Սեղմել Esc փակելու համար:
ՎԵՐԱՆԱՅՎԱԾ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԽԱՐՏԻ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՎԵՐԱՆԱՅՎԱԾ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԽԱՐՏԻԱՅԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԶԵԿՈՒՅՑԻՆ (ՀԱՇՎԵՏ ...

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆԻՍՏԻ
ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՔԱՂՎԱԾՔ

 

11 հունվարի 2018 թվականի N 1

 

1. ՎԵՐԱՆԱՅՎԱԾ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԽԱՐՏԻԱՅԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԶԵԿՈՒՅՑԻՆ (ՀԱՇՎԵՏՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆ 2013-2016 ԹԹ.) ՀԱՎԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՏԱԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(4-րդ մաս)

 

ՀՈԴՎԱԾ 28. ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ՏՐԱՄԱԴՐՎԵԼԻՔ ՄԵԽԱՆԻԶՄՆԵՐՈՒՄ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ

 

Հաշվետու ժամանակահատվածում տեղի ունեցած փոփոխությունների և Կոմիտեի կողմից ներկայացված հարցադրումների հետ կապված տեղեկատվություն

Աշխատողների ներկայացուցիչներին տրամադրվող պաշտպանություն: ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` աշխատողների ներկայացուցչական մարմիններում ընտրված աշխատողներն իրենց լիազորությունների իրականացման ժամկետում, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 113-րդ հոդվածին համապատասխան, չեն կարող ազատվել աշխատանքից` առանց աշխատողների ներկայացուցչական մարմնի նախնական համաձայնության, բացառությամբ Աշխատանքային օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին (կազմակերպության լուծարման (անհատ ձեռնարկատիրոջ գործունեության դադարման և օրենքով նախատեսված դեպքերում պետական գրանցումն ուժը կորցրած կամ անվավեր ճանաչելու դեպքում), 5-րդ (աշխատողի կողմից աշխատանքային պայմանագրով կամ ներքին կարգապահական կանոններով իրեն վերապահված պարտականություններն առանց հարգելի պատճառի պարբերաբար չկատարելու դեպքում), 6-րդ (աշխատողի նկատմամբ վստահությունը կորցնելու դեպքում), 8-10-րդ (8) աշխատողի կողմից ոգելից խմիչքների, թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի ազդեցության տակ աշխատավայրում գտնվելու դեպքում. 9) անհարգելի պատճառով ամբողջ աշխատանքային օրվա (հերթափոխի) ընթացքում աշխատողի` աշխատանքի չներկայանալու դեպքում. 10) պարտադիր բժշկական զննությունից աշխատողի հրաժարվելու կամ խուսափելու դեպքում.) կետերով նախատեսված դեպքերի:

Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն աշխատողների ներկայացուցչին աշխատանքից ազատելու մասին համաձայնություն ստանալու վերաբերյալ գործատուն պետք է դիմի աշխատողների ներկայացուցչական մարմնին: Աշխատողների ներկայացուցչական մարմինը պարտավոր է պատասխանել գործատուին դիմումն ստանալու օրվանից հետո` 14 օրվա ընթացքում: Աշխատողների ներկայացուցչական մարմինն աշխատողին ազատելու համաձայնություն տալու կամ համաձայնություն տալը մերժելու մասին որոշումը պարտավոր է ներկայացնել գրավոր: Եթե սահմանված ժամկետում պատասխան չի տրվում, ապա գործատուն իրավունք ունի լուծելու աշխատանքային պայմանագիրը:

Աշխատողին ազատելու համաձայնություն չտալու մասին որոշումը գործատուն կարող է բողոքարկել դատական կարգով: Դատարանը կարող է անվավեր ճանաչել այդ որոշումը, եթե դրանով ոտնահարվում են գործատուի շահերը:

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երաշխիքը կարող է կիրառվել աշխատողների ներկայացուցիչ չհամարվող աշխատողների նկատմամբ, եթե դա նախատեսված է կոլեկտիվ պայմանագրով:

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` գործատուն պարտավոր է` հարգել աշխատողների ներկայացուցիչների իրավունքները և չխոչընդոտել նրանց գործունեությանը: Աշխատողների ներկայացուցչի գործունեությունը չի կարող դադարեցվել գործատուի ցանկությամբ:

Ինչ վերաբերում է աշխատողի նկատմամբ վստահությունը կորցնելու դեպքում գործատուի նախաձեռնությամբ աշխատանքային պայմանագրի լուծմանը, ապա Աշխատանքային օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` աշխատողի նկատմամբ վստահությունը կորցնելու հիմքով աշխատանքային պայմանագրի լուծումը համարվում է աշխատանքային կարգապահությունը խախտելու համար կարգապահական տույժի տեսակ և, օրենսգրքի 226-րդ հոդվածի կարգավորումների համաձայն, մինչև կարգապահական տույժի կիրառումը գործատուն պետք է աշխատողից պահանջի խախտման մասին գրավոր բացատրություն: Արդյունքում այդ հիմքով աշխատանքային պայմանագիրը լուծելիս չարաշահումներ թույլ տալը գրեթե բացառվում է:

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 3-րդ հոդվածով տրված են աշխատանքային օրենսդրության հիմնական սկզբունքները: Համաձայն նշված հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ և 7-րդ կետերի աշխատանքային օրենսդրության հիմնական սկզբունքներից է`

աշխատանքային հարաբերությունների կողմերի իրավահավասարությունը` անկախ նրանց սեռից, ռասայից, ազգությունից, լեզվից, ծագումից, քաղաքացիությունից, սոցիալական դրությունից, դավանանքից, ամուսնական վիճակից և ընտանեկան դրությունից, տարիքից, համոզմունքներից կամ տեսակետներից, կուսակցություններին, արհեստակցական միություններին կամ հասարակական կազմակերպություններին անդամակցելուց, աշխատողի գործնական հատկանիշների հետ չկապված այլ հանգամանքներից.

գործատուների և աշխատողների` աշխատանքային իրավունքների և շահերի պաշտպանության համար ազատորեն միավորվելու իրավունքի ապահովումը (ներառյալ արհեստակցական և գործատուների միություններ ստեղծելու կամ դրանց անդամագրվելու իրավունքը):

«Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 41.1-րդ հոդվածով սահմանված է, որ աշխատողների ներկայացուցիչների` Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքով սահմանված իրավունքների իրականացմանը խոչընդոտելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում խախտում թույլ տված անձի նկատմամբ` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի չափով` խախտման յուրաքանչյուր դեպքի համար:

Նույն խախտումը, որը կատարվել է վարչական տույժի միջոցներ կիրառելուց հետո` կրկին անգամ, մեկ տարվա ընթացքում`

առաջացնում է տուգանքի նշանակում խախտում թույլ տված անձի նկատմամբ` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի չափով` խախտման յուրաքանչյուր դեպքի համար:

Աշխատողների ներկայացուցիչներին տրամադրվող հնարավորություններ: «Արհեստակցական միությունների մասին» ՀՀ օրենքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված է, որ արհեստակցական միությունն իր կանոնադրական խնդիրներն իրագործելու նպատակով, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, իրավունք ունի պետական մարմիններից, տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, գործատուներից ստանալ ծառայողական, առևտրային կամ բանկային գաղտնիք չհամարվող տեղեկություններ:

Նույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված է, որ արհեստակցական միությունն իրավունք ունի իր գործունեությունը լուսաբանել զանգվածային լրատվության միջոցներով կամ այդ նպատակով, օրենքով սահմանված կարգով, ունենալ լրատվության միջոցներ:

«Արհեստակցական միությունների մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածով սահմանված է, որ գործատուն, կոլեկտիվ պայմանագրով (համաձայնագրով) սահմանված կարգով, արհեստակցական միությանը տրամադրում է անհրաժեշտ պայմաններ` արհեստակցական միության կանոնադրությամբ նախատեսված աշխատանքների կազմակերպման և կատարման համար: Արհեստակցական կազմակերպության անդամի դիմումի առկայության դեպքում գործատուն կազմակերպում է արհմիութենական անդամավճարի գանձումը և հատկացումը` արհեստակցական կազմակերպության կանոնադրությամբ և կոլեկտիվ պայմանագրով (համաձայնագրով) սահմանված կարգով ու ժամկետում:

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` աշխատողն ազատվում է աշխատանքային պարտականությունների կատարումից` պահպանելով աշխատատեղը (պաշտոնը)` որպես աշխատողների ներկայացուցիչ դատական նիստերին մասնակցելիս:

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` կազմակերպությունում գործող աշխատողների ներկայացուցչական մարմիններում ընտրված աշխատողները տարվա ընթացքում ազատվում են աշխատանքային պարտականությունների կատարումից մինչև վեց աշխատանքային օր ժամկետով` աշխատողների ներկայացուցչական մարմինների միջոցառումներին մասնակցելու կամ որպես աշխատողների ներկայացուցչական մարմնի անդամ` որակավորումը բարձրացնելու համար: Աշխատանքային պարտականությունների կատարումից ազատման և այդ օրերի համար վճարման կարգը սահմանվում է կոլեկտիվ պայմանագրով կամ աշխատողների ժողովի (համաժողովի) որոշմամբ:

 

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ

Հոդվածներ 1, 15-ի վերաբերյալ

Սոցիալական իրավունքի Եվրոպական կոմիտեի հարցումների առնչությամբ

(եզրակացություն, 2016 թ.)

 

ՀՈԴՎԱԾ 1.1.

 

Զբաղվածության վիճակը: Ստորև ներկայացվում է Հայաստանի Հանրապետությունում 2012-2016 թվականների զբաղվածության, գործազրկության և տնտեսական ակտիվության մակարդակների վերաբերյալ աղյուսակը:

 

._________________________________________________.

|                        |2012|2013|2014|2015|2016|

|________________________|____|____|____|____|____|

|Զբաղվածության մակարդակը |51.9|53.2|  52|50.9|  50|

|________________________|____|____|____|____|____|

|Գործազրկության մակարդակը|17.3|16.2|17.6|18.5|  18|

|________________________|____|____|____|____|____|

|Տնտեսական ակտիվության   |62.7|63.4|63.1|62.5|  61|

|մակարդակը               |    |    |    |    |    |

._________________________________________________.

 

Աղյուսակից հետևում է, որ ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից իրականացված տնային տնտեսությունների հետազոտության տվյալների` 2012-2016 թվականներին ՀՀ-ում տնտեսական ակտիվության մակարդակը նվազել է 2.7 տոկոսային կետով և 2016 թվականին կազմել է 61 տոկոս, այդ նույն ժամանակաշրջանում 1.9 տոկոսային կետով նվազել է զբաղվածության մակարդակը (2016 թվականին այն կազմել է 50%), համապատասխանաբար 0.7 տոկոսային կետով աճել է գործազրկության մակարդակը: 2016 թվականին գործազրկության միջին մակարդակը հանրապետությունում կազմել է 18%: Նշված ժամանակահատվածում տնտեսական ակտիվության, զբաղվածության մակարդակների համեմատաբար բարձր մակարդակ է գրանցվել 2013 թվականին, և բնականաբար, 2013 թվականին գործազրկության մակարդակը գրանցել է ցածր ցուցանիշ (16.2%): 2016 թվականին գործազրկության մակարդակի` հանրապետության միջին մակարդակից բարձր է ցուցանիշ է գրանցվել Երևան քաղաքում (29.1%), Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի 21.8%), Շիրակի (21%) մարզերում:

2016 թվականին հանրապետությունում զբաղվածների թիվը կազմել է 1 006.2 հազ. մարդ, որոնց 47.5%-ը կանայք են (478.0 հազ.), 52.5%-ը` տղամարդիկ (528.2 հազ.): Զբաղվածների 19%-ը 15-29 տարեկան երիտասարդներ են, որոնց գործազրկության մակարդակը կազմել է 28.3%:

Զբաղվածության քաղաքականությունը: Զբաղվածության քաղաքականության իրականացման միջոցառումների արդյունավետության գնահատումը կատարվում է ՀՀ կառավարության 2014 թվականի սեպտեմբերի 11-ի N 981-Ն որոշմամբ հաստատված` Զբաղվածության կարգավորման ամենամյա պետական ծրագրի մոնիթորինգի և գնահատման իրականացման կարգով:

2015 թվականից սկսած, յուրաքանչյուր հաջորդ տարվա զբաղվածության կարգավորման ամենամյա պետական ծրագրի նախագծի մշակման ընթացքում հաշվի են առնվում Զբաղվածության պետական ծրագրերի մոնիթորինգի և գնահատման գործընթացի ամփոփ հաշվետվությամբ ներկայացված` նախորդ տարվա զբաղվածության կարգավորման պետական ծրագրի վերլուծությունները և դրանց հիման վրա կատարված համապատասխան գնահատումները: Վերջիններս օգտագործվում են զբաղվածության պետական ծրագրերի ֆինանսական և ոչ ֆինանսական ցուցանիշների համամասնությունների սահմանման, ինչպես նաև ըստ Հայաստանի Հանրապետության մարզերի և տարածաշրջանների դրանց բաշխման ժամանակ:

Աշխատատեղերի ստեղծումը խթանելու համար ՀՀ կառավարությունը ներկայումս վարում է ներդրումային քաղաքականություն, որը (հաստատվել է ՀՀ կառավարության 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ի նիստի N 45 արձանագրային որոշմամբ), այն ՀՀ կառավարության ընդհանուր տնտեսական քաղաքականության առանցքային ուղղություններից է, և ի թիվս այլ նպատակադրումների (ներդրումային և գործարար միջավայրի ձևավորում, շուկայական ենթակառուցվածքի զարգացում երկրի մրցակցային առավելությունների բացահայտում), միտված է որակյալ և բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի ստեղծմանը, մարդկային կապիտալի զարգացման միջոցով տնտեսական զարգացման կայուն աճի և բնակչության բարեկեցության ապահովմանը, ինչը համահունչ է ՀՀ 2014-2025 թվականների հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրի գերակայություններին:

Աշխատատեղերի ստեղծմանը նպաստող քաղաքականություններ և ծրագրեր:

Զբաղվածության ընդլայնումը հռչակվել է որպես 2014-2025 թվականների Հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրի չորս հիմնական գերակայություններից մեկը: Ավելին, Ծրագրի գործողության առաջին հինգ տարիների ընթացքում զբաղվածության ընդլայնումը կարևորագույն գերակայությունն է` շեշտադրելով որակյալ, բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի ստեղծման և տնտեսությունում ընդհանուր արտադրողականության աճին ուղղված գործողությունների իրականացումը: Ծրագրի հիմնական նպատակի ապահովումը նաև ուղղորդիչ է շրջանակային և ոլորտային քաղաքականությունների իրականացման համար:

Աշխատատեղերի ստեղծման և տնտեսական ակտիվության ապահովման իմաստով առանցքային է տնտեսության տարբեր ճյուղերում ու ոլորտներում իրականացվող քաղաքականությունների շրջանակը և պետական աջակցության համապատասխան գործիքակազմը:

Արդյունաբերության ոլորտում գործում է ՀՀ արտահանմանն ուղղված արդյունաբերական քաղաքականության ռազմավարությունը, որի ներքո առանձնացվել են արտահանման և զարգացման համեմատաբար մեծ պոտենցիալ ունեցող թվով 11 առաջնահերթ ոլորտներ: Արդյունաբերական քաղաքականության ներքո մի շարք գործիքներով պետական աջակցություն է տրամադրվում այդ ոլորտներում գործող մասնավոր հատվածի ընկերություններին, որոնք համապատասխանում են որոշակի չափորոշիչների: Ներառական զարգացման համատեքստում տնտեսական քաղաքականությամբ նպատակադրվում են գերազանցապես թեթև արդյունաբերության ոլորտները, մասնավորապես` ՀՀ կառավարության ծրագրով նախատեսվում է թեթև արդյունաբերության թիրախային ոլորտներում (մանածագործություն, հագուստի և կոշիկի արտադրություն) և ըստ գործունեության վայրերի աշխատատեղերի ստեղծումը խթանող հնարավոր արտոնությունների փաթեթի մշակումը:

ՓՄՁ դերը շեշտակի կարևորվում է նոր աշխատատեղերի ստեղծման, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման, հասարակության միջին խավի ձևավորման և դրանով իսկ աղքատության հաղթահարման տեսակետից: 2001 թվականից սկսած ՀՀ պետական բյուջեի ֆինանսավորմամբ իրականացվում են ՓՄՁ պետական աջակցության տարեկան ծրագրերը: Այստեղ առանցքային դեր ունեն սկսնակ գործարարների ձեռներեցությանը, ուսուցողական, տեղեկատվական և խորհրդատվական աջակցության բաղադրիչները, որոնք ուղղակիորեն նպաստում են զբաղվածության և ինքնազբաղվածության ընդլայնման գործընթացին: «Պետական աջակցություն Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ հիմնադրամի կանոնադրական հիմնախնդիրների իրականացմանը» 2017 թվականի ծրագրի իրականացման համար ՀՀ 2017 թվականի պետական բյուջեում նախատեսվել է 152.6 մլն ՀՀ դրամ ռեսուրս: 2017 թվականի 1-ին կիսամյակի ընթացքում տրամադրվել է թվով 3187 աջակցություն մի շարք ուղղություններով, մասնավորապես` սկսնակ գործարարների ձեռներեցությանը, ուսուցողական և ոլորտային տեխնոլոգիական բնույթի, տեղեկատվական և խորհրդատվական, սկսնակ և գործող ՓՄՁ սուբյեկտներին վարկային երաշխավորությունների տրամադրման, ՓՄՁ միջազգայնացման, ներառյալ` Ձեռնարկությունների եվրոպական ցանցի գործունեության շրջանակներում, ոլորտային բիզնեսներին դրամաշնորհի տրամադրման ուղղություններով աջակցություն: Ընդ որում, ՓՄՁ զարգացմանն ուղղված աջակցության ավելի քան 90 տոկոսն ուղղվում է Երևանից դուրս` հանրապետության մարզեր:

Ծառայությունների Բնագավառում տնտեսական աճի և զբաղվածության ընդլայնման մեծ պոտենցիալ ունեցող ոլորտների թվում է զբոսաշրջության ոլորտը: Զբոսաշրջության զարգացման հայեցակարգով կարևորվում է գյուղական շրջաններում զբոսաշրջության սոցիալական նշանակությունը: Այս նպատակի և երկրում զբոսաշրջային ինդուստրիայի զարգացման ուղղությամբ ծրագրեր են իրականացվում պետական բյուջեի ֆինանսավորման շրջանակներում և զարգացման գործընկերների հետ համագործակցությամբ: Ծրագրային հիմնական ուղղությունները զբոսաշրջային արդյունքի դիվերսիֆիկացումն ու թիրախային երկրներում ակտիվ մարքեթինգային քաղաքականությունն է, զբոսաշրջության համար կարևոր ենթակառուցվածքների զարգացումն ու արդիականացումը, հյուրանոցային ցանցի ընդլայնման խթանումը, ոլորտը ներկայացնող մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչներին միջազգային հեղինակավոր միջոցառումներին մասնակցությանն աջակցությունն է և ոլորտի կարողությունների զարգացումը: Այս ամենն ուղղակիորեն խթանում է նաև ոլորտում գործարար ակտիվության աճը, ձեռներեցությունն ու ինքնազբաղվածությունը: Զբոսաշրջության բնագավառում պետական աջակցությամբ իրականացվում են ՀՀ մարզերում ամենամյա ավանդական փառատոներ, տոնակատարություններ և այլ զբոսաշրջային միջոցառումներ: Կարևորվում է զբոսաշրջային նոր արդյունքների մշակումն ու զարգացում, ինչպիսիք են, օրինակ, էքստրեմալ տուրիզմը, էկոտուրիզմը և այլն: Ակնկալվում է, որ այս ամենն անմիջական ազդեցություն կունենա տարածքներում ներդրումային ու տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման, ձեռներեցության ու բիզնեսի զարգացման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման վրա:

Կից ներկայացվում է 2017 թվականի առաջին կիսամյակի դրությամբ Հայաստանում իրականացված ներդրումների և ստեղծված աշխատատեղերի վերաբերյալ, ինչպես նաև 2013-2016 թվականների զբաղվածության ցուցանիշների վերաբերյալ տեղեկատվություն:

 

ՀՈԴՎԱԾ 1.2.

 

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը սահմանում է ապացուցման բեռի ընդհանրական կանոնը, այն է` գործին մասնակցող յուրաքանչյուր անձ պետք է ապացուցի իր վկայակոչած փաստերը: ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` եթե Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրով սահմանված են դատավարության այլ նորմեր, քան նախատեսված են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով, ապա կիրառվում են միջազգային պայմանագրի նորմերը:

ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից մշակման փուլում է գտնվում «Իրավահավասարության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը, որով համապատասխան ձևով կսահմանվեն Եվրոպայի խորհրդի Վերանայված եվրոպական սոցիալական խարտիայից բխող ապացույցների բեռի բաշխման կանոնները:

 

ՀՈԴՎԱԾ 1.3.

 

Զբաղվածության պետական գործակալության տարածքային կենտրոններում հաշվառված աշխատանք փնտրողների թիվը 2016 թվականին` նախորդ տարվա նկատմամբ աճել է 107.7%-ով և կազմել 95785, գործազուրկների թիվը աճել է 104.5%-ով (2016 թվականին այն կազմել է 80492), իսկ հաշմանդամություն ունեցող անձանց թիվը աճել է 117%-ով և կազմել 2926 մարդ:

2016 թվականին` 2015 թվականի նկատմամբ 107.2%-ով աճել է աշխատանքի տեղավորվածների թիվը (ներառյալ ժամանակավոր աշխատանքներում և վարձատրվող հասարակական աշխատանքներում ընդգրկված անձանց թիվը): Աշխատանքի տեղավորված հաշմանդամների թիվը այդ նույն ժամանակաշրջանում աճել է 8.1%-ով:

2014 թվականին Զբաղվածության պետական ծրագրերում ընդգրկվել է 7296 անձ (որոնցից` 451-ը հաշմանդամություն ունեցող), 2015 թվականին` 11107 անձ), 2016 թվականին` 13053 անձ: 2014 թվականին Զբաղվածության պետական գործակալության տարածքային կենտրոնների միջնորդությամբ աշխատանքի է տեղավորվել 11495 անձ, 2015 թվականին` 16598 անձ, 2016 թվականին` 17513 անձ: Ըստ Զբաղվածության պետական գործակալության տվյալների, 2014-2016 թվականներին աշխատանքի տեղավորվածների և թափուր աշխատատեղերի հարաբերակցությունը համապատասխանաբար կազմել է 54.6, 57.6 և 57.6, իսկ աշխատանք փնտրողներից աշխատանքի են տեղավորվել` 20.9%-ը, 18.4%-ը և 18.3%-ը:

2017 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ` զբաղվածության պետական գործակալության տարածքային կենտրոններում հաշվառված աշխատանք փնտրողների թիվը կազմում է 91532 մարդ, նրանցից 76624-ը ունեն գործազուրկի կարգավիճակ: Աշխատանք փնտրողների 42.2%-ը (38686 մարդ) առաջին անգամ աշխատանք փնտրողներ են: Տարեսկզբից աշխատանքի են տեղավորվել աշխատանք փնտրողների շուրջ 4.5%-ը կամ 4131 մարդ, երիտասարդների 2.7%-ը: Գործակալությունը տարեսկզբից համագործակցել է 17688 գործատուների հետ, որոնցից թափուր աշխատատեղերի հայտ է ներկայացրել 1754 գործատու, հավաքագրված չկրկնվող թափուր աշխատատեղերի թիվը կազմել է 4833, որից նոր ստեղծված աշխատատեղերի թիվը կազմել է 184:

«Աշխատանքի տեղավորման ոչ պետական կազմակերպության կողմից մատուցվող ծառայություններից օգտվելու համար աջակցության տրամադրում» ծրագրի շրջանակներում Զբաղվածության պետական գործակալությունը 2014 թվականից համագործակցում է աշխատանքի տեղավորման ոչ պետական կազմակերպությունների հետ: Նշված ծրագրի շրջանակներում համագործակցության հուշագիր է կնքվել 7 ոչ պետական կազմակերպությունների հետ:

Միաժամանակ, պարզ չէ, թե սոցիալական իրավունքների եվրոպական կոմիտեի զեկույցում տեղ գտած 2014 թվականի աշխատանքի տեղավորվածների թվաքանակը` 2406 ցուցանիշը որտեղից է վերցված, քանի որ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի զբաղվածության պետական գործակալության «employment.am» կայք էջում նման ցուցանիշ չկա: Բացի այդ կայքում տեղադրված թվերը նախնական են, և ճշգրտվում են հաջորդ տարվա սկզբին` համաձայն վարչական վիճակագրական հաշվետվությունների:

 

ՀՈԴՎԱԾ 15.2. ԵՎ ՀՈԴՎԱԾ 15.3.

 

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` աշխատանքային օրենսդրության հիմնական սկզբունքներից է աշխատանքային հարաբերությունների կողմերի իրավահավասարությունը` անկախ նրանց սեռից, ռասսայից, ազգությունից, լեզվից, ծագումից, քաղաքացիությունից, սոցիալական դրությունից, դավանանքից, ամուսնական վիճակից և ընտանեկան դրությունից, տարիքից, համոզմունքներից կամ տեսակետներից, կուսակցություններին, արհեստակցական միություններին կամ հասարակական կազմակերպություններին անդամակցելուց, աշխատողի գործնական հատկանիշների հետ չկապված այլ հանգամանքներից:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը ՀՀ ազգային ժողովում քննարկվել է 2 ընթերցումով, 3-րդ ընթերցումով քննարկման ժամանակ քվորում չլինելու պատճառով (Հայաստանում Ազգային ժողովի ընտրությունների հետ կապված) նախագծի լսումը հետաձգվել է: Այն կրկին քննարկվելու է նորընտիր Ազգային ժողովի կողմից:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 20-րդ կետում, օրենքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունների թվում նշված է նաև խտրականությունը, որը հաշմանդամության պատճառով ցանկացած տարբերակումը, բացառումը կամ սահմանափակումն է (այդ թվում նաև` խելամիտ հարմարեցումների տրամադրման մերժումը), որի նպատակը կամ արդյունքը հանդիսանում է քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային կամ ցանկացած այլ ոլորտում նվազ բարենպաստ վերաբերմունքի դրսևորումը կամ մյուսների հետ հավասար հիմունքներով օրենքով սահմանված ցանկացած իրավունքի ճանաչման և (կամ) իրականացման արգելքը կամ ժխտումը:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 8-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված են հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման պետական քաղաքականության հետևյալ հիմնական սկզբունքները.

1) խտրականության արգելումը.

2) հաշմանդամություն ունեցող անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, հաշմանդամություն ունեցող անձի պատվի և արժանապատվության, մասնավոր և ընտանեկան կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի նկատմամբ հարգանքը.

3) հաշմանդամություն ունեցող անձանց` հասարակությունից մեկուսացման բացառումը և սոցիալական ներառումը.

4) հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ գոյություն ունեցող կարծրատիպերի և նախապաշարումների բացառումը.

5) հնարավորությունների հավասարությունը` անկախ հաշմանդամությունից օրենքի առաջ բոլորի հավասարությունը, հաշմանդամություն ունեցող անձանց` մյուսների հետ հավասար հիմունքներով իրենց իրավունքները և ազատություններն իրականացնելու, օրինական շահերը պաշտպանելու հնարավորություններ ունենալը:

Ինչ վերաբերվում է խտրականությունը բացառող օրենսդրությանը, ապա ներկայումս մշակման փուլում է գտնվում «Խտրականության մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը: ՀՀ կառավարության 2017 թվականի մայիսի 4-ի «Մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ռազմավարությունից բխող 2017-2019 թվականների գործողությունների ծրագիրը հաստատելու մասին» N 483-Ն որոշմամբ հաստատված միջոցառումների ցանկի 77 կետով նախատեսվում է «Ստեղծել օրենսդրական կառուցակարգեր ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված իրավահավասարության ապահովման համար», ինչը ենթադրում է մինչև 2017 թվականի չորրորդ եռամսյակ ՀՀ կառավարություն ներկայացնել իրավական ակտ` օրենքի առջև ընդհանուր հավասարության և խտրականության արգելքի ապահովման համար, իսկ 78 կետով նախատեսվում է մինչև 2018 թվականի երրորդ եռամսյակը ձևավորել ընդհանուր հավասարության ապահովման և խտրականության արգելքի անկախ և արդյունավետ մարմին:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ կետով սահմանվում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար ֆիզիկական միջավայրի, այդ թվում` շինությունների, տրանսպորտային միջոցների, սարքավորումների, համընդհանուր օգտագործման ապրանքների, ինչպես նաև տեղեկատվության և հաղորդակցության (այդ թվում` տեղեկատվական և հաղորդակցության տեխնոլոգիաների), այլ ծառայությունների հասանելիության և մատչելիության ապահովումը` որպես հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման պետական քաղաքականության հիմնական ուղղություն:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 23-րդ հոդված սահմանում է, որ հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ինչպես նաև հաշմանդամություն ունեցող անձանց որոշակի խմբերին, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում և կարգով, նրանց իրավունքների իրականացման ու պարտականությունների կատարման համար, կարող են սահմանվել առավել բարենպաստ պայմաններ, այդ թվում` մյուսների հետ համահավասար հնարավորություններ ապահովելու նպատակով: Սույն մասով սահմանված դեպքերը, ինչպես նաև այն բոլոր միջոցառումները (հատուկ միջոցառումներ), որոնք ուղղված են հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մյուսների հետ համահավասար հնարավորություններ ապահովելուն, չեն կարող դիտարկվել որպես խտրականություն, եթե դրանք համաչափ են, նպատակահարմար ու անհրաժեշտ` հետապնդվող իրավաչափ նպատակին հասնելու համար:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանվում է, որ հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման համակարգն ընդգրկում է պետության կողմից երաշխավորված տնտեսական, սոցիալական, առողջապահական, իրավական, կրթական, մշակութային, մարզական և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված այլ բնույթի միջոցառումներ:

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի հոդված 24-ը 1-ին և 2-րդ մասերով սահմանվում է, որ մատչելիությունը, որպես հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման նպատակով մատչելի պայմանների և հավասար հնարավորությունների ապահովման թիրախային ուղղություն, ներառում է ֆիզիկական միջավայրի մատչելիությունը և տեղեկատվության և հաղորդակցության, ներառյալ` տեղեկատվական ու հաղորդակցության տեխնոլոգիաների և համակարգերի մատչելիությունը:

Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, կազմակերպությունները` անկախ կազմակերպական-իրավական ձևից, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և պայմաններին համապատասխան, իրենց իրավասությունների շրջանակներում, հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար ապահովում են ֆիզիկական միջավայրի, տեղեկատվության և հաղորդակցության մատչելիությունը, այդ թվում` բնակելի, հասարակական, արտադրական և այլ գործառնական նշանակություն ունեցող շենքերի և շինությունների մատչելիության, տրանսպորտային համակարգից, տեղեկատվության և հաղորդակցության միջոցներից, հանգստի և ժամանցի վայրերից անարգել կերպով օգտվելու պայմանների ստեղծումը:

«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական ներառման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի 25-րդ հոդվածը սահմանում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար ֆիզիկական միջավայրի մատչելիությունն ապահովվող հետևյալ հիմնական գործընթացները.

1) ֆիզիկական միջավայրի մատչելիությունն ապահովող պահանջների, ինչպես նաև համընդհանուր դիզայնի պահանջների և չափանիշների մշակումը` հաշմանդամություն ունեցող անձանց հիմնահարցերով զբաղվող կազմակերպությունների մասնակցությամբ և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից դրանց հաստատումը,

2) ֆիզիկական միջավայրը նվազ կամ անմատչելի դարձնող միջավայրային արգելքների վերացումը,

3) հաշմանդամություն ունեցող անձանց հատուկ կարիքները բավարարելու համար և նրանց համար ֆիզիկական միջավայրի մատչելիությունն ապահովող` համընդհանուր դիզայնի հետազոտմանը, նախագծմանը և կատարելագործմանը միտված աշխատանքների իրականացումը և (կամ) դրանց խրախուսումն ու խթանումը,

4) տարածքային պլանավորման, շենքերի և շինությունների, տրանսպորտային համակարգի, ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցների նախագծման, մշակման, արտադրության և շահագործման ընթացքում համընդհանուր դիզայնի պահանջները հաշվի առնելը,

5) արդեն իսկ շահագործման հանձնված և համընդհանուր դիզայնի պահանջները չբավարարող շենքերի և շինությունների հնարավորինս հարմարեցումը հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, ընդ որում, համընդհանուր դիզայնի պահանջների լրիվ կամ մասնակի ապահովման անհնարինության դեպքում, պետք է ապահովվի օժանդակ հարմարանքների առկայությունը` հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար դրանք առավելագույնս օգտագործելի դարձնելու նպատակով,

6) հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար տրանսպորտային համակարգի և ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոցների հարմարեցման ծրագրի մշակումն ու իրականացումը, ընդ որում, ծրագրում առնվազն պետք է նախատեսվեն`

ա. համընդհանուր դիզայնի պահանջներին համապատասխան, իսկ դրա լրիվ կամ մասնակի ապահովման անհնարինության դեպքում` օժանդակ հարմարանքներով օդանավակայանների, ճոպանուղիների, երկաթուղու և մետրոպոլիտենի կայարանների, ավտոկայարանների, ավտոկայանների, կանգառների վերասարքավորման համար անհրաժեշտ միջոցառումները և դրանց իրականացման ժամկետները,

բ. Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, ավտոբուսային կանոնավոր փոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի ընտրության մրցույթի անցկացման կարգում, որպես մրցութային պայման, հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մատչելի ավտոբուսներով ապահովման պայմանի ամրագրումը,

գ. մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլներով ուղևորափոխադրումների կազմակերպման լիցենզավորման կարգով (իսկ անհրաժեշտության դեպքում` մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլներով ուղևորափոխադրումների կազմակերպման հետ կապված հարաբերությունները կարգավորող համապատասխան այլ իրավական ակտերով), մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլներով ուղևորափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի (բացառությամբ 1-3 մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլ ունեցող կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի) համար, որպես պարտադիր պահանջ, հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հարմարեցված մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլների նվազագույն քանակի ամրագրումը,

դ. հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մատչելի տրոլեյբուսներով ապահովման պայմանի ամրագրումը,

ե. հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար երթևեկության սահմանված գրաֆիկներով հատուկ երթուղիների կազմման համար իրականացվող միջոցառումները,

զ. հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար նախընտրելի և անհրաժեշտ վայրերում տրանսպորտային միջոցների կանգառների սահմանումը,

7) վերականգնողական անհատական ծրագրերին համապատասխան, հաշմանդամություն ունեցող անձանց սեփականության կամ օգտագործման իրավունքով պատկանող բնակելի տարածքների (շինությունների) սարքավորումը օժանդակ հարմարանքներով` բնակելի ֆոնդի ընթացիկ և կապիտալ վերանորոգման համար հատկացվող կամ օրենսդրությամբ չարգելված այլ միջոցների հաշվին:

2017 թվականի հունվարի 12-ին ընդունվել է «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական ներառման 2017-2021 թվականների համալիր ծրագրին և ծրագրի իրականացումն ապահովող միջոցառումների ցանկին հավանություն տալու մասին» ՀՀ կառավարության N 1 արձանագրային որոշումը (այսուհետ` Համալիր ծրագիր), որում հասարակական կյանքի հիմնական ուղղություններով սահմանվել են հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար սոցիալական ներառման համար հավասար պայմաններ ապահովող միջոցառումներ, ամրագրվել են դրանց թիրախային արդյունքները առաջիկա հինգ տարիների համար:

Համալիր ծրագրի N 2 հավելվածի 2.3.1 միջոցառման համաձայն նախատեսվում է հեռուստատեսությամբ եթեր արձակվող հեռուստահաղորդումների մատչելիության ապահովում` նախատեսված է, որ մինչև 2021 թվականը եթեր արձակվող հեռուստահաղորդումների առնվազն 25 տոկոսը պետք է ապահովված լինի սուրդոթարգմանությամբ և/կամ հայերեն լուսագրով: Հաշմանդամություն ունեցող անձանց տեղեկատվությունն ապահովելու նպատակով նույն ծրագրով նախատեսված է նաև պետական մարմինների պաշտոնական էլեկտրոնային կայք էջերի հասանելիության ապահովում տեսողության և լսողության խնդիրներով հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, ինչպես նաև 2.3.6 կետով նախատեսվում է մինչև 2020 թվականը ծառայություն մատուցող մարմիններում հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մատչելի ձևաչափով տեղեկատվություն ստանալու հնարավորության ապահովում` հատուկ տեսահաղորդակցման համակարգի ներդրման միջոցով:

2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ընդունվել է «Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքը, որտեղ սահմանվել է դրույթ կանոնավոր ուղևորափոխադրումներում հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հարմարեցված ավտոբուսներ ներգրավելու վերաբերյալ: Իրականացվում են նաև միջոցառումներ հանրապետությունում միասնական երթուղային ցանց ստեղծելու ուղղությամբ, որի օրենսդրական կարգավորումից և ձևավորումից հետո կազմակերպվող մրցույթներում կընդգրկվեն նաև հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարմարեցված տրանսպորտային միջոցներ:

Առաջին և երկրորդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձինք ունեն էլեկտրատրանսպորտից անվճար օգտվելու իրավունք:

Համալիր ծրագրով ամրագրվել է առաջիկա 5 տարիների ընթացքում միջքաղաքային, ներքաղաքային կանոնավոր ուղևորափոխադրումներ իրականացնող տրանսպորտային միջոցների մատչելիության ապահովում 25 տոկոսով և մայթերի, կանգառների, ավտոկայանատեղերի, ավտոկայանների, ավտոկայարանների հարմարեցում, հատուկ ձայնային ազդանշանների տեղադրում լուսացույցների վրա առնվազն 50 տոկոսով:

Համալիր ծրագրի N 2 հավելվածի 2.1.1 միջոցառման համաձայն նախատեսվում է շենքերում և շինություններում հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մատչելիությունն ապահովող շինարարական նորմերի վերանայում և արդիականացում, իսկ 2.1.2 միջոցառման համաձայն նախատեսվում է գոյություն ունեցող շենքերում և շինություններում հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար մատչելի պայմանների գնահատում և ըստ առաջնահերթությունների մատչելիության ապահովմանն ուղղված աշխատանքների իրականացում:

 

«Վավերացնում եմ»

Հայաստանի Հանրապետության

Նախագահ Ռ. Քոչարյան

8 սեպտեմբերի 2005 թ.

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ

 

11 օգոստոսի 2005 թվականի N 1384-Ն

 

ԱՄԵՆԱՄՅԱ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ԱՌԱՆՁԻՆ ԿԱՏԵԳՈՐԻԱՅԻ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ՑԱՆԿԸ, ԱՅԴ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴԻ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈԻՆԸ ԵՎ ՏՐԱՄԱԴՐՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ՍԱՀՄԱՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Սահմանել

ա) ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդի իրավունք ունեցող առանձին կատեգորիայի աշխատողների ցանկը և արձակուրդի նվազագույն տևողությունը` համաձայն N 1 հավելվածի.

բ) ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդի տրամադրման կարգը` համաձայն N 2 հավելվածի:

2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը և տարածվում է 2005 թվականի հունիսի 21-ից հետո ծագող հարաբերությունների վրա:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2005 ԹՎԱԿԱՆԻ ՕԳՈՍՏՈՍԻ 29-ԻՆ

 

Հավելված N 1

ՀՀ կառավարության

2005 թվականի օգոստոսի 11-ի

N 1384-Ն որոշման

 

ՑԱՆԿ

ԱՄԵՆԱՄՅԱ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ԱՌԱՆՁԻՆ ԿԱՏԵԳՈՐԻԱՅԻ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ԵՎ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴԻ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

 

._________________________________________________________________________.

|NN  |Մասնագիտությունը, բնագավառը                                   |աշխա-|

|    |                                                              |տան- |

|    |                                                              |քային|

|____|______________________________________________________________|_____|

|1   |                                2                             |  3  |

|____|______________________________________________________________|_____|

|1.  |Բժիշկներ                                                      |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|2.  |Ատամնաբույժներ                                                |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|3.  |Դեղագետներ և  դեղագործներ                                     |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|4.  |Բուժքույրեր                                                   |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|5.  |Բուժակներ                                                     |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|6.  |Տեխնիկ-քիմիկոսներ                                             |    2|

|____|______________________________________________________________|_____|

|7.  |Անասնաբույժներ                                                |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|8.  |Գնացքների, էլեկտրագնացքների և  լոկոմոտիվների վարորդներ        |    5|

|____|______________________________________________________________|_____|

|9.  |Մատենագետներ, արխիվագետներ, արխիվի ֆոնդապահներ, արխիվի        |    5|

|    |համակարգչային և  թվայնացնող սարքավորումների ապարատավարներ,    |     |

|    |լաբորատորիայի վերականգնողներ, կազմարարներ և  ախտահանողներ,    |     |

|    |արխիվի արխիվագիտական ստորաբաժանումների ղեկավարներ,            |     |

|    |փաստաթղթավարներ, պոլիգրաֆիական արտադրության, ստորգետնյա       |     |

|    |արխիվադարանների սպասարկման և  կինոարտադրության աշխատողներ ու  |     |

|    |հարակից մասնագիտությունների մասնագետներ                       |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|9.1.|Գրադարանավարներ` հնգօրյա աշխատանքային ռեժիմով աշխատող         |    5|

|____|______________________________________________________________|_____|

|9.2.|Գրադարանավարներ` վեցօրյա աշխատանքային ռեժիմով աշխատող         |    6|

|____|______________________________________________________________|_____|

|10. |Ինքնաթիռների օդաչուներ և  հարակից մասնագետներ                 |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|11. |Ավիակարգավարներ (դիսպետչերներ)                                |    9|

|____|______________________________________________________________|_____|

|12. |Ինքնաթիռների երթևեկության  անվտանգության տեխնիկներ            |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|13. |Մաքսային ծառայողներ                                           |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|14. |Հարկային ծառայողներ                                           |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|14.1|(14.1 կետն ուժը կորցրել է 09.09.10 N 1231-Ն)                  |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|15. |Քաղաքացիական ծառայողներ, համայնքային ծառայողներ               |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|15.1|Դիվանագիտական ծառայության պաշտոն զբաղեցնողներ                 |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|16. |Քաղաքական պաշտոն զբաղեցնողներ` բացառությամբ Հայաստանի         |    4|

|    |Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորների                  |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|17. |Հայեցողական և  քաղաքացիական պաշտոն զբաղեցնողներ և             |    4|

|    |քաղաքացիական աշխատանք կատարողներ                              |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|18. |Դատախազության աշխատողներ և  դատարանների աշխատակազմերի         |    4|

|    |մասնագետներ հատուկ քննչական ծառայության աշխատակազմի պետական   |     |

|    |ծառայողներ                                                    |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|19. |Լրագրողներ                                                    |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|20. |Հայինկասացիայի աշխատողներ                                     |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|21. |Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի և  բանկային        |    4|

|    |համակարգի աշխատողներ                                          |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|22. |ՈՒղեկցորդներ երկաթուղու վագոնի, օդանավերի և  նավերի           |    4|

|    |բորտուղեկցորդներ                                              |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|23. |Վագոնավարներ հասարակական տրանսպորտի                           |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|24. |Բանվորներ և  բեռնատար մեքենաների վարորդներ` զբաղված լեռնային, |    9|

|    |լեռնահիմնական, շինմոնտաժային և  շիննորոգման աշխատանքներում    |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|25. |Լեռնագործներ, բեռնատար մեքենաների վարորդներ և  բանվորներ այլ  |    9|

|    |մասնագիտությունների, ստորգետնյա և  բաց եղանակներով օգտակար    |     |

|    |հանածոների արդյունահանման, պայթեցնողներ, քարտաշներ, քար       |     |

|    |մշակողներ և  հարակից մասնագետներ                              |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|26. |Շինարար-տեղակայորդներ և  հարակից մասնագետներ                  |    5|

|____|______________________________________________________________|_____|

|27. |Բանվոր-հարդարողներ` զբաղված շինարարական և  շիննորոգման        |    5|

|    |աշխատանքներում և  հարակից մասնագետներ                         |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|28. |Ներկարարներ, բանվորներ շենքերի և  շինությունների              |    5|

|    |մակերևույթների  մաքրման և  հարակից մասնագետներ                |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|29. |Բանվորներ և  բեռնատար մեքենաների վարորդներ` զբաղված           |    9|

|    |հանքահորերի (հանքերի), բացահանքերի (կտրվածքների),             |     |

|    |մետրոպոլիտենների, թունելների և  հատուկ նշանակություն ունեցող  |     |

|    |ստորգետնյա կառույցների շինարարությունում                      |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|30. |Բանվորներ մետաղամշակման և  մեքենաշինական արդյունաբերության    |    5|

|____|______________________________________________________________|_____|

|31. |Կաղապարողներ, եռակցողներ, դարբիններ, գրտնակիչներ,             |    5|

|    |կառուցվածքային (կոնստրուկցիոն) մետաղի նախապատրաստողներ և      |     |

|    |հարակից նախապատրաստողներ, հարակից մասնագետներ                 |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|32. |Գործիքագործ-փականագործներ, հաստոցավարներ, կարգաբերողներ,      |    5|

|    |բանվորներ և  հարակից մասնագետներ                              |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|33. |Բանվորներ` զբաղված արծնապատմամբ, մետաղապատմամբ և  ներկմամբ    |    5|

|____|______________________________________________________________|_____|

|34. |Բանվորներ` զբաղված հղկանյութերի, սինթետիկ ալմաստների, գերկարծր|    9|

|    |նյութերի և  դրանցից պատրաստվող արտադրատեսակների և  բնական     |     |

|    |ալմաստների արտադրությունում                                   |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|35. |Բանվորներ գրահրատարակչական արտադրության                       |    4|

|____|______________________________________________________________|_____|

|36. |Եռակցողներ, էլեկտրագազաեռակցողներ, գազակտրողներ և             |    5|

|    |հարակից մասնագետներ                                           |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|37. |Վերամբարձ կռունկների մեքենավարներ (կռունկավար) և  հարակից     |    5|

|    |մասնագետներ                                                   |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|38. |Հավաքորդ-փականագործներ էլեկտրական, էլեկտրամեխանիկական և       |    5|

|    |ռադիոէլեկտրական սարքերի և  հարակից մասնագետներ                |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|39. |Օպերատորներ, ապարատավարներ և  մեքենավարներ քիմիական նյութերի  |    5|

|    |արտադրության սարքավորանքի, նորոգող փականագործներ և            |     |

|    |էլեկտրափականագործներ կայանքների, կաթսայական, սարբինային և     |     |

|    |շոգետուրբինային սարքավորումների, պոմպակայանի, էներգաբլոկի,    |     |

|    |էլեկտրակայանների և  ցանցերի, ռադարային համալիրի, մայրուղային  |     |

|    |ռադիոլոկացիոն համակարգի և  հարակից մասնագետներ                |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|40. |Օդային գծերում վերնային աշխատանքներով զբաղված վերանորոգող և   |    5|

|    |էլեկտրացանցերում մալուխների նորոգման ու մալուխային գծերի վրա  |     |

|    |կապարային կցորդիչներ տեղադրող էլեկտրամոնտյոր-փականագործներ    |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|41. |Հիմնային և  թթվային մարտկոցներ լիցքավորող ու սպասարկող        |    5|

|    |աշխատողներ                                                    |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|42. |Ծովի մակերևույթից  2000 մետրից ավելի բարձրության վրա          |    5|

|    |աշխատանքներ կատարող ճարտարագիտական-տեխնիկական աշխատողներ      |     |

|_________________________________________________________________________|

|Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի աշխատողներ                               |

|(Բաժինն ուժը կորցրել է 09.09.10 N 1231-Ն)                                |

|_________________________________________________________________________|

|43. |Զինվորական ծառայությունից սահմանված կարգով արձակված կամ       |     |

|    |զինվորական պաշտոնի կրճատման հետևանքով  քաղաքացիական հատուկ    |     |

|    |ծառայության պաշտոնում նշանակված քաղաքացիական ծառայողներ`      |     |

|    |1) մինչև  15 տարի զինվորական ծառայության ստաժի դեպքում        |    4|

|    |2) 15-25 տարվա զինվորական ծառայության ստաժի դեպքում           |    6|

|    |3) 25 և  ավելի տարվա զինվորական ծառայության ստաժի դեպքում     |    9|

|____|______________________________________________________________|_____|

|44. |Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի աշխատողներ, ովքեր իրականացնում|    5|

|    |են ստորև  նշված աշխատանքները`                                 |     |

|    | 1) ատոմային էլեկտրակայանների կաթսայատան, տուրբինային (ոչ     |     |

|    |ռադիոակտիվ շոգիով աշխատող տուրբիններ), նավթային տնտեսության   |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) էլեկտրաէներգետիկական           |     |

|    |սարքավորումների և  ավտոմատիկայի սպասարկում.                   |     |

|    | 2) քիմիական ռեագենտների` ձեռքով պատրաստում և  լցավորում,     |     |

|    |ատոմային էլեկտրակայանների կոնտուրների սնում, կաթսաների,       |     |

|    |ջերմային ցանցերի ու գոլորշիչների սնման համար ջրի քիմիական     |     |

|    |մաքրման և  աղազրկման գործընթացի վարում, զտիչների վերականգնում`|     |

|    |թթուներով, աղերով ու ալկալիներով, քլորակրի լուծույթի          |     |

|    |պատրաստում և  դոզավորում ու ցայտավազաններում և  հովացման      |     |

|    |համակարգերի ջրի քլորացում.                                    |     |

|    | 3) կաթսայատան տուրբինային (ոչ ռադիոակտիվ գոլորշիով աշխատող), |     |

|    |վառելիքի մատուցման արտադրամասերում (տեղամասերում) չափման,     |     |

|    |հսկման և  կառավարման համակարգերի միջոցների (ավտոմատ սարքեր,   |     |

|    |կարգավորիչներ, տեխնոլոգիական պաշտպանության սարքեր,            |     |

|    |արգելափակոցներ, ազդանշանային համակարգեր և  այլն) սպասարկում.  |     |

|    | 4) ատոմային էլեկտրակայաններում նավթի ընդունում և  վերամղում. |     |

|    | 5) կաթսայատան, տուրբինային (ոչ ռադիոակտիվ գոլորշիով աշխատող) |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) շրջայցերի միջոցով ջերմային     |     |

|    |սխեմաներում փոխարկում, գործող սարքավորումների հսկում.         |     |

|    | 6) կաթսայատան, տուրբինային (ոչ ռադիոակտիվ գոլորշիով աշխատող) |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) կամրջաձև  ամբարձիչների վարում. |     |

|    | 7) սառը վիճակում կաթսաների մաքրում.                          |     |

|    | 8) տաք վիճակում կաթսաների որմնապատում.                       |     |

|    | 9) ատոմային էլեկտրակայաններում ստորգետնյա ջերմահաղորդիչների  |     |

|    |ջերմային ցանցերի կառուցվածքների և  ջերմավորման մուտքերի       |     |

|    |սպասարկում.                                                   |     |

|    | 10) փակ շինություններում տեղադրված դիզելային ու լոկոմոբիլային|     |

|    |էլեկտրակայանների սպասարկում և  նորոգում.                      |     |

|    | 11) ատոմային էլեկտրակայաններում ջերմատար և  ջերմային ցանցերի |     |

|    |կառուցվածքների նորոգում.                                      |     |

|    | 12) ատոմային էլեկտրակայանների ջերմային ցանցերում կաթսաների և |     |

|    |ջերմատարների ջերմամեկուսման համար երեսապատում.                |     |

|    | 13) կաթսայատան տուրբինային արտադրամասերում (տեղամասերում),   |     |

|    |նավթային տնտեսություններում, թունելներում և  ատոմային         |     |

|    |էլեկտրակայանների ջերմաֆիկացման խցերում գործող                 |     |

|    |էլեկտրաէներգետիկական սարքավորումների ավտոմատիկայի չափման      |     |

|    |միջոցների, ռելեական պաշտպանության ու ավտոմատիկայի նորոգում և  |     |

|    |կարգաբերում.                                                  |     |

|    | 14) ատոմային էլեկտրակայանների (ոչ ռադիոակտիվ գոլորշիով       |     |

|    |աշխատող տուրբինի) էլեկտրական սարքավորումների, 220 կվ և  բարձր |     |

|    |լարման էլեկտրական ցանցերի ու բաց բաշխիչ սարքերի փորձարկում և  |     |

|    |պարամետրերի չափագրում.                                        |     |

|    | 15) ոչ հոսանքատար մասերում առանց լարման հանման օդային գծերի  |     |

|    |սպասարկում և  նորոգում.                                       |     |

|    | 16) փայտանյութի հականեխման աշխատանքներ.                      |     |

|    | 17) օդային գծերի և  էլեկտրաենթակայանների սարքավորումների     |     |

|    |նորոգման ժամանակ վերնաշխատանքներ.                             |     |

|    | 18) ատոմակայանների տուրբինային արտադրամասերում (տեղամասերում)|     |

|    |մաքրման, շինարարական և  վերանորոգման աշխատանքներ.             |     |

|____|______________________________________________________________|_____|

|45. |Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի աշխատողներ, ովքեր իրականացնում|     |

|    |են ստորև  նշված աշխատանքները`                                 |     |

|    | 1) ռեակտորային, տուրբինային (ռադիոակտիվ շոգիով աշխատող       |     |

|    |տուրբիններ), ռեակտորատուրբինային հատուկ ջրամաքրման            |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) կամրջային ամբարձիչների վարում. |     |

|    | 2) ռադիոակտիվ նյութեր պարունակող ապրանքների նմուշառում և     |     |

|    |դրանց վերլուծություն.                                         |     |

|    | 3) ռադիոակտիվ գոլորշիով աշխատող ջերմացանցային, բոյլերային    |     |

|    |սարքավորումների սպասարկում.                                   |     |

|    | 4) ատոմակայանների հիմնական (առաջին) հաղորդաշղթայի արտադրական |     |

|    |շինությունների մաքրում.                                       |     |

|    | 5) ռեակտորային, տուրբինային, ռեակտորատուրբինային, քիմիական   |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) էլեկտրաէներգետիկական           |     |

|    |սարքավորումների և  հիմնական (առաջին) հաղորդաշղթայի օժանդակ    |     |

|    |համակարգերի սպասարկում.                                       |     |

|    | 6) ատոմակայանի հիմնական (առաջին) հաղորդաշղթայի շենքերում     |     |

|    |գտնվող ջրամաքրման և  գազամաքրման, օդափոխման, տաք և  սառն      |     |

|    |օդամատակարարման համակարգերի ու շինությունների սպասարկում.     |     |

|    | 7) ռեակտորային արտադրամասերում (տեղամասերում)  միջուկային    |     |

|    |վառելիքի և  մյուս նյութերի, ապրանքների փոխաբեռնման,           |     |

|    |տրանսպորտատեխնոլոգիական սարքավորումների սպասարկում և          |     |

|    |նորոգում.                                                     |     |

|    | 8) ռեակտորային, տուրբինային (ռադիոակտիվ շոգիով աշխատող       |     |

|    |տուրբիններ), ռեակտորատուրբինային հատուկ ջրամաքրման            |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) չափման միջոցների հսկման և      |     |

|    |կառավարման (ավտոմատ սարքավորումներ, կարգավորիչներ,            |     |

|    |տեխնոլոգիական պաշտպանության, արգելափակման, ազդանշանային և  այլ|     |

|    |սարքվածքներ) սպասարկում.                                      |     |

|    | 9) տուրբինային, ռեակտորային վառելիքի մատուցման               |     |

|    |արտադրամասերում (տեղամասերում) ռեակտորային տուրբինային        |     |

|    |(ռադիոակտիվ շոգիով աշխատող) գործող էլեկտրաէներգետիկական       |     |

|    |սարքավորումների, ավտոմատիկայի և  չափման միջոցների, ռելեական   |     |

|    |պաշտպանության և  ավտոմատիկայի նորոգում ու կարգաբերում.        |     |

|    | 10) ռադիոակտիվ նյութերով աղտոտված սարքավորումների նորոգում,  |     |

|    |նյութերի և  մասերի մշակում.                                   |     |

|    | 11) ռադիոակտիվ նյութերով աղտոտված գործիքների,                |     |

|    |սարքավորումների, նյութերի և  մասերի ընդունում-հանձնում.       |     |

|    | 12) ռադիոակտիվ նյութերով աղտոտված սարքավորումների ու         |     |

|    |շինությունների ապաակտիվացում, հատուկ արտահագուստի, կոշիկի և   |     |

|    |այլ անհրաժեշտ պաշտպանության միջոցների ընդունում ու մշակում.   |     |

|    | 13) ատոմակայանի հիմնական (առաջին) հաղորդաշղթայի շենքում      |     |

|    |ռադիացիոն դոզիմետրական հսկողության իրականացում.               |     |

|    | 14) ռադիոակտիվ մնացորդների հավաքում, տեղափոխում, վերամշակում |     |

|    |և  թաղում.                                                    |     |

|    | 15) ատոմակայանի հիմնական (առաջին) հաղորդաշղթայի շենքում      |     |

|    |իրականացվող նորոգման շինարարական աշխատանքներ.                 |     |

|    | 16) տաք վիճակում կաթսաների մաքրում.                          |     |

|    | 17) ենթակայանների, օդային էլեկտրահաղորդման գծերի ու          |     |

|    |էլեկտրասարքավորումների` լարման տակ գտնվող հոսանքատար          |     |

|    |մասերի սպասարկում և  նորոգում                                 |     |

._________________________________________________________________________.

 

Հավելված N 2

ՀՀ կառավարության

2005 թվականի օգոստոսի 11-ի

N 1384-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

ԱՄԵՆԱՄՅԱ ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴԻ ՏՐԱՄԱԴՐՄԱՆ

 

1. Սույն կարգով սահմանվում է ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդի իրավունք ունեցող առանձին կատեգորիայի աշխատողների արձակուրդի տրամադրման կարգը:

2. Ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը տրամադրվում է յուրաքանչյուր աշխատանքային տարվա համար` տվյալ տարում:

3. Ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը, կողմերի համաձայնությամբ, կարող է միացվել ամենամյա նվազագույն արձակուրդին կամ տրամադրվել առանձին:

4. Աշխատանքի առաջին տարվա համար ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը տրամադրվում է տվյալ կազմակերպությունում անընդմեջ աշխատանքի 6 ամիսը լրանալուց հետո: Երկրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ աշխատանքային տարվա համար ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը տրամադրվում է աշխատանքային տարվա ցանկացած ժամանակ` ամենամյա արձակուրդի տրամադրման հերթականությանը համապատասխան: Հերթականության կարգը սահմանվում է կոլեկտիվ պայմանագրով, իսկ նման պայմանագրի բացակայության դեպքում` կողմերի համաձայնությամբ:

5. Մինչև տվյալ կազմակերպությունում անընդմեջ աշխատանքի 6 ամիսը լրանալը աշխատողի խնդրանքով ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդ տրամադրվում է`

ա) կանանց հղիության ու ծննդաբերության արձակուրդից առաջ կամ հետո,

բ) կոլեկտիվ պայմանագրով նախատեսված այլ դեպքերում:

6. Տվյալ կազմակերպությունում անընդմեջ աշխատանքի 6 ամիսը լրանալուց հետո ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդի ժամանակի ընտրության իրավունք ունեն`

ա) մինչև 18 տարեկան աշխատողները.

բ) հղի կանայք և մինչև 14 տարեկան երեխա խնամող աշխատողները:

7. Տղամարդկանց ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդն իրենց ցանկությամբ տրամադրվում է կնոջ հղիության ու ծննդաբերության արձակուրդի ժամանակահատվածում:

8. Առանց աշխատանքից կտրվելու սովորող աշխատողների ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդն իրենց ցանկությամբ տրամադրվում է` քննություններին, ստուգարքներին, դիպլոմային աշխատանքներին նախապատրաստման, լաբորատոր աշխատանքների կատարման ժամկետներին համապատասխան:

9. Հիվանդին կամ հաշմանդամին տանը խնամող աշխատողին, ինչպես նաև քրոնիկ հիվանդությամբ տառապող այն աշխատողին, որի հիվանդության սրացումը կախված է մթնոլորտային պայմաններից, ամենամյա լրացուցիչ արձակուրդը բժշկական եզրակացության հիման վրա տրամադրվում է նրանց նախընտրած ժամանակ:

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
11.01.2018
N 1
Արձանագրային որոշում