09.11.2017 -
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆԻՍՏԻ
ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՔԱՂՎԱԾՔ
17 մարտի 2016 թվականի N 10
4. 2016-2020 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻՆ, ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ՑԱՆԿԻՆ, ՊԱՏՎԱՍՏՈՒՄՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐԱՑՈՒՅՑԻՆ, ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻՆ ԵՎ ՊԱՏՎԱՍՏՄԱՆ ԿԱՄ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՎԿԱՅԱԿԱՆԻ ՁԵՎԻՆ ՀԱՎԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՏԱԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
1. Հավանություն տալ`
1) 2016-2020 թվականների իմունականխարգելման ազգային ծրագրին` համաձայն N 1 հավելվածի.
2) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի առաջնահերթ միջոցառումների ցանկին` համաձայն N 2 հավելվածի.
3) պատվաստումների ազգային օրացույցին` համաձայն N 3 հավելվածի.
4) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ակնկալվող արդյունքներին` համաձայն N 4 հավելվածի.
5) պատվաստման կամ կանխարգելման միջազգային վկայականի ձևին` համաձայն N 5 հավելվածի:
2. Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարին` եռամսյա ժամկետում ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի որոշման նախագիծ` իմունականխարգելման աշխատանքները համակարգող հանրապետական հանձնաժողով ստեղծելու, դրա անհատական կազմը և աշխատակարգը հաստատելու մասին:
ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ
2016 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՐՏԻ 18-ԻՆ
Հավելված N 1
ՀՀ կառավարության
2016 թ. մարտի 17-ի նիստի
N 10 արձանագրային որոշման
ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳԻՐ 2016-2020 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ
I. Նախաբան
1. Բնակչության (հանրային) առողջության պահպանումը, խթանումը և հիվանդությունների կանխարգելումը, որպես հանրային առողջապահության հիմնարար ուղղություններ, սահմանված են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (այսուհետ` ԱՀԿ) կողմից: Դրանք, որպես համակարգված և համապարփակ գործողությունների զուգակցում, առանցքային են նաև Հայաստանի առողջապահական քաղաքականության մեջ` կազմելով Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ապահովման կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը:
2. Միջազգային հանրության մակարդակով երեխաների և դեռահասների առողջությանն առնչվող հարցերն իրենց արտացոլումն են գտել Միավորված ազգերի կազմակերպության (այսուհետ` ՄԱԿ) կողմից ընդունված մի շարք փաստաթղթերում` «Բարենպաստ աշխարհ երեխաների համար», «Հազարամյակի զարգացման հռչակագիր» և այլն:
3. Եվրոպական տարածաշրջանում վերջին տարիներին չափազանց կարևորվում է հանրային առողջությունը, որն իր արտացոլումն է գտել ԱՀԿ «Առողջություն 2020» համաեվրոպական քաղաքականությունում, ինչն էլ տարածաշրջանի բոլոր երկրների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտի համար ազգային ռազմավարությունների ու ծրագրերի հիմքն է:
4. «Առողջություն 2020» համաեվրոպական քաղաքականության ընդունումով երկրները պարտավորվել են պայքարել սոցիալական անհավասարությունների դեմ` բնակչության առողջության և բարեկեցության մակարդակի բարձրացման, հանրային առողջապահության ամրապնդման և որակյալ ու անվտանգ բժշկական օգնության ծառայությունների տրամադրման, առողջապահական ծառայությունների մատչելիության և հասանելիության ապահովման նպատակով:
5. Հայաստանի Հանրապետությունն անկախության հռչակումից հետո, որպես ՄԱԿ-ի անդամ երկիր, միացել է երեխաներին նվիրված միջազգային կոնվենցիաներին և հռչակագրերին ու ստանձնել է դրանցից բխող պարտավորություններ, որոնք ամրագրվել են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և օրենքներով: Երեխաների հիմնախնդիրների գերակայությունն արտացոլված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության ռազմավարական փաստաթղթերում, առողջապահական պետական նպատակային ծրագրերում: Առողջապահության միջնաժամկետ ծախսերի 2016-2018 թվականների ծրագրով պետական բյուջեից նախատեսվում է առողջապահության կայուն ֆինանսավորում` երեխաների բուժօգնության կազմակերպման և հատկապես կառավարելի հիվանդությունների կանխարգելման միջոցառումների մասով: Վարակիչ հիվանդությունների հիվանդացությունը նշանակալի տեսակարար կշիռ ունի նաև ընդհանուր հիվանդացության կառուցվածքում, և դրանց կանխարգելումն ու վերահսկումը եղել ու շարունակում է մնալ աշխարհի բոլոր երկրների համար առողջապահական գերխնդիր: Համաձայն ԱՀԿ-ի տվյալների` աշխարհում յուրաքանչյուր տարի մինչև 5 տարեկան հասակում մահանում է մոտավորապես 12 մլն երեխա, որոնցից 3 միլիոնը` կառավարելի հիվանդությունների հետևանքով:
6. Պատվաստումների կիրառումն ամբողջ աշխարհում մեծ հեղափոխություն էր վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի գործում, ընդհուպ` մինչև դրանց վերացումը: Արդյունքում` աշխարհում, ընդհանուր առմամբ, կտրուկ նվազել է ինչպես կառավարելի հիվանդությունների մակարդակը, այնպես էլ` այդ հիվանդությունների պատճառով մահվան դեպքերը: Այսօր արդեն փաստ է բնական ծաղկի վերացումը, իսկ պոլիոմիելիտի, կարմրուկի, կարմրախտի, դիֆթերիայի, վիրուսային հեպատիտ Բ-ի վերացումը` հնարավոր է և հասանելի: ԱՀԿ տվյալներով պատվաստումների շնորհիվ աշխարհում տարեկան 2-3 մլն կյանք է փրկվում:
7. Մանկական հասակում պատվաստվելով` միլիոնավոր մեծահասակներ կարող են փրկվել այնպիսի վարակիչ հիվանդություններից, որոնք թաքնված ընթացք ունեն մանկական հասակում և արտահայտվում են մեծ տարիքում, մասնավորապես, հեպատիտ «Բ»-ից:
8. 2014 թվականին ԱՀԿ եվրոպական տարածաշրջանային 64-րդ կոմիտեում հաստատվել է «Պատվաստանյութերով ապահովության 2015-2020 թվականների Եվրոպական միջոցառումների պլանը» (EUR/RC64/15 Rev.1, EUR/RC64/Conf.Doc./7), արտացոլելով ԱՀԿ «Պատվաստանյութերով ապահովության 2011-2020 թվականների գործողությունների գլոբալ պլանի» (հռչակագիր WHA65.17) կոնկրետ պահանջները և մարտահրավերները, ինչպես նաև «Առողջություն` 2020» համաեվրոպական քաղաքականության առանցքային ռազմավարական ուղղությունները, Տալլինյան Խարտիայի «Առողջության և բարեկեցության համար առողջապահական համակարգերի», «2015-2020 թվականներին երեխաների և դեռահասների առողջության պահպանման Եվրոպական ռազմավարության» (EUR/RC64/12 Rev.1), «Հանրային առողջության ներուժի և ծառայությունների ամրապնդման գործողությունների եվրոպական պլանի» (EUR/RC62/12 Rev.1) և «Թոքաբորբերից և դիարեաներից մանկական մահերի կանխումը մինչև 2025 թվականը, թոքաբորբերի և դիարեաների դեմ պայքարի ինտեգրված գործողությունների գլոբալ պլանի» (ԱՀԿ, 2013) հիմնական դրույթները և առաջարկությունները:
9. «Պատվաստանյութերով ապահովության 2015-2020 թվականների Եվրոպական միջոցառումների պլանի» նպատակն է պատվաստումների միջոցով ավելի շատ մարդ պաշտպանելու ավելի շատ հիվանդություններից` ընդգծելով պատվաստումների կարևորությունը համաճարակների և արտակարգ իրավիճակների պատրաստվածության առումով: Նման տեսլականը կարող է իրականություն դառնալ ուժեղացված համաճարակաբանական հսկողության, մոնիթորինգի և գնահատման, ծրագրային գործողությունների հիման վրա:
10. Կառավարելի հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքարի, այդ թվում` իմունականխարգելման աշխատանքների կազմակերպումն ու իրականացումը շարունակում են մնալ Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության համակարգի արդիական հիմնախնդիրներից մեկը: Այն իր արտացոլումն է գտել նաև «Հազարամյակի մարտահրավերներ» կորպորացիայի կողմից գնահատման զգայորոշիչների կատարողականի բարելավման ծրագրում, ինչը ևս մեկ անգամ կարևորում է պատվաստումներում ժամանակին և ամբողջական ընդգրկվածության հարցը և խթան է հանդիսանում հազարամյակի նպատակներին հասնելու գործընթացի համար:
II. Սույն ծրագրում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները
11. Սույն ծրագրում օգտագործվում են հետևյալ հիմնական հասկացությունները`
1) Կառավարելի հիվանդություններ` կանխարգելիչ պատվաստումների միջոցով կանխարգելվող կամ կառավարվող հիվանդություններ.
2) նպատակային հիվանդություններ` արմատական վերացման (պոլիոմիելիտ), էլիմինացման` տեղական դեպքերի վերացման (կարմրուկ, կարմրախտ), ինչպես նաև վերահսկման ենթակա (տուբերկուլոզ, դիֆթերիա, կապույտ հազ, հեպատիտ Բ, մանրէային թոքաբորբեր և մենինգիտներ, սեզոնային գրիպ) կառավարելի վարակիչ հիվանդություններ.
3) իմունականխարգելում` միջոցառումների համակարգ է, որն ուղղված է կանխարգելիչ պատվաստումների միջոցով հիվանդությունների կանխարգելմանը, տարածման սահմանափակմանը, էլիմինացմանը (հիվանդության տեղական փոխանցման ընդհատում) և արմատական վերացմանը.
4) ապացուցողական չափանիշներ` հիվանդության հաշվարկային բեռի, պատվաստանյութի տնտեսական արդյունավետության և անվտանգության վերաբերյալ տվյալներ, պատվաստումների ազգային օրացույցներ (համակցված պատվաստանյութերի օգտագործում), երկրի տնտեսական զարգացում և առողջապահական համակարգի գերակայություններ և այլ գործոններ.
5) նոր պատվաստանյութեր` նախկինում չկիրառված կամ սակավ կիրառություն գտած պատվաստանյութերը.
6) ԲՑԺ` տուբերկուլոզի դեմ պատվաստանյութ.
7) ՎՀԲ` հեպատիտ Բ-ի դեմ պատվաստանյութ.
8) ՎՀԱ` հեպատիտ Ա-ի դեմ պատվաստանյութ.
9) ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ` դիֆթերիայի, ամբողջական բջջային կապույտ հազի, փայտացման, հեպատիտ Բ-ի և հեմոֆիլուսային Բ տիպի վարակի դեմ համակցված հնգավալենտ (հինգ բաղադրիչ) պատվաստանյութ.
10) ՀԻԲ` հեմոֆիլուսային Բ տիպի վարակ
11) Ռոտա` պատվաստանյութ ռոտավիրուսային վարակների դեմ.
12) Պնևմո` պատվաստանյութ պնևմակոկային վարակների դեմ.
13) Հեքսավալենտ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի ոչ ամբողջական բջջային, փայտացման, հեպատիտ Բ-ի, պոլիոմիելիտի ինակտիվացված և հեմոֆիլուսային Բ տիպի վարակի դեմ համակցված վեցավալենտ (վեց բաղադրիչ) պատվաստանյութ.
14) ՕՊՊ` պոլիոմիելիտի օրալ (բերանային) պատվաստանյութ.
15) ԻՊՊ` պոլիոմիելիտի ինակտիվացված (ներարկման) պատվաստանյութ.
16) ԱԿԴՓ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի և փայտացման դեմ պատվաստանյութ.
17) ԱԴՓ-Մ` դիֆթերիայի և փայտացման դեմ պատվաստանյութ.
18) ԿԿԽ` կարմրուկի, կարմրախտի և խոզուկի դեմ համակցված պատվաստանյութ.
19) ՄՊՊ` մարդու պապիլոմավիրուսային վարակի դեմ պատվաստանյութ.
20) ՍԹԿ` սուր թորշոմած կաթվածահարություն (պարալիչ).
21) ԲԿՀ` բնածին կարմրախտային համախտանիշ.
22) ԱՀԿ` Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն.
23) ԳԱՎԻ` Պատվաստանյութերի և պատվաստումների գլոբալ դաշինք.
24) ՄԱԿ ՄՀ` Միավորված ազգերի կազմակերպության մանկական հիմնադրամ:
III. Առկա իրավիճակը
12. Հայաստանի Հանրապետությունում առկա բազմաթիվ սոցիալ-տնտեսական, բնակլիմայական գործոնները, բնակչության տեղաշարժի աճի միտումներն ինչպես հանրապետության ներսում, այնպես էլ հանրապետությունից դուրս, նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում վարակիչ հիվանդությունների ծագման և տարածման համար:
13. Պատվաստումների շնորհիվ Հայաստանի Հանրապետությունում 1995 թվականից այլևս չի արձանագրվում պոլիոմիելիտ հիվանդությունը, որը նախկինում տարեկան առնվազն 2-3 երեխայի կայուն հաշմանդամության պատճառ էր դառնում: 2002 թվականին Հայաստանն ի թիվս եվրոպական տարածաշրջանի երկրների, հռչակվել է «պոլիոմիելիտից ազատ» երկիր և առ այսօր հաջողությամբ պահպանում է այս կարգավիճակը: Վերջին 15 տարվա ընթացքում չեն արձանագրվում նաև դիֆթերիայի դեպքեր:
14. Այս օրերին աշխարհի շատ երկրներում` ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Վրաստանում, Ղազախստանում, Ղրղզստանում և այլուր, լուրջ խնդիր են կարմրուկը և կարմրախտը: Հայաստանում կարմրուկի և կարմրախտի առումով համաճարակային իրավիճակը բարենպաստ է: 2007 թվականին կարմրուկի և կարմրախտի դեմ իրականացված զանգվածային պատվաստումների, իսկ հաջորդիվ` պլանային պատվաստումներում ենթակա երեխաների մոտ 97 տոկոս ընդգրկվածության ապահովման արդյունքում հանրապետությունում կարմրուկի և կարմրախտի տեղական փոխանցման դեպքեր չեն արձանագրվում: Սակայն, 2013-2015 թվականներին հանրապետությունում գրանցվել են կարմրուկի առումով անբարենպաստ երկրներից բերովի դեպքեր` պայմանավորված առավելապես չպատվաստված բնակչության տեղաշարժերով և հանրապետությունում տարիների ընթացքում պատվաստումներից հրաժարված բնակչության կուտակումով: Վերջինս կարող է ժամանակի ընթացքում ստեղծել լարված համաճարակային իրավիճակ և նպաստել կարմրուկի ու կարմրախտի տեղական տարածմանը:
15. Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի հաջող գործադրման արդյունքում Հայաստանում զգալիորեն նվազել են փայտացման դեպքերը` գրանցվում են շատ հազվադեպ, իսկ կապույտ հազը և համաճարակային պարոտիտն (խոզուկ), արձանագրվում են եզակի դեպքերի տեսքով:
16. Հայաստանի Հանրապետությունում վերջին տարիներին դիտվում է մանկական մահացության աննախադեպ նվազում` 2014 թվականին կազմել է 8.7%, 2008թ. նույն ժամանակաշրջանի 10.8%-ի դիմաց (1 000 կենդանի ծնվածի հաշվով): Մանկական մահացության նվազեցմանն ուղղված ջանքերում իրենց ուրույն դերն են ունեցել Պատվաստումների ազգային օրացույցում ներդրված հնգավալենտ պատվաստումները և ռոտավիրուսային պատվաստանյութերը:
17. Մանրէային մենինգիտներն առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում մանկական հիվանդացության, հաշմանդամության և մահացության պատճառահետևանքային կառուցվածքում: Հեմոֆիլուսային Բ բաղադրիչով հնգավալենտ պատվաստումների իրականացման շնորհիվ 5 տարվա կտրվածքով հանրապետությունում մինչև 5 տարեկան երեխաների շրջանում մոտ 2.4 անգամ նվազել է մենինգիտներով հիվանդացությունը` 2009թ.` 19.3 (100000 մինչև 5 տարեկան երեխաների հաշվարկով), 2013թ.` 7.9, 2014թ.` 4.4: Մենինգիտների վերլուծությունն ըստ առանձին հարուցիչների (հեմոֆիլուսային, մենինգակոկային, պնևմակոկային, տուբերկուլոզային և այլն), ցույց է տալիս, որ նշված նվազումը պայմանավորված է հնգավալենտ պատվաստանյութի հեմոֆիլուսային Բ բաղադրիչով` նպաստելով հանրապետությունում մանկական մահացության և հաշմանդամության իջեցմանը, քանի որ նույնիսկ ճիշտ բուժման դեպքում հեմոֆիլուսային մենինգիտներով հիվանդ երեխաների մինչև 25%-ի մոտ կարող է դիտվել մահացու ելք, իսկ մինչև 35%-ի մոտ կարող են մնալ կայուն նյարդաբանական բարդություններ (շարժունակության սահմանափակումներ, մտավոր զարգացման արատներ և լսողության կորուստ):
18. Մինչև ռոտավիրուսային պատվաստումների ներդրումը յուրաքանչյուր տարի ռոտավիրուսային վարակների սեզոնային առավելագույն բարձրացման (փետրվար-մարտ) ընթացքում մինչև 5 տարեկան երեխաների շրջանում գրանցվում էր ռոտավիրուսային վարակներով պայմանավորված առնվազն 50-60 տոկոս հոսպիտալացում: Պատվաստումների ներդրումից հետո` 2015թ. սեզոնին բոլոր տարիքային խմբերում դիտվեց հոսպիտալացման մակարդակի մոտ չորս անգամ նվազում (2012թ. փետրվար-մարտին` 52%, 2014-2015թթ. փետրվար-մարտին` 16%): Նվազումն ակնառու է հատկապես պատվաստման ենթակա տարիքային խմբում` մինչև 1 տարեկան երեխաների շրջանում (2012 թվականին` 196 դեպք, 2013 թվականին` 68 դեպք, 2014 թվականին` 42 դեպք, 2015 թվականին` 11 դեպք):
19. 2014 թվականի սեպտեմբերից Պատվաստումների ազգային օրացույցում ներդրվել են պնևմակոկային պատվաստումները, որոնք նպաստելու են հանրապետությունում պնևմակոկային վարակների (թոքաբորբեր, մենինգիտներ, սեպտիցեմիա, օտիտներ և այլն) կանխարգելմանը և վերահսկմանը, հետևաբար նաև` մանկական մահացության շարունակական նվազեցմանը:
20. Ներկայում Հայաստանի Հանրապետությունում պլանային պատվաստումների միջոցով կանխարգելվող վարակիչ հիվանդություններն են` դիֆթերիա, կապույտ հազ, փայտացում, կարմրուկ, կարմրախտ, համաճարակային պարոտիտ (խոզուկ), պոլիոմիելիտ, հեպատիտներ «Ա» և «Բ», տուբերկուլոզ, ՀԻԲ, ռոտավիրուսային, մենինգակոկային և պնևմակոկային վարակներ, տուլարեմիա, սեզոնային գրիպ, որոնք ներառված են պատվաստումների ազգային օրացույցում: Նշված վարակիչ հիվանդությունների դեմ կիրառվում են հետևյալ պատվաստանյութերը. ՎՀԱ` հեպատիտ Ա-ի, ՎՀԲ` հեպատիտ Բ-ի, ԲՑԺ` տուբերկուլոզի, ԱԿԴՓ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի և փայտացման, ԱԴՓ-Մ` դիֆթերիայի և փայտացման, համակցված քառավալենտ ԱԿԴՓ/ԻՊՎ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի, փայտացման և ինակտիվացված պոլիոմիելիտի, համակցված հնգավալենտ ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի, փայտացման, հեպատիտ Բ-ի և հեմոֆիլուսային ինֆլուենզա Բ տիպի, համակցված հնգավալենտ ԱԿԴՓ/ԻՊՎ/ՀԻԲ` դիֆթերիայի, կապույտ հազի, փայտացման, ինակտիվացված պոլիոմիելիտի և հեմոֆիլուսային ինֆլուենզա Բ տիպի, համակցված ԿԿԽ` կարմրուկի, կարմրախտի և խոզուկի, ՕՊՎ և ԻՊՎ` պոլիոմիելիտի, Ռոտա` ռոտավիրուսային, մենինգակոկային` մենինգակոկային վարակների, Պնևմո` պնևմակոկային վարակների և պատվաստանյութեր տուլարեմիայի, սեզոնային գրիպի, կատաղության դեմ:
21. Իմունականխարգելման ոլորտում վերջին տարիներին հանրապետությունում իրականացվող քաղաքականությունը համապատասխանեցվում է ԱՀԿ-ի մոտեցումներին և չափանիշներին: Իմունականխարգելման աշխատանքների արդյունավետության գնահատման հիմնական ցուցանիշը պատվաստումներում ընդգրկվածությունն է, որը, համաձայն ԱՀԿ-ի, հանրապետական, մարզային և համայնքային մակարդակներում պետք է լինի 95 տոկոսից բարձր:
22. Հայաստանի Հանրապետությունում իմունականխարգելման ծառայությունները մատչելի ու հասանելի են բնակչության բոլոր խմբերին, ինչը փաստում են 2015 թվականին միջազգային կազմակերպությունների կողմից Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի կառավարման գնահատման, ինչպես նաև ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության կողմից առողջության և ժողովրդագրության հարցերով 2005 և 2010 թվականների հետազոտությունների արդյունքները:
23. Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի Հանրապետությունում առանձին պատվաստումներում ընդգրկվածության մակարդակները համապատասխանում են ԱՀԿ-ի մոտեցումներին, ինչպես նաև նպատակային խմբերի 90%-ից ավելին ստանում են իրենց անհրաժեշտ պատվաստումների ամբողջական փաթեթը: Սակայն դեռևս ցածր են պատվաստումներում ժամանակին (համաձայն պատվաստումների օրացույցի) ընդգրկվածության մակարդակները:
24. Հայաստանը 2007 թվականին միացել է կարմրուկի և կարմրախտի տեղական շտամներով հարուցված հիվանդացման դեպքերը վերացնելու ԱՀԿ-ի գլոբալ ռազմավարությանը: Այս նպատակով 2002 թվականին երկրում պատվաստումների ազգային օրացույցում ներդրվեցին կարմրուկ-կարմրախտ-խոզուկի համակցված պատվաստումները` հետագայում ապահովելով կայուն ձեռքբերումներ ՄԱԿ-ի կողմից հռչակված Հազարամյակի զարգացման նպատակների ցուցանիշների հասանելիության ուղղությամբ: Մասնավորապես` 2010 թվականից նպատակային խմբերում երեխաների 97%-ն ընդգրկվել են երկու դեղաչափ կարմրուկի դեմ համակցված պատվաստումներում, որը գերազանցում է Հազարամյակի զարգացման 2015 թվականի նպատակների համար սահմանված 96% ցուցանիշը: Վերջինս 2015 թվականի հունվարի դրությամբ դժվար հասանելի էր շատ երկրների համար, որտեղ այս օրերին գրանցվում են կարմրուկի բռնկումներ: Կարմրուկի, կարմրախտի և խոզուկի հիվանդությունների վերահսկման նպատակով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի N 25 արձանագրային որոշմամբ հաստատվեց Հայաստանի Հանրապետությունում կարմրուկի և կարմրախտի տեղական դեպքերի վերացման, խոզուկի վերահսկման և բնածին կարմրախտային համախտանիշի կանխարգելման (ԲԿՀ) ազգային ծրագիրը` 2007-2010 թվականների համար, որի շրջանակներում 2007 թվականին իրականացվեց կարմրուկի և կարմրախտի դեմ պատվաստումների լրացուցիչ գործընթաց` նպաստավոր պայմաններ ապահովելով երկրում հետագա տարիներին կարմրուկի և կարմրախտի տեղական փոխանցման ընդհատման համար:
25. 2010-2015 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում իմունականխարգելման աշխատանքներն իրականացվել են համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2010 թվականի հունվարի 14-ի N 46-Ն որոշման, որը, լինելով ժամանակի պահանջ, զգալիորեն կանոնակարգել է իմունականխարգելման աշխատանքները: Սակայն աշխարհում ձևավորված մոտեցումներն իմունականխարգելման նոր ազգային ծրագրի մշակման հրատապ խնդիր են առաջադրում` ԱՀԿ-ի մոտեցումներին և եվրոպական չափանիշներին համապատասխան:
26. Ներկայում հանրապետության առողջապահության համակարգի առջև ծառացել է մեկ այլ խնդիր` պահպանել պոլիոմիելիտի առումով նվաճումները: Չնայած զգալի ձեռքբերումներին` վայրի պոլիովիրուսի ներկրման ռիսկը հանրապետությունում շարունակում է մնալ բարձր` պոլիոմիելիտի էնդեմիկ օջախներ համարվող երկրների հետ սոցիալ-տնտեսական կապերի, պոլիոմիելիտի ներկրման դեպքում տարածման բարձր ռիսկ ունեցող երկրների հետ բնակչության ակտիվ տեղաշարժերի (տուրիզմ, գործարար կապեր), ինչպես նաև հանրապետությունում վերջին տարիներին չպատվաստված` պոլիոմիելիտի դեմ ընկալունակ երեխաների կուտակման հետևանքով: Հաշվի առնելով այս հանգամանքները` կարևորվում են ԱՀԿ գլոբալ քաղաքականության պահանջների ապահովումը: Հանրապետությունում 2015 թվականին ԳԱՎԻ աջակցությամբ Պատվաստումների ազգային օրացույցում ներդրվելու է ԻՊՎ պատվաստանյութը, հաջորդիվ` 2016 թվականի ապրիլից պոլիոմիելիտի եռավալենտ ՕՊՎ պատվաստանյութը փոխարինվելու է երկվալենտով: Միաժամանակ նպատակային բնակչության շրջանում պլանային պատվաստումներում 95 տոկոսից բարձր ընդգրկվածության շնորհիվ կապահովվի կոլեկտիվ իմունիտետ, որը հնարավորություն կտա դուրս մղելու պոլիովիրուսը և ընդհատելու վերջինիս շրջանառությունը ներկրման վտանգի դեպքում:
27. Հիմք ընդունելով պատվաստումների կարևորությունը և արդյունավետությունը վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման գործում` առողջապահության նախարարությունն ընդունել է նոր ռազմավարական մոտեցում` Պատվաստումների ազգային օրացույցում ներդնել նոր պատվաստանյութեր:
28. Վերջին տարիների ընթացքում հաջողությամբ ներդրված նոր պատվաստանյութերը, ինչպիսիք են հեպատիտ Բ, ԿԿԽ, ՀԻԲ (հնգավալենտ` դիֆթերիա - կապույտ հազ - փայտացում-հեպատիտ Բ-ՀԻԲ պատվաստանյութի տեսքով), ռոտավիրուսային և պնևմակոկային վարակների դեմ, վստահություն են ներշնչում բնակչության շրջանում: Նոր պատվաստանյութերի ներդրումը, բացի պատվաստանյութերի ձեռքբերման խնդիրներից պահանջում է նաև բնակչությանն ուղղված սոցիալական մոբիլիզացման, բուժաշխատողների վերապատրաստման, ծրագրի կառավարման, ինչպես նաև սառցային շղթայի նոր սարքավորումների ներդրման նշանակալի աշխատանքներ:
29. Հայաստանի Հանրապետությունում պլանային պատվաստումները զուգորդվում են նաև լրացուցիչ պատվաստումներով: Այսպես` 1997 թվականին իրականացվեցին դիֆթերիայի դեմ զանգվածային պատվաստումներ, որոնց շնորհիվ դիֆթերիայի հիվանդացությունը կտրուկ նվազեց, իսկ վերջին 15 տարվա ընթացքում հանրապետությունում պահպանվեց զրոյական մակարդակ: Նման զանգվածային պատվաստումների շնորհիվ բնակչության շրջանում ամրապնդվեց նաև պոլիոմիելիտի, կարմրուկի և կարմրախտի դեմ անընկալունակությունը, որը հիմք հանդիսացավ հանրապետությունում պոլիոմիելիտի արմատական, ինչպես նաև կարմրուկի և կարմրախտի տեղական դեպքերի վերացման գործընթացի համար:
30. Հայաստանի Հանրապետությունում, ներկայումս, բացի պատվաստումների ազգային օրացույցում ընդգրկված պատվաստումներից, կատարվում են պատվաստումներ համաճարակաբանական ցուցումներով` կախված համաճարակային իրավիճակից: Համաճարակաբանական ցուցումով պատվաստումները կարող են կրել ինչպես զանգվածային, այնպես էլ անհատական բնույթ, երբ առկա է վարակիչ հիվանդության նկատմամբ բնակչության համապատասխան ռիսկի խումբ հանդիսացող անձանց (կապված աշխատանքի բնույթի հետ` բժիշկներ, հասարակական սպասարկման ոլորտի աշխատողներ, մանկական կոլեկտիվների աշխատողներ և այլն) կամ անհատի առողջության և կյանքին սպառնացող վտանգը:
31. 2014 թվականի ձմեռային զորակոչից սկսած Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժեր զորակոչի ենթակա անձանց կանխարգելիչ պատվաստումները կազմակերպվում են ՀՀ զինկոմիսարիատներին կցագրված բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում` նախկինում ՀՀ պաշտպանության նախարարության հանրապետական հավաքակայանում կատարվող պատվաստումային գործընթացի փոխարեն: 2015 թվականի օգոստոսից հանրապետության բոլոր բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում պլանային կարգով իրականացվում են նաև նախազորակոչային տարիքի անձանց կանխարգելիչ պատվաստումները` ինչպես Պատվաստումների ազգային օրացույցով կատարվող պլանային պատվաստումները` նպատակ ունենալով սահմանել հետպատվաստումային շրջանում պատվաստվածների առողջական վիճակի նկատմամբ լիարժեք հսկողություն, ժամանակի առումով հնարավորություն ընձեռել պատվաստումներից հետո լիարժեք պաշտպանություն ձևավորվելու համար: Նշվածից բացի զորակոչիկը և նախազորակոչիկը հետպատվաստումային շրջանում գտնվում են ընտանիքում և չեն ենթարկվի փոփոխվող միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությանը` ի տարբերություն կանխարգելիչ պատվաստումների իրականացման նախկին մոտեցման:
32. Զինակոչիկների և նախազորակոչային տարիքի անձանց պատվաստումներն աստիճանաբար և սահուն պլանային գործընթաց դարձնելու նպատակով 2014-2017 թվականները սահմանվել են անցումային ժամանակաշրջան, ընդ որում` 2014 թվականին պատվաստվել են միայն 18-27 տարեկան զորակոչիկները, 2015-2017 թվականներին պատվաստվելու են 2 տարիքային խումբ` 15-16 տարեկան նախազորակոչիկները և 18-27 տարեկան զորակոչիկները, իսկ 2018 թվականից պատվաստվելու են միայն 15-16 տարեկան նախազորակոչիկները` որպես Պատվաստումների ազգային օրացույցի բաղկացուցիչ մաս:
33. Կարևորելով օգտագործվող պատվաստանյութերի որակը և անվտանգությունը` հանրապետությունում զգալիորեն բարելավվել է պատվաստանյութերի պահպանման և տեղափոխման համար անհրաժեշտ սառցային շղթան: Հանրապետության բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունները, ազգային և մարզային պահեստները ՄԱԿ ՄՀ-ի, ԱՀԿ-ի և ԳԱՎԻ օժանդակությամբ 2014-2015 թվականներին համալրվել են ժամանակակից, ԱՀԿ որակի չափանիշներին համապատասխանող սառնարաններով և սառնարան-սենյակներով, ինչպես նաև ջերմային ռեժիմը գրանցող էլեկտրոնային սարքավորումներով, որը հնարավորություն է տալիս, բացառելով մարդկային գործոնը, լիարժեք հսկողություն սահմանել սառնարանների ջերմային ռեժիմի նկատմամբ:
34. Օպտիմալացվել է հանրապետությունում պատվաստանյութերի պահպանման և բաշխման համակարգը: Մասնավորապես նախկինում գործող 4 մակարդակի (ազգային, մարզային, տարածաշրջանային, համայնքային) փոխարեն ներկայում գործում է 3-ը (ազգային, մարզային, համայնքային), որը թույլ է տալիս տարածաշրջանային պահեստներում առկա սառնարանային սարքավորումները վերաբաշխել կարիք ունեցող բժշկական կազմակերպություններին: Օպտիմալացվեց նաև պատվաստանյութերի բաշխման համակարգը` նախկին ստորինից-վերև մեխանիզմը փոխարինվեց կենտրոնացված բաշխման համակարգով` նպատակ հետապնդելով սառնարան-մեքենայով պատվաստանյութերը հուսալի և անվտանգ հասցնել մինչև սպառողին (բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություն):
IV. Ծրագրի նպատակները և խնդիրները
35. Չնայած Հայաստանի Հանրապետությունում իմունականխարգելման նվաճումներին և ձեռքբերումներին` ոլորտում դեռևս առկա են մի շարք խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են պատվաստումների գործընթացի լիարժեք իրականացմանը: Մասնավորապես դրանք են ոլորտը կանոնակարգող օրենսդրական բազայի կատարելագործումը, իմունականխարգելման գործընթացի կայուն ֆինանսավորումը, իմունականխարգելման գործընթացի, այդ թվում պատվաստումների և պատվաստանյութերի արդյունավետ կառավարման համակարգերի հզորացումը` միջազգայնորեն առկա նոր տեխնոլոգիական լուծումներին համահունչ, պատվաստանյութերի պահպանման սառցային շղթայի կարողությունների շարունակական բարելավումը, կառավարելի հիվանդությունների համաճարակաբանական հսկողության բարելավումը, մասնագիտական ներուժի շարունակական զարգացումը, բուժաշխատողների գիտելիքների կատարելագործումը, բնակչության իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումը և այլ հարցեր:
36. Իմունականխարգելման միջոցառումներն արդյունավետ են միայն համաճարակաբանական հսկողության գործուն համակարգի գործադրման պայմաններում: Աշխատանքների կանոնավոր հսկողությունը և միջոցառումների արդյունավետության գնահատումը, միայն ճշգրիտ և ամբողջական տվյալների հավաքագրումը, վերլուծությունը և հրապարակումը հնարավորություն կտան բացահայտելու առկա հիմնախնդիրները, հայտնաբերելու վերջիններիս պատճառները և կանոնակարգելու գործողությունների հետագա ընթացքը` համապատասխան որոշումների ընդունման միջոցով:
37. Իմունականխարգելումն ինտեգրացված գործընթաց է, որը պահանջում է գործընթացում ընդգրկել զգալի թվով շահագրգիռ կողմերի և առողջապահական համակարգում հանրային կարծիք ձևավորող առաջնորդների: Այս համատեքստում կարևոր է համագործակցության զարգացումը, որը զգալի հիմք կապահովի իմունականխարգելման համակարգի զարգացման, գործընթացի բարելավման և համապարփակ ու համակարգված մոտեցումների ձևավորման ու ներդրման համար:
38. Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի հեռանկարային տեսլականը և վերջնական արդյունքը Հայաստանի Հանրապետությունում կառավարելի վարակիչ հիվանդություններով հիվանդացության արմատական վերացումն ու նվազեցումն է, դրանց հետևանքով մահվան դեպքերի կանխարգելումը և վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ բնակչության անընկալության ապահովումն է:
39. Ծրագրի տեսլականի և վերջնական արդյունքի գնահատումը կիրականացվի ծրագրի վեց նպատակների հասանելիությամբ, այդ թվում`
1) Հայաստանի Հանրապետության «պոլիոմիելիտից ազատ» կարգավիճակի պահպանումը:
2) Հայաստանի Հանրապետությունում կարմրուկի և կարմրախտի տեղական փոխանցման վերացումը:
3) Հեպատիտ Բ հիվանդության վերահսկումը:
4) Հայաստանի Հանրապետությունում ազգային մակարդակում և բոլոր վարչական տարածքներում պատվաստումներում ընդգրկվածության նպատակային ցուցանիշների ապահովումը:
5) Ավելի շատ թվով մարդկանց պաշտպանություն ավելի շատ թվով հիվանդություններից` ապացուցողական տվյալներով հիմնավորված նոր պատվաստանյութերի ներդրման միջոցով:
6) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի կայուն ֆինանսավորման ապահովումը:
40. Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի նպատակների հասանելիության ապահովման համար նախատեսվում են ռազմավարական ուղղություններ և առաջնահերթ միջոցառումներ` ծրագրի ներքոհիշյալ խնդիրների հաղթահարման ուղղությամբ.
1) Քաղաքական կամքի դրսևորում, անհրաժեշտ միջոցների մոբիլիզացում:
2) Հզոր և կայուն իմունականխարգելման համակարգի գործունեության ապահովում, որի արդյունքում յուրաքանչյուր ոք հասկանում և ընդունում է, որ պատվաստումը մարդու իրավունքներից է:
3) Իմունականխարգելման ծառայությունների մատչելիության և դրանց համահավասար հասանելիության ապահովում:
4) Իմունականխարգելման ծառայությունների ինտեգրում առողջապահական համակարգում և համակցում բժշկական այլ ծառայությունների հետ:
5) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի կայուն ֆինանսավորման և որակյալ պատվաստանյութերով անընդմեջ մատակարարման ապահովում:
Ելնելով նշվածից և գիտակցելով հանրապետությունում իմունականխարգելման գործունեության առողջապահական, սոցիալական և տնտեսական նշանակությունը` կարևորվում է Իմունականխարգելման 2016-2020 թվականների ազգային ծրագրի ընդունումը` ԱՀԿ-ին և եվրոպական ժամանակակից մոտեցումներին համապատասխան: Այն ուղղված կլինի իմունականխարգելման աշխատանքների իրականացման միջոցով բնակչության սանիտարահամաճարակային անվտանգության ապահովմանը և բնակչության առողջության պահպանմանը հանրապետությունում:
V. ԾՐԱԳՐԻ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ՀԱՂԹԱՀԱՐՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
41. Ծրագրի խնդիրների հաղթահարման և նպատակների հասանելիության համար 2016-2020 թվականներին կիրառվելու են ներքոհիշյալ ռազմավարական ուղղությունները:
42. Կարևոր է քաղաքական կամքի դրսևորումը, անհրաժեշտ միջոցների մոբիլիզացումը: Քաղաքական աջակցությունը բարձրացնում է իմունականխարգելման նշանակությունը որպես հանրային առողջապահության և բարեկեցության առանցքային գործիք` առավելագույնս արժևորելով իմունականխարգելումն ինչպես մեկ ամբողջություն առողջապահության, տնտեսության և հասարակության համար:
Այս խնդրի լուծման ռազմավարական ուղղություններն են`
1) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի նորմատիվ-օրենսդրական բազայի կատարելագործում:
2) Հանրային կարծիքի ձևավորում և իմունականխարգելման կարևորության վերաբերյալ շահագրգիռ կողմերին մշտական իրազեկում և ներգրավում անհրաժեշտ միջոցների մոբիլիզացման գործընթացում:
3) Իմունականխարգելման հարցերով ազգային խորհրդատվական մեխանիզմների ամրապնդում` ապացուցողական հիմքով ռազմավարությունների առաջարկման և կյանքի կոչման նպատակով:
43. Կարևոր է նաև հզոր և կայուն իմունականխարգելման համակարգի գործունեության ապահովումը, որտեղ յուրաքանչյուր ոք հասկանում և ընդունում է, որ պատվաստումը մարդու իրավունքներից է: Իմունականխարգելման շնորհիվ հանրային առողջապահության ոլորտում ձեռքբերումների և նվաճումների պահպանումը կախված է թե որքանով է յուրաքանչյուր ոք հասկանում, որ պատվաստումը ոչ միայն մարդու իրավունքն է, այլև` պարտականությունը:
Այս խնդրի լուծման ռազմավարական ուղղություններն են`
1) Բնակչության շրջանում իրազեկման խթանում (պատվաստանյութերով կանխվող հիվանդությունների հետ կապված ռիսկերի, ինչպես նաև պատվաստումների առավելությունների և ռիսկերի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրում) և պատվաստանյութերի, պատվաստումային ծառայությունների և առողջապահության նկատմամբ նրանց հավատի ամրապնդում:
2) Նոր կամավորների, բարի կամքի դեսպանների և ակտիվ կողմնակիցների ներգրավում հանրային իրազեկման գործընթացում, ովքեր հանրությանը կհասցնեն անհրաժեշտ տեղեկատվությունը և զանգվածային լրատվամիջոցներում կապահովեն իմունականխարգելման գործընթացի դրական հեղինակությունը:
3) Ռիսկի գործոնների վերաբերյալ իրազեկման և հաղորդակցության ներուժի ամրապնդում, որը հնարավորություն կընձեռի մշակել և իրականացնել գիտականորեն ապացուցված և հավաստի տվյալներով հիմնավորված արդյունավետ ռազմավարություններ և հաղորդակցության արշավներ, որոնք թույլ կտան խթանել պատվաստումների նկատմամբ պահանջը:
44. Կարևոր է նաև իմունականխարգելման ծառայությունների մատչելիության և դրանց համահավասար հասանելիության ապահովումը: Հայաստանի Հանրապետության յուրաքանչյուր քաղաքացի` անկախ բնակության վայրից, տարիքից, սեռից, կրթության մակարդակից, սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակից, էթնիկ և ազգային պատկանելիությունից, հավատքից և կրոնական համոզմունքներից իրավունք ունի ստանալ անհրաժեշտ պատվաստումները:
Անհրաժեշտ են կիրառել նոր գործիքներ և մոտեցումներ բնակչության ընկալ խմբերի և պատվաստումների համար խոչընդոտների հայտնաբերման համար, ինչպես նաև ներդնել գիտականորեն հիմնավորված ռազմավարություններ և ծառայությունների մատուցման նոր ձևեր բնակչության այն խմբերի համար, ովքեր դուրս են մնում պատվաստումներից` ներառյալ հրաժարվողները, կրոնական համոզմունքներ ունեցողները, նաև մեծահասակները:
Այս խնդրի լուծման ռազմավարական ուղղություններն են`
1) Բնակչության ընկալ խմբերի մշտական հայտնաբերում և պատվաստումային ծառայություններից նրանց դուրս մնալու խոչընդոտների բացահայտում:
2) Կոնկրետ պայմաններին ադապտացված պատվաստումային ծառայությունների մատուցման նոր մոտեցումների մշակում և իրականացում:
45. Առանձնահատուկ կարևորություն ունի իմունականխարգելման ծառայությունների ինտեգրումն առողջապահական համակարգում և բժշկական այլ ծառայությունների հետ: Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի և առողջապահական այլ համակարգերի միջև անհրաժեշտ է ապահովել արդյունավետ համագործակցություն` այդ թվում այլ ծրագրերի, մասնավոր սեկտորի, գործընկերների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև: Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի նպատակների հասանելիության ոչ պակաս կարևոր պայման է առողջապահության ոլորտի պատշաճ մակարդակով նախապատրաստված և բազմակողմանի կրթված բժշկական մարդկային ներուժով հագեցվածությունը: Առողջապահության ոլորտի առավել ընդգրկուն համատեքստում կադրային ներուժի պատրաստումը պահանջում է անընդմեջ բժշկական կրթության և ուսումնառության համար համակարգված մեխանիզմների առկայություն:
Այս խնդրի լուծման հիմնական ռազմավարական ուղղություններն են`
1) Առողջապահության համակարգի ողջ համատեքստում իմունականխարգելման համալիր և համաձայնեցված միջոցառումների ապահովում:
2) Մոնիթորինգի և գնահատման համակարգերի ամրապնդում:
3) Իմունականխարգելման ոլորտի ղեկավարման և առողջության առաջնային պահպանման մակարդակներում ընդգրկված մասնագետների ներուժի հզորացում:
46. Արդյունավետ ու պատշաճ մակարդակով ազգային և գլոբալ քաղաքականությունների իրականացման համար առանցքային նշանակություն ունի իմունականխարգելման ազգային ծրագրի կայուն ֆինանսավորման և որակյալ պատվաստանյութերով անընդմեջ մատակարարման ապահովումը: Առկա ֆինանսական միջոցների արդյունավետ օգտագործմանը հատկապես նպաստում է մատչելի գներով որակյալ պատվաստանյութերի գնումների կայուն և թափանցիկ համակարգի ապահովումը:
Այս խնդրի լուծման հիմնական ռազմավարական ուղղություններն են`
1) Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի նպատակների իրագործման համար բավարար ֆինանսական միջոցների ապահովում: Նոր պատվաստումների ներդրման և ֆինանսավորման հնարավորության հարցի կանոնավոր քննարկում պատասխանատու գերատեսչության կողմից բյուջետային գործընթացով սահմանված կարգով և ժամկետներում ներկայացվելիք բյուջետային ֆինանսավորման հայտի առկայության պայմաններում (ՀՀ տվյալ տարվա պետական բյուջեով առողջապահության ոլորտի համապատասխան ծրագրի գծով նախատեսվող միջոցների սահմաններում):
2) Երաշխավորված և մատչելի գներով պատվաստանյութերի անընդմեջ մատակարարում:
VI. ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ
47. Ծրագրի իրականացման համագործակցող կողմերն են`
1) Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը.
2) Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովը.
3) Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունը.
4) ՄԱԿ-ի գործակալությունները.
5) բազմակողմ/երկկողմ զարգացման գործընկերները.
6) տեղական և այլ պետություններում գրանցված միջազգային հասարակական կազմակերպությունները.
7) զանգվածային լրատվության միջոցները.
8) Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարություն, Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը, Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարությունը, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարությունը, Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը, Հայաստանի Հանրապետության ազգային վիճակագրական ծառայությունը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայությունը:
VII. ՄՈՆԻԹՈՐԻՆԳ ԵՎ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ
48. Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի մոնիթորինգն իրականացվում է վարչական վիճակագրական հաշվետվություններով` Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տեղեկատվական հոսքերով և կենտրոնի կողմից պատվաստումային գործընթացի եռամսյակային աջակցողական մշտադիտարկումների արդյունքներով:
49. Մոնիթորինգի արդյունքների վերաբերյալ կատարվում են եռամսյակային և տարեկան վերլուծություններ և մշակվում են առաջարկություններ` ապահովելով հետադարձ կապը հաշվետվություն ներկայացնող կազմակերպությունների հետ:
Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի գործընթացի գնահատումն իրականացվում է N 4 հավելվածում ներկայացված ցուցանիշներով:
Հավելված N 2
ՀՀ կառավարության
2016 թ. մարտի 17-ի նիստի
N 10 արձանագրային որոշման
ՑԱՆԿ
ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ԱՌԱՋՆԱՀԵՐԹ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ
._________________________________________________________________________.
|Հ/Հ|Միջոցառման|Նպատակը |Ակնկալվող|Վերջնական|Կատար- |Ֆինանսա- |Կատարող- |
| |անվանումը | |արդյունքը|արդյունքը|ման |վորման |ները |
| | | | | |ժամկետ-|աղբյուրը | |
| | | | | |ները | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | | |
|_________________________________________________________________________|
|Խնդիր 1. Քաղաքական կամքի դրսևորում, անհրաժեշտ միջոցների մոբիլիզացում |
|_________________________________________________________________________|
|1. |Ծրագրի |Իմունա- |2018 |2020 |2016- |Ֆինանսա- |ՀՀ առողջա-|
| |համակարգ- |կանխար- |թվականին |թվականին |2020թթ.|վորում չի|պահության |
| |ման և |գելման |մեկ |մեկ | |պահանջ- |նախարարու-|
| |շահագրգիռ |ազգային |նորածնի |նորածնի | |վում |թյուն, |
| |ոլորտների |ծրագրի |հաշվարկով|հաշվարկով| | |համագոր- |
| |միջև |կայուն |պլանային |պլանային | | |ծակից |
| |համագոր- |ֆինանսա- |պատվաստա-|պատվաստա-| | |նախարարու-|
| |ծակցության|վորում |նյութերի |նյութերի | | |թյուններ |
| |մեխանիզմ- | |համար |համար | | |և կազմա- |
| |ների | |ծախսը 100|ծախսը 120| | |կերպու- |
| |ամրապնդում| |ԱՄՆ |ԱՄՆ | | |թյուններ |
| | | |դոլարին |դոլարին | | |(համաձայ- |
| | | |համարժեք |համարժեք | | |նությամբ) |
| | | |դրամ |դրամ | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|2. |Իմունական-|Որոշում- |Իմունա- |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |խարգելման |ների |կանխար- |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |հարցերով |կայացման |գելման |նոր պատ- | |բյուջեից |նախարարու-|
| |փորձագետ- |համար |հարցերով |վաստա- | |լրացուցիչ|թյուն |
| |ների |ապացու- |գործուն |նյութերի/| |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |խորհրդատ- |ցողական |խորհրդատ-|մարդու | |վորում չի|կազմա- |
| |վական |քաղաքակա-|վական |պապիլոմա-| |պահանջ- |կերպու- |
| |հանձնաժո- |նության |հանձնաժո-|վիրու- | |վում |թյուններ |
| |ղովի |և ռազմա-|ղովի |սային | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |կանոնավոր |վարության|առկայու- |վարակի | |օրենքով |նությամբ) |
| |հանդիպում-|վրա |թյուն |դեմ, հեք-| |չարգել- | |
| |ների |հիմնված | |սավալենտ,| |ված այլ | |
| |իրականա- |առաջարկու| |մենինգա- | |միջոցներ | |
| |ցում, |թյունների| |կոկային/ | | | |
| |համագործակ|ներկայա- | |ներդրման | | | |
| |ցության և |ցում | |ուղղու- | | | |
| |առաջատար | | |թյամբ | | | |
| |փորձի | | |որոշում- | | | |
| |փոխանակման| | |ներ | | | |
| |ծրագրերին | | | | | | |
| |մասնակցու-| | | | | | |
| |թյուն | | | | | | |
|_________________________________________________________________________|
|Խնդիր 2. Հզոր և կայուն իմունականխարգելման համակարգի գործունեության |
|ապահովում, որի արդյունքում յուրաքանչյուր ոք հասկանում և ընդունում է, որ |
|պատվաստումը մարդու իրավունքներից է |
|_________________________________________________________________________|
|3. |Հանրային |Իմունա- |Հանրային |Հետազո- |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |կարծիքի |կանխար- |կարծիքի |տության |2017թթ.|պետական |պահության |
| |մոնի- |գելման |մոնի- |արդյունք-| |բյուջեից |նախարարու-|
| |թորինգի |վերա- |թորինգի |ների | |լրացուցիչ|թյուն |
| |նպատակով |բերյալ |նպատակով |հիման վրա| |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |հետազոտու-|հանրային |հետազոտու|հանրային | |վորում չի|կազմա- |
| |թյունների |կարծիքի |թյունների|իրազեկման| |պահանջ- |կերպու- |
| |մեթոդաբա- |գնահատում|մեթոդաբա-|քաղաքակա-| |վում |թյուններ |
| |նության | |նության |նության | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |մշակում և | |առկայու- |առկայու- | |օրենքով |նությամբ) |
| |գործնական | |թյուն |թյուն | |չարգելված| |
| |կիրառում | | | | |այլ | |
| | | | | | |միջոցներ | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|4. |Հանրային |Պատվաս- |2016 |2017 |2016թ |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |իրազեկման |տումային |թվականին |թվականին | |պետական |պահության |
| |և հաղոր- |ծառայու- |մշակված |հանրային | |բյուջեից |նախարարու-|
| |դակցության|թյունների|հանրային |իրազեկման| |լրացուցիչ|թյուն |
| |պլանի |նկատմամբ |իրազեկման|և հաղոր-| |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |մշակում և |բնակչու- |և հաղոր-|դակցու- | |վորում չի|Կազմա- |
| |իրագործում|թյան |դակցու- |թյան | |պահանջ- |կերպու- |
| |այդ թվում |վստահու- |թյան |գործող | |վում |թյուններ |
| |արտակարգ |թյան |պլանի |պլան | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |իրավիճակ- |ամրա- |առկայու- | | |օրենքով |նությամբ) |
| |ների/համա-|պնդում |թյուն | | |չարգելված| |
| |ճարակային | | | | |այլ | |
| |իրավիճակի | | | | |միջոցներ | |
| |փոփոխու- | | | | | | |
| |թյուն, | | | | | | |
| |հետպատվաս-| | | | | | |
| |տումային | | | | | | |
| |անբարեհա- | | | | | | |
| |ջող դեպքի/| | | | | | |
| |դեպքերի | | | | | | |
| |գրանցում | | | | | | |
| |և այլն/ | | | | | | |
| |և նոր | | | | | | |
| |պատվաստա- | | | | | | |
| |նյութերի | | | | | | |
| |ներդրման | | | | | | |
| |դեպքում | | | | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|5. |Բժշկական |Իմունա- |2016 |2017 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |միջին |կանխարգել|թվականին |թվականին |2017թթ.|պետական |պահության |
| |մասնագի- |ման վերա-|իմունա- |իմունա- | |բյուջեից |նախարարու-|
| |տական, |բերյալ |կանխար- |կանխար- | |լրացուցիչ|թյուն |
| |բարձրա- |արդյունա-|գելման |գելման | |ֆինանսա- |ՀՀ |
| |գույն և |վետ և |վերա- |վերա- | |վորում չի|կրթության |
| |հետբուժա- |լիարժեք |բերյալ |բերյալ | |պահանջ- |և |
| |կան |տեղեկատ- |կրթական |կրթական | |վում |գիտության |
| |կրթական |վության |ձեռնարկ- |ձեռնարկ- | |ՀՀ |նախարարու-|
| |ծրագրեր |տարածման |ների |ների | |օրենքով |թյուն |
| |իրականաց- |և հաղոր-|առկայու- |ներդրում | |չարգելված|Միջազգային|
| |նող |դակցու- |թյուն |կրթական | |այլ |կազմա- |
| |ուսումնա- |թյան | |հաստատու-| |միջոցներ |կերպու- |
| |կան |ապահովում| |թյուն- | | |թյուններ |
| |հաստատու- | | |ներում | | |(համաձայ- |
| |թյուն- | | | | | |նությամբ) |
| |ներում, | | | | | | |
| |ինչպես | | | | | | |
| |նաև | | | | | | |
| |իմունա- | | | | | | |
| |կանխար- | | | | | | |
| |գելման | | | | | | |
| |գործընթա- | | | | | | |
| |ցում | | | | | | |
| |չընդգրկված| | | | | | |
| |բազմապրո- | | | | | | |
| |ֆիլ | | | | | | |
| |բուժաշխա- | | | | | | |
| |տողների | | | | | | |
| |համար | | | | | | |
| |աշխատան- | | | | | | |
| |քային | | | | | | |
| |վայրում | | | | | | |
| |իմունա- | | | | | | |
| |կանխարգել-| | | | | | |
| |ման | | | | | | |
| |հիմնական | | | | | | |
| |դրույթ- | | | | | | |
| |ների | | | | | | |
| |վերաբերյալ| | | | | | |
| |կրթական | | | | | | |
| |ծրագրերի | | | | | | |
| |ներդրում | | | | | | |
| |և | | | | | | |
| |գործնական | | | | | | |
| |կիրառում | | | | | | |
|_________________________________________________________________________|
|Խնդիր 3. Իմունականխարգելման ծառայությունների մատչելիության և դրանց |
|համահավասար հասանելիության ապահովում: |
|_________________________________________________________________________|
|6. |Մոնի- |Պատվաս- |2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |թորինգի |տումային |թվականին |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |տվյալների |ծառայու- |բոլոր |բոլոր | |բյուջեից |նախարարու-|
| |(պատվաս- |թյուն- |նպատա- |նպատա- | |լրացուցիչ|թյուն |
| |տումներում|ներում |կային |կային | |ֆինանսա- |Համագոր- |
| |ընդգրկման |չընդգրկ- |տարիքային|տարիքային| |վորում չի|ծակից |
| |ցուցանիշ- |ված |խմբերում |խմբերում | |պահանջ- |նախարարու-|
| |ներ, հրա- |բնակչու- |պատվաս- |պատվաս- | |վում |թյուններ |
| |ժարումների|թյան |տում- |տում- | |ՀՀ |և կազմա- |
| |պատճառներ |խմբերի, |ներում |ներում | |օրենքով |կերպու- |
| |և |ինչպես |>/= 92% |>/= 95% | |չարգելված|թյուններ |
| |կառավարելի|նաև |ամբողջա- |ամբողջա- | |այլ |(համաձայ- |
| |վարակիչ |չպատվաստ-|կան |կան | |միջոցներ |նությամբ) |
| |հիվանդու- |ված |ընդգրկվա-|ընդգրկվա-| | | |
| |թյուններով|անձանց |ծության |ծության | | | |
| |համաճարա- |հայտնա- |և >/= 5%|և >/= 5%| | | |
| |կային |բերում և |պատվաս- |պատվաս- | | | |
| |իրավիճակ- |պատճառ- |տում- |տումնե- | | | |
| |ներ) |ների |ներում |րում | | | |
| |գործնական |բացահայ- |ընդգրկվա-|ընդգրկվա-| | | |
| |կիրառման |տում |ծության |ծության | | | |
| |ապահովում | |կորուստ |կորուստ | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|7. |Իմունա- |Իմունա- |2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |կանխարգել-|կանխար- |թվականին |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |ման |գելման |ԱԿԴՓ |ԱԿԴՓ | |բյուջեից |նախարարու-|
| |հիմնական |վերա- |բաղադրի- |բաղադրի- | |լրացուցիչ|թյուն |
| |դրույթների|բերյալ |չով երեք |չով երեք | |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |պատվաս- |գիտելիք- |դեղաչափ |դեղաչափ | |վորում չի|կազմա- |
| |տումային |ների |պատվաս- |պատվաս- | |պահանջ- |կերպու- |
| |ծառայու- |թարմացում|տում- |տումնե- | |վում |թյուններ |
| |թյունների |և ամրա- |ներում |րում | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |կամ |պնդում` |>/=95% |>/=95% | |օրենքով |նությամբ) |
| |ադապտացված|հանրային |ընդգրկվա-|ընդգրկվա-| |չարգելված| |
| |մոտեցում- |իրազեկման|ծություն |ծություն | |այլ | |
| |ների, |և հաղոր-|ապահովող |ապահովող | |միջոցներ | |
| |ռազմավա- |դակցու- |85 տոկոս |90 տոկոս | | | |
| |րություն- |թյան |բժշկական |բժշկական | | | |
| |ների |միասնական|կազմա- |կազմա- | | | |
| |փոփոխու- |մոտեցման |կերպու- |կերպու- | | | |
| |թյունների |ապահովում|թյունների|թյունների| | | |
| |վերաբերյալ| |առկայու- |առկայու- | | | |
| |մշտական | |թյուն |թյուն | | | |
| |դասընթաց- | | | | | | |
| |ների | | | | | | |
| |կազմակեր- | | | | | | |
| |պում և | | | | | | |
| |իրականա- | | | | | | |
| |ցում | | | | | | |
| |իմունա- | | | | | | |
| |կանխար- | | | | | | |
| |գելման | | | | | | |
| |գործընթա- | | | | | | |
| |ցում | | | | | | |
| |ընդգրկված | | | | | | |
| |մասնագետ- | | | | | | |
| |ների | | | | | | |
| |աշխատան- | | | | | | |
| |քային | | | | | | |
| |վայրում | | | | | | |
| |ծառայու- | | | | | | |
| |թյուններ | | | | | | |
| |մատուցող | | | | | | |
| |բուժաշխա- | | | | | | |
| |տողների, | | | | | | |
| |միջին | | | | | | |
| |օղակի | | | | | | |
| |կազմակեր- | | | | | | |
| |պիչների | | | | | | |
| |համար | | | | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|Խնդիր 4. Իմունականխարգելման ծառայությունների ինտեգրում առողջապահական |
|համակարգում և համակցում բժշկական այլ ծառայությունների հետ: |
|_________________________________________________________________________|
|8. |Իմունա- |Պոլիոմիե-|2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |կանխար- |լիտի |թվականին`|թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |գելման |արմատական|կարմրուկի|հավաս- | |բյուջեից |նախարարու-|
| |գլոբալ |վերացում,|և |տագրի | |լրացուցիչ|թյուն |
| |նախաձեռ- |կարմրուկի|կարմրախտի|առկայու- | |ֆինանսա- |Համագործա-|
| |նություն- |և |տեղական |թյուն | |վորում չի|կից նախա- |
| |ների |կարմրախտի|փոխանցման| | |պահանջ- |րարություն|
| |շրջանակ- |տեղական |վերացման | | |վում |ներ |
| |ներում |փոխանցման|հավաստա- | | |ՀՀ |Միջազգային|
| |հիվանդու- |ընդհատում|գրման | | |օրենքով |կազմա- |
| |թյունների |և |գործ- | | |չարգելված|կերպու- |
| |արմատական |հեպատիտ |ընթացի | | |այլ |թյուններ |
| |վերացման |Բ-ի վերա-|մեկնարկ | | |միջոցներ |(համաձայ- |
| |և էլիմի- |հսկում | | | | |նությամբ) |
| |նացման | | | | | | |
| |միջոցա- | | | | | | |
| |ռումների | | | | | | |
| |ինտեգրում | | | | | | |
| |առողջապա- | | | | | | |
| |հության | | | | | | |
| |համակարգի | | | | | | |
| |քաղաքակա- | | | | | | |
| |նություն- | | | | | | |
| |ների | | | | | | |
| |ցանկում | | | | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|9. |Հետպատվաս-|Պատվաս- |2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |տումային |տումային |թվականին |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |անբարեհա- |ծառայու- |ազգային |(բոլոր | |բյուջեից |նախարարու-|
| |ջող |թյունների|մակարդա- |մակարդակ-| |լրացուցիչ|թյուն |
| |դեպքերի |անվտան- |կում |ներում | |ֆինանսա- |ՀՀ տարած- |
| |համաճարա- |գության |գործող |գործող | |վորում չի|քային |
| |կաբանական |ապահովում|հետպատ- |հետպատ- | |պահանջ- |կառավարման|
| |հսկողու- | |վաստու- |վաստու- | |վում |և |
| |թյան | |մային |մային | |ՀՀ |արտակարգ |
| |ապահովում | |անբարե- |անբարե- | |օրենքով |իրավիճակ- |
| | | |հաջող |հաջող | |չարգելված|ների |
| | | |դեպքերի |դեպքերի | |այլ |նախարարու-|
| | | |հետաքննող|հետաքննող| |միջոցներ |թյուն |
| | | |հանձնա- |հանձնա- | | | |
| | | |ժողովի |ժողովի, | | | |
| | | |առկայու- |վարման | | | |
| | | |թյուն |ուղե- | | | |
| | | | |ցույցների| | | |
| | | | |(ներառյալ| | | |
| | | | |դեպքերի | | | |
| | | | |սահմա- | | | |
| | | | |նումները)| | | |
| | | | |և ուսում| | | |
| | | | |նական | | | |
| | | | |նյութերի | | | |
| | | | |առկայու- | | | |
| | | | |թյուն | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|10.|Համաճարա- |Կառավա- |2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |կային |րելի |թվականին |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |իրավիճակից|վարակիչ |կարմրուկի|կարմրուկի| |բյուջեից |նախարարու-|
| |ելնելով, |հիվանդու-|տեղական |տեղական | |լրացուցիչ|թյուն |
| |ինչպես |թյունների|փոխանցման|փոխանցման| |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |նաև |համաճարա-|բացակայու|և պոլիո-| |վորում չի|կազմա- |
| |համաճարակ-|կային |թյուն, |միելիտի | |պահանջ- |կերպու- |
| |ների |իրավիճակի|պոլիոմիե-|բացակայու| |վում |թյուններ |
| |կանխարգել-|վերահս- |լիտից |թյուն, | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |ման |կում |ազատ |ինչպես | |օրենքով |նությամբ) |
| |նպատակով` | |կարգա- |նաև սուր| |չարգելված| |
| |լրացուցիչ | |վիճակի |հեպատիտ | |այլ | |
| |պատվաս- | |պահպանում|Բ-ի, | |միջոցներ | |
| |տումների | | |կապույտ | | | |
| |իրականա- | | |հազի, | | | |
| |ցում | | |համաճարա-| | | |
| | | | |կային | | | |
| | | | |պարոտիտի,| | | |
| | | | |փայտացման| | | |
| | | | |եզակի | | | |
| | | | |դեպքերի | | | |
| | | | |առկայու- | | | |
| | | | |թյուն | | | |
|_________________________________________________________________________|
|Խնդիր 5. Իմունականխարգելման ազգային ծրագրի կայուն ֆինանսավորման և |
|որակյալ պատվաստանյութերով անընդմեջ մատակարարման ապահովում |
|_________________________________________________________________________|
|11.|Երաշխավոր-|Պատվաստա-|2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |ված և |նյութերի |թվականին`|թվականին`|2020թթ.|պետական |պահության |
| |մատչելի |անընդմեջ |իմունա- |իմունա- | |բյուջեից |նախարարու-|
| |գներով |մատակա- |կանխարգե-|կանխարգե-| |լրացուցիչ|թյուն |
| |պատվաստա- |րարում |լում |լում | |ֆինանսա- | |
| |նյութերի | |իրականաց-|իրականաց-| |վորում չի| |
| |ձեռքբերման| |նող ավելի|նող բոլոր| |պահանջ- | |
| |համար | |քան 90 |բժշկական | |վում | |
| |կարգավորող| |տոկոս |կազմա- | |ՀՀ | |
| |մեխանիզմ- | |բժշկական |կերպու- | |օրենքով | |
| |ների | |կազմա- |թյուն- | |չարգելված| |
| |մշակում և | |կերպու- |ներում | |այլ | |
| |իրականա- | |թյուն- |պատվաստա-| |միջոցներ | |
| |ցում (եթե | |ներում |նյութերի | | | |
| |ձեռք չեն | |պատվաստա-|անընդմեջ | | | |
| |բերվում | |նյութերի |մատակա- | | | |
| |ՄԱԿ-ի | |անընդմեջ |րարում | | | |
| |մանկական | |մատակա- | | | | |
| |հիմնադրամի| |րարում | | | | |
| |գնումների | | | | | | |
| |գործակա- | | | | | | |
| |լության | | | | | | |
| |միջոցով) | | | | | | |
|___|__________|_________|_________|_________|_______|_________|__________|
|12.|Առողջապա- |Պատվաստա-|2018 |2020 |2016- |ՀՀ |ՀՀ առողջա-|
| |հության |նյութերի |թվականին |թվականին |2020թթ.|պետական |պահության |
| |համաշխար- |անվտան- |քարտեզա- |բոլոր | |բյուջեից |նախարարու-|
| |հային |գության |գրված |մակարդակ-| |լրացուցիչ|թյուն |
| |կազմա- |ապահովում|սառցային |ներում | |ֆինանսա- |Միջազգային|
| |կերպության| |շղթայի |պատվաստա-| |վորում չի|կազմա- |
| |կողմից | |առկայու- |նյութերի | |պահանջ- |կերպու- |
| |սահմանված | |թյուն |արդյունա-| |վում |թյուններ |
| |պատվաստա- | |ազգային |վետ | |ՀՀ |(համաձայ- |
| |նյութերի | |մակարդա- |կառավար- | |օրենքով |նությամբ) |
| |արդյունա- | |կում, |ման գործո| |չարգելված| |
| |վետ | |բժշկական |ղություն-| |այլ | |
| |կառավարման| |օգնու- |ների | |միջոցներ | |
| |ստանդարտ- | |թյուն և |ստանդարտ | | | |
| |ների | |սպասար- |ընթացա- | | | |
| |ապահովում | |կում |կարգերի | | | |
| | | |իրականաց-|առկայու- | | | |
| | | |նող |թյուն | | | |
| | | |կազմակեր-| | | | |
| | | |պություն | | | | |
| | | |ներում | | | | |
| | | |սառցային | | | | |
| | | |շղթայի | | | | |
| | | |ջերմաստի-| | | | |
| | | |ճանի | | | | |
| | | |էլեկտրո- | | | | |
| | | |նային | | | | |
| | | |գրանցող | | | | |
| | | |սարքերի | | | | |
| | | |առկայու- | | | | |
| | | |թյուն | | | | |
._________________________________________________________________________.
Հավելված N 3
ՀՀ կառավարության
2016 թ. մարտի 17-ի նիստի
N 10 արձանագրային որոշման
ՊԱՏՎԱՍՏՈՂՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐԱՑՈՒՅՑ
._____________________________________________________________________.
|Պատվաստանյութի|Պատվաստման|Պատվաստման |Հիվանդությունների հակածինների|
|անվանումը |հերթական |ժամկետը |պարունակությունը |
| |դեղաչափը | |պատվաստանյութում |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՎՀԲ | 1 |ծնվելուց |Հեպատիտ Բ` մանկական |
| | |հետո` 0-24 | |
| | |ժամվա | |
| | |ընթացքում | |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԲՑԺ | 1 |ծնվելուց |Տուբերկուլյոզ |
| | |հետո` 0-48 | |
| | |ժամվա | |
| | |ընթացքում | |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ | 1 |6 շաբաթական |Դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ |
| | | |հազ, հեպատիտ Բ, հեմոֆիլուս |
| | | |ինֆլուենզա Բ տիպի` համակցված |
| | | |(թույլատրվում է նաև տվյալ |
| | | |տարիքի համար այլ հակածինների |
| | | |հետ համակցված) |
|______________| | |_____________________________|
|ՕՊՊ | | |Պոլիոմիելիտ` բերանային |
| | | |երկվալենտ (1 և 3-րդ տիպեր) |
|______________| | |_____________________________|
|ՌՈՏԱ | | |Ռոտավիրուսային |
|______________| | |_____________________________|
|ՊՆԵՎՄՈ | | |Պնևմակոկային - 13 վալենտ |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ | 2 |12 շաբաթական |Դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ |
| | | |հազ, հեպատիտ Բ, հեմոֆիլուս |
| | | |ինֆլուենզա Բ տիպի` համակցված |
| | | |(թույլատրվում է նաև տվյալ |
| | | |տարիքի համար այլ հակածինների |
| | | |հետ համակցված) |
|______________| | |_____________________________|
|ՕՊՊ | | |Պոլիոմիելիտ` բերանային |
| | | |երկվալենտ (1 և 3-րդ տիպեր) |
|______________| | |_____________________________|
|ՌՈՏԱ | | |Ռոտավիրուսային |
|______________| | |_____________________________|
|ՊՆԵՎՄՈ | | |Պնևմակոկային - 13 վալենտ |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ | 3 |18 շաբաթական |Դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ |
| | | |հազ, հեպատիտ Բ, հեմոֆիլուս |
| | | |ինֆլուենզա Բ տիպի` համակցված |
| | | |(թույլատրվում է նաև տվյալ |
| | | |տարիքի համար այլ հակածինների |
| | | |հետ համակցված) |
|______________| | |_____________________________|
|ՕՊՊ | | |Պոլիոմիելիտ` բերանային |
| | | |երկվալենտ (1 և 3-րդ տիպեր) |
|______________| | |_____________________________|
|ՊՆԵՎՄՈ | | |Պնևմակոկային 13 վալենտ |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԻՊՊ | 1 |24 շաբաթական |Պոլիոմիելիտ` ինակտիվացված |
| | | |(1, 2-րդ և 3-րդ տիպեր) |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԿԿԽ | 1 |12 ամսական |Կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ` |
| | | |համակցված |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԿԴՓ | 4 |18 ամսական |Դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ |
| | | |հազ` համակցված (թույլատրվում |
| | | |է նաև տվյալ տարիքի համար այլ|
| | | |հակածինների հետ համակցված) |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՕՊՊ | 4 |18 ամսական |Պոլիոմիելիտ` բերանային |
| | | |երկվալենտ (1 և 3-րդ տիպեր) |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԴՓ-Մ | 1 |6 տարեկան |Դիֆթերիա, փայտացում` |
| | | |համակցված |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՕՊՊ | 5 |6 տարեկան |Պոլիոմիելիտ` բերանային |
| | | |երկվալենտ (1 և 3-րդ տիպեր) |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԿԿԽ | 2 |6 տարեկան |Կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ` |
| | | |համակցված |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՄՊՊ | 1 |13 տարեկան |Մարդու պապիլոմավիրուսային |
| |__________|_____________|վարակի դեմ պատվաստանյութ |
| | 2 |Առաջին | |
| | |դեղաչափից 6 | |
| | |ամիս հետո | |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԴՓ-Մ | 2 |15-16 տարեկան|Դիֆթերիա, փայտացում` |
| | | |(թույլատրվում է նաև տվյալ |
| | | |տարիքի համար այլ հակածինների |
| | | |հետ համակցված) |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՄԵՆԻՆԳԱԿՈԿԱՅԻՆ| 1 |16 տարեկան |Մենինգակոկային քառավալենտ |
| | | |կոնյուգացված |
|______________| | |_____________________________|
|ՊՆԵՎՄՈ | 1 | |Պնևմակոկային 13 վալենտ |
| | | |(կոնյուգացված) |
|______________| | |_____________________________|
|ԿԿԽ | | |Կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ` |
| | | |համակցված |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՎՀԱ | 1 |16 տարեկան |Հեպատիտ Ա |
| |__________|_____________| |
| | 2 |Առաջին | |
| | |դեղաչափից 6 | |
| | |ամիս հետո | |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՏՈՒԼԱՐԵՄԻԱՅԻ | 1 |17 տարեկան |Տուլարեմիա |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ԱԴՓ-Մ | 3 |26-30 տարեկան|Դիֆթերիա, փայտացում` |
| |__________|_____________|համակցված |
| | 4 |36-40 տարեկան| |
| |__________|_____________| |
| | 5 |46-50 տարեկան| |
| |__________|_____________| |
| | 6 |56-60 տարեկան| |
|______________|__________|_____________|_____________________________|
|ՍԵԶՈՆԱՅԻՆ ԳՐԻՊ|Ըստ |Ռիսկի խմբեր |Սեզոնային գրիպ |
| |հրահանգի | | |
|______________| | |_____________________________|
|ՎՀԲ | | |Հեպատիտ Բ` մեծահասակների |
| | | |համար |
|______________| |_____________|_____________________________|
|ԿԱՏԱՂՈՒԹՅԱՆ | |Համաճարակա- |Կատաղության |
| | |բանական | |
| | |ցուցումով | |
._____________________________________________________________________.
1. Մենինգակոկային, հեպատիտ Ա, պնևմակոկային, ԿԿԽ, տուլարեմիայի պատվաստումները կատարվում են միայն 16-17 տարեկան նախազորակոչային տարիքի անձանց, ինչպես նաև 18-27 տարեկան զորակոչվող չպատվաստված անձանց:
2. 15-16 տարեկանում ԱԴՓ-Մ պատվաստումները կատարվում են բոլորին 1 դեղաչափ:
3. ԿԿԽ պատվաստումները կատարվում են բոլորին միայն 2 դեղաչափ պատվաստում չունեցողներին:
4. Նախազորակոչային տարիքում հեպատիտ Ա-ի դեմ պատվաստումները կատարվում են 2 դեղաչափով` առաջին դեղաչափը 0.5 մլ, 16 տարեկանում, երկրորդ դեղաչափը` 0.5 մլ, 6 ամիս հետո: Զորակոչային տարիքի պատվաստում չունեցող կամ 1 դեղաչափ ունեցող անձանց կատարվում է 1 մլ դեղաչափով:
5. Տուլարեմիայի դեմ պատվաստումները կատարվում են պատվաստանյութի առկայության դեպքում:
6. 15-16 տարեկանի պատվաստումից հետո ԱԴՓ-Մ պատվաստումները կատարվում են ըստ օրացույցի, ինչպես նաև վերջին 10 տարվա ընթացքում չպատվաստված անձանց:
7. Մարդու պապիլոմավիրուսային վարակի դեմ պատվաստանյութը կատարվում է 2 դեղաչափ` առաջին դեղաչափը 13 տարեկանում, իսկ երկրորդը 6 ամիս հետո:
8. Դիֆթերիայի, փայտացման, կապույտ հազի, հեպատիտ Բ-ի, հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի և պոլիոմիելիտի պատվաստումներն իրականացվում են նաև տվյալ տարիքի համար նախատեսված պատվաստանյութերով համակցված այլ հակածինների հետ, որոնք ներառված են Պատվաստումների ազգային օրացույցում և առաջարկվում են տվյալ տարիքում` առանձին պատվաստանյութի տեսքով:
9. Ինակտիվացված պոլիոմիելիտի բաղադրիչով համակցված պատվաստանյութով առնվազն մեկ դեղաչափ պատվաստման առկայության դեպքում` 24 շաբաթականում նախատեսված ԻՊՊ դեղաչափը չի կատարվում:
10. Պատվաստումների ազգային օրացույցում ներառված պատվաստումները կարող են իրականացվել այլ պատվաստանյութերով` համակցված այլ հակածինների հետ, որոնք ներառված չեն օրացույցում:
(3-րդ հավելվածը խմբ. 09.11.17 թիվ 47 արձանագրային որոշում)
Հավելված N 4
ՀՀ կառավարության
2016 թ. մարտի 17-ի նիստի
N 10 արձանագրային որոշման
ԻՄՈՒՆԱԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ
._____________________________________________________________________.
|Իմունա- |Ցուցանիշ |Բնորոշում |Տեղեկատ- |Բազային |Ակնկալվող|
|կանխարգել- | | |վության |տեղեկատ- |արդյունք |
|ման ազգային| | |աղբյուր |վություն | |
|ծրագրի | | | | | |
|նպատակներ | | | | | |
|և խնդիրներ| | | | | |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 1. |Վայրի |Պոլիոմիելիտի|Տարեկան |2015 |2020 |
|Հայաստանի |պոլիովիրուսի|վերացման |հաշվետվու-|թվականին` |թվականին`|
|Հանրապե- |փոխանցման |Եվրոպական |թյուն |վայրի |վայրի |
|տության |դեպքերի |տարածաշրջա- | |պոլիովի- |պոլիովի- |
|«պոլիոմիե- |բացակայու- |նային | |րուսի |րուսի |
|լիտից ազատ»|թյուն |հավաստագրման| |փոխանցման |փոխանցման|
|կարգավիճակի| |հանձնաժո- | |բացակայու-|բացակա- |
|պահպանումը | |ղովին | |թյուն |յություն |
| | |ներկայացվող | | | |
| | |տարեկան | | | |
| | |հաշվետվու- | | | |
| | |թյուն | | | |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 2. |Կարմրուկի և |Եվրոպական |Տարեկան |2015 |2018 |
|Հայաստանի |կարմրախտի |տարածա- |հաշվետվու-|թվականին` |թվականին`|
|Հանրապետու-|տեղական |շրջանային |թյուն |կարմրուկի |կարմրուկի|
|թյունում |փոխանցման |կարմրուկի և | |և |և |
|կարմրուկի |բացակայու- |կարմրախտի | |կարմրախտի |կարմրախտի|
|և |թյուն ավելի |վերացման | |տեղական |տեղական |
|կարմրախտի |քան 12 ամսվա|սերտիֆիկա- | |փոխանցման |փոխանցման|
|տեղական |ընթացքում |ցիոն հանձնա-| |բացակայու-|վերացման |
|փոխանցման | |ժողովին | |թյուն |հավաստա- |
|վերացում | |ներկայացվող | | |գրում: |
| | |տարեկան | | |2020 |
| | |հաշվետվու- | | |թվականին |
| | |թյուն | | |հավաստա- |
| | | | | |գրի |
| | | | | |առկայու- |
| | | | | |թյուն: |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 3. |Մինչև 18 |Վարչական |Տարեկան |2015 |2020 |
|Հեպատիտ Բ |տարեկանների |վիճակագրական|հաշվետվու-|թվականին` |թվականին`|
|հիվանդու- |շրջանում |հաշվետվու- |թյուն |Մինչև 18 |Մինչև 18|
|թյան |սուր |թյուն (Պ4/հ)| |տարեկան- |տարեկան- |
|վերահսկում |հեպատիտ Բ | | |ների |ների |
| |դեպքերի | | |շրջանում |շրջանում |
| |բացակայու- | | |սուր |սուր |
| |թյուն | | |հեպատիտ Բ |հեպատիտ Բ|
| |(հիվանդա- | | |հիվանդա- |հիվանդա- |
| |ցությունը | | |ցությունը |ցությունը|
| |<1/100 000 | | |<1/100 000|<1/100000|
| |բնակչի | | |բնակչի |բնակչի |
| |հաշվով | | |հաշվով |հաշվով |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 4. |1. Բոլոր |Վարչական |Տարեկան |1. 2015 |2020 |
|Հայաստանի |տարիքային |վիճակագրական|հաշվետվու-|թվականին |թվականին |
|Հանրապետու-|խմբերում |հաշվետվու- |թյուն |ամբողջական|ամբողջա- |
|թյունում |>/= 90% |թյուն (Պ1/հ)| |ընդգրկվա- |կան |
|ազգային |ամբողջական | | |ծությունը`|ընդգրկվա-|
|մակարդա- |ընդգրկվածու-| | |1 տարեկան`|ծությունը|
|կում և |թյուն | | |92% |1 տարեկան|
|բոլոր |2. Ազգային | | |2 տարեկան`|>/=93% |
|վարչական |մակարդակում | | |92% |2 տարեկան|
|տարածք- |ԱԿԴՓ | | |7 տարեկան`|>/=93% |
|ներում |բաղադրիչով | | |95% |7 տարեկան|
|պատվաստում-|երեք դեղաչափ| | |2. 2015 |>/=95% |
|ներում |պատվաստում- | | |թվականին | |
|ընդգրկվա- |ներում | | |ազգային |Ազգային |
|ծության |>/=95% | | |մակարդա- |մակարդա- |
|նպատակային |ընդգրկվածու-| | |կում ԱԿԴՓ |կում ԱԿԴՓ|
|ցուցանիշ- |թյուն | | |բաղադրիչով|բաղադրի- |
|ների | | | |հնգավալենտ|չով |
|ապահովում | | | |3 դեղաչափ |հնգավա- |
| | | | |պատվաս- |լենտ 3 |
| | | | |տումներում|դեղաչափ |
| | | | |93% |պատվաս- |
| | | | | |տումնե- |
| | | | | |րում |
| | | | | |>/=95% |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 5. |Մարդու |ՀՀ կառավա- |ՀՀ կառավա-|2015 |Պատվաստա-|
|Ավելի շատ |պապիլոմավի- |րության |րության |թվականին |նյութերի |
|թվով |րուսային |որոշմամբ |որոշում |Պատվաս- |ազգային |
|մարդկանց |վարակի դեմ |Պատվաստում- | |տումների |օրացույ- |
|պաշտպանու- |և |ների ազգային| |ազգային |ցում 2018|
|թյուն ավելի|հեքսավալենտ |օրացույցի | |օրացույ- |թվականին |
|շատ թվով |(ԱԿԴՓ+ՀեպԲ+ |փոփոխություն| |ցում |մարդու |
|հիվանդու- |Հիբ+ԻՊՎ) | | |ներառված |պապիլոմա-|
|թյուններից`|պատվաստա- | | |չէ |վիրու- |
|ապացուցո- |նյութերի | | | |սային |
|ղական |ներդրում | | | |վարակի |
|տվյալներով | | | | |դեմ և |
|հիմնավորված| | | | |հեքսա- |
|նոր պատվաս-| | | | |վալենտ |
|տանյութերի | | | | |պատվաս- |
|ներդրման | | | | |տանյու- |
|միջոցով | | | | |թերի |
| | | | | |առկայու- |
| | | | | |թյուն |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Նպատակ 6. |Ազգային |ԱՀԿ-ՄԱԿ ՄՀ |Տարեկան |2015 |2018-20 |
|Իմունական- |մակարդակում |միացյալ |հաշվետվու-|թվականին` |թվական- |
|խարգելման |բոլոր |հաշվետվու- |թյուն |բոլոր |ներին` |
|ազգային |պատվաստա- |թյուն | |պատվաստա- |բոլոր |
|ծրագրի |նյութերի |Վարչական | |նյութերը |պատվաստա-|
|կայուն |մատակարարման|վիճակագրական| |ազգային |նյութերը |
|ֆինանսա- |ընդհատում ոչ|հաշվետվու- | |մակարդա- |ազգային |
|վորման |ավել քան 1 |թյուն (Պ2/հ)| |կում |մակարդա- |
|ապահովում |ամիս | | |առկա են |կում |
| | | | | |առկա են |
| | | | | |(ընդհա- |
| | | | | |տում չի |
| | | | | |գրանցվել)|
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Խնդիր 1. |1. Իմունա- |1. Իմունա- |1. Հանձնա-|1. 2015 |2016-20 |
|Քաղաքական |կանխարգելման|կանխարգելման|ժողովի |թվականին` |թվական- |
|կամքի |հարցերով |հարցերով |նիստի |4 նիստի |ներին` |
|դրսևորում, |խորհրդատվա- |խորհրդատվա- |արձանագրու|արձանա- |տարեկան |
|անհրաժեշտ |կան |կան հանձնա- |թյուն |գրություն |առնվազն |
|միջոցների |հանձնաժողովը|ժողովը |2. Պետական|2. 2015 |4 անգամ |
|մոբիլիզա- |գործուն է: |հանդիպում է |բյուջե |թվականին |հանձնա- |
|ցում |2. Մեկ |առնվազն | |մեկ |ժողովը |
| |նորածնի |եռամսյակը | |նորածնի |հանդիպել |
| |հաշվարկով |մեկ անգամ | |հաշվարկով |է |
| |պլանային |2. Պետական | |պլանային | |
| |պատվաստում- |բյուջեից | |պատվաստա- |2020 |
| |ների համար |հատկացում- | |նյութերի |թվականին |
| |հատկացված |ները` ըստ | |համար |մեկ |
| |միջոցները |տարիքային | |ծախսը` |նորածնի |
| | |խմբերի | |80 ԱՄՆ |հաշվարկով|
| | | | |դոլարին |պլանային |
| | | | |համարժեք |պատվաստա-|
| | | | |դրամ |նյութերի |
| | | | | |համար |
| | | | | |ծախսը` |
| | | | | |120 ԱՄՆ |
| | | | | |դոլարին |
| | | | | |համարժեք |
| | | | | |դրամ |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Խնդիր 2. |Կառավարելի |Ազգային |Ազգային |Կգնահատվի |2016 |
|Հզոր և |հիվանդության|մակարդակում |մակարդա- |2016 |թվականին |
|կայուն |բռնկման |կառավարելի |կում |թվականից |կառավա- |
|իմունա- |դեպքում |հիվանդության|կառավարելի| |րելի |
|կանխար- |ազգային |բռնկման |հիվանդու- | |հիվանդու-|
|գելման |մակարդակում |դեպքում |թյան | |թյան |
|համակարգի |հաղորդակցու-|հաղորդակցու-|բռնկման | |բռնկման |
|գործունեու-|թյան պլան |թյան պլանի |դեպքում | |դեպքում |
|թյան | |առկայություն|հաղորդակ- | |հաղորդակ-|
|ապահովում` | | |ցության | |ցության |
|յուրաքանչ- | | |պլանի | |պլանը |
|յուր ոք | | |առկայու- | |մշակվել է|
|հասկանում | | |թյուն | | |
|և | | | | | |
|ընդունում | | | | | |
|է, որ | | | | | |
|պատվաստումը| | | | | |
|մարդու | | | | | |
|իրավունք- | | | | | |
|ներից է: | | | | | |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Խնդիր 3. |1. Բժշկական |Վարչական |Տարեկան |1. 2015 |1. 2020 |
|Իմունական- |կազմակերպու-|վիճակագրական|հաշվետ- |թվականին` |թվականին`|
|խարգելման |թյունների |հաշվետվու- |վություն |77 տոկոս |90 տոկոս |
|ծառայու- |տոկոս, |թյուն | |(362-ից |(362-ից |
|թյունների |որոնք |(Պ1/հ)- | |278-ը) |326-ը) |
|մատչելիու- |ապահովում են|Բժշկական | |2. 2015 |2. 2015 |
|թյան և |ԱԿԴՓ |կազմակերպու-| |թվականին` |թվականին`|
|դրանց |բաղադրիչով |թյունների | |88 տոկոս |95 տոկոս |
|համահավասար|երեք դեղաչափ|թիվ, որոնք | |(362-ից |(362-ից |
|հասանելիու-|պատվաստում- |ապահովում են| |317-ը) |344-ը) |
|թյան |ներում |ԱԿԴՓ | | | |
|ապահովում: |>/=95% |բաղադրիչով | | | |
| |ընդգրկվածու-|երեք դեղաչափ| | | |
| |թյուն |պատվաստում- | | | |
| |2. Բժշկական |ներում | | | |
| |կազմակերպու-|>/=90% | | | |
| |թյունների |ընդգրկվածու-| | | |
| |տոկոս, որոնք|թյուն | | | |
| |ապահովում են| | | | |
| |ԱԿԴՓ | | | | |
| |բաղադրիչով | | | | |
| |երեք դեղաչափ| | | | |
| |պատվաստում- | | | | |
| |ներում | | | | |
| |>/=90% | | | | |
| |ընդգրկվածու-| | | | |
| |թյուն | | | | |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Խնդիր 4. |Բժշկական |Վարչական |Տարեկան |2015 |2020 |
|Իմունա- |կազմակերպու-|վիճակագրական|հաշվետ- |թվականին` |թվականին`|
|կանխար- |թյունների |հաշվետվու- |վություն |70 տոկոս |90 տոկոս |
|գելման |տոկոս, որոնք|թյուն | |(362-ից |(362-ից |
|ծառայու- |ապահովում են|(Պ3/հ)- | |253-ը) |326-ը) |
|թյունների |ԱԿԴՓ |Բժշկական | | | |
|ինտեգրում |բաղադրիչով |կազմակերպու-| | | |
|առողջապա- |պատվաստում- |թյունների | | | |
|հական |ներում |թիվ, որոնք | | | |
|համակարգում|ընդգրկվա- |ապահովում են| | | |
|և |ծության |=/< 5% | | | |
|համակցում |կորուստ |ընդգրկվածու-| | | |
|բժշկական |առաջին և |թյան կորուստ| | | |
|այլ ծառայու|երրորդ |ԱԿԴՓ | | | |
|թյունների |դեղաչափերի |բաղադրիչով | | | |
|հետ: |միջև =/<5% |առաջին և | | | |
| |ընդգրկվածու-|երրորդ | | | |
| |թյան կորուստ|պատվաստում- | | | |
| | |ներում | | | |
| | |(ԱԿԴՓ1-ԱԿԴՓ3| | | |
| | |x 100/ԱԿԴՓ1)| | | |
|___________|____________|____________|__________|__________|_________|
|Խնդիր 5. |Բժշկական |Եռամսյակային|Եռամսյա- |Կգնահատվի |2018 |
|Իմունական- |կազմակերպու-|աջակցողական |կային |2016 |թվականին`|
|խարգելման |թյունների |մոնիթորինգի |աջակցողա- |թվականից |իմունա- |
|ազգային |տոկոս, |տեղեկատվու- |կան մոնի- | |կանխարգե-|
|ծրագրի |որտեղ չի |թյուն |թորինգի | |լում |
|կայուն |գրանցվել |Բժշկական |տեղեկատ- | |իրականաց-|
|ֆինանսա- |պատվաստա- |կազմակերպու-|վություն | |նող բոլոր|
|վորման և |նյութերի |թյունների | | |բժշկական |
|որակյալ |մատակարարման|թիվ, որտեղ | | |կազմա- |
|պատվաստա- |ընդհատում |չի գրանցվել | | |կերպու- |
|նյութերով | |պատվաստա- | | |թյուն- |
|անընդմեջ | |նյութերի | | |ներում |
|մատակարար- | |մատակարարման| | |պատվաստա-|
|ման | |ընդհատում | | |նյութերի |
|ապահովում: | | | | |ընդհատում|
| | | | | |չի |
| | | | | |գրանցվել |
._____________________________________________________________________.
Հավելված N 5
ՀՀ կառավարության
2016 թ. մարտի 17-ի նիստի
N 10 արձանագրային որոշման
ՊԱՏՎԱՍՏՄԱՆ ԿԱՄ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՎԿԱՅԱԿԱՆ
Միջազգային առողջապահական կանոններ (2005)
INTERNATIONAL CERTIFICATE OF VACCINATION OR PROPHYLAXIS
International Health Regulations (2005)
Certificat international de vaccination ou de prophylaxie
Reglement sanitaire international (2005)
Տրված /Issued to / Delivre a
_____________________________________________________________________
Անձնագրի սերիան _____________________________________________________
Passport number or travel document number
Numero du passeport ou du document de voyage
ՊԱՏՎԱՍՏՄԱՆ ԿԱՄ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՎԿԱՅԱԿԱՆ INTERNATIONAL CERTIFICATE * OF VACCINATION OR PROPHYLAXIS
Certificat international de vaccination ou de prophylaxie
ԱՅՍ ՎԿԱՅԱԿԱՆԸ ՎԱՎԵՐ Է, եթե պատվաստանյութը կամ կանխարգելիչ միջոցառումը հաստատվել են ԱՀԿ-ի կողմից:
Այս վկայականը պետք է ստորագրված լինի պատվաստում կամ կանխարգելիչ միջոցառման իրականացումը վերահսկող բժշկի որակավորում ունեցող մասնագետի կամ լիազորված այլ անձի կողմից: Վկայականը պետք է վավերացվի պատվաստումը կամ կանխարգելիչ միջոցառումն իրականացնող կենտրոնի կնիքով: Պաշտոնական ստորագրության դրոշմակնիքն անընդունելի է:
Այս վկայականում արված յուրաքանչյուր ուղղում, ջնջում կամ սխալ լրացում դարձնում է այն անվավեր:
ԱՅՍ ՎԿԱՅԱԿԱՆԻ ՎԱՎԵՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆ ուժի մեջ է մինչև տվյալ պատվաստման կամ կանխարգելիչ միջոցառման համար նախատեսված ժամկետը: Վկայականը պետք է լրացվի հայերենով և անգլերենով կամ ֆրանսերենով:
Նկատառում
Միջազգային առողջապահական կանոններով (2005) միայն դեղին տենդ հիվանդության համար կարող է պահանջվել պատվաստում կամ կանխարգելում` որպես անդամ երկրներ մուտք գործելու պարտադիր պայման: Այս պատվաստման դեպքում բուժաշխատողը պետք է գրի «Դեղին տենդ»` վկայականի համապատասխան տողում: Սույն վկայականում կարող են նշվել նաև այլ հիվանդությունների դեմ կատարվող պատվաստումների կամ կանխարգելիչ միջոցառումներ:
Requirements for validity
This certificate is valid only if the vaccine or prophylaxis used has been approved by the World Health Organization.
This certificate must be signed in the hand of the clinician, who shall be a medical practitioner or other authorized health worker, supervising the administration of the vaccine or prophylaxis. The certificate must also bear the official stamp of the administering centre; however, this shall not be an accepted substitute for the signature.
Any amendment of this certificate, or erasure, or failure to complete any part of it, may render it invalid.
The validity of this certificate shall extend until the date indicated for the particular vaccination or prophylaxis. The certificate shall be fully completed in English or in French. The certificate may also be completed in another language on the same document, in addition to either English or French.
Notes
The only disease specifically designated in the International Health Regulations (2005) for which proof of vaccination or prophylaxis may be required as a condition of entry to a State Party, is yellow fever. When administering this vaccine, the clinician must write «Yellow Fever» in the space provided on this certificate. This same certificate will also be used in the event that these Regulations are amended or a recommendation is made under these Regulations by the World Health Organization to designate another disease.
Conditions de validite
Ce certificat n'est valable que si le vaccin ou l'agent prophylactique utilise a ete approuve par l'Organisation mondiale de la Sante.
Ce certificat doit Utre signe de la main du clinicien - medecin ou autre agent de sante agree - qui supervise l'administration
du vaccin ou de l'agent prophylactique; il doit aussi porter le cachet officiel du centre habilite qui ne peut, toutefois, Utre
considere comme tenant lieu de signature. Toute correction ou rature sur le certificat ou l'omission d'une quelconque des informations demandees peut entrainer sa nullite.
Ce certificat est valable jusqu'a la date indiquee pour le vaccin ou l'agent prophylactique administre. Il doit Utre etabliintegralement en anglais ou en francais. Le meme certificat peut aussi Utre etabli dans une autre langue, en plus de l'anglaisou du francais.
Notes
La seule maladie specifiquement visee par le Reglement sanitaire international (2005) pour laquelle la preuve de lavaccination ou de la prophylaxie peut Utre exigee comme condition d'entree dans un Etat Partie, est la fievre jaune.
Lorsqu'il administre ce vaccin, le clinicien doit ecrire «Fievre jaune» dans l'espace prevu sur ce certificat.
Ce meme certificat sera egalement employe au cas ou le Reglement serait modifie ou au cas ou une recommandationserait faite en vertu de ce Reglement par l'Organisation mondiale de la Sante pour indiquer une autre maladie.
ՊԱՏՎԱՍՏՄԱՆ ԿԱՄ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՎԿԱՅԱԿԱՆ INTERNATIONAL CERTIFICATE * OF VACCINATION OR PROPHYLAXIS
Certificat international de vaccination ou de prophylaxie
Սույնով հաստատվում է, որ
_____________________________________________________________________
(անունը, ազգանունը)
Ծննդյան ամսաթիվը ___________________________________սեռը ___________
Ազգությունը
____________________________________________________________________
Անձնագրի սերիան ______________________________________________ անձի ստորագրությունը ____________________________
ստացել է
____________________________________________________________________
դեմ պատվաստում կամ կանխարգելում ____________________(նշել ամսաթիվը)
համաձայն Միջազգային առողջապահական կանոնների:
--------------------------------------------------------------------
This is to certify that [name] ___________________ ______________
date of birth _________________________ sex __________
nationality
________________________
national identification document, if applicable
_______________________________________________________________
whose signature follows
_______________________________________________________
has on the date indicated been vaccinated or received prophylaxis
against: (name of disease or
condition) __________________ ____________________ in accordance
with the International Health Regulations.
--------------------------------------------------------------------
Nous certifions que [nom]
____________________________________________________________________
ne(e) le ______________________________ de sexe ________________
et de nationalite
_____________________________________________________________________
document d'identification national, le cas echeant
__________________________________________________
dont la signature suit
________________________________________________________________
a ete vaccine(e) ou a recu des agents prophylactiques a la date indiquee contre: (nom de la maladie ou de l'affection)
___________________________________________________________________
conformement au Reglement sanitaire international.
-------------------------------------------------------------------
.____________________________________________________________________.
|Պատվաստանյութը կամ |Ամսաթիվը |Վերահսկող բուժաշխատողի |
|կանխարգելումը |Date |ստորագրությունը և մասնագիտությունը|
|Vaccine or prophylaxis|Date |Signature and professional |
|Vaccin ou agent | |status of supervising |
|prophylactique | |clinician |
| | |Signature et titre du |
| | |clinicien responsable |
|______________________|_________|___________________________________|
|______________________|_________|___________________________________|
|______________________|_________|___________________________________|
|______________________|_________|___________________________________|
.____________________________________________________________________.
._____________________________________________________________________.
|Պատվաստանյութի/կանխարգելիչ|Վկայականը վավեր է|Պատվաստում/կանխարգելիչ |
|միջոցի արտադրողը և սերիան|սկիզբը մինչև |միջոց իրականացնող |
|Manufacturer and batch no.|Certificate valid|կենտրոնի կնիքը |
|of vaccine or prophylaxis |from: until: |Official stamp of the |
|Fabricant du vaccin ou |Certificat |administering centre |
|de l'agent prophylactique |valable a |Cachet officiel du |
|et numero du lot |partir du: |centre habilite * Voir |
| |jusqu'au: | |
|__________________________|_________________|________________________|
|__________________________|_________________|________________________|
|__________________________|_________________|________________________|
|__________________________|_________________|________________________|
|__________________________|_________________|________________________|
._____________________________________________________________________.
ՊԱՏՎԱՍՏՄԱՆ ԿԱՄ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՎԿԱՅԱԿԱՆ INTERNATIONAL CERTIFICATE * OF VACCINATION OR PROPHYLAXIS
Certificat international de vaccination ou de prophylaxie
Սույնով հաստատվում է, որ
____________________________________________________________
(անունը, ազգանունը)
Ծննդյան ամսաթիվը ___________________________սեռը ____________
Ազգությունը
______________________________________________________________
Անձնագրի սերիան ____________________________ անձի
ստորագրությունը __________________________
ստացել է
_____________________________________________________.
դեմ պատվաստում կամ կանխարգելում
______________________________________________(նշել ամսաթիվը)
համաձայն Միջազգային առողջապահական կանոնների:
---------------------------------------------------------------
This is to certify that [name] __________________________________
____________________________________________
date of birth ____________________________ sex ____________
nationality
_____________________________________________________.
national identification document, if applicable
_____________________________________________________.
whose signature follows
_____________________________________________________.
has on the date indicated been vaccinated or received prophylaxis against: (name of disease or condition) _______________________________ ___________________________ in accordance
with the International Health Regulations.
_____________________________________________________.
Nous certifions que [nom] _________________________________________
ne(e) le _________________________de sexe __________________
et de nationalite
_____________________________________________________.
document d'identification national, le cas echeant
_____________________________________________________.
dont la signature suit
_____________________________________________________.
a ete vaccine(e) ou a recu des agents prophylactiques a la date
indiquee contre: (nom de la maladie ou de l'affection)
_____________________________________________________.
conformement au Reglement sanitaire international.
_____________________________________________________.
.__________________________________________________________.
|Պատվաստանյութը կամ |Ամսաթիվը|Վերահսկող բուժաշխատողի |
|կանխարգելումը |Date |ստորագրությունը և |
|Vaccine or prophylaxis|Date |մասնագիտությունը |
|Vaccin ou agent | |Signature and professional|
|prophylactique | |status of supervising |
| | |clinician |
| | |Signature et titre du |
| | |clinicien responsable |
|______________________|________|__________________________|
|______________________|________|__________________________|
|______________________|________|__________________________|
|______________________|________|__________________________|
.__________________________________________________________.
.____________________________________________________________________.
|Պատվաստանյութի/ |Վկայականը վավեր է|Պատվաստում/կանխարգելիչ |
|կանխարգելիչ միջոցի |սկիզբը մինչև |միջոց իրականացնող |
|արտադրողը և սերիան |Certificate valid|կենտրոնի կնիքը |
|Manufacturer and |from: until: |Official stamp of the |
|batch no. of vaccine or |Certificat |administering centre |
|prophylaxis |valable a |Cachet officiel du |
|Fabricant du vaccin ou |partir du: |centre habilite |
|de l'agent prophylactique |jusqu'au: |* Voir |
|et numero du lot | | |
|__________________________|_________________|_______________________|
|__________________________|_________________|_______________________|
|__________________________|_________________|_______________________|
|__________________________|_________________|_______________________|
.____________________________________________________________________.
ԱՅԼ ՊԱՏՎԱՍՏՈՒՄՆԵՐ/OTHER VACCINATIONS/AUTRES VACCINATIONS
.____________________________________________________________________.
|Հիվանդության անվանումը |Ամսաթիվը|Արտադրողի անվանումը, պատվաստանյութի|
|Disease targeted |Date |անվանումը և սերիան |
|Maladie visee |Date |Manufacturer, brand name and |
| | |batch no. of vaccine Fabricant du |
| | |vaccin, marque, et numero du lot |
|_______________________|________|___________________________________|
|_______________________|________|___________________________________|
|_______________________|________|___________________________________|
.____________________________________________________________________.
._______________________________________________________________.
|Բուստեր դեղաչափի |Պաշտոնական կնիքը և ստորագրությունը|
|(կրկնապատվաստման) ամսաթիվը |Official stamp and signature |
|Next booster (date): |Cachet officiel et signature |
|Prochain rappel | |
|(date): | |
|___________________________|___________________________________|
|___________________________|___________________________________|
|___________________________|___________________________________|
._______________________________________________________________.
ԱՅԼ ՊԱՏՎԱՍՏՈՒՄՆԵՐ/OTHER VACCINATIONS/AUTRES VACCINATIONS
.______________________________________________________________.
|Հիվանդության |Ամսաթիվը|Արտադրողի անվանումը, պատվաստանյութի|
|անվանումը |Date |անվանումը և սերիան |
|Disease targeted |Date |Manufacturer, brand name |
|Maladie visee | |and batch no. of vaccine |
| | |Fabricant du vaccin, marque, et |
| | |numero du lot |
|_________________|________|___________________________________|
|_________________|________|___________________________________|
|_________________|________|___________________________________|
.______________________________________________________________.
._______________________________________________________________.
|Բուստեր դեղաչափի |Պաշտոնական կնիքը և ստորագրությունը|
|(կրկնապատվաստման) ամսաթիվը |Official stamp and signature |
|Next booster (date): |Cachet officiel et signature |
|Prochain rappel | |
|(date): | |
|___________________________|___________________________________|
|___________________________|___________________________________|
|___________________________|___________________________________|
._______________________________________________________________.
ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՐԴՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
1. Արձակուրդի կամ գործուղման ընթացքում ճանապարհորդները հաճախ հիվանդանում են այնպիսի հիվանդություններով, որոնք կարող են չարձանագրվել կամ շատ հազվադեպ հանդիպել այն երկրում, որտեղ ապրում են: Ճանապարհորդները պետք է խորհրդակցեն բժիշկների հետ հիվանդություններից խուսափելու նպատակով կանխարգելիչ միջոցներ ձեռնարկելու համար: Ի լրումն դեղին տենդի դեմ պատվաստման, որը կարող է պահանջվել առանձին երկրներ մուտքի համար, կանխարգելիչ միջոցներ կարող են առաջարկվել մալարիայի, պոլիոմիելիտի, հեպատիտների, դիֆթերիայի, փայտացման և որովայնային տիֆի դեմ: Այլ հնարավոր վտանգներ չպետք է անտեսվեն` ներառյալ անսովոր կլիմայական պայմանները, հոգեկան սթրեսը, անբավարար հիգիենիկ պայմաններում, միջատների և կենդանիների հետ կոնտակտի դեպքում ի հայտ եկող հիվանդությունները, ինչպես նաև ֆիզիկական վնասվածքները:
2. Վերադառնալուց հետո որևէ հիվանդության կապակցությամբ բժշկի դիմելիս անպայման նրան պետք է տեղեկացնել նախորդ 12 ամսվա ընթացքում կատարած ճանապարհորդության մասին:
3. Պատվաստումներին ներկայացվող պահանջները տես «Տեղեկատվություն բժիշկների համար» մասում:
INFORMATION FOR TRAVELLERS
1. During holiday or business travel, it is very common for travellers to encounter diseases which either do not exist or have become rare in the country in which they live. Prospective
travellers should seek advice from their physician or health department on measures to be taken to protect themselves from illness. In addition to vaccination against yellow fever,
which may be required to enter some countries, protective measures may be advisable against malaria, poliomyelitis, infectious hepatitis, diphtheria, tetanus, and typhoid fever.
Other potential health hazards, which although uncommon should not be overlooked, include the effects of unusual climatic conditions, mental strain, diseases resulting from
inadequate hygiene, contact with insects and animals, and physical injuries.
2. Be sure to tell your doctor about any travelling you have done during the previous twelve months when consulting him/her about any illness after you return.
3. Vaccination requirements - See «Information for physicians».
RENSEIGNEMENTS DESTINES AUX VOYAGEURS
1. Il arrive qu'au cours de voyages, des personnes se trouvent exposees a des maladies qui n'existent pas ou sontdevenues tres rares dans leur pays. Vous devriez donc, avant tout voyage,
vous enquerir aupres de votre medecin, ou du service de sante le plus proche, de ce qu'il faudrait faire pour vouspremunir.
En dehors de la vaccination contre la fievre jaune qui est requise pour entrer dans certains pays, il peut etre indique de chercher a se proteger du paludisme, de la poliomyelite, de
l'hepatite infectieuse, de la diphterie, du tetanos et de la fievre typhoide. Parmi les autres dangers possibles pour la sante qui,
quoique rares, ne doivent pas etre negliges, figurent les effets de conditions climatiques inhabituelles, le stress, les maladies resultant de l'insalubrite, les contacts avec des insectes ou d'autres animaux et les blessures.
2. Si vous consultez votre medecin pour une maladie quelconque apres votre retour, ne manquez pas de l'informer de tous les voyages que vous avez faits au cours des douze mois precedents.
3. Vaccinations exigees - voir «Renseignements destines aux medecins».
ՄԱԼԱՐԻԱՅԻ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՈՒՄ
Մալարիան լուրջ հիվանդություն է, երբեմն մահացու ելքով, որը մեծ թվով տրոպիկական և ենթատրոպիկական երկրներում շարունակում է մնալ որպես տեղաճարակային (էնդեմիկ): Մալարիայի դեմ կանխարգելիչ պատվաստումներ չեն կատարվում, սակայն կարելի է պաշտպանվել մոծակների խայթոցից (ցանցերի, ռեպելենտների` միջատավանող միջոցների կիրառում): Ի լրումն նշվածի` հակամալարիային դեղամիջոցները կարող են օգտակար լինել, կանոնավոր օգտագործելու և (կամ) պահուստային պաշարների ձևով պահպանելու դեպքում` արտակարգ իրավիճակներում ջերմության կարգավորման համար, եթե բժշկական օգնությունն անմատչելի է: Վարակի ռիսկը և մակաբույծների պատասխան ռեակցիան դեղամիջոցների նկատմամբ տարբեր է և փոփոխական: Հակամալարիային դեղամիջոցների օգտագործման վերաբերյալ անհրաժեշտ է խորհրդակցել բժշկի հետ կամ տեղեկանալ ԱՀԿ-ի «Միջազգային ճանապարհորդություն և առողջություն» գրքույկի վերջին հրապարակումից:
Հակամալարիային դեղամիջոցները գերադասելի է օգտագործել ուտելուց հետո կամ ուտելու ընթացքում` կանոնավոր և ամբողջ կուրսը` համաձայն նշանակումների:
Դեռևս չկա ամբողջական պաշտպանություն ապահովող որևէ մեթոդ: Եթե առկա է ջերմություն, որը զարգացել է մալարիայի հարուցչի հետ առաջին հնարավոր ազդեցությունից մեկ շաբաթ կամ մալարիայի հարուցչի հետ վերջին հնարավոր ազդեցությունից 3 ամիս հետո (իսկ հազվադեպ դեպքերում նաև ավելի ուշ), պետք է միշտ կասկածել տրոպիկական (Ֆալցիպարում) մալարիա, որը կարող է ունենալ մահացու ելք: Անպայման պետք է դիմել բժշկական օգնության և տեղեկացնել մալարիայի առումով անբարենպաստ երկրում գտնվելու մասին:
PROTECTION AGAINST MALARIA
Malaria, a serious and sometimes fatal disease, remains endemic in a great many tropical and subtropical countries.
You cannot be vaccinated against malaria, but you can protect yourself against mosquito bites (use of mosquito nets, repellents). In addition, antimalarial tablets may be useful,
taken regularly for protection and/or kept in reserve for the emergency treatment of a fever if medical care is not available.
The risk of infection and the response of the parasites to drugs are variable and changing. You should obtain advice concerning the use of antimalarials from your doctor or from
the nearest specialized institution, or from the latest edition of WHO's booklet International travel and health.
If you take antimalarial tablets for protection, you should take them with absolute regularity as prescribed, and for the full duration prescribed, preferably not on an empty stomach but
during or straight after a meal.
No method can guarantee complete protection. Falciparum malaria, which can be fatal, must always be suspected if fever, with or without other symptoms, develops at any time between
one week after the first possible exposure to malaria and three months (or even later in rare cases) after the last possible exposure. You should seek medical attention immediately and
tell your doctor that you have been in a malarious region.
PROTECTION CONTRE LE PALUDISME
Le paludisme, maladie grave, parfois mortelle, sevit encore a l'etat endemique dans un tres grand nombre de paystropicaux et subtropicaux. Vous ne pouvez pas etre vaccine contre le
paludisme, mais vous pouvez vous proteger contre les piqօres de moustiques (usage de moustiquaires, repulsifs). En outre, les medicaments antipaludiques peuvent utre utiles, lorsqu'ils sont pris eguliarement a titre preventif et/ou lorsqu'ils sont gardes en
reserve pour le traitement d'urgence d'une fievre en l'absence de soins medicaux. Le risque d'infection et la reponse des parasites aux medicaments sont variables et changeants. Concernant l'utilisation de medicaments antipaludiques, veuillez consulter votre medecin,
ou l'institution spռcialisee la plus proche ou encore la derniere edition de la brochure de l'OMS Voyagesinternationaux et sante.
Si vous prenez des medicaments antipaludiques a titre preventif, il est necessaire de les prendre de fagon absolument reguliere comme prescrits, et pendant toute la durռe prevue, de preference pendant ou immediatement apr's un repas plutit qu'a jeun.
Aucune methode ne peut garantir une protection complete. Le paludisme a falciparum, qui peut utre mortel, doit toujours utre suspecte en cas d'episode febrile, accompagne ou non d'autres symptames, survenant a un moment quelconque entre une semaine apres la premiere exposition possible a l'infection et trois mois (ou m'me davantage dans des cas rares) apres la derniere exposition possible.
Ne manquez pas de consulter immediatement votre medecin et de l'informer de votre sejour dans une region impaludne.
ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ԲԺԻՇԿՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
1. Ամսաթվերը վկայականում պետք է գրել հետևյալ հաջորդականությամբ` օրը, ամիսը, տարեթիվը (ամիսը` տառերով): Օրինակ` «2001 թվականի հունվարի 1-ի» փոխարեն գրվում է «1 հունվարի, 2001 թ.»:
2. Եթե պատվաստումները հակացուցված են առողջական հիմունքներով, բժիշկը պետք է ճանապարհորդին գրավոր եզրակացություն ներկայացնի` բժշկական կազմակերպություն տրամադրելու նպատակով:
3. Երկրների պատվաստումների վկայականի պահանջները հրապարակվում են ԱՀԿ-ի «Միջազգային ճանապարհորդություն և առողջություն» գրքույկում:
4. Բժիշկը պետք է միշտ հաշվի առնի, որ իր այցելուն կարող է ունենալ «ճանապարհորդության հետ ուղեկցվող հիվանդություն»:
INFORMATION FOR PHYSICIANS
1. The dates for vaccination on each certificate are to be recorded in the following sequence: day, month, year - the month in letters.
Example: January 1, 2001 is written 1 January 2001.
2. If vaccination is contraindicated on medical grounds, the physician should provide the traveller with a written opinion, which health authorities should take into account.
3. Vaccination certificate requirements of countries are published by WHO in International travel and health.
4. The physician should always consider that his/her patient may have a travel-associated illness.
RENSEIGNEMENTS DESTINES AUX MEDECINS
1. La date de la vaccination doit utre portee sur les certificats dans l'ordre suivant: jour, mois, annռe - le mois etant indique en toutes lettres. Exemple: 1 er janvier 2001.
2. Si la vaccination est contre-indiquee pour raison medicale, le medecin doit fournir par ecrit au voyageur un avis circonstancie, dont l'autorite sanitaire aux frontieres doit tenir compte.
3. Les exigences des pays en matiere de vaccination sont publiees par l'OMS dans la brochure Voyages internationaux et sante.
4. Le medecin doit toujours tenir compte du fait que son patient peut utre atteint d'une maladie liee a un voyage.