աշխատակազմի թիվը        |առկայություն         |

|մարզային զարգացման    |5.2. ՄԶԾ-ին             |                     |

|ծրագրին               |համապատասխանեցված       |                     |

|                      |համայնքային զարգացման   |                     |

|                      |ծրագրերի թիվը           |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |                     |

|5.1. ՄԶԾ-ի և          |                        |                     |

|համայնքների քառամյա   |                        |                     |

|զարգացման ծրագրերի    |                        |                     |

|համապատասխանեցում     |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 6.           |6.1 Տարբեր հաղորդումների|Ֆինանսական միջոցների |

|Համայնքային           |միջոցով հանրության      |առկայություն         |

|մակարդակում ՀԿ-ների և |իրազեկված հաղորդումների |Համապատասխան         |

|ԶԼՄ-ների դերի         |թիվը                    |մարդկային ռեսուրսների|

|բարձրացում            |6.2. Բնակչությանը       |առկայություն         |

|                      |ուսուցում անցկացնող     |                     |

|                      |ՀԿ-ների թիվը            |                     |

|                      |յուրաքանչյուր համայնքում|                     |

|                      |տարեկան 1 անգամ         |                     |

|                      |6.3 Բուկլետների         |                     |

|                      |տեղեկատվական թերթիկների |                     |

|                      |թիվը յուրաքանչյուր      |                     |

|                      |հանդիպման համար 25-30   |                     |

|                      |բուկլետ կամ տեղեկատվական|                     |

|                      |թերթիկ                  |                     |

|                      |6.4. Ավագանու անդամների |                     |

|                      |կողմից համայնքի         |                     |

|                      |բնակչությանը ներկայացված|                     |

|                      |հաշվետվությունների թիվը |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Ֆինանսական միջոցների |

|6.1. Տարբեր թեմատիկ   |                        |առկայություն         |

|հաղորդումների միջոցով |                        |Համապատասխան         |

|հանրության իրազեկում; |                        |մարդկային ռեսուրսների|

|6.2. Համայնքների      |                        |առկայություն         |

|բնակչության           |                        |                     |

|իրազեկության          |                        |                     |

|բարձրացում`           |                        |                     |

|հասարակական           |                        |                     |

|կազմակերպությունների  |                        |                     |

|միջոցով               |                        |                     |

|6.3. Բուկլետների,     |                        |                     |

|տեղեկատու թերթիկների  |                        |                     |

|տարածում/բացատրում    |                        |                     |

|բնակչությանը          |                        |                     |

|6.4. Ավագանու և       |                        |                     |

|բնակչության կապի      |                        |                     |

|ամրապնդում ՀԿ-ների    |                        |                     |

|նախաձեռնությամբ       |                        |                     |

|6.5. Համայնքներում    |                        |                     |

|դրամահավաքի միջոցներով|                        |                     |

|ծրագրերի իրականացման  |                        |                     |

|դեպքում նախատեսել     |                        |                     |

|ֆինանսական միջոցներ`  |                        |                     |

|տվյալ միջոցառման      |                        |                     |

|իրագործման ընթացքի    |                        |                     |

|մասին տեղեկատվության  |                        |                     |

|տարածման համար        |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 7.           |Յուրաքանչյուր տարածքում |Ֆինանսական միջոցների |

|Հասարակական           |հասարակական վերլուծական |առկայություն         |

|վերլուծական           |կենտրոնների թիվը        |Համապատասխան         |

|տեղեկատվական          |                        |մարդկային ռեսուրսների|

|կենտրոնների ստեղծում  |                        |առկայություն         |

|ՀԿ-ների հիմքի վրա     |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |                        |Ֆինանսական միջոցների |

|7.1 Մարզի համայնքների |                        |առկայություն         |

|իրավական տեղեկատվական |                        |Համապատասխան         |

|բազայի ստեղծում       |                        |մարդկային ռեսուրսների|

|                      |                        |առկայություն         |

|______________________|________________________|_____________________|

|Արդյունք 8.           |                        |                     |

|ՄԶԾ-ների              |                        |                     |

|ինստիտուցիոնալ և  ՄԳ  |                        |                     |

|համակարգերի           |                        |                     |

|արմատավորում          |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|Միջոցառումներ         |8.1. Հաստատված          |Անհրաժեշտ ֆինանսական |

|8.1. ՄԶՀ-ների և       |տեխնիկական առաջադրանքներ|միջոցները            |

|ՈԱԽ-ների անդամների    |8.2 ՄԶՀ-ի համապատասխան  |տրամադրվում են       |

|տեխնիկական            |որոշում` հաստատված      |                     |

|առաջադրանքների        |մարզպետի կողմից         |Ֆինանսական միջոցները |

|հաստատում             |8.3. Փոխըմբռնման        |առկա են              |

|8.2. Առաջնահերթ       |հուշագրի կնքում         |                     |

|ծրագրերի ընտրության   |8.4 Տարեկան կտրվածքով   |Ֆինանսական միջոցները |

|հստակ չափանիշների     |իրականացված ՄԳ          |առկա են              |

|մշակում և  հաստատում  |ուսումնասիրությունների  |                     |

|8.3. ՀԿ ցանցի հետ     |թիվ                     |                     |

|ՈԱԽ-ներում և  ՄԶՀ-ում |Տարվա ընթացքում         |                     |

|ՀԿ-ների               |պատրաստված ՄԳ           |                     |

|ներկայացուցիչների     |հաշվետվությունների քանակ|                     |

|անդամակցությունը      |8.5. Կիսամյակային և     |                     |

|կարգավորող փոխըմբռնման|տարեկան հրապարակված     |                     |

|հուշագրի կնքում       |հաշվետվությունների թիվը |                     |

|8.4. ՄԳ համակարգի     |2010-13 թթ.-երին        |                     |

|շարունակականության    |                        |                     |

|ապահովում             |                        |                     |

|8.5. Իրազեկման        |                        |                     |

|միջոցառումների        |                        |                     |

|իրականացում           |                        |                     |

._____________________________________________________________________.

 

14 ՄՈՆԻՏՈՐԻՆԳԻ ԵՎ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

 

619. ՄԶԾ առաջընթացի տեսանկյունից չափազանց կարևորվում է իրականացվող միջոցառումների մոնիտորինգը և գնահատումը, որն անհրաժեշտ է նաև նպատակային շահագրգիռ կողմերի հետ հետադարձ կապի պահպանման և նրանց տեսակետներն ու կարիքները հաշվի առնելու համար:

620. Մոնիտորինգի և գնահատման հայեցակարգի մշակման, իսկ հետագայում նաև դրա իրականացման նպատակով ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ 88 որոշմամբ հաստատվել է մոնիտորինգի և գնահատման աշխատանքային խմբի կազմը, որտեղ ընդգրկվել են մարզպետարանի ոլորտային ստորաբաժանումների ղեկավարներ և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ: Խմբերի ղեկավարը Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ է:

621. ՄԳ համակարգով նախատեսված խմբի գործունեության արդյունքները ամփոփվում են ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վարչության կողմից:

622. Ընդհանուր առմամբ, ՄԶԾ ՄԳ-ն մի համակարգ է, որը.

1) համապատասխանում է ԿԶԾ-ի մոնիտորինգի համակարգին,

2) ապահովում է այնպիսի մի մոտեցում, որը թույլ է տալիս ուշադրության

կենտրոնում պահել առաջնայնություններն արտացոլող ցուցանիշները,

հանգեցնում է հուսալի արդյունքի, ինչպես նաև երաշխավորում է ներդրված

միջոցների դիմաց ցանկալի որակ` հատկապես միջոցների սահմանափակության

պարագայում,

3) ճկուն է ՄԶԾ-ի փոփոխվող կարիքների հանդեպ,

4) նպաստում է վճռորոշ ցուցանիշների համար համայնքային մակարդակի

տվյալների ստեղծմանը,

5) թափանցիկ է և ապահովում է արդյունքների մասին լայն իրազեկումը:

623. ՄԶԾ-ի իրականացմանն աջակցելու, աշխատանքները համակարգելու, ինչպես նաև ՄԳ իրականացման համար պլանավորված միջոցառումները, արդյունքները և ֆինանսական ներդրումները ամփոփ ներկայացնող փաստաթղթի առկայության նպատակով մշակվում է Տարեկան աշխատանքային պլան (ՏԱՊ), որի նպատակն է.

1) Համախմբել բոլոր նախատեսվող միջոցառումները ՄԶԾ նպատակների իրականացման

համար

2) Ներառել միջոցառումների իրականացման ցուցանիշները և արդյունքները

տրամաբանական հենքում

3) Սահմանել այն կազմակերպությունները, որոնք պատասխանատու են կոնկրետ

միջոցառումների իրականացման համար

4) Կոնկրետացնել միջոցառումների իրականացման ժամկետները

5) Սահմանել ֆինանսական միջոցներով չապահովված միջոցառումների համար

ֆինանսավորման ռազմավարությունը:

624. Ընդհանուր առմամբ ՏԱՊ-ում ներկայացվում են այն միջոցառումները, որոնց իրականացման համար պատասխանատու է մարզպետարանը, ինչպես նաև արձանագրվում են այն հիմքերը, որոնց վրա կառուցվելու են մոնիտորինգի աշխատանքները: Այս փաստաթղթում ներկայացվում է նաև ֆինանսական խնդիրների նկարագիրը, ինչպես նաև ֆինանսական միջոցներով դեռևս չապահովված միջոցառումների իրականացման համար ֆինանսական աղբյուրների բացահայտման ռազմավարությունը:

625. ՏԱՊ-ի բոլոր նախատեսվող միջոցառումները ամփոփված են Տրամաբանական հենքում:

626. Տրամաբանական հենքն օգնում է.

1) նկարագրել այն խնդիրները, որոնց իրականացմանն ուղղված է տվյալ

միջոցառումը

2) բացահայտել այն կարևոր նկատառումները, որոնք պետք է հաշվի առնել

արտաքին գործոնների առումով, քանի որ դրանք կարող են ազդել դրված

գերակա նպատակների իրականացման վրա

3) սահմանել այն ցուցանիշները, որոնք կիրառվելու են տվյալ նպատակի

իրականացումը չափելու համար

4) բացահայտել, թե որ աղբյուրներից են ստացվելու յուրաքանչյուր ցուցանիշը

չափելու համար անհրաժեշտ տվյալները

5) հատկորոշել այն միջոցառումները, որոնք անհրաժեշտ է իրականացնել, ինչպես

նաև սահմանել այն ժամկետները, որոնց սահմաններում պետք է իրականացվեն

տվյալ նպատակները

6) բացահայտել անհրաժեշտ միջոցները և ներդրումները:

627. ՄԶԾ մոնիտորինգի համակարգը համապատասխանեցված է ՀՀ ԿԶԾ-ի մոնիտորինգի համակարգին և ներառում է այն բոլոր ցուցանիշները, որոնք հնարավոր կլինի գնահատել մարզային մակարդակով:

628. ԿԶԾ մոնիտորինգի համակարգում տեղ են գտել 177 ցուցանիշ, որոնցից 36-ը համարվում են հիմնական և վերաբերում են վերջնական ցուցանիշներին, 141-ը` գործոնային և վերաբերում են միջանկյալ ցուցանիշներին: Այդ ցուցանիշները դասակարգվում են ըստ հետևյալ բաղադրիչների`

1) Աղքատության կրճատում և բարեկեցության աճ

2) Կրթություն

3) Առողջապահություն

4) Հիմնական հանրային ծառայություններ և բնակարանային հիմնախնդիրներ

5) Քաղաքացիական մեկուսացվածություն և անհավասարություն

6) Բնապահպանական կայուն զարգացում

629. ՄԶԾ ՄԳ իրականացման փուլում կարևոր է նաև, որ մարզպետարանը համագործակցի ԿԶԾ քարտուղարության հետ, քանի որ ՄԶԾ-ներում նախատեսվում են մի շարք միջոցառումներ, որոնց իրականացումը պետք է ապահովեն հենց մարզպետարանները: Դրանք են.

1) ԿԶԾ-ով նախատեսված մարզում իրականացվող միջոցառումների մոնիտորինգ

2) Մարզի մակարդակով ԿԶԾ-ի ցուցանիշների մոնիտորինգ և վերլուծություն

3) Պետական աջակցության կարիք ունեցող ընտանիքների մոնիտորիգ և գնահատում

4) Քաղաքացիական հասարակության կառույցների զարգացում

5) ԿԶԾ-ի մասին հանրության իրազեկության բարձրացում:

630. ՄԶԾ-ն ունի մոնիտորինգի և գնահատման համապարփակ հայեցակարգ, որը բաղկացած է չորս հիմնական բաղադրիչներից.

1) քաղաքականության ուսումնասիրում,

2) ՄԶԾ ցուցանիշների և թիրախների վերանայում,

3) մասնակցային մոնիտորինգ և գնահատում

4) ազդեցության գնահատում:

631. Քաղաքականության վերլուծության հիմքը ՏԱՊ-ի տրամաբանական հենքն է և մոնիտորինգի այս տեսակի ժամանակ ՄԳ խումբը քննության է առնում նախատեսված միջոցառումների առաջընթացը, բացահայտում է խոչընդոտները և հետազոտում անելիքները:

632. ՄԶԾ-ի ցուցանիշները և ոլորտները վերանայվում, խմբավորվում են ըստ ՄԶԾ-ի կարևորագույն թեմաների, այն է`

1) Տնտեսական զարգացում

2) Կենսամակարդակ

3) ՓՄՁ զարգացում

4) Գյուղատնտեսության զարգացում

5) Առողջապահություն

6) Կրթություն

7) Սոցիալական պաշտպանություն

8) Համայնքային զարգացում

9) Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն

633. Հաստատված ժամանակացույցի համաձայն ՀԿ-ների կողմից իրականացվում է մասնակցային մոնիտորինգի և գնահատման միջոցառում` մասնակցային որևէ մեթոդաբանության կիրառմամբ:

634. Մասնագիտական անկախ գնահատում իրականացնելու նպատակով, կազմակերպվում է ՄԶԾ որևէ ոլորտի միջոցառումների ազդեցության գնահատում: Այս հետազոտությունները թույլ են տալիս.

1) անցկացնել քաղաքականության ուսումնասիրության ու ցուցանիշների

մոնիտորինգի եզրակացությունների համադրում

2) ստանալ ՄԶԾ-ի իրականացման ու արդյունքների խորացված պատկեր` ըստ

առանձին կարևորագույն ոլորտների և ունենալ մի մեխանիզմ, որի շնորհիվ

կարելի է տեղերից ստանալ ՄԶԾ-ի արդյունավետության վերաբերյալ կարծիքներ

(ինչպես, օրինակ, աղքատների համար առանձին ծառայությունների

մատչելիությունը):

635. ՄԳ համակարգի առաջին և երկրորդ տարրերն իրականացվում են մարզպետարանի ՄԳ խմբի կողմից: Այս երկու տարրերը կարելի է համարել ներքին մոնիտորինգ և գնահատում: Իսկ երրորդ և չորրորդ տարրերը համարվում են արտաքին ՄԳ տեսակ, քանի որ դրանք հիմնականում իրականացվում են քաղաքացիական հասարակության սուբյեկտների և անկախ մասնագետների կողմից` ապահովելով նաև ՄԳ համակարգի համապարփակությունը և չեզոքությունը: Բացի այդ այս տարրերի առկայությունը թույլ է տալիս հանրության լայն շրջանակներին մասնակցելու և վերահսկելու մարզային մակարդակում զարգացման նախաձեռնությունների պլանավորման, իրականացման և գնահատման գործընթացները: Կարևոր է նշել նաև, որ վերջին երկու տարրերը հնարավորություն են տալիս քանակական տվյալները համալրել որակական գնահատականներով, ինչն ամբողջական է դարձնում ՄԳ ընդհանուր պատկերը և օգնում բարձրացնել պլանավորման արդյունավետությունը:

636. Այնուամենայնիվ, ՄՄԳ և ազդեցության գնահատումը ևս համակարգվում է մարզպետարանի ՄԳ խմբի կողմից, քանի որ վերջինս պատասխանատու է ողջ համակարգի գործառնության համար: Սակայն, այս պարագայում մարզպետարանի ՄԳ խմբի մասնակցությունը սահմանափակվում է իրականացնողներին ցուցաբերվող տեխնիկական աջակցությամբ և տեղեկատվության տրամադրմամբ: Այսպիսով` ամրապնդվում է նաև կապը մարզպետարանի և մարզի քաղաքացիական հասարակության խմբերի հետ:

 

Գծապատկեր 7. Մարզպետարանի ՄԳ խմբի գործառույթները` ըստ ՄԶԾ ՄԳ

տարրերի

.___________________________.

|. ՄԳ գործընթացի համակարգում|

|  և  վերահսկում            |

|. ՄԳ համակարգի ֆինանսական  |

|  և  տեխնիկական ապահովում  |

.|. ՄԳ տարեկան               |_.

||  սեմինար-խորհրդակցության  | |

||  կազմակերպում             | |

||. Տարեկան ՄԳ հաշվետվության | |

||  նախագծի ներկայացում      | |  .__________.

||  մարզխորհրդի հաստատմանը   | |  |ՄԳ տարրերը|<____.

.________________. |.___________________________. |  .__________.     |

|ՄԳ խմբի ղեկավար`| |.___________________________. |  .______________. |

|մարզպետի տեղակալ|>||. Տեխնիկական առաջադրանքի   | |  |Քաղաքականու-  | |

.________________. ||  մշակում, ՀԿ-ների և       | | .|թյունների     |>|

||  փորձագետների ընտրության  | | ||ուսումնասիրում| |

||  չափանիշների սահմանում և  | .>|.______________. |

||  բաց մրցույթի հայտարարում | .>|                 |

||. Ընտրող հանձնաժողովի      |.| |.______________. |

||  ստեղծում և  բաց մրցույթի ||| ||ՄԶԾ           | |

||  կազմակերպում             ||| .|ցուցանիշների  |>|

.|. ՀԿ-ներին և  փորձագետներին|||  |և  թիրախների  | |

|  աջակցության ապահովում    |||  |վերանայում    | |

|. Հաշվետվությունների       |||  .______________. |

|  հաստատում, ներառում      |||                   |

|  Տարեկան ՄԳ               |||                   |

|  հաշվետվությունում        |||                   |

.___________________________.||                   |

.___________________________.||  .______________. |

|. ՏԱՊ-ի տրամաբանական հենքի ||| .|Մասնակցային ՄԳ|>|

|  առաջընթացի վերլուծություն||| |.______________. |

|. ՄԶԾ և  մարզային          |.|>|                 |

|  մակարդակում ԿԶԾ          | | |.______________. |

|  ցուցանիշների             |.|>||Ազդեցության   | |

.|  վերլուծություն           ||. .|գնահատում     |>.

||. ՄԳ կիսամյակային և        ||   .______________.

||  տարեկան                  ||

||  հաշվետվությունների       ||

||  պատրաստում               ||

||. ՄԳ տարեկան հաշվետվության ||

||  ներկայացում              ||

.________________. |.___________________________.|

|ՄԳ խումբ        |>|.___________________________.|

.________________. ||. Տեխնիկական առաջադրանքի   ||

||  մշակում                  ||

||. Մասնակցություն` ընտրող   ||

||  հանձնաժողովի             ||

||  աշխատանքներին            ||

||. ՀԿ-ներին և  փորձագետներին|.

||  իրազեկում` ՄԶԾ և  ՏԱՊ-ի  |

||  միջոցառումների և         |

||  ոլորտային                |

.|  քաղաքականությունների     |

|  վերաբերյալ               |

|. ՀԿ-ների և  փորձագետների  |

|  աշխատանքներին աջակցության|

|  ապահովում                |

|. Հաշվետվությունների       |

|  հաստատում, ներառում      |

|  Տարեկան ՄԳ               |

|  հաշվետվությունում        |

.___________________________.

 

637. Յուրաքանչյուր տարվա ընթացքում, սկսած հունվարից մոնիտորինգի տվյալները օգտագործվում են ՄԶԾ-ի տարեկան վերանայման և ՏԱՊ-ի մշակման նպատակով: Ընդհանուր առմամբ, ՄԳ ցիկլը ենթադրում է.

1) միջանկյալ (կիսամյակային) ընթացիկ հաշվետվություն, որը պատրաստվում է

հուլիս-օգոստոս ամիսներին և հիմնվում է քաղաքականությունների

ուսումնասիրության վրա

2) տարեկան հաշվետվություն, որը պատրաստվում է տարվա վերջում և հաջորդ

տարվա սկզբին: Այն կազմվում է ՄԳ համակարգի բոլոր տարրերի վերաբերյալ

առկա հաշվետվությունների ամփոփ վերլուծության արդյունքում

3) մոնիտորինգի սեմինար-խորհրդակցություն, որը անց է կացվում հաջորդ տարվա

մարտ ամսին, որի ընթացքում բոլոր ներգրավված կողմերի հետ միասին

քննության են առնվում մոնիտորինգի տարեկան ընթացիկ հաշվետվությունը և

սահմանվում են հաջորդ տարվա հիմնական խնդիրները:

638. ՄԳ հաշվետվությունները - Մոնիտորինգի միջանկյալ և տարեկան հաշվետվությունները պատրաստվում են մարզպետարանի ՄԳ խմբի կողմից:

639. Միջանկյալ հաշվետվությունը ներառում է տրամաբանական հենքի հիման վրա կատարած քաղաքականությունների վերլուծության արդյունքները: Այն մշակվում է ՏԱՊ-ի տարվա առաջին կիսամյակում իրականացված և իրականացվելիք միջոցառումների առաջընթացի գնահատման արդյունքում: Միջանկյալ հաշվետվությունը պատրաստվում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին:

640. Տարեկան հաշվետվությունը ամփոփում է տարվա ընթացքում ՏԱՊ-ով նախատեսված բոլոր միջոցառումների վերաբերյալ ՄԶԾ ՄԳ համակարգի չորս տարրերի իրականացումից ստացված արդյունքների ամփոփ վերլուծությունները: Այն պատրաստվում է դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին և ներառում է հետևյալ բաժինները.

1) ԿԶԾ-ի մոնիտորինգի պետական համակարգի ամփոփագիրը` շեշտը դնելով մարզին

հատուկ հիմնախնդիրների վրա,

2) ՄԶԾ-ի շրջանակներում իրականացված միջոցառումները և դրանց գծով

կատարված ծախսերը,

3) Տարվա ընթացքում իրականացված գնումները,

4) ՄԶԾ-ով սահմանված միջոցառումների իրականացման ընթացքի ամփոփումը,

քաղաքականությունների ուսումնասիրության արդյունքները` տարվա կտրվածքով,

5) Տարեկան առաջընթացը` ՄԶԾ-ի մոնիտորինգի ցուցանիշների նկատմամբ,

6) Մասնակցային մոնիտորինգի և գնահատման ամփոփ արդյունքները,

7) Ազդեցության գնահատման ամփոփ արդյունքները,

8) Հաջորդ տարվա հիմնախնդիրներ, այդ թվում` քաղաքականությունների

ուրվագծում:

641. ՄԳ տարեկան հաշվետվությունը պատրաստելուց հետո կազմակերպվում է ՄԳ արդյունքները ամփոփող տարեկան սեմինար-խորհրդակցություն, որին մասնակցում են ինչպես մարզային խորհրդի, այնպես էլ քաղաքացիական հասարակության և դոնոր կազմակերպությունների ներկայացուցիչները: Տարեկան սեմինար-խորհրդակցությունը կազմակերպվում է մոնիտորինգային գործունեության վերաբերյալ եզրակացությունների Սեմինար-խորհրդակցությունը պետք է դիտվի նաև որպես կարևոր մի նախաձեռնություն քաղաքացիական հասարակությունը ՄԶԾ-ի մոնիտորինգի մեջ ընդգրկելու, ինչպես նաև ՄԶԾ-ի հաջողությունները ցուցադրելու և նոր դոնորներ ներգրավելու համար:

642. Մոնիտորինգի խմբի աշխատանքներին պարբերաբար պետք է հետևի Մարզային խորհրդի կազմում ընդգրկված մարզային զարգացման հանձնաժողովը: Նրա դերը վճռորոշ է մոնիտորինգի համակարգի կայացման և արդյունավետ գործառնության ապահովման գործում:

643. Չափազանց կարևոր է ՄԶԾ ՄԳ համակարգի ինստիտուցիոնալացմանն ուղղված քայլերի իրականացումը: Խոսքը վերաբերում է հատկապես մասնակցային ՄԳ-ին և ազդեցության գնահատմանը:

644. Այս համակարգի կենսունակության և հետագա զարգացման երաշխիքը կլինի ՄԳ-ի որպես մարզային զարգացման ինստիտուցիոնալ համակարգի անբաժանելի մասի ամրագրումը ՄԶԾ մոդելի բաղադրիչների կազմում: Այս համակարգի արմատավորումը հնարավորություն է տալիս առավել արդյունավետ իրականացնել ԿԶԾ-ի ՄԳ համակարգը մարզային մակարդակում, բարձրացնել տարբեր դոնորների կողմից այս բնագավառում իրականացվող միջոցառումների հասցեականությունը:

 

ՄԶԾ մոնիտորինգի և գնահատման ընթացակարգը

._____________________________________________________________________.

|Մոնիտորինգի |Իրականացման|Իրականացման ընթացակարգը|Արդյունքը|Իրականաց- |

|և  գնահատման|նպատակը    |                       |         |նող       |

|բաղադրիչը   |           |                       |         |կողմը     |

|____________|___________|_______________________|_________|__________|

|Քաղաքականու-|Տարին երկու|. ՏԱՊ-ի տրամաբանական   |Կիսամյա- |Մարզպետա- |

|թյան        |անգամ`     |  հենքով նախատեսված    |կային    |րանի ՄԳ   |

|վերանայում  |ՏԱՊ-ի      |  միջոցառումների, դրանց|հաշվետ-  |խումբ     |

|            |նկատմամբ   |  արդյունքների և       |վություն |          |

|            |առաջընթացը |  թիրախների            |         |          |

|            |չափելու    |  վերլուծություն:      |         |          |

|            |նպատակով:  |. ՏԱՊ-ի իրականացման    |         |          |

|            |           |  ընթացքում ծագած      |         |          |

|            |           |  հիմնախնդիրների       |         |          |

|            |           |  բացահայտում:         |         |          |

|            |           |. Հաշվետու հաջորդ      |         |          |

|            |           |  ժամանակաշրջանում     |         |          |

|            |           |  իրականացվելիք        |         |          |

|            |           |  միջոցառումների       |         |          |

|            |           |  արդյունավետության    |         |          |

|            |           |  բարձրացմանն ուղղված  |         |          |

|            |           |  հանձնարարականների    |         |          |

|            |           |  մշակում:             |         |          |

|            |           |. Արդյունքների         |         |          |

|            |           |  վերլուծություն և     |         |          |

|            |           |  հաշվետվության        |         |          |

|            |           |  պատրաստում:          |         |          |

|            |           |. Շահագրգիռ բոլոր      |         |          |

|            |           |  կողմերի իրազեկում:   |         |          |

|____________|___________|_______________________|_________|__________|

|ՄԶԾ         |ՄԶԾ-ի ցու- |. ՄԶԾ և  մարզային      |Մոնիտո-  |Մարզպետա- |

|ցուցանիշների|ցանիշների  |  մակարդակում ԿԶԾ      |րինգի և  |րանի ՄԳ   |

|և  թիրախների|վերլուծու- |  առաջընթացը գնահատող  |գնահատման|խումբ     |

|վերլուծու-  |թյուն և    |  ելակետային           |տարեկան  |          |

|թյուն       |ցուցակի    |  ցուցանիշների         |հաշվետ-  |          |

|            |թարմացում: |  հավաքագրում:         |վություն |          |

|            |           |. Վերոհիշյալ           |         |          |

|            |           |  ցուցանիշների         |         |          |

|            |           |  թարմացում:           |         |          |

|            |           |. Ցուցանիշների         |         |          |

|            |           |  համեմատական          |         |          |

|            |           |  վերլուծություն` ՄԶԾ  |         |          |

|            |           |  ազդեցությունը        |         |          |

|            |           |  գնահատելու նպատակով: |         |          |

|            |           |. Արդյունքների         |         |          |

|            |           |  վերլուծություն և     |         |          |

|            |           |  հաշվետվության        |         |          |

|            |           |  պատրաստում           |         |          |

|            |           |. Շահագրգիռ բոլոր      |         |          |

|            |           |  կողմերի իրազեկում:   |         |          |

|____________|___________|_______________________|_________|__________|

|Մասնակցային |ՄԶԾ-ի      |. ՄԶԾ համապատասխան     |Մասնակցա-|Քաղաքացիա-|

|մոնիտորինգ  |առաջընթացի |  ոլորտի/ների          |յին մոնի-|կան       |

|և  գնահատում|վերաբերյալ |  ընտրություն          |տորինգի  |հասարակու-|

|            |հանրության |. ՄՄԳ մեթոդաբանության  |և        |թյան      |

|            |կարծիքների |  ընտրություն          |գնահատման|խմբեր,    |

|            |և  արձա-   |. Հետազոտական          |հաշվետվու|տեղական   |

|            |գանքների   |  գործիքների մշակում,  |թյուն (3)|ՀԿ-ներ    |

|            |վերլուծու- |  մեթոդների և          |         |          |

|            |թյուն      |  ընթացակարգերի        |         |          |

|            |           |  հստակեցում           |         |          |

|            |           |. Հետազոտական խմբի     |         |          |

|            |           |  ձևավորում            |         |          |

|            |           |. Դաշտային աշխատանքների|         |          |

|            |           |  իրականացում          |         |          |

|            |           |. Արդյունքների         |         |          |

|            |           |  վերլուծություն և     |         |          |

|            |           |  հաշվետվության        |         |          |

|            |           |  պատրաստում           |         |          |

|            |           |. Շահագրգիռ բոլոր      |         |          |

|            |           |  կողմերի իրազեկում:   |         |          |

|____________|___________|_______________________|_________|__________|

|Ազդեցության |ՄԶԾ որևէ   |. ՄԶԾ համապատասխան     |Ազդեցու- |Անկախ փոր-|

|գնահատում   |ոլորտում   |  ոլորտի/ների          |թյան     |ձագետներ  |

|            |մասնագիտա- |  ընտրություն          |գնահատման|          |

|            |կան հետա-  |. ՄՄԳ մեթոդաբանության  |հաշվետվու|          |

|            |զոտություն |  ընտրություն          |թյուն (4)|          |

|            |           |. Հետազոտական          |         |          |

|            |           |  գործիքների մշակում,  |         |          |

|            |           |  մեթոդների և          |         |          |

|            |           |  ընթացակարգերի        |         |          |

|            |           |  հստակեցում           |         |          |

|            |           |. Հետազոտական խմբի     |         |          |

|            |           |  ձևավորում            |         |          |

|            |           |. Դաշտային աշխատանքների|         |          |

|            |           |  իրականացում          |         |          |

|            |           |. Արդյունքների         |         |          |

|            |           |  վերլուծություն և     |         |          |

|            |           |  հաշվետվության        |         |          |

|            |           |  պատրաստում           |         |          |

|            |           |. Շահագրգիռ բոլոր      |         |          |

|            |           |  կողմերի իրազեկում    |         |          |

._____________________________________________________________________.

 

15 ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՎՈՐՈՒՄԸ

 

645. ՄԶԾ իրագործման համար պահանջվող ֆինանսական միջոցները և նրանց ծախսման ուղղությունները գնահատված են` պահանջվող ընդհանուր գումարը կազմում ավելի քան 43.6 մլրդ դրամ: Հաշվի առնելով առկա տնտեսական միտումները և մակրոտնտեսական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները, առանձին ոլորտների ֆինանսավորումը նախատեսվել է ոչ բոլոր ուղղություններով, իսկ արդյունաբերության, էներգետիկայի և մի քանի այլ ոլորտների ֆինանսավորումը ծրագրով չի նախատեսվել: Այդ ոլորտների համար նշվել են զարգացման համար նախատեսվող միջոցառումները, դրանց ֆինանսավորման հնարավոր ուղիները:

646. Սոցիալական ոլորտների ընդհանուր ֆինանսավորումը կազմում է 23.977 մլրդ դրամ` ծրագրի ֆինանսավորման ընդհանուր գումարի 52.3%-ը:

647. Կրթության ոլորտի ֆինանսավորումը հիմնականում ուղղված է դպրոցաշինությանը` կրթական օբյեկտների կառուցմանը և նորոգմանը: Ոլորտի ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ է շուրջ 15.529 մլրդ դրամ /ծրագրի ընդհանուր ֆինանսավորման 33.9%-ը/:

648. Մշակույթի, սպորտի և երիտասարդության հարցերի ոլորտի ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ է 5.294 մլրդ դրամ (11.5%),

649. Առողջապահության ոլորտի ֆինանսավորումը կազմում է 2,500 մլրդ դրամ (5.5%): Նախատեսվում է իրականացնել բժշկական մի շարք կենտրոնների, հիվանդանոցների շենքերի հիմնանորոգումը, անհրաժեշտ սարքավորումների ձեռքբերումը:

650. Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի ֆինանսավորման համար կպահանջվի 0.6 մլրդ դրամ (1.4%): Նախատեսվում է ֆինանսավորել թեք հարթակների կառուցումը քաղաքային համայնքների մշակութային և սպորտային կենտրոններում, առողջակրթական վերականգնողական կենտրոնի ստեղծումը, 20 հաշմանդամների համար առողջարանային ուղեգրերի ձեռքբերումը, մարզում տարբեր սպորտային միջոցառումների անցկացումը և այլն:

651. Արդյունաբերություն և էներգետիկայի ոլորտում ՄԶԾ-ով ֆինանսավորում չի նախատեսված:

652. Գյուղատնտեսության ոլորտի ֆինանսավորման համար նախատեսված է ծախսել 6.699 մլրդ դրամ (14,6%): Ոլորտի ֆինանսավորումն ուղղված է ոռոգման համակարգերի կառուցմանը, նորոգմանը, արհեստական սերմնավորման կայանների, մեքենատրակտորային պարկերի ստեղծմանը, անասնաբուժական տեղամասերի վերակառուցմանը, անասնաբուժական լաբորատորիաների վերանորոգմանը, դրանց համար անհրաժեշտ գույքի ձեռքբերմանը, գյուղական համայնքներում կրծողասպան աշխատանքների իրականացմանը:

653. Բնապահպանության ոլորտի ֆինանսավորման համար նախատեսվում է ծախսել 2.168 մլրդ դրամ (4.7%): Ֆինանսավորումը նախատեսվում է ուղղել տարածաշրջաններում որսահանդակների ստեղծմանը, Օդային և ջրային ավազանի աղտոտվածության քիմիական վերլուծության շրջիկ լաբորատորիայի ձեռքբերմանը:

654. ՓՄՁ, Զբոսաշրջության ոլորտում քանի որ Տաթևի վանական համալիրի վերանորոգման աշխատանքներն արդեն ընթացքի մեջ են, առկա տնտեսական միտումներից ելնելով, զբոսաշրջության առանձին ֆինանսավորումը ծրագրով նախատեսվել է ընդամենը 1.050 մլրդ դրամ (2.3%)` էկոտուրիզմի ենթակառուցվածքների կառուցման համար: Տաթևի վանական համալիրի վերականգնման ծրագրի իրականացման ընթացքում անհրաժեշտությունից ելնելով զբոսաշրջության ուղղությամբ իրականացվելիք ֆինանսավորումը կվերանայվի և կկատարվեն ճշգրտումներ:

655. Մարզային և համայնքային ենթակառուցվածքների ոլորտում ֆինանսավորման համար նախատեսվում է ծախսել 11.958 մլրդ դրամ (26.1%): Այստեղից պարզ է դառնում, որ մարզի ծրագրի ֆինանսավորման զգալի մասը ուղղված է ենթակառուցվածքներին:

656. Ճանապարհաշինության բնագավառում նախատեսվում է իրականացնել մարզային նշանակության ճանապարհների հիմնական նորոգումներ, շահագործում, պահպանում, ձմեռային պահպանում և մի շարք համայնքային նշանակության ճանապարհների հիմնանորոգում: Ճանապարհաշինության համար նախատեսվում է ծախսել 5.307 մլրդ դրամ (11.6%):

657. Ջրամատակարարման բնագավառում ֆինանսավորումը կազմում է 923.5 մլն դրամ (2.0%):

Մարզի համայնքների գազիֆիկացման գործընթացի շարունակման համար նախատեսվում է ծախսել 1.432 մլրդ դրամ (3.1%): Գազիֆիկացման ֆինանսավորումը կընդգրկի 33 համայնք:

Քաղաքաշինության ոլորտում, արտակարգ իրավիճակներից բնակչության և տարածքների պաշտպանության բնագավառում նախատեսվում է իրականացնել հանրակրթական դպրոցների, մանկապարտեզների, մարզադպրոցների, առողջապահական օբյեկտների, բնական և տեխնածին աղետների ռիսկի նվազեցման աշխատանքներ` քարաթափերի կանխարգելում, սողանքների, սելավների, հեղեղումների վտանգների վերացում: 2011-2014 թթ. համար նախատեսվում է ծախսել 4.195 մլրդ դրամ (9.1%):

658. ՀՀ Վայոց ձորի 2011-2014 թթ. մարզային զարգացման ծրագրի ֆինանսավորումն ըստ բնագավառների` տրված է հավելված 15.1-ում:

 

ՀԱՎԵԼՎԱԾՆԵՐ

 

Հավելված 4.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ՓՄՁ, զբոսաշրջության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2011-2014 թվականներին

 

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ|Ոլորտը    |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը |Ճեղք|

|/|          |պահանջվող|___________________________________|պլանավոր-|վածք|

|Հ|          |ֆինանսա- |2011    |2012    |2013    |2014    |ված ֆինան|    |

| |          |վորում   |        |        |        |        |սավորում |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1|   2      |    3    |    4   |    5   |    6   |    7   |    8    | 9  |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1|Մարզի ՓՄՁ | 650000.0|100000.0|100000.0|200000.0|250000.0| 650000.0| 0.0|

| |սուբյեկտ- |         |        |        |        |        |         |    |

| |ների վար- |         |        |        |        |        |         |    |

| |կավորման  |         |        |        |        |        |         |    |

| |հետ կապված|         |        |        |        |        |         |    |

| |հիմնա-    |         |        |        |        |        |         |    |

| |խնդիրների |         |        |        |        |        |         |    |

| |համար     |         |        |        |        |        |         |    |

| |ֆինանսական|         |        |        |        |        |         |    |

| |ռեսուրսնե-|         |        |        |        |        |         |    |

| |րի մատչե- |         |        |        |        |        |         |    |

| |լիության  |         |        |        |        |        |         |    |

| |ապահովում |         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |պետական   | 650000.0|100000.0|100000.0|200000.0|250000.0| 650000.0| 0.0|

| |բյուջե    |         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |դոնորներ  |   0.0   |        |        |        |        |   0.0   | 0.0|

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |այլ       |   0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |         | 0.0|

| |աղբյուրներ|         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2|Մարզի     | 400000.0| 50000.0| 50000.0|150000.0|150000.0| 400000.0| 0.0|

| |զբոսաշրջու|         |        |        |        |        |         |    |

| |թյան      |         |        |        |        |        |         |    |

| |ոլորտի եր-|         |        |        |        |        |         |    |

| |թուղիների |         |        |        |        |        |         |    |

| |վերաբերյալ|         |        |        |        |        |         |    |

| |ներդրումա-|         |        |        |        |        |         |    |

| |յին       |         |        |        |        |        |         |    |

| |փաթեթների |         |        |        |        |        |         |    |

| |պատրաստում|         |        |        |        |        |         |    |

| |և  ներդ-  |         |        |        |        |        |         |    |

| |րումների  |         |        |        |        |        |         |    |

| |ներգրավում|         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |պետական   | 400000.0| 50000.0| 50000.0|150000.0|150000.0| 400000.0| 0.0|

| |բյուջե    |         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |դոնորներ  |   0.0   |        |        |        |        |   0.0   | 0.0|

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |այլ       |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0  |   0.0  |         | 0.0|

| |աղբյուրներ|         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |Ընդամենը  |1050000.0|150000.0|150000.0|350000.0|400000.0|1050000.0| 0.0|

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |պետական   |1050000.0|150000.0|150000.0|350000.0|400000.0|1050000.0| 0.0|

| |բյուջե    |         |        |        |        |        |         |    |

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |դոնորներ  |   0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0    | 0.0|

|_|__________|_________|________|________|________|________|_________|____|

| |այլ       |   0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0    | 0.0|

| |աղբյուրներ|         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 5.1,1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի կրթության ոլորտի ռազմավարության ֆինանսավորումը

2011-2014 թվականներին

 

.______________________________________________________________________

|Հ/Հ|Ոլորտ         |Ընդամենը  |Պլանավորված ֆինանսավորում              |

|   |              |պահանջվող |_______________________________________|

|   |              |ֆինանսա-  |2011     |2012     |2013     |2014     |

|   |              |վորում    |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

| 1 |     2        |    3     |    4    |    5    |    6    |    7    |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

| 1 |Կրթական       | 3060048.5| 692338.5| 844810.0| 912900.0| 610000.0|

|   |համակարգի     |          |         |         |         |         |

|   |օբյեկտների    |          |         |         |         |         |

|   |նորոգում,     |          |         |         |         |         |

|   |կառուցում     |          |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե| 3060048.5| 692338.5| 844810.0| 912900.0| 610000.0|

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |դոնորներ      |   0.0    |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ|   0.0    |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

| 2 |Դպրոցական     |  768800.0| 192200.0| 192200.0| 192200.0| 192200.0|

|   |գույք,        |          |         |         |         |         |

|   |լաբորատոր     |          |         |         |         |         |

|   |սարքավորումներ|          |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե|  768800.0| 192200.0| 192200.0| 192200.0| 192200.0|

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |դոնորներ      |    0.0   |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ|    0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

| 3 |Կրթական       |11700283.6|1772329.1|2693389.0|3364914.2|3869651.3|

|   |համակարգի     |          |         |         |         |         |

|   |տարեկան       |          |         |         |         |         |

|   |ֆինանսավորում |          |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե|11700283.6|1772329.1|2693389.0|3364914.2|3869651.3|

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |դոնորներ      |    0.0   |         |         |         |         |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ|    0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |Ընդամենը      |15529132.1|2656867.6|3730399.0|4470014.2|4671851.3|

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե|15529132.1|2656867.6|3730399.0|4470014.2|4671851.3|

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |դոնորներ      |    0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

|___|______________|__________|_________|_________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ|    0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |

.______________________________________________________________________

.___________________ ________________________.

|Հ/Հ|Ոլորտ         | |«Ընդամենը     |Ճեղքվածք|

|   |              | |պլանավորված   |        |

|   |              | |ֆինանսավորում»|        |

|___|______________| |______________|________|

| 1 |       2      | |       8      |    9   |

|___|______________| |______________|________|

| 1 |Կրթական       | |  3060048.5   |  0.0   |

|   |համակարգի     | |              |        |

|   |օբյեկտների    | |              |        |

|   |նորոգում,     | |              |        |

|   |կառուցում     | |              |        |

|___|______________| |______________|________|

|   |պետական բյուջե| |  3060048.5   |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |դոնորներ      | |     0.0      |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |այլ աղբյուրներ| |              |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

| 2 |Դպրոցական     | |   768800.0   |  0.0   |

|   |գույք,        | |              |        |

|   |լաբորատոր     | |              |        |

|   |սարքավորումներ| |              |        |

|___|______________| |______________|________|

|   |պետական բյուջե| |   768800.0   |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |դոնորներ      | |     0.0      |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |այլ աղբյուրներ| |              |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

| 3 |Կրթական       | | 11700283.6   |  0.0   |

|   |համակարգի     | |              |        |

|   |տարեկան       | |              |        |

|   |ֆինանսավորում | |              |        |

|___|______________| |______________|________|

|   |պետական բյուջե| | 11700283.6   |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |դոնորներ      | |     0.0      |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |այլ աղբյուրներ| |              |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |Ընդամենը      | | 15529132.1   |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |պետական բյուջե| | 15529132.1   |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |դոնորներ      | |     0.0      |  0.0   |

|___|______________| |______________|________|

|   |այլ աղբյուրներ| |     0.0      |  0.0   |

.___________________ ________________________.

.______________________________________________________________________

|  |Կրթական համակարգի |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում            |

|  |օբյեկտների        |պահանջվող|_____________________________________|

|  |անվանումները      |ֆինանսա- |2011 թ. |2012 թ.  |2013 թ.  |2014 թ. |

|  |                  |վորում   |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|  |Կրթական համակարգի | 60000.0 |   0.0  | 60000.0 |   0.0   |  0.0   |

|  |օբյեկտների        |         |        |         |         |        |

|  |կառուցում         |         |        |         |         |        |

|  |ընդամենը,         |         |        |         |         |        |

|  |այդ թվում`        |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|1 |Գնիշիկի նոր դպրոցի| 60000.0 |   0.0  | 60000.0 |   0.0   |  0.0   |

|  |կառուցում         |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|  |Կրթական համակարգի |2010048.5|372338.5| 604810.0| 612900.0|420000.0|

|  |օբյեկտների        |         |        |         |         |        |

|  |նորոգում ընդամենը,|         |        |         |         |        |

|  |այդ թվում         |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 2  | 20100.0 |   0.0  | 20100.0 |   0.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|2 |Հերհերի միջնակարգ | 67800.0 |   0.0  | 43000.0 | 24800.0 |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|3 |Սերսի հիմնական    | 26538.5 | 26538.5|   0.0   |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|4 |Վայքի թիվ 1       | 150000.0|        | 50000.0 | 50000.0 | 50000.0|

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|5 |Վարդահովիտի       | 20000.0 |  0.0   |   0.0   | 20000.0 |   0.0  |

|  |հիմնական դպրոց    |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|6 |Մալիշկայի թիվ 1   | 50000.0 |  0.0   |   0.0   | 50000.0 |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|7 |Աղնջաձորի         | 81710.0 | 30000.0| 51710.0 |         |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|8 |Արենիի միջնակարգ  | 120000.0|  0.0   | 60000.0 | 40000.0 | 20000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|9 |Եղեգնաձորի        | 25800.0 | 25800.0|    0.0  |         |   0.0  |

|  |քաղաքային վարժարան|         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|10|Քարագլխի միջնակարգ| 38100.0 |  0.0   |    0.0  | 38100.0 |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|11|Գետափի միջնակարգ  | 110000.0| 80000.0|         | 30000.0 |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|12|Գոմքի հիմնական    | 80000.0 |  0.0   |    0.0  | 30000.0 | 50000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|13|Հորսի հիմնական    | 100000.0|  0.0   | 40000.0 | 30000.0 | 30000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|14|Արտաբույնք միջն   | 100000.0| 50000.0| 50000.0 |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|15|Գողթանիկի հիմնական| 60000.0 |   0.0  |   0.0   | 30000.0 | 30000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|16|Եղեգիսի միջնակարգ | 30000.0 |   0.0  | 30000.0 |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|17|Արինի միջնակարգ   | 40000.0 |   0.0  | 40000.0 |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|18|Արփիի միջնակարգ   | 80000.0 | 40000.0| 40000.0 |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|19|Խաչիկի միջնակարգ  | 150000.0|   0.0  | 50000.0 | 50000.0 | 50000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|20|Խնձորուտի         | 90000.0 |   0.0  | 50000.0 | 40000.0 |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|21|Հորբատեղի հիմնական| 60000.0 | 60000.0|    0.0  |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|22|Հերմոնի միջնակարգ | 60000.0 |   0.0  |   0.0   | 30000.0 | 30000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|23|Մարտիրոսի         | 140000.0|   0.0  | 50000.0 | 50000.0 | 40000.0|

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|24|Սալլիի հիմնական   | 30000.0 | 30000.0|   0.0   |         |   0.0  |

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|25|Թառաթումբի        | 70000.0 |   0.0  |   0.0   | 40000.0 | 30000.0|

|  |միջնակարգ դպրոց   |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|26|Չիվա միջնակարգ    | 90000.0 |   0.0  |   0.0   | 60000.0 | 30000.0|

|  |դպրոց             |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|27|Վայքի պետական     | 30000.0 | 30000.0|   0.0   |         |   0.0  |

|  |վարժարան          |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|28|Արտավանի դպրոց    | 30000.0 |   0.0  |   0.0   | 30000.0 |   0.0  |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|29|Զեդեայի դպրոց     | 60000.0 |   0.0  |   0.0   |         | 60000.0|

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|  |Դպրոցական գույք,  | 768800.0|192200.0| 192200.0| 192200.0|192200.0|

|  |լաբորատոր         |         |        |         |         |        |

|  |սարքավորումներ    |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|  |ԴՊՐՈՑԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ  |2838848.5|564538.5| 857010.0| 805100.0|612200.0|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ          |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|  |Մանկապարտեզների   | 990000.0|320000.0| 180000.0| 300000.0|190000.0|

|  |հիմնանորոգում     |         |        |         |         |        |

|  |ընդամենը,         |         |        |         |         |        |

|  |այդ թվում`        |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 1  | 80000.0 |   0.0  |   0.0   | 60000.0 | 20000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|2 |Եղեգնաձորի թիվ 2  | 55000.0 |   0.0  | 55000.0 |   0.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|3 |Եղեգնաձորի թիվ 3  | 65000.0 | 65000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|4 |Հերհերի           | 80000.0 |   0.0  |   0.0   | 50000.0 | 30000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|5 |Ռինդի մանկապարտեզ | 60000.0 |   0.0  | 60000.0 |   0.0   |   0.0  |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|6 |Արփիի մանկապարտեզ | 65000.0 | 65000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0  |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|7 |Ագարակաձորի       | 65000.0 |   0.0  | 65000.0 |   0.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|8 |Մալիշկայի թիվ 1   | 75000.0 | 75000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|9 |Մալիշկայի թիվ 2   | 80000.0 |   0.0  |   0.0   | 40000.0 | 40000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|10|Գետափի մանկապարտեզ| 65000.0 | 65000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0  |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|11|Գլաձորի           | 80000.0 |   0.0  |   0.0   | 40000.0 | 40000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|12|Վերնաշենի         | 70000.0 |   0.0  |   0.0   | 30000.0 | 40000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|13|Զառիթափի          | 50000.0 | 50000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|14|Ազատեկի           | 55000.0 |   0.0  |   0.0   | 35000.0 | 20000.0|

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

|__|__________________|_________|________|_________|_________|________|

|15|Եղեգիսի           | 45000.0 |   0.0  |   0.0   | 45000.0 |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       |         |        |         |         |        |

.______________________________________________________________________

.______________________________________________________________________

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ ԿՐԹԱԿԱՆ  |3828848.5|884538.5|1037010.0|1105100.0|802200.0|

|  |ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ         |         |        |         |         |        |

|  |ՕԲՅԵԿՏՆԵՐԻ        |         |        |         |         |        |

|  |ԿԱՌՈՒՑՈՒՄ,        |         |        |         |         |        |

|  |ՆՈՐՈԳՈՒՄ          |         |        |         |         |        |

.______________________________________________________________________

.______________________ ________________________.

|  |Կրթական համակարգի | |«Ընդամենը     |Ճեղքվածք|

|  |օբյեկտների        | |պլանավորված   |        |

|  |անվանումները      | |ֆինանսավորում»|        |

|__|__________________| |______________|________|

|  |Կրթական համակարգի | |    60000.0   |   0.0  |

|  |օբյեկտների        | |              |        |

|  |կառուցում         | |              |        |

|  |ընդամենը,         | |              |        |

|  |այդ թվում`        | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|1 |Գնիշիկի նոր դպրոցի| |    60000.0   |   0.0  |

|  |կառուցում         | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|  |Կրթական համակարգի | |   2010048.5  |   0.0  |

|  |օբյեկտների        | |              |        |

|  |նորոգում ընդամենը,| |              |        |

|  |այդ թվում         | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 2  | |    20100.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|2 |Հերհերի միջնակարգ | |    67800.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|3 |Սերսի հիմնական    | |    26538.5   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|4 |Վայքի թիվ 1       | |   150000.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|5 |Վարդահովիտի       | |    20000.0   |   0.0  |

|  |հիմնական դպրոց    | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|6 |Մալիշկայի թիվ 1   | |    50000.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|7 |Աղնջաձորի         | |    81710.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|8 |Արենիի միջնակարգ  | |   120000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|9 |Եղեգնաձորի        | |    25800.0   |   0.0  |

|  |քաղաքային վարժարան| |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|10|Քարագլխի միջնակարգ| |    38100.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|11|Գետափի միջնակարգ  | |   110000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|12|Գոմքի հիմնական    | |    80000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|13|Հորսի հիմնական    | |   100000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|14|Արտաբույնք միջն   | |   100000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|15|Գողթանիկի հիմնական| |    60000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|16|Եղեգիսի միջնակարգ | |    30000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|17|Արինի միջնակարգ   | |    40000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|18|Արփիի միջնակարգ   | |    80000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|19|Խաչիկի միջնակարգ  | |   150000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|20|Խնձորուտի         | |              |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |    90000.0   |        |

|__|__________________| |______________|________|

|21|Հորբատեղի հիմնական| |    60000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|22|Հերմոնի միջնակարգ | |    60000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|23|Մարտիրոսի         | |   140000.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|24|Սալլիի հիմնական   | |    30000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|25|Թառաթումբի        | |    70000.0   |   0.0  |

|  |միջնակարգ դպրոց   | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|26|Չիվա միջնակարգ    | |    90000.0   |   0.0  |

|  |դպրոց             | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|27|Վայքի պետական     | |    30000.0   |   0.0  |

|  |վարժարան          | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|28|Արտավանի դպրոց    | |    30000.0   |   0.0  |

|__|__________________| |______________|________|

|29|Զեդեայի դպրոց     | |    30000.0   |   0.0  |

|__|__________________| |______________|________|

|  |Դպրոցական գույք,  | |   768800.0   |   0.0  |

|  |լաբորատոր         | |              |        |

|  |սարքավորումներ    | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|  |ԴՊՐՈՑԱՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ  | |   2838848.5  |   0.0  |

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ          | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|  |Մանկապարտեզների   | |   990000.0   |   0.0  |

|  |հիմնանորոգում     | |              |        |

|  |ընդամենը,         | |              |        |

|  |այդ թվում`        | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|1 |Եղեգնաձորի թիվ 1  | |    80000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|2 |Եղեգնաձորի թիվ 2  | |    55000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|3 |Եղեգնաձորի թիվ 3  | |    65000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|4 |Հերհերի           | |    80000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|5 |Ռինդի մանկապարտեզ | |    60000.0   |   0.0  |

|__|__________________| |______________|________|

|6 |Արփիի մանկապարտեզ | |    65000.0   |   0.0  |

|__|__________________| |______________|________|

|7 |Ագարակաձորի       | |    65000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|8 |Մալիշկայի թիվ 1   | |    75000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|9 |Մալիշկայի թիվ 2   | |    80000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|10|Գետափի մանկապարտեզ| |    65000.0   |   0.0  |

|__|__________________| |______________|________|

|11|Գլաձորի           | |    80000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|12|Վերնաշենի         | |    70000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|13|Զառիթափի          | |    50000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|14|Ազատեկի           | |    55000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

|__|__________________| |______________|________|

|15|Եղեգիսի           | |    45000.0   |   0.0  |

|  |մանկապարտեզ       | |              |        |

.______________________ ________________________.

.______________________ ________________________.

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ ԿՐԹԱԿԱՆ  | |   3828848.5  |   0.0  |

|  |ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ         | |              |        |

|  |ՕԲՅԵԿՏՆԵՐԻ        | |              |        |

|  |ԿԱՌՈՒՑՈՒՄ,        | |              |        |

|  |ՆՈՐՈԳՈՒՄ          | |              |        |

.______________________ ________________________.

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ Հավելված 5.2.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի մշակույթի ռազմավարության ֆինանսավորումը

2011-2014 թվականներին

 

._____________________________________________________________________

|Հ/Հ|Ոլորտ           |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում            |

|   |                |պահանջվող|_____________________________________|

|   |                |ֆինանսա- |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ.  |2014 թ.  |

|   |                |վորում   |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

| 1 |     2          |    3    |    4   |    5   |    6    |    7    |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

| 1 |Մշակութային     |4192650.0|451750.0|862900.0|1738000.0|1140000.0|

|   |օբյեկտների      |         |        |        |         |         |

|   |նորոգում,       |         |        |        |         |         |

|   |կառուցում       |         |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե  |4192650.0|451750.0|862900.0|1738000.0|1140000.0|

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |դոնորներ        |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0   |   0.0   |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ  |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0   |   0.0   |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

| 2 |Մշակույթի ոլորտի|  28500.0|  5000.0|  5000.0|   6500.0|  12000.0|

|   |համար անհրաժեշտ |         |        |        |         |         |

|   |գույք,          |         |        |        |         |         |

|   |սարքավորումներ  |         |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե  |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0   |   0.0   |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |դոնորներ        |   0.0   |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ  |  28500.0|  5000.0|  5000.0|   6500.0|  12000.0|

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

| 3 |Մշակույթի ոլորտի| 159132.9| 14575.9| 41365.4|  47996.1|  55195.5|

|   |տարեկան         |         |        |        |         |         |

|   |ֆինանսավորում   |         |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե  | 159132.9| 14575.9| 41365.4|  47996.1|  55195.5|

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |դոնորներ        |   0.0   |        |        |         |         |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ  |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0   |   0.0   |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |Ընդամենը        |4380282.9|471325.9|909265.4|1792496.1|1207195.5|

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |պետական բյուջե  |4351782.9|466325.9|904265.4|1785996.1|1195195.5|

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |դոնորներ        |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0   |   0.0   |

|___|________________|_________|________|________|_________|_________|

|   |այլ աղբյուրներ  |  28500.0|  5000.0|  5000.0|   6500.0|  12000.0|

._____________________________________________________________________

._____________________ _______________________.

|Հ/Հ|Ոլորտ           | |«Ընդամենը    |Ճեղքվածք|

|   |                | |պլանավորված  |        |

|   |                | |ֆինանսավո-   |        |

|   |                | |րում»        |        |

|___|________________| |_____________|________|

| 1 |     2          | |       8     |    9   |

|___|________________| |_____________|________|

| 1 |Մշակութային     | |  4192650.0  |   0.0  |

|   |օբյեկտների      | |             |        |

|   |նորոգում,       | |             |        |

|   |կառուցում       | |             |        |

|___|________________| |_____________|________|

|   |պետական բյուջե  | |  4192650.0  |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |դոնորներ        | |      0.0    |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |այլ աղբյուրներ  | |             |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

| 2 |Մշակույթի ոլորտի| |    28500.0  |   0.0  |

|   |համար անհրաժեշտ | |             |        |

|   |գույք,          | |             |        |

|   |սարքավորումներ  | |             |        |

|___|________________| |_____________|________|

|   |պետական բյուջե  | |      0.0    |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |դոնորներ        | |      0.0    |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |այլ աղբյուրներ  | |             | 28500.0|

|___|________________| |_____________|________|

| 3 |Մշակույթի ոլորտի| |   159132.9  |   0.0  |

|   |տարեկան         | |             |        |

|   |ֆինանսավորում   | |             |        |

|___|________________| |_____________|________|

|   |պետական բյուջե  | |   159132.9  |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |դոնորներ        | |      0.0    |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |այլ աղբյուրներ  | |             |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |Ընդամենը        | |  4380282.9  | 28500.0|

|___|________________| |_____________|________|

|   |պետական բյուջե  | |  4380282.9  |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |դոնորներ        | |      0.0    |   0.0  |

|___|________________| |_____________|________|

|   |այլ աղբյուրներ  | |      0.0    | 28500.0|

._____________________ _______________________.

._________________________________________________________________________.

|  |Մշակու-|Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում            |«Ընդամենը|Ճեղք|

|  |թային  |պահանջվող|_____________________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |համա-  |ֆինանսա- |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ.  |2014 թ.  |ված      |    |

|  |կարգի  |վորում   |        |        |         |         |ֆինանսա- |    |

|  |օբյեկտ-|         |        |        |         |         |վորում»  |    |

|  |ների   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |անվա-  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |նում-  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ները   |         |        |        |         |         |         |    |

|__________|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|Մշակութա- |2872650.0|271750.0|512900.0|1248000.0| 840000.0|2872650.0| 0.0|

|յին       |         |        |        |         |         |         |    |

|համակարգի |         |        |        |         |         |         |    |

|օբյեկտների|         |        |        |         |         |         |    |

|հիմնա-    |         |        |        |         |         |         |    |

|նորոգում, |         |        |        |         |         |         |    |

|կառուցում |         |        |        |         |         |         |    |

|ընդամենը, |         |        |        |         |         |         |    |

|այդ թվում`|         |        |        |         |         |         |    |

|__________|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|1 |Եղեգնա-| 385800.0|  127900|  127900|   130000|    0    | 385800.0| 0.0|

|  |ձորի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|2 |Վայքի  | 300000.0|   50000|  100000|   150000|    0    | 300000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|3 |Ագարա- | 150000.0|    0   |    0   |   100000|    50000| 150000.0| 0.0|

|  |կաձորի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|4 |Ազատեկի| 100000.0|    0   |    0   |    50000|    50000| 100000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|5 |Աղավնա-| 150000.0|   50000|    0   |   100000|     0   | 150000.0| 0.0|

|  |ձորի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|6 |Արտա-  | 318000.0|    0   |  100000|   218000|     0   | 318000.0| 0.0|

|  |բույնքի|         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|7 |Արտավա-|  50000.0|    0   |    0   |    50000|     0   |  50000.0| 0.0|

|  |նի մշա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|8 |Բարձ-  |  50000.0|    0   |    0   |    50000|     0   |  50000.0| 0.0|

|  |րունու |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|9 |Գետափի | 100000.0|    0   |    0   |    50000|    50000| 100000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|10|Գլաձորի| 100000.0|    0   |    0   |    30000|    70000| 100000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|11|Վայքի  | 100000.0|    0   |   50000|    50000|    0    | 100000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|12|Եղեգիսի|  40000.0|    0   |    0   |    40000|     0   |  40000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|13|Խաչիկի |  85000.0|   40000|   45000|    0    |     0   |  85000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|14|Հերհերի|  70000.0|    0   |    0   |    0    |    70000|  70000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|15|Հերմոնի|  30000.0|    0   |    0   |    30000|    0    |  30000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|16|Հորսի  |  45000.0|    0   |   45000|     0   |    0    |  45000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|17|Հորբա- |  45000.0|    0   |   45000|     0   |    0    |  45000.0| 0.0|

|  |տեղի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|18|Մալիշ- | 200000.0|    0   |    0   |   100000|   100000| 200000.0| 0.0|

|  |կայի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|19|Շատինի |  50000.0|    0   |    0   |    50000|    0    |  50000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|20|Չիվայի | 100000.0|    0   |    0   |    0    |   100000| 100000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|21|Ռինդի  | 150000.0|    0   |    0   |    50000|   100000| 150000.0| 0.0|

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|22|Սարա-  |  50000.0|    0   |    0   |     0   |    50000|  50000.0| 0.0|

|  |վանի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|23|Վերնա- | 100000.0|    0   |    0   |     0   |   100000| 100000.0| 0.0|

|  |շենի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|24|Քարա-  | 100000.0|    0   |    0   |    0    |   100000| 100000.0| 0.0|

|  |գլխի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տուն   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|25|Եղեգնա-|   3850.0|    3850|    0   |    0    |     0   |   3850.0| 0.0|

|  |ձորի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |երկրա- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |գիտական|         |        |        |         |         |         |    |

|  |թանգա- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |րանի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |շենքի  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ջեռու- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ցում   |         |        |        |         |         |         |    |

|__________|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|Մշակութա- |1320000.0|180000.0|350000.0| 490000.0| 300000.0|1320000.0| 0.0|

|յին       |         |        |        |         |         |         |    |

|համակարգի |         |        |        |         |         |         |    |

|նոր       |         |        |        |         |         |         |    |

|օբյեկտների|         |        |        |         |         |         |    |

|ամրացում, |         |        |        |         |         |         |    |

|կառուցում |         |        |        |         |         |         |    |

|ընդամենը, |         |        |        |         |         |         |    |

|այդ թվում`|         |        |        |         |         |         |    |

|__________|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|1 |Արփիի  | 400000.0|   0.0  |150000.0| 150000.0| 100000.0| 400000.0| 0.0|

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան կա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |ռուցում|         |        |        |         |         |         |    |

|  |/300   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|2 |Փոռի   |  60000.0| 60000.0|   0.0  |   0.0   |   0.0   |  60000.0| 0.0|

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կառու- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ցում   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |/60    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|3 |Կարմրա-|  60000.0|   0.0  |   0.0  |  60000.0|    0.0  |  60000.0| 0.0|

|  |շենի   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |վերակա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |ռուցում|         |        |        |         |         |         |    |

|  |և      |         |        |        |         |         |         |    |

|  |հիմնանո|         |        |        |         |         |         |    |

|  |րոգում |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|4 |Նոր    |  60000.0| 60000.0|   0.0  |   0.0   |   0.0   |  60000.0| 0.0|

|  |Ազնա-  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |բերդի  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կառու- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ցում   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |/60    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|5 |Զեդեայի|  60000.0| 60000.0|   0.0  |   0.0   |   0.0   |  60000.0| 0.0|

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան կա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |ռուցում|         |        |        |         |         |         |    |

|  |/60    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|6 |Գնիշիկի|  60000.0|   0.0  |   0.0  |  60000.0|    0.0  |  60000.0| 0.0|

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան կա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |ռուցում|         |        |        |         |         |         |    |

|  |/60    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|7 |Զառիթա-| 300000.0|   0.0  |100000.0| 100000.0| 100000.0| 300000.0| 0.0|

|  |փի նոր |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կառու- |         |        |        |         |         |         |    |

|  |ցում   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |/300   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ./  |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|8 |Խնձո-  | 120000.0|   0.0  |100000.0|  20000.0|    0.0  | 120000.0| 0.0|

|  |րուտի  |         |        |        |         |         |         |    |

|  |նոր    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան կա-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |ռուցում|         |        |        |         |         |         |    |

|  |/100   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տեղ/   |         |        |        |         |         |         |    |

|__|_______|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|9 |Մարտի- | 200000.0|   0.0  |   0.0  | 100000.0| 100000.0| 200000.0| 0.0|

|  |րոս    |         |        |        |         |         |         |    |

|  |գյուղի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |մշա-   |         |        |        |         |         |         |    |

|  |կույթի |         |        |        |         |         |         |    |

|  |տան ամ-|         |        |        |         |         |         |    |

|  |րացում |         |        |        |         |         |         |    |

|  |և      |         |        |        |         |         |         |    |

|  |հիմնանո|         |        |        |         |         |         |    |

|  |րոգում |         |        |        |         |         |         |    |

|__________|_________|________|________|_________|_________|_________|____|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ  |4192650.0|451750.0|862900.0|1738000.0|1140000.0|4192650.0| 0.0|

|ԿՐԹԱԿԱՆ   |         |        |        |         |         |         |    |

|ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ |         |        |        |         |         |         |    |

|ՕԲՅԵԿՏՆԵՐԻ|         |        |        |         |         |         |    |

|ԿԱՌՈՒՑՈՒՄ,|         |        |        |         |         |         |    |

|ՆՈՐՈԳՈՒՄ  |         |        |        |         |         |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 5.2.2

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի սպորտի ոլորտի ռազմավարության ֆինանսավորումը

2011-2014 թվականներին

 

._________________________________________________________________________.

|Հ|Ոլորտ       |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում          |«Ընդամե-|Ճեղք|

|/|            |պահանջ- |___________________________________|նը պլա- |վածք|

|Հ|            |վող     |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ. |2014 թ. |նավորված|    |

| |            |ֆինանսա-|        |        |        |        |ֆինանսա-|    |

| |            |վորում  |        |        |        |        |վորում» |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|1|     2      |    3   |    4   |    5   |    6   |    7   |    8   |  9 |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|1|Մարզական    |673000.0| 70000.0|100000.0|263000.0|240000.0|673000.0| 0.0|

| |օբյեկտների  |        |        |        |        |        |        |    |

|_|նորոգում    |________|________|________|________|________|________|____|

|2|Սպորտի      | 11100.0|  1200.0|  2500.0|  3100.0|  4300.0| 11100.0| 0.0|

| |ոլորտի համար|        |        |        |        |        |        |    |

| |անհրաժեշտ   |        |        |        |        |        |        |    |

| |գույք, սար- |        |        |        |        |        |        |    |

|_|քավորումներ |________|________|________|________|________|________|____|

|3|Սպորտի      |118300.0| 21200.0| 25600.0| 32400.0| 39100.0|118300.0| 0.0|

| |ոլորտի համար|        |        |        |        |        |        |    |

| |անհրաժեշտ   |        |        |        |        |        |        |    |

| |գույք, սար- |        |        |        |        |        |        |    |

| |քավորումներ |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

| |Ընդամենը    |802400.0| 92400.0|128100.0|298500.0|283400.0|802400.0| 0.0|

._________________________________________________________________________.

._________________________________________________________________________.

| |Սպորտային   |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում          |«Ընդամե-|Ճեղք|

| |համակարգի   |պահանջ- |___________________________________|նը պլա- |վածք|

| |օբյեկտների  |վող     |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ. |2014 թ. |նավորված|    |

| |անվանումները|ֆինանսա-|        |        |        |        |ֆինանսա-|    |

| |            |վորում  |        |        |        |        |վորում» |    |

|______________|________|________|________|________|________|________|____|

|Սպորտային     |784950.0|125000.0|156950.0|263000.0|240000.0|784950.0| 0.0|

|համակարգի     |        |        |        |        |        |        |    |

|օբյեկտների    |        |        |        |        |        |        |    |

|հիմնանորոգում,|        |        |        |        |        |        |    |

|կառուցում     |        |        |        |        |        |        |    |

|ընդամենը, այդ |        |        |        |        |        |        |    |

|թվում`        |        |        |        |        |        |        |    |

|______________|________|________|________|________|________|________|____|

|1|Աղավնաձորի  | 43000.0|   0.0  |   0.0  | 43000.0|   0.0  | 43000.0| 0.0|

| |լողավազանի  |        |        |        |        |        |        |    |

| |հիմնանորո-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |գում        |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|2|Աղավնաձորի  | 40000.0|   0.0  |   0.0  |   0.0  | 40000.0| 40000.0| 0.0|

| |մարզադաշտի  |        |        |        |        |        |        |    |

| |հիմնանորո-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |գում        |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|3|Եղեգնաձորի  | 40000.0| 40000.0|   0.0  |   0.0  |   0.0  | 40000.0| 0.0|

| |մարզադպրոցի |        |        |        |        |        |        |    |

| |հիմնանորո-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |գում        |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|4|Եղեգնաձորի  | 70000.0| 30000.0| 40000.0|   0.0  |   0.0  | 70000.0| 0.0|

| |մարզադաշտի  |        |        |        |        |        |        |    |

| |հիմնանորո-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |գում        |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|5|Վայքի       | 60000.0|   0.0  | 60000.0|   0.0  |   0.0  | 60000.0| 0.0|

| |«Արևիկ»     |        |        |        |        |        |        |    |

| |մարզադաշտի  |        |        |        |        |        |        |    |

| |հիմնանորո-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |գում        |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|6|Ջերմուկի    |200000.0|   0.0  |   0.0  |100000.0|100000.0|200000.0| 0.0|

| |քաղաքային   |        |        |        |        |        |        |    |

| |զբոսայգու   |        |        |        |        |        |        |    |

| |վերանորոգում|        |        |        |        |        |        |    |

| |և           |        |        |        |        |        |        |    |

| |բարեկարգում |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|7|Ջերմուկի    |220000.0|   0.0  |   0.0  |120000.0|100000.0|220000.0| 0.0|

| |ձմեռային    |        |        |        |        |        |        |    |

| |մարզաձևերի  |        |        |        |        |        |        |    |

| |պետական     |        |        |        |        |        |        |    |

| |մարզադպրոցի |        |        |        |        |        |        |    |

| |կառուցում   |        |        |        |        |        |        |    |

| |վերանորոգում|        |        |        |        |        |        |    |

| |և           |        |        |        |        |        |        |    |

| |բարեկարգում |        |        |        |        |        |        |    |

|_|____________|________|________|________|________|________|________|____|

|8|Արենիի      |111950.0| 55000.0| 56950.0|   0.0  |   0.0  |111950.0|    |

| |մարզադպրոցի |        |        |        |        |        |        |    |

| |վերակառու-  |        |        |        |        |        |        |    |

| |ցում        |        |        |        |        |        |        |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 5.3.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի առողջապահության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2011-2014 թվականներին

 

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը   |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |         |պահանջ-  |___________________________________|պլանա-   |վածք|

|  |         |վող      |2011    |2012    |2013    |2014    |վորված   |    |

|  |         |ֆինանսա- |        |        |        |        |ֆինանսա- |    |

|  |         |վորում   |        |        |        |        |վորում   |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |     2   |     3   |    4   |    5   |   6    |   7    |    8    | 9  |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Առողջապա-| 250520.0|143000.0| 47520.0| 29000.0| 31000.0| 250520.0| 0.0|

|  |հական օբ-|         |        |        |        |        |         |    |

|  |յեկտների |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |պետական  | 250520.0|143000.0| 47520.0| 29000.0| 31000.0| 250520.0| 0.0|

|  |բյուջե   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ |   0.0   |        |        |        |        |   0.0   | 0.0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |այլ      |   0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0  |   0.0  |         | 0.0|

|  |աղբյուր- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ներ      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Առողջա-  | 249210.0| 61248.0| 92248.0| 48011.0| 47703.0| 249210.0| 0.0|

|  |պահության|         |        |        |        |        |         |    |

|  |համակարգի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |համալրու-|         |        |        |        |        |         |    |

|  |մը բուժ. |         |        |        |        |        |         |    |

|  |սարքավո- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |րումներով|         |        |        |        |        |         |    |

|  |և        |         |        |        |        |        |         |    |

|  |գույքով  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |պետական  | 249210.0| 61248.0| 92248.0| 48011.0| 47703.0| 249210.0| 0.0|

|  |բյուջե   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ |   0.0   |        |        |        |        |   0.0   | 0.0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |այլ աղբ- |   0.0   |  0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0  |         | 0.0|

|  |յուրներ  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Առողջապա-|2000000.0|450000.0|480000.0|510000.0|560000.0|2000000.0| 0.0|

|  |հության  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |համակարգի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |տարեկան  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ֆինանսա- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |վորում   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |պետական  |2000000.0|450000.0|480000.0|510000.0|560000.0|2000000.0| 0.0|

|  |բյուջե   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ |   0.0   |        |        |        |        |   0.0   | 0.0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |այլ աղբ- |   0.0   |  0.0   |  0.0   |   0.0  |   0.0  |         | 0.0|

|  |յուրներ  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Ընդամենը |2499730.0|654248.0|619768.0|587011.0|638703.0|2499730.0| 0.0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |պետական  |2499730.0|654248.0|619768.0|587011.0|638703.0|2499730.0| 0.0|

|  |բյուջե   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ |   0.0   |  0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0  |    0.0  | 0.0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |այլ աղբ- |   0.0   |  0.0   |   0.0  |   0.0  |   0.0  |    0.0  | 0.0|

|  |յուրներ  |         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի առողջապահության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2011-2014 թվականներին

 

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտ         |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում       |Ընդամենը|Ճեղք|

|Հ |              |պահանջ- |________________________________|պլանա-  |վածք|

|  |              |վող     |2011 թ. |2012 թ.|2013 թ.|2014 թ.|վորված  |    |

|  |              |ֆինանսա-|        |       |       |       |ֆինանսա-|    |

|  |              |վորում  |        |       |       |       |վորում  |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|1 |     2        |     3  |    4   |    5  |   6   |   7   |    8   | 9  |

|_________________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|Առողջապահական    |250520.0|143000.0|47520.0|29000.0|31000.0|250520.0| 0.0|

|օբյեկտների       |        |        |       |       |       |        |    |

|նորոգում         |        |        |       |       |       |        |    |

|_________________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|1 |Վայքի         |130520.0| 95000.0|35520.0|   0.0 |  0.0  |130520.0| 0.0|

|  |հիվանդանոց    |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|2 |Խնձորուտ      |  3000.0|   0.0  |  0.0  | 3000.0|  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|3 |Սերս համայնքի |  3000.0|   0.0  | 3000.0|  0.0  |  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|4 |Գնիշիկ        |  3000.0|   0.0  |  0.0  |  0.0  | 3000.0|  3000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|5 |Խաչիկ համայնքի|  3000.0|   0.0  | 3000.0|  0.0  |  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|6 |Բարձրունի     |  3000.0|   0.0  |  0.0  |  0.0  | 3000.0|  3000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|7 |Գոմք համայնքի |  3000.0|   0.0  |  0.0  | 3000.0|  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|8 |Արենի համայնքի|  3000.0|   0.0  | 3000.0|  0.0  |  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|9 |Չիվա համայնքի |  3000.0|   0.0  |  0.0  | 3000.0|  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|10|Ռինդ համայնքի |  3000.0|   0.0  | 3000.0|   0.0 |  0.0  |  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|11|Նոր Ազնաբերդ  |  3000.0|   0.0  |  0.0  |  0.0  | 3000.0|  3000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|12|Ջերմուկ քաղաքի| 30000.0| 30000.0|   0   |   0.0 |  0.0  | 30000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|13|Սալլի համայնքի|  3000.0|   0.0  |   0   |   0.0 | 3000.0|  3000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |կառուցում     |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|14|Շատին համայնքի| 20000.0|   0.0  |   0   |20000.0|  0.0  | 20000.0| 0.0|

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|15|Աղավնաձոր     | 15000.0|   0.0  |   0   |  0.0  |15000.0| 15000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|16|Մալիշկա       | 15000.0| 15000.0|   0   |  0.0  |  0.0  | 15000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|17|Վերնաշեն      |  2000.0|   0.0  |   0   |  0.0  | 2000.0|  2000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|18|Ազատեկ        |  2000.0|   0.0  |   0   |   0.0 | 2000.0|  2000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|19|Գնդեվազ       |  1000.0|  1000.0|    0  |  0.0  |  0.0  |  1000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

|__|______________|________|________|_______|_______|_______|________|____|

|20|Գլաձոր        |  2000.0|  2000.0|    0  |  0.0  |  0.0  |  2000.0| 0.0|

|  |համայնքի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |բուժական      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |հիմնարկի      |        |        |       |       |       |        |    |

|  |նորոգում      |        |        |       |       |       |        |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 5.4.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի ռազմավարության

2011-2014 թթ. Ֆինանսավորում

 

._________________________________________________________________________.

|Հ|Ոլորտը       |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում         |Ընդամենը|Ճեղք|

|/|             |պահանջ- |__________________________________|պլանա-  |վածք|

|Հ|             |վող     |2011   |2012    |2013    |2014    |վորված  |    |

| |             |ֆինանսա-|       |        |        |        |ֆինանսա-|    |

| |             |վորում  |       |        |        |        |վորում  |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

|1|     2       |     3  |    4  |    5   |   6    |    7   |    8   | 9  |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

|1|Սոցիալապես   |120000.0|  0.0  |120000.0| 40000.0| 40000.0|200000.0| 0.0|

| |անապահով     |        |       |        |        |        |        |    |

| |երեխաների    |        |       |        |        |        |        |    |

| |ցերեկային    |        |       |        |        |        |        |    |

| |խնամքի       |        |       |        |        |        |        |    |

| |կենտրոնի     |        |       |        |        |        |        |    |

| |ստեղծում     |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |120000.0|  0.0  |120000.0| 40000.0| 40000.0|200000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0    |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0    |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

|2|Քաղաքային    |  6000.0|  0.0  |  2000.0|  2000.0|  2000.0|  6000.0| 0.0|

| |համայնքների  |        |       |        |        |        |        |    |

| |հասարակական  |        |       |        |        |        |        |    |

| |վայրերում,   |        |       |        |        |        |        |    |

| |մշակութային  |        |       |        |        |        |        |    |

| |և  սպորտային |        |       |        |        |        |        |    |

| |կենտրոններում|        |       |        |        |        |        |    |

| |թեք          |        |       |        |        |        |        |    |

| |հարթակների   |        |       |        |        |        |        |    |

| |կառուցում    |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |  6000.0|  0.0  |  2000.0|  2000.0|  2000.0|  6000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

|3|Եղեգնաձորում |270000.0|  0.0  |150000.0| 60000.0| 60000.0|270000.0| 0.0|

| |տարեցների    |        |       |        |        |        |        |    |

| |համար առողջա-|        |       |        |        |        |        |    |

| |կրթական,     |        |       |        |        |        |        |    |

| |վերականգնողա-|        |       |        |        |        |        |    |

| |կան կենտրոնի |        |       |        |        |        |        |    |

| |հիմնում      |        |       |        |        |        |        |    |

| |/Ծերապարտեզ/ |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |270000.0|  0.0  |150000.0| 60000.0| 60000.0|270000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |4 Զոհված և   |170000.0|20000.0| 40000.0| 50000.0| 60000.0|170000.0| 0.0|

| |վիրավոր զին- |        |       |        |        |        |        |    |

| |ծառայողների  |        |       |        |        |        |        |    |

| |ընտանիքների  |        |       |        |        |        |        |    |

| |բնակարանային |        |       |        |        |        |        |    |

| |ապահովում    |        |       |        |        |        |        |    |

| |մարզում      |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |170000.0|20000.0| 40000.0| 50000.0| 60000.0|170000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

|5|Ընդամենը     |  8000.0| 2000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  8000.0| 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |  8000.0| 2000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  8000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0.0  |   0   |    0   |    0   |    0   |    0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0.0  |   0   |    0   |    0   |    0   |    0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |Ընդամենը     |654000.0|22000.0|314000.0|154000.0|164000.0|654000.0| 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |պետական      |654000.0|22000.0|314000.0|154000.0|164000.0|654000.0| 0.0|

| |բյուջե       |        |       |        |        |        |        |    |

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |դոնորներ     |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

|_|_____________|________|_______|________|________|________|________|____|

| |այլ          |   0.0  |  0.0  |  0.0   |  0.0   |  0.0   |  0.0   | 0.0|

| |աղբյուրներ   |        |       |        |        |        |        |    |

._________________________________________________________________________.

 

 

Հավելված 7.1

 

«ՀՀ Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2011-2014 թվականներին»

 

._________________________________________________________________________.

|Հ|Ոլորտը|Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում              |Ընդամենը |Ճեղք|

|/|      |պահանջվող|_______________________________________|պլանավոր-|վածք|

|Հ|      |ֆինանսա- |2011     |2012     |2013     |2014     |ված      |    |

| |      |վորում   |         |         |         |         |ֆինանսա- |    |

| |      |         |         |         |         |         |վորում   |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|1|   2  |     3   |    4    |    5    |   6     |    7    |    8    | 9  |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|1|Ոռոգ- |6371950.0|1550000.0|2164700.0|1629000.0|1028250.0|6371950.0|    |

| |ման   |         |         |         |         |         |         |    |

| |ինքնա-|         |         |         |         |         |         |    |

| |հոս   |         |         |         |         |         |         |    |

| |համա- |         |         |         |         |         |         |    |

| |կարգե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի և  |         |         |         |         |         |         |    |

| |ջրամ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |բարնե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի    |         |         |         |         |         |         |    |

| |կառու-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ցում  |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|6371950.0|1550000.0|2164700.0|1629000.0|1028250.0|6371950.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|2|Արհես-|  40000.0|  20000.0|  20000.0|    0.0  |   0.0   |  40000.0| 0.0|

| |տական |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերմնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |վորման|         |         |         |         |         |         |    |

| |կայան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ների  |         |         |         |         |         |         |    |

| |ստեղ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ծում  |         |         |         |         |         |         |    |

| |Վայքի |         |         |         |         |         |         |    |

| |և     |         |         |         |         |         |         |    |

| |Եղեգնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ձորի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |տարածա|         |         |         |         |         |         |    |

| |շրջան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ներում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |         |         |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  40000.0|  20000.0|  20000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|3|Մեքենա| 100000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0| 100000.0|    |

| |տրակտո|         |         |         |         |         |         |    |

| |րային |         |         |         |         |         |         |    |

| |պարկի |         |         |         |         |         |         |    |

| |ստեղ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ծում  |         |         |         |         |         |         |    |

| |Վայքի |         |         |         |         |         |         |    |

| |և     |         |         |         |         |         |         |    |

| |Եղեգնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ձորի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |տարածա|         |         |         |         |         |         |    |

| |շրջան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ներում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-| 100000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0| 100000.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|4|Մարզի |  95900.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  95900.0|    |

| |գյուղա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ցիական|         |         |         |         |         |         |    |

| |տնտե- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սու-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |թյուն-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ների  |         |         |         |         |         |         |    |

| |սուբ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սիդա- |         |         |         |         |         |         |    |

| |վորում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  95900.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  95900.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|5|հացա- |  92000.0|  20000.0|  22000.0|  25000.0|  25000.0|  92000.0| 0.0|

| |հատի- |         |         |         |         |         |         |    |

| |կային |         |         |         |         |         |         |    |

| |մշակա-|         |         |         |         |         |         |    |

| |բույ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերմե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի    |         |         |         |         |         |         |    |

| |գնում |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  92000.0|  20000.0|  22000.0|  25000.0|  25000.0|         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |         |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |Ընդա- |6699850.0|1638975.0|2255675.0|1702975.0|1102225.0|6699850.0| 0.0|

| |մենը  |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|6699850.0|1638975.0|2255675.0|1702975.0|1102225.0|6567850.0| 0.0|

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 8

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Բազմաբնակարան շենքերի տանիքների և մուտքերի

հիմնանորոգման 2011-2014 թթ. ծրագրերի ֆինանսավորումը

 

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը   |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |         |պահանջվող|___________________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |         |ֆինանսա- |2011    |2012    |2013    |2014    |ված      |    |

|  |         |վորում   |        |        |        |        |ֆինանսա- |    |

|  |         |         |        |        |        |        |վորում   |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |     2   |     4   |    5   |    6   |    7   |    8   |    9    | 10 |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Բազմաբնա-|1101410.0|458350.0|199050.0|208150.0|235860.0|1101410.0|   0|

|  |կարան    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |շենքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տանիքների|         |        |        |        |        |         |    |

|  |և        |         |        |        |        |        |         |    |

|  |մուտքերի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմնա-   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում`|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Եղեգնաձոր| 476620.0|301000.0| 58200.0| 60800.0| 56620.0| 476620.0|   0|

|  |քաղաք    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Տանիքների|         |        |        |        |        |         |    |

|  |և        |         |        |        |        |        |         |    |

|  |մուտքերի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմնա-   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Շահումյան|  45000.0| 45000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  45000.0|   0|

|  |15       |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ամրացում |         |        |        |        |        |         |    |

|  |և  վերա- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Միկոյան  | 220000.0|220000.0|     0.0|     0.0|     0.0| 220000.0|   0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |և  կրող  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |կոնստրուկ|         |        |        |        |        |         |    |

|  |ցիաների  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ամրացում,|         |        |        |        |        |         |    |

|  |վերա-    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Շահումյան|  12400.0| 12400.0|     0.0|     0.0|     0.0|  12400.0|   0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Սպանդար- |   4200.0|     0.0|     0.0|     0.0|  4200.0|   4200.0|   0|

|  |յան 2    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Միկոյան  |  14200.0| 14200.0|     0.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|  |14       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Միկոյան  |   9400.0|  9400.0|     0.0|     0.0|     0.0|   9400.0|   0|

|  |13       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Նարեկացի |  15500.0|     0.0| 15500.0|     0.0|     0.0|  15500.0|   0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Մոմիկի 2 |  14200.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14200.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Մոմիկի 4 |   7720.0|     0.0|     0.0|     0.0|  7720.0|   7720.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Սևակի  2 |   8000.0|     0.0|  8000.0|     0.0|     0.0|   8000.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Մոմիկի 8 |  14200.0|     0.0| 14200.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Կամոյի 2Ա|  14200.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14200.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Մոմիկի 6 |  14200.0|     0.0| 14200.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Արսենյան |   6300.0|     0.0|  6300.0|     0.0|     0.0|   6300.0|   0|

|  |2        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Արսենյան |   6300.0|     0.0|     0.0|  6300.0|     0.0|   6300.0|   0|

|  |4        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Արսենյան |  16300.0|     0.0|     0.0|     0.0| 16300.0|  16300.0|   0|

|  |9        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Միկոյան  |  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0|   0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Անդրանիկի|  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0|   0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Կամոյի 2 |  14200.0|     0.0|     0.0| 14200.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Միկոյան  |   8000.0|     0.0|     0.0|  8000.0|     0.0|   8000.0|   0|

|  |9Ա       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Երևանյան |   6800.0|     0.0|     0.0|  6800.0|     0.0|   6800.0|   0|

|  |խճուղի 7 |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Վայք     |   131790|   24550|   44350|   47800|   15090|   131790|   0|

|  |քաղաքի   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ջերմուկի |   2700.0|  2700.0|     0.0|     0.0|     0.0|   2700.0| 0.0|

|  |խճ. 61   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Ջերմուկի |   9250.0|  9250.0|     0.0|     0.0|     0.0|   9250.0| 0.0|

|  |խճ. 22   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Շահումյան|   3000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  3000.0|   3000.0| 0.0|

|  |20       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Շահումյան|   5850.0|     0.0|     0.0|     0.0|  5850.0|   5850.0| 0.0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Շահումյան|   6240.0|     0.0|     0.0|     0.0|  6240.0|   6240.0| 0.0|

|  |28       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Շահումյան|  12600.0| 12600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |102      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Շահումյան|   6900.0|     0.0|  6900.0|     0.0|     0.0|   6900.0| 0.0|

|  |99       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Ջերմուկի |  12600.0|     0.0| 12600.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |խճ. 36   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Ջերմուկի |   3800.0|     0.0|  3800.0|     0.0|     0.0|   3800.0| 0.0|

|  |խճ. 7    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Երկրաբան-|  12600.0|     0.0| 12600.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |ների 3   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Ջերմուկի |   8450.0|     0.0|  8450.0|     0.0|     0.0|   8450.0| 0.0|

|  |խճ. 13   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Ջերմուկի |   7000.0|     0.0|     0.0|  7000.0|     0.0|   7000.0| 0.0|

|  |խճ. 15   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ջերմուկի |  15600.0|     0.0|     0.0| 15600.0|     0.0|  15600.0| 0.0|

|  |խճ. 11   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Ջերմուկի |  12600.0|     0.0|     0.0| 12600.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |խճ. 9    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Շահումյան|  12600.0|     0.0|     0.0| 12600.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |100      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Ջերմուկ  | 493000.0|132800.0| 96500.0| 99550.0|164150.0| 493000.0| 0.0|

|  |քաղաքի   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Շահումյան|  13600.0| 13600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  13600.0| 0.0|

|  |19       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Շահումյան|  13600.0| 13600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  13600.0| 0.0|

|  |27       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Ձախափնյակ|  19000.0| 19000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  19000.0| 0.0|

|  |2        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Ձախափնյակ|  19000.0| 19000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  19000.0| 0.0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Ձախափնյակ|  21600.0|     0.0|     0.0|     0.0| 21600.0|  21600.0| 0.0|

|  |4        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Ձախափնյակ|  16700.0| 16700.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16700.0| 0.0|

|  |5        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Ձախափնյակ|  16500.0| 16500.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |6        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Ձախափնյակ|  15400.0|     0.0|     0.0|     0.0| 15400.0|  15400.0| 0.0|

|  |7        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Ձախափնյակ|  16500.0| 16500.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |8        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Ձախափնյակ|  16500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 16500.0|  16500.0| 0.0|

|  |9        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ձախափնյակ|  18700.0|     0.0|     0.0|     0.0| 18700.0|  18700.0| 0.0|

|  |10       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Ձախափնյակ|  17900.0| 17900.0|     0.0|     0.0|     0.0|  17900.0| 0.0|

|  |11       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |12       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Ձախափնյակ|  13500.0|     0.0|    0.0 |     0.0| 13500.0|  13500.0| 0.0|

|  |13       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Ձախափնյակ|  13600.0|     0.0|     0.0|     0.0| 13600.0|  13600.0| 0.0|

|  |14       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Ձախափնյակ|  16600.0|     0.0| 16600.0|     0.0|     0.0|  16600.0| 0.0|

|  |15       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Ձախափնյակ|  16500.0|     0.0| 16500.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Ձախափնյակ|  14750.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14750.0|  14750.0| 0.0|

|  |17       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |18       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12500.0|  12500.0| 0.0|

|  |19       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |20       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|22|Ձախափնյակ|  12300.0|     0.0| 12300.0|     0.0|     0.0|  12300.0| 0.0|

|  |21       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|23|Ձախափնյակ|  13000.0|     0.0|     0.0|     0.0| 13000.0|  13000.0| 0.0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|24|Ձախափնյակ|   6800.0|     0.0|  6800.0|     0.0|     0.0|   6800.0| 0.0|

|  |23 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|25|Ձախափնյակ|   6800.0|     0.0|  6800.0|     0.0|     0.0|   6800.0| 0.0|

|  |23 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|26|Ձախափնյակ|  11900.0|     0.0|     0.0| 11900.0|     0.0|  11900.0| 0.0|

|  |24       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|27|Ձախափնյակ|  14300.0|     0.0|     0.0| 14300.0|     0.0|  14300.0| 0.0|

|  |25       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|28|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |26 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|29|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |26 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|30|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |27 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|31|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |27 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|32|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12500.0|  12500.0| 0.0|

|  |28       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|33|Ձախափնյակ|  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0| 0.0|

|  |39       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|34|Ձախափնյակ|  12100.0|     0.0|     0.0| 12100.0|     0.0|  12100.0| 0.0|

|  |40       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|35|Ձախափնյակ|  12100.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12100.0|  12100.0| 0.0|

|  |42       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|36|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0| 12500.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |43       |         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 8.1

 

«ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնապահպանության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2010-2013 թվականներին»

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը       |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում      |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |             |պահանջվող|_______________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |             |ֆինանսա- |2011|2012    |2013    |2014    |ված      |    |

|  |             |վորում   |    |        |        |        |ֆինանսա- |    |

|  |             |         |    |        |        |        |վորում   |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|1 |     2       |     3   |  4 |    5   |    6   |    7   |    8    |  9 |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|1 |Օդային և     |  22500.0| 0.0| 22500.0|     0.0|     0.0|  22500.0|    |

|  |ջրային       |         |    |        |        |        |         |    |

|  |ավազանի աղ-  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |տոտվածության |         |    |        |        |        |         |    |

|  |քիմիական     |         |    |        |        |        |         |    |

|  |վերլուծության|         |    |        |        |        |         |    |

|  |շրջիկ        |         |    |        |        |        |         |    |

|  |լաբորատորիայի|         |    |        |        |        |         |    |

|  |ձեռքերում    |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |  22500.0|    | 22500.0|        |        |  22500.0| 0.0|

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|2 |Որսահանդակնե-|  36000.0| 0.0| 36000.0|     0.0|     0.0|  36000.0| 0.0|

|  |րի ստեղծում  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |Վայոց ձորի   |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մարզի տարա-  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |ծաշրջաններում|         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |  36000.0|    | 36000.0|        |        |  36000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0| 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|3 |Մարզի երեք   |2000000.0| 0.0|750000.0|750000.0|500000.0|2000000.0| 0.0|

|  |քաղաքներում  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կեղտաջրերի   |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մաքրման      |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կայանների    |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կառուցում և  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |վերանորոգում:|         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |2000000.0|    |750000.0|750000.0|500000.0|2000000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|4 |Մարզի բոլոր  | 110000.0| 0.0| 30000.0| 30000.0| 50000.0| 110000.0|    |

|  |համայնքներում|         |    |        |        |        |         |    |

|  |թափոնների    |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կազմակերպված |         |    |        |        |        |         |    |

|  |հեռացման     |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մասնագիտացված|         |    |        |        |        |         |    |

|  |պոլիգոնների  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |և            |         |    |        |        |        |         |    |

|  |աղբավայրերի  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |հիմնում      |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      | 110000.0|    | 30000.0| 30000.0| 50000.0| 110000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |         | 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |         | 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |Ընդամենը     |2168500.0| 0.0|838500.0|780000.0|550000.0|2168500.0| 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |2168500.0| 0.0|838500.0|780000.0|550000.0|2168500.0| 0.0|

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0| 0.0|     0.0|     0.0|     0.0|      0.0| 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0| 0.0|     0.0|     0.0|     0.0|      0.0| 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 9

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերի IV կարգի - 212 և III կարգի - 215

վթարային բնակելի տների կառուցման, վերակառուցման 2011-2014 թթ.

ծրագրերի ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|  |Մարզի բնա|Ընդամենը |Կառուցման կամ վերակառուցման համար  |Ընդամենը |Ճեղք|

|  |կավայրերի|պահանջվող|անհրաժեշտ փոխհատուցումը /հազ. դրամ/|պլանավոր-|վածք|

|  |IV կարգի |ֆինանսա- |___________________________________|ված      |____|

|  |- 212 և  |վորում   |          IV կարգ         |III կարգ|ֆինանսա- |Ճեղք|

|  |III կարգի|         |__________________________|________|վորում   |վածք|

|  |- 215    |         |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ. |2014 թ. |         |    |

|  |վթարային |         |        |        |        |        |         |    |

|  |բնակելի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տներ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |    2    |     3   |    4   |    5   |    6   |    7   |    8    |  9 |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Մարզի բնա|2127570.0|457000.0|522500.0|553540.0|594530.0|2127570.0| 0.0|

|  |կավայրերի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |IV կարգի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |- 212 և  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |III կարգի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |- 215    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |վթարային |         |        |        |        |        |         |    |

|  |բնակելի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տների կա-|         |        |        |        |        |         |    |

|  |ռուցում, |         |        |        |        |        |         |    |

|  |վերակա-  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ռուցում, |         |        |        |        |        |         |    |

|  |այդ      |         |        |        |        |        |         |    |

|  |թվում`   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ագարակա- |  22500.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0|     0.0|  22500.0| 0.0|

|  |ձոր      |         |        |        |        |        |         |    |

|  |-3 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |1-III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Աղավնաձոր|  33760.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0| 11260.0|  33760.0| 0.0|

|  |-3 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |2 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Արենի -2 |  15000.0|  7500.0|     0.0|  7500.0|     0.0|  15000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |1- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Արփի 1-  |   5630.0|     0.0|     0.0|     0.0|  5630.0|   5630.0| 0.0|

|  |III      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Արտա-    | 149120.0|  7000.0|  7000.0| 70000.0| 65120.0| 149120.0| 0.0|

|  |բույնք   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |-2 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |24- III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Աղանջաձոր|   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |-1 IV    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Ազատեկ -1|   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Գետափ -3 |  22500.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0|     0.0|  22500.0| 0.0|

|  |- IV ; 1 |         |        |        |        |        |         |    |

|  |- III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Գողթանիկ |  33000.0| 11000.0| 11000.0| 11000.0|     0.0|  33000.0| 0.0|

|  |-6 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |1- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Գլաձոր -4|  22520.0|     0.0|     0.0| 10520.0| 12000.0|  22520.0| 0.0|

|  |- III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Ք.       |  86000.0| 24000.0| 16000.0| 16000.0| 30000.0|  86000.0| 0.0|

|  |Եղեգնաձոր|         |        |        |        |        |         |    |

|  |-7 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |9 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Եղեգիս   | 136000.0| 30000.0| 30000.0| 24000.0| 52000.0| 136000.0| 0.0|

|  |-14- IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |20 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ելփին -4 |  28000.0| 14000.0| 14000.0|     0.0|     0.0|  28000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Զառիթափ -|   7000.0|  7000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   7000.0| 0.0|

|  |1 IV     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Զեդեա -25| 150000.0| 48000.0| 48000.0| 54000.0|     0.0| 150000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Թառաթումբ|   6000.0|     0.0|  6000.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |-1 IV    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Մարտիրոս | 468000.0|105000.0|105000.0|161000.0| 97000.0| 468000.0| 0.0|

|  |-53 IV ; |         |        |        |        |        |         |    |

|  |35 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Սերս -1  |   6000.0|     0.0|     0.0|  6000.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Մալիշկա  |  21000.0|     0.0| 15000.0|     0.0|  6000.0|  21000.0| 0.0|

|  |-2 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |3- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Չիվա -5 -|  47000.0| 14000.0| 14000.0|  7000.0| 12000.0|  47000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |4 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Շատին -14| 129000.0| 35000.0| 35000.0| 28000.0| 31000.0| 129000.0| 0.0|

|  |- IV ;   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |11 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|22|Խաչիկ -50| 550000.0| 90000.0|120000.0| 90000.0|250000.0| 550000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |86 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|23|Հորս -1  |   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|24|Հերմոն -8|  48000.0| 18000.0| 18000.0| 12000.0|     0.0|  48000.0| 0.0|

|  |- IV ;   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |2 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|25|Վարդահո- |  83020.0|     0.0| 55000.0|  5500.0| 22520.0|  83020.0| 0.0|

|  |վիտ -2 - |         |        |        |        |        |         |    |

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |4 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|26|Վերնաշեն |  22520.0|     0.0|     0.0| 22520.0|     0.0|  22520.0| 0.0|

|  |- III - 4|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|27|Քարագլուխ|  18000.0|  6000.0|  6000.0|  6000.0|     0.0|  18000.0| 0.0|

|  |-3 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |2- III   |         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 9.1

 

._____________________________________________________________________.

|հ/|Համայնքի  |Համայնքի  |Համայնքում|Համայնքի կենտրոնի |Բնակավայրերի  |

|հ |անվանումը |մշտական   |ընդգրկված |հեռավորությունը   |կարգավիճակը   |

|  |          |բնակչու-  |բնակավայրի|/կմ/              |              |

|  |          |թյունը    |անվանումը |__________________|______________|

|  |          |2009 թ.   |          |Երևանից |Եղեգնաձոր|Սահ-|Լեռ|Բարձր|

|  |          |հունվարի  |          |        |մարզ-    |մանա|նա-|լեռնա|

|  |          |1-ի       |          |        |կենտրոնից|մերձ|յին|յին  |

|  |          |դրությամբ,|          |        |         |    |   |     |

|  |          |մարդ      |          |        |         |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|1 |Եղեգնաձոր |   8177   |Եղեգնաձոր |   120  |     0   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|2 |Ջերմուկ   |   6212   |Ջերմուկ   |   171  |    51   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|   1002   |Կեչուտ    |   169  |    49   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|3 |Վայք      |   5899   |Վայք      |   136  |    16   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|4 |Ագարակաձոր|   1431   |Ագարակաձոր|   123  |     3   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|5 |Ազատեկ    |    543   |Ազատեկ    |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|6 |Աղավնաձոր |   2089   |Աղավնաձոր |   136  |    16   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|7 |Աղնջաձոր  |    480   |Աղնջաձոր  |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|8 |Արենի     |   1847   |Արենի     |   136  |    16   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Ամաղու    |   136  |    16   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|9 |Արին      |    252   |Արին      |   144  |    24   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|10|Արտաբույնք|   1155   |Արտաբույնք|   138  |    18   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|11|Արտավան   |    292   |Արտավան   |   156  |    36   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|12|Արփի      |   1224   |Արփի      |   128  |    8    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|13|Բարձրունի |    355   |Բարձրունի |   164  |    44   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|14|Գետափ     |   2363   |Գետափ     |   123  |    3    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|15|Գլաձոր    |   2682   |Գլաձոր    |   121  |    1    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|16|Գնդեվազ   |   1007   |Գնդեվազ   |   158  |    38   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|17|Գնիշիկ    |    218   |Գնիշիկ    |   140  |    20   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|    144   |Մոզրով    |   134  |    14   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|18|Գողթանիկ  |    220   |Գողթանիկ  |   150  |    30   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|19|Գոմք      |    233   |Գոմք      |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     50   |Կապույտ   |   158  |    38   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Ախտա      |   159  |    39   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|20|Ելփին     |   1383   |Ելփին     |   147  |    27   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|21|Եղեգիս    |    512   |Եղեգիս    |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|22|Զառիթափ   |   1541   |Զառիթափ   |   147  |    27   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Հորադիս   |   167  |    47   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|23|Զեդեա     |    220   |Զեդեա     |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|24|Թառաթումբ |    636   |Թառաթումբ |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|25|Խաչիկ     |   1030   |Խաչիկ     |   157  |    37   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|26|Խնձորուտ  |    499   |Խնձորուտ  |   166  |    46   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|27|Կարմրաշեն |    285   |Կարմրաշեն |   162  |    42   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|28|Հերհեր    |   1009   |Հերհեր    |   155  |    35   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|29|Հերմոն    |    169   |Հերմոն    |   146  |    26   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Արատես    |   149  |    29   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Կալասար   |   147  |    27   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|30|Հորբատեղ  |    265   |Հորբատեղ  |   141  |    21   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|31|Հորս      |    318   |Հորս      |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|32|Մալիշկա   |   5303   |Մալիշկա   |   128  |    8    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|33|Մարտիրոս  |    681   |Մարտիրոս  |   153  |    33   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|34|Նոր       |    140   |Նոր       |   168  |    48   |    |   |     |

|  |Ազնաբերդ  |          |Ազնաբերդ  |        |         |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|35|Շատին     |   2035   |Շատին     |   132  |    12   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|36|Չիվա      |   1027   |Չիվա      |   142  |    22   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|37|Ռինդ      |   1518   |Ռինդ      |   146  |    26   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|38|Սալլի     |    251   |Սալլի     |   137  |    17   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|39|Սարավան   |    231   |Սարավան   |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |ՈՒղեձոր   |   160  |    40   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|40|Սերս      |    233   |Սերս      |   156  |    36   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|41|Վարդահովիտ|    235   |Վարդահովիտ|   154  |    34   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Գետիկվանք |   157  |    37   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     44   |Սևաժայռ   |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|42|Վերնաշեն  |   1319   |Վերնաշեն  |   123  |     3   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|43|Փոռ       |    144   |Փոռ       |   150  |    30   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|44|Քարագլուխ |    908   |Քարագլուխ |   141  |    21   |    |   |     |

._____________________________________________________________________.

 

040.1060.220710

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

22 հուլիսի 2010 թվականի N 1060-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(16-րդ մաս)

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐ

(16-րդ մաս)

 

Հավելված 7.1

 

«ՀՀ Վայոց ձորի մարզի գյուղատնտեսության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2011-2014 թվականներին»

 

._________________________________________________________________________.

|Հ|Ոլորտը|Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում              |Ընդամենը |Ճեղք|

|/|      |պահանջվող|_______________________________________|պլանավոր-|վածք|

|Հ|      |ֆինանսա- |2011     |2012     |2013     |2014     |ված      |    |

| |      |վորում   |         |         |         |         |ֆինանսա- |    |

| |      |         |         |         |         |         |վորում   |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|1|   2  |     3   |    4    |    5    |   6     |    7    |    8    | 9  |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|1|Ոռոգ- |6371950.0|1550000.0|2164700.0|1629000.0|1028250.0|6371950.0|    |

| |ման   |         |         |         |         |         |         |    |

| |ինքնա-|         |         |         |         |         |         |    |

| |հոս   |         |         |         |         |         |         |    |

| |համա- |         |         |         |         |         |         |    |

| |կարգե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի և  |         |         |         |         |         |         |    |

| |ջրամ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |բարնե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի    |         |         |         |         |         |         |    |

| |կառու-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ցում  |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|6371950.0|1550000.0|2164700.0|1629000.0|1028250.0|6371950.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|2|Արհես-|  40000.0|  20000.0|  20000.0|    0.0  |   0.0   |  40000.0| 0.0|

| |տական |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերմնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |վորման|         |         |         |         |         |         |    |

| |կայան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ների  |         |         |         |         |         |         |    |

| |ստեղ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ծում  |         |         |         |         |         |         |    |

| |Վայքի |         |         |         |         |         |         |    |

| |և     |         |         |         |         |         |         |    |

| |Եղեգնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ձորի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |տարածա|         |         |         |         |         |         |    |

| |շրջան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ներում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |         |         |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  40000.0|  20000.0|  20000.0|   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|3|Մեքենա| 100000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0| 100000.0|    |

| |տրակտո|         |         |         |         |         |         |    |

| |րային |         |         |         |         |         |         |    |

| |պարկի |         |         |         |         |         |         |    |

| |ստեղ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ծում  |         |         |         |         |         |         |    |

| |Վայքի |         |         |         |         |         |         |    |

| |և     |         |         |         |         |         |         |    |

| |Եղեգնա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ձորի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |տարածա|         |         |         |         |         |         |    |

| |շրջան-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ներում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-| 100000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0|  25000.0| 100000.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|4|Մարզի |  95900.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  95900.0|    |

| |գյուղա|         |         |         |         |         |         |    |

| |ցիական|         |         |         |         |         |         |    |

| |տնտե- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սու-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |թյուն-|         |         |         |         |         |         |    |

| |ների  |         |         |         |         |         |         |    |

| |սուբ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սիդա- |         |         |         |         |         |         |    |

| |վորում|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  95900.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  23975.0|  95900.0|    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

|5|հացա- |  92000.0|  20000.0|  22000.0|  25000.0|  25000.0|  92000.0| 0.0|

| |հատի- |         |         |         |         |         |         |    |

| |կային |         |         |         |         |         |         |    |

| |մշակա-|         |         |         |         |         |         |    |

| |բույ- |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերի  |         |         |         |         |         |         |    |

| |սերմե-|         |         |         |         |         |         |    |

| |րի    |         |         |         |         |         |         |    |

| |գնում |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |    |

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|  92000.0|  20000.0|  22000.0|  25000.0|  25000.0|         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |         |    |

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |Ընդա- |6699850.0|1638975.0|2255675.0|1702975.0|1102225.0|6699850.0| 0.0|

| |մենը  |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |պետա- |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |կան   |         |         |         |         |         |         |    |

| |բյուջե|         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |դոնոր-|6699850.0|1638975.0|2255675.0|1702975.0|1102225.0|6567850.0| 0.0|

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

|_|______|_________|_________|_________|_________|_________|_________|____|

| |այլ   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   |   0.0   | 0.0|

| |աղբ-  |         |         |         |         |         |         |    |

| |յուր- |         |         |         |         |         |         |    |

| |ներ   |         |         |         |         |         |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 8

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Բազմաբնակարան շենքերի տանիքների և մուտքերի

հիմնանորոգման 2011-2014 թթ. ծրագրերի ֆինանսավորումը

 

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը   |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |         |պահանջվող|___________________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |         |ֆինանսա- |2011    |2012    |2013    |2014    |ված      |    |

|  |         |վորում   |        |        |        |        |ֆինանսա- |    |

|  |         |         |        |        |        |        |վորում   |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |     2   |     4   |    5   |    6   |    7   |    8   |    9    | 10 |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Բազմաբնա-|1101410.0|458350.0|199050.0|208150.0|235860.0|1101410.0|   0|

|  |կարան    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |շենքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տանիքների|         |        |        |        |        |         |    |

|  |և        |         |        |        |        |        |         |    |

|  |մուտքերի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմնա-   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում`|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Եղեգնաձոր| 476620.0|301000.0| 58200.0| 60800.0| 56620.0| 476620.0|   0|

|  |քաղաք    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Տանիքների|         |        |        |        |        |         |    |

|  |և        |         |        |        |        |        |         |    |

|  |մուտքերի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմնա-   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Շահումյան|  45000.0| 45000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  45000.0|   0|

|  |15       |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ամրացում |         |        |        |        |        |         |    |

|  |և  վերա- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Միկոյան  | 220000.0|220000.0|     0.0|     0.0|     0.0| 220000.0|   0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|  |հիմքերի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |և  կրող  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |կոնստրուկ|         |        |        |        |        |         |    |

|  |ցիաների  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ամրացում,|         |        |        |        |        |         |    |

|  |վերա-    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |նորոգում |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Շահումյան|  12400.0| 12400.0|     0.0|     0.0|     0.0|  12400.0|   0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Սպանդար- |   4200.0|     0.0|     0.0|     0.0|  4200.0|   4200.0|   0|

|  |յան 2    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Միկոյան  |  14200.0| 14200.0|     0.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|  |14       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Միկոյան  |   9400.0|  9400.0|     0.0|     0.0|     0.0|   9400.0|   0|

|  |13       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Նարեկացի |  15500.0|     0.0| 15500.0|     0.0|     0.0|  15500.0|   0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Մոմիկի 2 |  14200.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14200.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Մոմիկի 4 |   7720.0|     0.0|     0.0|     0.0|  7720.0|   7720.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Սևակի  2 |   8000.0|     0.0|  8000.0|     0.0|     0.0|   8000.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Մոմիկի 8 |  14200.0|     0.0| 14200.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Կամոյի 2Ա|  14200.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14200.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Մոմիկի 6 |  14200.0|     0.0| 14200.0|     0.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Արսենյան |   6300.0|     0.0|  6300.0|     0.0|     0.0|   6300.0|   0|

|  |2        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Արսենյան |   6300.0|     0.0|     0.0|  6300.0|     0.0|   6300.0|   0|

|  |4        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Արսենյան |  16300.0|     0.0|     0.0|     0.0| 16300.0|  16300.0|   0|

|  |9        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Միկոյան  |  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0|   0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Անդրանիկի|  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0|   0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Կամոյի 2 |  14200.0|     0.0|     0.0| 14200.0|     0.0|  14200.0|   0|

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Միկոյան  |   8000.0|     0.0|     0.0|  8000.0|     0.0|   8000.0|   0|

|  |9Ա       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Երևանյան |   6800.0|     0.0|     0.0|  6800.0|     0.0|   6800.0|   0|

|  |խճուղի 7 |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Վայք     |   131790|   24550|   44350|   47800|   15090|   131790|   0|

|  |քաղաքի   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ջերմուկի |   2700.0|  2700.0|     0.0|     0.0|     0.0|   2700.0| 0.0|

|  |խճ. 61   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Ջերմուկի |   9250.0|  9250.0|     0.0|     0.0|     0.0|   9250.0| 0.0|

|  |խճ. 22   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Շահումյան|   3000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  3000.0|   3000.0| 0.0|

|  |20       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Շահումյան|   5850.0|     0.0|     0.0|     0.0|  5850.0|   5850.0| 0.0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Շահումյան|   6240.0|     0.0|     0.0|     0.0|  6240.0|   6240.0| 0.0|

|  |28       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Շահումյան|  12600.0| 12600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |102      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Շահումյան|   6900.0|     0.0|  6900.0|     0.0|     0.0|   6900.0| 0.0|

|  |99       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Ջերմուկի |  12600.0|     0.0| 12600.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |խճ. 36   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Ջերմուկի |   3800.0|     0.0|  3800.0|     0.0|     0.0|   3800.0| 0.0|

|  |խճ. 7    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Երկրաբան-|  12600.0|     0.0| 12600.0|     0.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |ների 3   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Ջերմուկի |   8450.0|     0.0|  8450.0|     0.0|     0.0|   8450.0| 0.0|

|  |խճ. 13   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Ջերմուկի |   7000.0|     0.0|     0.0|  7000.0|     0.0|   7000.0| 0.0|

|  |խճ. 15   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ջերմուկի |  15600.0|     0.0|     0.0| 15600.0|     0.0|  15600.0| 0.0|

|  |խճ. 11   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Ջերմուկի |  12600.0|     0.0|     0.0| 12600.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |խճ. 9    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Շահումյան|  12600.0|     0.0|     0.0| 12600.0|     0.0|  12600.0| 0.0|

|  |100      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Ջերմուկ  | 493000.0|132800.0| 96500.0| 99550.0|164150.0| 493000.0| 0.0|

|  |քաղաքի   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Շահումյան|  13600.0| 13600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  13600.0| 0.0|

|  |19       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Շահումյան|  13600.0| 13600.0|     0.0|     0.0|     0.0|  13600.0| 0.0|

|  |27       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Ձախափնյակ|  19000.0| 19000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  19000.0| 0.0|

|  |2        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Ձախափնյակ|  19000.0| 19000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  19000.0| 0.0|

|  |3        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Ձախափնյակ|  21600.0|     0.0|     0.0|     0.0| 21600.0|  21600.0| 0.0|

|  |4        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Ձախափնյակ|  16700.0| 16700.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16700.0| 0.0|

|  |5        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Ձախափնյակ|  16500.0| 16500.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |6        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Ձախափնյակ|  15400.0|     0.0|     0.0|     0.0| 15400.0|  15400.0| 0.0|

|  |7        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Ձախափնյակ|  16500.0| 16500.0|     0.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |8        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Ձախափնյակ|  16500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 16500.0|  16500.0| 0.0|

|  |9        |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ձախափնյակ|  18700.0|     0.0|     0.0|     0.0| 18700.0|  18700.0| 0.0|

|  |10       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Ձախափնյակ|  17900.0| 17900.0|     0.0|     0.0|     0.0|  17900.0| 0.0|

|  |11       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |12       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Ձախափնյակ|  13500.0|     0.0|    0.0 |     0.0| 13500.0|  13500.0| 0.0|

|  |13       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Ձախափնյակ|  13600.0|     0.0|     0.0|     0.0| 13600.0|  13600.0| 0.0|

|  |14       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Ձախափնյակ|  16600.0|     0.0| 16600.0|     0.0|     0.0|  16600.0| 0.0|

|  |15       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Ձախափնյակ|  16500.0|     0.0| 16500.0|     0.0|     0.0|  16500.0| 0.0|

|  |16       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Ձախափնյակ|  14750.0|     0.0|     0.0|     0.0| 14750.0|  14750.0| 0.0|

|  |17       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |18       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12500.0|  12500.0| 0.0|

|  |19       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0| 12500.0|     0.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |20       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|22|Ձախափնյակ|  12300.0|     0.0| 12300.0|     0.0|     0.0|  12300.0| 0.0|

|  |21       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|23|Ձախափնյակ|  13000.0|     0.0|     0.0|     0.0| 13000.0|  13000.0| 0.0|

|  |22       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|24|Ձախափնյակ|   6800.0|     0.0|  6800.0|     0.0|     0.0|   6800.0| 0.0|

|  |23 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|25|Ձախափնյակ|   6800.0|     0.0|  6800.0|     0.0|     0.0|   6800.0| 0.0|

|  |23 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|26|Ձախափնյակ|  11900.0|     0.0|     0.0| 11900.0|     0.0|  11900.0| 0.0|

|  |24       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|27|Ձախափնյակ|  14300.0|     0.0|     0.0| 14300.0|     0.0|  14300.0| 0.0|

|  |25       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|28|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |26 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|29|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |26 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|30|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |27 ա     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|31|Ձախափնյակ|   9000.0|     0.0|     0.0|  9000.0|     0.0|   9000.0| 0.0|

|  |27 բ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|32|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12500.0|  12500.0| 0.0|

|  |28       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|33|Ձախափնյակ|  12750.0|     0.0|     0.0| 12750.0|     0.0|  12750.0| 0.0|

|  |39       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|34|Ձախափնյակ|  12100.0|     0.0|     0.0| 12100.0|     0.0|  12100.0| 0.0|

|  |40       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|35|Ձախափնյակ|  12100.0|     0.0|     0.0|     0.0| 12100.0|  12100.0| 0.0|

|  |42       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|36|Ձախափնյակ|  12500.0|     0.0|     0.0| 12500.0|     0.0|  12500.0| 0.0|

|  |43       |         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 8.1

 

«ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնապահպանության ոլորտի ռազմավարության

ֆինանսավորումը 2010-2013 թվականներին»

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը       |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում      |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |             |պահանջվող|_______________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |             |ֆինանսա- |2011|2012    |2013    |2014    |ված      |    |

|  |             |վորում   |    |        |        |        |ֆինանսա- |    |

|  |             |         |    |        |        |        |վորում   |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|1 |     2       |     3   |  4 |    5   |    6   |    7   |    8    |  9 |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|1 |Օդային և     |  22500.0| 0.0| 22500.0|     0.0|     0.0|  22500.0|    |

|  |ջրային       |         |    |        |        |        |         |    |

|  |ավազանի աղ-  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |տոտվածության |         |    |        |        |        |         |    |

|  |քիմիական     |         |    |        |        |        |         |    |

|  |վերլուծության|         |    |        |        |        |         |    |

|  |շրջիկ        |         |    |        |        |        |         |    |

|  |լաբորատորիայի|         |    |        |        |        |         |    |

|  |ձեռքերում    |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |  22500.0|    | 22500.0|        |        |  22500.0| 0.0|

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|2 |Որսահանդակնե-|  36000.0| 0.0| 36000.0|     0.0|     0.0|  36000.0| 0.0|

|  |րի ստեղծում  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |Վայոց ձորի   |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մարզի տարա-  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |ծաշրջաններում|         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |  36000.0|    | 36000.0|        |        |  36000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0| 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|3 |Մարզի երեք   |2000000.0| 0.0|750000.0|750000.0|500000.0|2000000.0| 0.0|

|  |քաղաքներում  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կեղտաջրերի   |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մաքրման      |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կայանների    |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կառուցում և  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |վերանորոգում:|         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |2000000.0|    |750000.0|750000.0|500000.0|2000000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |      0.0|    |

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|4 |Մարզի բոլոր  | 110000.0| 0.0| 30000.0| 30000.0| 50000.0| 110000.0|    |

|  |համայնքներում|         |    |        |        |        |         |    |

|  |թափոնների    |         |    |        |        |        |         |    |

|  |կազմակերպված |         |    |        |        |        |         |    |

|  |հեռացման     |         |    |        |        |        |         |    |

|  |մասնագիտացված|         |    |        |        |        |         |    |

|  |պոլիգոնների  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |և            |         |    |        |        |        |         |    |

|  |աղբավայրերի  |         |    |        |        |        |         |    |

|  |հիմնում      |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      | 110000.0|    | 30000.0| 30000.0| 50000.0| 110000.0|    |

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0|    |        |        |        |         | 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0|    |        |        |        |         | 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |Ընդամենը     |2168500.0| 0.0|838500.0|780000.0|550000.0|2168500.0| 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |պետական      |2168500.0| 0.0|838500.0|780000.0|550000.0|2168500.0| 0.0|

|  |բյուջե       |         |    |        |        |        |         |    |

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |դոնորներ     |      0.0| 0.0|     0.0|     0.0|     0.0|      0.0| 0.0|

|__|_____________|_________|____|________|________|________|_________|____|

|  |այլ          |      0.0| 0.0|     0.0|     0.0|     0.0|      0.0| 0.0|

|  |աղբյուրներ   |         |    |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 9

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բնակավայրերի IV կարգի - 212 և III կարգի - 215

վթարային բնակելի տների կառուցման, վերակառուցման 2011-2014 թթ.

ծրագրերի ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|  |Մարզի բնա|Ընդամենը |Կառուցման կամ վերակառուցման համար  |Ընդամենը |Ճեղք|

|  |կավայրերի|պահանջվող|անհրաժեշտ փոխհատուցումը /հազ. դրամ/|պլանավոր-|վածք|

|  |IV կարգի |ֆինանսա- |___________________________________|ված      |____|

|  |- 212 և  |վորում   |          IV կարգ         |III կարգ|ֆինանսա- |Ճեղք|

|  |III կարգի|         |__________________________|________|վորում   |վածք|

|  |- 215    |         |2011 թ. |2012 թ. |2013 թ. |2014 թ. |         |    |

|  |վթարային |         |        |        |        |        |         |    |

|  |բնակելի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տներ     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |    2    |     3   |    4   |    5   |    6   |    7   |    8    |  9 |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Մարզի բնա|2127570.0|457000.0|522500.0|553540.0|594530.0|2127570.0| 0.0|

|  |կավայրերի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |IV կարգի |         |        |        |        |        |         |    |

|  |- 212 և  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |III կարգի|         |        |        |        |        |         |    |

|  |- 215    |         |        |        |        |        |         |    |

|  |վթարային |         |        |        |        |        |         |    |

|  |բնակելի  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |տների կա-|         |        |        |        |        |         |    |

|  |ռուցում, |         |        |        |        |        |         |    |

|  |վերակա-  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ռուցում, |         |        |        |        |        |         |    |

|  |այդ      |         |        |        |        |        |         |    |

|  |թվում`   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Ագարակա- |  22500.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0|     0.0|  22500.0| 0.0|

|  |ձոր      |         |        |        |        |        |         |    |

|  |-3 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |1-III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Աղավնաձոր|  33760.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0| 11260.0|  33760.0| 0.0|

|  |-3 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |2 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Արենի -2 |  15000.0|  7500.0|     0.0|  7500.0|     0.0|  15000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |1- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Արփի 1-  |   5630.0|     0.0|     0.0|     0.0|  5630.0|   5630.0| 0.0|

|  |III      |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Արտա-    | 149120.0|  7000.0|  7000.0| 70000.0| 65120.0| 149120.0| 0.0|

|  |բույնք   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |-2 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |24- III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Աղանջաձոր|   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |-1 IV    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Ազատեկ -1|   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Գետափ -3 |  22500.0|  7500.0|  7500.0|  7500.0|     0.0|  22500.0| 0.0|

|  |- IV ; 1 |         |        |        |        |        |         |    |

|  |- III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Գողթանիկ |  33000.0| 11000.0| 11000.0| 11000.0|     0.0|  33000.0| 0.0|

|  |-6 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |1- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Գլաձոր -4|  22520.0|     0.0|     0.0| 10520.0| 12000.0|  22520.0| 0.0|

|  |- III    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Ք.       |  86000.0| 24000.0| 16000.0| 16000.0| 30000.0|  86000.0| 0.0|

|  |Եղեգնաձոր|         |        |        |        |        |         |    |

|  |-7 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |9 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|12|Եղեգիս   | 136000.0| 30000.0| 30000.0| 24000.0| 52000.0| 136000.0| 0.0|

|  |-14- IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |20 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|13|Ելփին -4 |  28000.0| 14000.0| 14000.0|     0.0|     0.0|  28000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|14|Զառիթափ -|   7000.0|  7000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   7000.0| 0.0|

|  |1 IV     |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|15|Զեդեա -25| 150000.0| 48000.0| 48000.0| 54000.0|     0.0| 150000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|16|Թառաթումբ|   6000.0|     0.0|  6000.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |-1 IV    |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|17|Մարտիրոս | 468000.0|105000.0|105000.0|161000.0| 97000.0| 468000.0| 0.0|

|  |-53 IV ; |         |        |        |        |        |         |    |

|  |35 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|18|Սերս -1  |   6000.0|     0.0|     0.0|  6000.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|19|Մալիշկա  |  21000.0|     0.0| 15000.0|     0.0|  6000.0|  21000.0| 0.0|

|  |-2 IV ;  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |3- III   |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|20|Չիվա -5 -|  47000.0| 14000.0| 14000.0|  7000.0| 12000.0|  47000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |4 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|21|Շատին -14| 129000.0| 35000.0| 35000.0| 28000.0| 31000.0| 129000.0| 0.0|

|  |- IV ;   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |11 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|22|Խաչիկ -50| 550000.0| 90000.0|120000.0| 90000.0|250000.0| 550000.0| 0.0|

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |86 - III |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|23|Հորս -1  |   6000.0|  6000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   6000.0| 0.0|

|  |IV       |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|24|Հերմոն -8|  48000.0| 18000.0| 18000.0| 12000.0|     0.0|  48000.0| 0.0|

|  |- IV ;   |         |        |        |        |        |         |    |

|  |2 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|25|Վարդահո- |  83020.0|     0.0| 55000.0|  5500.0| 22520.0|  83020.0| 0.0|

|  |վիտ -2 - |         |        |        |        |        |         |    |

|  |IV ;     |         |        |        |        |        |         |    |

|  |4 - III  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|26|Վերնաշեն |  22520.0|     0.0|     0.0| 22520.0|     0.0|  22520.0| 0.0|

|  |- III - 4|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|27|Քարագլուխ|  18000.0|  6000.0|  6000.0|  6000.0|     0.0|  18000.0| 0.0|

|  |-3 - IV ;|         |        |        |        |        |         |    |

|  |2- III   |         |        |        |        |        |         |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 9.1

 

._____________________________________________________________________.

|հ/|Համայնքի  |Համայնքի  |Համայնքում|Համայնքի կենտրոնի |Բնակավայրերի  |

|հ |անվանումը |մշտական   |ընդգրկված |հեռավորությունը   |կարգավիճակը   |

|  |          |բնակչու-  |բնակավայրի|/կմ/              |              |

|  |          |թյունը    |անվանումը |__________________|______________|

|  |          |2009 թ.   |          |Երևանից |Եղեգնաձոր|Սահ-|Լեռ|Բարձր|

|  |          |հունվարի  |          |        |մարզ-    |մանա|նա-|լեռնա|

|  |          |1-ի       |          |        |կենտրոնից|մերձ|յին|յին  |

|  |          |դրությամբ,|          |        |         |    |   |     |

|  |          |մարդ      |          |        |         |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|1 |Եղեգնաձոր |   8177   |Եղեգնաձոր |   120  |     0   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|2 |Ջերմուկ   |   6212   |Ջերմուկ   |   171  |    51   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|   1002   |Կեչուտ    |   169  |    49   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|3 |Վայք      |   5899   |Վայք      |   136  |    16   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|4 |Ագարակաձոր|   1431   |Ագարակաձոր|   123  |     3   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|5 |Ազատեկ    |    543   |Ազատեկ    |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|6 |Աղավնաձոր |   2089   |Աղավնաձոր |   136  |    16   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|7 |Աղնջաձոր  |    480   |Աղնջաձոր  |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|8 |Արենի     |   1847   |Արենի     |   136  |    16   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Ամաղու    |   136  |    16   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|9 |Արին      |    252   |Արին      |   144  |    24   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|10|Արտաբույնք|   1155   |Արտաբույնք|   138  |    18   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|11|Արտավան   |    292   |Արտավան   |   156  |    36   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|12|Արփի      |   1224   |Արփի      |   128  |    8    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|13|Բարձրունի |    355   |Բարձրունի |   164  |    44   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|14|Գետափ     |   2363   |Գետափ     |   123  |    3    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|15|Գլաձոր    |   2682   |Գլաձոր    |   121  |    1    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|16|Գնդեվազ   |   1007   |Գնդեվազ   |   158  |    38   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|17|Գնիշիկ    |    218   |Գնիշիկ    |   140  |    20   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|    144   |Մոզրով    |   134  |    14   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|18|Գողթանիկ  |    220   |Գողթանիկ  |   150  |    30   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|19|Գոմք      |    233   |Գոմք      |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     50   |Կապույտ   |   158  |    38   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Ախտա      |   159  |    39   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|20|Ելփին     |   1383   |Ելփին     |   147  |    27   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|21|Եղեգիս    |    512   |Եղեգիս    |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|22|Զառիթափ   |   1541   |Զառիթափ   |   147  |    27   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Հորադիս   |   167  |    47   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|23|Զեդեա     |    220   |Զեդեա     |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|24|Թառաթումբ |    636   |Թառաթումբ |   143  |    23   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|25|Խաչիկ     |   1030   |Խաչիկ     |   157  |    37   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|26|Խնձորուտ  |    499   |Խնձորուտ  |   166  |    46   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|27|Կարմրաշեն |    285   |Կարմրաշեն |   162  |    42   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|28|Հերհեր    |   1009   |Հերհեր    |   155  |    35   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|29|Հերմոն    |    169   |Հերմոն    |   146  |    26   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Արատես    |   149  |    29   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Կալասար   |   147  |    27   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|30|Հորբատեղ  |    265   |Հորբատեղ  |   141  |    21   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|31|Հորս      |    318   |Հորս      |   140  |    20   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|32|Մալիշկա   |   5303   |Մալիշկա   |   128  |    8    |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|33|Մարտիրոս  |    681   |Մարտիրոս  |   153  |    33   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|34|Նոր       |    140   |Նոր       |   168  |    48   |    |   |     |

|  |Ազնաբերդ  |          |Ազնաբերդ  |        |         |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|35|Շատին     |   2035   |Շատին     |   132  |    12   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|36|Չիվա      |   1027   |Չիվա      |   142  |    22   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|37|Ռինդ      |   1518   |Ռինդ      |   146  |    26   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|38|Սալլի     |    251   |Սալլի     |   137  |    17   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|39|Սարավան   |    231   |Սարավան   |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |ՈՒղեձոր   |   160  |    40   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|40|Սերս      |    233   |Սերս      |   156  |    36   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|41|Վարդահովիտ|    235   |Վարդահովիտ|   154  |    34   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     0    |Գետիկվանք |   157  |    37   |    |   |     |

|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|     44   |Սևաժայռ   |   156  |    36   |    |   |     |

._____________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|42|Վերնաշեն  |   1319   |Վերնաշեն  |   123  |     3   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|43|Փոռ       |    144   |Փոռ       |   150  |    30   |    |   |     |

|__|__________|__________|__________|________|_________|____|___|_____|

|44|Քարագլուխ |    908   |Քարագլուխ |   141  |    21   |    |   |     |

._____________________________________________________________________.

 

Հավելված 9.2

 

Ցանկ

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի լեռնային բնակավայրերի

 

/հիմք` ՀՀ կառավարության 1998 թ. նոյեմբերի 27-ի թիվ 756 որոշում,

հետագա փոփոխություններով ու լրացումներով/

 

.____________________________________________.

|Հ.Հ.|Համայնքի անվանումը|Բնակավայրի անվանումը|

|____________________________________________|

|            Եղեգնաձորի տարածաշրջան          |

|____________________________________________|

| 1  |Գողթանիկ          |Գողթանիկ            |

|____|__________________|____________________|

| 2  |Հորբատեղ          |Հորբատեղ            |

|____|__________________|____________________|

| 3  |Խաչիկ             |Խաչիկ               |

|____|__________________|____________________|

| 4  |Հերմոն            |Արատես              |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |Կալասար             |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |Հերմոն              |

|____________________________________________|

|            Վայքի տարածաշրջան               |

|____________________________________________|

| 5  |Արտավան           |Արտավան             |

|____|__________________|____________________|

| 6  |Բարձրունի         |Բարձրունի           |

|____|__________________|____________________|

| 7  |Գոմք              |Գոմք                |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |Կապույտ             |

|____|__________________|____________________|

| 8  |Սերս              |Սերս                |

|____|__________________|____________________|

| 9  |Մարտիրոս          |Մարտիրոս            |

|____|__________________|____________________|

| 10 |Գնդեվազ           |Գնդեվազ             |

.____________________________________________.

 

Հավելված 9.3

 

Վայոց ձորի մարզի գազիֆիկացված համայնքները 01.01.2010 թ. Դրությամբ

 

.______________________________________.

|Հ.Հ.|Հ.Հ.   |Համայնք   |              |

|    |Տարա-  |          |              |

|    |ծաշրջան|          |              |

|____|_______|__________|______________|

| 1  |   1   |Եղեգնաձոր |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 2  |   2   |Վայք      |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 3  |   3   |Ջերմուկ   |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 4  |   4   |Ագարակաձոր|Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 5  |   5   |Ազատեկ    |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 6  |   6   |Գետափ     |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 7  |   7   |Գլաձոր    |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 8  |   8   |Գնդեվազ   |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 9  |   9   |Հերհեր    |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 10 |   10  |Մալիշկա   |Գազիֆիկացված է|

|____|_______|__________|______________|

| 11 |   11  |Վերնաշեն  |Գազիֆիկացված է|

.______________________________________.

 

Հավելված 9.4

 

Ցանկ

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի բարձր լեռնային բնակավայրերի

 

/հիմք` ՀՀ կառավարության 1998 թ. նոյեմբերի 27-ի թիվ 756 որոշում,

հետագա փոփոխություններով ու լրացումներով/

 

.____________________________________________.

|Հ.Հ.|Համայնքի անվանումը|Բնակավայրի անվանումը|

|____________________________________________|

|            Եղեգնաձորի տարածաշրջան          |

|____________________________________________|

| 1  |Գնիշիկ            |Գնիշիկ              |

|____|__________________|____________________|

| 2  |Վարդահովիտ        |Գետիկվանք           |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |Վարդահովիտ          |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |Սևաժայռ             |

|____________________________________________|

|             Վայքի տարածաշրջան              |

|____________________________________________|

| 3  |Սարավան           |Սարավան             |

|____|__________________|____________________|

|    |                  |ՈՒղեձոր             |

|____|__________________|____________________|

| 4  |Կարմրաշեն         |Կարմրաշեն           |

|____|__________________|____________________|

| 5  |ք. Ջերմուկ        |ք. Ջերմուկ          |

.____________________________________________.

 

Հավելված 9.5

 

Ցանկ

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի սահմանամերձ համայնքների

/հիմք` ՀՀ կառավարության 1998 թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 713 որոշում,

հետագա փոփոխություններով ու լրացումներով/

 

.______________________________________________________.

|Հ.Հ.|Հ.Հ.|Համայնք     |Բնակավայրերը  |Բնակչության թիվը|

|    |    |            |              |առ 1 հունվարի   |

|    |    |            |              |2009 թ. /մարդ/  |

.______________________________________________________|

Եղեգնաձորի տարածաշրջան                |

.______________________________________________________|

| 1  |  1 |Խաչիկ       |Խաչիկ         |            1047|

|____|____|____________|______________|________________|

| 2  |  2 |Արենի       |Արենի, Ամաղու |            1811|

|____|____|____________|______________|________________|

| 3  |  3 |Ելփին       |Ելփին         |            1394|

|____|____|____________|______________|________________|

| 4  |  4 |Չիվա        |Չիվա          |             965|

|____|____|____________|______________|________________|

| 5  |  5 |Ռինդ        |Ռինդ          |            1516|

|____|____|____________|______________|________________|

| 6  |  6 |Գնիշիկ      |Գնիշիկ        |             204|

.______________________________________________________.

 

Վայքի տարածաշրջան

.______________________________________________________.

| 29 |  1 |Բարձրունի   |Բարձրունի     |             393|

|____|____|____________|______________|________________|

| 30 |  2 |Խնձորուտ    |Խնձորուտ      |             472|

|____|____|____________|______________|________________|

| 31 |  3 |Նոր Ազնաբերդ|Նոր Ազնաբերդ  |             138|

|____|____|____________|______________|________________|

| 32 |  4 |Սերս        |Սերս          |             230|

|____|____|____________|______________|________________|

| 33 |  5 |Մարտիրոս    |Մարտիրոս      |             664|

|____|____|____________|______________|________________|

| 34 |  6 |Գոմք        |Գոմք, Կապույտ,|             271|

|    |    |            |Ախտա          |                |

|______________________|______________|________________|

|Ընդամենը 12 համայնք   |15 բնակավայր  |            9105|

.______________________________________________________.

 

Աղյուսակ 10

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի համայնքների պաշտպանությանն ու արտակարգ

իրավիճակների կանխարգելմանն ուղղված 2011-2014 թթ. ծրագրերի

ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/Հ |Ոլորտը   |Ընդամենը|Պլանավորած ֆինանսավորում           |Ընդամենը|Ճեղք|

|    |         |պահանջ- |___________________________________|պլանավոր|վածք|

|    |         |վող     |2011    |2012    |2013    |2014    |ված     |    |

|    |         |ֆինանսա-|        |        |        |        |ֆինանսա-|    |

|    |         |վորում  |        |        |        |        |վորում  |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

| 1  |     2   |    4   |    5   |    6   |    7   |    8   |    9   | 10 |

|______________|________|________|________|________|________|________|____|

|Համայնքների   |836600.0|168100.0|178300.0|284700.0|205500.0|836600.0| 0.0|

|պաշտպանությանն|        |        |        |        |        |        |    |

|ու արտակարգ   |        |        |        |        |        |        |    |

|իրավիճակների  |        |        |        |        |        |        |    |

|կանխարգելմանն |        |        |        |        |        |        |    |

|միջոցառումներ |        |        |        |        |        |        |    |

|ընդամենը,     |        |        |        |        |        |        |    |

|այդ թվում     |        |        |        |        |        |        |    |

|______________|________|________|________|________|________|________|____|

|  1 |Շատին    |170000.0| 60000.0| 50000.0| 60000.0|     0.0|170000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |քարաթափ- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ման      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գոտուց   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |բնակիչ-  |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ների տա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |րահանում |        |        |        |        |        |        |    |

|    |26 տնտե- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սություն |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  2 |Նախնական |177600.0| 47100.0| 23300.0| 45700.0| 61500.0|177600.0| 0.0|

|    |հետազննու|        |        |        |        |        |        |    |

|    |թյուններ |        |        |        |        |        |        |    |

|    |և        |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ռեժիմային|        |        |        |        |        |        |    |

|    |դիտար-   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |կումների |        |        |        |        |        |        |    |

|    |(մոնիտո- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |րինգ)    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ցանցի    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ստեղծում,|        |        |        |        |        |        |    |

|    |որից     |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.1 |Խաչիկ    | 12200.0|        | 12200.0|        |        | 12200.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.2 |Գնիշիկ   | 13500.0|        |        |        | 13500.0| 13500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.3 |Ազատեկ   | 11500.0|        |        |        | 11500.0| 11500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.4 |Բարձրունի| 11900.0| 11900.0|        |        |        | 11900.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.5 |Կապույտ  | 11100.0|        |        | 11100.0|        | 11100.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.6 |Զառիթափ  | 10000.0|        |        |        | 10000.0| 10000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.7 |Գոմք     | 11900.0| 11900.0|        |        |        | 11900.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.8 |Ախտա     | 11100.0|        |        | 11100.0|        | 11100.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.9 |Ագարակա- | 10000.0| 10000.0|        |        |        | 10000.0| 0.0|

|    |ձոր      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.10|Ռինդ     | 11000.0|        |        | 11000.0|        | 11000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.11|Վերնաշեն | 11100.0|        | 11100.0|        |        | 11100.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.12|Գետափ    | 12500.0|        |        | 12500.0|        | 12500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.13|Հորս     | 14500.0|        |        |        | 14500.0| 14500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.14|Հորբատեղ | 13300.0| 13300.0|        |        |        | 13300.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|2.15|Գողթանիկ | 12000.0|        |        |        | 12000.0| 12000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  3 |Բնակելի  | 25000.0|  7000.0|  7000.0|  6000.0|  5000.0| 25000.0| 0.0|

|    |տների    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեխնիկա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |կան      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |վիճակի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |հետա-    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |զննում   |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  4 |Ռեժիմային| 46000.0|  4000.0| 10000.0| 13000.0| 19000.0| 46000.0| 0.0|

|    |դիտար-   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |կումների |        |        |        |        |        |        |    |

|    |(մոնիտո- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |րինգ)    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ցանցի    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ստեղծում,|        |        |        |        |        |        |    |

|    |որից     |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.1 |Խաչիկ    |  3000.0|        |        |  1500.0|  1500.0|  3000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.2 |Բարձրունի|  4500.0|        |  1500.0|  1500.0|  1500.0|  4500.0| 0.0|

|    |Գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.3 |Մարտիրոս |  8000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  8000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.4 |Կապույտ  |  1500.0|        |        |        |  1500.0|  1500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.5 |Գոմք     |  4500.0|        |  1500.0|  1500.0|  1500.0|  4500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.6 |Ախտա     |  1500.0|        |        |        |  1500.0|  1500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.7 |Չիվա     |  8000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  2000.0|  8000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.8 |Ագարակա- |  4500.0|        |  1500.0|  1500.0|  1500.0|  4500.0| 0.0|

|    |ձոր      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.9 |Ռինդ     |  1500.0|        |        |        |  1500.0|  1500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.10|Վերնաշեն |  3000.0|        |        |  1500.0|  1500.0|  3000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.11|Գետափ    |  1500.0|     0.0|     0.0|     0.0|  1500.0|  1500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|4.12|Հորբատեղ |  4500.0|        |  1500.0|  1500.0|  1500.0|  4500.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  5 |նախագծա- | 18000.0|     0.0| 18000.0|     0.0|     0.0| 18000.0| 0.0|

|    |հետազոտա-|        |        |        |        |        |        |    |

|    |կան աշխա-|        |        |        |        |        |        |    |

|    |տանքներ` |        |        |        |        |        |        |    |

|    |Չիվա     |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  6 |Հակասո-  |130000.0|     0.0|     0.0| 80000.0| 50000.0|130000.0| 0.0|

|    |ղանքային |        |        |        |        |        |        |    |

|    |միջոցա-  |        |        |        |        |        |        |    |

|    |ռումներ  |        |        |        |        |        |        |    |

|    |Չիվա     |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |տեղամաս  |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|  7 |Բնակիչ-  |270000.0| 50000.0| 70000.0| 80000.0| 70000.0|270000.0| 0.0|

|    |ների տա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |րահանում,|        |        |        |        |        |        |    |

|    |որից`    |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|7.1 |Մարտիրոս |190000.0| 50000.0| 40000.0| 50000.0| 50000.0|190000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողանքա- |        |        |        |        |        |        |    |

|    |յին      |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գոտուց   |        |        |        |        |        |        |    |

|____|_________|________|________|________|________|________|________|____|

|7.2 |Չիվա     | 80000.0|     0.0| 30000.0| 30000.0| 20000.0| 80000.0| 0.0|

|    |գյուղի   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |սողան-   |        |        |        |        |        |        |    |

|    |քային    |        |        |        |        |        |        |    |

|    |գոտուց   |        |        |        |        |        |        |    |

._________________________________________________________________________.

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի արտակարգ իրավիճակների վարչության վարչական

կառույցների վերանորոգմանն ուղղված 2011-2014 թթ. ծրագրերի

ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._________________________________________________________________________.

|Հ/Հ|Ոլորտը        |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում      |Ընդամենը|Ճեղք|

|   |              |պահանջ- |_______________________________|պլանավոր|վածք|

|   |              |վող     |2011   |2012   |2013   |2014   |ված     |    |

|   |              |ֆինանսա-|       |       |       |       |ֆինանսա-|    |

|   |              |վորում  |       |       |       |       |վորում  |    |

|___|______________|________|_______|_______|_______|_______|________|____|

| 1 |       2      |    4   |    5  |   6   |   7   |    8  |    9   | 10 |

|__________________|________|_______|_______|_______|_______|________|____|

|Արտակարգ          |130000.0|40000.0|50000.0|20000.0|20000.0|130000.0| 0.0|

|իրավիճակների      |        |       |       |       |       |        |    |

|վարչության        |        |       |       |       |       |        |    |

|վարչական          |        |       |       |       |       |        |    |

|կառույցների       |        |       |       |       |       |        |    |

|վերանորոգում      |        |       |       |       |       |        |    |

|ընդամենը,         |        |       |       |       |       |        |    |

|այդ թվում         |        |       |       |       |       |        |    |

|__________________|________|_______|_______|_______|_______|________|____|

| 1 |Եղեգնաձոր     | 70000.0|40000.0|30000.0|    0.0|    0.0| 70000.0| 0.0|

|   |քաղաք`        |        |       |       |       |       |        |    |

|   |վարչական շենք,|        |       |       |       |       |        |    |

|   |փրկարարական   |        |       |       |       |       |        |    |

|   |ջոկատի        |        |       |       |       |       |        |    |

|   |տեղակայման    |        |       |       |       |       |        |    |

|   |շենք,         |        |       |       |       |       |        |    |

|   |պահեստներ     |        |       |       |       |       |        |    |

|___|______________|________|_______|_______|_______|_______|________|____|

| 2 |Վայք քաղաք`   | 40000.0|    0.0|20000.0|20000.0|    0.0| 40000.0| 0.0|

|   |հրշեջ         |        |       |       |       |       |        |    |

|   |փրկարարական   |        |       |       |       |       |        |    |

|   |ջոկատի շենք   |        |       |       |       |       |        |    |

|___|______________|________|_______|_______|_______|_______|________|____|

| 3 |Ջերմուկ քաղաք`| 20000.0|    0.0|    0.0|    0.0|20000.0| 20000.0| 0.0|

|   |տիպային շենք  |        |       |       |       |       |        |    |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված 10.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի քաղաքաշինության, ենթակառուցվածքների ոլորտի

զարգացման 2011-2014 թթ. ծրագրերի ֆինանսավորումը

 

Հազ. դրամ

.__________________________________________________________________________

|Հ/|Ոլորտը         |Ընդամենը  |Պլանավորած ֆինանսավորում                   |

|Հ |               |պահանջվող |___________________________________________|

|  |               |ֆինանսա-  |2011      |2012      |2013      |2014      |

|  |               |վորում    |          |          |          |          |

|  |               |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|1 |       2       |     4    |     5    |     6    |     7    |     8    |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|1 |Վայոց ձորի     |  108070.0|   27520.0|   42900.0|   19600.0|   18050.0|

|  |մարզի 8        |          |          |          |          |          |

|  |համայնքների    |          |          |          |          |          |

|  |գլխավոր        |          |          |          |          |          |

|  |հատակագծերի    |          |          |          |          |          |

|  |մշակում        |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  108070.0|   27520.0|   42900.0|   19600.0|   18050.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|2 |ՀՀ պետական     | 2010048.5|  372338.5|  604810.0|  612900.0|  420000.0|

|  |բյուջեի հաշվին |          |          |          |          |          |

|  |նախատեսվող 29  |          |          |          |          |          |

|  |դպրոցների,     |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգման  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 2010048.5|  372338.5|  604810.0|  612900.0|    420000|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |ՀՀ պետական     |   60000.0|       0.0|   60000.0|       0.0|       0.0|

|  |բյուջեի հաշվին |          |          |          |          |          |

|  |նախատեսվող 1   |          |          |          |          |          |

|  |դպրոցի,        |          |          |          |          |          |

|  |կառուցում      |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |   60000.0|   60000.0|       0.0|       0.0|   60000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|3 |15             |  990000.0|  320000.0|  180000.0|  300000.0|  190000.0|

|  |մանկապարտեզների|          |          |          |          |          |

|  |շինարարություն |          |          |          |          |          |

|  |և              |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  990000.0|  320000.0|  180000.0|  300000.0|  190000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|4 |30 մշակութային | 2872650.0|  271750.0|  512900.0| 1248000.0|  840000.0|

|  |օջախների       |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում  |          |          |          |          |          |

|  |և  կառուցում   |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 2872650.0|  271750.0|  512900.0| 1248000.0|  840000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|5 |9 Նոր մշակույթի| 1320000.0|  180000.0|  350000.0|  490000.0|  300000.0|

|  |տների          |          |          |          |          |          |

|  |կառուցում,     |          |          |          |          |          |

|  |վերակառուցում  |          |          |          |          |          |

|  |և  ամրացում    |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 1320000.0|  180000.0|  350000.0|  490000.0|  300000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|6 |Առողջապահական  |  250520.0|  143000.0|   47520.0|   29000.0|   31000.0|

|  |19 օբյեկտների  |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  250520.0|  143000.0|   47520.0|   29000.0|   31000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|7 |Մարզական 6     |  784950.0|  125000.0|  156950.0|  263000.0|  240000.0|

|  |օբյեկտների     |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  784950.0|  125000.0|  156950.0|  263000.0|  240000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|8 |Բազմաբնակարան  | 1101410.0|  458350.0|  199050.0|  208150.0|  235860.0|

|  |շենքերի        |          |          |          |          |          |

|  |տանիքների և    |          |          |          |          |          |

|  |մուտքերի       |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում` |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 1101410.0|  458350.0|  199050.0|  208150.0|  235860.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|9 |Մարզի          | 2127570.0|  457000.0|  522500.0|  553540.0|  594530.0|

|  |բնակավայրերի   |          |          |          |          |          |

|  |IV կարգի - 212 |          |          |          |          |          |

|  |և  III կարգի   |          |          |          |          |          |

|  |- 215 վթարային |          |          |          |          |          |

|  |բնակելի տներ   |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 2127570.0|  457000.0|  522500.0|  553540.0|  594530.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|10|ՀՀ պետական     |  836600.0|  168100.0|  178300.0|  284700.0|  205500.0|

|  |բյուջեի հաշվին |          |          |          |          |          |

|  |բնակչության    |          |          |          |          |          |

|  |պաշտպանությանն |          |          |          |          |          |

|  |ու արտակարգ    |          |          |          |          |          |

|  |իրավիճակների   |          |          |          |          |          |

|  |կանխարգելմանն  |          |          |          |          |          |

|  |ուղղված        |          |          |          |          |          |

|  |միջոցառումներ  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  836600.0|  168100.0|  178300.0|  284700.0|  205500.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|11|Արտակարգ       |  130000.0|   40000.0|   50000.0|   20000.0|   20000.0|

|  |իրավիճակների   |          |          |          |          |          |

|  |վարչության     |          |          |          |          |          |

|  |վարչական       |          |          |          |          |          |

|  |կառույցների    |          |          |          |          |          |

|  |վերանորոգում   |          |          |          |          |          |

|  |ընդամենը,      |          |          |          |          |          |

|  |այդ թվում      |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  130000.0|   40000.0|   50000.0|   20000.0|   20000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|12|Խմելու         |  923500.0|  181000.0|  299000.0|  283500.0|  160000.0|

|  |ջրատարների     |          |          |          |          |          |

|  |հիմնանորոգում  |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |  923500.0|  181000.0|  299000.0|  283500.0|  160000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|12|գազաֆիկացման   | 1423300.0|  458000.0|  430000.0|  235300.0|  300000.0|

|  |շինմոնտաժային  |          |          |          |          |          |

|  |աշխատանքներ    |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 1423300.0|  458000.0|  430000.0|  235300.0|  300000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|13|Ճանապարհների   | 5307532.8| 1122470.0| 1165840.3| 1634222.6| 1385000.0|

|  |վերանորոգման   |          |          |          |          |          |

|  |աշխատանքներ    |          |          |          |          |          |

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե | 5307532.8| 1122470.0| 1165840.3| 1634222.6| 1385000.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |Ընդամենը       |20246151.3| 4324528.5| 4799770.3| 6181912.6| 4939940.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |պետական բյուջե |20246151.3| 4324528.5| 4799770.3| 6181912.6| 4939940.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |դոնորներ       |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|__|_______________|__________|__________|__________|__________|__________|

|  |այլ աղբյուրներ |       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

.__________________________________________________________________________

.___________________ __________________.

|Հ/|Ոլորտը         | |Ընդամենը   |Ճեղք-|

|Հ |               | |պլանավորված|վածք |

|  |               | |ֆինանսավո- |     |

|  |               | |րում       |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|1 |       2       | |      9    |  10 |

|__|_______________| |___________|_____|

|1 |Վայոց ձորի     | |   108070.0|  0.0|

|  |մարզի 8        | |           |     |

|  |համայնքների    | |           |     |

|  |գլխավոր        | |           |     |

|  |հատակագծերի    | |           |     |

|  |մշակում        | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   108070.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|2 |ՀՀ պետական     | |  2010048.5|  0.0|

|  |բյուջեի հաշվին | |           |     |

|  |նախատեսվող 29  | |           |     |

|  |դպրոցների,     | |           |     |

|  |հիմնանորոգման  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  2010048.5|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |ՀՀ պետական     | |    60000.0|  0.0|

|  |բյուջեի հաշվին | |           |     |

|  |նախատեսվող 1   | |           |     |

|  |դպրոցի,        | |           |     |

|  |կառուցում      | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |    60000.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|3 |15             | |   990000.0|  0.0|

|  |մանկապարտեզների| |           |     |

|  |շինարարություն | |           |     |

|  |և              | |           |     |

|  |հիմնանորոգում  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   990000.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|4 |30 մշակութային | |  2872650.0|  0.0|

|  |օջախների       | |           |     |

|  |հիմնանորոգում  | |           |     |

|  |և  կառուցում   | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  2872650.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|5 |9 Նոր մշակույթի| |  1320000.0|  0.0|

|  |տների          | |           |     |

|  |կառուցում,     | |           |     |

|  |վերակառուցում  | |           |     |

|  |և  ամրացում    | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  1320000.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|6 |Առողջապահական  | |   250520.0|  0.0|

|  |19 օբյեկտների  | |           |     |

|  |հիմնանորոգում  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   250520.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|7 |Մարզական 6     | |   784950.0|  0.0|

|  |օբյեկտների     | |           |     |

|  |հիմնանորոգում  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   784950.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|8 |Բազմաբնակարան  | |  1101410.0|  0.0|

|  |շենքերի        | |           |     |

|  |տանիքների և    | |           |     |

|  |մուտքերի       | |           |     |

|  |հիմնանորոգում` | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  1101410.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|9 |Մարզի          | |  2127570.0|  0.0|

|  |բնակավայրերի   | |           |     |

|  |IV կարգի - 212 | |           |     |

|  |և  III կարգի   | |           |     |

|  |- 215 վթարային | |           |     |

|  |բնակելի տներ   | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  2127570.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|10|ՀՀ պետական     | |   836600.0|  0.0|

|  |բյուջեի հաշվին | |           |     |

|  |բնակչության    | |           |     |

|  |պաշտպանությանն | |           |     |

|  |ու արտակարգ    | |           |     |

|  |իրավիճակների   | |           |     |

|  |կանխարգելմանն  | |           |     |

|  |ուղղված        | |           |     |

|  |միջոցառումներ  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   836600.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|11|Արտակարգ       | |   130000.0|  0.0|

|  |իրավիճակների   | |           |     |

|  |վարչության     | |           |     |

|  |վարչական       | |           |     |

|  |կառույցների    | |           |     |

|  |վերանորոգում   | |           |     |

|  |ընդամենը,      | |           |     |

|  |այդ թվում      | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   130000.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|12|Խմելու         | |   923500.0|  0.0|

|  |ջրատարների     | |           |     |

|  |հիմնանորոգում  | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |   923500.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|12|գազաֆիկացման   | |  1423300.0|  0.0|

|  |շինմոնտաժային  | |           |     |

|  |աշխատանքներ    | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  1423300.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|13|Ճանապարհների   | |  5307532.8|  0.0|

|  |վերանորոգման   | |           |     |

|  |աշխատանքներ    | |           |     |

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | |  5307532.8|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |Ընդամենը       | | 20246151.3|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |պետական բյուջե | | 20246151.3|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |դոնորներ       | |        0.0|  0.0|

|__|_______________| |___________|_____|

|  |այլ աղբյուրներ | |        0.0|  0.0|

.___________________ __________________.

 

 

Աղյուսակ 11

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ջրամատակարարման ոլորտի զարգացման 2011-2014 թթ.

ծրագրերի ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._____________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլորտը |Ընդամենը|Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը|Ճեղք|

|Հ |       |պահանջ- |___________________________________|պլանա-  |վածք|

|  |       |վող     |2011    |2012    |2013    |2014    |վորված  |    |

|  |       |ֆինանսա-|        |        |        |        |ֆինանսա-|    |

|  |       |վորում  |        |        |        |        |վորում  |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|1 |   2   |    4   |    5   |    6   |    7   |   8    |    9   | 10 |

|__________|________|________|________|________|________|________|____|

|Համայնքնե-|923500.0|181000.0|299000.0|283500.0|160000.0|923500.0| 0.0|

|րի ջրամա- |        |        |        |        |        |        |    |

|տակարարում|        |        |        |        |        |        |    |

|և  ջրա-   |        |        |        |        |        |        |    |

|հեռացում  |        |        |        |        |        |        |    |

|ընդամենը, |        |        |        |        |        |        |    |

|այդ թվում`|        |        |        |        |        |        |    |

|__________|________|________|________|________|________|________|____|

|1 |Եղեգնա-|170000.0|     0.0| 60000.0| 50000.0| 60000.0|170000.0| 0.0|

|  |ձոր    |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|2 |Ջերմուկ| 70000.0| 30000.0| 20000.0| 20000.0|     0.0| 70000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|3 |Վայք   | 50000.0|     0.0| 20000.0| 10000.0| 20000.0| 50000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|4 |Գետափ  |110000.0|     0.0| 40000.0| 30000.0| 40000.0|110000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|5 |Ագարա- | 22000.0| 10000.0| 12000.0|       0|     0.0| 22000.0| 0.0|

|  |կաձոր  |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|6 |Ազատեկ | 10000.0| 10000.0|     0.0|       0|     0.0| 10000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|7 |Աղնջա- |  7000.0|     0.0|       0|  7000.0|     0.0|  7000.0| 0.0|

|  |ձոր    |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|8 |Արենի  | 36000.0| 16000.0|       0| 20000.0|     0.0| 36000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|9 |Արին   | 10000.0|       0|       0| 10000.0|     0.0| 10000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|10|Արտավան| 10000.0|     0.0| 10000.0|       0|     0.0| 10000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|11|Բարձ-  | 20000.0|       0|       0| 20000.0|     0.0| 20000.0| 0.0|

|  |րունի  |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|12|Գլաձոր | 30000.0| 20000.0| 10000.0|       0|     0.0| 30000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|13|Գնիշիկ | 65000.0| 45000.0| 20000.0|       0|     0.0| 65000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|14|Գոմք   |  5000.0|     0.0|       0|  5000.0|     0.0|  5000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|15|Գողթա- |  9000.0|       0|       0|  9000.0|     0.0|  9000.0| 0.0|

|  |նիկ    |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|16|Ելփին  | 20000.0| 10000.0| 10000.0|       0|     0.0| 20000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|17|Եղեգիս |  8000.0|       0|  8000.0|       0|     0.0|  8000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|18|Զառիթափ| 10000.0|       0|       0| 10000.0|     0.0| 10000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|19|Զեդեա  | 15000.0|       0|  5000.0| 10000.0|     0.0| 15000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|20|Խնձո-  |  5000.0|       0|       0|  5000.0|     0.0|  5000.0| 0.0|

|  |րուտ   |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|21|Հեր-հեր|  5000.0|     0.0|  5000.0|       0|     0.0|  5000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|22|Հորբա- |  5000.0|     0.0|  5000.0|       0|     0.0|  5000.0| 0.0|

|  |տեղ    |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|23|Հորս   | 15000.0| 15000.0|       0|       0|     0.0| 15000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|24|Հերմոն | 12000.0|       0|       0| 12000.0|     0.0| 12000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|25|Մալիշկա|130000.0|     0.0| 50000.0| 40000.0| 40000.0|130000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|26|Մարտի- | 20000.0|       0| 12000.0|  8000.0|     0.0| 20000.0| 0.0|

|  |րոս    |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|27|Նոր-Ազ-|  6500.0|       0|       0|  6500.0|     0.0|  6500.0| 0.0|

|  |նաբերդ |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|28|Չիվա   | 15000.0| 15000.0|       0|       0|     0.0| 15000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|29|Ռինդ   | 10000.0|       0|  5000.0|  5000.0|     0.0| 10000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|30|Սալլի  | 2000.0 |       0|       0|  2000.0|     0.0|  2000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|31|Սարավան|  2000.0|       0|       0|  2000.0|     0.0|  2000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|32|Սերս   |  2000.0|       0|  2000.0|       0|     0.0|  2000.0| 0.0|

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|33|Վարդա- |  2000.0|       0|       0|  2000.0|     0.0|  2000.0| 0.0|

|  |հովիտ  |        |        |        |        |        |        |    |

|__|_______|________|________|________|________|________|________|____|

|34|Վերնա- | 15000.0| 10000.0|  5000.0|       0|     0.0| 15000.0| 0.0|

|  |շեն    |        |        |        |        |        |        |    |

._____________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 12

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի գազաֆիկացման ոլորտի զարգացման 2011-2014 թթ.

ծրագրերի ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

._____________________________________________________________________.

|Հ/|Ոլոր-|Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում          |Ընդամենը |Ճեղք|

|Հ |տը   |պահանջվող|___________________________________|պլանավոր-|վածք|

|  |     |ֆինանսա- |2011    |2012    |2013    |2014    |ված ֆինան|    |

|  |     |վորում   |        |        |        |        |սավորում |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |  2  |    4    |    5   |    6   |    7   |   8    |    9    | 10 |

|________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|Գազիֆի- |1423300.0|458000.0|430000.0|235300.0|300000.0|1423300.0| 0.0|

|կացում  |         |        |        |        |        |         |    |

|ընդամե- |         |        |        |        |        |         |    |

|նը, այդ |         |        |        |        |        |         |    |

|թվում`  |         |        |        |        |        |         |    |

|________|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |Ներ- |         |        |        |        |        |         |    |

|  |քին  |         |        |        |        |        |         |    |

|  |ցանց |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|1 |Աղավ-| 235000.0|120000.0| 20000.0| 15000.0| 80000.0| 235000.0| 0.0|

|  |նաձոր|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|2 |Արփի | 170300.0| 90000.0| 60000.0| 20300.0|     0.0| 170300.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|3 |Գետափ|  10000.0| 10000.0|     0.0|     0.0|     0.0|  10000.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|4 |Գլա- |   5000.0|  5000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   5000.0| 0.0|

|  |ձոր  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|5 |Վեր- |   8000.0|  8000.0|     0.0|     0.0|     0.0|   8000.0| 0.0|

|  |նաշեն|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|6 |Մա-  | 205000.0|115000.0| 90000.0|     0.0|     0.0| 205000.0| 0.0|

|  |լիշկա|         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|  |գազա-|         |        |        |        |        |         |    |

|  |տար  |         |        |        |        |        |         |    |

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|7 |Ռինդ |  80000.0| 20000.0| 20000.0| 10000.0| 30000.0|  80000.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|8 |Չիվա | 100000.0| 20000.0| 10000.0| 40000.0| 30000.0| 100000.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|9 |Ելփին| 130000.0| 30000.0| 70000.0| 30000.0|     0.0| 130000.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|10|Արենի| 180000.0| 40000.0| 60000.0| 20000.0| 60000.0| 180000.0| 0.0|

|__|_____|_________|________|________|________|________|_________|____|

|11|Խաչիկ| 300000.0|     0.0|100000.0|100000.0|100000.0| 300000.0| 0.0|

._____________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 13

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի ճանապարհաշինության ոլորտի զարգացման

2011-2014 թթ. ծրագրերի ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

.______________________________________________________________________

|Հ/|Ոլորտը     |Ընդամենը |Պլանավորված ֆինանսավորում                   |

|Հ |           |պահանջվող|____________________________________________|

|  |           |ֆինանսա- |2011      |2012       |2013       |2014     |

|  |           |վորում   |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|1 |       2   |    4    |     5    |      6    |      7    |    8    |

|______________|_________|__________|___________|___________|_________|

|Մարզային      |5307532.8|1122470.00|1165840.265|1634222.556|1385000.0|

|ճանապարհների  |         |          |           |           |         |

|հիմնական      |         |          |           |           |         |

|նորոգումներ,  |         |          |           |           |         |

|շահագործում,  |         |          |           |           |         |

|պահպանում,    |         |          |           |           |         |

|ձմեռային      |         |          |           |           |         |

|պահպանում     |         |          |           |           |         |

|ընդամենը,     |         |          |           |           |         |

|այդ թվում`    |         |          |           |           |         |

|______________|_________|__________|___________|___________|_________|

|1 |Եղեգիս -   | 451870.0|  451870.0|        0.0|        0.0|      0.0|

|  |Հերմոն     |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|2 |Պետ. խճուղի|1173829.7| 600600.00| 573229.716|        0.0|      0.0|

|  |(Մ-2) -    |         |          |           |           |         |

|  |Կարմրաշեն  |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|3 |Եղեգնաձոր  | 250004.6|       0.0| 250004.640|        0.0|      0.0|

|  |քաղաքի     |         |          |           |           |         |

|  |Սպանդարյան |         |          |           |           |         |

|  |և          |         |          |           |           |         |

|  |Նարեկացու  |         |          |           |           |         |

|  |փողոցներ   |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|4 |Վայք քաղաքի| 267605.9|       0.0| 267605.909|        0.0|      0.0|

|  |Երիտասարդա-|         |          |           |           |         |

|  |կան փողոց  |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|5 |Մարզային և | 310000.0|   70000.0|    75000.0|    80000.0|  85000.0|

|  |համայնքային|         |          |           |           |         |

|  |ենթակայու- |         |          |           |           |         |

|  |թյան ավտո- |         |          |           |           |         |

|  |մոբիլային  |         |          |           |           |         |

|  |ճանապարհնե-|         |          |           |           |         |

|  |րի ընթացիկ |         |          |           |           |         |

|  |պահպանում  |         |          |           |           |         |

|  |և  ձմեռային|         |          |           |           |         |

|  |պահպանում  |         |          |           |           |         |

|  |և          |         |          |           |           |         |

|  |շահագործում|         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|6 |Հերմոն -   | 250000.0|       0.0|        0.0|   250000.0|        0|

|  |Գողթանիկ   |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|7 |Հերմոն -   | 550000.0|       0.0|        0.0|   550000.0|      0.0|

|  |Վարդահովիտ |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|8 |Պետ խճուղի | 110000.0|       0.0|        0.0|   110000.0|      0.0|

|  |(Մ-2) -    |         |          |           |           |         |

|  |Ելփին      |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|9 |Պետ. խճուղի| 521954.6|       0.0|        0.0|   521954.6|      0.0|

|  |(Մ-2) -    |         |          |           |           |         |

|  |Զեդեա      |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|10|Պետ. խճուղի| 122268.0|       0.0|        0.0|   122268.0|      0.0|

|  |(Մ-2) -    |         |          |           |           |         |

|  |Գետափ      |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|11|Մ-2) -     | 600000.0|       0.0|        0.0|        0.0| 600000.0|

|  |Արտավան    |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|12|(Հ-86) -   | 200000.0|       0.0|        0.0|        0.0| 200000.0|

|  |Հորբատեղ   |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|13|(Մ-10) -   | 100000.0|       0.0|        0.0|      0.000| 100000.0|

|  |Թառաթումբ  |         |          |           |           |         |

|__|___________|_________|__________|___________|___________|_________|

|14|(Մ-2) -    | 400000.0|       0.0|        0.0|      0.000| 400000.0|

|  |Արին       |         |          |           |           |         |

.______________________________________________________________________

._______________ _______________________.

|Հ/|Ոլորտը     | |Ընդամենը     |Ճեղքվածք|

|Հ |           | |պլանավորված  |        |

|  |           | |ֆինանսավորում|        |

|__|___________| |_____________|________|

|1 |      2    | |      9      |   10   |

|______________| |_____________|________|

|Մարզային      | |    5307532.8|     0.0|

|ճանապարհների  | |             |        |

|հիմնական      | |             |        |

|նորոգումներ,  | |             |        |

|շահագործում,  | |             |        |

|պահպանում,    | |             |        |

|ձմեռային      | |             |        |

|պահպանում     | |             |        |

|ընդամենը,     | |             |        |

|այդ թվում`    | |             |        |

|______________| |_____________|________|

|1 |Եղեգիս -   | |     451870.0|     0.0|

|  |Հերմոն     | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|2 |Պետ. խճուղի| |    1173829.7|     0.0|

|  |(Մ-2) -    | |             |        |

|  |Կարմրաշեն  | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|3 |Եղեգնաձոր  | |     250004.6|     0.0|

|  |քաղաքի     | |             |        |

|  |Սպանդարյան | |             |        |

|  |և          | |             |        |

|  |Նարեկացու  | |             |        |

|  |փողոցներ   | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|4 |Վայք քաղաքի| |     267605.9|     0.0|

|  |Երիտասարդա-| |             |        |

|  |կան փողոց  | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|5 |Մարզային և | |     310000.0|     0.0|

|  |համայնքային| |             |        |

|  |ենթակայու- | |             |        |

|  |թյան ավտո- | |             |        |

|  |մոբիլային  | |             |        |

|  |ճանապարհնե-| |             |        |

|  |րի ընթացիկ | |             |        |

|  |պահպանում  | |             |        |

|  |և  ձմեռային| |             |        |

|  |պահպանում  | |             |        |

|  |և          | |             |        |

|  |շահագործում| |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|6 |Հերմոն -   | |     250000.0|     0.0|

|  |Գողթանիկ   | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|7 |Հերմոն -   | |     550000.0|     0.0|

|  |Վարդահովիտ | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|8 |Պետ խճուղի | |     110000.0|     0.0|

|  |(Մ-2) -    | |             |        |

|  |Ելփին      | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|9 |Պետ. խճուղի| |     521954.6|     0.0|

|  |(Մ-2) -    | |             |        |

|  |Զեդեա      | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|10|Պետ. խճուղի| |     122268.0|     0.0|

|  |(Մ-2) -    | |             |        |

|  |Գետափ      | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|11|Մ-2) -     | |     600000.0|     0.0|

|  |Արտավան    | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|12|(Հ-86) -   | |     200000.0|     0.0|

|  |Հորբատեղ   | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|13|(Մ-10) -   | |     100000.0|     0.0|

|  |Թառաթումբ  | |             |        |

|__|___________| |_____________|________|

|14|(Մ-2) -    | |     400000.0|     0.0|

|  |Արին       | |             |        |

._______________ _______________________.

 

Հավելված 15.1

 

ՀՀ Վայոց ձորի մարզի 2011-2014 թթ. սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրի

ամփոփ ֆինանսավորումը

Հազ. դրամ

.______________________________________________________________________

|Հ/Հ|Ոլորտը     |Ընդամենը  |Պլանավորված ֆինանսավորում                 |

|   |           |պահանջվող |__________________________________________|

|   |           |ֆինանսա-  |2011     |2012      |2013      |2014      |

|   |           |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 1 |      2    |    3     |     4   |      5   |     6    |     7    |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 1 |Կրթություն,|20823765.0|3275593.5| 4824714.4| 6561010.3| 6162446.8|

|   |մշակույթ,  |          |         |          |          |          |

|   |սպորտ      |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |20665865.0|3248193.5| 4791614.4| 6519010.3| 6107046.8|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |  157900.0|  27400.0|   33100.0|   42000.0|   55400.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 2 |Առողջապա-  | 2499730.0| 654248.0|  619768.0|  587011.0|  638703.0|

|   |հություն   |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 2499730.0| 654248.0|  619768.0|  587011.0|  638703.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 3 |Սոցիալական |  654000.0|  22000.0|  314000.0|  154000.0|  164000.0|

|   |պաշտպանու- |          |         |          |          |          |

|   |թյուն      |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |  654000.0|  22000.0|  314000.0|  154000.0|  164000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 4 |Գյուղատնտե-| 6699850.0|1638975.0| 2255675.0| 1702975.0| 1102225.0|

|   |սություն   |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   | 6699850.0|1638975.0| 2255675.0| 1702975.0| 1102225.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 5 |Բնապահպա-  | 2168500.0|      0.0|  838500.0|  780000.0|  550000.0|

|   |նություն   |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 2168500.0|      0.0|  838500.0|  780000.0|  550000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 6 |ՓՄՁ, Զբոսա-| 1050000.0| 150000.0|  150000.0|  350000.0|  400000.0|

|   |շրջություն |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 1050000.0| 150000.0|  150000.0|  350000.0|  400000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

| 7 |Քաղաքաշինու|11957978.2|2911841.5| 2887590.3| 3239012.6| 2918940.0|

|   |թյուն,     |          |         |          |          |          |

|   |Ենթակառուց-|          |         |          |          |          |

|   |վածքներ    |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |11957978.2|2912435.4| 2887590.3| 3239012.6| 2918940.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.1|Ճանապարհա- | 5307528.2|1121871.5| 1165840.3| 1634222.6| 1385000.0|

|   |շինություն |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 5307528.2|1122465.4| 1165840.3| 1634222.6| 1385000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.2|Ջրամատակա- |  923500.0| 181000.0|  299000.0|  283500.0|  160000.0|

|   |րարում     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |  923500.0| 181000.0|  299000.0|  283500.0|  160000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.3|Գազաֆիկա-  | 1423300.0| 458000.0|  430000.0|  235300.0|  300000.0|

|   |ցում       |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 1423300.0| 458000.0|  430000.0|  235300.0|  300000.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.4|Հատակագծման|  108070.0|  27520.0|   42900.0|   19600.0|   18050.0|

|   |աշխատանքներ|          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |  108070.0|  27520.0|   42900.0|   19600.0|   18050.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.5|Բազմաբնակա-|1101410.0 |458350.0 | 199050.0 | 208150.0 | 235860.0 |

|   |րան շենքերի|          |         |          |          |          |

|   |տանիքների  |          |         |          |          |          |

|   |և  մուտքերի|          |         |          |          |          |

|   |հիմնանորոգ-|          |         |          |          |          |

|   |ման        |          |         |          |          |          |

|   |աշխատանքներ|          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 1101410.0| 458350.0|  199050.0|  208150.0|  235860.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.6|Մարզի բնա- | 2127570.0| 457000.0|  522500.0|  553540.0|  594530.0|

|   |կավայրերի  |          |         |          |          |          |

|   |IV կարգի - |          |         |          |          |          |

|   |212 և  III |          |         |          |          |          |

|   |կարգի - 215|          |         |          |          |          |

|   |վթարային   |          |         |          |          |          |

|   |բնակելի    |          |         |          |          |          |

|   |տների      |          |         |          |          |          |

|   |կառուցման, |          |         |          |          |          |

|   |վերակա-    |          |         |          |          |          |

|   |ռուցման    |          |         |          |          |          |

|   |աշխատանքներ|          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    | 2127570.0| 457000.0|  522500.0|  553540.0|  594530.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.7|Արտակարգ   |  836600.0| 168100.0|  178300.0|  284700.0|  205500.0|

|   |իրավիճակնե-|          |         |          |          |          |

|   |րի կանխար- |          |         |          |          |          |

|   |գելմանն    |          |         |          |          |          |

|   |աշխատանքներ|          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |  836600.0| 168100.0|  178300.0|  284700.0|  205500.0|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |       0.0|      0.0|       0.0|       0.0|       0.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|7.8|Արտակարգ   |    130000|    40000|     50000|     20000|     20000|

|   |իրավիճակնե-|          |         |          |          |          |

|   |րի         |          |         |          |          |          |

|   |վարչության |          |         |          |          |          |

|   |վարչական   |          |         |          |          |          |

|   |կառույցների|          |         |          |          |          |

|   |վերանորո-  |          |         |          |          |          |

|   |գում       |          |         |          |          |          |

|   |ընդամենը,  |          |         |          |          |          |

|   |այդ թվում  |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |    130000|    40000|     50000|     20000|     20000|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   |         0|        0|         0|         0|         0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |         0|        0|         0|         0|         0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |Ընդամենը   |45853823.2|8653251.9|11890247.7|13374008.9|11936314.8|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |պետական    |38996073.2|6986876.9| 9601472.7|11629033.9|10778689.8|

|   |բյուջե     |          |         |          |          |          |

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |դոնորներ   | 6699850.0|1638975.0| 2255675.0| 1702975.0| 1102225.0|

|___|___________|__________|_________|__________|__________|__________|

|   |այլ        |  157900.0|  27400.0|   33100.0|   42000.0|   55400.0|

|   |աղբյուրներ |          |         |          |          |          |

.______________________________________________________________________

.________________ _______________________.

|Հ/Հ|Ոլորտը     | |Ընդամենը     |Ճեղքվածք|

|   |           | |պլանավորված  |        |

|   |           | |ֆինանսավորում|        |

|___|___________| |_____________|________|

| 1 |      2    | |      9      |   10   |

|___|___________| |_____________|________|

| 1 |Կրթություն,| |   20823765.0|     0.0|

|   |մշակույթ,  | |             |        |

|   |սպորտ      | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |   20665865.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |     157900.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 2 |Առողջապա-  | |    2499730.0|     0.0|

|   |հություն   | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    2499730.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 3 |Սոցիալական | |     654000.0|     0.0|

|   |պաշտպանու- | |             |        |

|   |թյուն      | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |     654000.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |             |     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 4 |Գյուղատնտե-| |    6699850.0|     0.0|

|   |սություն   | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |          0.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |    6699850.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |             |     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 5 |Բնապահպա-  | |    2168500.0|     0.0|

|   |նություն   | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    2168500.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |             |     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 6 |ՓՄՁ, Զբոսա-| |    1050000.0|     0.0|

|   |շրջություն | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    1050000.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

| 7 |Քաղաքաշինու| |   11957978.2|     0.0|

|   |թյուն,     | |             |        |

|   |Ենթակառուց-| |             |        |

|   |վածքներ    | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |   11957978.2|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.1|Ճանապարհա- | |    5307528.2|     0.0|

|   |շինություն | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    5307528.2|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.2|Ջրամատակա- | |     923500.0|     0.0|

|   |րարում     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |     923500.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.3|Գազաֆիկա-  | |    1423300.0|     0.0|

|   |ցում       | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    1423300.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.4|Հատակագծման| |     108070.0|     0.0|

|   |աշխատանքներ| |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |     108070.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.5|Բազմաբնակա-| |    1101410.0|     0.0|

|   |րան շենքերի| |             |        |

|   |տանիքների  | |             |        |

|   |և  մուտքերի| |             |        |

|   |հիմնանորոգ-| |             |        |

|   |ման        | |             |        |

|   |աշխատանքներ| |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    1101410.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.6|Մարզի բնա- | |    2127570.0|        |

|   |կավայրերի  | |             |        |

|   |IV կարգի - | |             |        |

|   |212 և  III | |             |        |

|   |կարգի - 215| |             |        |

|   |վթարային   | |             |        |

|   |բնակելի    | |             |        |

|   |տների      | |             |        |

|   |կառուցման, | |             |        |

|   |վերակա-    | |             |        |

|   |ռուցման    | |             |        |

|   |աշխատանքներ| |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |    2127570.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.7|Արտակարգ   | |             |        |

|   |իրավիճակնե-| |             |        |

|   |րի կանխար- | |             |        |

|   |գելմանն    | |             |        |

|   |աշխատանքներ| |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |     836600.0|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |          0.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |          0.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|7.8|Արտակարգ   | |       130000|       0|

|   |իրավիճակնե-| |             |        |

|   |րի         | |             |        |

|   |վարչության | |             |        |

|   |վարչական   | |             |        |

|   |կառույցների| |             |        |

|   |վերանորո-  | |             |        |

|   |գում       | |             |        |

|   |ընդամենը,  | |             |        |

|   |այդ թվում  | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |       130000|       0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |            0|       0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |            0|       0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |Ընդամենը   | |   45853823.2|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |պետական    | |   38996073.2|     0.0|

|   |բյուջե     | |             |        |

|___|___________| |_____________|________|

|   |դոնորներ   | |    6699850.0|     0.0|

|___|___________| |_____________|________|

|   |այլ        | |     157900.0|     0.0|

|   |աղբյուրներ | |             |        |

.________________ _______________________.

Աղբյուրը` «Հայաստանի Հանրապետության մարզերը թվերով» 2008 թ. էջ 20, «Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վիճակը» 2008 թ., էջ 131