Սեղմել Esc փակելու համար:
ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐ, ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՄԹԵՐՔ, ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Գրանցման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐ, ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՄԹԵՐՔ, ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՀՈՒՄՔ, ԿԵՐԵՐ ԵՎ ԿԵՆԴԱՆԱԿԱ ...

 

 

---.0084.290612

ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ

                                      «29»        06            2012 Թ.

                                        ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ ---------

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԳՅՈՒՂԱՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏ ՀՐԱՄԱՆ

 

6 հունիսի 2012 թվականի N 84-Ն

 

ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐ, ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՄԹԵՐՔ, ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՀՈՒՄՔ, ԿԵՐԵՐ ԵՎ ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ԼՐԱՑԱԿԵՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՆԵՐՄՈՒԾԵԼՈՒ ԴԵՊՔՈՒՄ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ-ՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ, ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(2-րդ մաս)

 

117. Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծելու համար ընտրված վայրի կենդանիները արտահանող երկրի տարածքում նույնականացվում են` չիպավորման, օղակավորման կամ դաջման միջոցով և պահվում են կարանտինային բազաներում ոչ պակաս, քան 30 օր: Կարանտինացման ժամանակ իրականացվում է համատարած կլինիկական զննություն պարտադիր ջերմաչափումով: Այդ ընթացքում իրականացվում են հետևյալ ախտորոշիչ հետազոտություններ`

1) խոշոր երկկճղակավորներին` բրուցելոզի, տուբերկուլոզի, պարատուբերկուլոզի, էնզոոտիկ լեյկոզի, բլուտանգի.

2) մանր երկկճղակավորներին` բրուցելոզի, պարատուբերկուլյոզի, բլուտանգի.

3) միասմբակավորներին` խլնախտի, զուգավորման հիվանդության, սուրրայի, պիրոպլազմոզի, նուտալիոզի, ռինոպնևմոնիայի, ինֆեկցիոն մետրիտի, ինֆեկցիոն անեմիայի, վիրուսային արտերիիտի.

4) ջրաքիսներին` ալեուտյան հիվանդության.

5) թռչուններին` օրնիտոզի (պսիտակոզի), թռչունների գրիպի.

6) պրիմատներին` հեմոռագիկ տենդի (Լասսա, Էբոլա, Մարբուրգ, Դենգե, դեղին տենդի, արևմտյան Նեղոսի տենդի) ՄԻԱՎ վարակի, ավշային խորիոմենինգիտի, հեպատիտի A, B, C տեսակների, կապիկների ծաղիկի, B հերպեսի հարուցիչների հակամարմինների առկայության, էնտերոբակտերիաների խմբի (էշերիխիաների, սալմոնելաների, շիգելների, կամպիլոբակտերիաների, լեպրայի, ռիկետսիոզի, բորելիոզի) հարուցիչների առկայության, տուբերկուլոզի:

118. Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծվող կենդանիներին ոչ ուշ, քան 20 օր առաջ պատվաստում են, եթե դրանք վերջին 12 ամիսների ընթացքում չեն պատվաստվել:

119. Պարտադիր պատվաստում են`

1) բոլոր մսակերներին` կատաղության դեմ.

2) շներին, աղվեսներին, բևեռաղվեսներին, գայլերին, շնագայլերին` մսակերների ժանտախտի, վիրուսային էնտերիտի, հեպատիտի, լեպտոսպիրոզի դեմ.

3) ջրաքիսներին, ժանտաքիսներին` վիրուսային էնտերիտի դեմ.

4) կուղբերին` պաստերելոզի դեմ.

5) կատվազգիներին` պանլեյկոպենիայի, վիրուսային ռինոտրախեիտի և կալիցիվիրոզի դեմ.

6) կրծողներին (ճագարներին)` միքսոմատոզի և ճագարների վիրուսային հեմոռագիկ հիվանդության դեմ.

7) թռչուններին (հավազգիների խմբի)` Նյուքասլի հիվանդության դեմ:

120. Լիազոր մարմինը, որի տարածք իրականացվում է կենդանիների ներմուծում (փոխադրում), կարող է պահանջել նաև հետազոտություններ և պատվաստումներ այլ հիվանդությունների դեմ:

 

XVIII. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք կենդանի ձկների, անողնաշարավորների

և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիների, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթի,

սերմնահեղուկի, թրթուրների (մթերատվության, տոհմային և այլ

նպատակներով օգտագործման համար նախատեսված) ներմուծման

 

121. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել մթերատվության, տոհմային և այլ նպատակներով օգտագործման համար նախատեսված կենդանի ձկներ, անողնաշարավորներ և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիներ, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթ, սերմնահեղուկ, թրթուրներ, որոնց որսացել են բնական ջրամբարներից կամ ծագում են այն ջրային տնտեսություններից, որոնք վերջին 24 ամիսների ընթացքում զերծ են պոյկիլոթերմ ջրային կենդանիների և զգայունակ տեսակների հատուկ հիվանդությունների ցանկում (Աղյուսակ N 1) ընդգրկված հիվանդություններից:

 

Աղյուսակ N 1

 

Ցանկ

Պոյկիլոթերմ ջրային կենդանիների և զգայունակ տեսակների հատուկ

հիվանդությունների

 

._____________________________________________________________________.

|Պոյկիլոթերմ   |Հիվանդությունների      |Հիվանդությունների նկատմամբ    |

|ջրային        |անվանումները և  դրանց  |զգայունակ տեսակների ցանկ      |

|կենդանիների   |միջազգային ինդեքսը     |                              |

|կարգաբանական  |                       |                              |

|խումբը        |                       |                              |

|______________|_______________________|______________________________|

|Ձկներ         |Ծածանի գարնանային      |Եվրոպական ծածան               |

|              |վիրեմիա (SVC)          |(Cyprinus carpio carpio),     |

|              |                       |ծածան կոյ (Cyprinus carpio    |

|              |                       |koi),                         |

|              |                       |սովորական գետածածան           |

|              |                       |(Carassius carassius),        |

|              |                       |ոսկեգույն գետածածան           |

|              |                       |(Carassius auratus),          |

|              |                       |սպիտակ լայնաճակատ             |

|              |                       |(Hypophthalmichthy            |

|              |                       |խայտաբղետ լայնաճակատ          |

|              |                       |(Aristichthys nobilis),       |

|              |                       |սպիտակ ամուր                  |

|              |                       |(Ctenopharyngodon idella),    |

|              |                       |կարկրաձուկ (յազ)              |

|              |                       |(Leuciscus idus),             |

|              |                       |լին (Tinca tinca),            |

|              |                       |սովորական լոքո (Silurus       |

|              |                       |glanis)                       |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Ծածան կոյի             |Եվրոպական ծածան               |

|              |հերպեսվիրուսային       |(Cyprinus carpio carpio),     |

|              |հիվանդություն (KHVD)   |ծածան կոյ (Cyprinus           |

|              |                       |carpio koi),                  |

|              |                       |ծածանի դեկորատիվ տեսակներ և   |

|              |                       |դրանց խառնածիններ             |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Սաղմոնազգիների         |Ծովատառեխազգիներ              |

|              |վիրուսային հեմոռագիկ   |(Clupea spp.),                |

|              |սեպտիցեմիա (VHS)       |սիգազգիներ                    |

|              |                       |(Coregonus sp.),              |

|              |                       |սովորական գայլաձուկ           |

|              |                       |(Esox lucius), պիկշա          |

|              |                       |(Gadus aeglefinus),           |

|              |                       |բրաձուկ (ձողաձուկ)            |

|              |                       |(Gadus morhua),               |

|              |                       |խաղաղօվկիանոսյան              |

|              |                       |սաղմոնազգի ձկներ              |

|              |                       |Oncorhynchus,                 |

|              |                       |ծիածանախայտ իշխան (O. mykiss),|

|              |                       |կարմրախայտ (Salmo trutta      |

|              |                       |trutta),                      |

|              |                       |տափակաձուկ (Scopthalmus       |

|              |                       |maximus),                     |

|              |                       |սովորական ձամբռիկ             |

|              |                       |(Thymallus thymallus)         |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Արյունաստեղծ հյուսվածքի|Խաղաղօվկիանոսյան              |

|              |ինֆեկցիոն նեկրոզ (IHN) |սաղմոնազգի ձկներ              |

|              |                       |Oncorhynchus,                 |

|              |                       |կետա (O. keta),               |

|              |                       |կիժուչ (O.kisutch),           |

|              |                       |սիմա (O. masou),              |

|              |                       |ծիածանախայտ իշխան (O mykiss), |

|              |                       |ներկա (սաղմոն կարմիր)         |

|              |                       |(O. nerka), չավիչա            |

|              |                       |(O. tshawytscha),             |

|              |                       |սապատաձուկ (O. gorbuscha),    |

|              |                       |ատլանտյան սաղմոն (Salmo salar)|

|              |_______________________|______________________________|

|              |Արյունաստեղծ հյուսվածքի|սովորական պերկես (Perca       |

|              |էպիզոոտիկ նեկրոզ (EHN) |fluviatilis),                 |

|              |                       |ծիածանախայտ իշխան (O. mykiss),|

|              |                       |գամբուզիա սովորական           |

|              |                       |(Gambusia affinis)            |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Սաղմոնների ինֆեկցիոն   |ծիածանախայտ իշխան (O. mykiss),|

|              |անեմիա (ISA)           |կիժուչ (O. kisutch),          |

|              |                       |սաղմոն (Salmo salar),         |

|              |                       |կարմրախայտ (Salmo trutta)     |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Սաղմոնազգիների         |ծիածանախայտ իշխան (O. mykiss),|

|              |ենթաստամոքսային գեղձի  |կարմրախայտ (Salmo trutta),    |

|              |ինֆեկցիոն նեկրոզ (IPN) |լերկաձկներ (Salvelinus),      |

|              |                       |ներկա (սաղմոն կարմիր)         |

|              |                       |(O. nerka), ատլանտյան         |

|              |                       |սաղմոն (Salmo salar),         |

|              |                       |դեղնապոչ լակեդրա              |

|              |                       |(Seriola quinquerradiata),    |

|              |                       |տյուրբո (Scopthalmus maximus),|

|              |                       |բրաձուկ (ձողաձուկ)            |

|              |                       |(Gadus morhua)                |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Սիբիրյան թառափի        |թառափազգիների                 |

|              |հերպեսվիրուսային       |ներկայացուցիչներ,             |

|              |հիվանդություն          |Acipenseridae                 |

|              |(SbSHVD)               |                              |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Թառափազգի ձկների       |թառափազգիների                 |

|              |իրիդովիրուսային        |ներկայացուցիչներ,             |

|              |հիվանդություն          |Acipenseridae                 |

|              |(WSIV)                 |                              |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Ծովային կարմիր բրամի   |Ծովային ջրակուլտուրային       |

|              |իրիդովիրուսային        |օբյեկտներ`                    |

|              |հիվանդություն (RSIVD)  |ծովային բրամներ (Pagrus       |

|              |                       |major, Acanthopagrus          |

|              |                       |latus, Evynnis japonica),     |

|              |                       |լակեդրաներ (Seriola           |

|              |                       |quinqueradiata, S. dumerili,  |

|              |                       |S. lalandi) և  դրանց          |

|              |                       |խառնածիններ,                  |

|              |                       |կոբիա (Rachycentron           |

|              |                       |canadum),                     |

|              |                       |գրուպերներ                    |

|              |                       |(Epinephelus),                |

|              |                       |զոլավոր պերկեսի               |

|              |                       |խառնածիններ (Morone           |

|              |                       |saxatilis),                   |

|              |                       |երկայնաձուկ լայնաճակատ        |

|              |                       |(Mugil cephalus)              |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Էպիզոոտիկ խոցային      |Acanthopagrus ցեղի            |

|              |սինդրոմ (EUS)          |ներկայացուցիչներ,             |

|              |                       |արիազգիների ընտանիք           |

|              |                       |(Ariidae),                    |

|              |                       |ծածանազգիների ընտանիք         |

|              |                       |(Cyprinidae),                 |

|              |                       |պերկեսակերպերի կարգ           |

|              |                       |(Perciformes),                |

|              |                       |օձագլուխների ընտանիք          |

|              |                       |(Channidae),                  |

|              |                       |երկարատամ ձկների ցեղ          |

|              |                       |(Clarias),                    |

|              |                       |երկայնաձկների ընտանիք         |

|              |                       |(Mugilidae),                  |

|              |                       |տառեխազգիների ընտանիք         |

|              |                       |(Clupeidae),                  |

|              |                       |արգուսազգիների ընտանիք        |

|              |                       |(Arius sp) և  այլն            |

|______________|_______________________|______________________________|

|Կակղամորթներ  |Մակաբուծային           |Տափակ ոստրեներ`               |

|              |հիվանդություն`         |ավստրալիական (Ostrea angasi), |

|              |հարուցվող              |չիլիական (Ostrea chilensis),  |

|              |Bonamia ostreae        |Օլիմպիայի (Ostrea             |

|              |(բոնամիոզ)             |conchaphila),                 |

|              |                       |եվրոպական (Ostrea edulis),    |

|              |                       |արգենտինական (Ostrea          |

|              |                       |puelchana),                   |

|              |                       |ասիական ոստրե (Ostrea         |

|              |                       |denselammellosa)              |

|              |_______________________|______________________________|

|              |Marteilia              |Տափակ ոստրեներ`               |

|              |refringens-ով          |ավստրալիական (Ostrea angasi), |

|              |(մարտելիոզ) հարուցվող  |չիլիական (Ostrea chilensis),  |

|              |մակաբուծային           |Օլիմպիայի (Ostrea conchaphila)|

|              |հիվանդություններ       |եվրոպական (Ostrea edulis),    |

|              |                       |արգենտինական (Ostrea          |

|              |                       |puelchana),                   |

|              |                       |ուտելի միդիա (Mutilus         |

|              |                       |edulis) և                     |

|              |                       |սևծովյան  միդիա (Mutilus      |

|              |                       |galloprovincialis)            |

|______________|_______________________|______________________________|

|Խեցգետնակերպեր|Խեցգետինների ժանտախտ`  |Գետի խեցգետիններ`             |

|              |Aphanomyces astaci-ով  |լայնաչանչ խեցգետին            |

|              |հարուցվող սնկային      |(Astacus astacus),            |

|              |հիվանդություն          |ավստրալիական                  |

|              |                       |(Austropotamobius pallipes),  |

|              |                       |ամերիկյան (Procombarus        |

|              |                       |clarkii),                     |

|              |                       |հեռավորարևելյան               |

|              |                       |(Pacifastacus leniusculus),   |

|              |                       |նեղչանչ խեցգետին              |

|              |                       |(Astacus leptodactylus)       |

._____________________________________________________________________.

 

122. Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծվող մթերատվության, տոհմային և այլ նպատակներով օգտագործման համար նախատեսված կենդանի ձկները, անողնաշարավորները և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիները, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթը, սերմնահեղուկը, թրթուրները տեղափոխելուց առաջ 72 ժամվա ընթացքում ենթարկվում են արտաքին զննման, որի արդյունքում չեն նկատվում պոյկիլոթերմ ջրային կենդանիների, այլ կենդանիների կամ մարդու առողջության համար վտանգավոր որևէ վարակի կամ հպավարակային հիվանդությունների ախտանշաններ:

123. Հայաստանի Հանրապետության տարածք թույլատրվում է ներմուծել բնական ջրամբարներից, բնական ջրավազաններից և պետական անասնաբուժական ծառայությունում գրանցված կարանտինային կազմակերպությունում (տեղամասում) անասնաբույժի հսկողության ներքո առնվազն 30 օր տևողությամբ 120 C ջերմաստիճանում կարանտինի մեջ գտնված կենդանի ձկներ, անողնաշարավորներ և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիներ, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթ, սերմնահեղուկ, թրթուրներ:

124. Կարանտինի ժամանակ իրականացվում են կենդանի ձկների, անողնաշարավորների և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիների ներկայացուցչական ընտրանու ակնադիտական զննում և դրանց կլինիկական հետազոտություններ հատուկ հիվանդությունների առկայության նկատմամբ` սույն գլխում նշված պոյկիլոթերմ ջրային կենդանիների և զգայունակ տեսակների հատուկ հիվանդությունների ցանկին համապատասխան:

125. Կենդանի ձկների, անողնաշարավորների և այլ պոյկիլոթերմ ջրային կենդանիների, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթի, սերմնահեղուկի, թրթուրների տեղափոխման համար օգտագործվում են փաթեթներ (արկղեր և այլն), որոնք ապահովում են դրանց առողջական վիճակը չփոխող պայմաններ (ներառյալ ջրի որակը): Կենդանի ձկները, անողնաշարավորները և պոյկիլոթերմ ջրային այլ կենդանիները, դրանց բեղմնավորված ձկնկիթը, սերմնահեղուկը, թրթուրները փաթեթավորվում են նոր արկղերով կամ այլ փաթեթներով, որոնք հիվանդությունների հարուցիչների ոչնչացման նպատակով մաքրվել և ախտահանվել են: Փաթեթների (արկղերի և այլն) յուրաքանչյուր միավորը համարակալված և պիտակավորված է:

 

XIX. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք մեղրատու մեղուների, իշամեղուների

և առվույտի տերևահատ մեղուների բոժոժների ներմուծման

 

126. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել առողջ մեղուների և իշամեղուների ընտանիքներ, դրանց մայրեր և մեղրածրարներ, առվույտի տերևահատ մեղուների թրթուրներ (բոժոժներ)` կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից զերծ տնտեսություններից կամ տարածքներից.

1) մեղրատու մեղուների համար` ակարապիդոզ, ամերիկական փտախտ, եվրոպական փտախտ, վարրոատոզ (ակարիցիդների նկատմամբ կայուն տզերի տեսակների առկայությունից) վերջին 24 ամիսների ընթացքում վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան, կամ տնտեսության տարածքում.

2) իշամեղուների, առվույտի տերևահատ մեղուների բոժոժների համար` կլինիկական ախտանշանների կամ այլ հիվանդությունների կասկածների բացակայությունից` ներառյալ մակաբուծային:

127. Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծվող օբյեկտները անցել են Էթինա տումիդա (Aethina tumida) բզեզի, դրա ձվերի և թրթուրների, ինչպես նաև մեղրատու մեղուներին ախտահարող այլ վնասատուների, այդ թվում` Տրոպիլաելապս սպպ. (Tropilaelaps spp.) տզերի, Աֆոցեպալուս բոռալիս (Apocephalus borealis) սապատավոր ճանճերի կողմից ախտահարվածությունների բացակայությունը երաշխավորող ստուգում:

128. Մեղուների և իշամեղուների ընտանիքների ընտրությունը կատարվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ուղարկելուց 30 օր, իսկ մայրերինը` 1-3 օր առաջ:

129. Առվույտի տերևահատ մեղուների բոժոժների ապրանքախմբի կազմավորումը կատարվում է` հաշվի առնելով յուրաքանչյուր մատակարարի տնտեսության ապահովությունը:

130. Տեղափոխման համար օգտագործվում են բեռնարկղեր և փաթեթավորման նյութեր, որոնք կիրառվում են առաջին անգամ:

131. Տեղափոխման ընթացքում օգտագործվող կերերը` մեղուների և իշամեղուների վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ ապահով տեղանքից (վարչական տարածքներից) են և չեն շփվել հիվանդ մեղուների, իշամեղուների հետ:

132. Իշամեղուների, մեղրատու մեղուների և մայրերի, առվույտի տերևահատ մեղուների փաթեթավորման նյութը ենթարկում են կանխարգելիչ ախտահանության և դեզակարիզացիայի:

 

XX. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք հյուսիսային եղջերուների ներմուծման

 

133. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք կլինիկապես առողջ հյուսիսային եղջերուների ներմուծումը, որոնք չեն պատվաստվել բրուցելոզի դեմ, կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից զերծ տնտեսություններից կամ տարածքներից`

1) խոշոր եղջերավոր կենդանիների վեզիկուլյար ստոմատիտ, կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիա` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

2) դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

3) խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

4) մանր որոճողների ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

5) էնզոոտիկ լեյկոզ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

6) բրուցելոզ, տուբերկուլոզ, պարատուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

7) լեպտոսպիրոզ` վերջին 3 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

8) սիբիրախտ` վերջին 20 օրերի ընթացքում տնտեսության տարածքում:

134. Ներմուծման են թույլատրվում այն կենդանիները, որոնք չեն ստացել որոճող կենդանիների սպիտակուցներ պարունակող կերեր` բացառությամբ ՄՀԲ-ի կողմից թույլատրվածների:

135. Կարանտինի ժամանակ կատարվում են բրուցելոզի, տուբերկուլոզի, ինչպես նաև ներմուծվող (փոխադրվող) Կողմի լիազոր մարմնի պահանջով` այլ հիվանդությունների նկատմամբ ախտորոշիչ հետազոտություններ:

 

XXI. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք ուղտերի և ուղտազգիների այլ

ներկայացուցիչների (լամաներ, ալպականեր, վիգոններ) ներմուծման

 

136. Թույլատրվում է կլինիկապես առողջ ուղտերի և ուղտազգիների այլ ներկայացուցիչների Հայաստանի Հանրապետության ներմուծումը կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից զերծ տնտեսություններից կամ տարածքներից`

1) ձիերի աֆրիկական ժանտախտ, զոոանթրոպոնոզ ժանտախտ, նոդուլյար մաշկաբորբ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում.

2) խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

3) ուղտերի ծաղիկ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

4) բլյուտանգ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

5) դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

6) խլնախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

7) բրուցելոզ, տուբերկուլոզ, պարատուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

8) լեպտոսպիրոզ` վերջին 3 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

9) սիբիրախտ` վերջին 20 օրերի ընթացքում տնտեսության տարածքում:

137. Նեմուծման են թույլատրվում այն կենդանիները, որոնք չեն ստացել որոճող կենդանիների սպիտակուցներ պարունակող կերեր` բացառությամբ ՄՀԲ-ի կողմից թույլատրվածների:

138. Կարանտինի ժամանակ կատարվում են բլուտանգի, խլնախտի, սուրրայի, տուբերկուլոզի, պարատուբերկուլոզի, բրուցելոզի և կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիայի նկատմամբ ախտորոշիչ հետազոտություններ:

 

XXII. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք մսի և այլ սննդային մսային հումքի

ներմուծման

 

139. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել միս և այլ սննդային մսային հումք` ստացված սպանդի իրականացման և մսի վերամշակման կազմակերպություններում առողջ կենդանիների սպանդից և վերամշակումից:

140. Հայաստանի Հանրապետության տարածք արտահանելու համար նախատեսված կենդանիները, որոնցից ստացված միսը և այլ սննդային մսային հումքը ենթակա են նախասպանդային անասնաբուժական զննման, իսկ մսեղիքը, գլուխները և ներքին օրգանները` հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության: Միսը և այլ սննդային մսային հումքը ճանաչվել է պիտանի մարդու սննդի մեջ օգտագործման համար:

141. Մսեղիքը (կիսամսեղիքը, քառորդ մասը) ունի անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն իրականացնող կազմակերպության պարզորոշ դրոշմ կամ (սպանդանոցային անասնաբուժական հսկողության դրոշմ), որի վրա նշված է կենդանիների սպանդն իրականացրած մսի կոմբինատի (սպանդանոց-սառնարանի) անվանումը կամ համարը: Մասնատված միսը փաթեթի կամ ծալքամանի (պոլիբլոկի) վրա ունի մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ): Մակնշված պիտակը փաթեթի վրա սոսնձվում է այնպես, որ առանց խախտելու դրոշմված պիտակի ամբողջականությունը անհնար լինի բացել փաթեթը, կամ ամրացրած լինի փաթեթին (փաթեթի վրա սոսնձված) այնպես, որ բացառվի կրկնակի օգտագործումը: Այս դեպքում փաթեթի կառուցվածքն այնպիսին է, որ բացելու դեպքում նրա սկզբնական տեսքը հնարավոր չէ վերականգնել:

142. Միսը և այլ սննդային մսային հումքը ստացվում են առողջ կենդանիների սպանդից, որոնք մթերվել են կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտոնապես զերծ տնտեսություններում կամ վարչական տարածքներում` գոտիավորմանը համապատասխան.

1) Կենդանիների բոլոր տեսակների համար.

ա. դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. սիբիրախտ` վերջին 20 օրերի ընթացքում տնտեսության տարածքում:

2) Խոշոր եղջերավոր կենդանիների համար.

ա. խոշոր եղջերավոր կենդանիների սպունգանման էնցեֆալոպաթիա` ՄՀԲ-ի օրենսգրքի առաջարկություններին և արտահանող երկրի, գոտու կամ կոմպարտմենտի` խոշոր եղջերավոր կենդանիների սպունգանման էնցեֆալոպաթիայի ռիսկի դասակարգմանը համապատասխան.

բ. խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

գ. կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիա` վերջին 24 ամիսների ընթացքում թոքեր ներմուծելու (փոխադրելու) դեպքում.

դ. բրուցելոզ, տուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

ե. էնզոոտիկ լեյկոզ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում տնտեսությունում:

3) Ոչխարների և այծերի համար.

ա. ոչխարների սկրեպի` ՄՀԲ-ի օրենսգրքի առաջարկություններին համապատասխան.

բ. մանր որոճողների ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան կամ 6 ամիսների ընթացքում «ստեմպինգ աութ» իրականացնելու դեպքում` վերջին ախտահարված կենդանու սպանդից առաջ.

գ. խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

դ. բրուցելոզ, տուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում:

4) Խոզերի համար.

ա. խոզերի աֆրիկական ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. խոզերի վեզիկուլյար հիվանդություն` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան, կամ վերջին 9 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան, որտեղ իրականացվել է «ստեմպինգ աութ».

գ. խոզերի դասական ժանտախտ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

դ. Աուեսկի հիվանդություն` երկրի տարածքում` ՄՀԲ-ի օրենսգրքի առաջարկություններին համապատասխան, գլուխներ և ներքին օրգաններ ներմուծելու (փոխադրելու) դեպքում.

ե. խոզերի էնտերովիրուսային էնցեֆալոմիելիտ (խոզերի տեքսովիրուսային էնցեֆալոմիելիտ, Տեշենի հիվանդություն)` վերջին 6 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

զ. տրիխինելոզ` վերջին 3 ամիսների ընթացքում գրանցված հիվանդության դեպքերի բացակայության դեպքում տնտեսության տարածքում.

է. խոզերի վերարտադրողաշնչառական սինդրոմ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում:

143. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել.

1) տավարի և ոչխարի միս և այլ սննդային մսային հումք` ստացված կենդանիների սպանդից, որոնք չեն ստացել որոճող կենդանիների սպիտակուցներ պարունակող կենդանական ծագման կերեր` բացառությամբ ՄՀԲ-ի օրենսգրքով առաջարկված նյութերի.

2) խոզի միս` հետևյալ պայմաններից մեկի պահպանմամբ.

ա. յուրաքանչյուր խոզի մսեղիք հետազոտված է տրիխինելոզի նկատմամբ` բացասական արդյունքով.

բ. խոզի միսը ենթարկվել է սառեցման` համաձայն N 2 աղյուսակի.

 

Աղյուսակ N 2

.________________________________.

|Ժամանակը (ժամ)|Ջերմաստիճանը (oC)|

|______________|_________________|

|106           |- 18             |

|______________|_________________|

|82            |- 21             |

|______________|_________________|

|63            |- 23.5           |

|______________|_________________|

|48            |- 26             |

|______________|_________________|

|35            |- 29             |

|______________|_________________|

|22            |- 32             |

|______________|_________________|

|8             |- 35             |

|______________|_________________|

|1/2           |- 37             |

.________________________________.

 

144. Չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել միս և այլ սննդային մսային հումք` ստացված մսեղիքից, որոնք.

1) հետսպանդային անսասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ժամանակ ունեն դաբաղին, ժանտախտին, անաէրոբ վարակներին, տուբերկուլոզին, էնզոոտիկ լեյկոզին և այլ վարակիչ հիվանդություններին, ինչպես նաև տարբեր նյութերով թունավորումներին բնորոշ փոփոխություններ, հելմինթներով (ցիստիցերկոզ, տրիխինելոզ, սարկոսպորիդիոզ, օնխոցերկոզ, էխինոկոկոզ և այլն) ախտահարվածություններ.

2) պահման ընթացքում ենթարկվել են հալեցման.

3) ունեն փչացման նշաններ.

4) ազդրի մկանի հաստության մոտ ունեն Ցելսիուսի մինուս 8 աստիճանից բարձր ջերմաստիճան սառեցված մսի համար և Ցելսիուսի պլյուս 4 աստիճանից բարձր` պաղեցված մսի համար.

5) ունեն ներքին օրգանների մնացորդներ, հյուսվածքներում արյունազեղումներ, թարախակույտերը հեռացված չեն, ունեն բոռերի թրթուրներ, շճաթաղանթների մաքրվածք և ավշային հանգույցները հեռացված են, մեխանիկական խառնուրդներով, ինչպես նաև մսին ոչ բնորոշ գույնով, հոտով, համով են (ձկան, դեղամիջոցների, դեղաբույսերի և այլն).

6) պարունակում են կոնսերվացման միջոցներ.

7) աղտոտված են մարդու առողջության համար վտանգավոր քանակությամբ սալմոնելաներով` Հայաստանի Հանրապետության տարածքում սահմանված պահանջներին համապատասխան.

8) մշակվել են ներկանյութերով:

145. Մսի և այլ սննդային մսային հումքի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում սահմանված անասնաբուժական և սանիտարական պահանջներին և կանոններին:

 

XXIII. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք թռչնի մսի ներմուծման

 

146. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել թռչնի միս, որը ստացվել է սպանդանոցային կազմակերպություններում առողջ թռչունների սպանդից և վերամշակվել է թռչնի վերամշակման կազմակերպություններում:

147. Թռչունը, որի միսը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության տարածք արտահանելու համար, ենթակա է նախասպանդային անասնաբուժական զննման, իսկ մսեղիքը և օրգանները` հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության:

148. Թռչնի միսը ճանաչվել է պիտանի մարդու սննդի մեջ օգտագործման համար, փաթեթի կամ ծալքամանի (պոլիբլոկի) վրա ունի մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ): Մակնշված պիտակը փաթեթի վրա սոսնձվում է այնպես, որ առանց խախտելու դրոշմված պիտակի ամբողջականությունը անհնար լինի բացել փաթեթը, կամ ամրացրած լինի փաթեթին (փաթեթի վրա սոսնձված) այնպես, որ բացառվի կրկնակի օգտագործումը: Այս դեպքում փաթեթի կառուցվածքը այնպիսին է, որ բացելու դեպքում նրա սկզբնական տեսքը հնարավոր չէ վերականգնել:

149. Թռչնի միսը ստացվել է առողջ թռչնի սպանդից, որը կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտոնապես զերծ տնտեսություններից կամ վարչական տարածքից է` գոտիավորմանը համապատասխան.

1) թռչունների գրիպ, որը ՄՀԲ-ի օրենսգրքին համապատասխան ենթակա է պարտադիր հայտարարագրման` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում կամ 3 ամիսների ընթացքում «ստեմպինգ աութ» իրականացնելու և անասնահամաճարակային վերահսկողության բացասական արդյունքների դեպքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

2) Նյուքասլի հիվանդություն` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում կամ 3 ամիսների ընթացքում «ստեմպինգ աութ» իրականացնելու և անասնահամաճարակային վերահսկողության բացասական արդյունքների դեպքում` գոտիավորմանը համապատասխան:

150. Թռչունը սպանդի է բերվում այն տնտեսություններից, որտեղ իրականացվում է վերահսկողության ծրագիր սալմոնելաոզի նկատմամբ` ՄՀԲ-ի օրենսգրքին համապատասխան:

151. Չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել թռչնի միս, որը`

1) հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ժամանակ ունի վարակիչ հիվանդություններին, ինչպես նաև տարբեր նյութերով թունավորումներին բնորոշ փոփոխություններ, հելմինթներով ախտահարվածություններ.

2) թռչնի մսի փորոտիքը չհանված և կիսահանված է.

3) օրգանոլեպտիկ ցուցանիշներով բարորակ չէ.

4) մկանների հաստության մեջ ունի Ցելսիուսի մինուս 12 աստիճանից բարձր ջերմաստիճան սառեցրած թռչնամսի համար (պահելու դեպքում ջերմաստիճանը Ցելսիուսի մինուս 18 աստիճան է).

5) պարունակում է կոնսերվացման միջոցներ.

6) աղտոտված է մարդու առողջության համար վտանգավոր քանակությամբ սալմոնելաներով` Հայաստանի Հանրապետության տարածքում սահմանված պահանջներին համապատասխան.

7) մշակվել է ներկանյութերով և հոտավետ նյութերով, իոնացնող ճառագայթմամբ կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով.

8) ունի տվյալ տեսակին ոչ բնորոշ գունավորում.

9) ունի փչացման նշաններ.

10) թռչնի սպանդից ստացված միս, որոնք ենթարկվել են բնական կամ արհեստական էստրոգեն հորմոնալ նյութերի, թիրեոստատիկ պատրաստուկների, հակաբիոտիկների, պեստիցիդների և այլ դեղամիջոցների ազդեցության, որոնք ներարկվել են սպանդից առաջ դրանց օգտագործման հրահանգներում առաջարկված ժամկետներից ուշ.

11) մսի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

 

XXIV. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք ձիու մսի ներմուծման

 

152. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել ձիու միս, որը ստացվել է սպանդանոցային կազմակերպություններում կլինիկապես առողջ ձիերի սպանդից և վերամշակվել է մսի վերամշակման կազմակերպություններում:

153. Կենդանիները, որոնց միսը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության տարածք արտահանելու համար, ենթակա են նախասպանդային անասնաբուժական զննման, իսկ մսեղիքը և ներքին օրգանները` հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության պետական անասնաբուժական (պաշտոնական) ծառայության կողմից: Կենդանիները սպանդից անմիջապես առաջ ենթարկվում են կլինիկական զննման և հետազոտվում խլնախտի նկատմամբ` բացասական արդյունքներով:

154. Ձիերի մսեղիքը ունի անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն իրականացնող կազմակերպության պարզորոշ դրոշմ կամ (սպանդանոցային անասնաբուժական հսկողության դրոշմ), որի վրա նշված է կենդանիների սպանդն իրականացրած սպանդանոցի (մսի կոմբինատի) անվանումը կամ համարը: Մասնատված մսի փաթեթի կամ ծալքամանի (պոլիբլոկ) վրա առկա է մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ): Պիտակը փաթեթի վրա այնպես է սոսնձված, որ փաթեթի բացելն անհնար լինի` առանց խախտելու պիտակի ամբողջականությունը: Եթե փաթեթի ձևը կանխում է բացելը չթույլատրված տեղից, պիտակն այնպես է փակցվում փաթեթի վրա, որ հնարավոր չլինի այն կրկնակի օգտագործել:

155. Ձիու միսը ստացվել է կենդանիներից, որոնք մթերվել են կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտոնապես զերծ տնտեսություններում.

1) ձիերի աֆրիկական ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան, կամ վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում, եթե երկրում իրականացվում է վերահսկողության ծրագիր.

2) ինֆեկցիոն անեմիա` վերջին 3 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

3) խլնախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան, կամ վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում, եթե երկրում իրականացվում է վերահսկողության ծրագիր.

4) էպիզոոտիկ լիմֆանգոիտ` վերջին 2 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

5) սիբիրախտ` վերջին 20 օրերի ընթացքում տնտեսության տարածքում:

156. Չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել ձիու միս, որը`

1) հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ընթացքում չունի վարակիչ հիվանդություններին, ինչպես նաև տարբեր նյութերով թունավորումներին բնորոշ փոփոխություններ, հելմինթներով ախտահարվածություններ.

2) ունի ներքին օրգաններում մնացորդներ, հյուսվածքներում արյունազեղումներ, չհեռացված թարախակույտեր, բոռերի թրթուրներ, շճաթաղանթի մաքրվածք, մեխանիկական խառնուրդներ, ինչպես նաև մսին ոչ բնորոշ հոտ և համ, ավշային հանգույցները հեռացված են.

3) ազդրի մկանի հաստության մոտ ունի Ցելսիուսի մինուս 8 աստիճանից բարձր ջերմաստիճան սառեցված մսի համար և Ցելսիուսի պլյուս 4 աստիճանից բարձր` պաղեցված մսի համար.

4) աղտոտված է սալմոնելաներով և բակտերիալ այլ վարակների հարուցիչներով.

5) մշակված է ներկանյութերով, իոնացնող ճառագայթմամբ կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով.

6) ստացված կենդանիների սպանդից, որոնք ենթարկվել են բնական կամ արհեստական էստրոգեն, հորմոնալ նյութերի, թիերոստատիկ պատրաստուկների, հակաբիոտիկների, պեստիցիդների և այլ դեղամիջոցների ազդեցությանը, եթե սպանդից առաջ կենդանիներին ներարկվել է իրենց օգտագործման հրահանգներում նշված ժամկետներից ուշ:

157. Ձիու մսի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

 

XXV. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք պահածոների, երշիկեղենի և պատրաստի

մսային արտադրանքների այլ տեսակների ներմուծման

 

158. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել կենդանիների բոլոր տեսակների միս, ենթամթերքներ և ճարպեր, թռչուններ և այլ մսային արտադրանքները (այսուհետ` պատրաստի մսամթերքներ)` նախատեսված մարդու սննդի համար, արտադրված միս վերամշակող կազմակերպություններում:

159. Մսային հումքը, որից արտադրվել են պատրաստի մսային արտադրանքները, ստացվել են կլինիկապես առողջ կենդանիներից և անցել անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն:

160. ՄՀԲ-ի օրենսգրքի պահանջներին երկրի կարգավիճակի համապատասխանության դեպքում չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք պատրաստի մսամթերքների ներմուծումը` ստացված կենդանիների սպանդից, որոնք ենթարկվել են բնական կամ արհեստական էստրոգեն հորմոնալ նյութերի, թիրեոստատիկ պատրաստուկների, հակաբիոտիկների, պեստիցիդների և այլ դեղամիջոցների ազդեցության և ներարկվել են սպանդից առաջ դրանց օգտագործման հրահանգներում առաջարկված ժամկետներից ուշ:

161. Պատրաստի մսամթերքը ճանաչվել է պիտանի մարդու սննդի մեջ օգտագործելու համար: Արտադրանքն ունի մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ), փաթեթի վրա: Պիտակը փաթեթի վրա այնպես է սոսնձված, որ փաթեթի բացելն անհնար լինի` առանց խախտելու պիտակի ամբողջականությունը: Եթե փաթեթի ձևը կանխում է բացելը չթույլատրված տեղից, պիտակն այնպես է փակցվում փաթեթի վրա, որ հնարավոր չլինի այն կրկնակի օգտագործել:

162. Պատրաստի մսամթերքների մանրէաբանական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

163. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել պատրաստի մսամթերքներ` չվնասված տարայում հերմետիկ փակված փաթեթի մեջ:

 

XXVI. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք ընտանի ճագարների մսի ներմուծման

 

164. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել ընտանի ճագարների միս` ստացված սպանդանոցային և վերամշակված մսի վերամշակման կազմակերպություններում առողջ կենդանիների սպանդից:

165. Ճագարները ենթակա են նախասպանդային անասնաբուժական զննման, իսկ մսեղիքը և օրգանները` հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության: Ճագարների միսը ճանաչվել է մարդու սննդում օգտագործելու համար պիտանի և փաթեթի վրա ունի մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ): Պիտակը փաթեթի վրա այնպես է սոսնձված, որ փաթեթի բացելն անհնար լինի` առանց խախտելու պիտակի ամբողջականությունը:

166. Միսը ստացվել է առողջ ճագարների սպանդից, որը հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտոնապես զերծ տնտեսություններից և (կամ) վարչական տարածքից է` գոտիավորմանը համապատասխան.

1) միքսոմատոզ, տուլարեմիա, պաստերելոզ, լիստերիոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսությունում.

2) ճագարների հեմոռագիկ հիվանդություն` վերջին 60 օրերի ընթացքում մինչև կենդանիներին սպանդանոց ուղարկելը` տնտեսության տարածքում:

167. Չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել ճագարների միս, որը`

1) հետսպանդային անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ընթացքում ունի վարակիչ հիվանդություններին, ինչպես նաև տարբեր նյութերով թունավորումներին բնորոշ փոփոխություններ, հելմինթներով ախտահարվածություններ.

2) օրգանոլեպտիկ ցուցանիշներով բարորակ չէ.

3) պարունակում է կոնսերվանտներ.

4) ախտոտված է սալմոնելաներով կամ բակտերիալ այլ վարակների հարուցիչներով.

5) մշակվել է ներկանյութերով և հոտավետ նյութերով, իոնացնող ճառագայթմամբ կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով.

6) ունի մուգ գունավորում.

7) պահման ընթացքում ենթարկվել է հալեցման.

8) մկանների հաստության մեջ ունի Ցելսիուսի մինուս 12 աստիճանից բարձր ջերմաստիճան սառեցված ճագարի մսի համար (պահման ընթացքում ջերմաստիճանը պետք է լինի Ցելսիուսի մինուս 18 աստիճան).

9) ստացվել է այն ճագարների սպանդից, որոնք չեն ենթարկվել բնական կամ սինթետիկ էստրոգեն հորմոնալ նյութերի, թիրեոստատիկ պատրաստուկների, հակաբիոտիկների, պեստիցիդների և այլ դեղամիջոցների ազդեցության, որոնք ներարկվել են սպանդից առաջ դրանց օգտագործման հրահանգներում առաջարկված ժամկետներից ուշ.

10) մսի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Մաքսային միությունում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

 

XXVII. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք խոշոր և մանր եղջերավոր

կենդանիներից մթերված կաթի և կաթնամթերքի ներմուծման

 

168. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել առողջ կենդանիների կաթ և կաթնամթերք` ստացված այն տնտեսություններից, որոնք պաշտոնապես զերծ են կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից.

1) դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

2) խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

3) մանր որոճողների ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

4) կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիա` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

5) էնզոոտիկ լեյկոզ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում.

6) խոշոր եղջերավոր կենդանիների բրուցելոզ, տուբերկուլոզ, պարատուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսությունում.

7) ոչխարների և այծերի բրուցելոզ, մանր եղջերավոր կենդանիների տուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսությունում.

8) ոչխարների և այծերի ծաղիկ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան:

169. Կաթնամթերքների արտադրման համար օգտագործվող կաթը անցել է ջերմային մշակում, որը բավարար է մարդու առողջության համար վտանգ ներկայացնող ախտածին միկրոօրգանիզմների ոչնչացման համար: Փոխադրվող կաթնամթերքը ենթարկվել է վերամշակման, որի արդյունքում երաշխավորվում է կենսունակ ախտածին ֆլորայի բացակայությունը: Կաթնամթերքը ճանաչվել է սննդի մեջ օգտագործելու համար պիտանի:

170. Կաթի և կաթնամթերքի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

171. Չի թույլատրվում Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել և կաթնամթերք, որոնք ունեն փոփոխված օրգանոլեպտիկ ցուցանիշներ կամ փաթեթի ամբողջականության խախտում:

 

XXVIII. ԱՆԱՍՆԱԲՈՒԺԱՍԱՆԻՏԱՐԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

Հայաստանի Հանրապետության տարածք վայրի կենդանիների մսի ներմուծման

 

172. Թույլատրվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծել վայրի կենդանիների միս (փետրավոր թռչուն)` ներառյալ էկզոտիկ կենդանիները, ինչպիսիք են կոկորդիլոսը, կենգուրուն, կրիան, ջայլամը և որսի համար թույլատրելի այլ կենդանիները, այդ թվում` բուծված փակ տարածքում կամ դրանց կենսատարածքում, որոնք ստացվել են մսի վերամշակման կազմակերպություններում:

173. Միսը ստացվում է առողջ կենդանիների (փետրավոր թռչունների) և էկզոտիկ կենդանիների սպանդից, որոնք պահվել են կենդանիների հետևյալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտոնապես զերծ որսորդական հանդամասերում կամ բուծարաններում`

1) Կենդանիների բոլոր տեսակների համար.

ա. կատաղություն` վերջին 6 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. սիբիրախտ` վերջին 20 օրերի ընթացքում որսորդական հանդամասում, տնտեսության կամ այլ բնակավայրի տարածքում:

2) Խոշոր որոճող երկկճղակավորների համար`

ա. դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիա` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

գ. խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

դ. մանր որոճող կենդանիների ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

ե. հեմոռագիկ սեպտիցեմիա` վերջին 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

զ. խոշոր եղջերավոր կենդանիների սպունգանման էնցեֆալոպաթիա և ոչխարների սկրեպի` երկրի տարածքում ՄՀԲ-ի օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան.

է. խոշոր եղջերավոր կենդանիների հանգուցային մաշկաբորբ (պալարախտ)` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

ը. Ռիֆտ հովտի տենդ` վերջին 4 տարիների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

թ. բրուցելոզ, տուբերկուլոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության (բուծման կազմակերպության), որսորդական հանդամասի կամ այլ բնակավայրի տարածքում:

3) Մանր որոճող երկկճղակավորների համար.

ա. դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. ոչխարների սկրեպի` երկրի տարածքում ՄՀԲ-ի օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան.

գ. խոշոր եղջերավոր կենդանիների ժանտախտ, մանր որոճող կենդանիների ժանտախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

դ. Ռիֆտ հովտի տենդ` վերջին 48 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

ե. կոնտագիոզ պլևրոպնևմոնիա, բլուտանգ` 24 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

զ. մեդի-վիսնա` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

է. տուբերկուլոզ, բրուցելոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության տարածքում (բուծման կազմակերպության), որսորդական հանդամասի կամ այլ բնակավայրի տարածքում.

ը. ոչխարների և այծերի ծաղիկ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան:

4) Մանր չորոճող երկկճղակավորների համար.

ա. խոզերի աֆրիկական ժանտախտ` երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում ՄՀԲ-ի օրենսգրքի առաջարկություններին համապատասխան.

բ. դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

գ. խոզերի դասական ժանտախտ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան:

5) Միասմբակավորների համար.

ա. դաբաղ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

բ. էպիզոոտիկ լիմֆանգոիտ` վերջին 12 ամիսների ընթացքում տնտեսության (բուծման կազմակերպության), որսորդական հանդամասի կամ այլ բնակավայրի տարածքում.

գ. խլնախտ` վերջին 36 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում` գոտիավորմանը համապատասխան:

6) Ճագարների և նապաստակների համար.

ա. միքսոմատոզ, տուլարեմիա, պաստերելոզ, լիստերիոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության (բուծման կազմակերպության), որսորդական հանդամասի կամ այլ բնակավայրի տարածքում.

բ. ճագարների վիրուսային հեմոռագիկ հիվանդություն` վերջին 12 ամիսների ընթացքում տնտեսությունում:

7) Փետրավոր որսի (թռչունների) համար.

ա. թռչունների գրիպի բոլոր շճատիպեր` վերջին 6 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում.

բ. Նյուքասլի հիվանդություն` վերջին 12 ամիսների ընթացքում երկրի տարածքում կամ վարչական տարածքում կամ 3 ամիսների ընթացքում «ստեմպինգ աութ» իրականացնելու դեպքում (եթե հիվանդությունն առաջացել է ընտանի թռչունների մոտ) և անասնահամաճարակային վերահսկողության բացասական արդյունքների դեպքում` գոտիավորմանը համապատասխան.

գ. ծաղիկ-դիֆտերիտ, օրնիտոզ` վերջին 6 ամիսների ընթացքում տնտեսության (բուծման կազմակերպության), որսորդական հանդամասի կամ այլ բնակավայրի տարածքում:

174. Վայրի կենդանիները (փետրավոր որսամիս) և էկզոտիկ կենդանիները, որոնց միսը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության տարածք արտահանելու համար, ենթակա են նախասպանդային անասնաբուժական զննման, իսկ գլուխները, ներքին օրգանները և մսեղիքը (բոլոր կենդանիների)` հետսպանդային անասնաբուժասանիտական փորձաքննության:

175. Միսը ճանաչվել է պիտանի սննդում օգտագործելու համար:

176. Մսեղիքը ունի անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն իրականացնող կազմակերպության պարզորոշ դրոշմ կամ (սպանդանոցային անասնաբուժական հսկողության դրոշմ), որի վրա նշված է վայրի կենդանիների վերամշակում իրականացրած սպանդանոցի (մսի կոմբինատի) անվանումը կամ համարը: Մասնատված մսի փաթեթի կամ ծալքամանի (պոլիբլոկ) վրա առկա է մակնշում (անասնաբուժական դրոշմ): Պիտակը փաթեթի վրա այնպես է սոսնձված, որ փաթեթի բացելն անհնար լինի` առանց խախտելու պիտակի ամբողջականությունը: Եթե փաթեթի ձևը կանխում է բացելը չթույլատրված տեղից, պիտակն այնպես է փակցվում փաթեթի վրա, որ հնարավոր չլինի այն կրկնակի օգտագործել:

177. Միսը և այլ մսային սննդային հումքը անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության անցկացման ժամանակ չունի վարակիչ հիվանդություններին բնորոշ փոփոխություններ, ինչպես նաև ախտահարված չէ հելմինթներով, ունի չմաքրված շճաթաղանթներ, չհեռացված ավշային հանգույցներ:

178. Կենդանիների միսը (յուրաքանչյուր մսեղիք) հետազոտվել է տրիխինելիոզի նկատմամբ` բացասական արդյունքով:

179. Միսը չունի արյունազեղումներ, չհեռացված թարախային բշտեր, բոռերի թրթուրներ, մեխանիկական աղտոտումներ, մսին ոչ բնորոշ հոտ, ձկան, դեղաբույսերի և դեղամիջոցների համ:

180. Միսը պահվում և փոխադրվում է ջերմաստիճանային ռեժիմի պահպանմամբ, ազդրի մկանների հաստության մեջ ունի Ցելսիուսի մինուս 8 աստիճանից ոչ բարձր ջերմաստիճան սառեցված մսի համար (պահելու դեպքում` Ցելսիուսի մինուս 18 աստիճան) և Ցելսիուսի պլյուս 4 աստիճանից ոչ բարձր` պաղեցված մսի համար, չի ենթարկվել հալեցման, չի պարունակում կոնսերվացման միջոցներ, ախտոտված չէ սալմոնելաներով կամ բակտերիալ այլ վարակների հարուցիչներով, չի մշակվել ներկանյութերով, իոնացնող ճառագայթմամբ կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով:

181. Մսի մանրէաբանական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիաթունաբանական և ռադիոլոգիական ցուցանիշները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող անասնաբուժական և սանիտարական կանոններին և պահանջներին:

 

(հավելվածը խմբ. 30.12.14 թիվ 1589-Ն հրաման)

 

---------------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
Սննդամթերքի անվտանգ ծառայություն
06.06.2012
N 84-Ն
Հրաման