Սեղմել Esc փակելու համար:
«ԱՊԱՀՈՎՎԱԾ ՀԻՓՈԹԵՔԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՏՈՄՍԵՐԻ Ա...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Գրանցման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

«ԱՊԱՀՈՎՎԱԾ ՀԻՓՈԹԵՔԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՏՈՄՍԵՐԻ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ՀԱՆԴԻՍԱՑՈՂ ԱԿՏԻՎՆԵՐԻ ԵՎ Պ ...

 

 

050.0255.241117

ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ

                                      «24»        11            2017 Թ.

                                        ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ 05017454

 

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԲԱՆԿԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

14 նոյեմբերի 2017 թվականի թիվ 255-Ն

 

«ԱՊԱՀՈՎՎԱԾ ՀԻՓՈԹԵՔԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՏՈՄՍԵՐԻ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ՀԱՆԴԻՍԱՑՈՂ ԱԿՏԻՎՆԵՐԻ ԵՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԶՈՒՏ ՆԵՐԿԱ ԱՐԺԵՔԻ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ԵՎ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ» ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ 6/03-Ը ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

i

Հիմք ընդունելով «Ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 7-րդ հոդվածի 2-րդ մասը,

ղեկավարվելով «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 16-րդ հոդվածով և «Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 20-րդ հոդվածի «ե» կետով` Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի խորհուրդը որոշում է.

1. Հաստատել «Ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի ապահովման միջոցներ հանդիսացող ակտիվների և պարտավորությունների զուտ ներկա արժեքի հաշվարկման կարգը և մեթոդները» կանոնակարգ 6/03-ը` համաձայն սույն որոշման Հավելվածի (կցվում է):

2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:

 

Հավելված

Հաստատված է

Հայաստանի Հանրապետության

կենտրոնական բանկի խորհրդի

2017 թվականի նոյեմբերի 14-ի

թիվ 255-Ն որոշմամբ

 

ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ 6/03 ԱՊԱՀՈՎՎԱԾ ՀԻՓՈԹԵՔԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՏՈՄՍԵՐԻ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ՀԱՆԴԻՍԱՑՈՂ ԱԿՏԻՎՆԵՐԻ ԵՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԶՈՒՏ ՆԵՐԿԱ ԱՐԺԵՔԻ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ԵՎ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ

 

ԳԼՈՒԽ 1. ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆ

 

1. Սույն կանոնակարգը սահմանում է «Ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով (այսուհետ` Օրենք) նախատեսված ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի ապահովման միջոցներ հանդիսացող ակտիվների և պարտավորությունների զուտ ներկա արժեքի հաշվարկման կարգը և մեթոդները, այդ թվում` ներքին մոդելների նկատմամբ պահանջները, սթրես թեստերի իրականացման կարգը:

 

ԳԼՈՒԽ 2. ՓԱՍՏԱՑԻ ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՀՈՍՔԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՄԸ ՀՍԿՈՂԻՆ

 

2. Ապահովված պարտատոմսերի թողարկողը յուրաքանչյուր շաբաթ հսկողին է տրամադրում փաստացի ընդհանուր դրամական հոսքերի ժամանակացույցը, ինչպես նաև վաղաժամկետ մարումների և չվճարումների մասին տեղեկատվությունը: Սույն կետով սահմանված ժամանակացույցում նշված դրամական հոսքերի մասին տեղեկությունները պետք է հնարավորություն ընձեռեն նույնականացնել այն ակտիվները, ներառյալ` հիփոթեքային վարկերը, փոխարինող ակտիվները և ածանցյալ գործիքները, որոնցից ստացվել են այդ դրամական հոսքերը:

3. Թողարկողը պետք է հսկողին տրամադրի անհրաժեշտ հաշվետվական գործիքներ` ըստ վարկերի տարբեր բնութագրիչների անհատական դրամական հոսքերի խմբավորման և վերլուծության համար:

 

ԳԼՈՒԽ 3. ԱՊԱԳԱ ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՀՈՍՔԵՐԻ ԿԱՆԽԱՏԵՍՈՒՄՆԵՐԸ

 

4. Ապահովված պարտատոմսերի թողարկողը յուրաքանչյուր շաբաթ հսկողին է տրամադրում սպասվող ընդհանուր դրամական հոսքերի ժամանակացույցը, որը պետք է հաշվի առնի վաղաժամկետ վճարումները և չվճարումները:

5. Թողարկողը պարտավոր է օգտագործել Կենտրոնական բանկի կողմից տրամադրված` վաղաժամկետ մարումների և չվճարումների (փոխարինումների) պարամետրեր կամ մշակել ներքին մոդելներ ապագա դրամական հոսքերի գնահատման համար: Վաղաժամկետ մարումների և չվճարումների (փոխարինումների) ներքին մոդելները պետք է համապատասխանեն սույն կանոնակարգով սահմանված նվազագույն պահանջներին և ենթակա են համաձայնեցման Կենտրոնական բանկի հետ:

 

ԳԼՈՒԽ 4. ՎԱՂԱԺԱՄԿԵՏ ՄԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ՆԵՐՔԻՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐԸ

 

6. Վաղաժամկետ մարումների ներքին մոդելները պետք է հաշվի առնեն առնվազն հետևյալ գործոնները.

. տոկոսադրույքի կանխատեսում (այդ թվում` սցենարային վերլուծություններ, սիմուլյացիաներ)` կանխատեսելով եկամտաբերության կորը,

. վարքագծային ենթադրություններ,

. վաղաժամկետ մարման տրանզակցիոն ծախսերի ենթադրություններ, ներառյալ` իրավական ծախսեր և փոխհատուցումներ,

. վարկի տարիքը,

. փաստացի և կանխատեսվող կանոնավոր ամորտիզացիաներ, ինչպես նաև փաստացի ոչ կանոնավոր (մասնակի) վաղաժամկետ մարումներ,

. անշարժ գույքի գների մակարդակը և փոփոխությունը,

. փոխառության/վարկի գումարը,

. վարկի գումարի և գրավի արժեքի հարաբերակցությունը,

. արժեկտրոնը և հավելավճարը վարկի տրամադրման պահին,

. տնտեսական ցուցանիշների կանխատեսումներ, ինչպիսիք են` գործազրկությունը, համախառն ազգային եկամուտը և այլն:

 

ԳԼՈՒԽ 5. ՉՎՃԱՐՈՒՄՆԵՐԻ (ՓՈԽԱՐԻՆՈՒՄՆԵՐԻ) ՆԵՐՔԻՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐ

 

7. Չվճարումների (փոխարինումների) ներքին մոդելը, ի լրումն սույն կանոնակարգի 6-րդ կետով նախատեսված գործոնների, պետք է հաշվի առնի առնվազն հետևյալ գործոնները.

1) փոխառուի վարկանիշը (սքորը),

2) զբաղվածությունը,

3) եկամտի մակարդակը, պարտքի սպասարկման ծախսերի և եկամտի մեծության հարաբերակցությունը:

 

ԳԼՈՒԽ 6. ՆԵՐՔԻՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԱՅԼ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

8. Գործոնն ընտրելիս (ներառյալ սույն կանոնակարգի 4-րդ և 5-րդ գլուխներով նախատեսված գործոնները) հաշվի են առնվում հետևյալ չափանիշները.

գործոնի և վաղաժամկետ մարման, չվճարման կամ փոխարինման միջև կապը պետք է լինի հիմնավորված (վիճակագրորեն նշանակալի) և կապի բնույթը պետք է համահունչ լինի տնտեսական հիմնավորումներին,

գործոնը պետք է սահմանվի միանշանակորեն:

9. Սպասվող դրամական հոսքերի ժամանակացույցը պետք է պարունակի ոչ կանոնավոր վճարումների (վաղաժամկետ մարումներ, նման այլ իրավունքներ) հավանականություն (սպասում)` Կենտրոնական բանկի կողմից տրամադրված կամ ներքին մոդելներով ստացված:

 

ԳԼՈՒԽ 7. ԱԿՏԻՎՆԵՐԻ ԵՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԴՅՈՒՐԱՑԻԱՅԻ ԵՎ ԴՅՈՒՐԱՑԻԱՅԻ ՃԵՂՔՎԱԾՔԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ

 

10. Պահպանելով 3-6-րդ գլուխների պահանջները, թողարկողը պետք է որոշի ապահովման միջոցներում ներառված ակտիվների սպասվող դյուրացիան:

11. Ապահովման միջոցներով ապահովված ոչ հետկանչելի պարտավորությունների դյուրացիայի որոշման համար թողարկողը հիմք է ընդունում պայմանագրով սահմանված մարման ամսաթիվը:

12. Ապահովման միջոցներով ապահովված հետկանչման իրավունք պարունակող պարտավորությունների դյուրացիայի որոշման համար թողարկողը որպես մարման ամսաթիվ հիմք է ընդունում հետկանչման առաջին կամ վերջին ամսաթիվը, որի դեպքում ակտիվների-պարտավորությունների դյուրացիայի ճեղքվածքը ամենամեծն է:

13. Թողարկված ածանցյալները, որոնք ներառված են ապահովման միջոցներում, պետք է համարվեն իրականացված հնարավոր ամենավաղ կամ ամենաուշ ամսաթվին, որի դեպքում ակտիվների-պարտավորությունների դյուրացիայի ճեղքվածքը ամենամեծն է:

14. Սույն գլխի պահանջների համաձայն, թողարկողը պետք է որոշի պարտավորությունների սպասվող դյուրացիան և ապահովման միջոցների դյուրացիայի սպասվող ճեղքվածքը` հաշվի առնելով ակտիվները և պարտավորությունները:

15. Թողարկողը պետք է որոշի ակտիվների և պարտավորությունների սպասվող դյուրացիայի և դյուրացիայի ճեղքվածքի զգայունությունը տոկոսադրույքների փոփոխության նկատմամբ` հաշվի առնելով սթրես-թեստավորման համար սույն կանոնակարգով նախատեսված պարամետրերը:

 

ԳԼՈՒԽ 8. ԶՈՒՏ ՆԵՐԿԱ ԱՐԺԵՔԻ ՀԱՇՎԱՐԿԸ ԵՎ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐԺԵՔՈՒԹՅՈՒՆԸ

 

16. Թողարկված ապահովված պարտատոմսերի զուտ ներկա արժեքը և ապահովման միջոցներում ներառված ակտիվների զուտ ներկա արժեքը (ճշգրտված ածանցյալ գործիքների գծով դիրքերի զուտ ներկա արժեքով) պետք է հաշվարկվի և համեմատվի միմյանց հետ` ապահովված պարտատոմսերի յուրաքանչյուր դասի համար առանձին, առնվազն հինգ աշխատանքային օրը մեկ անգամ: Ապահովման միջոցներում ներառված ակտիվների զուտ ներկա արժեքը ցանկացած պահի պետք է գերազանցի տվյալ դասի ապահովված պարտատոմսերի գծով պարտավորությունների զուտ ներկա արժեքի 105 տոկոսը:

17. Եթե սույն կանոնակարգի 16-րդ կետով նախատեսված ծածկույթը, այդ թվում` սույն կանոնակարգով նախատեսված սթրես թեստերի կիրառումից հետո, փոքր է 105 տոկոսից, ապա թողարկողը պարտավոր է 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում համապատասխան չափով (սթրես թեստերի դեպքում` հիմք ընդունելով սիմուլյացիաների արդյունքում ստացվող ամենամեծ պակասուրդը) ավելացնել ապահովման միջոցները «Ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ հոդվածին համապատասխան:

18. Թողարկողը ածանցյալ գործիքների զուտ ներկա արժեքը հսկողին պետք է ներկայացնի ապահովման միջոցների և պարտավորությունների զուտ ներկա արժեքից առանձին:

19. Զուտ ներկա արժեքների հաշվարկման ժամանակ կարող է օգտագործվել միայն այնպիսի եկամտաբերության կոր, որը համապատասխանում է տվյալ արժույթին: Մասնավորապես`

1) Հայաստանի Հանրապետության դրամով արտահայտված վարկերի դեպքում օգտագործվում է Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտատոմսերի եկամտաբերության սփոթ կորը,

2) ԱՄՆ դոլարով արտահայտված վարկերի դեպքում հիմք է ընդունվում ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերության սփոթ կորը` գումարած Հայաստանի Հանրապետության պետական արտարժութային պարտատոմսերի (եվրոպարտատոմսերի) եկամտաբերության սպրեդը (մեկից ավելի թողարկումների դեպքում վերցվում է սպրեդների թվաբանական միջինը),

3) այլ արժույթների դեպքում ուղենիշային կորը յուրաքանչյուր դեպքում որոշվում է Կենտրոնական բանկի կողմից:

20. Ածանցյալ գործիքները պետք է դիտարկվեն ընթացիկ շուկայական արժեքով, որը ոչ ստանդարտացված ածանցյալ գործիքների դեպքում պետք է որոշվի բավարար կազմակերպական, տեխնիկական, մասնագիտական կարողություններ ունեցող անկախ անձի կողմից:

21. Արտարժութային դիրքերի զուտ ներկա արժեքները պետք է փոխարկվեն ՀՀ դրամի Կենտրոնական բանկի հրապարակած ընթացիկ փոխարժեքով:

 

ԳԼՈՒԽ 9. ՍԹՐԵՍ ԹԵՍՏԵՐ

 

22. Թողարկողը պետք է ապահովի, որ Օրենքի 7-րդ հոդվածով նախատեսված ծածկույթն առկա է նաև տոկոսադրույքների փոփոխության դեպքում: Այդ նպատակով թողարկողը պետք է իրականացնի սթրես թեստեր սույն գլխով նախատեսված կարգով:

23. Սթրես թեստերի կիրառումից հետո զուտ ներկա արժեքների փոփոխությունը պետք է ներկայացվի հսկողին:

24. Ապահովման միջոցները կարող են նվազեցվել միայն այն դեպքում, երբ սթրես թեստերի արդյունքում զուտ ներկա արժեքով ծածկույթի պակասուրդ չի առաջանում:

25. Տոկոսադրույքների փոփոխության ազդեցությունը գնահատելու համար զուտ ներկա արժեքների հաշվարկման համար օգտագործված եկամտաբերության կորերը պետք է տեղափոխվեն վերև և ներքև` սույն գլխով սահմանված չափով: Նոր ստացված տոկոսադրույքների կորերը օգտագործելով պետք է հաշվարկվեն նոր զուտ ներկա արժեքները բոլոր բաղադրիչների համար:

26. Մարման ժամկետների քանակն ու բաշխումը համապատասխան եկամտաբերության կորի վրա պետք է ընտրվի ըստ թողարկողի գործարքի շրջանակի և կառուցվածքի, որտեղ քանակը պետք է լինի առնվազն ութը` ներկայացված հետևյալ ժամկետներով` երեք ամիս, վեց ամիս, մեկ տարի, երեք տարի, հինգ տարի, տասը տարի և քսան տարի:

27. Զուտ ներկա արժեքների վրա տոկոսադրույքների փոփոխության ազդեցությունը գնահատելու համար թողարկողն իրականացնում է հետևյալ քայլերը.

1) Ընտրված յուրաքանչյուր մարման ժամկետի համար որոշվում է տոկոսադրույքների օրական տարբերությունների ստանդարտ շեղումը` հիմք ընդունելով նախորդող 250 աշխատանքային օրվա դիտարկումները: Այնուհետև համապատասխան մարման ժամկետի համար հաշվարկված ստանդարտ շեղումը բազմապատկվում է 2.33 գործակցով (նորմալ բաշխման 99 տոկոս միակողմանի վստահության մակարդակին համապատասխան քվանտիլը) և 21 թվի (մեկ ամսվա աշխատանքային օրերի միջին թիվը) քառակուսի արմատով,

2) եկամտաբերության կորը տեղաշարժվում է դեպի վեր յուրաքանչյուր մարման ժամկետի համար սույն կետի 1-ին ենթակետով որոշված չափով, սակայն ոչ պակաս, քան 2 տոկոսային կետով: Դրա հիման վրա հաշվարկվում են նոր զուտ ներկա արժեքները,

3) եկամտաբերության կորը տեղաշարժվում է դեպի ներքև յուրաքանչյուր մարման ժամկետի համար սույն կետի 1-ին ենթակետով որոշված չափով, սակայն ոչ պակաս, քան 2 տոկոսային կետով: Դրա հիման վրա հաշվարկվում են նոր զուտ ներկա արժեքները:

28. Եթե սույն գլխի համաձայն եկամտաբերության կորը տեղաշարժելու արդյունքում տոկոսադրույքը ստացվում է զրոյից փոքր, ապա այն ընդունվում է զրոյին հավասար:

29. Սույն կանոնակարգի 27-րդ կետի համաձայն ստացված տոկոսադրույքները գծային մեթոդով ինտերպոլացվում են նոր եկամտաբերության կորերը կառուցելու համար:

 

ԳԼՈՒԽ 10. ՓԱՍՏԱԹՂԹԱՎՈՐՈՒՄԸ

 

30. Թողարկողը պարտավոր է`

. ունենալ գրավոր ընթացակարգեր սույն կանոնակարգով նախատեսված ստանդարտ շեղման որոշման, ինչպես նաև ինտերպոլյացիայի համար,

. փաստաթղթավորել 4-6-րդ գլուխներով նախատեսված վաղաժամկետ մարումների և չվճարումների (փոխարինումների) ներքին մոդելների նկարագրությունը:

31. Թողարկողը մշտապես պետք է պահպանի սույն գլխով նախատեսված փաստաթղթերը:

 

ԳԼՈՒԽ 11. ՄԵԹՈԴԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ

 

32. Թողարկողը կարող է փոխել հաշվարկման ընթացակարգը (այդ թվում` հաշվարկման մեթոդը, օգտագործվող պարամետրերը) միայն Կենտրոնական բանկի համաձայնությամբ: Կենտրոնական բանկը տալիս է իր համաձայնությունը, եթե թողարկողը հիմնավորում է, որ ընթացակարգի փոփոխությունը բարելավում է արդյունքի որակը:

 

 

pin
Կենտրոնական բանկի խորհուրդ
14.11.2017
N 255-Ն
Որոշում