ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱ ...

 

110.0271.190511

ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ

                                      «19»        05            2011 Թ.

                                        ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ 11011233

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ ՀՐԱՄԱՆ

 

1 ապրիլի 2011 թվականի N 271-Ն

 

i

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հիմք ընդունելով «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ենթակետը և ՀՀ կառավարության 2005 թ. ապրիլի 14-ի «Բարձրագույն մասնագիտական և հետբուհական կրթության պետական կրթական չափորոշիչների ձևավորման և հաստատման կարգը հաստատելու մասին» N 449-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 9-րդ կետը.

 

ՀՐԱՄԱՅՈՒՄ ԵՄ`

 

1. Հաստատել բարձրագույն մասնագիտական կրթության բակալավրի որակավորման պետական կրթական չափորոշիչները` համաձայն հավելվածի:

2. ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության աշխատակազմի բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության վարչությանը (պետ` Ռ. Սուքիասյան) և իրավաբանական վարչությանը (պետ` Մ. Գրիգորյան), սահմանված կարգով սույն չափորոշիչները ներկայացնել ՀՀ արդարադատության նախարարություն` պետական գրանցման:

3. Սույն հրամանի կատարման հսկողությունը հանձնարարել ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ Ա. Ավետիսյանին:

 

Հավելված

ՀՀ կրթության և

գիտության նախարարի

01.04.2011 թ.

N 271-Ն հրամանի

 

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉ

 

Մասնագիտությունը` 080600 ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ) _____________________________________________

դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I. 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությունը (դասիչ`080600) հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1038-ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` Ճարտարագիտության բակալավր:

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել ճարտարագետ-տնտեսագետի պաշտոններ հեռահաղորդակցության, կապի բնագավառի արտադրական և գիտահետազոտական կազմակերպություններում:

 

4. Շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությունն անմիջապես առնչվում է կապի, հեռահաղորդակցության բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությանը, որն ուղղված է հեռահաղորդակցության և կապի, արդյունաբերական և այլ բնույթի կազմակերպությունների կապի ստորաբաժանումների, նշված ոլորտի նախագծային և գիտահետազոտական ինստիտուտների, պետական և տեղական կառավարման մարմինների`

1) աշխատանքների պլանավորմանը և կազմակերպմանը,

2) հաշվապահական հաշվառմանը,

3) տնտեսական գործունեության վերլուծությանը,

4) ռազմավարական, մարտավարական, մարքեթինգային, ֆինանսական կառավարմանը,

5) ինչպես նաև զարգացմանն ուղղված խնդիրների առաջադրմանը, մշակմանը և լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) հեռահաղորդակցության կազմակերպությունները` էլեկտրոկապ, փոստային կապ, ինտերնետային կապ, արբանյակային կապ, օպտիկական կապ, հեռագրային կապ, տեղային կապ, ռադիոկապ, հեռախոսային` ֆիքսված և շարժական կապեր,

2) հեռուստատեսություններ` տեղային, հանրապետական և միջազգային, կաբելային ու արբանյակային,

3) կազմակերպությունների կապի և հեռահաղորդակցության միավորումներ,

4) ուսումնական հաստատություններ,

5) նախագծային կազմակերպությունները,

6) գիտահետազոտական կազմակերպությունները,

7) բանկային, հարկային և մաքսային համակարգերը,

8) ֆինանսական ինստիտուտները,

9) պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները:

 

6.Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) արտադրական (սերվիսային)-տնտեսական,

2) պլանային-տնտեսագիտական,

3) կազմակերպչական-կառավարչական,

4) սոցիալ-տնտեսական,

5) ֆինանսական,

6) գիտահետազոտական,

7) մարքեթինգային,

8) հաշվապահական հաշվառման,

9) նախագծային-ներդրումային,

10) արտաքին տնտեսական,

11) ձեռնարկատիրական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

1) մասնագիտական գործունեության`

ա. վերլուծել կազմակերպության արտադրատնտեսական գործունեության արդյունքները, կատարել ճիշտ եզրակացություններ, մշակել կոնկրետ միջոցառումների պլան` տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար:

բ. այս նպատակով մասնակցություն տեխնիկատնտեսական մշակումներին, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը, տեխնիկատնտեսական հաշվարկների կատարում:

2) փորձարարական-հետազոտական գործունեության`

ա. մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը` համակարգչային նոր տեխնոլոգիաների կիրառմամբ,

բ. կազմակերպության կամ ստորաբաժանման արդյունավետ կառավարմանն ուղղված նոր մեթոդների ու մոդելների մշակում և կիրառում,

3) կազմակերպական-կառավարչական գործունեության`

ա. կապի ծառայության որակի կառավարում,

բ. մարդկային ռեսուրսների կառավարում,

գ. մարքեթինգային կառավարում,

դ. արտաքին տնտեսական կապերի կառավարում,

ե. արտադրության պլանավորում, կազմակերպում և վերահսկում,

զ. ֆինասա-հաշվարկային գործունեության կազմակերպում:

 

8.Որակավորման պահանջները.

 

1) Մասնագիտական խնդիրները լուծելու նպատակով Ճարտարագիտության բակալավրը կատարում է հետևյալ գործառնությունները`

ա. ընթացիկ պլանային տնտեսագիտական աշխատանքներ, կանխատեսում և պլանավորում է կազմակերպության զարգացումը, որոշում արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները,

բ. իրականացնում է նոր օբյեկտների և նախագծերի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման հաշվարկներ, որոշում տեխնիկայի ներդրման տնտեսական արդյունավետությունը,

գ. օգտագործում է տնտեսագիտական-մաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները, ժամանակակից տեխնիկական միջոցները,

դ. անցկացնում գիտական հետազոտություններ և վերլուծում ստացված արդյունքները,

ե. ինքնուրույն ընդունում արտադրության կազմակերպման և կառավարման վերաբերյալ որոշումներ,

զ. մասնակցում է կապի և հեռահաղորդակցության ոլոտի մասնագիտական խնդիրների առաջադրմանը, ծրագրերի կազմմանը և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

է. կազմակերպում է նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

ը. մասնակցում է ոլորտի գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

թ. ուսումնասիրում է տնտեսագիտությանն առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթ է բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ժ. օգտվում է կառավարման ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

ժա. կազմակերպում է իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

 

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է իմանա`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերը, որոշումները, կարգադրությունները, նախագծման ու մշակման մեթոդական և նորմատիվային նյութերը,

բ. գործող չափորոշիչները, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, տեխնոլոգիաները, դրանց շահագործման կարգացույցները,

գ. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդները և միջոցները,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների որակի վերլուծության մեթոդները,

ե. հաշվողական տեխնիկայի, կոմունիկացիաների և կապի ժամանակակից միջոցները,

զ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակները,

է. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

ը. աշխատանքի պաշտպանության, շրջակա միջավայրի պաշտպանության նորմերը և կանոնները:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած Ճարտարագիտության բակալավրը կարող է կրթությունը շարունակել`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով»

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ              |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                |  240 |

|_____|________________________________________________________|______|

|Դասիչ|Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները      |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ  |  40  |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|                  Հայոց պատմություն                     |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեություն` որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման   պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական|      |

|     |հոսանքները: Ազատագրական խմբակներն ու                    |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |և  քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային   |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության և  կայացման ներքին և  արտաքին     |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|              Հայոց լեզու և  հայ գրականություն          |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն» դասընթացի նպատակն է  |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար: Հայոց լեզվի |      |

|     |գործնական պարապմունքներն ուղղված են ուսանողների         |      |

|     |գործնական հմտությունների զարգացմանը` գործնական          |      |

|     |գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր կազմելու,     |      |

|     |ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու, տերմիններ      |      |

|     |գործածելու, մասնագիտական գրականություն խմբագրելու       |      |

|     |նպատակով:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|                     Ռուսաց լեզու                       |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր       |      |

|     |գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա,       |      |

|     |ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն: |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|                       Օտար լեզու                       |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |դպրոց-հետբուհական ուսուցում և  համակարգի օղակներից մեկը |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր|      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|                Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,            |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի  |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը: |      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:     |      |

|     |Մարդկության ապագան:                                     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ: Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության       |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը: Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:     |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|                   Իրավագիտություն                      |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը: Հայաստանի Հանրապետության     |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը: Իրավախախտումը  |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում: Իրավական պետություն. քաղաքացիական    |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում: Ժառանգական   |      |

|     |իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան հարաբերություններ:          |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները: Պատասխանատվությունը ըստ         |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները: Պետական      |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|                  Քաղաքագիտություն                      |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները: Քաղաքականության դերն ու   |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում: Քաղաքականության|      |

|     |սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական ուսմունքների         |      |

|     |պատմությունը:                                           |      |

|     |Հայկական քաղաքական սովորույթները, ակունքները, սոցիալ    |      |

|     |մշակութային հիմնավորումները, պատմական դինամիկա:         |      |

|     |Ժամանակակից քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական       |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում: Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: |      |

|     |Քաղաքական իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական   |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները: Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման    |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|                  Տնտեսագիտություն                      |   8  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան, աշխարհի տնտեսական ճանաչողության|      |

|     |և  ուսումնասիրության մեթոդները, հասարակական             |      |

|     |պահանջմունքներն տնտեսական ռեսուսները, հասարակության     |      |

|     |արտադրական հնարավորությունների սահմանները, տնտեսության  |      |

|     |շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ շրջանակները,        |      |

|     |արդյունքների և  եկամուտների շրջապտույտը, պահանջարկի ու  |      |

|     |առաջարկի շուկայական ուժերը, գների կազմավորման մեխանիզմը,|      |

|     |պահանջարկի ու առաջարկի էլաստիկությունը, պետության       |      |

|     |տնտեսական դերը, անկատար և  կատարյալ մրցակցություն,      |      |

|     |ազգային տնտեսություն, մակրոտնտեսական ցուցանիշները,      |      |

|     |գործազրկության բնական մակարդակը, ինֆլյացիա, պատճառներ և |      |

|     |ծախքեր, տնտեսական ցիկլեր: Ամբողջական պահանջարկ ու       |      |

|     |ամբողջական առաջարկ, զբաղվածության դասական և  քեյնսյան   |      |

|     |տեսությունների, գանձարանային քաղաքականություն, փող և    |      |

|     |բանկային գործ, դրամավարկային համակարգ, պետական բյուջե և |      |

|     |պետական պարտք, հարկեր և  դրանց ֆունկցիաները, տնտեսական  |      |

|     |աճ, վճարային հաշվեկշիռ, գլոբալացում, տնտեսագիտության    |      |

|     |տեսության մեջ մարդու մոդելը:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|                   Ֆիզիկական կուլտուրա                  |      |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ: Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները» ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր: Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում  |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|        Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն          |   2  |

|     |Տնտեսագիտական դպրոցները` մերկանտիլիստներ, ֆիզիոկրատներ, |      |

|     |դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, մարժինալիզմ,  |      |

|     |կեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական              |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքենսյականություն, նեոլիբերալիզմ և  հայ տնտեսական     |      |

|     |փիլիսոփայությունը:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲ  |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |  43  |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|                    Մաթեմատիկա                          |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր:   |      |

|     |Օպերացիոն հաշիվ: Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային   |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ: Հավանականությունների    |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|                        Ֆիզիկա                          |   6  |

|     |Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները: Նյութական կետի |      |

|     |կինեմատիկա: Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները:      |      |

|     |Նյութական կետի դինամիկա: Նյուտոնի օրենքները: Նյութական  |      |

|     |կետերի համակարգ, նրա դինամիկան: Պահպանման օրենքները:    |      |

|     |Համակարգի ազատության աստիճանների թիվը: Պինդ մարմնի      |      |

|     |կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը: Գալիլեյի            |      |

|     |հարաբերականության սկզբունքը: Հարաբերականության հատուկ   |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը: Իդեալական և  իրական գազեր,           |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը:                |      |

|     |Ջերմադինամիկայի առաջին օրենքը: Աշխատանքը                |      |

|     |ջերմադինամիկայում, իդեալական գազի աշխատանքը տարբեր      |      |

|     |իզոպրոցեսներում: Մոլեկուլների ազատության աստիճանների    |      |

|     |թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի հավասարումը: Ջերմունակություն,    |      |

|     |նրա կապը նյութի քվանտային հատկությունների հետ: Ոչ       |      |

|     |հավասարակշիռ պրոցեսներ: Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը: |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը: Էլեկտրասատատիկ դաշտը, նրա            |      |

|     |պոտենցիալային բնույթը և  նրան բնորոշող մեծությունները:  |      |

|     |Էլեկտրական դիպոլ: Էլեկտրասատատիկ դաշտը նյութում,        |      |

|     |բևեռացման  մեխանիզմները: Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրասատատիկ |      |

|     |դաշտի էներգիան: Հաղորդականության էլեկտրոնային           |      |

|     |տեսություն: Օհմի օրենքը շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար,|      |

|     |էլեկտրաշարժ ուժ: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական դաշտ,   |      |

|     |նրան բնորոշող մեծությունները: Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: |      |

|     |Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի էֆեկտը: Գաուսի թեորեմը և  |      |

|     |շրջապտույտի թեորեմը մագնիսական դաշտի ինդոկցիայի համար:  |      |

|     |Նյութի մագնիսական հատկությունները: Ինդուկտիվություն:    |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիան: Փոփոխական դաշտեր և           |      |

|     |անընդհատության հավասարում: Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա, |      |

|     |ինքնինդուկցիա: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները   |      |

|     |դիֆերենցիալ և  ինտեգրալային տեսքով: Տատանումներ, նրանց  |      |

|     |առաջացման պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր:|      |

|     |Մարող և  ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական  |      |

|     |ալիքներ: Խմբային արագություն: Էլեկտրամագնիսական ալիքներ,|      |

|     |նրանց սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և      |      |

|     |էներգիայի հոսքը: Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն:          |      |

|     |Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, դիֆրակցիա: Լույսի          |      |

|     |դիսպերսիայի դասական տեսությունը: Ջերմային ճառագայթում,  |      |

|     |Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման օրենքը: Պլանկի քվանտային   |      |

|     |վարկածը և  Պլանկի բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և  Կոմպտոնի     |      |

|     |երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը ըստ քվանտային տեսության:  |      |

|     |Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները, դը-Բրոյլի     |      |

|     |վարկածը: Շրյոդինգերի հավասարումը, ալիքային ֆունկցիան,   |      |

|     |նրա ֆիզիկական իմաստը: Ատոմի կառուցվածքը և  ճառագայթման  |      |

|     |սպեկտրը: Շրյոդինգերի հավասարման լուծումը պարզագույն     |      |

|     |համակարգերի համար: Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան և  նրա    |      |

|     |կիրառությունները:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|                         Քիմիա                          |   3  |

|     |Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:          |      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը: Քիմիական կապ |      |

|     |և  մոլեկուլի կառույցը: Ջերմաքիմիա: Քիմիական կինետիկա և  |      |

|     |հավասարակշռություն: Քիմիական ռեակցիաների ուղղության վրա |      |

|     |ազդող գործոնները: Լուծույթներ: Էլեկտրոլիտների           |      |

|     |լուծույթներ: Օքսիդացման-վերականգնման ռեակցիաններ:       |      |

|     |Էլեկտրաքիմիա: Ջրի քիմիան: Մետաղների ընդհանուր           |      |

|     |հատկությունները: Պարբերական համակարգի S-տարրեր:         |      |

|     |Պարբերական համակարգի P-տարրեր: Պարբերական համակարգի     |      |

|     |d-տարրեր: Գաղափար բարձրամոլեկուլային միացությունների    |      |

|     |մասին:                                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|                     Ինֆորմատիկա                        |  12  |

|     |Ինֆորմատիկայի հիմնական հասկացությունները, համակարգչի    |      |

|     |կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքը, Windows օպերացիոն   |      |

|     |համակարգ, ալգորիթմի սահմանումը և  ներկայացման           |      |

|     |եղանակները, գծային, ճյուղավորված և  ցիկլային            |      |

|     |ալգորիթմների կառուցումը, Turbo-Pascal լեզվի հիմնական    |      |

|     |հասկացությունները, Pascal ծրագրի կառուցվածքը, տիպային   |      |

|     |ծրագրերի կազմակերպում, միաչափ և  երկչափ զանգվածների     |      |

|     |մշակում: Այն ներառում է նաև  Turbo-Pascal լեզվում       |      |

|     |կիրառելի տվյալների հնարավոր տիպերի ուսումնասիրությունը, |      |

|     |ենթածրագրերի, տողային տիպի փոփոխականների, գրառումների և |      |

|     |ֆայլերի միջոցով իրականացվող աշխատանքը: Նախատեսվում է    |      |

|     |նաև  առավել բարդ խնդիրների ալգորիթմների կառուցման       |      |

|     |մեխանիզմների ուսումնասիրություն:                        |      |

|     |Գործնական պարապմունքներին նախատեսվում է կազմել վերը     |      |

|     |թվարկած թեմաներին վերաբերող խնդիրների լուծման ծրագրերը, |      |

|     |իսկ լաբորատոր պարապմունքներին` դրանց կարգաբերումը և     |      |

|     |իրականացումը համակարգչի վրա: Այս մոդուլում մեծ տեղ է    |      |

|     |հատկացված MS Word տեքստային խմբագրիչի ուսումնասիրմանը:  |      |

|     |Առարկայի նպատակն է նաև  տեքստային և  գրաֆիկական         |      |

|     |ռեժիմներում Էկրանի ղեկավարումը, ստեղնաշարի, տպող սարքի  |      |

|     |և  ձայնային ներքին սարքավորման ղեկավարում ծրագրավորման  |      |

|     |միջավայրից: Մոդուլը ներառում է նաև  հետևյալ  բաժինները. |      |

|     |համակարգչային ցանցեր, ինտերնետ, էլեկտրոնային փոստ,      |      |

|     |վիրուսներ և  հակավիրուսային ծրագրեր: Կարևոր  տեղ է      |      |

|     |հատկացված նաև  Excel էլեկտրոնային աղյուսակի             |      |

|     |ուսումնասիրմանը. նախատեսվում է հաշվարկային աղյուսակների |      |

|     |ստեղծում, խմբագրում և  արտածում, մաթեմատիկական և        |      |

|     |տրամաբանական ֆունկցիաների ու բանաձևերի  կիրառում,       |      |

|     |էլեկտրոնային աղյուսակով խնդիրների լուծում, գծապատկերների|      |

|     |և  գրաֆիկների ստեղծում:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|                     Բնապահպանություն                   |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական ֆակտորները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը         |      |

|     |բնության մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:               |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն արտադրության կազմակերպումը:|      |

|     |Շրջակա միջավայրի աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և   |      |

|     |հանքավայրերի շահագործման աշխատանքների դեպքում և         |      |

|     |միջավայրի պաշտպանության միջոցները:                      |      |

|     |Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր մետալուրգիայի |      |

|     |արտադրություններում, վերահսկումը, պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները: Շրջակա միջավայրի վիճակի հսկողությունը,       |      |

|     |ռացիոնալ բնօգտագործում: Բնօգտագործման կառավարման        |      |

|     |կազմակերպա-իրավական հիմքերը:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՃ   |              Ընդհանուր ճարտարագիտական առարկաներ        |  26  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|                  Համակարգչային գրաֆիկա                 |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը աֆինական                |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր: Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին)  |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ: Միացումներ, հավաքման  |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|            Կենսագործունեության անվտանգություն          |   3  |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը: Կենսագործունեության             |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից: Պաշտպանություն անբարենպաստ |      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործունեությունից: Պաշտպանություն իոնացնող           |      |

|     |ճառագայթների ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական  |      |

|     |հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և     |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից,              |      |

|     |արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի և  պահպանմանը ներկայացվող                   |      |

|     |կենսագործունեության պահանջները: Պաշտպանություն          |      |

|     |հրդեհներից:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|               Քաղաքացիական պաշտպանության և             |   2  |

|     |արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր                       |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակի սահմանումը, առաջացման հաճախականության|      |

|     |ավելացման հավանականությունը և  հետևանքները:  Խաղաղ կամ  |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած իրավիճակների        |      |

|     |դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման              |      |

|     |միջոցառումները:                                         |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների դասակարգումն ըստ` տևողության,     |      |

|     |կանխատեսման հնարավորության, ընդգրկման մասշտաբների,      |      |

|     |կանխարգելման հնարավորության և  ծագման առաջնահերթության: |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական պաշտպանության     |      |

|     |համակարգի խնդիրներն ու գործառությունները:               |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մեթոդները:                   |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |կայունության ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում փրկարար և  անհետաձգելի վթարային          |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքները և  կատարման անհրաժեշտ      |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը: Արտակարգ իրավիճակների |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|                        Էլեկտրատեխնիկա                  |   5  |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները): Փոփոխական հոսանքի        |      |

|     |շղթաներ:Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող և |      |

|     |միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող վեկտորներով|      |

|     |ու կոմպլեքս  թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և  ունակային   |      |

|     |տարրերով ուսումնասիրությունը: Էլեկտրական շղթաների       |      |

|     |հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և          |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական |      |

|     |շղթաներ: Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները  |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային   |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն |      |

|     |շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,     |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, |      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական  |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական  |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ:                         |      |

|     |Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|                        Կիրառական մեխանիկա              |   4  |

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|                     Նյութագիտություն                   |   4  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները, պինդ մարմինների կառուցվածքը և         |      |

|     |դեֆեկտները:                                             |      |

|     |Դիէլեկտրիկներ` դիէլեկտրիկների բևեռացում,                |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական, մեխանիկական հատկություններ: Էլեկտրամեկուսիչ   |      |

|     |նյութեր` բնական, արհեստական, սինթետիկ նյութեր, նրանց    |      |

|     |դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների, քիմիական        |      |

|     |բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելության, վերջիններիս |      |

|     |հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից, ստացման    |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր` Ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Հաղորդիչ և         |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|        Չափագիտության և  ստանդարտացման հիմունքներ       |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ չափիչ տեխնիկայի մասին:        |      |

|     |Սխալների տեսակները, գնահատման հավանականային մեթոդներ:   |      |

|     |Էլեկտրական չափիչ միջոցների դասակարգումը, նրանց          |      |

|     |բնութագրերը: Ստատիկ և  դինամիկ ռեժիմներում չափման       |      |

|     |միջոցները: Էլեկտրոնային անալոգային սարքեր և             |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Կամրջակներ և  կոմպենսատորներ: Թվային      |      |

|     |սարքեր և  ձևափոխիչներ:  Գրանցող սարքեր և                |      |

|     |սարքավորումներ: Էլեկտրական մեծությունների չափումը:      |      |

|     |Մագնիսական մեծություններ, չափիչ սարքեր և  ձևափոխիչներ:  |      |

|     |Ոչ էլեկտրական մեծությունների չափման սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Ինֆորմացիոն չափիչ սարքեր: Չափող, վճռող    |      |

|     |սարքեր:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸԲ  |Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |  42  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|                 Միկրոտնտեսագիտություն                  |   4  |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ, շուկայական հավասարակշռություն:    |      |

|     |Սպառողական վարքի տեսություն, արտադրողի                  |      |

|     |հավասարակշռություն, ծախքեր, ֆիրմաների վարքը և           |      |

|     |գնագոյացման մեխանիզմները շուկայական տնտեսության տարբեր  |      |

|     |կառուցվածքների պայմաններում (կատարյալ մրցակցություն,    |      |

|     |մենաշնորհ, մենաշնորհային մրցակցություն, օլիգոպոլյա):    |      |

|     |Շուկայի անկատարության չափման ինդեքսներ, գործոնային      |      |

|     |շուկաներ (կապիտալի, աշխատանքի, հողի) և  դրանց տարատեսակ |      |

|     |մոդելներ: Ասիմետրիկ ինֆորմացիայով շուկաներ, ընդհանուր   |      |

|     |հավասարակշռություն, հասարակական բարեկեցություն, արտաքին |      |

|     |ազդեցություններ և  այն:                                 |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է նաև  գործնական պարապմունքներ,     |      |

|     |որոնց ընթացքում ուսանողներին առաջադրվում են խնդիրներ,   |      |

|     |թեսթեր, իրավիճակային վերլուծություններ և  դարձնում      |      |

|     |առարկան ավելի մատչելի ու հետաքրքիր:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|                        Վիճակագրություն                 |   5  |

|     |Դիտարկումների արդյունքների խմբավորման և  ամփոփման       |      |

|     |մեթոդներ, տատանման ցուցանիշներ, տրվում են վիճակագրական  |      |

|     |ցուցանիշների գործնական հիմնավորումներ: Կատարվում է      |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական երևույթների  փոխադարձ կապերի           |      |

|     |վիճակագրական վերլուծություն, կապի սերտության աստիճանի   |      |

|     |պարզաբանում, կառուցվում են ռեգրեսիայի հավասարումներ:    |      |

|     |ՈՒսումնասիրման առարկա է հանդիսանում սոցիալ-տնեսական     |      |

|     |երևույթները  դինամիկ շարժերը, կատարվում է ինդեքսային    |      |

|     |վերլուծություն:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|                        Մենեջմենթ                       |   4  |

|     |Կառավարման մտքի էվոլուցիան, կառավարման գործառույթներ,   |      |

|     |կազմակերպության ներքին և  արտաքին միջավայրեր, կուլտուրա:|      |

|     |Ռազմավարական պլանավորման, կազմակերպման և  վերահսկման    |      |

|     |գործընթացներ, մոտիվացիոն համակարգեր, որոշումների        |      |

|     |ընդունման գործընթաց, հաղորդակցման դերը մենեջմենթի       |      |

|     |համակարգում, առաջնորդում և  իշխանության կիրառում, խմբերը|      |

|     |և  նրանց նշանակությունը, անձնակազմի, արտադրության       |      |

|     |կառավարման խնդիրներ, կազմակերպությունների               |      |

|     |կազմակերպչա-իրավական ձևեր,  բիզնես պլանների կազմման     |      |

|     |մեթոդաբանություն:                                       |      |

|     |Գործնական պարապմունքներն ընթանում են թեսթերի, խաղային   |      |

|     |մոդելների կիրառմամբ և  փաստացի օրինակների               |      |

|     |քննարկումներով:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|                Հաշվապահական հաշվառում                  |   5  |

|     |Հաշվապահական հաշվառման առարկան և  մեթոդը, հաշվապահական  |      |

|     |հաշվեկշիռ, համակարգը, դասակարգում և  հաշվային պլանը,    |      |

|     |հիմնական միջոցների, ոչ նյութական ակտիվների,             |      |

|     |վարձակալության, ֆինանսական ակտիվների, պաշարների,        |      |

|     |դեբիտորական և  կրեդիտորական պարտքերի, դրամական միջոցների|      |

|     |և  սեփական կապիտալի, եկամուտների և  ծախսերի, ֆինանսական |      |

|     |պարտավորությունների հաշվառումը, ֆինանսական              |      |

|     |հաշվետվություններ:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|       Տնտեսական գործունեության վերլուծություն          |   4  |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության ընդհանուր        |      |

|     |բնութագրերը, ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների, ոչ         |      |

|     |նյութական ակտիվների, ֆինանսական ակտիվների, նյութական    |      |

|     |ռեսուրսների, արտադրության արտադրանքի, դրա իրացման,      |      |

|     |ծախսերի, աշխատանքային ռեսուրսների, ֆինանսական           |      |

|     |արդյունքների, դրամական միջոցների, դեբիտորական պարտքերի, |      |

|     |ֆինանսական պարտավորությունների, կրեդիտորական պարտքերի,  |      |

|     |ֆինանսական դրության և  հաշվապահական հաշվեկշռի           |      |

|     |վերլուծությունները:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|    Տնտեսագիտական մաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ    |   8  |

|     |Արտադրական ծրագրերի օպտիմալ ընտրությանը և  ռեսուրսների  |      |

|     |բաշխմանը վերաբերող բովանդակային տնտեսական խնդիրների     |      |

|     |գծային և  դինամիկ մաթեմատիկական մոդելներ, առաքման,      |      |

|     |արտահանման ու ներկրման նպատակով որոշումների ընդունման   |      |

|     |տնտեսական մեկնաբանությամբ տրանսպորտային, օպտիմալ        |      |

|     |խառնուրդի, օպտիմալ ձևվածքի  խնդիրները:                  |      |

|     |Անորոշության պայմաններում խաղերի տեսությամբ որոշումների |      |

|     |կայացման հիմնահարցերը, պաշարների կառավարման, ցանցային   |      |

|     |պլանավորման և  դինամիկ ծրագրավորմանը վերաբերող խնդիրներ:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|             Կազմակերպության ֆինանսներ                  |   3  |

|     |Որպես ուսումնասիրվող թեմաներ հանդես են գալիս.           |      |

|     |կազմակերպության ծախքերի կառավարման մեխանիզմները,        |      |

|     |եկամուտների ձևավորումը,  կազմակերպության արտաքին        |      |

|     |ֆինանսավորման աղբյուրները, դրամական շրջանառությունը,    |      |

|     |դրամարկղային գործողությունները, ֆինանսական պլանավորումը |      |

|     |և  ներդրումային գործունեությունը, ինչպես նաև  ֆինանսական|      |

|     |ռիսկերի կառավարման խնդիրները, կազմակերպության ֆինանսական|      |

|     |դրության վերլուծությունը, դրանց մեթոդները, տեղեկատվական |      |

|     |բազաները:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|                   Հարկեր և  հարկավորում                |   2  |

|     |Հարկերի իմացությունը և  հարկային քաղաքականությունը,     |      |

|     |հարկերի տեսակները և  բնութագրերը, հարկային              |      |

|     |օրենսդրությունը, հարկման սուբյեկտը և  օբյեկտը, հարկման  |      |

|     |բազան և  դրույքաչափերը, հարկային արտոնությունները և     |      |

|     |վճարման եղանակները, շահութահարկի, ԱԱՀ, եկամտահարկի,     |      |

|     |գույքահարկի, ակցիզային հարկի և  պարզեցված հարկերի ՀՀ    |      |

|     |օրենքների ուսումնասիրությունը, ռեզիդենտի և  ոչ ռեզիդենտի|      |

|     |հարկային հարաբերությունները, փոքր և  միջին բիզնեսի      |      |

|     |գործունեության հարկման առանձնահատկությունները:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|     Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարում     |   3  |

|     |Առարկայում` ներդրումների մասով համալրված, թեմաները      |      |

|     |վերաբերում են ներդրումների ֆինանսավորման աղբյուրների    |      |

|     |ընտրությանը (բաժնետիրացմամբ, պետական բյուջեի, օտարերկրյա|      |

|     |ներդրումների, սեփական և  վարկային միջոցներով), դրանց    |      |

|     |ֆինանսավորման ուղղություններում նախապատվությունների     |      |

|     |ձևավորմանը,  արդյունավետրության գնահատման եղանակներին   |      |

|     |(դիսկոնտավորմամբ և  առանց դիսկոնտավորման), ներդրումային |      |

|     |ռիսկերին, ինչպես նաև  կազմակերպությունների արտադրական և |      |

|     |ֆինանսական գործունեության վրա իրականացվող ներդրումային  |      |

|     |նախագծերի ազդեցության վերլուծության մեթոդիկային:        |      |

|     |Վերլուծվում են նաև  կազմակերպությունների                |      |

|     |նորամուծությունների կառավարման անհրաժեշտությունն ու     |      |

|     |սկզբունքները, նորույթի շուկայացման գործընթացը, ԳՀՓԿԱ-ին |      |

|     |և  պատենտավորման պրակտիկային առնչվող հարցեր: Ներկայացվող|      |

|     |նյութերը զուգորդվում են տիպային օրինակներով,            |      |

|     |իրավիճակային խնդիրներով, հաշվարկային տարբերակներով և    |      |

|     |մոտեցումներով:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|                   Ինֆորմատիկա 2                        |   3  |

|     |Մոդուլը C++ լեզվի միջոցով նախատեսում է ուսումնասիրել SQL|      |

|     |տվյալների հենքը, որն իր մեջ պարունակում է               |      |

|     |կառուցվածքների, աղյուսակների, դաշտերի ստեղծումը և  դրանց|      |

|     |տիպերի սահմանումը: Մոդուլում մեծ տեղ է հատկացվում       |      |

|     |աղյուսակների միջև  կապերի հաստատմանը, հարցումների       |      |

|     |կազմակերպմանը և  վերջնական արդյունքների վերլուծությանը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|  Մ  |Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ         |  65  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|            Մասնագիտության ներածություն                 |   1  |

|     | ՈՒսանողներին ծանոթացնել մասնագիտության հետ: Դասընթացի  |      |

|     | ընթացքում ուսանողները կծանոթանան` համալսարանում        |      |

|     | ընդունված գնահատման համակարգին; համալսարանում գործող   |      |

|     | վարքի կանոններին, կսովորեն օգտվել գրադարաններից        |      |

|     | (Հայաստանի հանրային գրադարան, համալսարանի գրադարան,    |      |

|     | հանրապետական գիտատեխնիկական գրադարան); կծանոթանան իրենց|      |

|     | մասնագիտության ուսումնական պլաններին; դասավանդվող և    |      |

|     | դասավանդվելիք առարկաների միջև  եղած կապերին:           |      |

|     | Դասընթացը ուսանողին տալիս է սկզբնական գիտելիքներ ընտրած|      |

|     | մասնագիտության և  ներառված մասնագիտությունների մասին,  |      |

|     | ուսումնասիրվող առարկաների նպատակների և  նրանց միջև     |      |

|     | եղած կապերի մասին, թողարկող ամբիոնի գիտամանկավարժական  |      |

|     | ներուժի և  տեխնիկական հագեցվածության մասին, ինչպես նաև |      |

|     | նախնական գիտելիքներ մի շարք մասնագիտության հետ առնչվող |      |

|     | սահմանումների հետ, մասնավորապես, տեղեկատվական          |      |

|     | տեխնոլոգիաների կազմակերպման հարցերի հետ:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|       Կազմակերպությունների տնտեսագիտություն            |   3  |

|     |Որպես ուսումնասիրվող թեմաներ հանդես են գալիս`           |      |

|     |կազմակերպությունը ռեսուրսներով, հիմնական և  շրջանառու   |      |

|     |ֆոնդերով, հումք և  նյութերով, աշխատուժով ապահովումը,    |      |

|     |կազմակերպության ֆինանսների նորմավորումը և  օգտագործումը,|      |

|     |կազմակերպության վերջնական արդյունքների տնտեսագիտական    |      |

|     |ցուցանիշները, տնտեսական աճի հիմնական գործոնները,        |      |

|     |ձեռնարկատիրական գործունեության ձևերն  ու մեթոդները,     |      |

|     |կազմակերպության գործունեության էությունը, նպատակները ու |      |

|     |խնդիրները, դրանց գնահատման ցուցանիշները, զարգացման      |      |

|     |ռազմավարության ձևավորումը,  արտադրական և  տնտեսական     |      |

|     |գործունեության պլանավորման առանձնահատկությունները,      |      |

|     |մարդկային գործոնի ազդեցությունը արդյունավետության       |      |

|     |բարձրացման մեջ, ինչպես նաև  կազմակերպության կառավարումը`|      |

|     |որպես տնտեսական աճ ապահովելու կարևորագույն  պայման:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|                    Կապի էկոնոմիկա                      |   6  |

|     |Տրվում է տեղեկատվական և  հեռահաղորդակցային ոլորտի       |      |

|     |տնտեսական բնութագիրը և  զարգացման արդի                  |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ներկայացվում են պետական         |      |

|     |տեղեկատվական քաղաքականության խնդիրներն ու նպատակները,   |      |

|     |ինչպես նաև  կապի ոլորտի գործունեության օրենսդրաիրավական |      |

|     |հիմքերը Հայաստանի Հանրապետությունում: Առարկայի          |      |

|     |շրջանակներում քննարկվում են նաև  տեղեկատվական           |      |

|     |անվտանգության ապահովման ժամանակակից մոտեցումները:       |      |

|     |Առարկան մատուցվում է ՀՀ կապի ճյուղի մակրոտնտեսական      |      |

|     |ընդհանրական ցուցանիշների գործնական ուսումնասիրմամբ`     |      |

|     |ինչպես հանրապետության կապի ճյուղի և  նրա ենթաոլորտների, |      |

|     |այնպես էլ այլ երկրների համադրելի ցուցանիշների միջև:     |      |

|     |Տրվում է կապի ոլորտում` ՀՀ տնտեսությամբ ներառված,       |      |

|     |ծառայությունների դասակարգումը, որից հետո իրականացվում է |      |

|     |կապի ծառայություններ տրամադրող կազմակերպությունների     |      |

|     |կողմից շուկայի հետազոտմանն առնչվող թեմաների             |      |

|     |ներկայացումը:                                           |      |

|     |ՈՒսումնասիրվող թեմաներն իրենց տրամաբանական              |      |

|     |շարունակությունն են ստանում կապի առանձնացված            |      |

|     |ծառայություններով մասնագիտացած կազմակերպությունների     |      |

|     |նյութական, ֆինանսական և  աշխատանքային ապահովման հարցերի |      |

|     |ուսումնասիրությամբ, որոնց արդյունքում ներկայացվում են   |      |

|     |կապի ծառայությունների գծով ինքնարժեքի ձևավորման,        |      |

|     |գնագոյացման, մրցակցային հատկանիշների հաղորդման ու       |      |

|     |կատարելագործման, ինչպես նաև  իրացման և  վերարտադրության |      |

|     |ապահովման կառավարմանն առնչվող մասնագիտական խնդիրների    |      |

|     |շարքը:                                                  |      |

|     |Առարկան մատուցվում է ինչպես արտադրական գործընթացին      |      |

|     |առնչվող ընդհանրական ցուցանիշների գործնական              |      |

|     |ուսումնասիրմամբ, այնպես էլ ծառայությունների             |      |

|     |առանձնահատկություններով պայմանավորված իրավիճակային      |      |

|     |խնդիրներով:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|        Արտադրության կազմակերպումը կապի ճյուղում        |   7  |

|     |Արտադրության կազմակերպման տեսությունը, արտադրության     |      |

|     |գործընթացները, արտադրության համալիր նախապատրաստումը,    |      |

|     |գիտահետազոտական, արտադրության-կոնստրուկտորական          |      |

|     |աշխատանքների, արտադրության տեխնոլոգիական                |      |

|     |նախապատրաստականության, սպասարկման, աշխատանքի            |      |

|     |նորմավորման, աշխատանքի վարձատրման ու խրախուսման և  դրա  |      |

|     |գիտական կազմակերպումը և  արտադրանքի որակի կառավարումը:  |      |

|     |Էլեկտրակապի համակարգի սահմանումը և  նշանակությունը,     |      |

|     |Էլեկտրակապի ցանցերի և  կազմակերպությունների կառավարման  |      |

|     |հիմունքները, կապի ձեռնարկությունների պլանավորման        |      |

|     |հիմունքները, նրանցում սարքավորումների շահագործման       |      |

|     |հիմունքները, էլեկտրակապի կազմակերպման տեխնիկատնտեսական  |      |

|     |հիմունքները, տեղական ու միջազգային հեռախոսակապի,        |      |

|     |հեռագրակապի, հաճախության ալիքների, ռադիոկապի ու         |      |

|     |հեռարձակման կազմակերպումը, պլանավորումը և  կառավարումը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|                    Վիճակագրություն 2                   |   2  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են ժողովրդագրական ցուցանիշների,         |      |

|     |աշխատանքի շուկայի, ազգային հարստության, տնտեսության     |      |

|     |առանձին ճյուղերի (հատկապես կապի ճյուղի օրինակով)        |      |

|     |արտադրանքների գների, աշխատավարձի, աշխատուժի ծախսերի,    |      |

|     |արտադրողականության, բնակչության կենսամակարդակի ու       |      |

|     |սոցիալական ոլորտի և  պետական բյուջեի վիճակագրությունը:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|                         Մարքեթինգ                      |   5  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են մարքեթինգի բովանդակությունը,         |      |

|     |կառավարման գործընթացը, մարքեթինգային միջավայրը,         |      |

|     |միջազգային մարքեթինգի առանձնահատկությունը, մրցակցային   |      |

|     |միջավայրը և  մրցակցային ռազմավարության ընտրությունը,    |      |

|     |մարքեթինգային ինֆորմացիոն համակարգը, մարքեթինգային      |      |

|     |հետազոտությունների համակարգը, սպառողների վարքի մոդելը և |      |

|     |նրանց որոշում կայացնելու գործընթացը, սպառողների         |      |

|     |բնութագրիչները, շուկայի սեգմենտավորման նպատակը և        |      |

|     |գործընթացը, նպատակային սեգմենտների ընտրությունը,        |      |

|     |արտադրական նշանակության ապրանքների սեգմենտավորումը,     |      |

|     |ապրանքի բնորոշման տարրերը և  դասակարգումը, նոր ապրանք և |      |

|     |ստեղծման գործընթացը, դասակարգումը, դրա հաջողության և    |      |

|     |անհաջողության գործոնները, ապրանքների կառավարման         |      |

|     |համակարգը, ապրանքանիշի հասկացությունը, ապրանքային       |      |

|     |տեսականի ու դրա ռազմավարությունները, ապրանքի կենսափուլը,|      |

|     |ծառայությունների մարքեթինգի կազմակերպումը, իրացման և    |      |

|     |բաշխման ցանցերը, իրացման համակարգի և  ռազմավարության    |      |

|     |ընտրություն, մանրածախ ու մեծածախ առևտուրը,  ապրանքների  |      |

|     |առաջխաղացումը, գովազդը և  բյուջեի մշակման եղանակները    |      |

|     |և  ինտերնետ մարքեթինգը:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|          Ռադիոէլեկտրոնիկայի հիմունքներ                 |   3  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են. Ինֆորմացիայի |      |

|     |մշակման, հաղորդման և  ընդունման հիմնական սկզբունքները:  |      |

|     |Լայնութային և  հաճախականային մոդուլումը: Թվային         |      |

|     |հաղորդման համակարգերի համառոտ նկարագրությունը:          |      |

|     |Էլեկտրոնային սարքերի դասակարգումը: Ռեզիստորները,        |      |

|     |կոնդենսատորները, ինդուկտիվության կոճերը:                |      |

|     |Էլեկտրոնախոռոչային անցումները: Կիսահաղորդչային դիոդները:|      |

|     |Երկբևեռ  և  դաշտային տրանզիստորները: Տիրիստորները:      |      |

|     |Կիսահաղորդչային դիոդների, տրանզիստորների և  տիրիստորների|      |

|     |կիրառումը ռադիոէլեկտրոնային սարքերում: Գեներատորները:   |      |

|     |ՈՒժեղարարները: Ռադիոէլեկտրոնային սարքերի էլեկտրասնուցման|      |

|     |սկզբունքներն ու սարքերը: Ընդհանուր տեղեկություններ      |      |

|     |գերբարձր հաճախականային, միկրոալիքային, քվանտային և      |      |

|     |օպտիկական էլեկտրոնային սարքերի մասին: Չափումները        |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնիկայում: Ռադիոէլեկտրոնային սարքերի         |      |

|     |հուսալիությունը: Ժամանակակից հաշվիչ տեխնիկայի           |      |

|     |կիրառումը ռադիոէլեկտրոնիկայում:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|                     Կապի տեխնիկա                       |   7  |

|     |Դիտարկվում են ազատ տարածությունում տարբեր տիրույթների   |      |

|     |ալիքների տարածումը, ռադիոռելեային կապի բնորոշ           |      |

|     |պարամետրերի հաշվարկման մեթոդները, արբանյակային կապի     |      |

|     |տեխնիկական իրականացումը և  օգտագործումը, և  հատուկ      |      |

|     |ուշադրություն դարձվում գեոստացիոնառ արբանյակային կապին: |      |

|     |Ինֆորմացիայի հաղորդման օպտիկական համակարգերը, նրանց     |      |

|     |դասակարգումը, բնութագրերը և  բաղադրամասերը: Օպտիկական   |      |

|     |մանրաթելերը: Օպտիկական երևույթները  մանրաթելերում:      |      |

|     |Ալիքատարային մոդ հասկացությունը: Օպտիկական մանրաթելերի  |      |

|     |դասակարգումը: Մարումները և  դիսպերսիան օպտիկական        |      |

|     |մանրաթելերում: Միամոդ և  բազմամոդ ՕՄ-երի համեմատական    |      |

|     |գնահատականը: Օպտիկական մանրաթելերում կիրառվող նյութերը: |      |

|     |Մանրաթելաօտիկական կապի գծերի պասիվ բաղադրամասեր:        |      |

|     |Մանրաթելա-օպտիկական ճյուղավորիչները: Մանրաթելաօպտիկական |      |

|     |փոխանջատիչները: Փոխանջատիչները Մախ-Ցենդերի              |      |

|     |ինտերֆերոմետրի հիման վրա: Օպտիկական փականները:          |      |

|     |Մանրաթելաօպտիկական շրջանառիչները: Օպտիկական զտիչները:   |      |

|     |Օպտիկական մանրաթելերի միացումները: Կորուստները          |      |

|     |լուսատարների միացման տեղում: Օպտիկական մալուխների       |      |

|     |դասակարգումը և  առանձնահատկությունները: Օպտիկական       |      |

|     |մալուխների կառուցվածքները: Օպտիկական կապի գծերի         |      |

|     |նախագծման սկզբունքները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|            Փոստային կապի հիմունքներ                    |   3  |

|     |ՈՒսումնասիրվում է փոստային կապի կազմակերպումը,          |      |

|     |առանձնահատկությունները, միջազգային փոստային             |      |

|     |հաղորդակցությունները և  նրանց զարգացման հեռանկարը,      |      |

|     |ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառումը        |      |

|     |փոստային կապի ոլորտում, առաջարկվող ծառայությունների     |      |

|     |ցանկը և  կիրառման սկզբունքները:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|       Ռադիոկապի և  հեռարձակման տեխնիկական միջոցներ     |   2  |

|     |Առարկան բաղկացած է հետևյալ  հիմնական բաժիններից.        |      |

|     |ռադիոընդունիչ սարքեր, ռադիոհաղորդիչ սարքեր, անտենաներ,  |      |

|     |ազդանշանների մշակում և  այլն:                           |      |

|     |Ռադիոընդունիչ սարքերի բաժնում ուսումնասիրվում են        |      |

|     |ընդունիչների տարբեր տեսակները, նրանց հիմնական           |      |

|     |պարամետրերը, բնութագրերը և  հաշվարկի մեթոդները:         |      |

|     |Դիտարկվում են նաև  նրանց նախագծման և  կոնստրուկտավորման |      |

|     |սկզբունքները: Նկատի ունենալով մասնագիտության            |      |

|     |տնտեսագիտական բնույթը, ընդհանուր տեղեկություն է տրվում  |      |

|     |ռադիոհաղորդիչ սարքերի աշխատանքի և  սկզբունքային         |      |

|     |տարբերությունների վերաբերյալ հաճախականությունների       |      |

|     |տարբեր տիրույթների համար: Հաշվի առնելով ռադիոտեխնիկական |      |

|     |սարքերի աշխատանքում անտենաների կարևորագույն  դերը,      |      |

|     |համեմատաբար մանրամասն դիտարկվում են անտենաների այնպիսի  |      |

|     |տիպերը, ինչպիսիք են հայելային, փողային, ոսպնյակային,    |      |

|     |դիրեկտորային անտենաները և  անտենային ցանցերը:           |      |

|     |Նշված առարկաներին զուգընթաց դիտարկվում են նաև           |      |

|     |ազդանշանների մշակման, հեռուստատեսության, իմպուլսային    |      |

|     |տեխնիկայի առանձին բաժիններ, ինչպես նաև  վերը նշված      |      |

|     |սարքավորումների զարգացման հեռանկարները:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|         Կապի ցանցեր և  կոմուտացիայի համակարգեր         |   3  |

|     |Դիտարկվում են ինֆորմացիոն ազդանշանների տեսակները և      |      |

|     |նրանց պարամետրերը, ազդանշանների հաղորդման եղանակները`   |      |

|     |մոդուլմամբ և  կոդավորմամբ, բազմուղի հաղորդման           |      |

|     |համակարգերի ստեղծման հիմնական եղանակները, կապի ցանցերում|      |

|     |կիրառվող կոմուտացման եղանակները` ուղիների կոմուտացում,  |      |

|     |փաթեթների կոմուտացում, հաղորդագրությունների կոմուտացում,|      |

|     |ցանցերում կիրառվող կոմուտացիոն սարքավորումները`         |      |

|     |երթուղարարների, փոխանջատիչների, կուտակիչների աշխատանքի  |      |

|     |սկզբունքները, ժամանակակից մանրաթելաօպտիկական կապի       |      |

|     |ցանցերը, օպտիկական մալուխով ազդանշանի տարածումը,        |      |

|     |ժամանակակից SONET/SDH մանրաթելաօպտիկական կառուցման և    |      |

|     |աշխատանքի սկզբունքները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|     Տեղեկատվական և  հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաներ    |   7  |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներկայացվեն WWW. ինտերնետ          |      |

|     |ծառայությունը, ինտերնետ ցանցի հասկացողությունը և        |      |

|     |պատմությունը, հասցեագրումը (IP, URL-հասցեներ,           |      |

|     |DNS-սերվերներ), ցանցի կառուցվածքը տրամաբանական մակարդակի|      |

|     |վրա (TCP/IP, HTTP, FTP, SMTP, POP3- արձանագրություններ),|      |

|     |Microsoft Internet Explorer ծրագիրը, Էլեկտրոնային փոստը |      |

|     |և  Outlook Express ծրագրի աշխատանքային սկզբունքները,    |      |

|     |մասնակցությունը էլեկտրոնային կոնֆերանսներին և           |      |

|     |ֆորումներին, տեղեկատվության որոնման սկզբունքները,       |      |

|     |ինտերնետ-խանութը, աշխատանքի որոնման ծառայությունները,   |      |

|     |գրադարանները և  այլն:                                   |      |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներկայացվեն հետևյալ  թեմաներ.      |      |

|     |տեսական գիտելիքները ինտերնետ գլոբալ ցանցի մասին,        |      |

|     |հիպերտեքստի սկզբունքները, DHTML լեզվի հիմունքները և     |      |

|     |սպեցիֆիկացիաները, web-կայքերի ստեղծման բոլոր փուլերը`   |      |

|     |պլանավորումից մինչև  գովազդ, Macromedia Dreamweaver     |      |

|     |ծրագիրը, գրաֆիկական օբյեկտների հետ աշխատանքը, մշակված   |      |

|     |կայքի տեղադրումը, տարբեր հոստինգի յուրահատկությունները, |      |

|     |FTP կլիենտները, կայքի զարգացման և  գովազդի              |      |

|     |քաղաքականությունը, հաճախորդների վիճակագրություն, նոր    |      |

|     |հաճախորդների գրավման ռազմավարությունը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|                Էլեկտրոնային առևտուր                    |   2  |

|     |էլեկտրոնային առևտրի  առաջաբանը, ավանդական և             |      |

|     |էլեկտրոնային գործարարությունը, Էլեկտրոնային առևտրի      |      |

|     |բաղկացուցիչները, բիզնեսը բիզնեսի համար և  բիզնեսը       |      |

|     |սպառողի համար միջավայրերը, Էլեկտրոնային խանութում       |      |

|     |սպառողների ներգրավումը, ցանցում ինտերնետ-խանութների     |      |

|     |առաջընթացի միջոցները, գովազդը ինտերնետ ցանցում,         |      |

|     |վճարումները և  փոխհաշվարկներ ինտերնետ ցանցում, վճարման  |      |

|     |համակարգեր և  էլեկտրոնային վճարումների տիպերը:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|                Օպերացիոն մենեջմենթ                     |   7  |

|     |Սույն դասընթացում մանրամասնորեն դիտարկվում են. օպերացիոն|      |

|     |մենեջմենթի էությունը և  տեղը կազմակերպության            |      |

|     |կազմակերպչական կառուցվածքում, օպերացիոն ռազմավարությունը|      |

|     |և  մրցունակությունը, նախագծերի կառավարումը, ապրանքի     |      |

|     |մշակումը և  տեխնոլոգիական գործընթացի ընտրությունը       |      |

|     |արտադրական ոլորտում, ծառայությունների նախագծումը և      |      |

|     |սպասարկման ռազմավարության ընտրությունը, որակի           |      |

|     |կառավարումը, որակի կառավարման վիճակագրական մեթոդները,   |      |

|     |արտադրական և  սերվիսային կազմակերպությունների           |      |

|     |հզորությունների ռազմավարական պլանավորումը, «Ճիշտ        |      |

|     |ժամանակին» ռազմավարությամբ աշխատող արտադրական           |      |

|     |համակարգերը:                                            |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է նաև  գործնական պարապմունքներ,     |      |

|     |որոնց ընթացքում ուսանողներին առաջադրվում են խնդիրներ,   |      |

|     |թեսթեր, իրավիճակային վերլուծություններ, ցուցադրվում են  |      |

|     |տեսաֆիլմեր` դարձնելով առարկան ավելի մատչելի և           |      |

|     |հետաքրքիր:                                              |      |

|     |Սույն դասընթացում մանրամասնորեն դիտարկվում են հետևյալ   |      |

|     |թեմաները. սերվիսային և  արտադրական օբյեկտների           |      |

|     |տեղակայումը, աշխատանքային գործընթացների պլանավորում և   |      |

|     |աշխատանքի նորմավորում, գնումների և  մատակարարման շղթայի |      |

|     |կառավարում, պահանջարկի կանխատեսման մեթոդները, համակցված |      |

|     |պլանավորում, ապրանքա-նյութական պաշարների կառավարման     |      |

|     |համակարգերը անկախ և  կախյալ պահանջարկի դեպքում, MRP     |      |

|     |համակարգերը, օրացուցային պլանավորումը, օպերացիոն        |      |

|     |կոնսալթինգ, բիզնես-գործընթացի նորացում:                 |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է նաև  գործնական պարապմունքներ,     |      |

|     |որոնց ընթացքում ուսանողներին առաջադրվում են խնդիրներ,   |      |

|     |թեսթեր, իրավիճակային վերլուծություններ, ցուցադրվում են  |      |

|     |տեսաֆիլմեր` դարձնելով առարկան ավելի մատչելի և           |      |

|     |հետաքրքիր:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.15|                Միջազգային բիզնես                       |   3  |

|     |Համաշխարհային տնտեսության և  արտաքին տնտեսական          |      |

|     |հարաբերությունների էությունը և  ձևավորումը,  միջազգային |      |

|     |բիզնեսի էությունը, համաշխարհային առևտրի  տեսությունները,|      |

|     |համաշխարհային տնտեսության տիպայնաբանությունը,           |      |

|     |ինտեգրացիան և  գլոբալացումը, ՀՏ-ն աշխատանքային          |      |

|     |ռեսուրսները, ֆինանսական միջոցները, միջազգային տնտեսական |      |

|     |կազմակերպությունները, Եվրոպական Միությունը, ֆիրմաների   |      |

|     |արտաքին տնտեսական կապերի կազմակերպումը, Incoterms 2000, |      |

|     |վճարման պայմաններն արտաքին առևտրում,  մաքսային          |      |

|     |գործընթացի կազմակերպումը, պայմանագրի կնքման և           |      |

|     |իրականացման գործընթացները, տեխնոլոգիաների փոխանցման և   |      |

|     |վարձակալման ձևերը,  համատեղ կազմակերպությունների        |      |

|     |ստեղծումը և  զարգացումը:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.16|                    Բանկային գործ                       |   2  |

|     |Բանկային գործ առարկայի հիմնական նպատակն է ուսանողներին  |      |

|     |ներկայացնել բանկային համակարգը, նրա գործունեության      |      |

|     |կարգավորման սկզբունքները, ֆինանսական ցուցանիշները,      |      |

|     |դրամավարկային քաղաքականության գործիքները և  բանկերի     |      |

|     |կողմից իրականացվող գործառնությունների տեսակները:        |      |

|     |Ներկայացվելու են նաև  բանկային գործունեությունը         |      |

|     |կարգավորող օրենսդրությունը, բանկային գործունեությունը   |      |

|     |կարգավորող հիմնական տնտեսական նորմատիվները, բանկային    |      |

|     |ռիսկերը, դրանց կառավարման գործընթացը և  տնտեսական       |      |

|     |միջավայրի ազդեցությունը բանկային համակարգի վրա:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.17|                     Ընտրովի դասընթաց                   |   2  |

|     |                  Բիզնես հաղորդակցություն               |      |

|     |Հաղորդակցման նշանակությունը, գրավոր հաղորդակցում,       |      |

|     |նամակների և  հրամանների կազմում, կանոնակարգերի մշակում, |      |

|     |պայմանագրերի կազմում, բանավոր հաղորդակցում, ոչ վերբալ   |      |

|     |հաղորդակցում, բանակցությունների վարում, հարցազրույցների |      |

|     |անցկացում, դիմագիտություն, հաղորդակցման խոչընդոտներ և   |      |

|     |դրանց վերացման ուղիներ:                                 |      |

|     |                                                        |      |

|     |                   Ապահովագրական գործ                   |      |

|     |ՈՒսումնասիրվում են ապահովագրության էությունը և          |      |

|     |զարգացումը,                                             |      |

|     |ապահովագրական շուկան և  մասնակիցները, ապահովագրության   |      |

|     |դասակարգումը, կյանքի ապահովագրություն, ոչ կյանքի        |      |

|     |ապահովագրություն, տրանսպորտային միջոցների և  բեռների    |      |

|     |ապահովագրություն, տեղեկատվության ապահովագրություն       |      |

|     |                                                        |      |

|     |                   Տնտեսական իրավունք                   |      |

|     |Քաղաքացիական իրավունքի հասկացությունը, սկզբունքները և   |      |

|     |աղբյուրները, քաղաքացիական իրավահարաբերություններ,       |      |

|     |սեփականության իրավունք, գործարքներ, ներկայացուցչության  |      |

|     |ժամկետներ, հայեցային վաղեմություն, պարտավորությունները  |      |

|     |քաղաքացիական իրավունքում, միջազգային իրավունքի          |      |

|     |հասկացությունը և  սկզբունքները, պայմանագրային իրավունք, |      |

|     |աշխատանքային օրենսգիրք, տեղեկատվության ապահովման        |      |

|     |իրավական դաշտ:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      | 216  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V. 080600,» ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ /

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս /

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթի/

5) արձակուրդները / 49 շաբաթ /:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

 

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI. 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները.

 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

 

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ,

3) Ընդհանուր բնագավառի կրթաբլոկ` վիճակագրություն, հաշվապահական հաշվառում, տնտեսական գործունեության վերլուծություն, տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, ինֆորմատիկա,

4) Մասնագիտական կրթաբլոկ` Կապի ցանցեր և կոմուտացիայի համակարգեր, Տեղեկատվական և հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաներ, Էլեկտրոնային առևտուր:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

5) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Փիլիսոփայություն և սոցիոլոգիա, տնտեսագիտություն

6) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, բնապահպանություն;

7) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

8) Ընդհանուր բնագավառի կրթաբլոկ` միկրոտնտեսագիտություն, մենեջմենթ, վիճակագրություն, հաշվապահական հաշվառում, տնտեսական գործունեության վերլուծություն, տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, կազմակերպության ֆինանսներ, հարկեր և հարկավորում, Ներդրումների և նորամուծությունների կառավարում:

9) Մասնագիտական կրթաբլոկ` Կազմակերպությունների տնտեսագիտություն, Կապի էկոնոմիկա, Արտադրության կազմակերպումը կապի ճյուղի կազմակերպություններում, Վիճակագրություն-2, Մարքեթինգ, Ռադիո էլեկտրոնիկայի հիմունքներ, Կապի տեխնիկա, Փոստային կապի հիմունքներ, Ռադիոկապի և հեռարձակման տեխնիկական միջոցներ, Օպերացիոն մենեջմենթ, Միջազգային բիզնես:

 

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ուղղություններով գրականություն` «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն», «Ընդհանուր տնտեսագիտություն», «Միկրոտնտեսագիտություն», «Մենեջմենթ», «Մարքեթինգ», «Հաշվապահական հաշվառում», «Հարկեր և հարկավորում», «Ձեռնարկության ֆինանսներ», «Վիճակագրություն», «Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ», «Կապի էկոնոմիկա», «Արտադրության կազմակերպում», «Ռազմավարական կառավարում», «Որոշումների ընդունում», «Միջազգային բիզնես», «Բանկային գործ», «Ռադիոտեխնիկա», «Կապի համակարգեր», «Հեռահաղորդակցության ցանցեր» և այլ հարակից գրքեր, թերթեր, ժուռնալներ, ինչպես նաև ուսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է ուսումնասիրի

1) Կազմակերպության հիմնական նպատակը և խնդիրները.

ա. Կազմակերպության իրավակազմակերպչական ձևը, պատմությունը,

բ. Կազմակերպության հիմնական նպատակներն ու խնդիրները, գործունեության հիմնական ուղղությունները,

գ. կազմակերպության զարգացման հնարավորությունները,

դ. հիմնական մրցակիցները և շուկան,

2) կազմակերպության հիմնական տեխնիկա-տնտեսական ցուցանիշները.

ա. կազմակերպության կառուցվածքը,

բ. արտադրության կազմակերպման սկզբունքները,

գ. տեխնիկական պարկ,

դ. հիմնական արտադրա-տնտեսական ցուցանիշները` եկամուտ, աշխատանքի և աշխատավարձի ցուցանիշներ, գնային քաղաքականություն, ապրանքատեսակներ, շահույթ և շահութաբերություն և այլն,

ե. արտադրանքի իրացման կամ ծառայությունների մատուցման ձևերն ու մեթոդները,

3) Կազմակերպության գործունեության պետական կարգավորման հիմնահարցերը.

ա. լիցենզավորում և սերտիֆիկացում,

բ. գործունեության սահմանփակումներ,

գ. շուկայի կարգավորում,

4) Կազմակերպության հարկային պարտավորություններ.

ա. հիմնական հարկատեսակներ,

բ. վարկեր և դրանց մարում,

5) Կազմակերպության գործունեության և անձնակազմի կառավարում.

ա. ենթակազմակերպությունների գործառույթներ,

բ. անձնակազմ, ընտրության մեխանիզմներ և չափորոշիչներ,

գ. անձնակազմի վերապատրաստում,

դ. աշխատանքի փոխանցման ձևերը,

ե. անձնակազմի կառավարման մեթոդները և ձևերը և դրա արդյունավետության գնահատականը,

զ. տեղեկատվական հոսքերի կառավարում:

6) կենսագործունեության անվտանգության ապահովման և բնապահպանական մաքրության հարցերը,

 

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում``

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում կարողանա հստակ ներկայացնել.

ա. հայրենական և համաշխարհային տնտեսություններում ընթացող գործընթացները և միտումները, կապը հասարակության ներսում ընթացող այլ գործընթացների հետ,

բ. հայրենական տնտեսության զարգացման նախապատվելի ուղղությունները և կապի, հեռահաղորդակցության ճյուղի, կազմակերպությունների տեխնիկական, տնտեսական և սոցիալական զարգացման հեռանկարները:

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. կազմակերպության արտադրա-տնտեսական, ֆինանսա-տնտեսական գործունեությունը կարգավորող օրենսդրական և նորմատիվային իրավական ակտերը, հարկային օրենսդրությունը, հաշվապահական հաշվառման չափորոշիչները, աշխատանքային օրենսդրությունը,

բ. կառավարչական որոշումների ընդունման և իրականացման սկզբունքները,

գ. կազմակերպության արդյունավետ կառավարման հայրենական և համաշխարհային փորձը,

դ. մարքեթինգի կառավարման սկզբունքները, շուկայի ուսումնասիրման և վերլուծման մոտեցումները,

ե. ճյուղի ծառայությունների տեսականին, կատարվող աշխատանքները և իրականացվող ծառայությունները, դրանց տեխնիկատնտեսական առանձնահատկությունները և բնութագրերը, տեխնիկական, տնտեսական գործունեությանը վերաբերող փաստաթղթերի մշակումն ու լրացումը,

զ. մատակարարների, գործընկերների, սպառողների հետ պայմանագրերի կնքման, դրանց վերահսկման ընթացակարգը,

է. ճյուղում, կազմակերպությունում արտադրության տեխնոլոգիաները, տեխնիկական բնութագրերը, շահագործման ընթացակարգերը,

ը. աշխատանքի հոգեբանության ու սոցիոլոգիայի հիմունքները,

թ. կազմակերպությունում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպումը,

ժ. հետազոտման պլանավորման և կազմակերպման արդիական մեթոդները,

ժա. շրջակա միջավայրի պահպանության սոցիալական պատասխանատվության միջոցները, աշխատանքի պաշտպանության նորմերն ու կանոնները, տեխնիկական անվտանգությունը

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա. կազմակերպության արտադրատնտեսական գործունեության և շուկայում նրա դիրքերի վերլուծության մեթոդները և մոտեցումները,

բ. կազմակերպությունում արտադրանքի, ծառայությունների ինքնարժեքի և գնագոյացման մեթոդները,

գ. աշխատանքի նորմավորման, աշխատանքի նորմատիվների մշակման, աշխատանքային ժամանակի հետազոտման և որակի նորմերի վերլուծության մեթոդները,

դ. կազմակերպությունում ֆինանսական պլանավորման մեթոդները,

ե. նոր տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների ներդրման արդյունավետության գնահատման, ծառայության մրցունակության բարձրացման, կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման մեթոդներն ու մոտեցումները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (կապի ճյուղում)» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)        ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                                    ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ) (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |գրականություն    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն-| 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Տնտեսագիտական    | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքների     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պատմություն      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240| 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 751| 835| 333|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործ.       | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքաց.պաշտպ.և  | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |ԱԻՀ              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.ստանդ.և  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆ.          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390| 020| 020| 521| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Վիճակագրություն  |  4 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Մենեջմենթ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Տնտ.գործ.        | 6  |120 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտ.մաթ.մեթոդներ | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |և  մոդելներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Ներդր. և  նորա-  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |մուծությունների  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Իրֆորմատիկա -2   | 4  | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    | 003|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1230| 300| 225| 45 | 660|    |    | 210| 433|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Կազմակերպություն-| 4  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    | 210|

|     |ների             |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տնտեսագիտություն |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Կապի էկոնոմիկա   | 4.5| 180| 45 | 30 |    | 105|    |    |    | 110|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Արտադրության     | 5.6| 210| 60 | 30 |    | 120|    |    |    |    |

|     |կազմակերպումը    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կապի ճյուղի      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմակերպություն-|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ներում           |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Վիճակագրություն-2| 5  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Մարքեթինգ        | 5  | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Ռադիո            | 5  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |էլեկտրոնիկայի    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Կապի տեխնիկա     | 6.7| 210| 45 | 30 |    | 135|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Փոստային կապի    | 6  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Ռադիոկապի և      | 6  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հեռարձակման      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնիկական       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |միջոցներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Կապի ցանցեր և    | 8  | 90 | 15 |    | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |կոմունիկացիայի   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Տեղեկատվական և   |6.7 | 210| 15 | 90 |    | 105|    |    |    |    |

|     |հեռահաղորդակցական|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիաներ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Էլեկտրոնային     | 8  | 60 |    | 30 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |առևտուր          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Օպերացիոն        | 6.7| 210| 60 | 30 |    |120 |    |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.15|Միջազգային բիզնես|  7 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.16|Բանկային գործ    |  8 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.17|Ընտրովի դասընթաց |  8 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1980| 510| 345| 15 |1110|    | 100|    | 320|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1607|1199| 254|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |    |1,2,|6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |320 |    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| |    | 220|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220| 220|    |    |    |6,7 |    | 4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    |    | 220|    |    | 8  |    |  2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    |    |    |    |    |    | 4  |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |320 | 440| 640| 220|  0 |  3 | 10 |  1 | 38+3 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 210|    |    |    |  5 |    |  5 |  4 | 2+3+1|

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| | 210| 210|    |    |    |  6 |  6 |  5 | 3+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| | 110|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| | 220|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| | 210|    |    |    |    |    |  5 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    | 210|110 |    |  7 |    |  7 |  6 | 3+2+2|

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    | 210|    |    |    |    |  6 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    | 200|    |    |    |    |    |  6 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    |    |    | 202|    |  8 |  8 |    | 2+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    | 130| 030|    |    |    |    | 6,7| 4+3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    |    | 040|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    |210 |210 |    |    |  7 |  6 |  7 | 3+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.15| |    |    |210 |    |    |    |  7 |    |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.16| |    |    |    | 400|    |    |  8 |    |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.17| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 960|1170| 560| 142|  2 |  4 | 11 | 11 | 58+8 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  2 |  8 | 36 | 35 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

Հիմք ընդունելով «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ենթակետը և ՀՀ կառավարության 2005 թ. ապրիլի 14-ի «Բարձրագույն մասնագիտական և հետբուհական կրթության պետական կրթական չափորոշիչների ձևավորման և հաստատման կարգը հաստատելու մասին» N 449-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 9-րդ կետը.

 

ՀՐԱՄԱՅՈՒՄ ԵՄ`

 

1. Հաստատել բարձրագույն մասնագիտական կրթության բակալավրի որակավորման պետական կրթական չափորոշիչները` համաձայն հավելվածի:

2. ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության աշխատակազմի բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության վարչությանը (պետ` Ռ. Սուքիասյան) և իրավաբանական վարչությանը (պետ` Մ. Գրիգորյան), սահմանված կարգով սույն չափորոշիչները ներկայացնել ՀՀ արդարադատության նախարարություն` պետական գրանցման:

3. Սույն հրամանի կատարման հսկողությունը հանձնարարել ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ Ա. Ավետիսյանին:

 

Հավելված

ՀՀ կրթության և

գիտության նախարարի

01.04.2011 թ.

N 271-Ն հրամանի

 

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉ

 

Մասնագիտությունը` (080600) Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և

կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1030-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` Ճարտարագիտության բակալավր:

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) տնտեսագետ;

2) հաշվապահ;

3) մենեջեր:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությունը առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությանը, որն ուղղված է`

1) արտադրական-տնտեսական,

2) պլանային-տնտեսագիտական,

3) կազմակերպական-կառավարչական,

4) սոցիալ-կառավարչական,

5) մարքեթինգային,

6) արտաքին տնտեսական,

7) ձեռնարկատիրական,

8) գիտագործնական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են`

1)տարբեր կազմակերպական-իրավական բնույթի մեքենաշինական կազմակերպությունները,

2) կազմակերպությունների ենթակառուցվածքային միավորումները,

3) ուսումնական հաստատությունները,

4) նախագծային կազմակերպությունները,

5) գիտահետազոտական կազմակերպությունները,

6) բանկային, հարկային և մաքսային համակարգերը,

7) պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) տնտեսագիտական,

2) արտադրական,

3) ֆինանսական,

4) գիտահետազոտական,

5) կառավարչական:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

1) մասնագիտական գործունեություն`

Վերլուծել կազմակերպության արտադրատնտեսական գործունեության արդյունքները, կատարել ճիշտ եզրակացություններ և մշակել կոնկրետ միջոցառումների պլան` տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար:

2) փորձարարական-հետազոտական գործունեություն`

Լավարկել կազմակերպության կամ ստորաբաժանման գործընթացը և տնտեսական շահավետության ապահովման նպատակով ծավալել ճկուն արտադրատնտեսական և ֆինանսական գործունեություն:

3) կազմակերպական-կառավարչական գործունեություն`

ՈՒսումնասիրել արտադրանքի պահանջարկը և տնտեսական իրավիճակը, նպատակահարմար ձևով զուգակցել տնտեսական գործունեության տարբեր ձևերն ու մեթոդները:

 

8. Որակավորման պահանջները.

 

Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է`

1) կատարելու ընթացիկ պլանային տնտեսագիտական աշխատանքներ,

2) կանխատեսելու և պլանավորելու կազմակերպության զարգացումը,

3) որոշելու արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները,

4) իրականացնելու նոր օբյեկտների և նախագծերի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման հաշվարկներ,

5) օգտագործելու տնտեսագիտական-մաթեմատիկական մեթոդներ և մեդելներ, ժամանակակից տեխնիկական միջոցներ,

6) անցկացնելու գիտական հետազոտություններ և վերլուծելու ստացված արդյունքները,

7) ինքնուրույն ընդունելու արտադրության կազմակերպական և կառավարման վերաբերյալ որոշումներ:

8) մասնակցելու մեքենաշինության մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

9) կազմակերպելու նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

10) մասնակցելու մեքենաշինության գիտահետազոտական աշխատանքների

կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

11) ուսումնասիրելու տնտեսագիտությանն առնչվող մասնագիտական

գրականությունը և գիտատեխնիկական տեղեկատվությունը,

12) օգտվելու կառավարման տեղեկատվական տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

13) կազմակերպելու իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

 

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի`

 

1) իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

2) գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցներին,

3) գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

4) աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին և կանոններին:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II. ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

 

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

 

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսագիտական - ԸՀՍՏ     |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները    |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ            |  40  |

|01.00|ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեությունը որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները: Ազատագրական խմբակներն ու                    |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |և  քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային   |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության և  կայացման ներքին և  արտաքին     |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |Հայոց լեզու և  հայ գրականություն դասընթացի նպատակն է    |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ փաստաթղթավարության և  մասնագիտական        |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ իբրև  հայ      |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների սահմանափակ ժամաքանակով   |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս առավել ծավալուն մասը նվիրված է       |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը իբրև |      |

|     |հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և                 |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը         |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով, առևտրական  նամակագրություն:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը:            |      |

|     |Մտքի ձև  և  բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,|      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի  |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը: |      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:     |      |

|     |Մարդկության ապագան:                                     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ: Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության       |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը: Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:     |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը: Հայաստանի Հանրապետության     |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը: Իրավախախտումը  |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում: Իրավական պետություն. քաղաքացիական    |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:              |      |

|     |Ժառանգական իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան                  |      |

|     |հարաբերություններ: Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների   |      |

|     |փոխադարձ իրավունքներն ու պարտավորությունները:           |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները: Պետական      |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության  ոլորտներում:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները: Քաղաքականության դերն ու   |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում: Քաղաքականության|      |

|     |սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական ուսմունքների         |      |

|     |պատմությունը:                                           |      |

|     |Հայկական քաղաքական սովորույթները, ակունքները, սոցիալ    |      |

|     |մշակութային հիմնավորումները, պատմական դինամիկա:         |      |

|     |Ժամանակակից քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական       |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում:                                            |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական             |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները:աղաքական բախումներն ու նրանց լուծման      |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   8  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան, աշխարհի տնտեսական ճանաչողության|      |

|     |և  ուսումնասիրության մեթոդները, հասարակական             |      |

|     |պահանջմունքներն տնտեսական ռեսուսները, հասարակության     |      |

|     |արտադրական հնարավորությունների սահմանները, տնտեսության  |      |

|     |շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ շրջանակները,        |      |

|     |արդյունքների և  եկամուտների շրջապտույտը, պահանջարկի ու  |      |

|     |առաջարկի շուկայական ուժերը, գների կազմավորման մեխանիզմը,|      |

|     |պահանջարկի ու առաջարկի էլաստիկությունը, պետության       |      |

|     |տնտեսական դերը, անկատար և  կատարյալ մրցակցություն,      |      |

|     |ազգային տնտեսություն, մակրոտնտեսական ցուցանիշները,      |      |

|     |գործազրկության բնական մակարդակը, ինֆլյացիա, պատճառներ և |      |

|     |ծախքեր, տնտեսական ցիկլեր: Ամբողջական պահանջարկ ու       |      |

|     |ամբողջական առաջարկ, զբաղվածության դասական և  քեյնսյան   |      |

|     |տեսությունների, գանձարանային քաղաքականություն, փող և    |      |

|     |բանկային գործ, դրամավարկային համակարգ, պետական բյուջե և |      |

|     |պետական պարտք, հարկեր և  դրանց ֆունկցիաները, տնտեսական  |      |

|     |աճ, վճարային հաշվեկշիռ, գլոբալացում, տնտեսագիտության    |      |

|     |տեսության մեջ մարդու մոդելը:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն                  |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին պատկերացում տալ        |      |

|     |տնտեսագիտական մտքի` պատմության փորձով տնտեսական հարցերի |      |

|     |լուծման էվոլյուցիայի մասին: Այն ընդգրկում է հետևյալ     |      |

|     |թեմաները` Տնտեսագիտական դպրոցներ` մերկանտիլիստներ,      |      |

|     |ֆիզիոկրատներ, դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, |      |

|     |մարժինալիզմ, կեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքենսյականություն, նեոլիբերալիզմ, հայ տնտեսական       |      |

|     |փիլիսոփայություն:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |      |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ: Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները» ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր: Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում  |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸՄԲ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ      |  43  |

|02.00|ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր:   |      |

|     |Օպերացիոն հաշիվ: Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային   |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ: Հավանականությունների    |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները: Նյութական կետի |      |

|     |կինեմատիկա: Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները:      |      |

|     |Նյութական կետի դինամիկա: Նյուտոնի օրենքները: Նյութական  |      |

|     |կետերի համակարգ, նրա դինամիկան: Պահպանման օրենքները:    |      |

|     |Համակարգի ազատության աստիճանների թիվը: Պինդ մարմնի      |      |

|     |կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը: Գալիլեյի            |      |

|     |հարաբերականության սկզբունքը: Հարաբերականության հատուկ   |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը: Իդեալական և  իրական գազեր,           |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Ջերմադինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը: Աշխատանքը ջերմադինամիկայում, իդեալական   |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում: Մոլեկուլների     |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը: Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի քվանտային|      |

|     |հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ պրոցեսներ:         |      |

|     |Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը:                         |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը: Էլեկտրասատատիկ դաշտը, նրա            |      |

|     |պոտենցիալային բնույթը և  նրան բնորոշող մեծությունները:  |      |

|     |Էլեկտրական դիպոլ: Էլեկտրասատատիկ դաշտը նյութում,        |      |

|     |բևեռացման  մեխանիզմները: Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրասատատիկ |      |

|     |դաշտի էներգիան: Հաղորդականության էլեկտրոնային           |      |

|     |տեսություն: Օհմի օրենքը շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար,|      |

|     |էլեկտրաշարժ ուժ: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական դաշտ,   |      |

|     |նրան բնորոշող մեծությունները: Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: |      |

|     |Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի էֆեկտը: Գաուսի թեորեմը և  |      |

|     |շրջապտույտի  թեորեմը մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի համար:|      |

|     |Նյութի մագնիսական հատկությունները: Ինդուկտիվություն:    |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիան: Փոփոխական դաշտեր և           |      |

|     |անընդհատության հավասարում: Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա, |      |

|     |ինքնինդուկցիա: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները   |      |

|     |դիֆերենցիալ և  ինտեգրալային տեսքով: Տատանումներ, նրանց  |      |

|     |առաջացման պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր:|      |

|     |Մարող և  ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական  |      |

|     |ալիքներ: Խմբային արագություն: Էլեկտրամագնիսական ալիքներ,|      |

|     |նրանց սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և      |      |

|     |էներգիայի հոսքը: Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն:          |      |

|     |Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, դիֆրակցիա: Լույսի          |      |

|     |դիսպերսիայի դասական տեսությունը: Ջերմային ճառագայթում,  |      |

|     |Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման օրենքը: Պլանկի քվանտային   |      |

|     |վարկածը և  Պլանկի բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և  Կոմպտոնի     |      |

|     |երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը ըստ քվանտային տեսության:  |      |

|     |Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները, դը-Բրոյլի     |      |

|     |վարկածը: Շրյոդինգերի հավասարումը, ալիքային ֆունկցիան,   |      |

|     |նրա ֆիզիկական իմաստը: Ատոմի կառուցվածքը և  ճառագայթման  |      |

|     |սպեկտրը: Շրյոդինգերի հավասարման լուծումը պարզագույն     |      |

|     |համակարգերի համար: Միկրո-մասնիկների դիֆրակցիան և  նրա   |      |

|     |կիրառությունները:                                       |      |

|     |                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|     |Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:          |      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը: Քիմիական կապ |      |

|     |և  մոլեկուլի կառույցը: Ջերմաքիմիա: Քիմիական կինետիկա    |      |

|     |և  հավասարակշռություն: Քիմիական ռեակցիաների ուղղության  |      |

|     |վրա ազդող գործոնները: Լուծույթներ: Էլեկտրոլիտների       |      |

|     |լուծույթներ:  Օքսիդացման-վերականգնման ռեակցիաններ:      |      |

|     |Էլեկտրաքիմիա: Ջրի քիմիան: Մետաղների ընդհանուր           |      |

|     |հատկությունները: Պարբերական համակարգի S-տարրեր:         |      |

|     |Պարբերական համակարգի P-տարրեր: Պարբերական համակարգի     |      |

|     |d-տարրեր: Գաղափար բարձրամոլեկուլային միացությունների    |      |

|     |մասին:                                                  |      |

|     |                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     |Համակարգիչների ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի         |      |

|     |սկզբունքը,հիմնական սարքերը, ծրագրային ղեկավարման        |      |

|     |սկզբունքը:                                              |      |

|     |Համակարգիչների նախագծման թվաբանական և  տրամաբանական     |      |

|     |հիմունքները: Էլեկտրոնային փոստ: Կիրառական ծրագրային     |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Տվյալների հենքերի ղեկավարման համակարգեր:                |      |

|     |Հակավիրուսային ծրագրային միջոցներ: Արխիվացնող ծրագրային |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Ալգորիթմ, ներկայացման եղանակները, դասակարգումը:         |      |

|     |ՊԱՍԿԱԼ լեզվի հիմնական օբյեկտները (այբուբենը, տվյալներ,  |      |

|     |գործողություններ հասկացությունները, փոփոխականների,      |      |

|     |հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը, ստանդարտ      |      |

|     |ֆունկցիաներ, արտահայտություններ, Պասկալ ծրագրի          |      |

|     |կառուցվածքը:                                            |      |

|     |Գծային ծրագրերի կազմակերպում (վերագրման, մուտքի, ելքի   |      |

|     |օպերատորներ):                                           |      |

|     |Ճյուղավորված ծրագրերի կազմակերպում (պայմանական, անպայման|      |

|     |անցման և  CASE օպերատորներ):                            |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում (FOR, WHILE, REPEAT):    |      |

|     |Ներդրված ցիկլեր:                                        |      |

|     |Միաչափ և  երկչափ զանգվածների մշակում: Պրոցեդուրա և      |      |

|     |ֆունկցիա:                                               |      |

|     |Տվյալների ոչ ստանդարտ տիպեր (տող տիպ, գրառումներ):      |      |

|     |Ֆայլերի մշակում:                                        |      |

|     |Էկրանի ղեկավարումը տեքստային և  գրաֆիկական ռեժիմներում: |      |

|     |Ստեղնաշարի, տպող սարքի և  ձայնային սարքավորման          |      |

|     |ղեկավարում:                                             |      |

|     |C++ ծրագրի տարրերը (իդենտիֆիկատորներ, հաստատուններ,     |      |

|     |բանալի բառեր, մեկնաբանություններ):                      |      |

|     |Պայմանի օպերատորներ (if...else, if...else...if...):     |      |

|     |Պայման գործողություն ?: Switch օպերատոր:                |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում(do-while, for): Ներդրված |      |

|     |ցիկլեր:  Զանգվածների մշակում: Սիմվոլային տողեր:         |      |

|     |Կառուցվածքներ և  միավորումներ: Կառուցվածքների           |      |

|     |զանգվածներ:                                             |      |

|     |Ցուցիչներ: Ֆունկցիաներ:                                 |      |

|     |Առանց պարամետրերի և  պարամետրերով մակրոսներ:            |      |

|     |Օբյեկտային կողմնորոշմամբ ծրագրավորման սկզբունքների      |      |

|     |իրականացումը C++-ում:                                   |      |

|     |Դաս, օբյեկտ: Դասի սեկցիաները:                           |      |

|     |Ինկապսուլացիա: C++-ում կոնսուլային ներմուծում-արտածում  |      |

|     |(cin, cout):                                            |      |

|     |Ֆունկցիաների վերաբեռնում: Կոնստրուկտոր և  դեստրուկտոր:  |      |

|     |Օբյեկտների փոխանցումը ֆունկցիաներին, ֆունկցիաներից      |      |

|     |օբյեկտների վերադարձնումը:                               |      |

|     |Օբյեկտների զանգվածներ, ցուցիչներ: This ցուցիչ: Դինամիկ  |      |

|     |հիշողություն:  New և  delete օպերատորներ:               |      |

|     |Հղումներ: Հղումների փոխանցումը ֆունկցիաներին:           |      |

|     |Ժառանգում: Դասերի ընտանիք և  պոլիմորֆիզմ:               |      |

|     |Վիրտուալ ֆունկցիաներ: Դինամիկ պոլիմորֆիզմ:              |      |

|     |Շաբլոնային ֆունկցիաներ և  դասեր:                        |      |

|     |Լոկալ, գլոբալ և  դինամիկ փոփոխականներ: Ստատիկ           |      |

|     |փոփոխականներ:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական ֆակտորները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը բնության|      |

|     |մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:                        |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը:                                    |      |

|     |Անթափոն արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի    |      |

|     |աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզ Էկոլոիայի հիմնական      |      |

|     |հասկացությունները: Էկոհամակարգը որպես ոչ հավասարակշռային|      |

|     |թերմոդինամիկ համակարգ:                                  |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական ֆակտորները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը բնության|      |

|     |մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:                        |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերա-ան|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը:                                    |      |

|     |Անթափոն արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի    |      |

|     |աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի      |      |

|     |շահագործման աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի           |      |

|     |պաշտպանության միջոցները:                                |      |

|     |Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր մետալուրգիայի |      |

|     |արտադրություններում, վերահսկումը, պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները:                                              |      |

|     |Շրջակա միջավայրի վիճակի հսկողությունը, ռացիոնալ         |      |

|     |բնօգտագործում: Բնօգտագործման կառավարման                 |      |

|     |կազմակերպա-իրավական հիմքերը:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸՃ  |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ          |  26  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը աֆինական                |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր: Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին)  |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ: Միացումներ, հավաքման  |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|3.02 |Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:Կենսագործունեության անվտանգության|      |

|     |ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  կազմակերպչական|      |

|     |հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային և  ֆունկցիոնալ  |      |

|     |առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն անբավարար        |      |

|     |լուսավորությունից: Պաշտպանություն անբարենպաստ           |      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործունեությունից: Պաշտպանություն իոնացնող           |      |

|     |ճառագայթների ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական  |      |

|     |հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և     |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից,              |      |

|     |արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի և  պահպանմանը ներկայացվող                   |      |

|     |կենսագործունեության պահանջները: Պաշտպանություն          |      |

|     |հրդեհներից:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|3.03 |Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակի սահմանումը, առաջացման                |      |

|     |հաճախականության ավելացման հավանականությունը և           |      |

|     |հետևանքները:  Խաղաղ կամ պատերազմական ժամանակներում      |      |

|     |առաջացած իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և      |      |

|     |կանխարգելման միջոցառումները:                            |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների դասակարգումն ըստ` տևողության,     |      |

|     |կանխատեսման հնարավորության, ընդգրկման մասշտաբների,      |      |

|     |կանխարգելման հնարավորության և  ծագման առաջնահերթության: |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական պաշտպանության     |      |

|     |համակարգի խնդիրներն ու գործառությունները:               |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մեթոդները:                   |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |կայունության ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում փրկարար և  անհետաձգելի վթարային          |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքները և  կատարման անհրաժեշտ      |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը:                       |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի գնահատում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա - 1                                      |   5  |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները): Փոփոխական հոսանքի        |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը: Էլեկտրական      |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում:           |      |

|     |Մագնիսական շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց      |      |

|     |հատկությունները և  կիրառությունը տարբեր նշանակության    |      |

|     |մագնիսական շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների   |      |

|     |հաշվարկը: Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ            |      |

|     |տրանսֆորմատորների կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները:    |      |

|     |Ավտոտրանսֆորմատորներ, չափման և  եռակցման                |      |

|     |տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային սարքեր, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  |      |

|     |ուժեղացուցիչներ:Ասինխրոն շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ    |      |

|     |շարժիչների կառուցվածքը, աշխատանքը, բնութագծերը և        |      |

|     |կիրառման բնագավառները: Սինխրոն մեքենաներ: Մեքենայի      |      |

|     |կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:      |      |

|     |Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, աշխատանքը     |      |

|     |որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը և          |      |

|     |կիրառման բնագավառները: Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական     |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական  |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ: Էլեկտրամատակարարման     |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները,պինդ մարմինների կառուցվածքը և          |      |

|     |դեֆեկտները: Դիէլեկտրիկներ` դիէլեկտրիկների բևեռացում,    |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական, մեխանիկական հատկություններ: Էլեկտրամեկուսիչ   |      |

|     |նյութեր` բնական, արհեստական, սինթետիկ նյութեր, նրանց    |      |

|     |դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների, քիմիական        |      |

|     |բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելության, վերջիններիս |      |

|     |հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից, ստացման    |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր: Ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Հաղորդիչ և         |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ չափիչ տեխնիկայի մասին:        |      |

|     |Սխալների տեսակները, գնահատման հավանականային մեթոդներ:   |      |

|     |Էլեկտրական չափիչ միջոցների դասակարգումը, նրանց          |      |

|     |բնութագրերը: Ստատիկ և  դինամիկ ռեժիմներում չափման       |      |

|     |միջոցները:  Էլեկտրոնային անալոգային սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Կամրջակներ և  կոմպենսատորներ: Թվային      |      |

|     |սարքեր և  ձևափոխիչներ:  Գրանցող սարքեր և                |      |

|     |սարքավորումներ: Էլեկտրական մեծությունների չափումը:      |      |

|     |Մագնիսական մեծություններ, չափիչ սարքեր և  ձևափոխիչներ:  |      |

|     |Ոչ էլեկտրական մեծությունների չափման սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Ինֆորմացիոն չափիչ սարքեր: Չափող, վճռող    |      |

|     |սարքեր:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|  ԸԲ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |  42  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|     |Շուկայական համակարգը և  դրա տարրերը, կազմակերպությունը  |      |

|     |շուկայական համակարգում, պահանջարկը և  նրա օրենքը,       |      |

|     |առաջարկը և  նրա օրենքը, առաջարկի և  պահանջարկի          |      |

|     |հավասարակշռությունը, գնային առաձգականության սկզբունքը   |      |

|     |արտադրության տեսությունը, ձեռնարկատիրական և  առևտրական  |      |

|     |գործունեության կազմակերպումը, տնտեսական ծախսեր և        |      |

|     |տնտեսական շահույթ, շուկայական իրավիճակները և  դրանց     |      |

|     |բնութագրերը, արտադրության ծավալի և  գնի որոշումը զուտ   |      |

|     |մրցակցության, զուտ մոնոպոլիայի, մոնոպոլիստական          |      |

|     |մրցակցության և  օլիգոպոլիայի պայմաններում, ֆիրմայի      |      |

|     |հավասարակշռության պայմանները տարբեր շուկայական          |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Ինֆորմատիկա - 5                                         |   3  |

|     |Դասընթացը C++ լեզվի միջոցով նախատեսում է ուսումնասիրել  |      |

|     |SQL տվյալների հենքը, որն իր մեջ պարունակում է           |      |

|     |կառուցվածքների, աղյուսակների, դաշտերի ստեղծումը և  դրանց|      |

|     |տիպերի սահմանումը: Աղյուսակների միջև  կապերի հաստատում: |      |

|     |Հարցումների կազմակերպում և  վերջնական արդյունքների      |      |

|     |վերլուծություն` DAO, ADO միջավայրի օգտագործմամբ:        |      |

|     |Ինֆորմատիկայի հիմունքների յուրացման ցիկլը               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |   5  |

|     |Վիճակագրական դիտարկումների անցկացման մեթոդները, նյութերի|      |

|     |խմբավորման և  ամփոփագրման եղանակները, վիճակագրական      |      |

|     |մեծությունների հաշվառման և  վերլուծության մեթոդները:    |      |

|     |Դիտարկվում է միկրո և  մակրոմակարդակներում հասարակության |      |

|     |սոցիալտնտեսական կյանքի վիճակագրական օրինակները, ինչը    |      |

|     |թույլ է տալիս ուսանողի մոտ ձևավորել  կոնկրետ խնդիրների  |      |

|     |լուծման ունակություններ:  Հիմնական վիճակագրական         |      |

|     |ցուցանիշների հաշվարկ, նվազագույն քառակուսիների մեթոդի   |      |

|     |կիրառումը և  էմպիրիկ ռեգրեսիոն հավասարումների կազմումը, |      |

|     |կոռելացիոն տեսության համար տիպային խնդիրների լուծում,   |      |

|     |դինամիկ ցուցանիշներ և  դրանց վերլուծությունը, տնտեսական |      |

|     |ինդեքսների հաշվարկը և  վերլուծությունը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|     |Դասընթացի առանձնահատկությունը պայմանավորված է նրա       |      |

|     |կարևորությամբ`  որպես մասնագիտական գիտելիքների          |      |

|     |ձեռքբերման հենքային առարկա: Հաշվի առնելով վերոնշյալը    |      |

|     |դասընթացում մեկնաբանվում են կառավարման տեսությունների   |      |

|     |զարգացման պատմական ընթացքը, տնտեսավարման հիմունքները,   |      |

|     |լուսաբանվում են կառավարման մեթոդաբանությունը,           |      |

|     |կատիգորիաները և  սկզբունքները, վերլուծվում է արտաքին    |      |

|     |միջավայրի գործոնների ազդեցությունը կազմակերպության      |      |

|     |գործունեության վրա, գնահատվում է ներքին ռեսուրսների դերը|      |

|     |մրցակցային առավելությունների ձեռքբերման ուղղությամբ:    |      |

|     |Քննարկվում են այնպիսի կարևոր  հարցեր ինչպիսիք են`       |      |

|     |արտադրանքի որակի ապահովումը և  կառավարումը, որոշման     |      |

|     |կայացման ընթացակարգը, աշխատանքային ռեսուրսների          |      |

|     |կառավարումը և  շահադրդման տարբեր ձևերի                  |      |

|     |առանձնահատկությունները, նյութական և  ֆինանսական         |      |

|     |ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման մեթոդները:           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   5  |

|     |Դասընթացի առարկան են կազմակերպությունների ակտիվները,    |      |

|     |դրանց գոյացման աղբյուրները, դրանց կազմում տեղի ունեցող  |      |

|     |փոփոխությունները, տնտեսական գործունեության գործընթացները|      |

|     |և  դրանց հետևանքները:  Դասընթացն ուսումնասիրում է       |      |

|     |հաշվապահական հաշվառման խնդիրները շուկայական տնտեսության |      |

|     |պայմաններում, տնտեսական հաշվառման ծագումը, զարգացման    |      |

|     |փուլերը, տնտեսական հաշվառման մեջ կիրառվող չափիչները,    |      |

|     |սկզբնական դիտումը և  արժեքային չափումը հաշվապահական     |      |

|     |հաշվառման մեջ, տնտեսական հաշվառման տեսակները,           |      |

|     |հաշվապահական հաշվառման մեթոդները, տնտեսական միջոցները,  |      |

|     |նրանց դասակարգումը, տնտեսական միջոցներ աղբյուրները,     |      |

|     |ակտիվային, պասիվային, սինթետիկ և  անալիտիկ հաշիվները,   |      |

|     |սիստեմատիկ և  ժամանակագրական գրանցումները, շրջանառության|      |

|     |տեղեկագիրը, հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանի       |      |

|     |կառուցվածքը, հաշվապահական հաշվեկշիռը, հաշվեկշռում տեղի  |      |

|     |ունեցող փոփոխությունները:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսական գործունեության վերլուծություն                 |   4  |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության խնդիրները և      |      |

|     |նպատակները, ծագումն ու զարգացումը, տնտեսական            |      |

|     |գործունեության վերլուծության մեթոդներն ու աղբյուրները,  |      |

|     |արտադրանքի ծավալի և  արտադրության վերլուծությունը,      |      |

|     |արտադրանքի տարբերակման հատկանիշները և  նրանց իրացման    |      |

|     |վերլուծությունը, խոտանի ազդեցությունն արտադրության      |      |

|     |ծավալի վրա, արտադրության ռիթմիկության վերլուծությունը,  |      |

|     |իրացման գործընթացի վերլուծությունը, հիմնական կապիտալի   |      |

|     |օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ռեզերվների     |      |

|     |վերլուծությունը, տրանսպորտային միջոցների օգտագործման    |      |

|     |վերլուծությունը, ֆոնդահատույցի, ֆոնդազինվածության և     |      |

|     |շահութաբերության ցուցանիշների վերլուծությունը:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ            |   8  |

|     |Տնտեսական գծային մոդելների կառուցման օրինակներ.         |      |

|     |Տրանսպորտային, պլանավորման, բաշխման, դինամիկական և  այլ |      |

|     |խնդիրներ; Գծային մոդելների ընդհանուր նկարագրությունը,   |      |

|     |հատկությունները, Գծային մոդելների գրաֆիկական լուծումը,  |      |

|     |օրինակների քննարկում, Սիմպլեքս մեթոդը, Գծային           |      |

|     |ծրագրավորման ուղիղ և  երկակի խնդիրները, Գծային          |      |

|     |ծրագրավորման խնդիրների լուծումը ինֆորմացիոն             |      |

|     |տեխնոլոգիաների օգնությամբ, Ոչ գծային տնտեսամաթեմատիկական|      |

|     |մոդելների կառուցման օրինակներ, Ոչ գծային մոդելների      |      |

|     |վերլուծության դասական մեթոդը, Լագրանժի օժանդակ          |      |

|     |բազմապատկիչների մեթոդը, Հավասարումների լուծման          |      |

|     |պրոբլեմները, լուծման թվային մեթոդները, իտերացիոն        |      |

|     |մեթոդները, գրադիենտային մեթոդները: Նպատակային           |      |

|     |ֆունկցիաների էքստրեմալ (մեծագույն և  փոքրագույն)        |      |

|     |արժեքների փնտրման մեթոդները: Կույր փնտրման մեթոդները,   |      |

|     |ալգորիթմները: Պատահական փնտրման մեթոդները; Վիճակագրական |      |

|     |փորձարկումների (Մոնտե-Կառլոյի) մեթոդը, ալգորիթմը,       |      |

|     |մոդելների վերլուծությունն այդ մեթոդով; Կոնֆլիկտային     |      |

|     |իրավիճակները տնտեսագիտության մեջ, տնտեսական             |      |

|     |մրցակցությունը որպես կոնֆլիկտային (խաղային) իրավիճակ;   |      |

|     |Խաղերի տեսության տարրերը, խաղային մատրից, խաղի գին,     |      |

|     |թամբային կետ; Խաղերի լուծումը մաքուր ստրատեգիաների      |      |

|     |դասում; Խաղերի տեսության հիմնական թեորեմը, խաղերի       |      |

|     |լուծման անհրաժեշտ և  բավարար պայմանը; Խաղերի լուծման    |      |

|     |գրաֆիկական մեթոդը: Խաղային մատրիցի չափողականության      |      |

|     |փոքրացման սկզբունքները; Խաղերի լուծման բերումը գծային   |      |

|     |ծրագրավորման ուղիղ և  երկակի խնդիրների; Խաղերի լուծման  |      |

|     |կիրառման կարգը, ալգորիթմը; Տնտեսամաթեմատիկական          |      |

|     |հավանականային մոդելներ, դրանց վերլուծությունը Matcad    |      |

|     |ծրագրային փաթեթի միջավայրում:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Կազմակերպության ֆինանսներ                               |   3  |

|     |Կազմակերպության ֆինանսների հիմնական հասկացությունը,     |      |

|     |կազմակերպման սկզբունքները և  գործառույթները,            |      |

|     |կազմակերպության դրամամիջոցների աղբյուրներն ու           |      |

|     |օգտագործումը, ֆինանսների կառավարումը, ձեռնարկատիրական   |      |

|     |գործունեության վարկավորումը, լիզինգ և  ֆակտորինգ,       |      |

|     |արժույթի համակարգ, արժույթի փոխանակման դրույքի          |      |

|     |տատանումների ազդեցությունը կազմակերպության արտաքին      |      |

|     |տնտեսական գործունեության վրա, գնաճը և  կազմակերպության  |      |

|     |գործունեությունը:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել հարկավորման սկզբունքների,|      |

|     |հարկային քաղաքականության, հարկերի գործառույթների,       |      |

|     |տեսակների և  նրանց հաշվառման իրավական դաշտի հետ:        |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է հետևյալ  թեմաները` հարկերի        |      |

|     |էությունն ու դրանց սահմանումը, հարկային համակարգի       |      |

|     |ձևավորումը,Հայաստանի  Հանրապետության հարկային համակարգը |      |

|     |և  նրա կառուցվածքը, հարկերի տեսակները և  դրանց          |      |

|     |դասակարգումը, ուղղակի և  անուղղակի հարկերը, հարկերի     |      |

|     |ձևավորման  սկզբունքները, հարկերի գործառույթները,        |      |

|     |հարկային քաղաքականության էությունը և  դրա հիմնական      |      |

|     |դրույթները ՀՀ-ում, ՀՀ հարկային քաղաքականության          |      |

|     |ձևավորման  օրենսդրական դաշտը:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարում          |   3  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է գիտական հետազոտությունների և |      |

|     |մշակումների արդյունքի օգտագործման, թողարկվող արտադրանքի |      |

|     |անվանացանկի նորացման և  ընդլայնման, որակի լավացման,     |      |

|     |տեխնոլոգիայի կատարելագործման, ներդրումների արդյունավետ  |      |

|     |կառավարման հարցերը: Դասընթացի շրջանակներում ուսանողները |      |

|     |գիտելիքներ են ստանում նորամուծությունների և             |      |

|     |ներդրումների կառավարման, արտադրությունում դրանց կիրառման|      |

|     |վերաբերյալ: Դասընթացն ընդգրկում է նաև  ներդրումների և   |      |

|     |նորամուծությունների մենեջմենթի սկզբունքները,            |      |

|     |գործունեության ռազմավարական կառավարման գործնական        |      |

|     |մեթոդները, մարքեթինգը, կազմակերպումը, պլանավորումը և    |      |

|     |ֆինանսավորումը, տնտեսական, նյութական, տեղեկատվական և    |      |

|     |իրավունքային մոտեցումները:                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|  Մ  |ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                      |  65  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |Դասընթացը պատկերացում է տալիս կազմակերպությունների      |      |

|     |տնտեսագիտության և  կառավարման գծով ճարտարագետ-բակալավրի |      |

|     |մասնագիտական գործունեության ոլորտների և  տնտեսության    |      |

|     |տարբեր բնագավառներում նրա աշխատանքային                  |      |

|     |հնարավորությունների մասին: դասընթացի շրջանակներում      |      |

|     |ուսանողները ծանոթանում են ընտրած մասնագիտության         |      |

|     |առանձնահատկությունների հետ և  նախնական գիտելիքներ են    |      |

|     |ստանում ուսումնառության տարիներին դասավանդվող           |      |

|     |առարկաների, շրջանավարտի մասնագիտական ունակությունների և |      |

|     |որակավորման բնութագրերի վերաբերյալ: Առարկան             |      |

|     |ուսումնասիրելիս ուսանողները նախնական պատկերացում են     |      |

|     |կազմում մեքենաշինության ճյուղի առանձնահատկությունների,  |      |

|     |մեքենաշինական կազմակերպության արտադրական և              |      |

|     |կազմակերպական կառուցվածքի, նրանում ընթացող              |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական գործընթացների, արտադրական, տնտեսական և |      |

|     |ֆինանսական գործունեության, շուկայական պայմաններում      |      |

|     |կազմակերպության գոյության պահպանման, գործելակերպի,      |      |

|     |կայունության և  զարգացման ապահովման ուղղությունների հետ:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Մեքենաշինական կազմակերպության տնտեսագիտություն          |   9  |

|     |Տնտեսական ռեսուրսները և  դրանց տեսակները,               |      |

|     |կազմակերպության հիմնական ֆոնդերը և  դրանց օգտագործման   |      |

|     |արդյունավետության բարձրացման ուղիները, կազմակերպության  |      |

|     |շրջանառու ֆոնդերը և  դրանց օգտագործման բարելավման       |      |

|     |ուղիները, մեքենաշինական արտադրության համակենտրոնացման,  |      |

|     |մասնագիտացման, կոոպերացման առանձնահատկությունները,      |      |

|     |աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման ուղիները,       |      |

|     |հումքային և  վառելիքա-էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ |      |

|     |օգտագործումը, կազմակերպության արտադրական                |      |

|     |կարողությունները և  դրանց հաշվարկը, գիտատեխնիկական      |      |

|     |առաջադիմության զարգացման ուղղությունները, արտադրության  |      |

|     |ծախսերը և  մեքենաշինական արտադրանքի ինքնարժեքը,         |      |

|     |արտադրանքի գնագոյացման մեխանիզմը, շահույթ և             |      |

|     |շահութաբերություն, կազմակերպության գործունեության       |      |

|     |տնտեսական մեխանիզմները, կազմակերպությունը շուկայական    |      |

|     |համակարգում, արտադրության արդյունավետությունը և  նրա    |      |

|     |հաշվարկները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Կազմակերպության տեսություն                              |   2  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է կազմակերպության` որպես       |      |

|     |միասնական ամբողջության ստեղծման և  զարգացման ընդհանուր  |      |

|     |հատկությունները, օրենքները և  օրինաչափությունները: Այն  |      |

|     |ընդգրկում է հետևյալ  հիմնական թեմաները.                 |      |

|     |կազմակերպությունը որպես համակարգ, սոցիալական            |      |

|     |կազմակերպությունները, դրանց դասակարգումը և              |      |

|     |հատկանիշները, կազմակերպության օրենքները, կազմակերպության|      |

|     |տեսության մոդելները, կազմակերպության կառուցվածքը,       |      |

|     |կազմակերպության հիմնական գործընթացները, կազմակերպության |      |

|     |գործունեության կայունությունը և  զարգացումը,            |      |

|     |կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Մեքենաշինական կազմակերպության աշխատանքի տնտեսագիտություն|   4  |

|     |և  կազմակերպում                                         |      |

|     |Աշխատանքի տնտեսագիտության նպատակը և  խնդիրները,         |      |

|     |աշխատանքային գործընթացները և  նրա կազմակերպման          |      |

|     |սկզբունքներն ըստ արտադրության տեսակների` ժամանակի և     |      |

|     |տարածության մեջ, աշխատանքի կազմակերպման ձևերն  ու       |      |

|     |մեթոդները, բազմատեղային սպասարկման և  ճկուն արտադրական  |      |

|     |համակարգերի կազմակերպումը, օժանդակ և  սպասարկման        |      |

|     |տնտեսությունների աշխատանքի կազմակերպումը, աշխատավարձի   |      |

|     |ձևերը  և  համակարգերը:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Մեքենաշինական արտադրության կազմակերպում                 |  10  |

|     |Արտադրության կազմակերպման նպատակը և  խնդիրները,         |      |

|     |արտադրական գործընթացը և  նրա կազմակերպման սկզբունքները, |      |

|     |արտադրության տեսակները և  դրանց բնութագրերը,            |      |

|     |արտադրության ռիթմիկությունը և  դրա մակարդակի որոշումը,  |      |

|     |արտադրական գործընթացի կազմակերպումը ժամանակի և          |      |

|     |տարածության մեջ, արտադրության կազմակերպման ձևերն  ու    |      |

|     |մեթոդները, հոսքային արտադրության կազմակերպումը,         |      |

|     |ավտոմատացված արտադրության և  ճկուն արտադրական           |      |

|     |համակարգերի կազմակերպման առանձնահատկությունները,        |      |

|     |արտադրության համալիր նախապատրաստման կազմակերպումը և  նրա|      |

|     |փուլերը, արտադրության գիտահետազոտական, կոնստրուկտորական,|      |

|     |տեխնոլոգիական և  կազմակերպական նախապատրաստման           |      |

|     |առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական գործընթացների     |      |

|     |ընտրության հիմնավորումը, կառավարման ցանցային համակարգը  |      |

|     |և  նրա տարրերը, տնտեսագիտական-մաթեմատիկական մեթոդների և |      |

|     |մոդելների կիրառումը արտադրության կազմակերպման           |      |

|     |բնագավառում, օժանդակ և  սպասարկման տնտեսությունների     |      |

|     |կազմակերպման հարցերը:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Մեքենաշինական արտադրության օպերատիվ կառավարում          |   5  |

|     |Արտադրության օպերատիվ կառավարման գործառույթները և       |      |

|     |խնդիրները, օրացուցային-պլանային նորմատիվների համակարգը, |      |

|     |մեքենամասերի խմբաքանակի օպտիմալ չափերի հաշվարկը,        |      |

|     |արտադրական ցիկլի և  առաջանցումների հաշվարկը, անավարտ    |      |

|     |արտադրության որոշումը, արտադրական կարողությունների      |      |

|     |որոշումը, արտադրության ընթացիկ հսկումը և  կարգավորումը, |      |

|     |օպերատիվ կառավարման առանձնահատկությունները տարբեր տեսակի|      |

|     |արտադրություններում:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Մետաղահատ հաստոցներ և  գործիքներ                        |   3  |

|     |Հաստոցների վրա մշակվող մակերևույթների  դասակարգումը,    |      |

|     |մակերևույթների  մշակման անհրաժեշտ շարժումները,          |      |

|     |հաստոցների շարժաբերները և  կիրառվող մեխանիզմները:       |      |

|     |Մետաղահատ հաստոցների դասակարգումը: Արտաքին պտտական      |      |

|     |մակերևույթների  մշակող գործիքները և  հաստոցները: Ներքին |      |

|     |պտտական մակերևույթների  մշակման հաստոցները և            |      |

|     |օգտագործվող գործիքները: Հարթ և  ձևավոր  մակերևույթների  |      |

|     |մշակման հաստոցները և  օգտագործվող գործիքները:           |      |

|     |Մեքենամասերի վերջնամշակման հաստոցները և  օգտագործվող    |      |

|     |գործիքները                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիա                   |   10 |

|     |Մեքենաշինության մեջ օգտագործվող հիմնական                |      |

|     |գործիքանյութերը: Տաշեղագոյացման պրոցեսը և  տաշեղի       |      |

|     |տեսակները: Կտրման ժամանակ առաջացած ուժերը, ջերմության   |      |

|     |անջատումը կտրման գոտում: Գործիքի մաշումը, կտրման        |      |

|     |արագությունը և  կայունությունը, կտրման ռեժիմները:       |      |

|     |Արտադրական և  տեխնոլոգիական պրոցեսներ, արտադրության     |      |

|     |տիպերը: Ճշտությունը մեքենաշինությունում, բազավորման     |      |

|     |հիմունքները: Մշակված մակերևույթի  որակը, այն բնորոշող   |      |

|     |պարամետրերը: Ժամանակի տեխնիկական նորման, նրա կազմը և    |      |

|     |հաշվման ձևը:  Մեքենայի հավաքումը:  Թողնվածքների հաշվման |      |

|     |եղանակները և  մեթոդիկան: Մեխանիկական մշակման            |      |

|     |տեխնոլոգիական պրոցեսի նախագծման հիմունքները:            |      |

|     |Մեքենամասերի մակերևույթների  մեխանիկական մշակման        |      |

|     |մեթոդները (արտաքին և  ներքին պտտական, հարթ, պարուրակային|      |

|     |և  ատամնավոր մակերևույթների,  երիթային ակոսների,        |      |

|     |բազմաերիթների և  այն): Տիպային դետալների պատրաստման     |      |

|     |տեխնոլոգիական պրոցեսի կազմումը (իրանային դետալների,     |      |

|     |լիսեռների, ատամնանիվների, վռանների, բաժակների և  այլն): |      |

|     |Հավաքման տեխնոլոգիական պրոցեսի կազմումը:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09| Մեքենաշինական արտադրության ավտոմատացում                |   3  |

|     |Տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման հիմնական       |      |

|     |սկզբունքները, արտադրողականության բարձրացման ուղիները:   |      |

|     |Տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման հիմնահարցերը,    |      |

|     |կազմման սկզբունքները` օգտագործելով մեխատրոնիկայի,       |      |

|     |էլեկտրա և  պնևմաավտոմատիկայի  հնարավորությունները,      |      |

|     |համակարգչային ծրագրերը:  Ռոբոտների կիրառումը արտադրական |      |

|     |գործընթացներում: Տեխնոլոգիական գործընթացների            |      |

|     |պնևմաավտոմատիկական  կառավարման համակարգերի կազմում:     |      |

|     |Արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման   |      |

|     |նպատակով ավտոմատացված նախագծման CAD/CAM/CAE համակարգերի |      |

|     |կիրառումը:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Գնագոյացում                                             |   3  |

|     |Գինը որպես շուկայական տնտեսության ինքնակարգավորման      |      |

|     |հիմնական լծակ, գնի ֆունկցիաները, գնային                 |      |

|     |առաձգականություն, գների պետական կարգավորումը,           |      |

|     |գնագոյացման առանձնահատկությունները զուտ մրցակցային,     |      |

|     |զուտ մոնոպոլիայի, մոնոպոլիստական մրցակցության և         |      |

|     |օլիգոպոլիայի պայմաններում, գների սահմանման մեթոդները,   |      |

|     |գնային ռազմավարությունը:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|Մարքեթինգ                                               |   4  |

|     |Մարքեթինգի հայեցակարգը, մարքեթինգի հետազոտության        |      |

|     |համակարգը, շուկայի հատվածավորման և  նպատակային շուկայի  |      |

|     |ռազմավարության մշակումը, գնորդների բնութագրերը և        |      |

|     |վարքագծի առանձնահատկությունները շուկայում, մարքեթինգի   |      |

|     |կառավարումը, ապրանքի կենսաշրջանի հայեցակարգը,           |      |

|     |կազմակերպության գնորոշման քաղաքականությունը,            |      |

|     |մրցակցության քաղաքականությունը, մեծածախ և  մանրածախ     |      |

|     |առևտուրը,  գովազդի կազմակերպումը:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|Մեքենաշինական կազմակերպության պլանավորում               |   2  |

|     |Պլանավորման նպատակը և  խնդիրները, արտադրական            |      |

|     |գործընթացների և  ցուցանիշների պլանավորման սկզբունքները, |      |

|     |պլանավորման ձևերը,  հեռանկարային, միջին և  ընթացիկ      |      |

|     |ժամկետային (բյուջետային) պլանավորման                    |      |

|     |առանձնահատկությունները, ֆինանսական ցուցանիշների         |      |

|     |վերլուծումը, գործունեության արդյունավետության           |      |

|     |գնահատումը, գործարար պլանավորման ձևերը,  մեթոդները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|Ռազմավարական կառավարում                                 |   3  |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է հետևյալ  կարևոր  հիմնահարցերի     |      |

|     |մեկնաբանությունը` կազմակերպության ռեզերվների որոնման    |      |

|     |ուղղվածությունը, դրանց բացահայտումը և  արդյունավետ      |      |

|     |օգտագործումը, որոշակի իրադրությունում կազմակերպության   |      |

|     |գոյատևման  հայեցակարգը (կախված կիրառվող մեթոդոլոգիայից, |      |

|     |իր տրամադրության տակ ունեցած ռեսուրսներից, իրականացվող  |      |

|     |գործընթացների որակից և  այլ գործոններից): Ռազմավարական  |      |

|     |կառավարումը նաև  պատկերացում է տալիս, թե ապագայում      |      |

|     |ինչպիսի միջավայրում և  պայմաններում պետք է գործի        |      |

|     |կազմակերպությունը, ինչպիսի դիրք կգրավի մրցակցային       |      |

|     |շուկայում, որոնք են նրա մրցակցային առավելությունները և  |      |

|     |ինչպիսի փոփոխություն է նախատեսվում իրականացնել նրա      |      |

|     |կայուն դիրքի ապահովման համար:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|Մեքենաշինական կազմակերպության նախագծում                 |   3  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ մեքենաշինական գործարանների և  |      |

|     |դրանց արտադրամասերի նախագծման մասին: Հիմնական           |      |

|     |տեխնոլոգիական սարքավորումների կազմը և  քանակը, շինվածքի |      |

|     |մշակման և  հավաքման աշխատատարությունը և                 |      |

|     |հաստոցատարողությունը: Մեխանիկական և  հավաքման           |      |

|     |արտադրամասերի աշխատողների քանակի որոշումը: Արտադրամասի  |      |

|     |նախնական հատակագծումը, արտադրական մակերեսների որոշումը: |      |

|     |Մեխանիկական և  հավաքման արտադրամասերի դասավորման        |      |

|     |սխեմաները:  Մեխանիկական արտադրամասի ընդհանուր           |      |

|     |հարմարադասումը և  վերջնական հատակագծումը:  Նախագծման    |      |

|     |տնտեսական հիմնավորումը, արտադրամասի տեխնիկա-տնտեսական   |      |

|     |բացարձակ և  հարաբերական ցուցանիշներ                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.15|Ընտրովի դասընթաց -1                                     |   2  |

|     |Լոգիստիկա                                               |      |

|     |Լոգիստիկայի կազմակերպման նպատակը և  խնդիրները ըստ       |      |

|     |արտադրական գործընթացի տեսակների, լոգիստիկական           |      |

|     |ինտեգրացիայի փուլերը, նյութական, տեղեկատվական հոսքերի,  |      |

|     |տրանսպորտային գործընթացների, պաշարների և  պահեստավորման |      |

|     |լոգիստիկական համակարգերը, լոգիստիկական կառավարման       |      |

|     |կազմակերպման ձևերը:                                     |      |

|     |                                                        |      |

|     |Ծախսերի կառավարում                                      |      |

|     |Տնտեսական ծախսերը և  դրանց դասակարգումը, արտաքին և      |      |

|     |ներքին, հաստատուն և  փոփոխական, ընդհանուր ծախսեր, միջին |      |

|     |և  սահմանային ծախսեր, ծախսերի գրաֆիկական պատկերումը,    |      |

|     |նվազող հատույցի օրենքը, արտադրանքի ինքնարժեքը և  նրա    |      |

|     |պլանավորման ցուցանիշները, ծախսերի կրճատման ուղիները,    |      |

|     |ֆունկցիոնալ-արժեքային վերլուծությունը որպես ծախսերի     |      |

|     |կրճատման արդյունավետ մեթոդ, գին, շահույթ,               |      |

|     |շահութաբերություն, ծախսերի կառավարման համակարգը         |      |

|     |մեքենաշինական կազմակերպություններում:                   |      |

|     |                                                        |      |

|     |Անձնակազմի կառավարում                                   |      |

|     |Անձնակազմի կառավարման էությունը և                       |      |

|     |առանձնահատկությունները մեքենաշինական                    |      |

|     |կազմակերպություններում, անձնակազմի կառավարման փուլերը և |      |

|     |դրանց բնութագրերը, անձնակազմի պլանավորումը, անձնակազմի  |      |

|     |թվաքանակի հաշվարկը, մոտիվացիան և  նրա ձևերը,  անձնակազմի|      |

|     |վարձատրման համակարգը, աշխատանքային գործունեության       |      |

|     |կարգավորումը, անձնակազմի գործունեության                 |      |

|     |արդյունավետության բարձրացման միջոցառումները:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.16|Ընտրովի դասընթաց - 2                                    |   2  |

|     |                                                        |      |

|     |Ապահովագրություն                                        |      |

|     |Սոցիալական ապահովություն, սոցիալական պաշտպանություն և   |      |

|     |սոցիալական պաշտպանվածություն հասկացությունների էությունն|      |

|     |ու բովանդակությունը, սոցիալական ապահովության            |      |

|     |գործառնությունները, սոցիալական ապահովության             |      |

|     |կազմակերպա-իրավական ձևերը  և  ֆինանսական հիմքերը,       |      |

|     |ապահովագրական ինստիտուտի դերը Հայաստանի սոցիալական      |      |

|     |քաղաքականության համակարգում, կենսաթոշակային համակարգի   |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, կենսաթոշակային համակարգի            |      |

|     |կազմակերպական կառուցվածքը և  ապահովագրական սկզբունքների |      |

|     |ներդրումը կենսաթոշակային համակարգում, ոչ պետական        |      |

|     |կենսաթոշակային հիմնադրամների գործունեության կարգավորման |      |

|     |հիմնախնդիրները, արժեթղթերի շուկայի իրավիճակը և  ոչ      |      |

|     |պետական կենսաթոշակային հիմնադրամների ներդրման           |      |

|     |հնարավորությունները Հայաստանի Հանրապետությունում,       |      |

|     |ռիսկերի գնահատումը և  կառավարումը կենսաթոշակային        |      |

|     |համակարգում:                                            |      |

|     |                                                        |      |

|     |Արտաքին տնտեսական կապեր                                 |      |

|     |Արտաքին տնտեսական կապերի էությունը և  դերը մեքենաշինական|      |

|     |կազմակերպության գործունեության համակարգում: Միջազգային  |      |

|     |շուկան և  նրա բնութագրերը, արտաքին տնտեսական կապերի     |      |

|     |ձևերը  և  մեթոդները, միջազգային համագործակցության ձևերը |      |

|     |և  սկզբունքները, կազմակերպության մրցունակությանը և  նրա |      |

|     |ցուցանիշները, համատեղ կազմակերպություններ, տեղեկատվական |      |

|     |համակարգեր, արտաքին առևտրական  պայմանագրեր,             |      |

|     |կազմակերպության արտաքին տնտեսական գործունեության        |      |

|     |արդյունավետության գնահատումը:  Ձեռնարկատիրություն       |      |

|     |Ձեռնարկատիրության էությունը և  հիմնական բնութագրերը,    |      |

|     |ձեռնարկատիրության ֆունկցիաները, ձեռնարկատիրության       |      |

|     |ձևերը,  ձեռնարկատիրական գործունեության պետական          |      |

|     |կարգավորումը, փոքր և  միջին ձեռնարկատիրության           |      |

|     |առանձնահատկությունները, ձեռնարկատիրական ռիսկը,          |      |

|     |ձեռնարկատիրության զարգացման նախադրյալները ՀՀ-ում,       |      |

|     |ձեռնարկատիրական գործունեության օրենսդրական ապահովումը:  |      |

|______________________________________________________________|______|

|Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                            |  216 |

|______________________________________________________________|______|

|Արտադրական պրակտիկա                                           |   4  |

|______________________________________________________________|______|

|Նախաավարտական պրակտիկա                                        |   4  |

|______________________________________________________________|______|

|Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                               |   4  |

|______________________________________________________________|______|

|Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն                |  12  |

|______________________________________________________________|______|

|Ընդամենը                                                      |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտահետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ /

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթի/

5) արձակուրդները / 49 շաբաթ /:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

 

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները:

 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դսընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո - վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ,

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մետաղահատ հաստոցներ և գործիքներ, Մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիա, Մեքենաշինական արտադրության ավտոմատացում:

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

4) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա,Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, բնապահպանություն;

5) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

6) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Միկրոտնտեսագիտություն, Վիճակագրություն, Մենեջմենթ, Հաշվապահական հաշվառում, Տնտեսական գործունեության վերլուծություն, Տնտեսագիտական մաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, Կազմակերպության ֆինանսներ, Հարկեր և հարկավորում, Ներդրումների և նորամուծությունների կառավարում, Մեքենաշինական կազմակերպության տնտեսագիտություն, Մեքենաշինական կազմակերպության աշխատանքի տնտեսագիտություն և կազմակերպում, Մեքենաշինական արտադրության կազմակերպում, Մեքենաշինական արտադրության օպերատիվ կառավարում, Մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիա, Գնագոյացում, Մարքեթինգ, Մեքենաշինական կազմակերպության պլանավորում, Ռազմավարական կառավարում, Մեքենաշինական կազմակերպության նախագծում, Ընտրովի դասընթաց:

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և կառավարում», «Ճարտարագիտական լրաբեր», «Ֆինանսներ և էկոնոմիկա» և այլն:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

1) ուսումնասիրի`

ա. ստորաբաժանման գործունեության կազմակերպումն ու կառավարումը;

բ. արտադրվող, մշակվող կամ կիրառվող տեխնիկայի հարցերը, արտադրանքի իրացման կամ ծառայությունների մատուցման ձևերն ու մեթոդները;

գ. գործող չափորոշիչները, տեխնիկական պայմանները, պաշտոնավարական պարտականությունները, տեխնիկական և տնտեսական փաստաթղթերի ձևակերպման դրույթներն ու ցուցումները;

դ. ստորաբաժանումում եղած հիմնական և շրջանառու միջոցների, հետազոտական սարքավորումների, չափիչ սարքերի կամ տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման կանոնները, ինչպես նաև նրանց սպասարկումը;

ե. կենսագործունեության անվտանգության ապահովման, և բնապահպանական մաքրության հարցերը;

2) յուրացնի`

ա. ուսումնասիրվող հիմնական և շրջանառու միջոցների տեխնիկա-տնտեսական մակարդակի վերլուծության մեթոդները, որոշելու համար նրանց համապատասխանությունը գործող տեխնիկական պայմաններին և չափորոշիչներին;

բ. տնտեսական վերլուծության մեթոդները, տնտեսակառավարչական գործունեության բնութագրերի հսկումը և ուսումնասիրությունը;

գ. համակարգչային մոդելավորման և մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման առանձին ծրագրային փաթեթներ;

դ. մասնագիտական պատրաստման ուղղությամբ պարբերական, ռեֆերատիվ և տեղեկատվական հրատարակումներից օգտվելու կարգը:

 

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII. (080600) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՄԵՔԵՆԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է`

ա. ընդունի իր մասնագիտական գործունեությանը վերաբերող որոշումները, կարգադրությունները, մեթոդական և նորմատիվ ակտերը,

բ. տիրապետի գործող ստանդարտներին և կատարի տեխնիկական պահանջները, ինչպես նաև փորձարկման ծրագրերը,

գ. ապահովի կազմակերպությունների արդյունավետ կառավարումը, տիրապետի և ըստ գործի կիրառի տնտեսագիտության և աշխատանքի կազմակերպման հիմունքները,

դ. իմանա հիմնական լաբորատոր սարքերը և նրանց աշխատանքի սկզբունքները,

ե. օգտագործի հաշվողական տեխնիկայի, կապի և հեռահաղորդակցության միջոցները,

զ. տիրապետի աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

է. իրականացնի աշխատանքի պաշտպանության կանոնները և նորմատիվները,

 

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. տնտեսագիտության զարգացման ժամանակակից միտումները և նրանց կիրառման ուղիները գիտա-հետազոտական, նախագծա-կոնստրուկտորական, արտադրա-տեխնոլոգիական և կազմակերպա-կառավարչական գործունեությունում;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման չափորոշիչները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը;

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի գործման հետ կապված տնտեսական գործընթացների վերլուծության, հետազոտման և մոդելավորման մեթոդները;

դ. մասնագիտական գործունեության գործընթացների կազմակերպման մոդելները, մեթոդներն ու ձևերը;

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների ինֆորմացիոն անվտանգության ապահովման մեթոդներն ու միջոցները;

զ. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդներն ու միջոցները;

է. աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման տնտեսագիտա-կազմակերպչական և իրավական հիմունքները;

ը. աշխատանքի պաշտպանության և կենսագործունեության անվտանգության կանոններն ու նորմերը;

 

5) Շրջանավարտը պետք է կարողանա կիրառել`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների պահանջների և նկարագրությունների մշակման մեթոդներն ու ձևերը;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները;

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների թեստավորման և փորձարկումների մեթոդներն ու միջոցները;

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի վերլուծության և մոդելավորման մեթոդներն ու միջոցները;

զ. ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները և գործիքային միջոցները` իր մասնագիտական գործունեության տարբեր խնդիրների լուծման համար;

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման և կառավարման մեթոդները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, (080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինության ճյուղում)» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)`       ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                                    ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Մեքենաշինության ՃՅՈՒՂՈՒՄ)

                                    (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 840|  26+2(1կն)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 570 | 960|26+2(1կն)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն-| 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |    |    |/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Տնտեսագիտական    | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքների     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պատմություն      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 870| 380| 260| 220|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 751| 835| 333|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագոր. անվտանգ| 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքաց.պաշտպ.և  | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |ԱԻՀ              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 |    | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.ստանդ.և  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆ.          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390|    | 020| 541| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Ինֆորմատիկա- 5   |  4 | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    | 003|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենտ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտ.գործուն.     | 6  |120 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |վերլուծությ.     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսա-մաթեմ. մեթ| 6  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |և  մոդ.-1        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսա-մաթեմ. մեթ| 7  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |և  մոդ.-2        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |նորամ. կառ.      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1230| 300| 225| 45 | 660|    |    | 210| 433|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Մեքենաշ. ձեռնարկ.| 4  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    | 210|

|     |տնտեսագիտ.-1     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Մեքենաշ. ձեռնարկ.| 5  | 180| 30 | 30 |    | 120|    |    |    |    |

|     |տնտեսագիտ.-2     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Կազմակերպության  | 4  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|     |տեսություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Մեք. ձեռն.աշխ.   | 5  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |տնտես. և  կազմ.  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Մեքենաշին.       | 5  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |արտադր. կազմ.-1  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Մեքենաշին.       | 6  | 180| 30 | 30 |    | 120|    |    |    |    |

|     |արտադր. կազմ.-2  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Մեքեն. արտ.      | 7  | 150| 30 | 30 |    |  90|    |    |    |    |

|     |օպերատիվ կառ.    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Մետաղահ. հաստոց. | 5  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |և  գործ          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Մեքենաշ.արտադր.  | 6  | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |տեխնոլ - 1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Մեքենաշ.արտադր.  | 7  | 180| 30 | 15 | 15 | 120|    |    |    |    |

|     |տեխնոլ - 2       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Մեքենաշ.արտադր.  | 6  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |ավտոմատ.         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Գնագոյացում      | 6  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Մարքեթինգ        | 6  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Մեքենաշ. կազմակ. | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պլանավ.          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Ռազմավարական     | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |կառավարում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Մեքենաշ. կազմակ. | 8  | 90 | 15 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |նախագծում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.15|Ընտրովի          | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |դասընթաց-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |- Լոգիստիկա      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |- Ծախսերի        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |- Անձնակազմի     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.16|Ընտրովի          |  8 | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |դասընթաց-2       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |-Ապահովագրություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |- Արտաքին տնտես. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կապեր            |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |- Ձեռնարկա-      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տիրություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1980| 495| 315| 60 |1110|    | 100|    | 410|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1590|1170| 300|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |/040|/040|/040|/040|    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| | 320|    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    | 220|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |    | 220|    |    |    | 7  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |  2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    | 210|    |    |    |  7 |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |320 | 440| 640| 220|    |  4 | 10 |  1 | 38+3 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 220|    |    |    |  5 |    |  5 |    |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| | 220|    |    |    |    |    |  5 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| | 220|    |    |    |    |    |  5 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    | 220|    |    |  6 |    |  6 |    |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| |    | 220|    |    |    |  7 |  7 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| | 201|    |    |    |    |    |    |  5 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    | 211|    |    |    |    |    |  6 |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    |    | 211|    |  7 |    |  7 |    |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    | 201|    |    |    |    |    |  6 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    | 210|    |    |    |    |  6 |    |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    | 220|    |    |    |    |  6 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    | 210|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    |    |    | 220|    |  8 |    |  8 |  2+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.15| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.16| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 861|1062| 641| 880|  3 |  1 | 12 |  7 | 58+8 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  3 |  6 | 37 | 32 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

Հավելված

ՀՀ կրթության և

գիտության նախարարի

01.04.2011 թ.

N 271-Ն հրամանի

 

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉ

 

Մասնագիտությունը` 080600 Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և

կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)

__________________________________________________

                                   դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

1 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ»

(Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ

ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային տևողությունը առկա ուսուցման ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը կարող է զբաղեցնել ճարտարագետի պաշտոն քիմիական արդյունաբերության բնագավառի կոնստրուկտորանախագծային, գիտահետազոտական և արտադրական կազմակերպություններում:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

Շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության ասպարեզը քիմիական արդյունաբերությունն է, որտեղ քիմիկ - տեխնոլոգ տնտեսագետը կարող է վարել աշխատանքային գործունեություն հետևյալ ոլորտներում.

1)քիմիական արդյունաբերության օբյեկտներում,

2)արդյունաբերական կազմակերպությունների տնտեսություններում,

3)քիմիական ոլորտի բնույթ ունեցող նախագծային և գիտահետազոտական ինստիտուտներում,

4)պետական և տեղական կառավարման ստորաբաժանումներում:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) քիմիական նյութերի սինթեզման և վերամշակման գործարանները,

2)արդյունաբերական և կենցաղային թափոնների վնասազերծման կազմակերպությունները,

3)գիտահետազոտական կազմակերպություններում ճարտարագիտական-տնտեսագիտական բնույթի բաժիններում,

4) պետական և կառավարման ստորաբաժանումներում:

 

6.Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը, սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) կազմակերպա-կառավարչական,

2) արտադրատնտեսական,

3) պլանային-տնտեսական,

4) նախագծա-տնտեսական,

5)արտաքին տնտեսական:

Մասնագիտական գործունեության կոնկրետ ձևերը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մասնագիտական-կրթական ծրագրի (պլանի) բովանդակությամբ:

 

7. Շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության ընդհանրացված խնդիրները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը պատրաստ է հետևյալ մասնագիտական խնդիրների լուծմանը.

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական գործունեություն.

ա. մասնակցություն տեխնիկական մշակումների, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը,

բ. գծագրերի, սխեմաների, կարգագրերի, բացատրագրերի և այլ տեխնիկական փաստաթղթերի կատարում, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացում.

2) գիտահետազոտական գործունեություն.

ա. ուսումնասիրվող քիմիական օբյեկտի վիճակի վերլուծություն,

բ. մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը,

գ. իր մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն,

դ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ.

3) կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն.

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում,

բ. արտադրանքի որակի` տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

գ. տեխնիկական վերահսկողության և կոլեկտիվի գործունեության ղեկավարման իրականացում.

4) շահագործողական գործունեություն.

ա. քիմիական օբյեկտների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում,

բ. քիմիական օբյեկտների աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ կառավարում,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների շահագործողական բնութագրերի չափումների և միջոցների ընտրություն,

5) տնտեսագիտական գործունեության վերլուծություն և աուդիտ.

ա. ֆինանսա-տնտեսական գործունեության վարում,

բ. հաշվապահական հաշվառման գործունեության վարում,

գ. աուդիտի իրագործում:

 

8. Որակավորման պահանջները.

Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

1) իրականացնելու կազմակերպության ընթացիկ պլանային-տնտեսական աշխատանքները, հաշվարկելու և վերլուծելու կազմակերպության աշխատանքի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, կանխագուշակելու և պլանավորելու դրա զարգացումը, որոշելու քիմիկատեխնոլոգիական համալիրի ճյուղերում կազմակերպա-տնտեսական համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունները,

2) պատրաստ է իրականացնելու գործող կազմակերպությունների վերակառուցման կամ նորերի ստեղծման տեխնիկատնտեսական նախագծեր և որոշելու նոր տեխնիկայի ներդրման տնտեսական արդյունավետությունը,

3) պատրաստ է իրականացնելու տնտեսական ինֆորմացիայի ավտոմատ մշակում և քիմիկատեխնոլոգիական խնդիրներ լուծելիս կիրառելու տնտեսական-մաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները, կառավարման ժամանակակից տեխնիկական միջոցները:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով»

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏՎԱԾՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի նախորդող կրթական մակարդակը`

միջնակարգ կամ միջնակարգ մասնագիտական կրթությունն է:

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) «ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով, որը ներառում է ուսումնական պլանը, ուսումնական առարկայական ծրագրերը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի նվազագույն պարտադիր բովանդակությանը, նրա իրականացման պայմաններին և նրա յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են պետական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակությունը պետք է ապահովի շրջանավարտի պատրաստականությունը` համապատասխան սույն պետական կրթական որակավորման բնութագրի, և նախատեսում է ուսանողի կողմից հետևյալ առարկայական կրթաբլոկների ուսումնասիրում և պետական արդյունարար ատեստացիա.

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV. (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական- ԸՀՍՏ          |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  22  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  47  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  64  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները    |կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ.|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ  |  40  |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց պատմության առարկան, դերն ու նշանակությունը: Հին և |      |

|     |միջնադարյան Հայաստանի պետականությունները:               |      |

|     |Քրիստոնեությունը որպես պետական կրոնի ճանաչման և  հայոց  |      |

|     |գրերի գյուտի քաղաքական և  պատմամշակութային              |      |

|     |նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի օջախները:       |      |

|     |Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և  կողմնորոշումները: |      |

|     |Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին միացման պատմաքաղաքական |      |

|     |նշանակությունը: Հայ հասարակական հոսանքները: Ազատագրական |      |

|     |խմբակներն ու կազմակերպությունները: Հայկական հարցի       |      |

|     |միջազգայնացումը:                                        |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը:     |      |

|     |Հայ քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և          |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային      |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և  արտաքին        |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |Հայոց լեզու և  հայ գրականություն դասընթացի նպատակն է    |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս առավել ծավալուն մասը նվիրված է       |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար: Հայոց լեզվի |      |

|     |գործնական պարապմունքներն ուղղված են ուսանողների         |      |

|     |գործնական հմտությունների զարգացմանը` գործնական          |      |

|     |գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր կազմելու,     |      |

|     |ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու, տերմիններ      |      |

|     |գործածելու, մասնագիտական գրականություն խմբագրելու       |      |

|     |նպատակով:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |դպրոց-հետբուհական ուսուցում և  համակարգի օղակներից մեկը |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ երկրորդ կիսամյակում` ընդհանուր  |      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,            |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի  |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները:  Համակարգայնության  |      |

|     |և  պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և         |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն:  Կյանքի իմաստի         |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը: |      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը:                 |      |

|     |Նյութական և  գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական |      |

|     |գիտակցություն.  կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության        |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն:  Ազատություն և  անհրաժեշտություն:  |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անհատի բարոյական    |      |

|     |հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը: Մարդկության   |      |

|     |ապագան:                                                 |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ:                                          |      |

|     |Մարդը և  աշխատանքը: Անհատի սոցիոլոգիական նկարագիրը:     |      |

|     |Մարդկային պահանջմունքների համակարգը: Հույզերի           |      |

|     |ինֆորմացիոն-պահանջմունքային տեսությունը: Պահանջմունքների|      |

|     |բավարարման սոցիալական և  հոգեբանական գործոնները:        |      |

|     |Աշխատողի և  արտադրության պահանջներ. համատեղելիություն և |      |

|     |հակադրություն (հակասություններ): Աշխատանքային խմբի      |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը: Պաշտոնական և              |      |

|     |ոչ-պաշտոնական հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը    |      |

|     |որպես բարոյական հսկիչ: Աշխատանքային                     |      |

|     |շարժառիթներ:Կառավարման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների     |      |

|     |ըմբռնումը: Կառավարման հիմնական ոճերը:  Լիդերության      |      |

|     |հարցը: Ղեկավարի էթիկան: Կազմակերպության սոցիալական      |      |

|     |ծառայություն:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում:                                               |      |

|     |                                                        |      |

|     |Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական ակտերը:         |      |

|     |Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը: Միջազգային   |      |

|     |իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:  Հայաստանի    |      |

|     |Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը և          |      |

|     |ենթաօրենսդրական ակտերը: Հայաստանի Հանրապետության        |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը: Օրինականության և       |      |

|     |կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից հասարակությունում:        |      |

|     |Իրավական պետություն.  քաղաքացիական հասարակարգ: Հայաստանի|      |

|     |Հանրապետության Սահմանադրությունը` որպես պետության       |      |

|     |հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական            |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց երաշխիքները: Պետական          |      |

|     |իշխանության օրգանների համակարգը և  տեղական              |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում: Ժառանգական   |      |

|     |իրավունք: Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:           |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները: Պատասխանատվությունը ըստ         |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները: Պետական      |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվիրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական         |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|     |                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը: Հայկական քաղաքական           |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական վարչակարգերը|      |

|     |Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ համակարգեր:     |      |

|     |Քաղաքական հարաբերություններն ու գործընթացները: Քաղաքական|      |

|     |բախումներն ու նրանց լուծման ուղիները: Քաղաքական         |      |

|     |տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ: Քաղաքական          |      |

|     |մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն ու        |      |

|     |շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական            |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ:  Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի  |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   8  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |պրոբլեմի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի       |      |

|     |շրջապտույտը:                                            |      |

|     |Անհատական շուկաների վերլուծությունը: Պահանջարկ և        |      |

|     |առաջարկ:                                                |      |

|     |Պետության տնտեսական դերը: Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ:   |      |

|     |Մակրոտնտեսական անկայունություն. գործազրկություն և       |      |

|     |ինֆլյացիա: Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական    |      |

|     |պահանջարկ և  ամբողջական առաջարկ: Ամբողջական ծախսերի     |      |

|     |մոդելը: Արտադրության հավասարակշռված ծավալը: Բյուջետային |      |

|     |դեֆիցիտը և  պետական պարտքը: Գանձարանային                |      |

|     |քաղաքականություն: Փողը: Բանկերը:  Վարկա-դրամական        |      |

|     |քաղաքականություն: Տնտեսական աճ: Միջազգային առևտուր:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն                  |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին պատկերացում տալ        |      |

|     |տնտեսագիտական մտքի` պատմության փորձով տնտեսական հարցերի |      |

|     |լուծման էվոլյուցիայի մասին: Այն ընդգրկում է հետևյալ     |      |

|     |թեմաները` Տնտեսագիտական դպրոցներ` մերկանտիլիստներ,      |      |

|     |ֆիզիոկրատներ, դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, |      |

|     |մարժինալիզմ, կեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքենսյականություն, նեոլիբերալիզմ, հայ տնտեսական       |      |

|     |փիլիսոփայություն:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |Մարմնակրթություն և  սպորտ առարկան անց է կացվում ուսանողի|      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |հետևյալ  ձևով`  ուսումնական պարտադիր պարապմունքներ և    |      |

|     |ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ:                |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով: Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ                      |      |

|     |մասնագիտությունների`Վ/բոլ» Բ/բոլ» Ս/թենիս» ատլետիզմ»    |      |

|     |ծանրամարտ» լող» ռիթմիկ մարմնամարզություն» ձեռնամարտ;    |      |

|     |Առողջության կողմից շեղումներ ունեցող ուսանողները        |      |

|     |տեղավորվում են հատուկ և  բուժական խմբերում; Առավել լավ  |      |

|     |պատրաստականություն ունեցող ուսանողները» ինչպես նաև      |      |

|     |բարձր կուրսերի ուսանողները մարզվում են մարզական         |      |

|     |կատարելագործման խմբերում շաբաթը 6-12 ժամ ժամաքանակով:   |      |

|     |Գնահատման համակարգը ընդգրկում է ուսանողի տեսական մասի   |      |

|     |յուրացման աստիճանը մինչև  20 միավոր: Տեսական հարցումը   |      |

|     |համապատասխանում է կիսամյակում տրված դասախոսական         |      |

|     |դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված դասերից ուսանողը    |      |

|     |պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:ՈՒսանողի ֆիզիկական      |      |

|     |պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում է ԸՖՊ, ՀՖՊ,        |      |

|     |տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր              |      |

|     |վարժությունների միջոցով որը գնահատվում է մինչև  30      |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ: Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են|      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸԲ  |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ         |  43  |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը    |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը                         |      |

|     |Մեկ փոփոխականի ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ             |      |

|     |(կիրառություններով)                                     |      |

|     |Մեկ փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ                |      |

|     |Մի քանի փոփոխականի ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ       |      |

|     |Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ                     |      |

|     |Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր                   |      |

|     |Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային  ինտեգրալներ       |      |

|     |Հավանականությունների տեսություն և  մաթեմատիկական        |      |

|     |վիճակագրություն:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները: Նյութական կետի |      |

|     |կինեմատիկա:  Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները:     |      |

|     |Նյութական կետի դինամիկա: Նյուտոնի օրենքները: Նյութական  |      |

|     |կետերի համակարգ, նրա դինամիկան: Պահպանման օրենքները:    |      |

|     |Համակարգի ազատության աստիճանների թիվը: Պինդ մարմնի      |      |

|     |կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը: Գալիլեյի            |      |

|     |հարաբերականության սկզբունքը: Հարաբերականության հատուկ   |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը:  Իդեալական և  իրական գազեր,          |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Ջերմադինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը:  Աշխատանքը ջերմադինամիկայում, իդեալական  |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում: Մոլեկուլների     |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը: Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի քվանտային|      |

|     |հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ պրոցեսներ:         |      |

|     |Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը:                         |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը:  Էլեկտրասատատիկ դաշտը, նրա           |      |

|     |պոտենցիալային բնույթը և  նրան բնորոշող մեծությունները:  |      |

|     |Էլեկտրական դիպոլ: Էլեկտրասատատիկ դաշտը նյութում,        |      |

|     |բևեռացման  մեխանիզմները: Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրասատատիկ |      |

|     |դաշտի էներգիան:  Հաղորդականության էլեկտրոնային          |      |

|     |տեսություն: Օհմի օրենքը շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար,|      |

|     |էլեկտրաշարժ ուժ: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական դաշտ,   |      |

|     |նրան բնորոշող մեծությունները: Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: |      |

|     |Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի էֆեկտը: Գաուսի թեորեմը և  |      |

|     |շրջապտույտի թեորեմը մագնիսական դաշտի ինդոկցիայի համար:  |      |

|     |Նյութի մագնիսական հատկությունները: Ինդուկտիվություն:    |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիան: Փոփոխական դաշտեր և           |      |

|     |անընդհատության հավասարում:  Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա,|      |

|     |ինքնինդուկցիա: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները   |      |

|     |դիֆերենցիալ և  ինտեգրալային տեսքով: Տատանումներ, նրանց  |      |

|     |առաջացման պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր:|      |

|     |Մարող և  ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական  |      |

|     |ալիքներ: Խմբային արագություն:  Էլեկտրամագնիսական        |      |

|     |ալիքներ, նրանց սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի        |      |

|     |էներգիան և  էներգիայի հոսքը: Ինտերֆերենց:               |      |

|     |Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, դիֆրակցիա:|      |

|     |Լույսի դիսպերսիայի դասական տեսությունը: Ջերմային        |      |

|     |ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման օրենքը: Պլանկի|      |

|     |քվանտային վարկածը և  Պլանկի բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և     |      |

|     |Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը ըստ քվանտային    |      |

|     |տեսության: Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները,    |      |

|     |դը-Բրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի հավասարումը, ալիքային    |      |

|     |ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը: Ատոմի կառուցվածքը և    |      |

|     |ճառագայթման սպեկտրը: Շրյոդինգերի հավասարման լուծումը    |      |

|     |պարզագույն համակարգերի համար: Միկրո-մասնիկների          |      |

|     |դիֆրակցիան և  նրա կիրառությունները:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|     |Տարրերի ատոմների կառուցվածքը և  պարբերական համակարգը:   |      |

|     |Քիմիական կապ (կովալենտ կապ, վալենտական կապերի մեթոդը,   |      |

|     |հիբրիդացում, մոլեկուլային օրբիտալների մեթոդը իոնական,   |      |

|     |ջրածնական և  դոնորաակցեպտորային կապեր, կոմպլեքս         |      |

|     |միացություններ): Ջերմաքիմիա, ռեակցիաների ընթացքի        |      |

|     |ուղղության որոշումը:  Քիմիական կինետիկա և               |      |

|     |հավասարակշռություն: Լուծույթներ, նրանց բաղադրության և   |      |

|     |կոնցենտրացիայի արտահայտման եղանակները: Լուծույթների     |      |

|     |կոլիգատիվ հատկությունները (Ռաուլի և  Վանտ-Հոֆի          |      |

|     |օրենքները): Էլեկտրոլիտների լուծույթներ: Աղերի հիդրոլիզը:|      |

|     |Օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ: Գալվանական էլեմենտներ,   |      |

|     |էլեկտրոլիզ, մետաղների կոռոզիան: Պարբերական համակարգի    |      |

|     |տարրերի հատկությունները: s-, p-, d-, f- տարրերը և  նրանց|      |

|     |միացությունները: Կոմպլեքս միացություններ: Անօրգանական   |      |

|     |սինթեզ: Անօրգանական քիմիան և  էկոլոգիան:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     |Համակարգիչների ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի         |      |

|     |սկզբունքը,հիմնական սարքերը, ծրագրային ղեկավարման        |      |

|     |սկզբունքը:                                              |      |

|     |Համակարգիչների նախագծման թվաբանական և  տրամաբանական     |      |

|     |հիմունքները: Էլեկտրոնային փոստ: Կիրառական ծրագրային     |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Տվյալների հենքերի ղեկավարման համակարգեր:                |      |

|     |Հակավիրուսային ծրագրային միջոցներ:Արխիվացնող ծրագրային  |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Ալգորիթմ, ներկայացման եղանակները, դասակարգումը:         |      |

|     |ՊԱՍԿԱԼ լեզվի հիմնական օբյեկտները (այբուբենը, տվյալներ,  |      |

|     |գործողություններ հասկացությունները, փոփոխականների,      |      |

|     |հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը, ստանդարտ      |      |

|     |ֆունկցիաներ, արտահայտություններ, Պասկալ ծրագրի          |      |

|     |կառուցվածքը:                                            |      |

|     |Գծային ծրագրերի կազմակերպում (վերագրման, մուտքի, ելքի   |      |

|     |օպերատորներ):                                           |      |

|     |Ճյուղավորված ծրագրերի կազմակերպում (պայմանական,         |      |

|     |անպայման անցման և  CASE օպերատորներ):                   |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում (FOR, WHILE, REPEAT):    |      |

|     |Ներդրված ցիկլեր:                                        |      |

|     |Միաչափ և  երկչափ զանգվածների մշակում: Պրոցեդուրա և      |      |

|     |ֆունկցիա:                                               |      |

|     |Տվյալների ոչ ստանդարտ տիպեր (տող տիպ, գրառումներ):      |      |

|     |Ֆայլերի մշակում:                                        |      |

|     |Էկրանի ղեկավարումը տեքստային և  գրաֆիկական ռեժիմներում: |      |

|     |Ստեղնաշարի, տպող սարքի և  ձայնային սարքավորման          |      |

|     |ղեկավարում:                                             |      |

|     |C++ ծրագրի տարրերը (իդենտիֆիկատորներ, հաստատուններ,     |      |

|     |բանալի բառեր, մեկնաբանություններ):  Պայմանի օպերատորներ |      |

|     |(if...else, if...else...if...): Պայման գործողություն:   |      |

|     |Switch օպերատոր:  Ցիկլային ծրագրերի                     |      |

|     |կազմակերպում (do-while, for): Ներդրված ցիկլեր:          |      |

|     |Զանգվածների մշակում: Սիմվոլային տողեր:                  |      |

|     |Կառուցվածքներ և  միավորումներ: Կառուցվածքների           |      |

|     |զանգվածներ:                                             |      |

|     |Ցուցիչներ: Ֆունկցիաներ:                                 |      |

|     |Առանց պարամետրերի և  պարամետրերով մակրոսներ:            |      |

|     |Օբյեկտային կողմնորոշմամբ ծրագրավորման սկզբունքների      |      |

|     |իրականացումը C++-ում:                                   |      |

|     |Դաս, օբյեկտ: Դասի սեկցիաները:                           |      |

|     |Ինկապսուլացիա: C++-ում կոնսուլային ներմուծում-արտածում  |      |

|     |(cin, cout):                                            |      |

|     |Ֆունկցիաների վերաբեռնում: Կոնստրուկտոր և  դեստրուկտոր:  |      |

|     |Օբյեկտների փոխանցումը ֆունկցիաներին, ֆունկցիաներից      |      |

|     |օբյեկտների վերադարձնումը:                               |      |

|     |Օբյեկտների զանգվածներ, ցուցիչներ: This ցուցիչ: Դինամիկ  |      |

|     |հիշողություն:  New և  delete օպերատորներ:               |      |

|     |Հղումներ: Հղումների փոխանցումը ֆունկցիաներին:           |      |

|     |Ժառանգում: Դասերի ընտանիք և  պոլիմորֆիզմ:               |      |

|     |Վիրտուալ ֆունկցիաներ: Դինամիկ պոլիմորֆիզմ:              |      |

|     |Շաբլոնային ֆունկցիաներ և  դասեր:                        |      |

|     |Լոկալ, գլոբալ և  դինամիկ փոփոխականներ: Ստատիկ           |      |

|     |փոփոխականներ:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը`    |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական գործոնները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը բնության|      |

|     |մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:                        |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն արտադրության կազմակերպումը:|      |

|     |Շրջակա միջավայրի աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և   |      |

|     |հանքավայրերի շահագործման աշխատանքների դեպքում և         |      |

|     |միջավայրի պաշտպանության միջոցները: Միջավայրի            |      |

|     |պաշտպանությունը սև  և  գունավոր մետալուրգիայի           |      |

|     |արտադրություններում, վերահսկումը, պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները: Շրջակա միջավայրի վիճակի հսկողությունը,       |      |

|     |ռացիոնալ բնօգտագործում: Բնօգտագործման կառավարման        |      |

|     |կազմակերպաիրավական հիմքերը:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸՃ  |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                      |  22  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը աֆինական                |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ:  Միացումներ, հավաքման |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության            |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրա ձայներից: Պաշտպանություն      |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործունեությունից: Պաշտպանություն իոնացնող           |      |

|     |ճառագայթների ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական  |      |

|     |հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և     |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից,              |      |

|     |արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի և  պահպանմանը ներկայացվող                   |      |

|     |կենսագործունեության պահանջները: Պաշտպանություն          |      |

|     |հրդեհներից:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանություն և  արտակարգ իրավիճակների    |    2 |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգի խնդիրներն ու գործառույթները:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մոդելները: Բնակչության       |      |

|     |պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և  պատերազմական       |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում: Խաղաղ և |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և      |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում և  անհետաձգելի վթարային վերականգնողական  |      |

|     |աշխատանքները և  կատարման համար անհրաժեշտ տեխնիկական     |      |

|     |միջոցների բնութագրերը: Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի      |      |

|     |գնահատումը:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա                                          |    5 |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի համարժեք                |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):                          |      |

|     |Փոփոխական հոսանքի շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների |      |

|     |ստացումը, գործող և  միջին արժեքները և  դրանց            |      |

|     |արտահայտումը պտտվող վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով:     |      |

|     |Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և  ունակային տարրերով               |      |

|     |ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական շղթաների հիմնական      |      |

|     |օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և  հաշվարկը:        |      |

|     |Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև  միացված       |      |

|     |սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների հետազոտումը և   |      |

|     |հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների հետազոտումը պարզագույն  |      |

|     |էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական շղթաներ:              |      |

|     |Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները և         |      |

|     |կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական շղթաներում:|      |

|     |Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:                |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային   |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն |      |

|     |շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,     |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:        |      |

|     |Սինխրոն մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  |      |

|     |կիրառման բնագավառները:                                  |      |

|     |Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, աշխատանքը     |      |

|     |որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները:                                           |      |

|     |Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական շարժիչների տիպի և          |      |

|     |հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական ապարատներ,          |      |

|     |կառավարման սխեմաներ:                                    |      |

|     |Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |    4 |

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում:                                            |      |

|     |ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի մոդելները:   |      |

|     |Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:  Մեխանիզմների   |      |

|     |կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի կինեմատիկայի |      |

|     |տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ վերլուծություն: Ստատիկայի|      |

|     |և  դինամիկայի տարրեր: Մեխանիզմների դինամիկ              |      |

|     |վերլուծություն: Մեխանիզմների և  մասերի ամրության        |      |

|     |հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  միացությունների  |      |

|     |հաշվարկների հիմունքներ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Նյութագիտություն                                        |    4 |

|     |Նյութերի մեխանիկական, ֆիզիկաքիմիական և  տեխնոլոգիական   |      |

|     |հատկությունները:  Նյութերի բյուրեղային կառուցվածքը և    |      |

|     |կառուցվածքային արատները: Մետաղների և  համաձուլվածքների  |      |

|     |կառուցվածքի ձևավորումը  բյուրեղացման ժամանակ, պլաստիկ   |      |

|     |դեֆորմացիա և  վերաբյուրեղացում: Պողպատի, թուջի,         |      |

|     |մոլիբդենի և  պղնձի մետալուրգիան: Մեքենամասերի և         |      |

|     |նախապատրաստվածքների ստացումը ձուլումով, ճնշմամբ         |      |

|     |մշակմամբ, եռակցումով և  մեխանիկական մշակումով: Մետաղների|      |

|     |ձուլման, ճնշումով մշակման և  եռակցման տեխնոլոգիաներ:    |      |

|     |Համաձուլվածքների ստացման տեսություն, վիճակի դիագրամներ  |      |

|     |և  նրանց կառուցումը: Երկաթ-ածխածնային համաձուլվածքներ:  |      |

|     |Ածխածնային պողպատներ, նրանց կառուցվածքը, մակնիշավորումը |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Թուջեր, նրանց կառուցվածքը,    |      |

|     |մակնիշավորումը և  կիրառման բնագավառները: Պողպատների     |      |

|     |ջերմային մշակման տեսակները և  նրանց                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Լեգիրացված պողպատներ, նրանց     |      |

|     |դասակարգումը, հատկությունները և  մակնիշավորումը:        |      |

|     |Գործիքաշինական, հրաամուր, հրակայուն և  չժանգոտվող       |      |

|     |պողպատներ և  համաձուլվածքներ: Կարծր համաձուլվածքներ,    |      |

|     |նրանց հատկությունները և  կիրառման բնագավառները: Պղինձը  |      |

|     |և  նրա համաձուլվածքները, մակնիշավորումը և  կիրառման     |      |

|     |բնագավառները: Ալյումինը և  նրա համաձուլվածքները,        |      |

|     |մակնիշավորումը և  կիրառման բնագավառները:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |    4 |

|     |Չափագիտության դերն ու նշանակությունը գիտության ու       |      |

|     |տեխնիկայի զարգացման հարցում: Չափագիտության հիմնական     |      |

|     |հասկացությունները: Միավորների, միջազգային համակարգ:     |      |

|     |Չափումների և  դրանց սխալների դասակարգումը: Պարբերական և |      |

|     |պատահական սխալների բնութագրերը: Չափիչ սարքերի սխալների  |      |

|     |նորմավորումը, ճշտության դասերը և  հիմնական չափագիտական  |      |

|     |բնութագրերը: Չափումների միասնականությունը չափագիտական   |      |

|     |ապահովում, չափագիտական պետական ծառայություն:            |      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ հիմնական բնութագրերը և         |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները: Համեմատիչ սարքեր: Ոչ|      |

|     |էլեկտրական մեծությունների չափիչ կերպափոխիչներ և         |      |

|     |հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների սարքեր:           |      |

|     |Ստանդարտացման հիմնական հասկացությունները, նրա դերն ու   |      |

|     |նշանակությունը արտադրանքի որակի բարձրացման հարցում:     |      |

|     |Ստանդարտացման ազգային և  միջազգային կազմակերպություններ,|      |

|     |ստանդարտացման ազգային համակարգ: Ստանդարտների տեսակները  |      |

|     |և  դրանց առանձնահատկությունները:  Սերտիֆիկացման հիմնական|      |

|     |հասկացությունները, արտադրանքի որակը, սերտիֆիկացման      |      |

|     |համակարգերը: Սերտիֆիկացման փորձարկումներ,               |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստացման կարգը:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|  ԸԲ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                           |  47  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|ԷՀՄ-ի կիրառությունը քիմիական տեխնոլոգիաներում           |   8  |

|     |Հավասարումների մոտավոր լուծման խնդրի դրվածքը, արմատների |      |

|     |առանձնացումը և  ճշգրտումը: Միջակայքի կիսման, իտերացիայի |      |

|     |և  Նյուտոնի մեթոդները:  Զուգամիտության պայմանը,         |      |

|     |մոտարկման ճշտության գնահատումը, իտերացիայի ավարտի       |      |

|     |պայմանի չափանիշները: Մոդելավորումը քիմիական             |      |

|     |տեխնոլոգիաներում, քիմիական փոխակերպման                  |      |

|     |օրինաչափությունները: Հոմոգեն խողովակավոր և  անընդհատ և  |      |

|     |ընդհատ գործողության խառնիչով ռեակտորների, ուղղահայաց    |      |

|     |խողովակավոր կոնդեսատորներում բազմաբաղադրիչ գազ-գոլորշի  |      |

|     |խառնուրդների ուղղահոս և  հակահոս կոնդեսացման պրոցեսի,   |      |

|     |բազմաբաղադրիչ հեղուկ խառնուրդի գոլորշիացման պրոցեսի և   |      |

|     |անընդհատ գործողության բինար խառնուրդի ափսեավոր          |      |

|     |ռեկտիֆիկացման տեղակայանքի մաթեմատիկական մոդելները:      |      |

|     |Օպտիմալացման հիմնական հասկացությունները և  խնդրի        |      |

|     |դրվածքը: Օպտիմալացման խնդրի լուծման օրինակներ: Մեկ      |      |

|     |փոփոխականի ունիմոդալ ֆունկցիայի պայմանական էքստրեմումի  |      |

|     |փնտրման մեթոդների ընթացակարգը:  «Ոսկե-հատույթ»-ի մեթոդը:|      |

|     |Մի քանի փոփոխականի ունիմոդալ ֆունկցիայի ոչ պայմանական   |      |

|     |էքստրեմումի փնտրման մեթոդների ընդհանուր ընթացակարգը:    |      |

|     |Գրադիենտի մեթոդը և  նրա երկրաչափական մեկնաբանումը,      |      |

|     |գրադիենտի մեթոդը որոնման քայլի մասնատմամբ, ամենաարագ    |      |

|     |վայրէջքի մեթոդը:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|     |Ֆիրման շուկայական էկոնոմիկայի պայմաններում: Պահանջարկ   |      |

|     |առաջարկ, գին, առաձգականություն «Առաստաղի» և  «Հատակի»   |      |

|     |գինը, գրաֆիկները: Սպառողական վարքը: Սահմանային          |      |

|     |օգտակարության նվազման օրենքը, անտարբերության կորերը և   |      |

|     |բյուջետային գծերը: Արտադրության ծախքերը, կառուցվածքը,   |      |

|     |մասշտաբի էֆեկտը:  Արտադրության տեսությունը: Արտադրական  |      |

|     |ֆունկցիան, սահմանային և  միջին ապրանքը, Կոոբ-Դուգլասի   |      |

|     |մոդելը: Գինը և  արտադրության ծավալը կատարյալ            |      |

|     |մրցակցության պայմաններում: Մրցակցությունը և  մոնոպոլիան |      |

|     |շուկայում, շուկայի տեսակները, մոդելները:                |      |

|     |Անվնասաբերության վերլուծումը, անվնասաբերության կետը,    |      |

|     |գրաֆիկի պատկերումը: Աշխատանքի շուկան, սեգմենտավորումը,  |      |

|     |գործազրկությունը, ֆիլիպսի կորը, կադրային                |      |

|     |քաղաքականությունը: Ընդհանուր հավասարակշռությունը,       |      |

|     |փոխանակման արդյունավետությունը, արտաքին էֆեկտները:      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |   5  |

|     |Վիճակագրության առարկան և  մեթոդը, վիճակագրական գիտության|      |

|     |հիմնական խմբերը, միջին մեծություններ, միջին թվաբանականի |      |

|     |հիմնական հատկությունները, հայտանիշի վարիացիան, վարիացիոն|      |

|     |շարքի էլեմենտները, նրանց կառուցումը, գրաֆիկական         |      |

|     |պատկերումը, հարաբերական ցուցանիշներ, բաշխման մոմենտներ, |      |

|     |հայտանիշի բաշխման ձևի  բնութագիրը, համապատասխանեցման    |      |

|     |չափանիշ, ասիմետրիա, էկսցես, կոռելյացիոն կապը երկու      |      |

|     |հայտանիշների միջև,  բազմակի և  մասնակի կոռելյացիա,      |      |

|     |վիճակագրական դիտարկումները, ձևերն  ու եղանակները:       |      |

|     |Դինամիկ շարքեր, նրանց ցուցանիշները, համադրումը, շարքերի |      |

|     |կորելյացիայի կախվածությունը: Ինդեքսներ, նրանց տեսակները,|      |

|     |ինդեքսների քանակական և  որակական ցուցանիշները:          |      |

|     |Ինդեքսային մեթոդի կիրառումը տնտեսական երևույթների       |      |

|     |վերլուծությունում:                                      |      |

|     |Ֆինանսների և  գների վիճակագրություն, դրամաշրջանառության |      |

|     |վիճակագրություն, կարևորագույն  տնտեսական ինդեքսները և   |      |

|     |նրանց փոխկապակցությունը: Ֆիշերի ինդեքսը:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|     |Տեղեկություններ շուկայական տնտեսական համակարգում գործող |      |

|     |կազմակերպությունների մասին, Մենեջմենթի, բիզնեսմենի,     |      |

|     |ձեռներեցի, բրոկերի, մակլերի վերաբերյալ                  |      |

|     |հասկացությունները: Ներքին և  արտաքին միջավայրի          |      |

|     |ազդեցությունը կառավարման համակարգում: Կառավարչական      |      |

|     |որոշումների ընդունման կարգը: Կառավարման հիմնական        |      |

|     |ֆունկցիաները` ստրատեգիական ծրագրավորում, արտադրության   |      |

|     |կազմակերպում, աշխատողների մոտիվացիա, հսկողություն:      |      |

|     |Կազմակերպության կառուցվածքների տեսակները, այդ թվում,    |      |

|     |բյուրոկրատական, դեպարտամենտային, տարածքային,            |      |

|     |արտադրատեսակային, մատրիցային:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   6  |

|     |Հաշվապահական հաշվառման առարկան, հաշվառման տեսակները,    |      |

|     |խնդիրները, կազմակերպությունների տնտեսական միջոցները և   |      |

|     |դրանց աղբյուրները, հաշվապահական հաշվեկշիռ, կառուցվածքն  |      |

|     |ու բովանդակությունը, հաշվեկշռի նշանակությունը:          |      |

|     |Հաշվապահական հաշվի հասկացությունը, հաշիվներում          |      |

|     |գրանցումներ կատարելու կարգը, կրկնակի գրանցում, հաշիվների|      |

|     |թղթակցությունը, սինթետիկ և  վերլուծական հաշվառում,      |      |

|     |շրջանառության տեղեկագիր, հաշվային պլան, արտահաշվեկշռային|      |

|     |հաշիվներ:                                               |      |

|     |Փաստաթղթավորում, գույքագրում, գնահատում:                |      |

|     |Դրամական միջոցների հաշվառումը, դեբիտորական և            |      |

|     |կրեդիտորական պարտքերի հաշվառումը:                       |      |

|     |Հիմնական միջոցների հաշվառումը, հիմնական միջոցների       |      |

|     |մաշվածություն, վերագնահատման հաշվառումը, վարձակալության |      |

|     |հաշվառումը, նյութական ակտիվների հաշվառումը, ոչ նյութական|      |

|     |ակտիվների հաշվառումը, աշխատավարձի հաշվառումը:           |      |

|     |Արտադրության ծախսերի, պատրաստի արտադրանքի իրացման,      |      |

|     |եկամուտների և  ֆինանսական արդյունքների հաշվառումը:      |      |

|     |Հաշվապահական հաշվետվությունների ձևերը,  հաշվապահական    |      |

|     |հաշվետվությունների ներկայացման կարգը:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսական գործունեության վերլուծությունը                |   4  |

|     |Տնտեսական վերլուծության խնդիրները, ինֆորմացիայի ստացման |      |

|     |աղբյուրները, մակրո և  միկրո տնտեսական վերլուծություն:   |      |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության մեթոդները`       |      |

|     |դիֆերենցիալ կիրառման մեթոդ, ինդեքսային մեթոդ, գծային    |      |

|     |ծրագրավորման մեթոդ, խազերի տեսության մեթոդ,             |      |

|     |կոռելյացիոն-ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդ, գրաֆիկական   |      |

|     |մեթոդներ:                                               |      |

|     |Հիմնական ֆոնդերի օգտագործման վերլուծությունը, հիմնական  |      |

|     |ֆոնդերի արդիականացումը, օգտագործման ցուցանիշները:       |      |

|     |Նյութական ռեսուրսների օգտագործման վերլուծությունը,      |      |

|     |պաշարների գնահատումը, նյութերի ծախսի վերլուծությունը,   |      |

|     |ինքնարժեքի վերլուծությունը և  իջեցման ուղիները:         |      |

|     |Արտադրանքի արտադրության և  իրացման վերլուծությունը:     |      |

|     |Արտադրանքի թողարկման ինդեքսը, արտադրանքի իրացումը,      |      |

|     |արտադրանքի որակի ցուցանիշները:                          |      |

|     |Աշխատուժի կառուցվածքի վերլուծությունը, աշխատավարձի ֆոնդի|      |

|     |և  միջին աշխատավարձի վերլուծությունը, աշխատանքային      |      |

|     |պայմանների և  աշխատաժամանակի վերլուծությունը, բարձրացման|      |

|     |ուղիները:                                               |      |

|     |Կազմակերպության ֆինանսական վիճակի, ակտիվների,           |      |

|     |պարտավորությունների և  սեփական կապիտալի, դրամական       |      |

|     |հոսքերի, ֆինանսական արդյունքների վերլուծությունը:       |      |

|     |Ներդրումների կազմակերպումը, ներդրումների                |      |

|     |արդյունավետության վերլուծությունը:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ            |   8  |

|     |Մոդելավորման էությունը, դերը, հիմնական տարրերը:         |      |

|     |Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների դասակարգումը: Գծային  |      |

|     |ծրագրավորում, խնդրի դրվածքը, լուծումը սիմպլեքս եղանակով,|      |

|     |հիմնական և  լրացուցիչ փոփոխականներ, երկակի խնդիր, նրա   |      |

|     |փոփոխականների վերլուծությունը և  տնտեսական              |      |

|     |մեկնաբանությունը: Գծային ծրագրավորման խնդրի տնտեսական   |      |

|     |վերլուծությունը: Պլանավորման, ղեկավարման և  արտադրական  |      |

|     |կիրառական խնդիրներ, որոնք լուծվում են գծային            |      |

|     |ծրագրավորման մեթոդով` ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման,      |      |

|     |արտադրական պլանավորման խնդիրները և  այլն: Տրանսպորտային |      |

|     |խնդիր. Ցանցային պլանավորման և  կառավարման մեթոդներ,     |      |

|     |նրանց հաշվման եղանակները: Դինամիկ ծրագրավորում, խնդրի   |      |

|     |դրվածքը, լուծումները` տարբեր տեսքի էֆեկտիվության        |      |

|     |չափանիշների դեպքում: Փորձաքննական գնահատականների մեթոդ: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Կազմակերպության ֆինանսներ                               |   3  |

|     |Կազմակերպությունների դրամական միջոցների ստեղծման        |      |

|     |աղբյուրները, դրամական հարաբերությունները, ֆինանսական    |      |

|     |ցուցանիշները: Կապիտալ ներդրումների, կապիտալ             |      |

|     |շինարարության ֆինանսավորումը, շրջանառու միջոցների       |      |

|     |ֆինանսավորումը:                                         |      |

|     |Կազմակերպությունների հարկումը, հարկային համակարգ,       |      |

|     |հարկերի տեսակները, հարկ վճարողները, հարկերի             |      |

|     |դրույքաչափերը, պետական բյուջե վճարման կարգը:            |      |

|     |Կազմակերպությունների վարկավորումը, բանկային համակարգ,   |      |

|     |բանկային գործառնություններ, վարկերի ստացումն ու         |      |

|     |օգտագործումը, բանկային ծառայություններ:                 |      |

|     |Կազմակերպությունների ֆինանսական հաշվետվությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|     |Հարկային սիստեմը մեծ դեր ունի պետության և  տեղական      |      |

|     |ինքնակառավարման օրգանների սոցիալական, տնտեսական,        |      |

|     |զինվորական, քաղաքական և  այլ ֆունկցիաների իրականացման   |      |

|     |ֆինանսական ապահովման ժամանակ:                           |      |

|     |Հարկերի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն նրա ֆիսկա|      |

|     |ֆունկցիայով: Պետության սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացման|      |

|     |խիստ անհրաժեշտությունը պահանջեց վերարտադրական պրոցեսների|      |

|     |պետական կարգավորման մոտեցման արմատական փոփոխում:Այդ     |      |

|     |տեսակետից կարևորագույն  և  ունիվերսալ գործիք է          |      |

|     |հանդիսանում հարկային մեխանիզմը պետության ձեռքում:       |      |

|     |Ներկա ժամանակի մեծագույն նվաճում է հանդիսանում այն      |      |

|     |փաստը, որ վերջապես գիտակցվեց հարկերի օգտագործման        |      |

|     |անհրաժեշտությունը և  կարևորությունը  որպես էկոնոմիկայի  |      |

|     |կառավարման գործիք:Այստեղից է բխում այն ուշադրությունը   |      |

|     |գիտնական-տնտեսագետների և  պրակտիկ մասնագետների կողմից   |      |

|     |հարկերի, հարկման հիմքերի և  հարկման սիստեմի տնտեսական   |      |

|     |էության խորը ուսումնասիրման հանդեպ:                     |      |

|     |Եվ, հետևապես,  հարկերի, նրանց զարգացման                 |      |

|     |օրինաչափությունների տեսության ուսումնասիրումը ծառայում է|      |

|     |արդյունավետ հարկային սիստեմի և  երկրի հարկային          |      |

|     |քաղաքականության մշակման անհրաժեշտ պայման:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ներդրումների և  նորամուծության կառավարում               |   3  |

|     |Դրամական միջոցների զեղչված հոսք, զեղչման գործակից,      |      |

|     |ինվեստիցիոն վերլուծություն: Բերված, տարեկան և  ապագա    |      |

|     |արժեքների վերլուծություն, վերլուծության մեթոդները,      |      |

|     |նախագծերի ինվեստիցիոն վերլուծության                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ինվեստիցիոն նախագծերի           |      |

|     |համեմատական վերլուծություն` ներառյալ տարբեր ծառայության |      |

|     |ժամկետների դեպքում:                                     |      |

|     |Արժեքազրկումը, գործողությունների անընդհատ և  աստիճանական|      |

|     |ծավալումը տնտեսագիտական վերլուծության մեջ:              |      |

|     |Անորոշության և  ռիսկի գործոնների հաշվառումը: Տնտեսական  |      |

|     |վերլուծության մեթոդիկայի առանձնահատկությունները         |      |

|     |էներգետիկայում:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| Մ.  |Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ         |  64  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտական ներածություն                               |   1  |

|     |Հիմնական հասկացություններ, քիմիական արտադրությունների   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Քիմիական արդյունաբերության      |      |

|     |դասակարգումն ըստ ենթաճյուղերի: Կազմակերպման և           |      |

|     |պլանավորման հիմունքները: Կազմակերպության նպատակները:    |      |

|     |Ինքնարժեք, գին, շահույթ, շահավետության մակարդակ:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Օրգանական քիմիա                                         |   4  |

|     |Օրգանական միացությունների դասակարգում, ռեակցիաների      |      |

|     |դասակարգում, կառուցվածք, անվանակարգում, կատալիզ:        |      |

|     |Օրգանական միացությունների հիմնական տարրերի              |      |

|     |հատկություններ, ալկաններ, ցիկլոալկաններ, ալկեններ,      |      |

|     |ալկադիեններ, արոմատիկ ածխաջրածիններ, հալոգենածանցյալներ,|      |

|     |սպիրտներ, եթերներ, թիոսպիրտներ, թիոեթերներ, ամիններ,    |      |

|     |նիտրամիացություններ, ալդեհիդներ և  կետոններ,            |      |

|     |կարբոնաթթուներ, ֆենոլներ, թիոֆենոլներ, էլեմենտ օրգանական|      |

|     |մրցություններ, հետերացիկլային միացություններ,           |      |

|     |ամինաթթուներ, շաքարներ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Ֆիզիկական քիմիա                                         |   3  |

|     |Քիմիական թերմոդինամիկայի հիմունքները: Թերմոդինամիկական  |      |

|     |ֆունկցիաներ, քիմիական պոտենցիալ: Հավասարակշռության      |      |

|     |ընդհանուր պայմանները: Գազերի և  գազային համակարգերի     |      |

|     |թերմոդինամիկական հատկությունները: Ֆազային               |      |

|     |հավասարակշռություն, լուծույթների հատկությունները:       |      |

|     |Քիմիական հավասարակշռությունը միակոմպոնենտ համակարգերում:|      |

|     |Լուծույթների թերմոդինամիկական հատկությունները:          |      |

|     |Հավասարակշռությունը երկֆազ, երկկոմպոնենտ համակարգերում: |      |

|     |Հավասարակշռությունը եռկոմպոնենտ համակարգերում: Քիմիական |      |

|     |խնամակցության թերմոդինամիկական տեսություն:              |      |

|     |Հավասարակշռությունը էլեկտրոլիտների լուծույթներում:      |      |

|     |Նյութի կառուցվածքի տեսություն: Էներգետիկ սպեկտրների     |      |

|     |հաշվարկը: Նյութի կառուցվածքի ժամանակակից                |      |

|     |քվանտամեխանիկական տեսություն: Քիմիական կապի             |      |

|     |քվանտամեխանիկական տեսություն: Մոլեկուլային              |      |

|     |սպեկտրադիտում: Վիճակագրական թերմոդինամիկա: Վիճակների    |      |

|     |գումար:                                                 |      |

|     |Էլեկտրաշարժ ուժի թերմոդինամիկական տեսություն: Քիմիական  |      |

|     |կինետիկա:  Ֆոտոքիմիական շղթայական և  հետերոգեն          |      |

|     |ռեակցիաներ: Կատալիզ: Ադսորբում:  Հետերոգեն կատալիզ:     |      |

|     |Մակերևութային  երևույթներ  և  դիսպերս համակարգեր:       |      |

|     |Մակերևութային  երևույթների  թերմոդինամիկական: Ադսորբում,|      |

|     |թրջում, մազանոթային երևույթներ:  Մակերևութային  ակտիվ   |      |

|     |նյութեր: Կրկնակի էլեկտրական շերտի առաջացումը:           |      |

|     |Էլեկտրակինետիկական երևույթներ:  Դիսպերս համակարգերի     |      |

|     |կայունությունը (սեդիմենտացիա): Ագրեգատային կայունության |      |

|     |կինետիկական և  թերմոդինամիկական գործոնները:             |      |

|     |Միցելագոյացում: Օպտիկական երևույթները  դիսպերս          |      |

|     |համակարգերում: Զոլեր, սուսպենզիաներ, էմուլսիաներ,       |      |

|     |փրփուրներ:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Ընդհանուր քիմիական տեխնոլոգիա                           |   6  |

|     |Շարժման քանակի, ջերմության և  զանգվածի փոխանցման        |      |

|     |տեսության հիմունքները:  Կիրառական հիդրավլիկայի ընդհանուր|      |

|     |տեխնոլոգիական համակարգ (ՔՏՀ), դրանց կառուցվածքը և       |      |

|     |նկարագիրը: Քիմիական արտադրության հիմնական տեխնոլոգիական |      |

|     |բաղադրիչները: Արտադրության արդյունավետության գնահատման  |      |

|     |տեխնոլոգիական, տնտեսական և  սոցիալական չափանիշները:     |      |

|     |Քիմիական ռեակցիաներ և  քիմիական գործընթաց, դրանց        |      |

|     |դասակարգումը: Քիմիական գործընթացների արդյունավետության  |      |

|     |գնահատման տեխնոլոգիական, տնտեսական չափանիշների փոխադարձ |      |

|     |կապը: Քիմիական ռեակցիաների իրականացման լավագույն        |      |

|     |պայմանները: Քիմիական հավասարակշռություն,                |      |

|     |հավասարակշռության վրա ազդող գործոնները: Տեխնոլոգիական   |      |

|     |պարամետրերի ազդեցությունը քիմիական գործընթացների        |      |

|     |արդյունավետության չափանիշների վրա: Հետերոգեն գործընթացի |      |

|     |հիմնական փուլերը: Հետերոգեն գործընթացների իրականացման   |      |

|     |լավագույն պայմանները: Կատալիտիկ գործընթացներ, դրանց     |      |

|     |տեխնոլոգիական և  տնտեսական առանձնահատկությունները:      |      |

|     |Ռեակտորների դասակարգումը: Ընդհատ և  անընդհատ գործող     |      |

|     |ռեակտորներ: Տարբեր տեսակի ռեակտորների համեմատումը և     |      |

|     |ընտրությունը ըստ արդյունավետության չափանիշների:         |      |

|     |Ռեակտորների ջերմային ռեժիմները, ջերմային և  նյութական   |      |

|     |հաշվեկշիռներ: Ռեակտորի ջերմային կայունությունը: ՔՏՀ-ների|      |

|     |սինթեզ և  վերլուծություն: ՔՏՀ հումքային և  էներգետիկ    |      |

|     |ենթահամակարգեր: Էներգիան և  ջուրը քիմիական              |      |

|     |արտադրություններում: Քիմիական արդյունաբերական           |      |

|     |կարևորագույն  արտադրություններ:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Անալիտիկ քիմիա                                          |   3  |

|     |Տարրերի, մոլեկուլային և  ֆազային անալիզ, որակական       |      |

|     |անալիզ, բաժանման և  հարստացման մեթոդները: Քանակական     |      |

|     |անալիզի մեթոդները (գրավիմետրիկ անալիզ, տիտրոմետրիկ      |      |

|     |անալիզ, թթվահիմնային, օքսիդա-վերականգնման, նստեցման,    |      |

|     |կոմպլեքսոմետրիկ տիտրում): Անալիզի ֆիզիկաքիմիական        |      |

|     |մեթոդները: Օպտիկական, էլեկտրաքիմիական, քրոմատոգրաֆիական |      |

|     |անալիզ:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Քիմիական տեխնոլոգիայի գործընթացներ և  ապարատներ         |  15  |

|     |Հեղուկի շարժման հիմնական բնութագրերը և  հավասարումները: |      |

|     |Էներգիայի կորուստները հիդրոդինամիկական գործընթացներում: |      |

|     |Հեղուկների տեղափոխումը:  Պոմպեր: Պոմպերի հիմնական       |      |

|     |պարամետրերը: Տարբեր տեսակի պոմպերի համեմատումն ու       |      |

|     |կիրառության ոլորտները: Գազերի սեղմումն ու տեղափոխումը:  |      |

|     |Կոմպրեսորներ: Գազի սեղմման աշխատանքը: Բազմաստիճան       |      |

|     |կոմպրեսորներ: Կոմպրեսորների տեսակները:                  |      |

|     |Ջերմային հաշվեկշիռներ:Ջերմության փոխանցման եղանակները:  |      |

|     |Տաքացման և  սառեցման արտադրական եղանակները քիմիական     |      |

|     |ապարատներում: Ջերմափոխանակիչ ապարատների կառուցվածքը և   |      |

|     |հաշվումը: Ջերմային կորուստներ: Ջերմափոխանակիչի լավագույն|      |

|     |տարբերակի հաշվումը:                                     |      |

|     |Զանգվածափոխանակման գործընթացները ֆազերի միջև:           |      |

|     |Զանգվածափոխանցման տեսության հիմունքները,                |      |

|     |հավասարակշռություն, ֆազային դիագրամներ, գործընթացի      |      |

|     |շարժիչ ուժ: Նյութական և  ջերմային հաշվեկշիռներ:         |      |

|     |Զանգվածափոխանակման ապարատների հիմնական տեսակները, դրանց |      |

|     |կառուցվածքը, ապարատների չափերի որոշումը, տարբեր         |      |

|     |գործոնների ազդեցությունը ապարատի աշխատանքի վրա,         |      |

|     |գործընթացների տեխնիկա-տնտեսական հաշվարկը:               |      |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ հիմնական զանգվածափոխանակման   |      |

|     |գործընթացների մասին. թորում, ռեկտիֆիկացում, աբսորբում,  |      |

|     |չորացում, արհեստական սառեցում, և  դրանց իրականացման     |      |

|     |հիմնական սարքավորումների կառուցվածքային                 |      |

|     |առանձնահատկությունները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Արդյունաբերական միջավայրի բնապահպանում                  |   5  |

|     |Արդյունաբերական պինդ մնացուկների վերաօգտագործման        |      |

|     |տեխնոլոգիա: Պինդ մնացուկների դասակարգում: Քիմիական      |      |

|     |արդյունաբերության տարբեր բնագավառներում առաջացած պինդ   |      |

|     |մնացուկներ: Սև  և  գունավոր մետալուրգիայում առաջացած    |      |

|     |մնացուկներ և  նրանց վերաօգտագործումը: Լեռնաարդյունահանող|      |

|     |և  հանքային հումքը հարստացնող կազմակերպությունների պինդ |      |

|     |մնացուկներ:                                             |      |

|     |Օդային ավազանի աղտոտման ուսումնասիրությունը: Մթնոլորտի  |      |

|     |աղտոտման աղբյուրները և  հետևանքները:  Աղտոտող նյութի    |      |

|     |ցրումը մթնոլորտում:  Ֆոտոքիմիական ռեակցիաներ մթնոլորտի  |      |

|     |վերին շերտում: Գազային արտանետումների մաքրումը ազոտի    |      |

|     |օքսիդից, երկօքսիդից, օրգանական միացություններից, մաքրում|      |

|     |պինդ մասնիկներից: Արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման և  |      |

|     |վերաօգտագործման տեխնոլոգիաներ: Արդյունաբերական          |      |

|     |կեղտաջրերի դասակարգումը: Մաքրման մեթոդներ.  պինդ        |      |

|     |դիսպերսված և  կոլոիդ մասնիկներից, լուծված անօրգանական և |      |

|     |օրգանական միացություններից: Հիմնական օրգանական և        |      |

|     |նավթաքիմիական արտադրության կեղտաջրերի մաքրում,          |      |

|     |գալվանական արտադրության ազոտի արտադրության,             |      |

|     |քլորոպրենային կաուչուկի և  պոլիվինիլացետատային          |      |

|     |արտադրության կեղտաջրերի մաքրում:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Քիմիական արդյունաբերության էկոնոմիկա                    |   9  |

|     |Քիմիական արդյունաբերության էկոնոմիկայի հիմունքներն ու   |      |

|     |խնդիրները, գիտատեխնիկական առաջընթացը և  նրա զարգացման   |      |

|     |հեռանկարները:                                           |      |

|     |Տեղաբաշխման սկզբունքները, չափանիշները:                  |      |

|     |Հիմնական շրջանառու միջոցներ: կառուցվածքը, օգտագործման   |      |

|     |ցուցանիշները: Ֆինանսավորման աղբյուրները: Կադրեր,        |      |

|     |աշխատանքի արտադրողականություն, վճարում:                 |      |

|     |Աշխատանքի բաժանման ձևերը:  Արտադրական մասշտաբ: Առաջարկ, |      |

|     |պահանջարկ, Առաձգականություն:                            |      |

|     |Արտադրության ծախսեր: Ծախսերի դասակարգման եղանակները:    |      |

|     |Գին, գնագոյացում:  Ֆինանսական վերլուծության ցուցանիշներ:|      |

|     |Վարձակալություն, լիզինգ, ֆռայչազինգ:                    |      |

|     |Ներդրումներ, նորարարություն: Կապիտալ ներդրումների       |      |

|     |տնտեսական հիմնավորման մեթոդաբանություն:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|Բնության օգտագործման էկոնոմիկա                          |   2  |

|     |Բիոսֆերան որպես հասարակության և  բնության               |      |

|     |փոխհարաբերության բնագավառ, փոխազդեցության               |      |

|     |յուրահատկությունները,սկզբունքները: Գիտատեխնիկական       |      |

|     |հեղափոխությունը և  բիոսֆերայի փոփոխման տենդենցները:     |      |

|     |Տնտեսության զարգացումը և  էկոլոգիական գործոնը:          |      |

|     |Տնտեսության էկոլոգիացումը և  վերջնական արդյունքները:    |      |

|     |Բնության տնտեսական արժեքը: Բնօգտագործման                |      |

|     |էֆեկտիվությունը:  Տնտեսության էկոլոգիացման և  կայուն    |      |

|     |զարգացման հիմնական ուղղությունները:  Պետությունը և      |      |

|     |շուկան շրջակա միջավայրի պահպանման գործում: Էկոլոգիական  |      |

|     |ճգնաժամերից դուրս գալը: Բնապահպանական միջոցառումների    |      |

|     |էֆեկտիվությունը և  համալիր ծրագրերի ձևավորումը:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Քիմիական արտադրության կազմակերպում և  պլանավորում       |   8  |

|     |Արտադրական համակարգի ռեսուրսային կոնցեպցիա:             |      |

|     |Կազմակերպության միկրո-, մակրոշրջանակ: Օպերացիոն         |      |

|     |մենեջմենթ էությունը, բովանդակությունը: Կառավարման       |      |

|     |գիտական կազմակերպում: Օպերացիոն ռազմավարություն և       |      |

|     |մրցակցության ունակություն:                              |      |

|     |Նախագծերի կառավարում: Կազմակերպչական կառուցվածքը:       |      |

|     |Ցանցային կառավարում: Հաշվարկման եղանակներ:              |      |

|     |Վերլուծություն, օպտիմալացում:                           |      |

|     |Արտադրության և  արտադրական պրոցեսի նախագծում:           |      |

|     |Տեխնոլոգիական պրոցեսի նախագծում: Տեխնոլոգիական պրոցեսի  |      |

|     |ընտրում: Պրոցեսի տիպը:                                  |      |

|     |Արտադրական հոսքի կառուցվածք: Ապրանքա-պրոցեսային մատրիցա:|      |

|     |Սարքավորումների ընտրում:                                |      |

|     |Որակի կառավարում: Համակարգ, ստանդարտ սերտիֆիկացում:     |      |

|     |Որակի կառավարման վիճակագրական եղանակներ: Պարտիայի չափի  |      |

|     |ընտրում:                                                |      |

|     |Արտադրական պրոցես և  նրա կառուցվածքը: Արտադրական պրոցեսի|      |

|     |կազմակերպման սկզբունքները: Արտադրական պրոցեսի           |      |

|     |դասակարգումը և  նրանց բնութագրերը:                      |      |

|     |Կազմակերպության, արտադրամասի կառուցվածքը: Արտադրական    |      |

|     |ցիկլ, նրա կառուցվածքը:                                  |      |

|     |Պատրաստվածքների շարժման ձևերը,  գրաֆիկներ, բանաձևեր:    |      |

|     |Հիմնական արտադրության ստորաբաժանումների կազմակերպումը:  |      |

|     |Հոսքային արտադրության էությունը և  նշանակությունը:      |      |

|     |Գիտահետազոտական, փորձակոնստրուկտորական աշխատանքների     |      |

|     |կազմակերպում:                                           |      |

|     |Հերթափոխերի ղեկավարումը, աշխատանքի հայեցակարգումը:      |      |

|     |Բազմահաստոց սպասարկում:                                 |      |

|     |Տեխնիկական նորմավորում: Ինֆրակառուցվածքի կազմակերպում և |      |

|     |կառավարում:  Ներգործարանային և  ներարտադրամասային       |      |

|     |պլանավորում: Ֆինանսական կայունացման վերլուծություն:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|Մարքեթինգ                                               |   3  |

|     |Մարքեթինգի դերն ու նշանակությունը շուկայական տնտեսության|      |

|     |համակարգում:  Մարքեթինգի տեսակները` զարգացող, հակազդող, |      |

|     |դեմարկետինգներ: Շուկայի սեգմենտները, վերլուծումը:       |      |

|     |Գովազդի տեսակները: Հագեցված շուկաներ, մրցակցությունը:   |      |

|     |Առաջարկի և  պահանջարկի ուսումնասիրումը, շուկայական գինը:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|Կառավարումը քիմիական արդյունաբերությունում              |   2  |

|     |Կառավարման խնդիրները, սկզբունքները և  մեթոդները,        |      |

|     |կառավարման կազմակերպչական կառուցվածքը, արտադրական       |      |

|     |բաժանմունքների կառավարման կազմակերպումը, կազմակերպության|      |

|     |կառավարման ավտոմատ համակարգը, ապրանքի որակի կառավարման  |      |

|     |կազմակերպումը որակի կառավարման մարմինների ֆունկցիաները  |      |

|     |և  կառուցվածքը քիմիական կազմակերպություններում:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|Ֆինանսական մենեջմենթ (ընտրովի դասընթացներ)              |   2  |

|     |Կապիտալ շարժման արդյունավետ կառավարումը                 |      |

|     |կազմակերպությունների շրջանակներում նախատեսվում է նրա    |      |

|     |զարգացման որոշակի նպատակի առկայություն, որը             |      |

|     |հնարավորություն է տալիս գնահատել այս կամ այն ֆինանսական |      |

|     |լուծման էֆեկտիվությունը: Բոլոր դեպքերում լուծումը պետք է|      |

|     |հիմնվի որոշակի ստանդարտների վրա:                        |      |

|     |Սակայն նպատակների բազմազանության հետ մեկտեղ հիմնական    |      |

|     |խնդիրը մնում է առավելագույն շահույթի ստացումը:          |      |

|     |Որոշակի պահին իրավաբանական անձի ընդհանուր կապիտալը մնում|      |

|     |է կայուն, սակայն ժամանակ անց այն ենթարկվում է           |      |

|     |փոփոխության: Ֆինանսական մենենջմենթը ուսումնասիրում է այդ|      |

|     |փոփոխության, այսինքն կապիտալի շարժի կառավարումը ըստ     |      |

|     |որոշակի պլանի: Հարկային փոփոխությունները, ֆինանսական    |      |

|     |ահազանգային էֆեկտները, շուկայի հսկման                   |      |

|     |հնարավորությունները, կառուցվածքային փոփոխությունները,   |      |

|     |փոփոխվող տոկոսի նորմերը և  արտարժույթի կուրսերը անընդհատ|      |

|     |ընթացող ինֆլյացիայի ֆոնդի վրա ֆինանսական                |      |

|     |նորամուծությունները, գնահատման նոր մեթոդները և  այլն,   |      |

|     |իրենց արտացոլումն են գտնում առարկայի կուրսի մեջ:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|Արտաքին տնտեսական կապեր (ընտրովի դասընթացներ)           |   1  |

|     |Արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը: Աշխատանքի      |      |

|     |միջազգային բաժանումը, ձևերը:  Մրցունակություն,          |      |

|     |ցուցանիշներ:                                            |      |

|     |Միջազգային առևտրի  տեսությունը: Գնագոյացումը արտաքին    |      |

|     |շուկաներում: Միջազգային առևտրական  գործառնություններ:   |      |

|     |Մատակարարման բազիսային պայմանները:                      |      |

|     |Պետության արտաքին առևտրային  քաղաքականությունը:         |      |

|     |Հանդիպական, աճուրդային և  բորսային առևտուր:             |      |

|     |Լիզինգային և  ինջինիրինգային ծառայությունների           |      |

|     |կազմակերպում:  Լիցենզիաները և  նրա կազմակերպումը:       |      |

|     |Արտաքին առևտրի  վարկավորում: Մուրհակը և  չեկը:          |      |

|     |Միջազգային ինտեգրացում: Արտարժույթային համակարգ:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.15|Էկոլոգիական աուդիտ և  փորձաքննություն                   |   2  |

|     |(ընտրովի դասընթացներ)                                   |      |

|     |Էկոլոգիական աուդիտի նշանակությունը` որպես               |      |

|     |ձեռնարկատիրական գործունեության ձև:  Աուդիտն ազգային     |      |

|     |անվտանգության պայմաններում: Էկոլոգիական աուդիտի նպատակը,|      |

|     |խնդիրները, չափորոշիչները:                               |      |

|     |Էկոլոգիական աուդիտի ծրագրերի դասակարգումը: Էկոլոգիական  |      |

|     |աուդիտորական ծրագրերի անցկացման եղանակներ:              |      |

|     |Էկոլոգիական աուդիտը որպես որպես էկոլոգիական             |      |

|     |փորձաքննության ինֆորմացիոն բազա: Էքսպերտ լուծումների    |      |

|     |լուծումների ընդունման ավտոմատացված համակարգ:  Նախագծերի |      |

|     |էկոլոգիական փորձաքննության աշխատանքների կատարման        |      |

|     |պլանավորումը և  ժամկետները: Էկոլոգիական փորձաքննության  |      |

|     |անցկացման հիմնական հարցերը և  կարգը:  Արդյունքների      |      |

|     |ձևակերպումը  և  նրա էկոլոգիական գնահատումը:             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.16|Արդյունաբերական քիմիական տեխնոլոգիաներ                  |   1  |

|     |(ընտրովի դասընթացներ)                                   |      |

|     |Քիմիական արդյունաբերության հումքի աղբյուրները,          |      |

|     |վերամշակման եղանակները, կիրառման բնագավառները:          |      |

|     |Քիմիական ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, կազմակերպման        |      |

|     |սկզբունքները, հումքի ռացիոնալ օգտագործումը:             |      |

|     |Անթափոն արտադրությունների կազմակերպում                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական պետական քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի պաշտպանություն                      |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10% - ից ոչ պակասը:

 

V 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ»

(Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթ/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները:

 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3)»Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտա-հետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26.ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա, նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

3) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա,Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, բնապահպանություն;

4) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր, Ճյուղի էկոնոմիկա և կազմակերպում, Կիրառական մեխանիկա, Հաշվողական տեխնիկայի և ինֆորմատիկայի մաթեմատիկական հիմունքներ, Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների կազմակերպում, Կառավարման հիմունքներ;

5) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Վիճակագրություն, Տնտեսագիտության մաթեմատիկական մոդելներ և մեթոդներ, Բնության օգտագործման էկոնոմիկա, Արտաքին տնտեսական կապերի հիմունքներ, Քիմիական արդյունաբերության էկոնոմիկա, Կազմակերպության տնտեսական գործունեության վերլուծություն, Հաշվապահական հաշվառում, Քիմիական արտադրության կազմակերպում և պլանավորում, Մարկետինգ, Կառավարումը քիմիական արդյունաբերությունում, Ֆինանսական մենեջմենտ, Արտաքին տնտեսական կապեր, Էկոլոգիական աուդիտ և փորձաքննություն:

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` ՀՀԳԱԱ և ՀՊՃՀ Տեղեկագիր, էկոնոմիկա սերիա, Իզվեստիյա վուզօվ. Սերիյա էկօնօմիկա, Մենեջմենտ. Վիպուսկ ՍՊՈՒ, Մառկետինգ. Վիպուսկ ՍՊՈՒ, Ֆինանսի: Վիպուսկ ՍՊՈՒ, Նալօգօվօե զակօնադատելյստվօ:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

1) ուսումնասիրի`

ա. քիմիական արդյունաբերական կազմակերպությունները,

բ. գիտահետազոտական և նախագծային կոնստրուկտորական կազմակերպությունները,

գ. բուհի ուսումնաարտադրական լաբորատորիաները:

2) յուրացնի`

ա. արտադրության կազմակերպման հիմունքները,

բ. տնտեսագիտական գիտելիքների օգտագործումը նախագծային աշխատանքներում,

գ. ներդրումային նախագծերի գնահատման եղանակները:

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ»

(Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայոց պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականություն նությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է տիրապետի`

ա. տեխնիկական հաշվարկների իրականացման և հետազոտությունների ու մշակումների արդյունավետության որոշման եղանակները,

բ. քիմիական արդյունաբերությունում գիտության և տեխնիկայի նվաճումները, առաջավոր հայրենական և արտասահմանյան փորձը

գ. տնտեսագիտության հիմունքները,

դ. աշխատանքային և հարկային օրենսդրությունների հիմունքները,

ե. արտադրությունում կազմակերպման, կառավարման, պլանավորման հիմունքները,

զ. տնտեսական վերլուծության հիմունքները,

է. նախագծերի գնահատման հիմունքները,

ը. էկոլոգիական անվտանգության կանոնները և աշխատանքի պաշտպանության, անվտանգության տեխնիկայի, արտադրական հիգիենայի և հակահրդեհային պաշտպանության կանոնները:

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. խնդիրների լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակման եղանակները, կատարել տարբերակների վերլուծություն և հետևանքների կանխատեսում,

բ. բազմաչափանիշային պայմաններում փոխզիջումային լուծումների փնտրում, նախագծի իրականացման պլանավորում,

գ. նախագծերի տեխնիկական պայմանների մշակման կարգը, չափորոշիչները և տեխնիկական նկարագրությունը,

դ. տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման և մշակման կարգը,

ե. քիմիական տեխնոլոգիաների սարքավորումների շահագործման գործընթացի պլանավորման եղանակները,

զ. կոլեկտիվի աշխատանքի կազմակերպման` տարակարծության պայմաններում ղեկավար որոշումներ ընդունելու եղանակները և ձևերը:

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների պահանջների և նկարագրությունների մշակման մեթոդներն ու ձևերը;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները;

գ. արտադրական գործընթացներում տեխնիկական վերահսկողության, փորձարկումների և որակի կառավարման միջոցները, եղանակները և մեթոդները;

դ. կատարվող աշխատանքին վերաբերող մեթոդական, նորմատիվային և ղեկավարող փաստաթղթերի հետազոտական մեթոդների, կանոնների և պայմանների ապահովում;

ե. օգտագործվող տեխնիկական միջոցների, աշխատանքի սկզբունքների, տեխնիկական բնութագրերի առանձնահատկությունների, նյութերի և հատկությունների պահպանումը:

30. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում» (Քիմիական արդյունաբերության ճյուղում) մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`                (ԴԱՍԻՉ) ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

                                    ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԿԱՊԻ

                                    ՃՅՈՒՂՈՒՄ) (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 |2.0.|1.1.|    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  0 |0   |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4|120 |    | 60 |    | 60 |    |    |0.2.|0.2.|

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 |0.2.|0.2.|    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150|0.6.|0.4.|    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |2.2.|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |2.0.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն-| 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120|4.1.|2.1.|    |    |

|     |2,3              |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Տնտեսագիտական    | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 |2.0.|    |    |    |

|     |ուսմունքների պատմ|    |    |    |    |    |    |  0 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/0.4|/0.4|/0.4|/0.4|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |  .0|  .0|  .0|  .0|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600|8.9.|3.8.|2.4.|2.2.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |  0 |  0 |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270|3.3.|3.3.|3.3.|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |  0 |  0 |  0 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 |2.1.|2.0.|    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  0 |  1 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |2.0.|    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |  1 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195|2.1.|1.0.|0.0.|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |  1 |  3 |  3 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660|7.5.|8.3.|3.3.|    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |  1 |  5 |  3 |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործունեու- | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |թյան             |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքաց.         | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպանություն և |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ԱԻՀ              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    |3.1.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  1 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |2.2.|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Չափագ. ստանդար.  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |3.0.|

|     |և  սերտիֆիկացում |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  1 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 660| 180| 105| 45 | 330|    |0.2.|2.4.|6.1.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |  2 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|էՀՄ-ի կիր. քիմ   | 7,8| 240| 66 |    | 45 | 129|    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիաներում |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |2.1.|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |2.2.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենտ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    |2.1.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 180| 45 | 30 |    | 105|    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտես.           | 6  |120 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |գործունեության   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսագիտամաթ.   | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |մեթոդներ և       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մոդելներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |նորա-            |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մուծությունների  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառ.             |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1410| 366| 225| 45 | 774|    |    |2.1.|4.3.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |  0 |  0 |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |1.0.|    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |  0 |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Օրգանական քիմիա  | 3  |120 | 30 |    | 30 | 60 |    |    |2.0.|    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |  2 |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Ֆիզիկական քիմիա  | 4  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |2.0.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  1 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Ընդհանուր        | 5,6| 180| 60 |    | 30 | 90 |    |    |    |    |

|     |քիմիական         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Անալիտիկ քիմիա   |  6 | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Քիմիական         | 4,5|450 | 90 | 45 | 60 | 255|    |    |    |2.1.|

|     |տեխնոլոգիայի     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |  2 |

|     |գործընթացներ և   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ապարատներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Արդյունաբերական  | 6  | 150| 45 |    | 30 | 75 |    |    |    |    |

|     |միջավայրի        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բնապահպանում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Քիմիական         | 5,6| 270| 60 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |արդյունաբերության|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |էկոնոմիկա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Բնության         | 8  | 60 | 14 |    |  0 | 46 |    |    |    |    |

|     |օգտագործման      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |էկոնոմիկա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Քիմիական         | 6,7| 240| 60 |    | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |արտադրության     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմակերպում և   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պլանավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Մարքեթինգ        | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Կառավարումը      | 8  | 60 | 14 |  7 |    | 39 |    |    |    |    |

|     |քիմիական արդյու- |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |նաբերությունում  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Ֆինանսական       | 8  | 60 | 27 |    |    | 33 |    |    |    |    |

|     |մենենջմենթ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |(ընտրովի         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |դասընթաց)        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Արտաքին տնտեսական| 8  | 30 | 14 |    |    | 16 |    |    |    |    |

|     |կապեր (ընտրովի   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |դասընթաց)        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.15|Էկոլոգիական      | 8  | 60 | 21 |    |    | 39 |    |    |    |    |

|     |աուդիտ և         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |փորձաքննություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |(ընտրովի         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |դասընթաց)        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.16|Արդյունաբերական  | 8  | 30 | 14 |    |    | 16 |    |    |    |    |

|     |քիմիական         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիաներ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |(ընտրովի         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |դասընթաց)        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |1920| 489| 97 | 270|1064|    |1.0.|2.0.|4.1.|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |  0 |  2 |  3 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1605| 952| 495|3428| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x |8.0x|    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| |2.0.|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|     | |  0 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/0.4|/0.4|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |  .0|  .0|    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |2.0.|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|     | |  0 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |  1 |  2 |  3+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |  2 |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| |3.1.|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|     | |  0 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |3.1.|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|     | |  0 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    |2.0.|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |  1 |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    |4.0.|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |2.0.|4.0.|    |    |  3 |  4 |  22  |

|     | |    |    |  1 |  0 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |3.0.|3.0.|    | 7  | 8  |  7 | 5+2+1|

|     | |    |    |  2 |  2 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| |3.2.|    |    |    |    |  5 | 5  |    | 5+1  |

|     | |  0 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    |2.2.|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |  0 |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |2.2.|2.2.|    |    |    | 6,7|    | 4+4  |

|     | |    |  0 |  0 |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    |2.1.|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |  0 |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    |2.2.|    |    | 8  |    |  2   |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    |2.1.|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |  0 |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |3.2.|4.4.|9.4.|5.2.|    |  5 | 10 |  2 | 42+5 |

|     | |  0 |  0 |  2 |  2 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| |    |    |    |    |    |    |    |  3 |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| |2.0.|2.0.|    |    |    |    | 6  |  5 |  3+3 |

|     | |  1 |  1 |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    |0.0.|    |    |    |    |    |  6 |   3  |

|     | |    |  3 |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| |4.2.|    |    |    | 5  |    |  5 |  4 | 5+8+2|

|     | |  2 |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    |3.0.|    |    |    |    |    |  6 |   5  |

|     | |    |  2 |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |2.1.|2.1.|    |    |    | 6  | 5,6|    | 4+4+1|

|     | |  1 |  1 |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    |    |    |2.0.|    | 8  |    |  8 |  1+1 |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    |2.0.|2.0.|    | 7  |    | 6,7|    | 3+3+2|

|     | |    |  1 |  1 |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    |    |2.1.|    |    |    |  7 |    |   3  |

|     | |    |    |  0 |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    |    |    |2.1.|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    |    |3.0.|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    |    |    |2.0.|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.15| |    |    |    |3.0.|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.16| |    |    |    |2.0.|    |    |    |  8 |   1  |

|     | |    |    |    |  0 |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |8.3.|9.1.|4.1.|10.1| 2  |  2 | 10 | 10 | 58+6 |

|     | |  4 |  8 |  1 |  .0|    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 | 2  |  8 | 34 | 35 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

Մասնագիտությունը` 080600 ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/ _____________________________________________

դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

 

1) տրանսպորտային փոխադրումների մենեջեր,

2) տրանսպորտային կազմակերպության հաշվապահ,

3) տրանսպորտային կազմակերպության կամ դրա ստորաբաժանումների տնտեսագետ,

4) տրանսպորտային կազմակերպության ֆինանսական տնօրեն,

5) տրանսպորտային կազմակերպության վերլուծաբան-տնտեսագետ,

6) տրանսպորտային կազմակերպության շուկայագետ:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությունն առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությունը, որն ուղղված է տրանսպորտային կազմակերպությունների և տրանսպորտային փոխադրումների կազմակերպման, կառավարման, տնտեսագիտական վերլուծության գիտագործնական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են` տարբեր կազմակերպական իրավական տիպի օդային տրանսպորտի կազմակերպությունները, նրանց կառուցվածքային և գործառութային ստորաբաժանումները, կազմակերպության ինֆրակառուցվածքային օբյեկտները, նախագծային և վերլուծական կազմակերպությունները, գիտահետազոտական հաստատությունները, կրթական հաստատությունները, պետական և տեղական կառավարման մարմինները:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստականությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ ձևերը.

1) կազմակերպակառավարչական,

2) պլանային-տնտեսագիտական,

3) նախագծատնտեսագիտական,

4) ֆինանսատնտեսագիտական,

5) վերլուծական,

6) արտաքին տնտեսական,

7) ձեռնարկատիրական,

8) գիտահետազոտական,

9) կրթական:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը, կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) մասնագիտական գործունեություն.

 

ա. մասնակցություն տրանսպորտային կազմակերպությունների տնտեսագիտական և ֆինասական վերլուծությունների մեթոդների և մոտեցումների մշակմանը,

բ. խնդրի լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակում, այդ տարբերակների վերլուծում, հետևանքների կանխատեսում, փոխզիջումային լուծումների որոնում,

գ. հաշվի առնելով մեխանիկատեխնոլոգիական, գեղագիտական, էկոլոգիական և տնտեսագիտական պահանջարկները` մասնագիտական գործունեության նախագծերի մշակում,

դ. տրանսպորտային ջեռնարկությունների ֆինանսատնտեսագիտական վերլուծությանձ և կառավարման ժամանակ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործում,

ե. մասնակցություն մասնագիտական գործունեության նոր օբյեկտների համար չափորոշիչների, նորմատիվային փաստաթղթերի մշակման նախագծերին,

զ. տրանսպորտային կազմակերպությունների կառավարում,

է. տրանսպորտային միջոցների շահագործման տնտեսագիտական և ֆինանսական ծրագրերի որոշում,

ը. տեխնոլոգիական գործընթացների և փաստաթղթերի կատարելագործում և մշակում,

թ. նյութերի, սարքավորումների, համապատասխան տեխնոլոգիական գործընթացների տնտեսագիտական հաշվարկային ծրագրերի ու ալգորիթմների արդյունավետ օգտագործում,

ժ. պրակտիկայում արդյունավետ ճարտարագիտա-տնտեսագիտական լուծումների կիրառում,

ժա. տեխնոլոգիական գործընթացի տնտեսագիտական հաշվարկման համապատասխան ծրագրերի, ալգորիթմների արդյունավետ օգտագործում,

ժբ. տնտեսագիտական և ֆինանսական փաստաթղթերի մշակում:

 

2) կազմակերպչական - կառավարման գործունեություն.

 

ա. տրանսպորտային միջոցների շահագործման, պահպանման, տեխնիկական սպասարկման, նորոգման ու ծառայությունների կազմակերպությունների կազմակերպչական, կառավարման կառուցվածքի կատարելագործում,

բ. փաստաթղթերի շրջանառության համակարգի կատարելագործում ու կազմակերպում,

գ. տրանսպորտի շահագործման ու պահպանման արդյունարար չափորոշիչների ընտրություն, անհրաժեշտության դեպքում` մշակում,

դ. երկարաժամկետ և կարճաժամկետ պլանավորման ու արդյունավետ լուծման որոշման ժամանակ տարբեր պահանջների միջև փոխզիջումների իրականացում,

ե. արտադրանքի ու ծառայության որակի ապահովման վրա արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

զ. անձնակազմի աշխատավարձային համակարգի կատարելագործում,

է. մասնագետների և սպասարկող անձնակազմի ատեստավորում և ուսուցանում,

ը. տրանսպորտի ֆինանսական կառավարման աշխատանքների ղեկավարում,

թ. սեփականության տարբեր ձևերի առկայության պայմաններում տրանսպորտային միջոցների շահագործման ժամանակ սպասարկման ծառայություններում պահանջարկի մարկետինգային վերլուծության իրականացում,

ժ. պատվիրատուների հետ աշխատանքի կազմակերպում,

ժա. արտոնագրման և հավատարմագրման փաստաթղթերի նախապատրաստման և մշակման աշխատանքներին մասնակցություն:

 

8. Որակավորման պահանջներ.

 

1) Մասնագիտական խնդիրները լուծելու նպատակով ճարտարագիտության բակալավրը կատարում է հետևյալ գործառույթները`

ա. ուսումնասիրում ու վերլուծում է տրանսպորտային միջոցների օգտագործման արդյունքները, ֆինանսատնտեսագիտական ցուցանիշները, դրանք ընդհանրացնում ու համակարգում է, օգտագործելով ժամանակակից հաշվողական տեխնիկան` իրականացնում անհրաժեշտ տնտեսագիտական հաշվարկներ,

բ. իրականացնում է տնտեսագիտական վերլուծություն, հիմնավորում տրանսպորտային միջոցների օգտագործման ժամանակ կիրառվող և ընդունված լուծումները,

գ. կազմակերպում է աշխատողների տնտեսագիտական գիտելիքների բարձրացման աշխատանքները, հնարավորություններ է ստեղծում ստեղծագործական, ռացիոնալիզատորական, գյուտարարական աշխատանքների, առաջավոր փորձի օգտագործման, գիտության ու տեխնիկայի նվաճումների կիրառման համար,

դ. իրականացնում է նախագծվող սարքավորման փորձնական նմուշի ստենդային, արդյունաբերական և շահագործական փորձարկումների տնտեսագիտական հիմնավորումը և հաշվարկները,

ե. մասնակցում է տրանսպորտի մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

զ. մասնակցում է տրանսպորտի շահագործման մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

է. կազմակերպում է նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

ը. մասնակցում է տրանսպորտի շահագործման գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

թ. ուսումնասիրում է տրանսպորտային կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարմանն առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթ է բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ժ. օգտվում է տրանսպորտային կազմակերպությունների տնտեսագիտության և կառավարման ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

ժա. կազմակերպում է իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

 

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

բ. գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցերին,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին ու կանոններին:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու.

1) կրճատված ժամկետներում ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում ստանալու ճարտարագիության մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը

 

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

 

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում կա գրառում դիմորդի միջնակարգ կրթություն ստանալու մասին, կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթության մասին:

 

III 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

/ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՀԱՄԱՐ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով և ներառում է` մասնագիտության ուսումնական պլանը, ուսումնական դասընթացների և պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր նվազագույնի իրականացման պայմաններին և ուսումնառության ժամկետներին ներկայացվող պահանջները կանոնակարգվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը ձևավորվում է հանրապետական, բուհական, ուսանողի կողմից ընտրովի և ֆակուլտատիվ բաղկացուցիչների դասընթացներից: ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացները յուրաքանչյուր կրթաբլոկում բովանդակորեն պետք է լրացնեն հանրապետական բաղադրիչում նշված դասընթացները:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի հետևյալ կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների ուսումնասիրումը`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

/ՏՐԱՆՍՊՈՐՏՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումները և  նրանց հիմնական բաժինները |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական            |  40  |

|  ԿԲ |դասընթացների առարկաներ                                  |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ազգերի համաշխարհային       |      |

|     |ընտանիքում հայ ժողովրդի տեղի ու դերի, համաշխարհային     |      |

|     |մշակութային գանձարանում հայ ժողովրդի ունեցած ներդրման   |      |

|     |մասին ուսանողներին լիարժեք և  համակողմանի               |      |

|     |պատկերացումների ձևավորումը`  հստակեցնելով և             |      |

|     |որոշակիացնելով ուսանողների ակտիվ կենսադիրքորոշումը`     |      |

|     |կապված ներկայիս գլոբալացման քաղաքականության             |      |

|     |գործընթացներով պարտադրված հիմնախնդիրների հետ:           |      |

|     |Թեմաները. Հայ ժողովրդի պատմության առարկան, դերն ու      |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեության որպես պետական կրոնի  |      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի Ռուսաստանին       |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդն առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918թ. |      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի առաջին                |      |

|     |հանրապետությունը 1918-1920 թթ.: Հայաստանի               |      |

|     |խորհրդայնացումը: Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական    |      |

|     |համակարգը: Հայ ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի          |      |

|     |տարիներին: Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան  |      |

|     |տարիներին: Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան |      |

|     |շարժման նոր փուլը: Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության       |      |

|     |հռչակումը: Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման     |      |

|     |ներքին և  արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգը |      |

|     |(1991-2007 թթ):                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է` ամրապնդել և  խորացնել     |      |

|     |բակալավրական ուսուցման ծրագրով մասնագիտությունների      |      |

|     |ուսանողների իմացությունը հայոց լեզվից, մասնավորապես     |      |

|     |բառագիտությունից, ընդլայնել նրանց պատկերացումները լեզվի`|      |

|     |իբրև  հաղորդակցության և  մտածողության միջոցի, գրավոր և  |      |

|     |բանավոր խոսքի, ինչպես և  հայերենի զարգացման             |      |

|     |առանձնահատկությունների մասին, գաղափար տալ տերմինի,      |      |

|     |տերմինաբանության և  առանձին բնագավառների                |      |

|     |տերմինահամակարգերի վերաբերյալ, գործնական աշխատանքով     |      |

|     |զարգացնել ուսանողների հմտությունները` բառակազմական և    |      |

|     |տերմինների կառուցվածքային, իմաստաբանական                |      |

|     |վերլուծություններ կատարելու համար: Նպատակաուղղված է     |      |

|     |բակալավրական կրթություն ստացող ուսանողների` գործնական   |      |

|     |գրություններ կազմելու, մասնագիտական փաստաթղթեր          |      |

|     |ձևակերպելու,  տեխնիկական թարգմանություններ կատարելու,   |      |

|     |խմբագրելու և  տեքստի վրա աշխատելու հմտությունների       |      |

|     |զարգացմանը, գաղափար տալու ոճի, նրա տեսակների,           |      |

|     |մասնավորապես գիտական ոճի առանձնահատկությունների մասին:  |      |

|     |Թեմաները. Խոսքի մշակույթ, Բառագիտություն,               |      |

|     |Տերմինագիտություն, Ոճագիտություն, Թարգմանչական արվեստ,  |      |

|     |Տեքստագիտություն և  խմբագրում:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել լեզվական    |      |

|     |իրողություններին, մասնավորապես, գիտատեխնիկական ոճին և   |      |

|     |ոճաբանությանը, սովորեցնել ընթերցել և  ընկալել           |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերը և  ձևավորել  գրավոր խոսքի       |      |

|     |հմտություններ:  Տվյալ խոսքային գործունեությունը ռուսաց  |      |

|     |լեզվով ենթադրում է ընթերցման տարբեր ձևերի  ունակություն:|      |

|     |ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական տեքստերի         |      |

|     |թարգմանություն կատարել ռուսերենից հայերեն, ծանոթացնել   |      |

|     |թարգմանության հիմնական հասկացություններին, թարգմանության|      |

|     |տեսության և  տեխնիկայի հիմունքներին և  զարգացնել        |      |

|     |վարչագործարարական ոլորտի գրավոր խոսքի հմտություններ     |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական ընթերցում,           |      |

|     |ճանաչողական ընթերցում, վերլուծական ընթերցում:           |      |

|     |Վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու հմտություն            |      |

|     |(սկզբնաղբյուրի հիման վրա): Վերարտադրական տեքստ կազմելու |      |

|     |ունակություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր): Ինքնուրույն|      |

|     |տեքստ գրելու ունակություն (գրախոսական, գիտական հոդված): |      |

|     |Տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն` մեքենաների  |      |

|     |օգտագործման անոտացիա, մեխանիզմների, հանգույցների,       |      |

|     |մանրամասերի նկարագրություն: Թարգմանչական                |      |

|     |համարժեքություն, թարգմանչական փոխարինում, տրանսֆորմացիա:|      |

|     |Բառային, բառակազմական, քերականական                      |      |

|     |համապատասխանություններ: Գործարար փաստաթղթեր (դելօվիե    |      |

|     |բումագի)` զեկուցագիր, պաշտոնագիր, հավատարմագիր,         |      |

|     |հաշվետվություն, աշխատանքային պլան: Գործարար             |      |

|     |նամակագրություն` արտադրական, վարչական հարցերով          |      |

|     |(նամակ-խնդրանք, ուղեկցական նամակ, նամակ-հաստատում,      |      |

|     |նամակ-հիշեցում, ինֆորմացիոն, երաշխիքային նամակ և  այլն):|      |

|     |Առևտրական  նամակագրություն (հարցում մատակարարման        |      |

|     |պայմանների, ապրանքների սպառման, արժույթի վերաբերյալ):   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի հիմնական նպատակը նախնական`           |      |

|     |ընթերցելու, թարգմանելու, ընթերցված նյութը բանավոր       |      |

|     |վերարտադրելու և  բանավոր հաղորդակցվելու լեզվական        |      |

|     |հմտությունների զարգացումն է: Այն ուսանողներին           |      |

|     |հնարավորություն կընձեռի` ստանալու գիտելիքներ` հետագա    |      |

|     |դասընթացների հեշտ յուրացման համար: Զարգացնել            |      |

|     |թարգմանելու, բանավոր վերարտադրելու և  հաղորդակցվելու,   |      |

|     |ինչպես նաև  ընդհանուր տեխնիկական տեքստեր ընթերցելու,    |      |

|     |ընկալելու և  վերարտադրելու ու պարզ նամակներ, փաստաթղթեր |      |

|     |կազմելու լեզվական հմտությունները: Ձեռք բերված ընդհանուր |      |

|     |տեխնիկական և  մասնագիտական տեքստերը թարգմանելու, բանավոր|      |

|     |վերարտադրելու, հաղորդակցվելու, գործնական գրագրություն   |      |

|     |վարելու լեզվական հմտությունների հետագա զարգացումն է:    |      |

|     |Թեմաները. Քերականություն, Բառագիտություն (ընդհանուր     |      |

|     |լեզվական բառապաշար), Բանավոր հաղորդակցում,              |      |

|     |Քերականություն, Բառագիտություն (ընդհանուր լեզվական և    |      |

|     |ընդհանուր տեխնիկական բառապաշար), Բանավոր հաղորդակցում,  |      |

|     |Գործնական գրագրություն, Մասնագիտական բառապաշար, Բանավոր |      |

|     |հաղորդակցում, Գործնական գրագրություն, ՈՒսումնասիրվող    |      |

|     |լեզվի երկրի մշակութաբանություն (պատմություն,            |      |

|     |աշխարհագրություն, ավանդույթներ, առողջապահական և  կրթական|      |

|     |համակարգեր, արվեստ, գրականություն, գիտություն):         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է` ապագա ճարտարագետներին     |      |

|     |հաղորդակից դարձնել գոյության և  մտածողության            |      |

|     |համընդհանուր սկզբունքներին, հասարակական կյանքի,         |      |

|     |մասնավորաբար արտադրական ոլորտի գիտական ճանաչողությանը,  |      |

|     |աշխատանքային գործունեության մեջ այդ ճանաչողության       |      |

|     |արդյունքների օգտագործման յուրահատկություններին:         |      |

|     |Թեմաները. Աշխարհայացքն իր բաղադրամասերով:               |      |

|     |Փիլիսոփայության` որպես աշխարհայացքի յուրահատուկ ձևի     |      |

|     |գործառույթները: Փիլիսոփայության մասնագիտական և  անձնական|      |

|     |նշանակությունը: Կեցության հիմնական ձևերը:  Աշխարհի      |      |

|     |միասնականության հիմնախնդիրը: Զարգացման համընդհանուր     |      |

|     |գործընթացի օրինաչափությունները: Գոյապահպանման և  կյանքի |      |

|     |իմաստի հիմնահարցերը:  Ճշմարտության էությունը,           |      |

|     |հասարակության փիլիսոփայական հարցերը: Սոցիոլոգիական      |      |

|     |գիտելիքի առանձնահատկությունները, սոցիոլոգիական          |      |

|     |ճանաչողության փուլերը:  Անհատի սոցիոլոգիական նկարագիրը: |      |

|     |Կազմակերպության կառավարման սոցիոլոգիական բնութագրումը,  |      |

|     |ղեկավարի տիպերը: Հասարակական կարծիքի դերը               |      |

|     |կազմակերպության կառավարման մեջ: Աշխատանքային            |      |

|     |շարժառիթները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ճարտարագիտական համալսարանի |      |

|     |ուսանողներին ուսուցանել սոցիալական կյանքի իրավական      |      |

|     |կառավարման օրինաչափություններն ու նորմերը, դրանց        |      |

|     |քաղաքացիական, վարչական, աշխատանքային և  այլ             |      |

|     |բաղադրամասերը:  Ներքոհիշյալ հիմնահարցերի իմացությունը   |      |

|     |կարևորագույն  հիմք է ճարտարագիտական բարձրագույն         |      |

|     |կրթություն ունեցող անձնավորության սոցիալական և          |      |

|     |աշխատանքային լիարժեք գործունեության համար:              |      |

|     |Թեմաները. Սոցիալական կյանքում պետության և  իրավունքի    |      |

|     |դերը, իրավունքի ճյուղերը: ՀՀ Սահմանադրությունը, նրա     |      |

|     |հիմնադրույթները: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական           |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները: Օրենքը և               |      |

|     |օրինականությունը:  Քաղաքացիական իրավահարաբերությունները:|      |

|     |Սեփականության իրավունքը:  Քաղաքացիաիրավական գործարքները,|      |

|     |պայմանագրային և  պարտավորական իրավունքը:  Աշխատանքային  |      |

|     |իրավահարաբերությունները և  աշխատանքային պայմանագիրը:    |      |

|     |Համակարգչային իրավունքի հիմունքները: Ֆինանսական         |      |

|     |իրավահարաբերությունների հիմունքները: Քրեական իրավունքի  |      |

|     |հիմունքները: Տնտեսական հանցագործություններ:  Միջազգային |      |

|     |իրավական հարաբերությունների հասկացությունը:             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Նպատակը. Քաղաքագիտության առարկան ուսումնասիրում,        |      |

|     |բացահայտում և  հիմնավորում է հասարակության քաղաքական    |      |

|     |համակարգի, պետության, պետական ինստիտուտների, քաղաքական  |      |

|     |սուբյեկտների, քաղաքական կուսակցությունների և  առանձին   |      |

|     |քաղաքացիների վարքագծերի բնականոն գործունեության, կայուն |      |

|     |վերարտադրության և  առաջընթաց զարգացման հիմնախնդիրների   |      |

|     |լուծման ուղիները:                                       |      |

|     |Թեմաները. Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և        |      |

|     |մեթոդը:  Քաղաքագիտության գործառույթները: Քաղաքական      |      |

|     |կյանքը և  քաղաքական հարաբերությունները: Քաղաքականության |      |

|     |դերն ու տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:        |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական գործառույթները: Քաղաքացիական |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում: Քաղաքական իշխանություն:  Իշխանության       |      |

|     |ռեսուրսները: Իշխանության օրինականություն                |      |

|     |(լեգիտիմություն):  Քաղաքական մշակույթ: Քաղաքական ռիսկ:  |      |

|     |Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական վարչակարգերը և  ռեժիմները:|      |

|     |Քաղաքական կուսակցությունները: Քաղաքական                 |      |

|     |հարաբերություններն ու գործընթացները: Քաղաքական          |      |

|     |բախումներն ու նրանց լուծման ուղիները: Քաղաքական         |      |

|     |տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ: Քաղաքական          |      |

|     |մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն ու        |      |

|     |շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական            |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալմշակութային         |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ:  Համաշխարհային քաղաքականության       |      |

|     |գործընթացի առանձնահատկությունները: Հայաստանի            |      |

|     |հանրապետության ազգային պետական շահերը նոր               |      |

|     |աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:  Քաղաքական իրականության   |      |

|     |իմացության մեթոդաբանությունը: Քաղաքական գիտելիքի        |      |

|     |մոդելները: Փորձնական քաղաքական գիտելիք: Քաղաքական       |      |

|     |վերլուծություն և  կանխատեսում:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն 1,2                                    |   8  |

|     |Նպատակը. Սույն դասընթացի նպատակն է պատկերացում տալ      |      |

|     |տնտեսական երևույթների  ճանաչողության, տնտեսական կյանքի  |      |

|     |օրինաչափությունների ու կարգավորման սկզբունքների մասին:  |      |

|     |Խորացված պատկերացում տալ տնտեսական երևույթների          |      |

|     |ճանաչողության, տնտեսական կյանքի օրինաչափությունների ու  |      |

|     |կարգավորման սկզբունքների մասին:                         |      |

|     |Թեմաները. Տնտեսագիտության առարկան: Աշխարհի տնտեսական    |      |

|     |ճանաչողության և  ուսումնասիրության մեթոդները:           |      |

|     |Հասարակական պահանջմունքներն ու տնտեսական ռեսուսները:    |      |

|     |Հասարակության արտադրական հնարավորությունների սահմանները:|      |

|     |Տնտեսության շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ         |      |

|     |շրջանակները: Պահանջարկի և  առաջարկի շուկայական ուժերը:  |      |

|     |Պետության տնտեսական դերը: Մակրոտնտեսական ցուցանիշները:  |      |

|     |Գործազրկություն, ինֆլյացիա: Ամբողջական պահանջարկ ու     |      |

|     |ամբողջական առաջարկ: Գանձարանային քաղաքականություն ու    |      |

|     |պետական բյուջե: Փողը և  բանկային գործը: Տնտեսական աճ և  |      |

|     |միջազգային առևտուր:  Տնտեսագիտության առարկան: Աշխարհի   |      |

|     |տնտեսական ճանաչողության և  ուսումնասիրության մեթոդները: |      |

|     |Հասարակական պահանջմունքներն ու տնտեսական ռեսուսները:    |      |

|     |Հասարակության արտադրական հնարավորությունների սահմանները:|      |

|     |Տնտեսության շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ         |      |

|     |շրջանակները: Արդյունքների և  եկամուտների շրջապտույտը:   |      |

|     |Պահանջարկի ու առաջարկի շուկայական ուժերը: Գների         |      |

|     |կազմավորման մեխանիզմը:  Պահանջարկի ու առաջարկի          |      |

|     |էլաստիկությունը: Պետության տնտեսական դերը: Անկատար և    |      |

|     |կատարյալ մրցակցություն: Ազգային տնտեսություն:           |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշները: Գործազրկության բնական      |      |

|     |մակարդակը: Ինֆլյացիա, պատճառներ և  ծախքեր: Տնտեսական    |      |

|     |ցիկլեր:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն                  |   2  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ՀՊՃՀ տնտեսագիտական         |      |

|     |մասնագիտությունների ուսանողներին պատկերացում տալ        |      |

|     |տնտեսագիտական մտքի պատմության փորձով տնտեսական հարցերի  |      |

|     |լուծման էվոլյուցիայի մասին:                             |      |

|     |Թեմաները. Տնտեսագիտական դպրոցներ` մերկանտիլիստներ,      |      |

|     |ֆիզիոկրատներ, դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, |      |

|     |մարժինալիզմ, քեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքեյնսյականություն, նեոլիբերալիզմ: Հայ տնտեսական      |      |

|     |փիլիսոփայություն:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |ՀՊՃՀ-ում մարմնակրթություն և  սպորտ առարկան անց է կացվում|      |

|     |ուսանողի ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում|      |

|     |է հետևյալ  ձևով.                                        |      |

|     |ուսումնական պարտադիր պարապմունքներ,                     |      |

|     |ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ:                |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքներն անցկացվում են 1-ին,2-րդ և  3-րդ |      |

|     |կուրսերում` շաբաթը 4-ական ժամաքանակով:                  |      |

|     |Բժշկական քննություն անցնելուց հետո ուսանողները          |      |

|     |տեղավորվում են մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ       |      |

|     |մասնագիտությունների`                                    |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ:                           |      |

|     |Առողջական շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են  |      |

|     |հատուկ և  բուժական խմբերում:                            |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող ուսանողները,      |      |

|     |ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները մարզվում են      |      |

|     |մարզական կատարելագործման խմբերում` շաբաթը 6-12 ժամ      |      |

|     |ժամաքանակով:                                            |      |

|     |Տեսական մասի յուրացման աստիճանը գնահատվում է մինչև  20  |      |

|     |միավոր:                                                 |      |

|     |Տեսական հարցումն ընդգրկում է կիսամյակում վարված         |      |

|     |դասախոսությունների պարունակությունը:                    |      |

|     |Գործնական մասնագիտացված դասերից ուսանողը պարտավոր է     |      |

|     |հավաքել 30-50 միավոր:                                   |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական համալիր            |      |

|     |վարժությունների միջոցով` մինչև  30 միավոր:              |      |

|     |Գործում է 100 միավորանոց. 40-60 միավորը գնահատվում է    |      |

|     |«բավարար», 61-80-ը` «լավ» և  81-100-ը` «գերազանց»:      |      |

|     |Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները հնարավորություն  |      |

|     |ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի յուրացման շնորհիվ  |      |

|     |հավաքել 75 միավոր:                                      |      |

|     |Բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են լրացման:      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |  43  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել    |      |

|     |գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության, ինչպես    |      |

|     |նաև  մաթեմատիկական անալիզի և  մեկ փոփոխականի ֆունկցիայի |      |

|     |դիֆերենցիալ հաշվի գաղափարներին: Մեկ փոփոխականի          |      |

|     |ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշվին, մի քանի փոփոխականի          |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշվին, ինչպես նաև  սովորական    |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումներին: Թվային և  ֆունկցիոնալ      |      |

|     |շարքերը, կրկնակի, եռակի, կորագիծ ինտեգրալները, ինչպես   |      |

|     |նաև  հավանականությունների տեսությունը:                  |      |

|     |Թեմաները. Վեկտորի գաղափարը: Հարթության վրա և            |      |

|     |տարածության մեջ վեկտորների գծորեն կախվածությունը և      |      |

|     |անկախությունը: Բազիս հարթության վրա և  տարածության մեջ: |      |

|     |Վեկտորների սկալյար, վեկտորական և  խառն արտադրյալները:   |      |

|     |Հարթության վրա ուղիղ գծի հավասարումները: Երկրորդ կարգի  |      |

|     |կորեր: Հարթության և  ուղիղ գծի հավասարումները           |      |

|     |տարածության մեջ: Երկրորդ կարգի մակերևույթներ:   Մատրիցի |      |

|     |գաղափարը: Հակադարձ մատրից: Մատրիցի ռանգը: Գծային        |      |

|     |հավասարումների համակարգեր: Կրոնեկեր-Կապելլիի թեորեմը:   |      |

|     |Կրամերի կանոնը: Գծային հավասարումների համակարգի լուծումը|      |

|     |մատրիցային եղանակով և  Գաուսի մեթոդով:  Գծային համասեռ  |      |

|     |և  անհամասեռ հավասարումների համակարգերի ընդհանուր       |      |

|     |լուծումները: Գծային և  Էվկլիդյան տարածությունների       |      |

|     |գաղափարները: Թվային հաջորդականություններ: Թվային        |      |

|     |հաջորդականության և  ֆունկցիայի սահմանները:  Ֆունկցիայի  |      |

|     |անընդհատությունը: Ֆունկցիայի ածանցյալը և  դիֆերենցիալը: |      |

|     |Ֆերմայի, Ռոլի և  Լագրանժի թեորեմները: Անորոշությունների |      |

|     |բացումը Լոպիտալի կանոնով:  Ֆունկցիայի աճման և  նվազման  |      |

|     |պայմանները: Ֆունկցիայի էքստրեմումի կետերը:  Ֆունկցիայի  |      |

|     |գրաֆիկի գոգավորությունը և  ուռուցիկությունը: Շրջման     |      |

|     |կետեր:  Ֆունկցիայի գրաֆիկի ասիմպտոտները: Ֆունկցիայի     |      |

|     |հետազոտումը և  նրա գրաֆիկի կառուցումը: Գաղափար նախնական |      |

|     |ֆունկցիայի և  անորոշ ինտեգրալի մասին: Անորոշ ինտեգրալի  |      |

|     |հատկությունները: Փոփոխականի փոխարինումն անորոշ          |      |

|     |ինտեգրալում:  Մասերով ինտեգրում: Ռացիոնալ կոտորակների   |      |

|     |ինտեգրումը: Իռացիոնալ և  եռանկյունաչափական ֆունկցիաների |      |

|     |ինտեգրումը: Որոշյալ ինտեգրալ և  նրա հատկությունները:    |      |

|     |Նյուտոն-Լայբնիցի բանաձևը:  Փոփոխականի փոխարինումը       |      |

|     |որոշյալ ինտեգրալում: Մասերով ինտեգրում: Առաջին և        |      |

|     |երկրորդ սեռի անիսկական ինտեգրալներ: Հարթ պատկերի        |      |

|     |մակերեսի հաշվումը: Հարթ կորի աղեղի երկարությունը և  նրա |      |

|     |հաշվումը: Մարմնի ծավալի հաշվումը: Մի քանի փոփոխականի    |      |

|     |ֆունկցիայի սահմանումը, անընդհատությունը և  մասնակի      |      |

|     |ածանցյալները: Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի               |      |

|     |դիֆերենցելիությունը, լրիվ դիֆերենցիալը: Մակերևույթին    |      |

|     |տարված շոշափող հարթության և  նորմալի հավասարումները:    |      |

|     |Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի էքստրեմումները: Առաջին կարգի|      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի         |      |

|     |լուծումներ: Անջատվող փոփոխականներով դիֆերենցիալ         |      |

|     |հավասարումներ:  Առաջին կարգի համասեռ, գծային դիֆերենցիալ|      |

|     |հավասարումներ: Բեռնուլիի հավասարումը: Լրիվ              |      |

|     |դիֆերենցիալներով դիֆերենցիալ հավասարումներ: Երկրորդ     |      |

|     |կարգի դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի   |      |

|     |լուծումներ: Երկրորդ կարգի գծային համասեռ և  անհամասեռ   |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումների ընդհանուր լուծումների        |      |

|     |կառուցվածքները: Երկրորդ կարգի հաստատուն գործակիցներով   |      |

|     |գծային համասեռ և  անհամասեռ դիֆերենցիալ հավասարումներ:  |      |

|     |Կամայական հաստատունների վարիացիայի Լագրանժի մեթոդը:     |      |

|     |Հաստատուն գործակիցներով գծային դիֆերենցիալ              |      |

|     |հավասարումների համակարգեր: Թվային շարքեր: Շարքի         |      |

|     |զուգամիտությունը և  գումարը: Դրական անդամներով շարքերի  |      |

|     |համեմատություն, Դալամբերի և  Կոշու հայտանիշները: Կոշու  |      |

|     |ինտեգրալային հայտանիշը: Հերթագայող նշաններ ունեցող      |      |

|     |անդամներով շարքեր: Լայբնիցի հայտանիշը: Նշանափոխ շարքեր: |      |

|     |Բացարձակ և  պայմանական զուգամիտություն: Աբելի թեորեմը:  |      |

|     |Թեյլորի շարքը: ֆունկցիաների վերլուծումը Մակլորենի շարքի:|      |

|     |Ֆուրյեի շարքը: Կրկնակի և  եռակի ինտեգրալների            |      |

|     |գաղափարները: Առաջին և  երկրորդ սեռի կորագիծ ինտեգրալներ:|      |

|     |Գրինի բանաձևը:   Երկրորդ սեռի կորագիծ ինտեգրալի         |      |

|     |ճանապարհից անկախ լինելու պայմանները: Հավանականության    |      |

|     |գումարման թեորեմը: Պայմանական հավանականություն:         |      |

|     |Հավանականությունների բազմապատկման թեորեմը: Երկրաչափական |      |

|     |հավանականություններ: Հավանականության աքսիոմատիկ         |      |

|     |սահմանումը: Լրիվ հավանականության և  Բայեսի բանաձևերը:   |      |

|     |Անկախ փորձերի խնդիրը: Պատահական մեծություններ: Դիսկրետ  |      |

|     |պատահական մեծության մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան  |      |

|     |և  միջին քառակուսային շեղումը: Անընդհատ պատահական       |      |

|     |մեծության մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան և  միջին   |      |

|     |քառակուսային շեղումը:  Հավանականությունների հավասարաչափ |      |

|     |և  նորմալ բաշխումները: Գաղափար Լյապունովի թեորեմի մասին:|      |

|     |Հավանականությունների ցուցչային բաշխումը: Չեբիշևի        |      |

|     |անհավասարությունը: Չեբիշևի  և  Բեռնուլիի մեծ թվերի      |      |

|     |օրենքները:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |Նպատակը. Ծանոթացնել ընդհանուր ֆիզիկայի բոլոր            |      |

|     |կարևորագույն  բաժինների հետ: Դասընթացը ներառում է       |      |

|     |ֆիզիկայի մեխանիկա, մոլեկուլային ֆիզիկա և  ջերմադինամիկա,|      |

|     |էլեկտրաստատիկա, էլեկտրական հոսանք, մագնիսականություն,   |      |

|     |տատանումներ և  ալիքներ, քվանտային ֆիզիկայի բաժինները:   |      |

|     |Թեմաները. Մեխանիկական շարժում: Նյուտոնի օրենքները:      |      |

|     |Իմպուլսի պահպանման օրենքը: Մասնիկների համակարգի         |      |

|     |զանգվածների կենտրոն: Մեխանիկական աշխատանք և             |      |

|     |հզորություն: Կինետիկ և  պոտենցիալ էներգիա: Լրիվ         |      |

|     |մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը: Իմպուլսի մոմենտ |      |

|     |և  նրա պահպանման օրենքը: Նյութի ուսումնասիրության       |      |

|     |վիճակագրական և  ջերմադինամիկական մեթոդներ: Մոլեկուլային |      |

|     |կինետիկ տեսության հիմնադրույթները: Մաքսվելի և  Բոլցմանի |      |

|     |բաշխումներ: Ներքին էներգիա: Ջերմադինամիկայի առաջին      |      |

|     |օրենքը: Ջերմունակություն: Ջերմային մեքենաներ: ՕԳԳ:      |      |

|     |էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություն, էլեկտրական լիցք,     |      |

|     |Կուլոնի օրենքը, էլեկտրական դաշտ: Էլեկտրական դաշտի       |      |

|     |լարվածություն և  պոտենցիալ:  Դիէլեկտրիկներ: Դիէլեկտրական|      |

|     |թափանցելիություն: Հաղորդիչներ, էլեկտրաստատիկ մակածում,  |      |

|     |Առանձնացված հաղորդչի և  կոնդենսատորի                    |      |

|     |էլեկտրաունակություն:  Էլեկտրական հոսանք: Դիմադրություն: |      |

|     |Կողմնակի ուժեր: ԷԼՇՈՒ: Օհմի օրենքը շղթայի համասեռ և     |      |

|     |անհամասեռ տեղամասի համար: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական|      |

|     |դաշտ:                                                   |      |

|     |Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: Գաուսի թեորեմը և  շրջապտույտի |      |

|     |թեորեմները մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորի համար:  |      |

|     |Ամպերի օրենքը: Լորենցի ուժ:  Էլեկտրամագնիսական մակածման |      |

|     |երևույթը  և  օրենքը: Ինքնամակածման ԷԼՇՈՒ:  Մագնիսական   |      |

|     |դաշտի էներգիան: Ներդաշնակ տատանումներ: Քվազիառաձգական   |      |

|     |ուժ:  Ներդաշնակ տատանումների դիֆերենցիալ հավասարումը:   |      |

|     |Ալիք: Հարթ ալիքի հավասարումը: Էլեկտրամագնիսական ալիքներ:|      |

|     |Պոյտինգի վեկտորը: Լույսի ալիքային բնույթը: Լույսի բեկման|      |

|     |օրենքը: Գաղափար կոհերենտության մասին: Ինտերֆերենց:      |      |

|     |Լույսի դիֆրակցիա, Հյուգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, Բնական և  |      |

|     |բևեռացած  լույս, Մալյուսի օրենքը, Լույսի բևեռացումն     |      |

|     |անդրադարձման և  բեկման ժամանակ:  Ատոմների ճառագայթման   |      |

|     |սպեկտրները, Ջրածնի և  ջրածնանման ատոմների տեսությունն   |      |

|     |ըստ Բորի, Լուաէֆեկտի տարատեսակները, Այնշտայնի բանաձևը   |      |

|     |լուսաէֆեկտի համար:  Լուսային քվանտներ: Միկրոմասնիկների  |      |

|     |ալիքային հատկությունները հաստատող փորձերի               |      |

|     |նկարագրությունը: Անորոշությունների առնչությունները և    |      |

|     |նրանցից բխող հետևությունները:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|     |Նպատակը. Դիտարկել քիմիայի հիմնական տեսական հարցերը և    |      |

|     |դրանց հիման վրա այն կիրառական խնդիրները, որոնք անհրաժեշտ|      |

|     |են համապատասխան ճարտարագիտական մասնագիտությունների      |      |

|     |յուրացման համար: Հիմք ստեղծել ոչ քիմիական ճարտարագիտական|      |

|     |մասնագիտությունների ուսանողների համար` հասկանալու իրենց |      |

|     |մասնագիտություններին վերաբերվող խնդիրները` դառնալու     |      |

|     |ավելի բազմակողմանի ու ստեղծագործ մասնագետ:              |      |

|     |Թեմաները. Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:|      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը: Քիմիական կապ |      |

|     |և  մոլեկուլի կառույցը:  Ջերմաքիմիա: Քիմիական կինետիկա և |      |

|     |հավասարակշռություն: Քիմիական ռեակցիաների ուղղության վրա |      |

|     |ազդող գործոնները: Լուծույթներ: Էլեկտրոլիտների           |      |

|     |լուծույթներ:  Օքսիդացման-վերականգնման ռեակցիաններ:      |      |

|     |Էլեկտրաքիմիա: Ջրի քիմիան: Մետաղների ընդհանուր           |      |

|     |հատկությունները: Պարբերական համակարգի S-տարրեր:         |      |

|     |Պարբերական համակարգի P-տարրեր: Պարբերական համակարգի     |      |

|     |d-տարրեր: Գաղափար բարձրամոլեկուլային միացությունների    |      |

|     |մասին:                                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա - 1                                         |  12  |

|     |Նպատակը. Ընդհանուր դասընթացի նպատակը համակարգիչներից    |      |

|     |օգտվելու հիմնական հմտությունների ձեռքբերումն է և        |      |

|     |ծրագրավորման հիմունքները յուրացնելը:                    |      |

|     |Թեմաները. Ինֆորմատիկայի հիմնական հասկացությունները:     |      |

|     |համակարգչի կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքը: Windows  |      |

|     |օպերացիոն համակարգ: Ալգորիթմի սահմանումը և  ներկայացման |      |

|     |եղանակները: Գծային, ճյուղավորված և  ցիկլային            |      |

|     |ալգորիթմների կառուցումը: Turbo-Pascal լեզվի հիմնական    |      |

|     |հասկացությունները:  Pascal ծրագրի կառուցվածքը: Տիպային  |      |

|     |ծրագրերի կազմակերպում: Միաչափ և  երկչափ զանգվածների     |      |

|     |մշակում: Turbo-Pascal լեզվում կիրառելի տվյալների        |      |

|     |հնարավոր տիպերի ուսումնասիրությունը, ենթածրագրերի,      |      |

|     |տողային տիպի փոփոխականների, գրառումների և  ֆայլերի հետ  |      |

|     |իրականացվող աշխատանքը: Նախատեսվում է նաև  առավել բարդ   |      |

|     |խնդիրների ալգորիթմների կառուցման մեխանիզմների           |      |

|     |ուսումնասիրություն: Գործնական պարապմունքներին           |      |

|     |նախատեսվում է կազմել վերը թվարկած թեմաներին վերաբերող   |      |

|     |խնդիրների լուծման ծրագրերը, իսկ լաբորատոր               |      |

|     |պարապմունքներին` դրանց կարգաբերումը և  իրականացումը     |      |

|     |համակարգչի վրա: Այս մոդուլում մեծ տեղ է հատկացված MS    |      |

|     |Word տեքստային խմբագրիչի ուսումնասիրմանը:  Տեքստային և  |      |

|     |գրաֆիկական ռեժիմներում էկրանի ղեկավարումը, ստեղնաշարի,  |      |

|     |տպող սարքի և  ձայնային ներքին սարքավորման ղեկավարում    |      |

|     |ծրագրավորման միջավայրից:  Մոդուլը ներառում է նաև        |      |

|     |հետևյալ  բաժինները. համակարգչային ցանցեր, ինտերնետ,     |      |

|     |էլեկտրոնային փոստ, վիրուսներ և  հակավիրուսային ծրագրեր: |      |

|     |Մոդուլում կարևոր  տեղ է հատկացված նաև  Excel            |      |

|     |էլեկտրոնային աղյուսակի ուսումնասիրմանը.  նախատեսվում է  |      |

|     |հաշվարկային աղյուսակների ստեղծում, խմբագրում և          |      |

|     |արտածում, մաթեմատիկական և  տրամաբանական ֆունկցիաների ու |      |

|     |բանաձևերի  կիրառում, էլեկտրոնային աղյուսակով խնդիրների  |      |

|     |լուծում, գծապատկերների և  գրաֆիկների ստեղծում:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի առանձնահատկությունը նյութի հիմնարար  |      |

|     |շարադրման, ուսանողների մոտ էկոլոգիական աշխարհայացքի     |      |

|     |շրջակա միջավայրի պաշտպանության տեսանկյունից սեփական     |      |

|     |մասնագիտական գործունեության գնահատման հմտությունների և  |      |

|     |ձիրքերի ձևավորումն  է:                                  |      |

|     |Թեմաները. Ընդհանուր առմամբ կրելով աշխարհայացքային       |      |

|     |բնույթ` դասընթացը կառուցված է այնպես, որ տալիս է        |      |

|     |հիմնական անհրաժեշտ բնաճանաչողական հասկացությունները     |      |

|     |կապված կենսոլորտի, նրանում մարդու ունեցած դերի և        |      |

|     |տեխնոլոգիական քաղաքակրթությանն առնչվող հիմնախնդիրների   |      |

|     |վերաբերյալ: Դասընթացի յուրացման արդյունքում ուսանողները |      |

|     |հստակ պատկերացում են կազմում էկոհամակարգերի կառուցվածքի |      |

|     |մասին, ծանոթանում էկոլոգիական հիմնական                  |      |

|     |հասկացություններին և  օրենքներին, կենսոլորտի էվոլյուցիոն|      |

|     |զարգացման առանձնահատկություններին, օրգանիզմների և       |      |

|     |միջավայրի փոխազդեցության, բնական ռեսուրսների օգտագործման|      |

|     |բնապահպանական սկզբունքների, էկոլոգիական իրավունքի և     |      |

|     |մասնագիտական պատասխանատվության գործառույթներին:         |      |

|     |Դասընթացը դասախոսությունների և  գործնական (սեմինար)     |      |

|     |պարապմունքների ձևով  մատուցելը հնարավորություն է տալիս  |      |

|     |լիարժեք կերպով օգտագործել ուսուցման ժամանակակից         |      |

|     |միջոցները, համակարգիչներ, աուդիո և  վիդեոտեխնիկա,       |      |

|     |ինքնաթեստավորող ծրագրային միջոցներ և  այլն: Վերջիններիս |      |

|     |օգնությամբ ներկայացվում են նաև  էկոհամակարգերի վիճակի   |      |

|     |գնահատման և  մասնագիտական գործունեության հետևանքների    |      |

|     |կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՃԴԿԲ|Ընդհանուր ճարտարագիտական առարկաներ                      |  26  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի հիմնական նպատակը ճարտարագիտական      |      |

|     |գործունեության մեջ կիրառվող գրաֆիկական լեզվի հիմնական   |      |

|     |տարրերի ուսուցումն է, որի արդյունքում ձևավորվում  են    |      |

|     |երկրաչափական մարմինների համակցությամբ կազմված օբյեկտների|      |

|     |համալիր գծագրի, աքսոնոմետրիկ մոդելների կառուցման, ինչպես|      |

|     |նաև  համակարգչային տեխնոլոգիայի կիրառմամբ օբյեկտի եռաչափ|      |

|     |մոդելավորման ունակություններ և  կարողություններ: Բարդ   |      |

|     |կազմածո մարմինների օգնությամբ մոդելավորվող իրական       |      |

|     |օբյեկտների գծագրերի կառուցման և  ընթերցման              |      |

|     |ունակությունների և  կարողությունների ձևավորումն  է,     |      |

|     |ինչպես նաև`  կոնստրուկտորական փաստաթղթերի ձևավորման     |      |

|     |համակարգչային տեխնոլոգիայի և  հիմնական ստանդարտների     |      |

|     |իմացությունը:                                           |      |

|     |Թեմաները. Ընդհանուր հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելի |      |

|     |գաղափարը և  իրական առարկայի երկրաչափական կերպարը:       |      |

|     |Երկրաչափական օբյեկտի առաջադրման համակարգչային           |      |

|     |տեխնոլոգիայի առանձնահատկությունները: Գրաֆիկական         |      |

|     |արտապատկերման հիմունքները: Պրոյեկտման մեթոդները:        |      |

|     |Գործնականում առավել կիրառելի գրաֆիկական մոդելների       |      |

|     |կառուցման հիմնական սկզբունքները: Համալիր գծագիր,        |      |

|     |աքսոնոմետրիա:  Օրթոգրաֆիկական և  իզոմետրիկ տեսքեր:      |      |

|     |Երկրաչափական միաչափ օբյեկտների մոդելավորման խնդիրները:  |      |

|     |Մարմնի մակերևույթի  մոդելավորումը: Բազային մարմինների   |      |

|     |կառուցում: Մարմինների ձևավորման  արտամղման և  պտտման    |      |

|     |մեթոդները:  Մարմնի կտրումը հարթությամբ և  հատույթը:     |      |

|     |Մարմինների մակերևույթների  փոխհատման գիծը: Բարդ կազմածո |      |

|     |մարմինների ձևակազմավորումը  պարզ մարմինների համադրման   |      |

|     |սկզբունքով: Կազմածո մարմինների մոդելավորումը պարզ       |      |

|     |մարմինների նկատմամբ տրամաբանական գործողությունների      |      |

|     |իրականացման միջոցով: Կազմածո մարմնի համալիր գծագրի և    |      |

|     |աքսոնոմետրիայի կառուցման օրինաչափությունները: Կազմածո   |      |

|     |մարմնի տրոհումը պարզ բաղադրիչների: Իրական, նյութական    |      |

|     |առարկայի երկրաչափական մոդելը: Երկրաչափական ձևի          |      |

|     |վերլուծություն: Առարկայի եռաչափ մոդելի կառուցումը       |      |

|     |բնօրինակից կատարվող չափումների հիման վրա: Էսքիզների     |      |

|     |կառուցման օրինաչափությունները: Կոնստրուկտորական         |      |

|     |փաստաթղթեր: Դրանց դասակարգումը և  նշանակությունը:       |      |

|     |Մանրակի աշխատանքային գծագիրը և  նրան ներկայացվող        |      |

|     |հիմնական պահանջները: Գծագրերի ձևավորումը  և  տպագրումը  |      |

|     |AutoCAD միջավայրում:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Նպատակը. Ապագա մասնագետներին զինել տեսական գիտելիքներով |      |

|     |և  գործնական հմտություններով, որոնք անհրաժեշտ են        |      |

|     |կենսագործունեության անվտանգ և  անվնաս պայմանների        |      |

|     |ստեղծման ու անվտանգ շահագործման ժամանակակից պահանջներին |      |

|     |համապատասխանող նոր տեխնիկայի և  տեխնոլոգիական           |      |

|     |գործընթացների նախագծման համար:                          |      |

|     |Թեմաները. Ներածություն: Կենսագործունեության միջավայրի   |      |

|     |վտանգավոր և  վնասակար գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ|      |

|     |աշխատանքային պայմանների բնութագրերը: Կենսագործունեության|      |

|     |ապահովման իրավական, նորմատիվ տեխնիկական և               |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորվածությունից:  Պաշտպանություն         |      |

|     |անբարենպաստ օդերևութաբանական  պայմաններից:              |      |

|     |Պաշտպանություն վնասակար նյութերից: Պաշտպանություն       |      |

|     |թրթռոցներից: Պաշտպանություն աղմուկից, ինֆրաձայնից և     |      |

|     |ուլտրաձայնից: Պաշտպանություն էլեկտրամագնիսական դաշտերի  |      |

|     |և  լազերային ճառագայթումների ներգործությունից:          |      |

|     |Պաշտպանություն իոնացնող ճառագայթումների ազդեցությունից: |      |

|     |Պաշտպանություն էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունից:       |      |

|     |Պաշտպանություն ստատիկական և  մթնոլորտային               |      |

|     |էլեկտրականության պարպումներից: Պաշտպանություն ճնշման տակ|      |

|     |գտնվող համակարգերում առաջացող վթարներից: Պաշտպանություն |      |

|     |տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման ընթացքում     |      |

|     |առաջացած վտանգներից: Պաշտպանություն հրդեհներից:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղ. պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների հիմունքներ  |   2  |

|     |Նպատակը. Ապագա մասնագետներին զինել խաղաղ և  պատերազմական|      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում          |      |

|     |բնակչության պաշտպանության, տնտեսական օբյեկտների կայուն  |      |

|     |աշխատանքի ապահովման, փրկարար և  անհետաձգելի վթարային    |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքների կազմակերպման ու տուժածներին|      |

|     |առաջին օգնություն ցույց տալու համար անհրաժեշտ տեսական և |      |

|     |գործնական գիտելիքներով:                                 |      |

|     |Թեմաները. Ներածություն: Խաղաղ և  պատերազմական           |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակների            |      |

|     |դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման              |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգերի խնդիրներն ու                  |      |

|     |գործառությունները: Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  |      |

|     |քիմիական իրադրությունների գնահատման մեթոդները:          |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում: Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում     |      |

|     |առաջացած արտակարգ իրավիճակներում արդյունաբերական        |      |

|     |օբյեկտների գործունեության կայունության ապահովման        |      |

|     |հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և  պատերազմական  |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում փրկարար  |      |

|     |և  անհետաձգելի վթարային վերականգնողական աշխատանքները և  |      |

|     |կատարման անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցների բնութագրերը:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի գնահատումը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա                                          |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է` յուրացնել էլեկտրական      |      |

|     |շղթաների հաշվարկի մեթոդները, կարողանալ լուծել էլեկտրական|      |

|     |շղթաների պարզ, գործնական խնդիրներ, ծանոթանալ            |      |

|     |գործնականում լայնորեն կիրառվող էլեկտրական սարքերի       |      |

|     |կառուցվածքներին և  աշխատանքի սկզբունքներին:             |      |

|     |Թեմաները. Դասընթացն ընդգրկում է հաստատուն, սինուսոիդական|      |

|     |միաֆազ և  եռաֆազ էլեկտրական շղթաների ուսումնասիրությունը|      |

|     |և  հաշվարկի մեթոդները, ոչ գծային շղթաների, անցումային   |      |

|     |երևույթների,  մագնիսական շղթաների, տրանսֆորմատորների    |      |

|     |ասինքրոն և  հաստատուն հոսանքի մեքենաների տեսությունը,   |      |

|     |ինչպես նաև  մեխանիզմների էլեկտրաշարժաբերի, արտադրական   |      |

|     |կազմակերպությունների էլեկտրամատակարարման և              |      |

|     |կիսահաղորդչային տեխնիկայի ընդհանուր հարցերը:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացը, որպես ֆիզիկամաթեմատիկական շարքի     |      |

|     |հիմնական առարկա, ընդգրկված է ոչ մեխանիկական             |      |

|     |մասնագիտությունների ընդհանուր բաժնում:  Դասընթացը       |      |

|     |հնարավորություն կընձեռնի ապագա ճարտարագետներին ծանոթանալ|      |

|     |տեխնիկական օբյեկտների կազմում եղած մեխանիկական          |      |

|     |համակարգերի հիմնական տեսակներին, դրանց հատկություններին |      |

|     |և  հաշվարկման հիմունքներին:                             |      |

|     |Թեմաները. Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն:   |      |

|     |Պինդ մարմնի կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Դասընթացը          |      |

|     |հնարավորություն կընձեռնի ապագա ճարտարագետներին ծանոթանալ|      |

|     |տեխնիկական օբյեկտների կազմում եղած մեխանիկական          |      |

|     |համակարգերի հիմնական տեսակներին, դրանց հատկություններին |      |

|     |և  հաշվարկման հիմունքներին:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին տալ որոշակի   |      |

|     |գիտելիքներ մետաղների ատոմա-բյուրեղային կառուցվածքի,     |      |

|     |կառուցվածքային թերությունների, համաձուլվածքների         |      |

|     |բաղադրության և  փուլերի մասին:                          |      |

|     |Թեմաները. ՈՒսումնասիրվում են երկբաղադրիչ վիճակի         |      |

|     |դիագրամները, Fe-Fe3C դիագրամը, որի հիման վրա ուսանողը   |      |

|     |ծանոթանում է պողպատի և  թուջի հետ, նրաց դասակարգման և   |      |

|     |մակնիշավորման հետ: Ծրագրի ամբողջ ծավալում ուսանողը      |      |

|     |տեղեկացվում է նյութագիտության և  նոր նյութերի           |      |

|     |տեխնոլոգիաների հետ, ծանոթանում է մետաղների և            |      |

|     |համաձուլվածքների ուրույն ջերմային մշակման միջոցով       |      |

|     |անհրաժեշտ կառուցվածքների և  հատկությունների ստացման և   |      |

|     |ուսումնասիրության ժամանակակից եղանակներին, ինչպես նաև   |      |

|     |տարբեր գործողությունների համար օգտագործվող              |      |

|     |սարքավորումների հետ:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|     |Նպատակը. «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և         |      |

|     |կառավարում /Տրանսպորտում/» մասնագիտությամբ սովորող      |      |

|     |ուսանողներին տալ լայն գիտելիքներ տնտեսության տարբեր     |      |

|     |ոլորտներում պահանջվող որակի, ճշգրտության և              |      |

|     |երկարակեցության ապահովման հիմնական չափորոշիչների        |      |

|     |վերաբերյալ:                                             |      |

|     |ՈՒսումնասիրվում է միջազգային ISO համակարգով սահմանված   |      |

|     |ստանդարտացման համակարգը, միջազգային, պետական, ճյուղային |      |

|     |և  կազմակերպության ստանդարտների կառուցվածքը,            |      |

|     |պահանջմունքները և  կիրառումը, լիցենզավորման և           |      |

|     |սերտիֆիկացման գործընթացները և  նշանակությունը:          |      |

|     |Ծանոթանալով տեխնիկական չափումների եղանակների և          |      |

|     |միջոցների հետ ուսանողը պետք է կարողանա ընտրել չափման և  |      |

|     |ստուգման համապատասխան գործիքները և  սարքավորումները:    |      |

|     |Առարկան ավարտելուց հետո ուսանողը ձեռք բերված գիտելիքների|      |

|     |հիման վրա կկարողանա գրագիտորեն կատարել նախագծերը և      |      |

|     |հաշվարկները` ղեկավարվելով ISO համակարգով սահմանված      |      |

|     |չափորոշիչներով:                                         |      |

|     |Թեմաները. Համափոխարինելիության տեսակները (ֆունկցիոնալ,  |      |

|     |ամբողջական, մասնակի և  այլն): ISO համակարգում գործող    |      |

|     |սահմանները, ճշգրտության կվալիտետները, լծորդման          |      |

|     |(նստեցվածքների) ձևերը:  Բացակներով, ձգվածքներով         |      |

|     |միացությունների վերլուծման հարցերը: Գլանային, կոնական,  |      |

|     |երիթային, շլիցավոր միացությունները և  առանցքակալների    |      |

|     |նստեցվածքները: Գծագրի վրա պայմանական նշանակումները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|     |Նպատակը. Առարկան ուսումնասիրում է հիմնական տնտեսական    |      |

|     |միավորների (կազմակերպություն, տնային տնտեսություն և     |      |

|     |այլն) գործունեության ոլորտները, դրանց ներքին            |      |

|     |կայունության և  հավասարակշռության պայմանները,           |      |

|     |կազմակերպություն-շուկա փոխհարաբերությունների համակարգը: |      |

|     |Դասընթացի ուսումնասիրումը լրիվ պատկերացում է տալիս      |      |

|     |շուկաների առանձնահատկությունների և  դրանցում            |      |

|     |կազմակերպությունների գործունեության կազմակերպման և      |      |

|     |կարգավորման ուղղությունների մասին:                      |      |

|     |Թեմաները. Շուկայական համակարգը և  դրա տարրերը:          |      |

|     |Կազմակերպությունը շուկայական համակարգում: Պահանջարկը և  |      |

|     |նրա օրենքը: Առաջարկը և  նրա օրենքը:  Առաջարկի և         |      |

|     |պահանջարկի հավասարակշռությունը: Գնային առաձգականության  |      |

|     |սկզբունքը: Արտադրության տեսությունը: Ձեռնարկատիրական և  |      |

|     |առևտրական  գործունեության կազմակերպումը: Տնտեսական      |      |

|     |ծախսեր և  տնտեսական շահույթ:  Շուկայական իրավիճակները և |      |

|     |դրանց բնութագրերը: Արտադրության ծավալի և  գնի որոշումը  |      |

|     |զուտ մրցակցության, զուտ մոնոպոլիայի, մոնոպոլիստական     |      |

|     |մրցակցության և  օլիգոպոլիայի պայմաններում: Ֆիրմայի      |      |

|     |հավասարակշռության պայմանները տարբեր շուկայական          |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Ինֆորմատիկա - 2                                         |   3  |

|     |Նպատակը. Մոդուլը C++ լեզվի միջոցով նախատեսում է         |      |

|     |ուսումնասիրել SQL տվյալների հենքը: Այս մոդուլը          |      |

|     |եզրափակում է ինֆորմատիկայի հիմունքների յուրացման ցիկլը: |      |

|     |Թեմաները. Կառուցվածքների, աղյուսակների, դաշտերի ստեղծում|      |

|     |և  դրանց տիպերի սահմանում: Մոդուլում մեծ տեղ է          |      |

|     |հատկացվում աղյուսակների միջև  կապերի հաստատմանը,        |      |

|     |հարցումների կազմակերպմանը և  վերջնական արդյունքների     |      |

|     |վերլուծությանը` օգտագործելով DAO, ADO միջավայրը:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել    |      |

|     |վիճակագրական դիտարկումների անցկացման մեթոդների, նյութերի|      |

|     |խմբավորման և  ամփոփագրման եղանակների, վիճակագրական      |      |

|     |մեծությունների հաշվառման և  վերլուծության եղանակների    |      |

|     |հետ:                                                    |      |

|     |Թեմաները. Վիճակագրական ցուցանիշների էությունը: Միջին    |      |

|     |մեծություններ:  Նվազագույն քառակուսիների մեթոդը: Էմպիրիկ|      |

|     |ռեգրեսիոն հավասարումների կազմումը:  Կոռելացիոն տեսության|      |

|     |տարրերը: Դինամիկ ցուցանիշները և  դրանց վերլուծությունը: |      |

|     |Տնտեսական ինդեքսների հաշվարկը և  վերլուծությունը:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացն ուսանողներին գիտելիքներ է տալիս      |      |

|     |կառավարման տեսությունների, մեթոդաբանության,             |      |

|     |կատեգորիաների և  սկզբունքների վերաբերյալ:  Դասընթացի    |      |

|     |առանձնահատկությունը պայմանավորված է նրա կարևորությամբ`  |      |

|     |որպես մասնագիտական գիտելիքների ձեռքբերման հենքային      |      |

|     |առարկա:                                                 |      |

|     |Թեմաները. Կազմակերպության ներքին միջավայրը և  նրա       |      |

|     |գործոնները:  Կազմակերպության արտաքին միջավայրը և  նրա   |      |

|     |գործոնները: Մենեջմենթի գործառույթները: Ներքին           |      |

|     |ռեսուրսների դերը: Մրցակցային առավելությունների          |      |

|     |ձեռքբերումը: Արտադրանքի որակի ապահովումը և  կառավարումը:|      |

|     |Որոշման կայացման ընթացակարգը: Աշխատանքային ռեսուրսների  |      |

|     |կառավարումը: Շահադրդման տարբեր ձևերի                    |      |

|     |առանձնահատկությունները: Նյութական և  ֆինանսական         |      |

|     |ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման մեթոդները:           |      |

|     |Ներդրումների կառավարումը: Նորամուծությունների           |      |

|     |կառավարումը: Հսկման գործընթացը: Կառավարման կազմակերպական|      |

|     |կառուցվածքները:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացը գիտելիքներ է տալիս                   |      |

|     |կազմակերպությունների ակտիվների, դրանց գոյացման          |      |

|     |աղբյուրների, տնտեսական գործունեության արդյունքների և    |      |

|     |դրանց հետևանքների  հաշվառման և  ձևակերպման  վերաբերյալ: |      |

|     |Թեմաները. Հաշվապահական հաշվառման խնդիրները շուկայական   |      |

|     |տնտեսության պայմաններում: Տնտեսական հաշվառման ծագումը:  |      |

|     |Զարգացման փուլերը: Տնտեսական հաշվառման մեջ կիրառվող     |      |

|     |չափիչները: Սկզբնական դիտումը և  արժեքային չափումը       |      |

|     |հաշվապահական հաշվառման մեջ: Տնտեսական հաշվառման         |      |

|     |տեսակները: Հաշվապահական հաշվառման մեթոդները: Տնտեսական  |      |

|     |միջոցները, նրանց դասակարգումը: Տնտեսական միջոցների      |      |

|     |աղբյուրները: Ակտիվային, պասիվային, սինթետիկ և  անալիտիկ |      |

|     |հաշիվները: Սիստեմատիկ և  ժամանակագրական գրանցումները:   |      |

|     |Շրջանառության տեղեկագիրը: Հաշվապահական հաշվառման        |      |

|     |հաշվային պլանի կառուցվածքը: Հաշվապահական հաշվեկշիռը:    |      |

|     |Հաշվեկշռում տեղի ունեցող փոփոխությունները:              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսական գործունեության վերլուծություն                 |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել    |      |

|     |տնտեսական որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսվարման |      |

|     |արդյունավետության աճի ռեզերվների բացահայտման ուղիների   |      |

|     |հետ: Առարկայի ուսումնասիրման հիման վրա ուսանողները ձեռք |      |

|     |կբերեն տեսական գիտելիքներ և  գործնական հմտություն`      |      |

|     |արտադրության արդյունավետության բարձրացման ռեզերվների    |      |

|     |հայտնաբերման և  օգտագործման ուղղությամբ:                |      |

|     |Թեմաները. Տնտեսական գործունեության վերլուծության        |      |

|     |խնդիրները և  նպատակները: Ծագումն ու զարգացումը:         |      |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության մեթոդներն ու     |      |

|     |աղբյուրները: Արտադրանքի ծավալի և  արտադրության          |      |

|     |վերլուծությունը: Արտադրանքի տարբերակման հատկանիշները և  |      |

|     |նրանց իրացման վերլուծությունը: Խոտանի ազդեցությունն     |      |

|     |արտադրության ծավալի վրա: Արտադրության ռիթմիկության      |      |

|     |վերլուծությունը: Իրացման գործընթացի վերլուծությունը:    |      |

|     |Հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության         |      |

|     |բարձրացման ռեզերվների վերլուծությունը: Տրանսպորտային    |      |

|     |միջոցների օգտագործման վերլուծությունը:  Ֆոնդահատույցի,  |      |

|     |ֆոնդազինվածության և  շահութաբերության ցուցանիշների      |      |

|     |վերլուծությունը:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսագիտամաթեմատիկան մեթոդներ և  մոդելներ              |   8  |

|     |Նպատակը. Առարկան նախատեսված է տնտեսական համակարգերում   |      |

|     |առկա քանակական օրինաչափությունները մաթեմատիկորեն        |      |

|     |նկարագրելու (մոդելավորելու) և  դրանց օգնությամբ         |      |

|     |կառավարման օպտիմալ ծրագրեր որոշելու համար, որով կարող է |      |

|     |բարելավվել հետազոտվող համակարգերի շահագործման           |      |

|     |արդյունավետությունը:                                    |      |

|     |Թեմաները. Տնտեսական գծային մոդելների կառուցման          |      |

|     |օրինակներ: Տրանսպորտային, պլանավորման, բաշխման,         |      |

|     |դինամիկական և  այլ խնդիրներ: Գծային մոդելների ընդհանուր |      |

|     |նկարագրությունը, հատկությունները: Գծային մոդելների      |      |

|     |գրաֆիկական լուծումը, օրինակների քննարկում: Սիմպլեքս     |      |

|     |մեթոդը: Գծային ծրագրավորման ուղիղ և  երկակի խնդիրները:  |      |

|     |Գծային ծրագրավորման խնդիրների լուծումն ինֆորմացիոն      |      |

|     |տեխնոլոգիաների օգնությամբ: Ոչ գծային տնտեսամաթեմատիկական|      |

|     |մոդելների կառուցման օրինակներ: Ոչ գծային մոդելների      |      |

|     |վերլուծության դասական մեթոդը: Լագրանժի օժանդակ          |      |

|     |բազմապատկիչների մեթոդը:  Հավասարումների լուծման         |      |

|     |խնդիրները: Լուծման թվային մեթոդները, իտերացիոն          |      |

|     |մեթոդները, գրադիենտային մեթոդները: Նպատակային           |      |

|     |ֆունկցիաների էքստրեմալ (մեծագույն և  փոքրագույն)        |      |

|     |արժեքների փնտրման մեթոդները: Կույր փնտրման մեթոդները,   |      |

|     |ալգորիթմները: Պատահական փնտրման մեթոդները: Վիճակագրական |      |

|     |փորձարկումների (Մոնտե-Կառլոյի) մեթոդը, ալգորիթմը,       |      |

|     |մոդելների վերլուծությունն այդ մեթոդով: Կոնֆլիկտային     |      |

|     |իրավիճակները տնտեսագիտության մեջ, տնտեսական             |      |

|     |մրցակցությունը որպես կոնֆլիկտային (խաղային) իրավիճակ:   |      |

|     |Խաղերի տեսության տարրերը, խաղային մատրից, խաղի գին,     |      |

|     |թամբային կետ: Խաղերի լուծումը մաքուր ստրատեգիաների      |      |

|     |դասում: Խաղերի տեսության հիմնական թեորեմը, խաղերի       |      |

|     |լուծման անհրաժեշտ և  բավարար պայմանը: Խաղերի լուծման    |      |

|     |գրաֆիկական մեթոդը: Խաղային մատրիցի չափողականության      |      |

|     |փոքրացման սկզբունքները: Խաղերի լուծման բերումը գծային   |      |

|     |ծրագրավորման ուղիղ և  երկակի խնդիրների: Խաղերի լուծման  |      |

|     |կիրառման կարգը, ալգորիթմը: Տնտեսամաթեմատիկական          |      |

|     |հավանականային մոդելներ, դրանց վերլուծությունը Matcad    |      |

|     |ծրագրային փաթեթի միջավայրում:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Կազմակերպության ֆինանսներ                               |   3  |

|     |Նպատակը. Դասընթացն ուսումնասիրում է կազմակերպության     |      |

|     |ֆինանսների ձևավորման  և  կառավարման ժամանակակից         |      |

|     |սկզբունքները, ձևերն  ու մեթոդները և  դրանց              |      |

|     |կատարելագործման ուղղությունները: Դասընթացի շրջանակներում|      |

|     |ուսանողները ստանում են ֆինանսների կառավարման ժամանակակից|      |

|     |տեսության և  պրակտիկայի հիմնահարցերի ամբողջական և       |      |

|     |համակարգված գիտելիքներ:                                 |      |

|     |Թեմաները. Կազմակերպության ֆինանսների հիմնական           |      |

|     |հասկացությունը, կազմակերպման սկզբունքները և             |      |

|     |գործառույթները: Կազմակերպության դրամամիջոցների          |      |

|     |աղբյուրներն ու օգտագործումը: Ֆինանսների կառավարումը:    |      |

|     |Ձեռնարկատիրական գործունեության վարկավորումը, լիզինգ և   |      |

|     |ֆակտորինգ: Արժույթի համակարգ, արժույթի փոխանակման       |      |

|     |դրույքի տատանումների ազդեցությունը կազմակերպության      |      |

|     |արտաքին տնտեսական գործունեության վրա: Գնաճը և           |      |

|     |կազմակերպության գործունեությունը: Ֆինանսական լծակներ և  |      |

|     |գործիքներ:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել հարկավորման     |      |

|     |սկզբունքների, հարկային քաղաքականության, հարկերի         |      |

|     |գործառույթների, տեսակների և  նրանց հաշվառման իրավական   |      |

|     |դաշտի հետ: Դասընթացի ուսումնական ծրագիրն ուսանողներին   |      |

|     |հնարավորություն է տալիս տեսական և  գործնական պատկերացում|      |

|     |ունենալ հարկային համակարգի և  հարկային քաղաքականության  |      |

|     |մասին, գործարար հմտություններ ձեռքբերել հարկային        |      |

|     |լավարկման, պլանավորման ոլորտներում:                     |      |

|     |Թեմաները. Հարկերի էությունն ու դրանց սահմանումը,        |      |

|     |հարկային համակարգի ձևավորումը:  Հայաստանի Հանրապետության|      |

|     |հարկային համակարգը և  նրա կառուցվածքը: Հարկերի տեսակները|      |

|     |և  դրանց դասակարգումը, ուղղակի և  անուղղակի հարկերը:    |      |

|     |Հարկերի ձևավորման  սկզբունքները: Հարկերի գործառույթները,|      |

|     |հարկային քաղաքականության էությունը և  դրա հիմնական      |      |

|     |դրույթները ՀՀ-ում: ՀՀ հարկային քաղաքականության          |      |

|     |ձևավորման  օրենսդրական դաշտը:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարում          |   3  |

|     |Նպատակը. Դասընթացը պատկերացում է տալիս գիտական          |      |

|     |հետազոտությունների և  մշակումների արդյունքի օգտագործման,|      |

|     |թողարկվող արտադրանքի անվանացանկի նորացման և  ընդլայնման,|      |

|     |որակի լավացման, տեխնոլոգիայի կատարելագործման,           |      |

|     |ներդրումների արդյունավետ կառավարման հարցերի վերաբերյալ: |      |

|     |Դասընթացի շրջանակներում ուսանողները գիտելիքներ են       |      |

|     |ստանում նորամուծությունների և  ներդրումների կառավարման, |      |

|     |արտադրությունում դրանց կիրառման վերաբերյալ:             |      |

|     |Թեմաները. Ներդրումների և  նորամուծությունների հիմնական  |      |

|     |սահմանումները:  Ներդրումների և  նորամուծությունների     |      |

|     |մենեջմենթի սկզբունքները: Ներդրումների և                 |      |

|     |նորամուծությունների գործունեության ռազմավարական         |      |

|     |կառավարման մեթոդները, մարքեթինգը, կազմակերպումը,        |      |

|     |պլանավորումը և  ֆինանսավորումը: Ներդրումների և          |      |

|     |նորամուծությունների կառավարման տնտեսական, նյութական,    |      |

|     |տեղեկատվական և  իրավունքային մոտեցումները:              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ                      |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |Նպատակը. Դասընթացն «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն |      |

|     |և  կառավարում /Տրանսպորտում/» մասնագիտությամբ ուսանողին |      |

|     |հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ընտրած              |      |

|     |մասնագիտության բնույթին և  առանձնահատկություններին:     |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողին տալ նախնական անհրաժեշտ    |      |

|     |գիտելիքներ մասնագիտության և  ուսուցանվող հիմնական       |      |

|     |դասընթացների վերաբերյալ:                                |      |

|     |Թեմաները. Ընդհանուր տեղեկություններ օդային տրանսպորտի   |      |

|     |մասին: Ավիացիայի պատմությունը և  զարգացումը: Օդային     |      |

|     |տրանսպորտի ուսումնասիրումը տնտեսագիտական տեսանկյունից:  |      |

|     |Ավիացիայի հիմնական կազմակերպությունները և  դրանց        |      |

|     |գործունեության նպատակները: Ավիացիոն կազմակերպությունների|      |

|     |կառուցվածքը և  գործունեության նպատակները: Մասնագիտական  |      |

|     |առարկաների հետ ծանոթացում և  դրանց ուսումնասիրում:      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Թռչող ապարատների կառուցվածք և  բնութագրեր               |   9  |

|     |Նպատակը. Առարկան ուսումնասիրում է ինքնաթիռների և        |      |

|     |ուղղաթիռների տարրերի կառուցվածքները, տեսակները,         |      |

|     |դասակարգումը, առանձնահատկությունները, էլեմենտների վրա   |      |

|     |ազդող ուժերը: Ինքնաթիռների կառավարման համակարգը,        |      |

|     |տեսակները, դասակարգումը, ավտոմատ ղեկավարման սխեմաները,  |      |

|     |նաև  թռչող ապարատի սպասարկման բոլոր համակարգերը (հիդրո, |      |

|     |վառելանյութի, բարձրության և  օդափոխման համակարգերը):    |      |

|     |Ծանոթացնում է համակարգերի լուսային և  ձայնային          |      |

|     |ազդանշանների հետ: Հետազոտում է թռչող ապարատների         |      |

|     |բնութագրերը կախված թռիչքի պայմաններից (արագությունից,   |      |

|     |բարձրությունից, մթնոլորտի ջերմաստիճանից):               |      |

|     |Թեմաները. Ինքնաթիռի ֆյուզելյաժի, թևի,  պոչաթևի          |      |

|     |կառուցվածքը և  կառուցվածքային սխեմաները: ՈՒսումնասիրում |      |

|     |է և  վերլուծում է շասիի կառուցվածքային սխեմաները,       |      |

|     |դասակարգումը, ազդող ուժերը: Ինքնաթիռի և  ուղղաթիռի      |      |

|     |կառավարման համակարգերի կառուցվածքային սխեմաները,        |      |

|     |աշխատանքային սկզբունքները: Թռչող ապարատների սպասարկվող  |      |

|     |համակարգերի կառուցվածքային սխեմաները, բնութագրերը,      |      |

|     |օգտագործվող նյութերը:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Ավիոնիկա                                                |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել    |      |

|     |ինքնաթիռների այն բոլոր համակարգերի հետ, որոնցում        |      |

|     |օգտագործվում են զանազան էլեկտրոնային սարքավորումներ.    |      |

|     |դրանք հիմնականում էլեկտրամեխանիկական սարքավորումներ են, |      |

|     |որոնց հիմքում ընկած են էլեկտրոնային և  համակարգչային    |      |

|     |սարքերը:                                                |      |

|     |Թեմաները. Ինքնաթիռներում օգտագործվող ոչ էլեկտրական      |      |

|     |մեծությունների էլեկտրական կերպափոխիչների կառուցվածքը և  |      |

|     |աշխատանքի սկզբունքը: Էլեկտրական ազդանշանների ձևափոխման  |      |

|     |էլեկտրոնային սարքեր: Օդաչուի հետ անմիջական կապված       |      |

|     |համակարգեր: Թռիչքային տվյալների չափումներ: Թռիչքային    |      |

|     |ստատիկ համակարգեր:  Ինքնաթիռի վիճակը բնորոշող սենսորային|      |

|     |համակարգեր: Իներցիոն սենսորային համակարգեր: Ինքնաթիռի   |      |

|     |էլեկտրասնուցման համակարգեր: Օդագնացության համակարգեր:   |      |

|     |Հաղորդակցային և  նավիգացիոն համակարգեր:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Թռչող ապարատների տեխնիկական սպասարկում և  շահագործական  |   4  |

|     |նյութեր                                                 |      |

|     |Նպատակը. ԹԱ տեխնիկական սպասարկում և  շահագործական       |      |

|     |նյութեր առարկան ուսումնասիրում է տեխ. շահագործման և     |      |

|     |սպասարկման տեսության և  պրակտիկայի հիմնական հարցերը,    |      |

|     |օգտագործվող կառուցվածքային նյութերը և  բնութագրերը,     |      |

|     |հուսալիության և  թռիչքների անվտանգության մակարդակի      |      |

|     |պահպանումը, տեխնիկական սպասարկման ընթացքում:            |      |

|     |ՈՒսումնասիրում և  վերլուծում է ԹԱ սպասարկման            |      |

|     |առանձնահատկությունները տարբեր կլիմայական պայմաններում և |      |

|     |տրվում է որակի հսկման բարձրացման հարցերը,               |      |

|     |նշանակությունը:                                         |      |

|     |Թեմաները. ԹԱ շահագործման արդյունավետությունը,           |      |

|     |հուսալիության հիմնական գործոնները, տեխնիկական սպասարկման|      |

|     |կազմակերպումը, տեխնիկական սպասարկման և  վերանորոգման    |      |

|     |հիմնական հարցերը, հսկման կազմակերպումը, տեխնիկական      |      |

|     |սպասարկման պլանավորումը, սպասարկման ընթացքում           |      |

|     |փաստաթղթերի ձևակերպումը:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Թռիչքների աերոնավիգացիոն սպասարկում                     |   2  |

|     |Նպատակը. Սույն առարկայի նպատակն է ծանոթացնել            |      |

|     |ուսանողներին, որոնք  2 ավարտելուց հետո հանդես են գալու  |      |

|     |զանազան ավիակազմակերպությունների կառավարող սպասարկող    |      |

|     |անձնակազմի աշխատակիցների դերում, օդային երթևեկության    |      |

|     |կառավարման հիմունքների, որոնց իմացությունը անհրաժեշտ է  |      |

|     |նշված աշխատակիցների գործունեությունը լիակատար           |      |

|     |իրագործելու համար:                                      |      |

|     |Թեմաները. Այդ ասպեկտում այն գիտելիքները, որոնք առնչվում |      |

|     |են նման գործունեության ծավալման շոշափում են զանազան     |      |

|     |տեսակի կազմակերպչական, տեխնիկական, օդագնացության, օդային|      |

|     |երթևեկության  տարածքի կազմակերպման, զանազան տեսակի      |      |

|     |թռիչքային իրադրությունների, ինչպիսիք են ինքնաթիռների    |      |

|     |ժամանումը, չվերթը, ուղևորների,  զանազան ուղիների և      |      |

|     |տարանցիկ ուղիների կառավարման և  հսկման վերերկրյա        |      |

|     |տեղադրված միջոցների օգնությամբ, փրկարարական, նորոգման,  |      |

|     |անվտանգության կանոնավոր չվերթների կազմակերպման, զանազան |      |

|     |միջազգային ստանդարտների, որոնք ենթարկվում են միջազգային |      |

|     |քաղաքացիական ավիացիայի կազմակերպության պարտադիր         |      |

|     |իրագործման մշակված դրույթների և  դրանց գործունեության   |      |

|     |այլ կայքերին: Ստացած տեղեկատվական տվյալներն ու          |      |

|     |դրույթներն ապահովում են աշխատակիցների գործունեության    |      |

|     |հստակեցման իրենց կարգավիճակին համաապատասխանող           |      |

|     |իրավաբանական և  իրավապահպանական իրադրություններում      |      |

|     |հատկապես էքստրեմալ տարբերակներում իրենց դիրքերը պատշաճ  |      |

|     |կերպով անխափան հաստատելու համար, որը հատկապես անհրաժեշտ |      |

|     |է չափազանց կարևոր  այն դեպքերում եթե հարցը առնչվում է   |      |

|     |միջազգային փոխհարաբերություններում առաջացած տնտեսական և |      |

|     |բնապահպանական բախումներին:                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Օդանավակայանի ծառայություններ                           |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է «Ձեռնարկությունների        |      |

|     |տնտեսագիտության և  կառավարում /Տրանսպորտում/»           |      |

|     |մասնագիտությամբ ուսանողներին տալ անհրաժեշտ գիտելիքներ   |      |

|     |օդանավակայանի, այնտեղ իրականացվող ծառայությունների      |      |

|     |մասին:                                                  |      |

|     |Թեմաները. ՔԱ-ի միջազգային կազմակերպություն (ICAO): ՔԱ-ի |      |

|     |Եվրոպական հանձնաժողով (ECAC): Եվրոկառավարումը որպես ՔԱ  |      |

|     |միջազգային կազմակերպություն:                            |      |

|     |Ավիացիայի Միջազգային Կազմակերպություն (JAA):            |      |

|     |Եվրոմիության (EU) և  Ավիացիայի ապահովության Եվրոպական   |      |

|     |իշխանության (EASA) գործունեությունը:                    |      |

|     |ՔԱ ազգային համակարգը: Տրանսպոտի նախարարություն: ՔԱ-ի    |      |

|     |իշխանությունը և  նրա հիմնական խնդիրները: Օդանավերի      |      |

|     |պատահարների հետազոտության գործակալություն: «Դեպք» և     |      |

|     |«Ավիացիոն պատահար» հասկացությունները: Օդային            |      |

|     |երթևեկության  ծառայության գործակալության աշխատանքը և    |      |

|     |նպատակները:  Օդանավակայանի կազմակերպություններ:         |      |

|     |Օդանավակայանի ՔԱ իշխանություն:  Օդանավակայանի           |      |

|     |անվտանգության ծրագիրը: Կառամատույցում գործունեության    |      |

|     |կազմակերպման ծառայություն: Օդային երթևեկության          |      |

|     |կառավարման գրասենյակի գործունեությունը: Օդանավակայանի   |      |

|     |մակերևույթի  ստուգումներ: Մակերևույթի  վրա կցման        |      |

|     |չափումների իրականացում: Անբարենպաստ եղանակային          |      |

|     |պայմաններում իրականացվող ծառայություններ:               |      |

|     |Փրկարարական և  հակահրդեհային ծառայության                |      |

|     |գործունեությունը: Վթարային իրավիճակներում օդանավակայանի |      |

|     |գործունեության պլանավորումը և  օդանավակայանի վթարային   |      |

|     |պլան: Վթարային օպերատիվ կենտրոնի աշխատանքը:             |      |

|     |Օդանավակայանի առաջին օգնության կայանի գործունեությունը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Ավիացիոն փոխադրումների կազմակերպում                     |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողներին    |      |

|     |օդային նավատորմով փոխադրումների կազմակերպման            |      |

|     |հիմունքներին, ուղևորների,  ուղեբեռի, փոստի և  բեռների   |      |

|     |վերգետնյա սպասարկման ձևերին,  եղանակներին,              |      |

|     |արտադրակարգերին: Առարկայի ուսումնասիրման արդյունքում    |      |

|     |ստացված գիտելիքները կապահովեն շրջանավարտ մասնագետների   |      |

|     |հաջող աշխատանքը ուղևորների  սպասարկման որակի բարձրացման |      |

|     |և  օդային փոխադրատորմի արտադրական պաշարների բանական     |      |

|     |օգտագործման ուղղությամբ:                                |      |

|     |Թեմաները. Դասընթացում լուսաբանվում են օդային            |      |

|     |փոխադրումների կազմակերպման և  արտադրակարգի հիմնական     |      |

|     |հիմնախնդիրները: Շարադրվում են ինքնաթիռների տեղերի       |      |

|     |վաճառքի և  ամրագրման կազմակերպման, ուղևորների  վերգետնյա|      |

|     |սպասարկման արտադրակարգի, կազմակերպման և  մեքենայացման,  |      |

|     |թռիչքում ուղևորների  սպասարկման կազմակերպման հարցերը:   |      |

|     |Դիտարկվում է բեռնային փոխադրումների վերգետնյա           |      |

|     |սպասարկման կազմակերպումը, արտադրակարգը և  մեքենայացումը:|      |

|     |Շարադրվում են օդային փոխադրումների վերգետնյա սպասարկման |      |

|     |գործընթացների համալիր մեքենայացման և  ինքնաշխատեցման    |      |

|     |համակարգերի տնտեսական արդյունավետության հաշվարկի        |      |

|     |եղանակները:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Օդային տրանսպորտի շուկաներ                              |   5  |

|     |Նպատակը. Հաշվի առնելով ժամանակակից ազատ շուկայական      |      |

|     |հարաբերությունները դասընթացի նպատակն է ուսանողներին     |      |

|     |ծանոթացնել օդային տրանսպորտի համաշխարհային շուկայի      |      |

|     |պատմությանը, ավիաուղիների գործունեության կազմակերպման և |      |

|     |սպառողների շուկայի հետազոտման հիմունքներին, շուկայի     |      |

|     |գրավման ռազմավարությանը, ինչպես նաև  հաճախորդների հետ   |      |

|     |հարաբերությունների հաստատմանը:                          |      |

|     |Թեմաները. Դասընթացում լուսաբանվում են օդային շուկային   |      |

|     |առընչվող հիմնական խնդիրները: Մասնավորապես` շուկայի      |      |

|     |սեգմենտավորում, գրավման ռազմավարություն, ապրանքի        |      |

|     |դիրքորոշում շուկայում: Ապրանքի կենսական ցիկլի           |      |

|     |տեսություն: Շուկայում ավիափոխադրումների պահանջարկի      |      |

|     |կանխատեսում: Ավիաընկերության սակագնային                 |      |

|     |քաղաքականություն: Գնագոյացման հիմունքները: Շուկայում    |      |

|     |մրցակցության տեսակները: Սակագնային համակարգի կառուցումը:|      |

|     |Արտադրանքի շուկա ներմուծման ընդհանուր բնութագիրը:       |      |

|     |Հարաբերություններ հասարակության հետ: Վաճառքի խթանման    |      |

|     |մեթոդները և  համակարգերը:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|Լոգիստիկա, լոգիստիկ շղթաների ինտեգրացում                |   5  |

|     |Նպատակը. Ժամանակակից ազատ շուկայական հարաբերությունները |      |

|     |թելադրում են տնտեսավարման պրակտիկայում կիրառել նոր      |      |

|     |մեթոդներ և  տեխնոլոգիաներ, որոնց հիմքում դրված են       |      |

|     |լոգիստիկայի հիմունքները: Արտասահմանյան առաջավոր         |      |

|     |ընկերությունների և  ֆիրմաների փորձը հաստատում է, որ     |      |

|     |ժամանակակից բիզնեսում լոգիստիկան ունի կարևոր            |      |

|     |ռազմավարական դեր: Բիզնեսի դիրքերից լոգիստիկան հասկացվում|      |

|     |է, որպես առկա բոլոր ռեսուրսների օպտիմալ ծախսերով,       |      |

|     |կորպորատիվ նպատակներին հասնելու համար, նյութական և      |      |

|     |դրանց ուղեկից հոսքերի արդյունավետ կազմակերպում,         |      |

|     |կառավարում և  վերահսկում:                               |      |

|     |Թեմաները. Լոգիստիկա, լոգիստիկ շղթաներ դասընթացը         |      |

|     |ուսումնասիրում է լոգիստիկայի խնդիրները, գործառույթները, |      |

|     |լոգիստիկային ներկայացվող պահանջները և  զարգացման        |      |

|     |մակարդակները, լոգիստիկ շղթաները և  լոգիստիկ համակարգերը:|      |

|     |Հատուկ ուշադրություն է դարձված տեղեկատվական,            |      |

|     |տրանսպորտային, պահեստային լոգիստիկային: Հաշվի առնելով   |      |

|     |համաշխարհային տնտեսության գլոբալացումը, առանձին բաժնով  |      |

|     |ներկայացված է գլոբալ լոգիստիկան և  «ձգված» արտադրության |      |

|     |լոգիստիկան:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Ավիաընկերության տնեսագիտություն                         |   7  |

|     |Նպատակը. Դասընթացն ուսանողին հնարավորություն է տալիս    |      |

|     |ծանոթանալու ավիաընկերության ձևավորման,  գործունեության  |      |

|     |կազմակերպման հիմնական նախապայմաններին և  սկզբունքներին, |      |

|     |գործունեության տնտեսագիտական վերլուծության գործընթացին  |      |

|     |և  դրա ընթացքում առաջացած խնդիրների անհրաժեշտ           |      |

|     |լուծումներին:                                           |      |

|     |Թեմաները. Ավիաընկերության կառավարման տնտեսագիտական      |      |

|     |վերլուծության հիմնական ցուցանիշները: Ավիաընկերության    |      |

|     |գործունեության ռազմավարական պլանի մշակումը:             |      |

|     |Ավիաընկերության օպերատիվ պլանի մշակումը և  դրա վրա ազդող|      |

|     |գործոնների վերլուծությունը: Շարժակազմի ընտրության       |      |

|     |չափանիշները և  կառավարումը: Չվերթի շահագործական ծախսերի |      |

|     |հաշվարկն ըստ ծախսային հոդվածների:  Գործառնական գրաֆիկը, |      |

|     |դրա կառուցման սահմանափակումները և  ներքին կառուցվածքը,  |      |

|     |կազմելու ժամկետները: Գրաֆիկի տնտեսական վերլուծությունը  |      |

|     |և  ծախսերի բնույթը:  Երթուղու կամ չվերթի գնահատումը և   |      |

|     |գրաֆիկի կառուցումն ըստ հանգուցակայանների:  Երթուղու     |      |

|     |տնտեսական վերլուծությունը: Ավիաընկերության եկամուտների  |      |

|     |աղբյուրները և  ծախսերի հոդվածները: Ավիաընկերության      |      |

|     |բյուջեն, դրա կազմման հետ կապված սահմանումները և         |      |

|     |սկզբունքները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|Օդային իրավունք                                         |   5  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է «Ձեռնարկությունների        |      |

|     |տնտեսագիտություն և  կառավարում (Տրանսպորտում)»          |      |

|     |մասնագիտության ուսանողներին հնարավորություն է տալ       |      |

|     |պատկերացում կազմելու միջազգային օդային փոխադրումների    |      |

|     |կազմակերպման և  իրականացման հիմնական իրավական հարցերի   |      |

|     |մասին, ծանոթանալ օդային իրավունքի ոլորտում աշխարհում    |      |

|     |գործող միջազգային Կոնվենցիաներին և  համաձայնագրերին:    |      |

|     |Թեմաները. Դասընթացը ուսումնասիրում է միջազգային օդային  |      |

|     |իրավունքի սահմանումները և  սկզբնաղբյուրները, Փարիզի,    |      |

|     |Չիկագոյի, Վարշավայի, Հռոմի, Ժնևի  ու դրանց մեջ          |      |

|     |փոփոխություններ նախատեսող Կոնվենցիաները և               |      |

|     |Արձանագրությունները, ICAO-ի կառուցվածքը ու դերը, IATA-ի |      |

|     |գործունեության ոլորտը, արտադրողի պատասխանատվության,     |      |

|     |օդային ապահովագրման տեսակները, օդանավի նկատմամբ ունեցած |      |

|     |իրավունքների վերաբերյալ միջազգային իրավական ակտերի մասին|      |

|     |տեղեկությունները: Աղետի ենթարկված օդանավերի, դրանց      |      |

|     |որոնման և  փրկարարության, Բրյուսելի, Տոկիոյի, Հաագայի,  |      |

|     |Մոնրեալի Կոնվենցիաները, օդանավի հրամանատարի             |      |

|     |լիազորությունները, ահաբեկչության և  քրեական             |      |

|     |իրավախախտումների դեմ ուղղված պայքարի մասին խնդիրները:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|Ինքնաթիռի պլանավորում                                   |   6  |

|     |Նպատակը. Դասընթացն ուսանողին հնարավորություն է տալիս    |      |

|     |ծանոթանալու ինքնաթիռի ինչպես արտադրման այնպես էլ        |      |

|     |շահագործման տնտեսագիտական ողջ գործընթացին, ինքնաթիռի    |      |

|     |ծրագրի փուլերում` նախագծումից մինչև  դուրս գրումը,      |      |

|     |առաջացող ծախսերի և  արժեքների բնույթներին: Նպատակն է    |      |

|     |ուսանողին տալ անհրաժեշտ գիտելիքներ ինքնաթիռի            |      |

|     |արտադրության և  շահագործման գործընթացի մասին: Ծանոթացնել|      |

|     |ինքնաթիռի նախագծման տարբեր չափանիշների լավարկման        |      |

|     |սկզբունքներին և  մոտեցումներին, ինքնաթիռի ծրագրի        |      |

|     |զարգացման վրա ազդող սահմանափակումներին և  գործոններին:  |      |

|     |Թեմաները. Ինքնաթիռի ծրագիրը, ինքնաթիռի երկարակեցության  |      |

|     |ցիկլը նախագծումից մինչև  դուրս գրում և  դրա փուլերը:    |      |

|     |Ինքնաթիռի ծրագրի երկարակեցության ցիկլի արժեքը և  դրա    |      |

|     |հիմնական բաղադրիչները: Ինքնաթիռի հետազոտման, մշակման,   |      |

|     |տեստավորման և  գնահատման արժեքը: Ինքնաթիռի արտադրության |      |

|     |և  ձեռք բերման արժեքը: Կոմերցիոն ինքնաթիռի շահագործման  |      |

|     |արժեք, շահագործման ուղղակի և  անուղղակի ծախսերը:        |      |

|     |Կոմերցիոն ինքնաթիռի նախագծման փոփոխականները և  արժեքի   |      |

|     |ֆունկցիաները, վերթիռի քաշի զգայունությունը տարբեր       |      |

|     |փոփոխականների նկատմամբ: Սահմանափակումներ ինքնաթիռի      |      |

|     |նախագծման մեջ: Արժեքի ֆունկցիաների գնահատման և          |      |

|     |նախագծման լավարկման կանոնները: Ինքնաթիռի ծրագրի որոշման |      |

|     |վրա ազդող գործոնները:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|Թռիչքների անվտանգություն                                |   4  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է «Ձեռնարկությունների        |      |

|     |տնտեսագիտություն և  կառավարում /տրանսպորտում/»          |      |

|     |մասնագիտության ուսանողներին տալ անհրաժեշտ գիտելիքներ    |      |

|     |թռչող ապարատների անվտանգության ապահովման                |      |

|     |առանձնահատկությունների վերաբերյալ, որոնք                |      |

|     |ավիաընկերություն ծառայության անցնելուց հետո կարող են    |      |

|     |նշանակալից ներգործություն ունենալ թռչող ապարատների      |      |

|     |շահագործման և  անվտանգության ապահովման գործընթացին:     |      |

|     |Թեմաները. Քաղաքացիական ավիացիայի անվտանգության ապահովման|      |

|     |միջազգային սկզբունքները: Քաղաքացիական ավիացիայի         |      |

|     |վարչական կառուցվածքը: Քաղաքացիական ավիացիայի թռիչքների  |      |

|     |կազմակերպման առանձնահատկությունները: Քաղաքացիական       |      |

|     |ավիացիայի ինժեներա-տեխնիկական աշխատանքային              |      |

|     |գործունեությունը: Օդային երթևեկության  ծառայության      |      |

|     |աշխատանքային գործունեությունը: Աէրոդրոմային             |      |

|     |ծառայություն: Օդերևութաբանական  ծառայություն:           |      |

|     |Աէրոնավիգացիոն ծառայություն առանձնահատկությունները:     |      |

|     |Էլեկտրատեխնիկական ծառայություն: Վառելիքաքսուքային       |      |

|     |ծառայություն: Փոխադրամիջոցների ծառայություն: Ավիացիոն   |      |

|     |պատահարների դասակարգումը և  սահմանումը: Քաղաքացիական    |      |

|     |ավիացիայի վարչական կառուցվածքը:  Թռիչքների ապահովումը.  |      |

|     |Ավիացիոն պատահարների հետաքննության կազմակերպումը:       |      |

|     |Ավիացիոն միջադեպի հետաքննություն. Քաղաքացիական ավիացիայի|      |

|     |մասնագետների պատրաստումը և  վերապատրաստումը: Ավիացիոն   |      |

|     |ընկերություններում թռիչքների պատահարների կանխարգիչ      |      |

|     |միջոցների կազմակերպումը:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|Ավիաուղիների մենեջմենթ                                  |   3  |

|     |Նպատակը. Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել և  ներկայացնել  |      |

|     |ավիացիայի դերն ու նշանակությունը տնտեսության մեջ:       |      |

|     |Ծանոթացնել ավիափոխադրումների համաշխարհային շուկայի      |      |

|     |զարգացման տենդենցներին, մարքեթինգային հետազոտության     |      |

|     |գործընթացին և  հիմունքներին:                            |      |

|     |Թեմաները. Դասընթացում լուսաբանվում են ավիատրանսպորտային |      |

|     |մարքեթինգի հիմնական խնդիրները` մարքեթինգային            |      |

|     |փիլիսոփայություն, մարքեթինգային միջավայր,               |      |

|     |ավիափոխադրումների համաշխարհային շուկայի զարգացման       |      |

|     |տենդենցներ: Ավիաընկերության կոմերցիոն իրավունքների      |      |

|     |վաճառքի համաձայնագրեր, մարքեթինգային հետազոտության      |      |

|     |գործընթացն ու հիմունքները, ավիաընկերության մարքեթինգային|      |

|     |ռազմավարության հիմունքներ: Մարքեթինգային պլան,          |      |

|     |երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորում, ավիաընկերության    |      |

|     |արտադրանքի վերլուծություն, ավիաընկերության ֆինանսական և |      |

|     |որակական ցուցանիշներ:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V 090600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

/ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը 208 շաբաթ է, որից.

 

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները` 119 շաբաթ,

2) քննաշրջանները` 28 շաբաթ,

3) պրակտիկաները` (արտադրական, նախաավարտական) 6 շաբաթից ոչ պակաս,

4) ամփոփիչ որոկավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` 6 շաբաթ,

5) արձակուրդները` 49 շաբաթ:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի յուրացման ժամկետները հեռակա ուսուցման ձևով երկարացվում է մինչև 1 տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետով սահմանված ժամկետի նկատմամբ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ, ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

20. Առկա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամ: Նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի և ֆակուլտատիվ դասընթացների դասաժամերը:

21. Հեռակա ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

22. Հեռակա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի համար պետք է ապահովվի տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով դասախոսների հետ պարապմունքներ անցկացնելը, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ::

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԻՐԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները

 

Սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա բուհն ինքնուրույն մշակում և հաստատում է ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացների ուսումնառությունը պարտադիր է, իսկ դրանց ցանկը երաշխավորական բնույթ է կրում, որը կարող է փոփոխել կամ լրացնել բուհը:

ՈՒսումնական դաասընթացի բաղադրիչների տեսակները (դասախոսություն, գործնական, սեմինար, լաբորատոր պարապմունքներ, տնային ու կուրսային աշխատանքների խորհրդատվություն և այլն) և ծավալները` դասընթացին հատկացված դասաժամերի շրջանակում սահմանում է բուհը: ՈՒսուցման ողջ շրջանում ուսումնական ժամաքանակի ընդհանուր հաշվեկշռում ակտիվ մեթոդներով ուսանողի տեսական ուսուցումը չպետք է ցածր լինի 25%-ից:

ՈՒսանողի գիտելիքի ստուգման և գնահատման համակարգի տեսակն ընտրում է բուհը: Տվյալ դասընթացից ուսանողի գիտելիքների եզրափակիչ գնաահատականը չպետք է հիմնավորվի միայն վերջին քննության (ստուգարքի) արդյունքով, այն պետք է հաշվի առնի ուսանողի ակտիվությունը դասընթացից և ընթացիկ առաջադիմությունը կիսամյակի ընթացքում: Եզրափակիչ գնահատման դեպքում գնահատականի 40%-ը ձևավորվում է ընթացիկ առաջադիմությամբ և միջանկյալ ստուգումներով, իսկ 60%-ը` եզրափակիչ քննության (ստուգարքի արդյունքով):

Քննությունների անցկացման հիմնական ձևը գրավոր կամ գրավոր-բանավորն է: Բացառության կարգով բուհը կարող է սահմանել բանավոր քննություններ, բայց դրանք չպետք է գերազանցեն քննությունների ընդհանուր քանակի 25%-ը: Բուհի իրավունքն է ուսումնական դասընթացների եզրափակիչ ստուգման եղանակի (ստուգարք կամ քննություն) ընտրությունը և ձևի սահմանումը:

ՈՒսանողների գիտելիքների ընթացիկ գնահատման համակարգում բուհն օգտագործում է իրեն նպատակահարմար գնահատման սանդղակ: Միջազգային մասնագիտական կրթական համակարգին ինտեգրվելու և ուսանողների ակադեմիական շարունակությունն ապահովելու նպատակով ուսումնական գործընթացում գերադասելի է գիտելիքների ստացման և գնահատման վարկային (կրեդիտային) համակարգի ներդնումը և օգտագործումը: Դասընթացից եզրափակիչ գնահատական նշանակելու դեպքում անհրաժեշտ է անցնել գիտելիքների գնահատման ավանդական համակարգին («գերազանց», «լավ», «բավարար», «անբավարար», «ստուգված», «չստուգված»):

Կուրսային աշխատանքը (նախագիծը) դիտարկվում է որպես դասընթացի ուսումնական բաղադրիչ և իրականացվում է այդ դասընթացին հատկացված դասաժամերի հաշվին: Հիմնական մասնագիտական դասընթացներից կուրսային աշխատանքի (նախագծի) կատարելը պարտադիր է, բայց ուսուցման ողջ շրջանում դրանք չպետք է գերազանցեն 7-ը:

Մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր ուսումնական դասընթացների, կուրսային աշխատանքների և պրակտիկաների համար պարտադիր է եզրափակիչ գնահատականի նշանակումը:

Մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկը ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկի տրամաբանական հաջորդականությունն է, որը ընտրած մասնագիտությամբ նախատեսված գործունեության բնագավառներում նպաստում է ուսանողի խոր մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների ձեռքբերմանը: Այն մասնագիտությունների գծով, որոնց մեջ առկա է ավտոմոբիլաշինության արտահայտությունը, ընտրված բնագավառի համար շրջանավարտի պատրաստման առանձնահատկություններն առաջին հերթին հաշվի են առնվում մասնագիտացման դասընթացների միջոցով:

Ֆակուլտատիվ դասընթացների կրթաբլոկի ցանկը նույնպես երաշխավորական բնույթ է կրում և ուսանողի համար պարտադիր չէ, իսկ դրանց հաճախելու դեպքում կրթաբլոկին հատկացված ժամաքանակների 30%-ին վերաբերվող դասընթացներից պարտադիր է ուսանողների գիտելիքների ստուգումը և գնահատումը:

 

25. Մասնագիտության հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտում/» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումն անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ներառի ուսանողների կողմից մասնագիտական դասընթացների լաբորատոր, գործնական (սեմինար) աշխատանքների կատարում, ներառյալ որպես պարտադիր բաղադրիչ` համակարգչային կիրառական ծրագրային փաթեթների օգտագործմամբ գործնական աշխատանքների կատարում: Պարտադիր պահանջ է նաև անհրաժեշտ ինֆորմացիոն բազայի ստեղծումը, որն ապահովում է բարձրորակ մասնագետի պատրաստումը և ուսանողի մուտքը տարբեր ինֆորմացիոն աղբյուրներ, ներառյալ Internet:

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի

իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի մուտքով դեպի գրադարանային ֆոնդեր և տվյալների բազաներ, որոնք ըստ բովանդակության համապատասխանում են հիմնական կրթական ծրագրով նախատեսված դասընթացների լրիվ ցանկին, նույն դասընթացների բաղադրիչներին (դասախոսություններ, գործնական, սեմինար և լաբորատոր պարապմունքներ, կուրսային և ավարտական աշխատանքների խորհրդատվություն, պրակտիկաների ծրագրեր) նվիրված մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև տեսալսողական, բազմամիջավայրային նյութերով և ցուցադրական ձեռնարկներով:

Ներքոհիշյալ առարկաները պետք է ապահոված լինեն լաբորատորիաներով` Ֆիզիկա, քիմիա, ինֆորմատիկա, բնապահպանություն, տեսական մեխանիկա, նյութերի դիմադրություն, նյութագիտություն, կենսագործունեության անվտանգություն, մեխանիզմների և մեքենաների նախագծում, մեքենաների մասեր, էլեկտրատեխնիկա, ջերմատեխնիկա, հիդրավլիկա և պնևմահիդրոսարքավորումներ ու մասնագիտական դասընթացները:

ՈՒսանողների պրակտիկ գիտելիքների ձեռքբերումը պետք է նախատեսված լինի ինչպես հիմնարար և ընդհանուր ճարտարագիտական, այնպես էլ` մասնագիտական կրթաբլոկներում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության գրադարանը պետք է հագեցված լինի մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների ուսումնամեթոդական համալիրներով, մասնագիտական նորմատիվ-իրավական ակտերով, տեղեկատու գրականությամբ և չափորոշիչներով:

Այն պետք է միշտ ապահովի տրանսպորտի պրոֆիլի գիտական ինֆորմացիա ու պարբերական հրատարակումներ:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Ճարտարագիտության բակալավրի հիմնական կրթական ծրագիր իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է ունենա նյութա-տեխնիկական բազա, որը համապատասխանում է գործող սանհիգենիկ նորմերին և հակահրդեհային կանոններին, ապահովում է օրինակելի ուսումնական պլաններով նախատեսված լաբորատոր, սեմինար, գործնական պարապմունքների և միջդասընթացային պատրաստման բոլոր ձևերի և ուսանողների հետազոտական աշխատանքների կատարումը:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

ՈՒսուցման ընթացքում առանձին մասնագիտական դասընթացների և ընտրած մասնագիտացման գծով գործնական ունակությունների, ապագա աշխատավայրում հմտություններ և փորձառումներ ձեռք բերելու նպատակով բնագավառի կազմակերպաիրավական տարբեր ձևերի կազմակերպություններում, հիմնարկներում և հաստատություններում կազմակերպվում են ուսանողների ուսումնական, արտադրական և նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկաներ:

ՈՒսանողի նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկան մասնագիտության ուսումնական պլանի պարտադիր բաղադրիչն է, որի կազմակերպման և իրականացման պատասխանատուն բուհն է: Նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկան կազմակերպվում է այն հաշվով, որպեսզի շրջանավարտը կարողանա այդ ընթացքում ստացած փորձառությունը օգտագործել իր դիպլոմային աշխատանքը ձևավորելիս: Եթե շրջանավարտը ուսուցումը համատեղում է աշխատանքի հետ, բուհն իրավունք ունի թույլատրել աշխատավայրում պրակտիկայի անցկացումը, եթե շրջանավարտի աշխատանքի բնույթը համապատասխանում է բուհում ուսումնառած մասնագիտությանը:

Պրակտիկան կարող է կազմակերպվել նաև որոշակի կազմակերպությունում` նախապես կազմված անհատական ծրագրով, եթե շրջանավարտը նույն կազմակերպությունում պաշտոն է զբաղեցնում:

Արտադրական պրակտիկայի տեղերի բացակայության դեպքում բուհը այն կազմակերպում է սեփական նյութատեխնիկական բազայի վրա, եթե այն հագեցված է ժամանակակից սարքավորմամբ և ծրագրային միջոցներով:

 

VII «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները

Բակալավրը պետք է.

1) հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ Սահմանադրության և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջական միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա կեցության մասին գիտության հիմնադրույթները, նյութականի և վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակր-, և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման, պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

ա. կարողանա հետազոտման աշխատանքներ իրականացնել:

բ. իմանա գիտության ու տեխնիկայի նվաճումները, հայրենական ու արտասահմանյան առաջավոր փորձը;

գ. իմանա մասնագիտական գործունեության օբյեկտներին վերաբերվող մեթոդական, նորմատիվային, ղեկավարող նյութերը,

դ. իմանա մշակվող և օգտագործվող տեխնիկական միջոցների, նյութերի, մեքենաների և սարքավորումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքները, հատկությունները և տեխնիկական բնութագրերը,

ե. իմանա հետազոտությունների ու մշակումների տեխնիկական հաշվարկների իրականացման և տնտեսական արդյունավետության որոշման մեթոդները:

զ. իմանա ֆինանսական փաստաթղթերի մշակման և ձևակերպման վերաբերյալ ստանդարտները, պայմանները ու այլ ղեկավարող նյութերը,

է. իմանա ձևակերպվող փաստաթղթերին ներկայացվող հիմնական պահանջները:

Նշված փորձառությունները ներառում են`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբանական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառելու և քննադատական վերլուծության ունակություններ,

բ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ընդունակություն,

գ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակության ցուցաբերում:

Ճարտարագիտության բակալավրի` մարդկանց հետ աշխատելու փորձառությունը ենթադրում է նրա ունակությունները`

ա. այլ անձանց հետ փոխգործակցելու, կոլեկտիվում նրանց հետ հաղորդակցվելու,

բ. խնդիրներ ձևակերպելու և դրանք ենթականերին պատվիրելու,

գ. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգտումը խրախուսելու և զարգացումը ապահովելու,

դ. ծագած տարաձայնությունները և բախումները լուծելու,

ե. տարբեր զարգացման և մտավոր մակարդակի տեր մարդկանց հետ համագործակցելու,

զ. մասնագիտական հարցերի շրջանակներում ընդունելի որոշումների հասնելու նպատակով բանակցություններ վարելու,

է. տարաբնույթ և տարասեռ մշակութային միջավայրերում աշխատելու և այլն:

Ճարտարագիտության բակալավրի` ինֆորմացիայի հետ աշխատելու փորձառությունը պահանջում է պարտադիր հմտություններ`

ա. պաշտոնական և ոչ պաշտոնական իրավիճակներում սեփական կարծիքը գրավոր և բանավոր ձևերով շարադրելու, քննարկելու և գործուն կարգով պաշտպանելու,

բ. լեզվային և մշակութային տարբերությունների հաշվառմամբ գրավոր ինֆորմացիան լսելու և վերլուծորեն ընկալելու,

գ. բանավոր, տպագրված և էլեկտրոնային աղբյուրներից ստացված ինֆորմացիան որոնելու, ստանալու, համակարգելու, գրավոր ձևակերպելու և օգտագործելու:

Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործման գծով ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի տվյալների մշակման երկուսից ոչ պակաս համակարգերի, համակարգչային և բազմաօգտագործման տեղային ցանցային համակարգերին, ինչպես նաև կարողանա կատարել ինֆորմացիայի որոնում տվյալների ցանցային բազաներում (ինտերնետ), օգտվել էլեկտրոնային փոստից, տվյալների բազային փաթեթից:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է հասկանա իր մասնագիտության էությունը և սոցիալական նշանակալիությունը, իր որակավորման շարունակական բարձրացման անհրաժեշտությունը հետբուհական և լրացուցիչ կրթություն ստանալու կամ էլ նոր գիտելիքների ինքնուրույն տիրապետման միջոցով:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

   ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`         «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                            ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ» /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/

                            (ԴԱՍԻՉ` 080600)

ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`  ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

   ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ          ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ` 4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 450 | 840|  26+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 570 | 960|26+2(2կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1(1կա)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն | 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Տնտեսագիտ.       | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքն. պատմ. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |    |    |/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240| 220|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա-1    |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 953| 644| 544|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպ.և  ԱԻՀ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.,ստանդ.և | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390| 020| 020| 521| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Ինֆորմատիկա-2    |  4 | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    | 003|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենտ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտեսական        | 6  |150 | 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |գործունեության   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսագիատամաթե- | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |մատիկ. մեթոդներ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  մոդելներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |նորամ. կառավարում|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1260| 300| 225| 45 | 690|    |    | 210| 433|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Թռչող ապարատների | 4,5| 270| 75 | 30 | 15 | 150|    |    |    | 311|

|     |կառուցվածք և     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բնութագրեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Ավիոնիկա         |  5 | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Թռչող ապարատների |  6 | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |տեխնիկական       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սպասարկում և     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |շահագործողական   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |նյութեր          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Թռիչքների        |  8 | 60 | 22 |    |  8 | 30 |    |    |    |    |

|     |աերոնավիգացիոն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սպասարկում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Օդանավակայանի    |  5 | 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |ծառայություններ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Ավիացիոն         | 6,7| 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |փոխադրումների    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմակերպում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Օդային տրանսպորտի|  5 | 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |շուկաներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Լոգիստիկա,       |  6 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |լոգիստիկ շղթաների|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ինտեգրացում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Ավիոընկերության  |  6 | 210| 45 | 30 |    | 135|    |    |    |    |

|     |տնեսագիտություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Օդային իրավունք  | 7,8| 150| 53 | 22 |    | 75 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Ինքնաթիռի        | 7,8| 180| 53 | 22 |    | 105|    |    |    |    |

|     |պլանավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Թռիչքների        |  7 | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Ավիոուղիների     |  8 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1950| 608| 209| 53 |1080|    | 100|    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1703|1064| 293|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x |8x  |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/040|/040|/040|/040|    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |    |1,2,|6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |    |    |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| | 320|    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220|    |    |    | 6  | 6  |    | 4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    | 220| 220|    |    |    | 6,7|    |  4+4 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    | 220|    |    | 8  |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |320 | 440| 640| 220|    |  4 | 10 |    | 38+4 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 210|    |    |    |    | 5  | 4  |  5 | 5+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 301|    |    |    |    |    |  5 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| |    | 301|    |    |    |    |  6 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    |    |    | 301|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| | 310|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    | 310|    |    |    |  7 |    |  6 |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| | 310|    |    |    |    |  6 |  5 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    | 320|    |    |    |    |  6 |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    | 320|    |    |  7 |    |  6 |    |  5+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    |    | 310| 110|    |    |  7 |  8 |  4+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    |    | 210| 310|    | 8  |  8 |  7 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    | 310|    |    |    |  7 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    |    |    | 420|    |    |  8 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |1131|1251| 830|1141|  1 |  5 | 12 |  5 | 58+7 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  1 | 10 | 36 | 28 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V 090600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

/ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը 208 շաբաթ է, որից.

 

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները` 119 շաբաթ,

2) քննաշրջանները` 28 շաբաթ,

3) պրակտիկաները` (արտադրական, նախաավարտական) 6 շաբաթից ոչ պակաս,

4) ամփոփիչ որոկավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` 6 շաբաթ,

5) արձակուրդները` 49 շաբաթ:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի յուրացման ժամկետները հեռակա ուսուցման ձևով երկարացվում է մինչև 1 տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետով սահմանված ժամկետի նկատմամբ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ, ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

20. Առկա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամ: Նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի և ֆակուլտատիվ դասընթացների դասաժամերը:

21. Հեռակա ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

22. Հեռակա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի համար պետք է ապահովվի տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով դասախոսների հետ պարապմունքներ անցկացնելը, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ::

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԻՐԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները

 

Սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա բուհն ինքնուրույն մշակում և հաստատում է ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացների ուսումնառությունը պարտադիր է, իսկ դրանց ցանկը երաշխավորական բնույթ է կրում, որը կարող է փոփոխել կամ լրացնել բուհը:

ՈՒսումնական դաասընթացի բաղադրիչների տեսակները (դասախոսություն, գործնական, սեմինար, լաբորատոր պարապմունքներ, տնային ու կուրսային աշխատանքների խորհրդատվություն և այլն) և ծավալները` դասընթացին հատկացված դասաժամերի շրջանակում սահմանում է բուհը: ՈՒսուցման ողջ շրջանում ուսումնական ժամաքանակի ընդհանուր հաշվեկշռում ակտիվ մեթոդներով ուսանողի տեսական ուսուցումը չպետք է ցածր լինի 25%-ից:

ՈՒսանողի գիտելիքի ստուգման և գնահատման համակարգի տեսակն ընտրում է բուհը: Տվյալ դասընթացից ուսանողի գիտելիքների եզրափակիչ գնաահատականը չպետք է հիմնավորվի միայն վերջին քննության (ստուգարքի) արդյունքով, այն պետք է հաշվի առնի ուսանողի ակտիվությունը դասընթացից և ընթացիկ առաջադիմությունը կիսամյակի ընթացքում: Եզրափակիչ գնահատման դեպքում գնահատականի 40%-ը ձևավորվում է ընթացիկ առաջադիմությամբ և միջանկյալ ստուգումներով, իսկ 60%-ը` եզրափակիչ քննության (ստուգարքի արդյունքով):

Քննությունների անցկացման հիմնական ձևը գրավոր կամ գրավոր-բանավորն է: Բացառության կարգով բուհը կարող է սահմանել բանավոր քննություններ, բայց դրանք չպետք է գերազանցեն քննությունների ընդհանուր քանակի 25%-ը: Բուհի իրավունքն է ուսումնական դասընթացների եզրափակիչ ստուգման եղանակի (ստուգարք կամ քննություն) ընտրությունը և ձևի սահմանումը:

ՈՒսանողների գիտելիքների ընթացիկ գնահատման համակարգում բուհն օգտագործում է իրեն նպատակահարմար գնահատման սանդղակ: Միջազգային մասնագիտական կրթական համակարգին ինտեգրվելու և ուսանողների ակադեմիական շարունակությունն ապահովելու նպատակով ուսումնական գործընթացում գերադասելի է գիտելիքների ստացման և գնահատման վարկային (կրեդիտային) համակարգի ներդնումը և օգտագործումը: Դասընթացից եզրափակիչ գնահատական նշանակելու դեպքում անհրաժեշտ է անցնել գիտելիքների գնահատման ավանդական համակարգին («գերազանց», «լավ», «բավարար», «անբավարար», «ստուգված», «չստուգված»):

Կուրսային աշխատանքը (նախագիծը) դիտարկվում է որպես դասընթացի ուսումնական բաղադրիչ և իրականացվում է այդ դասընթացին հատկացված դասաժամերի հաշվին: Հիմնական մասնագիտական դասընթացներից կուրսային աշխատանքի (նախագծի) կատարելը պարտադիր է, բայց ուսուցման ողջ շրջանում դրանք չպետք է գերազանցեն 7-ը:

Մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր ուսումնական դասընթացների, կուրսային աշխատանքների և պրակտիկաների համար պարտադիր է եզրափակիչ գնահատականի նշանակումը:

Մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկը ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկի տրամաբանական հաջորդականությունն է, որը ընտրած մասնագիտությամբ նախատեսված գործունեության բնագավառներում նպաստում է ուսանողի խոր մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների ձեռքբերմանը: Այն մասնագիտությունների գծով, որոնց մեջ առկա է ավտոմոբիլաշինության արտահայտությունը, ընտրված բնագավառի համար շրջանավարտի պատրաստման առանձնահատկություններն առաջին հերթին հաշվի են առնվում մասնագիտացման դասընթացների միջոցով:

Ֆակուլտատիվ դասընթացների կրթաբլոկի ցանկը նույնպես երաշխավորական բնույթ է կրում և ուսանողի համար պարտադիր չէ, իսկ դրանց հաճախելու դեպքում կրթաբլոկին հատկացված ժամաքանակների 30%-ին վերաբերվող դասընթացներից պարտադիր է ուսանողների գիտելիքների ստուգումը և գնահատումը:

 

25. Մասնագիտության հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտում/» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումն անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ներառի ուսանողների կողմից մասնագիտական դասընթացների լաբորատոր, գործնական (սեմինար) աշխատանքների կատարում, ներառյալ որպես պարտադիր բաղադրիչ` համակարգչային կիրառական ծրագրային փաթեթների օգտագործմամբ գործնական աշխատանքների կատարում: Պարտադիր պահանջ է նաև անհրաժեշտ ինֆորմացիոն բազայի ստեղծումը, որն ապահովում է բարձրորակ մասնագետի պատրաստումը և ուսանողի մուտքը տարբեր ինֆորմացիոն աղբյուրներ, ներառյալ Internet:

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի

իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի մուտքով դեպի գրադարանային ֆոնդեր և տվյալների բազաներ, որոնք ըստ բովանդակության համապատասխանում են հիմնական կրթական ծրագրով նախատեսված դասընթացների լրիվ ցանկին, նույն դասընթացների բաղադրիչներին (դասախոսություններ, գործնական, սեմինար և լաբորատոր պարապմունքներ, կուրսային և ավարտական աշխատանքների խորհրդատվություն, պրակտիկաների ծրագրեր) նվիրված մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև տեսալսողական, բազմամիջավայրային նյութերով և ցուցադրական ձեռնարկներով:

Ներքոհիշյալ առարկաները պետք է ապահոված լինեն լաբորատորիաներով` Ֆիզիկա, քիմիա, ինֆորմատիկա, բնապահպանություն, տեսական մեխանիկա, նյութերի դիմադրություն, նյութագիտություն, կենսագործունեության անվտանգություն, մեխանիզմների և մեքենաների նախագծում, մեքենաների մասեր, էլեկտրատեխնիկա, ջերմատեխնիկա, հիդրավլիկա և պնևմահիդրոսարքավորումներ ու մասնագիտական դասընթացները:

ՈՒսանողների պրակտիկ գիտելիքների ձեռքբերումը պետք է նախատեսված լինի ինչպես հիմնարար և ընդհանուր ճարտարագիտական, այնպես էլ` մասնագիտական կրթաբլոկներում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության գրադարանը պետք է հագեցված լինի մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների ուսումնամեթոդական համալիրներով, մասնագիտական նորմատիվ-իրավական ակտերով, տեղեկատու գրականությամբ և չափորոշիչներով:

Այն պետք է միշտ ապահովի տրանսպորտի պրոֆիլի գիտական ինֆորմացիա ու պարբերական հրատարակումներ:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Ճարտարագիտության բակալավրի հիմնական կրթական ծրագիր իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է ունենա նյութա-տեխնիկական բազա, որը համապատասխանում է գործող սանհիգենիկ նորմերին և հակահրդեհային կանոններին, ապահովում է օրինակելի ուսումնական պլաններով նախատեսված լաբորատոր, սեմինար, գործնական պարապմունքների և միջդասընթացային պատրաստման բոլոր ձևերի և ուսանողների հետազոտական աշխատանքների կատարումը:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

ՈՒսուցման ընթացքում առանձին մասնագիտական դասընթացների և ընտրած մասնագիտացման գծով գործնական ունակությունների, ապագա աշխատավայրում հմտություններ և փորձառումներ ձեռք բերելու նպատակով բնագավառի կազմակերպաիրավական տարբեր ձևերի կազմակերպություններում, հիմնարկներում և հաստատություններում կազմակերպվում են ուսանողների ուսումնական, արտադրական և նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկաներ:

ՈՒսանողի նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկան մասնագիտության ուսումնական պլանի պարտադիր բաղադրիչն է, որի կազմակերպման և իրականացման պատասխանատուն բուհն է: Նախադիպլոմային (նախաավարտական) պրակտիկան կազմակերպվում է այն հաշվով, որպեսզի շրջանավարտը կարողանա այդ ընթացքում ստացած փորձառությունը օգտագործել իր դիպլոմային աշխատանքը ձևավորելիս: Եթե շրջանավարտը ուսուցումը համատեղում է աշխատանքի հետ, բուհն իրավունք ունի թույլատրել աշխատավայրում պրակտիկայի անցկացումը, եթե շրջանավարտի աշխատանքի բնույթը համապատասխանում է բուհում ուսումնառած մասնագիտությանը:

Պրակտիկան կարող է կազմակերպվել նաև որոշակի կազմակերպությունում` նախապես կազմված անհատական ծրագրով, եթե շրջանավարտը նույն կազմակերպությունում պաշտոն է զբաղեցնում:

Արտադրական պրակտիկայի տեղերի բացակայության դեպքում բուհը այն կազմակերպում է սեփական նյութատեխնիկական բազայի վրա, եթե այն հագեցված է ժամանակակից սարքավորմամբ և ծրագրային միջոցներով:

 

VII «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները

Բակալավրը պետք է.

1) հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ Սահմանադրության և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջական միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա կեցության մասին գիտության հիմնադրույթները, նյութականի և վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակր-, և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման, պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

ա. կարողանա հետազոտման աշխատանքներ իրականացնել:

բ. իմանա գիտության ու տեխնիկայի նվաճումները, հայրենական ու արտասահմանյան առաջավոր փորձը;

գ. իմանա մասնագիտական գործունեության օբյեկտներին վերաբերվող մեթոդական, նորմատիվային, ղեկավարող նյութերը,

դ. իմանա մշակվող և օգտագործվող տեխնիկական միջոցների, նյութերի, մեքենաների և սարքավորումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքները, հատկությունները և տեխնիկական բնութագրերը,

ե. իմանա հետազոտությունների ու մշակումների տեխնիկական հաշվարկների իրականացման և տնտեսական արդյունավետության որոշման մեթոդները:

զ. իմանա ֆինանսական փաստաթղթերի մշակման և ձևակերպման վերաբերյալ ստանդարտները, պայմանները ու այլ ղեկավարող նյութերը,

է. իմանա ձևակերպվող փաստաթղթերին ներկայացվող հիմնական պահանջները:

Նշված փորձառությունները ներառում են`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբանական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառելու և քննադատական վերլուծության ունակություններ,

բ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ընդունակություն,

գ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակության ցուցաբերում:

Ճարտարագիտության բակալավրի` մարդկանց հետ աշխատելու փորձառությունը ենթադրում է նրա ունակությունները`

ա. այլ անձանց հետ փոխգործակցելու, կոլեկտիվում նրանց հետ հաղորդակցվելու,

բ. խնդիրներ ձևակերպելու և դրանք ենթականերին պատվիրելու,

գ. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգտումը խրախուսելու և զարգացումը ապահովելու,

դ. ծագած տարաձայնությունները և բախումները լուծելու,

ե. տարբեր զարգացման և մտավոր մակարդակի տեր մարդկանց հետ համագործակցելու,

զ. մասնագիտական հարցերի շրջանակներում ընդունելի որոշումների հասնելու նպատակով բանակցություններ վարելու,

է. տարաբնույթ և տարասեռ մշակութային միջավայրերում աշխատելու և այլն:

Ճարտարագիտության բակալավրի` ինֆորմացիայի հետ աշխատելու փորձառությունը պահանջում է պարտադիր հմտություններ`

ա. պաշտոնական և ոչ պաշտոնական իրավիճակներում սեփական կարծիքը գրավոր և բանավոր ձևերով շարադրելու, քննարկելու և գործուն կարգով պաշտպանելու,

բ. լեզվային և մշակութային տարբերությունների հաշվառմամբ գրավոր ինֆորմացիան լսելու և վերլուծորեն ընկալելու,

գ. բանավոր, տպագրված և էլեկտրոնային աղբյուրներից ստացված ինֆորմացիան որոնելու, ստանալու, համակարգելու, գրավոր ձևակերպելու և օգտագործելու:

Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործման գծով ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի տվյալների մշակման երկուսից ոչ պակաս համակարգերի, համակարգչային և բազմաօգտագործման տեղային ցանցային համակարգերին, ինչպես նաև կարողանա կատարել ինֆորմացիայի որոնում տվյալների ցանցային բազաներում (ինտերնետ), օգտվել էլեկտրոնային փոստից, տվյալների բազային փաթեթից:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է հասկանա իր մասնագիտության էությունը և սոցիալական նշանակալիությունը, իր որակավորման շարունակական բարձրացման անհրաժեշտությունը հետբուհական և լրացուցիչ կրթություն ստանալու կամ էլ նոր գիտելիքների ինքնուրույն տիրապետման միջոցով:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում /Տրանսպորտի ճյուղում/» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

   ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`         «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                            ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ» /ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ/

                            (ԴԱՍԻՉ` 080600)

ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`  ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

   ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ          ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ` 4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 450 | 840|  26+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 570 | 960|26+2(2կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1(1կա)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն | 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Տնտեսագիտ.       | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքն. պատմ. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |    |    |/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240| 220|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա-1    |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 953| 644| 544|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպ.և  ԱԻՀ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.,ստանդ.և | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390| 020| 020| 521| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Ինֆորմատիկա-2    |  4 | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    | 003|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենտ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտեսական        | 6  |150 | 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |գործունեության   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսագիատամաթե- | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |մատիկ. մեթոդներ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  մոդելներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |նորամ. կառավարում|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1260| 300| 225| 45 | 690|    |    | 210| 433|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Թռչող ապարատների | 4,5| 270| 75 | 30 | 15 | 150|    |    |    | 311|

|     |կառուցվածք և     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բնութագրեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Ավիոնիկա         |  5 | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Թռչող ապարատների |  6 | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |տեխնիկական       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սպասարկում և     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |շահագործողական   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |նյութեր          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Թռիչքների        |  8 | 60 | 22 |    |  8 | 30 |    |    |    |    |

|     |աերոնավիգացիոն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սպասարկում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Օդանավակայանի    |  5 | 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |ծառայություններ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Ավիացիոն         | 6,7| 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |փոխադրումների    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմակերպում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Օդային տրանսպորտի|  5 | 150| 45 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |շուկաներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Լոգիստիկա,       |  6 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |լոգիստիկ շղթաների|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ինտեգրացում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Ավիոընկերության  |  6 | 210| 45 | 30 |    | 135|    |    |    |    |

|     |տնեսագիտություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Օդային իրավունք  | 7,8| 150| 53 | 22 |    | 75 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Ինքնաթիռի        | 7,8| 180| 53 | 22 |    | 105|    |    |    |    |

|     |պլանավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Թռիչքների        |  7 | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Ավիոուղիների     |  8 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1950| 608| 209| 53 |1080|    | 100|    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1703|1064| 293|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x |8x  |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/040|/040|/040|/040|    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |    |1,2,|6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |    |    |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| | 320|    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220|    |    |    | 6  | 6  |    | 4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    | 220| 220|    |    |    | 6,7|    |  4+4 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    | 220|    |    | 8  |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |320 | 440| 640| 220|    |  4 | 10 |    | 38+4 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 210|    |    |    |    | 5  | 4  |  5 | 5+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 301|    |    |    |    |    |  5 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| |    | 301|    |    |    |    |  6 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    |    |    | 301|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| | 310|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    | 310|    |    |    |  7 |    |  6 |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| | 310|    |    |    |    |  6 |  5 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    | 320|    |    |    |    |  6 |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    | 320|    |    |  7 |    |  6 |    |  5+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    |    | 310| 110|    |    |  7 |  8 |  4+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    |    | 210| 310|    | 8  |  8 |  7 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    | 310|    |    |    |  7 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    |    |    | 420|    |    |  8 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |1131|1251| 830|1141|  1 |  5 | 12 |  5 | 58+7 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  1 | 10 | 36 | 28 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

Մասնագիտությունը` (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (էներգետիկայի ճյուղում)»

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. (080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը 4 տարի է:

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել ճարտարագետի պաշտոն էներգետիկայի բնագավառի կոնստրուկտորանախագծային, գիտահետազոտական, տնտեսագիտական և արտադրական կազմակերպություններում:

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության ասպարեզը էներգետիկան է, որտեղ էներգետիկ-տնտեսագետը կարող է վարել աշխատանքային գործունեություն հետևյալ ոլորտներում.

1) էներգետիկական օբյեկտներում` հիդրոկայաններ, ջերմային էլեկտրակայաններ, շրջանային կաթսայատներ և էլեկտրական ցանցեր,

2) արդյունաբերական կազմակերպությունների էներգետիկական տնտեսություններում,

3) էներգետիկական բնույթ ունեցող նախագծային և գիտահետազոտական ինստիտուտներում,

4) պետական և տեղական կառավարման ստորաբաժանումներում:

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են.

1) ջերմային էլեկտրակայանները,

2) հիդրոէլեկտրակայանները,

3) բարձր և ցածր լարման էլեկտրացանցերը,

4) էներգետիկական համակարգի օպերատիվ-դիսպետչերական ծառայությունը,

5) կենտրոնական կաթսայատները և ջերմային ցանցերի համակարգը,

6) արդյունաբերական կազմակերպությունների գլխավոր էներգետիկի բաժինը,

7) գիտահետազոտական կազմակերպություններում, ճարտարագիտական-տնտեսագիտական բնույթի բաժինները,

8) պետական և տեղական կառավարման ստորաբաժանումները:

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ շրջանավարտները, ըստ իրենց հիմնարար և մասնագիտական պատրաստականության, կարող են նպատակաուղղվել` իրականացնելու մասնագիտական գործունեության հետևյալ ձևերը.

1) կազմակերպա-կառավարչական,

2) արտադրատնտեսական,

3) պլանային-տնտեսական,

4) նախագծա-տնտեսական,

5) արտաքին տնտեսական:

Մասնագիտական գործունեության կոնկրետ ձևերը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մասնագիտական կրթական ծրագրի (պլանի) բովանդակությամբ:

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրացված խնդիրները.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը պատրաստ է հետևյալ մասնագիտական խնդիրների լուծմանը.

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական գործունեություն.

ա. մասնակցություն տեխնիկական մշակումների, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը,

բ. գծագրերի, սխեմաների, կարգագրերի, բացատրագրերի և այլ տեխնիկական փաստաթղթերի կատարում, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացում.

2) գիտահետազոտական գործունեություն.

ա. ուսումնասիրվող էներգետիկական օբյեկտի վիճակի վերլուծություն,

բ. մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը,

գ. իր մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն,

դ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ.

3) կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն.

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում,

բ. արտադրանքի որակի` տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

գ. տեխնիկական վերահսկողության և կոլեկտիվի գործունեության ղեկավարման իրականացում.

4) շահագործողական գործունեություն.

ա. էներգետիկական օբյեկտների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում,

բ. էներգետիկական օբյեկտների աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ կառավարում,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների շահագործողական բնութագրերի չափումների և միջոցների ընտրություն,

դ. էլեկտրական կայանների և էներգահամակարգի դիսպետչերական գործունեության վարում:

5) տնտեսագիտական գործունեության վերլուծություն և աուդիտ,

ա. ֆինանսա-տնտեսական գործունեության վարում,

բ. Հաշվապահական հաշվառման գործունեության վարում,

դ. աուդիտի իրագործում:

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրների լուծման համար բակալավրը.

ա. պատրաստ է իրականացնելու կազմակերպության ընթացիկ պլանային-տնտեսական աշխատանքները,հաշվարկելու և վերլուծելու կազմակերպության աշխատանքի տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, կանխագուշակելու և պլանավորելու դրա զարգացումը, որոշելու վառելիքաէներգետիկ համալիրի ճյուղերում կազմակերպա-տնտեսական համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունները,

բ. պատրաստ է իրականացնելու գործող կազմակերպությունների վերակառուցման կամ նորերի ստեղծման տեխնիկատնտեսական նախագծեր և որոշելու նոր տեխնիկայի ներդրման տնտեսական արդյունավետությունը,

գ. պատրաստ է իրականացնելու տնտեսական ինֆորմացիայի ավտոմատ մշակում և էներգետիկական խնդիրներ լուծելիս կիրառելու տնտեսագիտության մաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները:

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի.

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

բ. գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորմների, ինֆորմատիկայի միջոցներին, տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցներին,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին և կանոններին:

1) Մասնագիտական հարմարման հնարավորությունը.

Ճարտարագիտության բակալավրը կարող է հարմարվել հարակից մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակներին.

ա. նախագծային,

բ. գիտահետազոտական,

գ. կազմակերպա-կառավարչական,

դ. շահագործողական:

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը.

(080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

ա. կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

բ. մագիստրատուրայում` ստանալու ճարտարագիտության մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի նախորդող կրթական մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթության:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ` միջնակարգ կրթության կամ միջին մասնագիտական կրթության կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով և ներառում է` մասնագիտության ուսումնական պլանը, ուսումնական դասընթացների և պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր նվազագույնի իրականացման պայմաններին և ուսումնառության ժամկետներին ներկայացվող պահանջները կանոնակարգվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը ձևավորվում է հանրապետական, բուհական, ուսանողի կողմից ընտրովի և ֆակուլտատիվ բաղադրիչների դասընթացներից:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացները յուրաքանչյուր կրթաբլոկում բովանդակորեն պետք է լրացնեն հանրապետական բաղադրիչում նշված դասընթացները:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի հետևյալ կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների ուսումնասիրումը`

1) ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական` ԸՀՍՏ,

2) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական` ԸՄԲ,

3) ընդհանուր ճարտարագիտական` ԸՃ,

4) ընդհանուր բնագավառի` ԸԲ,

5) ընդհանուր մասնագիտական` ԸՄ,

6) մասնագիտացման` Մ

7) ֆակուլտատիվ` Ֆ

ինչպես նաև եզրափակիչ պետական որակավորումը:

 

IV (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ|                 ԿՐԹԱԲԼՈԿՆԵՐԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                 |ԿՐԵ-  |

|     |                                                        |ԴԻՏՆԵՐ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորման քննություն (ԱԱՔ)                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|   Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրե-  |

|     |                                                        |դիտներ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ.|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ            |  40  |

| ԿԲ  |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                   |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեության` որպես պետական կրոնի |      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին:              |      |

|     |Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին:  |      |

|     |Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր|      |

|     |փուլը:  Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը:       |      |

|     |Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և       |      |

|     |արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  գրականություն                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Հայոց լեզու և  գրականություն» դասընթացի նպատակն է      |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից: Հայ   |      |

|     |գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային     |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:  Հայոց լեզվի դասախոսությունների`          |      |

|     |սահմանափակ ժամաքանակով մասն ունի ընդհանուր հայագիտական  |      |

|     |բնույթ, ինչը նույնպես նպաստում է ուսանողի               |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումների ձևավորմանը,  մյուս`     |      |

|     |առավել ծավալուն մասը նվիրված է շարահյուսական            |      |

|     |կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական կապակցման,          |      |

|     |ոճաբանության, թարգմանության և  տերմինաբանության         |      |

|     |առանձնահատկությունների ուսուցմանը` իբրև  հիմք ուսանողի  |      |

|     |գրավոր խոսքի բարձրացման և  փաստաթղթավարության ու        |      |

|     |մասնագիտական գրականություն ստեղծելու կարողությունների   |      |

|     |զարգացման համար: Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն   |      |

|     |ուղղված են ուսանողների գործնական հմտությունների         |      |

|     |զարգացմանը` գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական    |      |

|     |փաստաթղթեր կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ      |      |

|     |կատարելու, տերմիններ գործածելու, մասնագիտական           |      |

|     |գրականություն խմբագրելու նպատակով:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական,        |      |

|     |ճանաչողական և  վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի|      |

|     |տեքստեր գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ,         |      |

|     |անոտացիա, ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու   |      |

|     |հմտություն:                                             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով, առևտրական  նամակագրություն:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ երկրորդ կիսամյակում` ընդհանուր  |      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական             |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության գործառույթները:         |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը:Փիլիսոփայության      |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,            |      |

|     |դատողություն, մտահանգում:                               |      |

|     |Բառհասկացություն, նախադասություն-դատողություն:          |      |

|     |Տրամաբանության օրենքները: Կեցության հիմնահարցի          |      |

|     |փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության տեսակները: «Մատերիա»    |      |

|     |կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի մասին ժամանակակից     |      |

|     |գիտական պատկերացումները: Շարժում: Շարժման ձևերը:        |      |

|     |Տարածություն և  ժամանակ:  Տարածության, ժամանակի և       |      |

|     |շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: Օրենք       |      |

|     |կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և       |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն:  Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը:|      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձի բարոյական      |      |

|     |հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը: Մարդկության   |      |

|     |ապագան:                                                 |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան:Սոցիոլոգիայի առաջացման  |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսությունները: Մարդը և  աշխատանքը: Անհատի սոցիոլոգիական|      |

|     |նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների համակարգը: Հույզերի|      |

|     |ինֆորմացիոն-պահանջմունքային տեսությունը: Պահանջմունքների|      |

|     |բավարարման սոցիալական և  հոգեբանական գործոնները:        |      |

|     |Աշխատողի և  արտադրության պահանջներ. համատեղելիություն և |      |

|     |հակադրություն (հակասություններ): Աշխատանքային խմբի      |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը: Պաշտոնական և              |      |

|     |ոչ-պաշտոնական հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը    |      |

|     |որպես բարոյական հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ:        |      |

|     |Կառավարման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը:      |      |

|     |Կառավարման հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի |      |

|     |էթիկան: Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը: Օրինականության և       |      |

|     |կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից հասարակությունում:        |      |

|     |Իրավական պետություն.  քաղաքացիական հասարակարգ: Հայաստանի|      |

|     |Հանրապետության Սահմանադրությունը որպես պետության        |      |

|     |հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական            |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց երաշխիքները: Պետական          |      |

|     |իշխանության օրգանների համակարգը և  տեղական              |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում:          |      |

|     |Պետության տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային|      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում: Ժառանգական   |      |

|     |իրավունք: Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:           |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ             |      |

|     |իրավունքներն ու պարտավորությունները:                    |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն` կատարած հանցանքի համար:     |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանավարման հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն  |      |

|     |ու տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:             |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական գործառույթները: Քաղաքական    |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը: Հայկական քաղաքական           |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ տեսակետները: Քաղաքական   |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական             |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները: Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման    |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ-մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքականության        |      |

|     |գործընթացի առանձնահատկությունները: Հայաստանի            |      |

|     |հանրապետության ազգային պետական շահերը նոր               |      |

|     |աշխարհաքաղաքական իրավիճակում: Քաղաքական իրականության    |      |

|     |իմացության մեթոդաբանությունը: Քաղաքական գիտելիքի        |      |

|     |մոդելները:  Փորձնական քաղաքական գիտելիք: Քաղաքական      |      |

|     |վերլուծություն և  կանխատեսում:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   8  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |հիմնահարցի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի     |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ: Ամբողջական ծախսերի մոդելը:          |      |

|     |Արտադրության հավասարակշռված ծավալը: Բյուջետային դեֆիցիտը|      |

|     |և  պետական պարտքը: Գանձարանային քաղաքականություն: Փողը: |      |

|     |Բանկերը: Վարկադրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ:  |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն                  |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Սույն դասընթացը պատկերացում է տալիս տնտեսագիտական       |      |

|     |ուսմունքների մասին սկսած մերկանտիլիզմից մինչև  արդի     |      |

|     |տեսությունները: Տնտեսագիտական դպրոցների` ֆիզիոկրատներ,  |      |

|     |դասական տնտեսագիտություն, մարժինալիզմ, քեմբրիջյան       |      |

|     |դպրոց, անկատար մրցաքցություն, քեյնսյան, մոնետարիստական, |      |

|     |ինստիտուցիոնալիզմի և  այլ տեսությունների                |      |

|     |հաջորդափոխության մեջ ուրվագծվում են տնտեսական հարցերի   |      |

|     |լուծումների էվոլյուցիան:                                |      |

|     |Դասընթացում որոշակի տեղ է հատկացվում ռուս տնտեսագիտական |      |

|     |մտքի պատմությանը և  հայ տնտեսական փիլիսոփայությանը:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ֆիզկուլտուրա և  սպորտ» առարկան անցկացվում է            |      |

|     |ուսումնառության 1-ին, 2-րդ և  3-րդ կուրսերում և         |      |

|     |իրականացվում է հետևյալ  ձևերով`  ուսումնական պարտադիր   |      |

|     |պարապմունքներ ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ:  |      |

|     |Վատառողջ ուսանողները ընդգրկվում են հատուկ և  բուժական   |      |

|     |խմբերում:                                               |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող, ինչպես նաև  բարձր|      |

|     |կուրսերի ուսանողները, մարզվում են մարզական              |      |

|     |կատարելագործման խմբերում:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲ. |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ      |  43  |

| ԿԲ  |ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                                |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Օպերացիոն հաշիվ: Թվային, ֆունկցիոնալ և   |      |

|     |Ֆուրյեի շարքեր:  Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային   |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ:  Հավանականությունների   |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մեխանիկական շարժում, կինեմատիկայի հիմնական              |      |

|     |հասկացությունները: Պտտական շարժում և  նրա բնութագրերը:  |      |

|     |Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները.  փոխազդեցություն,|      |

|     |իներտություն: Նյուտոնի օրենքները: Իմպուլսի պահպանման    |      |

|     |օրենքը, զանգվածների կենտրոն: Մեխանիկական աշխատանք և     |      |

|     |հզորություն:  Կոնսերվատիվ ուժեր, պոտենցիալային էներգիա: |      |

|     |Կինետիկ էներգիայի թեորեմը և  էներգիայի պահպանման օրենքը:|      |

|     |ՈՒժի մոմենտ, իմպուլսի մոմենտ, իներցիայի մոմենտ:         |      |

|     |Դինամիկայի հիմնական հավասարումը պտտական շարժման համար:  |      |

|     |Իմպուլսի մոմենտի պահպանման օրենքը: Պտտվող մարմնի կինետիկ|      |

|     |էներգիան:Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական         |      |

|     |դրույթները: ՈՒսումնասիրման ջերմադինամիկական և           |      |

|     |վիճակագրական մեթոդներ: Իդեալական գազ: Ջերմաստիճանը և    |      |

|     |ճնշումը մոլեկուլյար կինետիկ տեսության տեսակետից: Ներքին |      |

|     |էներգիա և  ջերմունակություն: Մաքսվելի բաշխումը:         |      |

|     |Մոլեկուլների ազատության աստիճանների թիվը: Էներգիայի ըստ |      |

|     |ազատության աստիճանների հավասարաչափ բաշխման թեորեմը:     |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Ջերմադինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը: Աշխատանքը ջերմադինամիկայում, իդեալական   |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում: Ադիաբատ պրոցեսի  |      |

|     |հավասարումը: Ջերմային մեքենաներ: Ջերմադինամիկայի երկրորդ|      |

|     |օրենքը:                                                 |      |

|     |Էլեկտրական լիցքը և  նրա քվանտային բնույթը: Լիցքի        |      |

|     |պահպանման օրենքը:  Էլեկտրական դաշտ: Կուլոնի օրենքը:     |      |

|     |Դաշտի լարվածությունը և  վերադրման սկզբունքը: ՈՒժագծեր:  |      |

|     |Էլեկտրական դաշտի պոտենցիալային բնույթը, դաշտի           |      |

|     |պոտենցիալը: Հաղորդիչները էլեկտրական դաշտում:            |      |

|     |ՈՒնակություն, կոնդենսատորներ:  Լիցքավորված կոնդենսատորի |      |

|     |էներգիան: Դիելեկտրիկները էլեկտրական դաշտում, բևեռացման  |      |

|     |մեխանիզմները: Դիելեկտրիկ թափանցելիություն:              |      |

|     |Էլեկտրական հոսանք, նրա առաջացման պայմանները: Օհմի օրենքը|      |

|     |շղթայի համասեռ տեղամասի համար: Կողմնակի ուժեր, էլշու,   |      |

|     |Օհմի օրենքը լրիվ շղթայի համար:  Ջոուլ-Լենցի օրենքը:     |      |

|     |Պատկերացում գերհաղորդականության մասին: Պատկերացում      |      |

|     |Կիրխհոֆի կանոնների մասին:                               |      |

|     |Հոսանքների փոխազդեցություն: Մագնիսական դաշտ, մագնիսական |      |

|     |դաշտի ինդուկցիայի վեկտոր: Ամպերի ուժը: Նյութի մագնիսական|      |

|     |հատկությունները: Լորենցի ուժը, լիցքավորված մասնիկի      |      |

|     |շարժումը մագնիսական դաշտում: Էլեկտրամագնիսական          |      |

|     |ինդուկցիայի երևույթը:  Ինքնինդուկցիա: Ինդուկտիվություն: |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիա: Մեխանիկական և                 |      |

|     |էլեկտրամագնիսական ազատ տատանումներ: Ներդաշնակ           |      |

|     |տատանումներ, նրանց բնորոշող մեծությունները: Թոմսոնի     |      |

|     |բանաձևը:  Մարող տատանումներ: Ալիքներ: Երկայնական և      |      |

|     |լայնական ալիքներ: Ալիքի երկարություն:  Հարթ ալիք, նրա   |      |

|     |հավասարումը: Լույսի էլեկտրամագնիսական բնույթը:          |      |

|     |Հյույգենսի-Ֆրենելի սկզբունքը: Անդրադարձման և  բեկման    |      |

|     |օրենքները:  Ինտերֆերենց, գաղափար կոհերենտության մասին:  |      |

|     |Լույսի դիֆրակցիա: Բնական և  բևեռացված  լույս:           |      |

|     |Լուսաէֆեկտը և  նրա օրենքները: Այնշտայնի հավասարումը     |      |

|     |լուսաէֆեկտի համար:  Լույսի քվանտներ: Ատոմի կառուցվածքը: |      |

|     |Բորի կանխադրույթները: Բալմերի բանաձևը:   Գաղափար        |      |

|     |միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունների մասին, դը      |      |

|     |Բրոյլի վարկածը:  Անորոշությունների առնչությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տարրերի ատոմների կառուցվածքը և  պարբերական համակարգը:   |      |

|     |Քիմիական կապ (կովալենտ կապ, վալենտական կապերի մեթոդը,   |      |

|     |հիբրիդացում, իոնական, ջրածնական և  դոնորաակցեպտորային   |      |

|     |կապեր): Ջերմաքիմիա: Ռեակցիաների ուղղությունը որոշող     |      |

|     |գործոնները: Ռեակցիայի արագությունը, քիմիական            |      |

|     |հավասարակշռություն:  Լուծույթներ, նրանց բաղադրությունը  |      |

|     |և  կոնցենտրացիան: Էլեկտրոլիտների լուծույթներ, աղերի     |      |

|     |հիդրոլիզը: Ջուր, հատկությունները: Օքսիդավերականգնման    |      |

|     |ռեակցիաներ: Էլեկտրաքիմիա (գալվանական էլեմենտների        |      |

|     |տեսություն, էլեկտրոլիզ, կոռոզիա): Պարբերական համակարգի  |      |

|     |խմբերի տարրերի հատկությունները                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ինֆորմատիկա» դասընթացը մշակված է ՀՊՃՀգ-ի բոլոր         |      |

|     |մասնագիտությունների համար: Դասընթացի արդիականությունը և |      |

|     |կարևորությունը  ընդհանուր մասնագիտական ծրագրերում       |      |

|     |պայմանավորվում է հետևյալ  հիմնական գործոններով:         |      |

|     |Համակարգչային մեթոդները և  միջոցները նյութականանում են  |      |

|     |և  հասնում շահագործողին որպես նոր տեղեկատվական          |      |

|     |համակարգեր և  տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ: Դասընթացը     |      |

|     |ընդգրկում է հետևյալ  թեմաները: Համակարգիչների           |      |

|     |կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքները. Համակարգիչների   |      |

|     |ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական    |      |

|     |սարքերը, համակարգիչների դասակարգումը, համակարգիչների    |      |

|     |ծրագրային ղեկավարման սկզբունքը, գործառական համակարգեր:  |      |

|     |NORTON COMMANDER Ալգորիթմ, սահմանումը, ներկայացման      |      |

|     |եղանակները, ալգորիթմի ներկայացումը բլոկ-սխեմայի տեսքով: |      |

|     |Ալգորիթմների դասակարգումը /գծային, ճյուղավորված,        |      |

|     |ցիկլային/: Պասկալ լեզվի հիմնական օբյեկտները. Պասկալ     |      |

|     |լեզվի այբուբենը:  Տվյալներ, գործողություներ,            |      |

|     |Փոփոխականների, հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը:|      |

|     |Ստանդարտ ֆունկցիաները: Արտահայտություններ, նրանց հաշվման|      |

|     |կանոնները, Պասկալ լեզվի կառուցվածքը: Տիպային ծրագրերի   |      |

|     |կազմակերպում, գծավորված և  ցիկլային ծրագրերի            |      |

|     |կազմակերպում /պայմանական, անպայման անցման և  CASE,      |      |

|     |WHILE, REPEAT, FOR (tօ, down to) օպերատորները:          |      |

|     |Զանգվածների մշակման կազմակերպում: Զանգվածի տարրերի      |      |

|     |մուտքի-ելքի կազմակերպում: Միաչափ և  երկչափ զանգվածների  |      |

|     |մշակում: WINDOW:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա,              |      |

|     |հարմարողունակություն: Էկոլոգիական համակարգի             |      |

|     |բեռնվածությունը, հիմնական լիմիտավորող էկոլոգիական       |      |

|     |գործոնները, օպտիմումի օրենքը: Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր,|      |

|     |նյութերի շրջապտույտը բնության մեջ: Բիոգեն տարրերի       |      |

|     |շրջապտույտը:  Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության|      |

|     |վրա, շրջակա միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները:    |      |

|     |Արդյունաբերական և  կենցաղային թափոններ, նրանց           |      |

|     |վնասազերծումը և  թաղումը: Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն  |      |

|     |արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի աղտոտումը  |      |

|     |հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի շահագործման    |      |

|     |աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները: Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր    |      |

|     |մետալուրգիայի արտադրություններում, վերահսկումը,         |      |

|     |պաշտպանության միջոցները: Շրջակա միջավայրի վիճակի        |      |

|     |հսկողությունը, արդյունավետ բնօգտագործում: Բնօգտագործման |      |

|     |կառավարման կազմակերպա-իրավական հիմքերը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ԸՃԴ.|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ          |  26  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը գրաֆիկական              |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ:  Միացումներ, հավաքման |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության            |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող ճառագայթների  |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական հոսանքի       |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և             |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից:              |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի պահպանմանը ներկայացվող կենսագործունեության  |      |

|     |պահանջները: Պաշտպանություն հրդեհներից:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանություն և  արտակարգ իրավիճակների    |   2  |

|     |հիմնահարցեր (ԱԻՀ)                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգի խնդիրներն ու գործառույթները:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մոդելները: Բնակչության       |      |

|     |պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և  պատերազմական       |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում: Խաղաղ և |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և      |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում անհետաձգելի վթարային վերականգնողական     |      |

|     |աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ տեխնիկական        |      |

|     |միջոցների բնութագրերը: Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի      |      |

|     |գնահատումը:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1                                        |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական     |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդչային    |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն  |      |

|     |շարժիչներ:Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,      |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, |      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները:  Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը:  Էլեկտրական |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ: Էլեկտրամատակարարման     |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա-1                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ: Մեխանիզմների    |      |

|     |նախագծման հիմունքներ: Մեքենաների և  սարքերի մասերի և    |      |

|     |հանգույցների կառուցվածքն ու նախագծումը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները, պինդ մարմինների կառուցվածքը և         |      |

|     |արատները: Դիէլեկտրիկներ, դիէլեկտրիկների բևեռացում,      |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական,մեխանիկական հատկություններ:                    |      |

|     |Էլեկտրամեկուսիչ նյութեր. բնական, արհեստական, սինթետիկ   |      |

|     |նյութեր, նրանց դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների,  |      |

|     |քիմիական բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելիության,   |      |

|     |վերջիններիս հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից,|      |

|     |ստացման տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,  |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր` ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:  Հաղորդիչ և        |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Չափագիտության դերն ու նշանակությունը գիտության ու       |      |

|     |տեխնիկայի զարգացման հարցում: Չափագիտության հիմնական     |      |

|     |հասկացությունները: Միավորների միջազգային համակարգ:      |      |

|     |Չափումների և  դրանց սխալների դասակարգումը: Պարբերական և |      |

|     |պատահական սխալների բնութագրերը: Չափիչ սարքերի սխալների  |      |

|     |նորմավորումը, ճշտության դասերը և  հիմնական չափագիտական  |      |

|     |բնութագրերը: Չափումների միասնականության չափագիտական     |      |

|     |ապահովում, չափագիտական պետական ծառայություն:            |      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքերի հիմնական բնութագրերը և |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները: Համեմատող սարքեր: Ոչ|      |

|     |էլեկտրական մեծությունների չափիչ կերպափոխիչներ և         |      |

|     |հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ սարքեր:     |      |

|     |Ստանդարտացման հիմնական հասկացությունները, նրա դերն ու   |      |

|     |նշանակությունը արտադրանքի որակի բարձրացման հարցում:     |      |

|     |Ստանդարտացման ազգային և  միջազգային կազմակերպություններ,|      |

|     |ստանդարտացման ազգային համակարգ: Ստանդարտների տեսակները  |      |

|     |և  դրանց առանձնահատկությունները: Սերտիֆիկացման հիմնական |      |

|     |հասկացությունները, արտադրանքի որակը, սերտիֆիկացման      |      |

|     |համակարգերը: Սերտիֆիկացման փորձարկումներ,               |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստացման կարգը:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲ.ԿԲ|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |  42  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ֆիրման շուկայական էկոնոմիկայի պայմաններում: Պահանջարկ,  |      |

|     |առաջարկ, գին, առաձգականություն, «Առաստաղի» և  «Հատակի»  |      |

|     |գինը, գրաֆիկները: Սպառողական վարքը: Սահմանային          |      |

|     |օգտակարության նվազման օրենքը, անտարբերության կորերը և   |      |

|     |բյուջետային գծերը: Արտադրության ծախքերը, կառուցվածքը,   |      |

|     |մասշտաբի էֆեկտը: Արտադրության տեսությունը: Արտադրական   |      |

|     |ֆունկցիան, սահմանային և  միջին ապրանքը, Կոոբ-Դուգլասի   |      |

|     |մոդելը: Գինը և  արտադրության ծավալը կատարյալ            |      |

|     |մրցակցության պայմաններում: Մրցակցությունը և  մոնոպոլիան |      |

|     |շուկայում, շուկայի տեսակները, մոդելները:                |      |

|     |Անվնասաբերության վերլուծումը, անվնասաբերության կետը,    |      |

|     |գրաֆիկի պատկերումը: Աշխատանքի շուկան, սեգմենտավորումը,  |      |

|     |գործազրկությունը, ֆիլիպսի կորը, կադրային                |      |

|     |քաղաքականությունը: Ընդհանուր հավասարակշռությունը,       |      |

|     |փոխանակման արդյունավետությունը, արտաքին էֆեկտները       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Ինֆորմատիկա-2                                           |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |.Նախատեսվում է ծանոթանալ Windows-ի և  Visual Basic-ի    |      |

|     |ստանդարտ բաղադրիչների և  նրանց հատկությունների հետ: Վերը|      |

|     |նշված բաղադրիչների կիրառումով իրականացնել համապատասխան  |      |

|     |խնդիրներ: Մոդուլում կարևոր  տեղ է հատկացված Excel       |      |

|     |էլեկտրոնային աղյուսակի ուսումնասիրմանը. նախատեսվում է   |      |

|     |հաշվարկային աղյուսակների ստեղծում, խմբագրում և          |      |

|     |արտածում, մաթեմատիկական և  տրամաբանական ֆունկցիաների ու |      |

|     |բանաձևերի  կիրառում, էլեկտրոնային աղյուսակի օգնությամբ  |      |

|     |խնդիրների լուծում, գծապատկերների և  գրաֆիկների ստեղծում:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |  5   |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Վիճակագրության առարկան և  մեթոդը, վիճակագրական գիտության|      |

|     |հիմնական խմբերը, միջին մեծություններ, միջին թվաբանականի |      |

|     |հիմնական հատկությունները, հայտանիշի վարիացիան, վարիացիոն|      |

|     |շարքի էլեմենտները, նրանց կառուցումը, գրաֆիկական         |      |

|     |պատկերումը, հարաբերական ցուցանիշներ, բաշխման մոմենտներ, |      |

|     |հայտանիշի բաշխման ձևի  բնութագիրը, համապատասխանեցման    |      |

|     |չափանիշ, ասիմետրիա, էկսցես, կոռելյացիոն կապը երկու      |      |

|     |հայտանիշների միջև,  բազմակի և  մասնակի կոռելյացիա,      |      |

|     |վիճակագրական դիտարկումները, ձևերն  ու եղանակները:       |      |

|     |Դինամիկ շարքեր, նրանց ցուցանիշները, համադրումը, շարքերի |      |

|     |կորելյացիայի կախվածությունը: Ինդեքսներ, նրանց տեսակները,|      |

|     |ինդեքսների քանակական և  որակական ցուցանիշները:          |      |

|     |Ինդեքսային մեթոդի կիրառումը տնտեսական երևույթների       |      |

|     |վերլուծությունում:                                      |      |

|     |Ֆինանսների և  գների վիճակագրություն, դրամաշրջանառության |      |

|     |վիճակագրություն, կարևորագույն  տնտեսական ինդեքսները և   |      |

|     |նրանց փոխկապակցությունը: Ֆիշերի ինդեքսը:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեղեկություններ շուկայական տնտեսական համակարգում գործող |      |

|     |կազմակերպությունների մասին, Մենեջմենթի, բիզնեսմենի,     |      |

|     |ձեռներեցի, բրոկերի, մակլերի վերաբերյալ                  |      |

|     |հասկացությունները: Ներքին և  արտաքին միջավայրի          |      |

|     |ազդեցությունը կառավարման համակարգում: Կառավարչական      |      |

|     |որոշումների ընդունման կարգը: Կառավարման հիմնական        |      |

|     |ֆունկցիաները` ստրատեգիական ծրագրավորում, արտադրության   |      |

|     |կազմակերպում, աշխատողների մոտիվացիա, հսկողություն:      |      |

|     |Կազմակերպության կառուցվածքների տեսակները, այդ թվում,    |      |

|     |բյուրոկրատական, դեպարտամենտային, տարածքային,            |      |

|     |արտադրատեսակային, մատրիցային:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հաշվապահական հաշվառման առարկան, հաշվառման տեսակները,    |      |

|     |խնդիրները, կազմակերպությունների տնտեսական միջոցները և   |      |

|     |դրանց աղբյուրները, հաշվապահական հաշվեկշիռ, կառուցվածքն  |      |

|     |ու բովանդակությունը, հաշվեկշռի նշանակությունը:          |      |

|     |Հաշվապահական հաշվի հասկացությունը, հաշիվներում          |      |

|     |գրանցումներ կատարելու կարգը, կրկնակի գրանցում, հաշիվների|      |

|     |թղթակցությունը, սինթետիկ և  վերլուծական հաշվառում,      |      |

|     |շրջանառության տեղեկագիր, հաշվային պլան, արտահաշվեկշռային|      |

|     |հաշիվներ: Փաստաթղթավորում, գույքագրում, գնահատում:      |      |

|     |Դրամական միջոցների հաշվառումը, դեբիտորական և            |      |

|     |կրեդիտորական պարտքերի հաշվառումը: Հիմնական միջոցների    |      |

|     |հաշվառումը, հիմնական միջոցների մաշվածություն,           |      |

|     |վերագնահատման հաշվառումը, վարձակալության հաշվառումը,    |      |

|     |նյութական ակտիվների հաշվառումը, ոչ նյութական ակտիվների  |      |

|     |հաշվառումը, աշխատավարձի հաշվառումը: Արտադրության        |      |

|     |ծախսերի, պատրաստի արտադրանքի իրացման, եկամուտների և     |      |

|     |ֆինանսական արդյունքների հաշվառումը: Հաշվապահական        |      |

|     |հաշվետվությունների ձևերը,  հաշվապահական                 |      |

|     |հաշվետվությունների ներկայացման կարգը:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսական գործունեության վերլուծությունը                |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տնտեսական վերլուծության խնդիրները, ինֆորմացիայի ստացման |      |

|     |աղբյուրները, մակրո և  միկրո տնտեսական վերլուծություն:   |      |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության մեթոդները`       |      |

|     |դիֆերենցիալ կիրառման մեթոդ, ինդեքսային մեթոդ, գծային    |      |

|     |ծրագրավորման մեթոդ, խազերի տեսության մեթոդ,             |      |

|     |կոռելյացիոնռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդ, գրաֆիկական    |      |

|     |մեթոդներ: Հիմնական ֆոնդերի օգտագործման վերլուծությունը, |      |

|     |հիմնական ֆոնդերի արդիականացումը, օգտագործման            |      |

|     |ցուցանիշները: Նյութական ռեսուրսների օգտագործման         |      |

|     |վերլուծությունը, պաշարների գնահատումը, նյութերի ծախսի   |      |

|     |վերլուծությունը, ինքնարժեքի վերլուծությունը և  իջեցման  |      |

|     |ուղիները: Արտադրանքի արտադրության և  իրացման            |      |

|     |վերլուծությունը: Արտադրանքի թողարկման ինդեքսը,          |      |

|     |արտադրանքի իրացումը, արտադրանքի որակի ցուցանիշները:     |      |

|     |Աշխատուժի կառուցվածքի վերլուծությունը, աշխատավարձի ֆոնդի|      |

|     |և  միջին աշխատավարձի վերլուծությունը, աշխատանքային      |      |

|     |պայմանների և  աշխատաժամանակի վերլուծությունը, բարձրացման|      |

|     |ուղիները:                                               |      |

|     |Կազմակերպության ֆինանսական վիճակի, ակտիվների,           |      |

|     |պարտավորությունների և  սեփական կապիտալի, դրամական       |      |

|     |հոսքերի, ֆինանսական արդյունքների վերլուծությունը:       |      |

|     |Ներդրումների կազմակերպումը, ներդրումների                |      |

|     |արդյունավետության վերլուծությունը:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ            |   8  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մոդելավորման էությունը, դերը, հիմնական տարրերը:         |      |

|     |Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների դասակարգումը: Գծային  |      |

|     |ծրագրավորում, խնդրի դրվածքը, լուծումը սիմպլեքս եղանակով,|      |

|     |հիմնական և  լրացուցիչ փոփոխականներ, երկակի խնդիր, նրա   |      |

|     |փոփոխականների վերլուծությունը և  տնտեսական              |      |

|     |մեկնաբանությունը: Գծային ծրագրավորման խնդրի տնտեսական   |      |

|     |վերլուծությունը: Պլանավորման, ղեկավարման և  արտադրական  |      |

|     |կիրառական խնդիրներ, որոնք լուծվում են գծային            |      |

|     |ծրագրավորման մեթոդով` ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման,      |      |

|     |արտադրական պլանավորման խնդիրները և  այլն: Տրանսպորտային |      |

|     |խնդիր. Ցանցային պլանավորման և  կառավարման մեթոդներ,     |      |

|     |նրանց հաշվման եղանակները: Դինամիկ ծրագրավորում, խնդրի   |      |

|     |դրվածքը, լուծումները` տարբեր տեսքի էֆեկտիվության        |      |

|     |չափանիշների դեպքում:  Փորձաքննական գնահատականների մեթոդ:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Կազմակերպությունների ֆինանսներ                          |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կազմակերպությունների դրամական միջոցների ստեղծման        |      |

|     |աղբյուրները, դրամական հարաբերությունները, ֆինանսական    |      |

|     |ցուցանիշները: Կապիտալ ներդրումների, կապիտալ             |      |

|     |շինարարության ֆինանսավորումը, շրջանառու միջոցների       |      |

|     |ֆինանսավորումը:                                         |      |

|     |Կազմակերպությունների հարկումը, հարկային համակարգ,       |      |

|     |հարկերի տեսակները, հարկ վճարողները, հարկերի             |      |

|     |դրույքաչափերը, պետական բյուջե վճարման կարգը:            |      |

|     |Կազմակերպությունների վարկավորումը, բանկային համակարգ,   |      |

|     |բանկային գործառնություններ, վարկերի ստացումն ու         |      |

|     |օգտագործումը, բանկային ծառայություններ:                 |      |

|     |Կազմակերպությունների ֆինանսական հաշվետվությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հարկային սիստեմը մեծ դեր ունի պետության և  տեղական      |      |

|     |ինքնակառավարման օրգանների սոցիալական, տնտեսական,        |      |

|     |զինվորական, քաղաքական և  այլ ֆունկցիաների իրականացման   |      |

|     |ֆինանսական ապահովման ժամանակ: Հարկերի նշանակությունը չի |      |

|     |սահմանափակվում միայն նրա ֆիսկալ ֆունկցիայով: Պետության  |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացման խիստ անհրաժեշտությունը|      |

|     |պահանջեց վերարտադրական պրոցեսների պետական կարգավորման   |      |

|     |մոտեցման արմատական փոփոխում: Այդ տեսակետից կարևորագույն |      |

|     |և  ունիվերսալ գործիք է հանդիսանում հարկային մեխանիզմը   |      |

|     |պետության ձեռքում:                                      |      |

|     |Ներկա ժամանակի մեծագույն նվաճում է հանդիսանում այն      |      |

|     |փաստը, որ վերջապես գիտակցվեց հարկերի օգտագործման        |      |

|     |անհրաժեշտությունը և  կարևորությունը  որպես էկոնոմիկայի  |      |

|     |կառավարման գործիք: Այստեղից է բխում այն ուշադրությունը  |      |

|     |գիտնական-տնտեսագետների և  պրակտիկ մասնագետների կողմից   |      |

|     |հարկերի, հարկման հիմքերի և  հարկման սիստեմի տնտեսական   |      |

|     |էության խորը ուսումնասիրման հանդեպ:                     |      |

|     |ԵՎ, հետևապես,  հարկերի, նրանց զարգացման                 |      |

|     |օրինաչափությունների տեսության ուսումնասիրումը ծառայում է|      |

|     |արդյունավետ հարկային սիստեմի և  երկրի հարկային          |      |

|     |քաղաքականության մշակման անհրաժեշտ պայման:               |      |

|     |ՈՒսումնասիրվում է հարկերի տնտեսական էությունը,          |      |

|     |ֆունկցիաները, հարկման հիմունքները, հարկման մեխանիզմ,    |      |

|     |քաղաքականություն, սկզբունքները, հարկման կարգը, հարկման  |      |

|     |առանձնահատկությունները կազմակերպության, պետության       |      |

|     |տեսակետից, քաղաքացիները և  նրանց հարկերը:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարումը         |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ներդրումների և  ներդրումային նախագծերի տեսակները, դրանց |      |

|     |կառավարման և  որոշումների ընդունման սկզբունքները:       |      |

|     |Ներդրումային նախագծերի տնտեսական գնահատման արդիական     |      |

|     |մեթոդները, հիմնված դրամի ժամանակային արժեքի գաղափարի    |      |

|     |վրա: Դրամական հոսքերի հաշվարկի մեթոդաբանությունը: Գների |      |

|     |աճի և  ինֆլյացիայի ազդեցության գնահատումը ներդրումների  |      |

|     |գնահատման վրա: Ռիսկերի գնահատումը և  դրանց              |      |

|     |ազդեցությունը որոշումների ընդունման ժամանակ:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄ ԿԲ|ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                      |  65  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտական ներածություն                               |   1  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հիմնական հասկացություններ, էներգետիկայի                 |      |

|     |առանձնահատկությունները:  Էներգետիկայի կառուցվածքը,      |      |

|     |էներգետիկական համակարգեր, էլեկտրական կայաններ,          |      |

|     |էլեկտրական ցանցեր: ՀՀ-ի էներգետիկայի արդի վիճակը և      |      |

|     |զարգացման հեռանկարները: Հիդրոէլեկտրակայաններ, ջերմային  |      |

|     |էլեկտրական կայաններ, ատոմային էլեկտրակայաններ,          |      |

|     |էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներ: Էներգետիկական      |      |

|     |ռեսուրսներ: Բեռի գրաֆիկներ: Ինքնարժեք, գին, սակագին,    |      |

|     |շահույթ:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Էներգետիկայի էկոնոմիկա                                  |   9  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկայի տնտեսագիտություն առարկան, նրա խնդիրները,   |      |

|     |կառուցվածքը:  Հիմնական և  շրջանառու ֆոնդեր, արտադրական  |      |

|     |հզորություններ, այդ ֆոնդերի տնտեսական էությունը:        |      |

|     |Հիմնական ֆոնդերի դասակարգումը, կառուցվածքը, գնահատման,  |      |

|     |հաշվառման մեթոդները, հիմնական ֆոնդերի ամորտիզացիա, նրա  |      |

|     |տնտեսագիտական էությունը: Մաշվածության ձևերը:            |      |

|     |Ամորտիզացիոն հատկացումները, հավելագրման տարբեր մեթոդներ:|      |

|     |Արտադրական հզորությունները էներգետիկայում: Շրջանառու    |      |

|     |ֆոնդեր և  շրջանառու միջոցներ, նրանց դասակարգումը, կազմը |      |

|     |և  կառուցվածքի առանձնահատկություններն էներգետիկայում:   |      |

|     |Էներգետիկական կազմակերպությունների ֆինանսավորման        |      |

|     |աղբյուրները: Բաժնետիրական և  փոխառության կապիտալ արժեքը,|      |

|     |բաժնետիրական ընկերության ստեղծումը էներգետիկայում:      |      |

|     |Կապիտալ ներդրման արդյունավետության բարձրացման հիմնական  |      |

|     |խնդիրները և  ուղիները, կազմակերպումը և  նախագծման       |      |

|     |փուլերը էներգետիկայում: Էներգետիկական շինարարության     |      |

|     |նախահաշվային արժեքը և  նրա իջեցման ուղիները: Էներգիայի  |      |

|     |ինքնարժեքը, արդյունաբերական ինքնարժեքի տեսակները:       |      |

|     |Էներգիայի ինքնարժեքի էլեմենտները:                       |      |

|     |Ջերմային, ատոմային և  հիդրոկայանների արտադրած էլեկտրական|      |

|     |էներգիայի ինքնարժեքի որոշումը: Գնագոյացում, սակագներ,   |      |

|     |շահույթ և  շահութաբերություն:  Էլեկտրական և  ջերմային   |      |

|     |էներգիայի սակագները: Մեծածախ և  մանրածախ սակագներ:      |      |

|     |Էներգիայի արտադրություն, կապիտալ ներդրումների և  նոր    |      |

|     |տեխնիկայի արդյունավետության որոշման մեթոդները: Կապիտալ  |      |

|     |ներդրումների և  նոր տեխնիկայի արդյունավետության որոշման |      |

|     |մեթոդիկայի ելակետային դրույթները:                       |      |

|     |Դրամական միջոցների զեղչված հոսք, զեղչման գործակից,      |      |

|     |ինվեստիցիոն վերլուծություն: Բերված, տարեկան և  ապագա    |      |

|     |արժեքների վերլուծություն, վերլուծության մեթոդները,      |      |

|     |նախագծերի ինվեստիցիոն վերլուծության                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ինվեստիցիոն նախագծերի           |      |

|     |համեմատական վերլուծություն` ներառյալ տարբեր ծառայության |      |

|     |ժամկետների դեպքում:                                     |      |

|     |Արժեքազրկումը, գործողությունների անընդհատ և  աստիճանական|      |

|     |ծավալումը տնտեսագիտական վերլուծության մեջ:              |      |

|     |Անորոշության և  ռիսկի գործոնների հաշվառումը: Տնտեսական  |      |

|     |վերլուծության մեթոդիկայի առանձնահատկությունները         |      |

|     |էներգետիկայում:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Բնության օգտագործման էկոնոմիկա                          |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Բիոսֆերան որպես հասարակության և  բնության               |      |

|     |փոխհարաբերության բնագավառ, փոխազդեցության               |      |

|     |յուրահատկությունները, սկզբունքները: Գիտատեխնիկական      |      |

|     |հեղափոխությունը և  բիոսֆերայի փոփոխման տենդենցները:     |      |

|     |Տնտեսության զարգացումը և  էկոլոգիական գործոնը:          |      |

|     |Տնտեսության էկոլոգիացումը և  վերջնական արդյունքները:    |      |

|     |Բնության տնտեսական արժեքը: Բնօգտագործման                |      |

|     |էֆեկտիվությունը:  Տնտեսության էկոլոգիացման և  կայուն    |      |

|     |զարգացման հիմնական ուղղությունները:  Պետությունը և      |      |

|     |շուկան շրջակա միջավայրի պահպանման գործում: Էկոլոգիական  |      |

|     |ճգնաժամերից դուրս գալը: Բնապահպանական միջոցառումների    |      |

|     |էֆեկտիվությունը և  համալիր ծրագրերի ձևավորումը:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Էներգետիկական արտադրության կազմակերպում, պլանավորում և  |   8  |

|     |կառավարում                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Առարկայի նպատակներն ու խնդիրները: Կազմակերպման ու       |      |

|     |պլանավորման առանձնահատկությունները էներգետիկայում:      |      |

|     |Էներգետիկական արտադրության պլանավորման հիմնական         |      |

|     |ցուցանիշները: Շրջանային էլեկտրահամակարգ, էլեկտրական     |      |

|     |կայան և  էներգահամակարգ: Ջերմային կայանի կառավարման     |      |

|     |ընդհանուր սխեման, արտադրամասային և  բլոկային սխեմաներ:  |      |

|     |Էներգահամակարգի էլեկտրական և  ջերմային բեռ, սպառիչների  |      |

|     |էլեկտրական բեռի գրաֆիկ, ջերմային բեռի գրաֆիկ:           |      |

|     |Ջերմային էլեկտրակայանի հիմնական սարքավորումները, նրանց  |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները և  էներգետիկական     |      |

|     |բնութագրերը: Հարաբերական աճ, հիմնական հասկացություններ: |      |

|     |Հարաբերական աճի բանաձևի  դուրս բերման մեթոդ:  Կաթսաների,|      |

|     |տուրբոգեներատորների բնութագրերը և  բեռի բաշխումը նրանց  |      |

|     |միջև:   Բլոկային ագրեգատների էներգետիկական բնութագրերի  |      |

|     |կառուցումը և  բեռի բաշխումը կայանների միջև:             |      |

|     |Հիդրոկայանների շահագործման, կազմակերպման և  պլանավորման |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հիդրոագրեգատների էներգետիկական  |      |

|     |բնութագրերի կառուցման մեթոդները: Բեռի օպտիմալ բաշխումը  |      |

|     |ագրեգատների միջև  և  կայանի էներգետիկական բնութագրերի   |      |

|     |կառուցումը:                                             |      |

|     |Հիդրոկուտակիչ կայանների հիմնական հատկությունները,       |      |

|     |կազմակերպչական կառույցները, տիպերը, հիմնական կառուցվածքն|      |

|     |ու սարքավորումները:                                     |      |

|     |Ատոմային կայանների շահագործման, կազմակերպման և          |      |

|     |պլանավորման առանձնահատկությունները: Էլեկտրակայանների և  |      |

|     |էներգահամակարգի օպերատիվ կառավարման օպտիմալ մեթոդները,  |      |

|     |վարիացիոն հաշվարկ, դինամիկ ծրագրավորում: Բեռի օպտիմալ   |      |

|     |բաշխումը ՀԷԿ-ի ագրեգատների միջև  դինամիկ ծրագրավորման   |      |

|     |մեթոդով:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Կառավարումը էներգետիկայում                              |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Բարդ էներգահամակարգերի աշխատանքային օպտիմալ ռեժիմների   |      |

|     |ընտրումը:  Էլեկտրակայանների նորոգման աշխատանքների       |      |

|     |կազմակերպում և  պլանավորում:  Ցանցային պլանավորման և    |      |

|     |կառավարման մեթոդի կիրառումը էլեկտրակայանների            |      |

|     |վերանորոգման գործընթացում: Էներգիական վառելիքի տարեկան  |      |

|     |հաշվեկշիռ և  ջերմային էլեկտրակայանի վառելիքի            |      |

|     |մատակարարման պլան: Ջերմային էլեկտրակայանի               |      |

|     |նյութատեխնիկական մատակարարման պլանավորումը:             |      |

|     |Էլեկտրակայանի արդյունաբերական արտադրական սպասարկող      |      |

|     |անձնակազմը, հաստիք և  հաստիքային գործակից:              |      |

|     |Էներգետիկայում աշխատանքի արտադրողականությունը, աշխատանքի|      |

|     |կազմակերպումը և  սպասարկող անձնակազմի աշխատավարձը:      |      |

|     |Էներգետիկական հաշվառում էլեկտրակայաններում:             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Էներգետիկական համակարգերի զարգացման մոդելները           |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգահամակարգի զարգացման հիմնական խնդիրները:           |      |

|     |Համակարգային մոտեցում, նրա մեթոդոլոգիան: Մեծ համակարգեր:|      |

|     |Օպտիմալ հավանական պլաններ: Բազմանպատակ օպտիմալացման     |      |

|     |հիմնախնդիրը: Մեկ նպատակային օպտիմալացում որոշակիության  |      |

|     |և  անորոշության պայմաններում: Էներգահամակարգերի         |      |

|     |զարգացման օպտիմալացման հիմնական չափանիշները: Կապիտալ    |      |

|     |ներդրումների համեմատական արդյունավետության խնդրի        |      |

|     |դրվածքը: Ստատիկ և  դինամիկ տնտեսական չափանիշները:       |      |

|     |Հուսալիության չափանիշը: Էլեկտրաէներգիայի որակի և        |      |

|     |արտաքին միջավայրի պահպանության չափանիշ:  Զարգացման      |      |

|     |խնդիրների հիերարխիա: Զարգացման կառավարման կազմակերպչական|      |

|     |կառուցվածքը:                                            |      |

|     |Դինամիկ ծրագրավորման մոդելը ՋԷԿ-երի տեղաբաշխման դեպքում |      |

|     |և  ընդգրկման ժամկետը: Էլեկտրահամակարգի զարգացման մոդել  |      |

|     |և  օպտիմալ տարբերակի ընտրություն:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Մոբիլ էլեկտրակայաններ                                   |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մոբիլ էլեկտրակայանների նշանակությունը և  խնդիրները:     |      |

|     |Էներգահամակարգում պիկային բեռնվածքի ծածկում, պրոբլեմը:  |      |

|     |Գազատուրբինային, շոգեգազատուրբինային տեղակայանքներ,     |      |

|     |նրանց գծապատկերը և  հիմնական բնորոշիչ հատկությունները:  |      |

|     |Այլ ջերմային կայաններ և  տեղակայանքներ, որոնք կարող են  |      |

|     |օգտագործվել որպես մոբիլ կայաններ: Ջերմային մոբիլ        |      |

|     |կայանների աշխատանքային օպտիմալ ռեժիմների ընտրումը       |      |

|     |Էներգահամակարգում: Հիդրոկուտակիչ էլեկտրակայանների դերը  |      |

|     |Էներգահամակարգում, նրանց օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմների |      |

|     |ընտրումը Էներգահամակարգում հաստատուն և  փոփոխական էջքի  |      |

|     |պայմաններում: Մակընթացային էլեկտրակայաններ: Էներգիայի   |      |

|     |ոչ ավանդական վերականգնվող աղբյուրներ. Էներգետիկական     |      |

|     |ռեսուրսներ: Այլընտրանքային էներգետիկայի դերը, զարգացման |      |

|     |ներկան և  հեռանկարները: Այլընտրանքային ռեսուրսների      |      |

|     |տեսակները: Արեգակնային էներգիայի բնույթը: Արեգակնային   |      |

|     |էներգիայի փոխակերպման մեթոդները և  կիրառման ոլորտները:  |      |

|     |Արեգակնային տաք ջրամատակարարման և  ջեռուցման            |      |

|     |հիմունքները: Հողմի կինետիկ էներգիայի բնույթը և          |      |

|     |տեխնիկական բնութագրերը: Հողմընդունիչ սարքերի տեսակները  |      |

|     |և  բնութագրերը:  Ֆոտոսինթեզի արգասիքները` էներգիայի     |      |

|     |աղբյուր: Օգտագործման եղանակները:  Երկրաջերմային         |      |

|     |էլեկտրակայանների տեսակները, սխեմաները, տեխնիկական       |      |

|     |ցուցանիշները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Էներգիայի ոչ ավանդական վերականգնվող աղբյուրներ          |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկական ռեսուրսներ: Այլընտրանքային էներգետիկայի   |      |

|     |դերը, զարգացման ներկան և  հեռանկարները: Այլընտրանքային  |      |

|     |ռեսուրսների տեսակները: Արեգակնային էներգիայի բնույթը:   |      |

|     |Արեգակնային էներգիայի փոխակերպման մեթոդները և  կիրառման |      |

|     |ոլորտները: Արեգակնային տաք ջրամատակարարման և  ջեռուցման |      |

|     |հիմունքները: Հողմի կինետիկ էներգիայի բնույթը և          |      |

|     |տեխնիկական բնութագրերը: Հողմընդունիչ սարքերի տեսակները  |      |

|     |և  բնութագրերը: Ֆոտոսինթեզի արգասիքները` էներգիայի      |      |

|     |աղբյուր:  Օգտագործման եղանակները: Երկրաջերմային         |      |

|     |էլեկտրակայանների տեսակները, սխեմաները, տեխնիկական       |      |

|     |ցուցանիշները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|Ֆինանսական մենենջմենթ                                   |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կապիտալ շարժման արդյունավետ կառավարումը                 |      |

|     |կազմակերպությունների շրջանակներում նախատեսվում է նրա    |      |

|     |զարգացման որոշակի նպատակի առկայություն, որը             |      |

|     |հնարավորություն է տալիս գնահատել այս կամ այն ֆինանսական |      |

|     |լուծման էֆեկտիվությունը: Բոլոր դեպքերում լուծումը պետք է|      |

|     |հիմնվի որոշակի ստանդարտների վրա: Սակայն նպատակների      |      |

|     |բազմազանության հետ մեկտեղ հիմնական խնդիրը մնում է       |      |

|     |առավելագույն շահույթի ստացումը:                         |      |

|     |Որոշակի պահին իրավաբանական անձի ընդհանուր կապիտալը մնում|      |

|     |է կայուն, սակայն ժամանակ անց այն ենթարկվում է           |      |

|     |փոփոխության: Ֆինանսական մենենջմենթը ուսումնասիրում է այդ|      |

|     |փոփոխության, այսինքն կապիտալի շարժի կառավարումը ըստ     |      |

|     |որոշակի պլանի: Հարկային փոփոխությունները, ֆինանսական    |      |

|     |ահազանգային էֆեկտները, շուկայի հսկման                   |      |

|     |հնարավորությունները, կառուցվածքային փոփոխությունները,   |      |

|     |փոփոխվող տոկոսի նորմերը և  արտարժույթի կուրսերը անընդհատ|      |

|     |ընթացող ինֆլյացիայի ֆոնդի վրա ֆինանսական                |      |

|     |նորամուծությունները, գնահատման նոր մեթոդները և  այլն,   |      |

|     |իրենց արտացոլումն են գտնում առարկայի կուրսի մեջ:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Մարկետինգի հիմունքներ                                   |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մարկետինգի դերն ու նշանակությունը շուկայական տնտեսության|      |

|     |համակարգում:  Մարկետինգի տեսակները` զարգացող, հակազդող, |      |

|     |դեմարկետինգներ: Շուկայի սեգմենտները, վերլուծումը:       |      |

|     |Գովազդի տեսակները: Հագեցված շուկաներ, մրցակցությունը:   |      |

|     |Առաջարկի և  պահանջարկի ուսումնասիրումը, շուկայական գինը:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|Էլեկտրական կայանների էլեկտրական մաս                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էլեկտրական կայանների տեսակները` ՋԷԿ, ԿԷԿ, ԱԷԿ, ՀԷԿ,     |      |

|     |գազատուրբինային, արևային,  հողմային, գեոթերմային,       |      |

|     |մակընթացային և  այլն: Էլեկտրակայանների սկզբունքային     |      |

|     |սխեմաները և  նրանց աշխատանքային ռեժիմների               |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էլեկտրական սարքավորումների և    |      |

|     |ապարատների բեռնավորման սկզբունքները: Կոմուտացիոն        |      |

|     |սարքավորումներ, ապահովիչներ, ռեակտորներ: Յուղային և     |      |

|     |օդային անջատիչներ նրանց կառուցվածքները, բնութագրերը,    |      |

|     |միացման և  անջատման կանոնները: Բաժանիչներ` դրանց        |      |

|     |կառուցվածքները, միացման և  անջատման կանոնները: Չափիչ    |      |

|     |տրանսֆորմատորներ և  դրանց նշանակությունները; Հոսանքի և  |      |

|     |լարման տրանսֆորմատորներ և  նրանց աշխատանքային ռեժիմների |      |

|     |առաձնահատկությունները:Հոսանքի և  լարման                 |      |

|     |տրանսֆորմատորների կառուցվածք:                           |      |

|     |ՈՒժային և  ավտոտրանսֆորմատորներ: Բաշխիչ սարքավորումների |      |

|     |էլեկտրական սխեմաները: Էլեկտրական կայանների և            |      |

|     |ենթակայանների էլեկտրական միացման սխեմաները: Նրանց       |      |

|     |ներկայացվող պահանջները: ՋԷԿ, ՀԷԿ, ԱԷԿ և  ԿԷԿ            |      |

|     |գեներատորային և  բարձր լարման կողմի էլեկտրական միացման  |      |

|     |սխեմաները:»Օղակի»,»Աստղի»,»Շղթայում մեկ անջատիչով»      |      |

|     |էլեկտրական սխեմաներ: «Կամրջակի», «Անցումային գծերից     |      |

|     |ելուստներով», «Բազմանկյուն» և  այլ տեսակի սխեմաներ:     |      |

|     |Էլեկտրական կայանների սեփական կարիքների սխեմաները և      |      |

|     |համակարգերը: Բաշխիչ սարքավորումների փակ և  բաց          |      |

|     |կոնստրուկցիաները: Էլեկտրական կայանների կառավարման       |      |

|     |ազդանշանային, ստուգման և  չափման համակարգերը:           |      |

|     |Էլեկտրական կայանը որպես էներգահամակարգի հիմնական տարր և |      |

|     |նրա աշխատանքային ռեժիմը: Հիդրոէլեկտրակայաններ           |      |

|     |(էլեկտրական մաս), ջերմային էլեկտրական կայաններ          |      |

|     |(էլեկտրական մաս), ատոմային էլեկտրական կայաններ          |      |

|     |(էլեկտրական մաս):                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|Ջերմաէներգետիկայի տեսական հիմունքները                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Թերմոդինամիկայի առարկան: Թերմոդինամիկական համակարգ,     |      |

|     |վիճակի պարամետրեր և  հավասարումներ: Թերմոդինամիկական    |      |

|     |պրոցես: Գազեր և  գազային խառնուրդներ:                   |      |

|     |Թերմոդինամիկայի առաջին օրենքը: Ջերմություն և  աշխատանք: |      |

|     |Պրոցեսի արտաքին աշխատանքը: Ներքին էներգիա: Էնթալպիա:    |      |

|     |Հակադարձելի և  անհակադարձելի պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի |      |

|     |երկրորդ օրենքը: Ցիկլեր, Կառնոյի հակադարձելի,            |      |

|     |անհակադարձելի և  հակառակ ցիկլերը: Էնտրոպիա: Ֆազային     |      |

|     |անցումներ: Երկֆազ համակարգեր: Ջրային գոլորշի: Հեղուկշոգի|      |

|     |համակարգ, P-V և  T-S դիագրամներ: Ջրային գոլորշու        |      |

|     |հատկությունները և  վիճակի հավասարումը: Ջրային գոլորշու  |      |

|     |վիճակի փոփոխության պրոցեսները: Գազերի և  շոգու հոսքի և  |      |

|     |դրոսելման պրոցեսները: Խառնման պրոցեսներ: Սեղմման        |      |

|     |պրոցեսներ: Ջերմային շարժիչների ցիկլերի վերլուծություն:  |      |

|     |Գազատուրբինային և  շոգետուրբինային տեղակայանքների       |      |

|     |ցիկլեր:                                                 |      |

|     |Ջերմափոխանակության ձևերը:  Ջերմահաղորդականություն:      |      |

|     |Կոնվեկտիվ ջերմափոխանակություն: Ջերմատվությունը և        |      |

|     |հիդրավլիկական դիմադրությունը խողովակներում ու           |      |

|     |կանալներում հեղուկների հարկադրական շարժման դեպքում,     |      |

|     |խողովակների և  խողովակափնջերի լայնական հարկադրական      |      |

|     |ողողման դեպքում:  Ջերմատվությունը հեղուկների ազատ       |      |

|     |շարժման դեպքում: Ջերմատվությունը ֆազային փոփոխության    |      |

|     |դեպքում: Ճառագայթային ջերմափոխանակություն: Ճառագայթային |      |

|     |ջերմափոխանակության հիմնական օրենքները: Ճառագայթային     |      |

|     |ջերմափոխանակությունը հարթ զուգահեռ մակերևույթների       |      |

|     |միջև:  Ճառագայթային ջերմափոխանակությունը մարմնի և  նրա  |      |

|     |թաղանթի միջև:  Ճառագայթային ջերմափոխանակությունը        |      |

|     |տարածության մեջ կամայականորեն դասավորված երկու          |      |

|     |մարմինների միջև:  Ճառագայթային ջերմափոխանակությունը     |      |

|     |էկրանի առկայության դեպքում: Բարդ ջերմափոխանակություն:   |      |

|     |Ջերմափոխանակության ապարատներ:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|Ջերմային և  ատոմային էլեկտրակայաններ (ՋԷԿ և  ԱԷԿ)       |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկան և  էլեկտրակայանների տեսակները: Կոնդենսացիոն |      |

|     |էլեկտրակայանների էներգետիկական ցուցանիշները:            |      |

|     |Ջերմաէլեկտրակենտրոնների էներգետիկական ցուցանիշները:     |      |

|     |Շոգու սկզբնական և  գերտաքացման պարամետրերը, գերտաքացման |      |

|     |սխեմաները: Սնող ջրի ռեգեներատիվ տաքացումը: Շոգու և      |      |

|     |կոնդենսատի հաշվեկշիռը էլեկտրակայանում և  կորուստների    |      |

|     |վերականգնման միջոցները:  Ջերմության բացթողնման          |      |

|     |սխեմաները, ցանցային ջրի տաքացման սխեմաները և  նրանց     |      |

|     |հաշվարկը: Գազազրկման և  սնող տեղակայանքներ: Ջերմային    |      |

|     |էլեկտրակայանների սարքավորումների` էներգետիկան           |      |

|     |բնութագրերը: Շոգետուրբինային էլեկտրակայանի ջերմային     |      |

|     |սխեման և  հաշվարկի մեթոդը: Էլեկտրակայանի սարքավորումների|      |

|     |ընտրությունը: Էլեկտրակայանի տեխնիկական ջրամատակարարումը:|      |

|     |Ջերմային էլեկտրակայանների վառելիքատրանսպորտային         |      |

|     |տնտեսությունը: Գազատուրբինային և  շոգեգազատուրբինային   |      |

|     |էլեկտրակայաններ:                                        |      |

|     |Ատոմային էլեկտրակայաններ, նրանց տեսակները: Կոնդենսացիոն |      |

|     |ատոմակայանի շոգու, ջերմության և  միջուկային վառելիքի    |      |

|     |ծախսը: Էներգետիկական ռեակտորներ, նրանց տեսակները:       |      |

|     |Ատոմային էլեկտրակայանների ջերմային սխեմայում ջերմատարի  |      |

|     |և  աշխատող մարմնի հաշվեկշիռը, սնող ջրի ռեգեներատիվ      |      |

|     |տաքացման առանձնահատկությունները: Ռեակտորային            |      |

|     |տեղակայանքներ, գլխավոր շրջանառության կոնտուրը:          |      |

|     |Ատոմային էլեկտրակայանների շոգեգեներատորները,            |      |

|     |տուրբոտեղակայանքները:  Ատոմային էլեկտրակայանների        |      |

|     |ջերմային սխեմաները և  նրանց հաշվարկի մեթոդը:  ԱԷԿ-ի     |      |

|     |հեղուկ ռադիոակտիվ թափոնները, դրանց դասակարգումը,        |      |

|     |վնասազերծման սխեմաները: Խտացված հեղուկ ռադիոակտիվ       |      |

|     |թափոնների թաղումը, գերեզմաններ: Պինդ ռադիոակտիվ         |      |

|     |թափոնների վնասազերծումը:                                |      |

|     |ԱԷԿ-ի զետեղարանների բաժանումը ըստ ակտիվության աստիճանի: |      |

|     |Օդափոխության տեղակայքներ: Գազանման ռադիոակտիվ թափոնների |      |

|     |վնասազերծումը:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|Ջերմամատակարարում                                       |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմաֆիկացիա և  կենտրոնացված ջերմամատակարարում: Ջերմային|      |

|     |սպառում: Ջերմաֆիկացիոն համակարգեր: Ջերմամատակարարման    |      |

|     |համակարգերի կարգավորումը: Ջերմային ցանցերի              |      |

|     |հիդրավլիկական հաշվարկը: Ջերմային ցանցերի հիդրավլիկական  |      |

|     |ռեժիմը: Ջերմային կորուստների հաշվարկը: Ջերմային ցանցերի |      |

|     |սարքավորումները:  Ջերմաֆիկացիայի էներգետիկական          |      |

|     |շահավետությունը: Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի ջերմային     |      |

|     |ռեժիմները: Ջերմաէլեկտրակենտրոնների ջերմաֆիկացիոն        |      |

|     |սարքավորումները:  Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի             |      |

|     |տեխնիկատնտեսական հաշվարկը: Կենտրոնացված                 |      |

|     |ջերմամատակարարման համակարգեր:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.15|Հիդրոէներգետիկական տեղակայանքներ                        |   8  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հեղուկների հատկությունները և  շարժման ֆիզիկական         |      |

|     |մոդելներ, հավասարակշռության և  շարժման հիմնական         |      |

|     |օրենքներ, Բեռնուլիի հավասարումներ, հիդրոստատիկայի       |      |

|     |հիմնական դրույթները, պյեզոմետրական գիծ: Պոմպեր: Նրանց   |      |

|     |կառուցվածքն ու աշխատանքի բնույթը: Պոմպերի հաշվարկային   |      |

|     |հիմնական դրույթները:  Տեղակայանքների տեսակները, ջրային  |      |

|     |էներգիայի օգտագործման հիմնական սխեմաները, էջք, ելք,     |      |

|     |հզորության հիդրոհանգույցներ, նրանց կառուցվածքը և        |      |

|     |հարմարադասումը:  Հոսքի կառավարում, նրանց տեսակները,     |      |

|     |ինտեգրալ կոր, հոսքի կառավարման հաշվարկներ: Ջրամբարներ,  |      |

|     |նրանց բնութագրերը: Էլեկտրական բեռի գրաֆիկ, նրա վերլուծող|      |

|     |կորը: Օրական կառավարում, նրա տեսակները և  ՀԷԿ-ի         |      |

|     |աշխատանքային ռեժիմի ընտրումը` ըստ կառավարման բնույթի:   |      |

|     |ՀԷԿ-ի հզորության ընտրումը և  տեխնիկատնտեսական           |      |

|     |հիմնավորումը: ՀԷԿ-ի ագրեգատներ, նրանց ընտրությունը և    |      |

|     |բնութագրերը: Հիդրոգեներատորի հզորության ընտրությունը և  |      |

|     |ՀԷԿ-ի ագրեգատների թվի ընտրումը: ՀԷԿ-ի ջրատար            |      |

|     |կառուցվածքներ, նրանց տեսակները և  հիդրավլիկական         |      |

|     |հաշվարկները: Ջրանցքներ: Ճնշումային և  ոչ ճնշումային     |      |

|     |թունելներ:  Հավասարակշռող աշտարակներ, նրանց դերը և      |      |

|     |ընտրությունը: Տուրբինային խողովակաշարեր:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.16|Էլեկտրամատակարարման հիմունքներ                          |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ էլեկտրամատակարարման համակարգի |      |

|     |վերաբերյալ, ընդունիչների դասակարգումը, էլեկտրական բեռի  |      |

|     |տարբեր արժեքների և  էլեկտրաէներգիայի ծախսի որոշումը,    |      |

|     |բեռի գրաֆիկների կառուցումը, ենթակայանների ընտրումը,     |      |

|     |տրանսֆորմատորների քանակի, հզորության և  տեղաբաշխման     |      |

|     |որոշումը, բարձր և  ցածր լարման էլեկտրամատակարարման      |      |

|     |սխեմաների ընտրումը, հոսանքահաղորդիչների կտրվածքի        |      |

|     |ընտրումը, կոմուտացման և  պաշտպանական սարքերի ընտրումը և |      |

|     |ստուգումը, էլեկտրական լուսավորության հաշվարկ, ռեակտիվ   |      |

|     |հզորության կոմպենսացիա, լարման ռեժիմներ և  կարգավորում, |      |

|     |կարճ միացման հոսանքների հաշվարկ, ռելեական               |      |

|     |պաշտպանություն, էլեկտրամատակարարման համակարգերի         |      |

|     |հուսալիության հաշվարկ, էլեկտրաէներգիա, ծախսի հաշվառում, |      |

|     |չափում, տնտեսում:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.17|Մաթլաբ (ընտրովի դասընթաց)                               |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ինչ է MATLAB-ը, MATLAB-ի լեզուն, MATLAB աշխատանքային    |      |

|     |միջավայրը:  Նկարչական գրաֆիկա: SIMULINK-ի մասին և       |      |

|     |Toolbox-երի մասին: MATLAB ծրագրի հնարավորությունները:   |      |

|     |Բազմանդամներ և  միջարկում: Կառավարման տեսության մեջ     |      |

|     |MATLAB-ի կիրառման այբբենարան: SIMULINK, պարզ մոդելի     |      |

|     |կառուցումը:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.18|Արտաքին տնտեսական կապեր (ընտրովի դասընթաց)              |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը: Աշխատանքի      |      |

|     |միջազգային բաժանումը, ձևերը:  Մրցունակություն,          |      |

|     |ցուցանիշներ: Միջազգային առևտրի  տեսությունը:            |      |

|     |Գնագոյացումը արտաքին շուկաներում: Միջազգային առևտրական  |      |

|     |գործառույթներ: Մատակարարման բազիսային պայմանները:       |      |

|     |Պետության արտաքին առևտրական  քաղաքականությունը:         |      |

|     |Հանդիպական, աճուրդային և  բորսային առևտուր:   Լիզինգային|      |

|     |և  ինջինիրինգային ծառայությունների կազմակերպում:        |      |

|     |Լիցենզիաները և  նրա կազմակերպումը: Արտաքին առևտրի       |      |

|     |վարկավորում: Մուրհակը և  չեկը:  Միջազգային ինտեգրացում: |      |

|     |Արտարժույթային համակարգ:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտները                  |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Առկա ուսուցման ձևով բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտահետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները) և լաբորատոր աշխատանքները 119 շաբաթ,

2) քննաշրջանները` (28 շաբաթ),

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) 6 շաբաթից ոչ պակաս,

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` 6 շաբաթ,

5) արձակուրդները (ներառյալ հետբուհական 10-շաբաթյա արձակուրդը)` 49 շաբաթ:

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև 1 տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. I.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական ոչ ավելի 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) աշխատանքները:

20. Առկա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամը: Ընդ որում, նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի

12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի մշակմանը ներկայացվող պահանջները.

Սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա բուհն ինքնուրույն է մշակում և հաստատում ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացների ուսումնառությունը պարտադիր է, իսկ նրանց ցանկը երաշխավորական բնույթ է կրում, որը կարող է փոփոխել կամ լրացնել բուհը:

ՈՒսումնական դասընթացի բաղադրիչների տեսակները (դասախոսություն, գործնական, սեմինար, լաբորատոր պարապմունքներ, տնային և կուրսային աշխատանքների խորհրդատվություն և այլն) և ծավալները` դասընթացին հատկացված դասաժամերի շրջանակում սահմանում է բուհը: ՈՒսուցման ողջ շրջանում ուսումնական ժամաքանակի ընդհանուր հաշվեկշռում ակտիվ մեթոդներով ուսանողի տեսական ուսուցումը չպետք է ցածր լինի 25%-ից:

ՈՒսանողի գիտելիքի ստուգման և գնահատման համակարգի տեսակն ընտրում է բուհը: Տվյալ դասընթացից ուսանողի գիտելիքների եզրափակիչ գնահատականը չպետք է հիմնավորվի միայն վերջին քննության (ստուգարքի) արդյունքով, այն պետք է հաշվի առնի ուսանողի ակտիվությունը դասընթացին և ընթացիկ առաջադիմությունը կիսամյակի (ների) ընթացքում: Եզրափակիչ գնահատման դեպքում գնահատականի 40%-ը ձևավորվում է ընթացիկ առաջադիմությամբ և միջանկյալ ստուգումներով, իսկ 60%-ը` եզրափակիչ քննության (ստուգարքի) արդյունքով:

Քննությունների անցկացման հիմնական ձևը գրավոր կամ գրավոր-բանավորն է: Բացառության կարգով բուհը կարող է սահմանել բանավոր քննություններ, բայց դրանք չպետք է գերազանցեն քննությունների ընդհանուր քանակի 25%-ը: Բուհի իրավունքն է ուսումնական դասընթացների եզրափակիչ ստուգման եղանակի (ստուգարք կամ քննություն) ընտրությունը և ձևի սահմանումը:

ՈՒսանողների գիտելիքների ընթացիկ գնահատման համակարգում բուհն օգտագործում է իրեն նպատակահարմար գնահատման սանդղակ: Միջազգային մասնագիտական կրթական համակարգին ինտեգրվելու և ուսանողների ակադեմիական շարժունակությունն ապահովելու նպատակով ուսումնական գործընթացում անհրաժեշտ է վարկային (կրեդիտային) համակարգի ներդրումը և օգտագործումը:

Դասընթացից եզրափակիչ գնահատական նշանակելու դեպքում անհրաժեշտ է անցնել գիտելիքների գնահատման ավանդական համակարգին («գերազանց», «լավ», «Բավարար»,»անբավարար»,»ստուգված», «ստուգված»):

Մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր ուսումնական դասընթացների, կուրսային աշխատանքների և պրակտիկաների համար պարտադիր է եզրափակիչ գնահատականի նշանակումը:

Մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկը ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկի տրամաբանված հաջորդականությունն է, որը ընտրած մասնագիտությամբ նախատեսված գործունեության բնագավառներում նպաստում է ուսանողի խոր մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների ձեռքբերմանը:

25. Մասնագիտության հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևով` բուհում մշակած ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը` հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել (080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված (080600), «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները.

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովվի գիտամանկավարժական կադրերով, որոնք, որպես կանոն, ունեն դասընթացների դասավանդման ուղղվածությանը համապատասխանող բազային կրթություն և հետևողականորեն զբաղվում են հետազոտական և գիտամեթոդական գործունեությամբ: Հատուկ մասնագիտացնող դասընթացներ դասավանդող դասախոսները, որպես կանոն, պետք է ունենան գիտական աստիճան (գիտական կոչում» սպորտային բարձրագույն կարգ, արվեստի ոլորտի պատվավոր կոչում և այլն) և/կամ համապատասխան գործունեության ոլորտում աշխատանքի փորձ:

Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակասը:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0.25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները.

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ներառի ուսանողների կողմից մասնագիտական դասընթացների լաբորատոր, գործնական (սեմինար) աշխատանքների կատարում (աշխատանքների ցանկը պարտադիր տրվում է), ներառյալ որպես պարտադիր բաղադրիչ` համակարգչային կիրառական ծրագրային փաթեթների օգտագործմամբ գործնական առաջադրանքների կատարում: Պարտադիր պահանջ է նաև անհրաժեշտ ինֆորմացիոն բազայի ստեղծումը, որն ապահովում է բարձրորակ մասնագետի պատրաստումը և ուսանողի մուտքը տարբեր ինֆորմացիոն աղբյուրներ, ներառյալ Internet-ը:

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի մուտքով դեպի գրադարանային ֆոնդեր և տվյալների բազաներ, որոնք ըստ բովանդակության համապատասխանում են հիմնական կրթական ծրագրով նախատեսված դասընթացների լրիվ ցանկին, նույն դասընթացների բաղադրիչներին (դասախոսություններ, գործնական, սեմինար և լաբորատոր պարապմունքներ, կուրսային և դիպլոմային աշխատանքների խորհրդատվություն, պրակտիկաների ծրագրեր) նվիրված մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև տեսալսողական, բազմամիջավայրային նյութերով և ցուցադրական ձեռնարկներով:

Բուհի գրադարանը պետք է հագեցված լինի մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների ուսումնամեթոդական համալիրներով, մասնագիտության նորմատիվ-իրավական ակտերով, տեղեկատու գրականությամբ և չափորոշիչներով:

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազային և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնամեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով, բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա:

2) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտության, ստանդարտացման և սերտիֆիկացման հիմունքներ:

3) Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ`

Ինֆորմատիկա-2

4) Մասնագիտական և մասնագիտացումների դասընթացների կրթաբլոկ`

Էներգետիկայի էկոնոմիկա, Էներգետիկ արտադրության կազմակերպում և պլանավորում, Ջերմաէներգետիկայի տեսական հիմունքները, Մաթլաբ:

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

5) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, Բնապահպանություն,

6) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Ճարտարագիտական գրաֆիկա, Ճյուղի տնտեսագիտություն և մենեջմենտ, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

7) Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ`

Միկրոտնտեսագիտություն, Վիճակագրություն, Մենեջմենտ, Հաշվապահական հաշվառում, Տնտեսական գործունեության վերլուծություն, Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները, Կազմակերպության ֆինանսներ, Հարկեր և հարկավորում, Ներդրումների և նորմավորման կառավարումը:

8) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Էներգետիկայի էկոնոմիկա, Կառավարումը էներգետիկայում, Էներգիայի ոչ ավանդական վերականգնվող աղբյուրներ, Ֆինանսական մենեջմենթ, Մարքեթինգ, Էլեկտրակայանների էլեկտրական մաս, Ջերմաէներգետիկայի տեսական հիմունքները, Հիդրոէներգետիկական տեղակայանքներ, Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովման պահանջները.

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիր իրականացնող բուհը պետք է ունենա նյութատեխնիկական բազա, որը համապատասխանում է գործող սանիտարահիգիենիկ նորմերին և հակահրդեհային կանոններին, ապահովում է օրինակելի ուսումնական պլաններով նախատեսված լաբորատոր, սեմինար, գործնական պարապմունքների և միջդասընթացային պատրաստման բոլոր ձևերի և ուսանողների հետազոտական աշխատանքների կատարումը:

29. Պրակտիկաների կազմակերպման պահանջները

ՈՒսուցման ընթացքում առանձին մասնագիտական դասընթացների և ընտրած մասնագիտացման գծով գործնական ունակությունների, ապագա աշխատավայրում հմտություններ և փորձառումներ ձեռք բերելու նպատակով բնագավառի կազմակերպաիրավական տարբեր ձևերի կազմակերպություններում, հիմնարկներում և հաստատություններում կազմակերպվում են ուսանողների արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաներ:

ՈՒսանողի նախաավարտական պրակտիկան մասնագիտության ուսումնական պլանի պարտադիր բաղադրիչն է, որի կազմակերպման և իրականացման պատասխանատուն բուհն է: Նախաավարտական պրակտիկան կազմակերպվում է այն հաշվով, որպեսզի շրջանավարտը կարողանա այդ ընթացքում ստացած փորձառությունը օգտագործել իր ավարտական աշխատանքը կատարելիս: Եթե շրջանավարտը ուսուցումը համատեղում է աշխատանքի հետ, բուհն իրավունք ունի թույլատրել աշխատավայրում պրակտիկայի անցկացումը, եթե շրջանավարտի աշխատանքի բնույթը համապատասխանում է բուհում ուսումնառած մասնագիտությանը:

Պրակտիկան կարող է կազմակերպվել նաև որոշակի կազմակերպությունում` նախապես կազմված անհատական ծրագրով, եթե շրջանավարտը նույն կազմակերպությունում պաշտոն է զբաղեցնում:

Արտադրական պրակտիկայի տեղերի բացակայության դեպքում բուհը (ֆակուլտետը) այն կազմակերպում է սեփական նյութատեխնիկական բազայի վրա, եթե այն հագեցված է ժամանակակից սարքավորումներով և ծրագրային միջոցներով:

1) Արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաներ.

ա. Արտադրական պրակտիկա.

Արտադրական պրակտիկայի նպատակն է ամրապնդել մասնագիտական դասընթացներից ստացած տեսական և պրակտիկ գիտելիքները, ուսումնասիրել մասնագետների իրավունքները և պարտականությունները, վարվեցողության և փաստաթղթավարության հմտությունների ձեռքբերումը, կոնկրետ արտադրական, էներգետիկական և տնտեսագիտական կազմակերպությունների կամ գիտահետազոտական և նախագծային-կոնստրուկտորական կազմակերպությունների առանձնահատկություններին ծանոթացումը:

Պրակտիկայի անցկացման վայրը` էներգետիկական, արդյունաբերական, գիտահետազոտական և նախագծային կոնստրուկտորական, տնտեսագիտական կազմակերպություններն են: Արտադրական պրակտիկայի ընթացքում ուսանողը պետք է ուսումնասիրի.

1) էներգետիկական օբյեկտների կառուցվածքը և նրա էկոնոմիկական արդյունավետությանն ուղղված միջոցառումները,

2) էներգետիկական արտադրական գործընթացներում էկոնոմիկական վերահսկողության միջոցները և մեթոդները,

3) էներգետիկական արտադրության էկոնոմիկական ղեկավարման միջոցառումների կազմակերպումը,

4) էկոնոմիկական խնդիրների հաշվողական համակարգը և ծրագրային ապահովումը,

5) էկոնոմիկական մոնիտորինգի (աուդիտի) իրականացմանը,

6) աշխատանքի անվտանգ պայմանների ստեղծման և ապահովման միջոցառումները, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման գործունեությունը:

բ. Նախաավարտական պրակտիկա

1) Նախաավարտական պրակտիկայի նպատակն է նախապատրաստել ուսանողին կատարելու ավարտական աշխատանքը:

2) Պրակտիկայի անցկացման վայրը տարբեր էներգետիկական կազմակերպություններն են, որտեղ ուսանողը հնարավորություն կունենա ավարտական աշխատանքի թեմայի վերաբերյալ նյութեր հավաքելու ու դրանց ուսումնասիրություններ կատարելու:

ՈՒսանողի պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը.

Ատեստավորումը ըստ պրակտիկայի արդյունքների, կատարվում է սահմանված պահանջներով կազմված գրավոր հաշվետվության և կազմակերպությունից նշանակված պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստավորման արդյունքները գնահատվում են ուսանողների գիտելիքների գնահատման` բուհում գործող համակարգին համապատասխան:

 

VII (080600), «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(էներգետիկայի ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Ճարտարագիտության բակալավրի պետք է.

1) հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ Սահմանադրության և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, ձեռք բերի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններ և հմտություններ,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա կեցության մասին գիտության հիմնադրույթները, նյութականի և վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

2) բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, տնտեսագիտական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներին,

. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման, պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները:

3) մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է իմանա`

ա. էներգետիկական արտադրության էկոնոմիկական հիմնախնդիրները և էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները և դրանց փոխադարձ կապը գիտության, տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների հատուկ ուղղությունների հետ,

բ. Էներգետիկայի տնտեսագիտության հիմունքները,

գ. էներգետիկայի բնագավառի գիտության և տեխնիկայի նվաճումները,

դ. էներգետիկ արտադրության կազմակերպման, պլանավորման և տնտեսագիտական խնդիրների լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակման մեթոդները, կատարել տարբերակների վերլուծություն և հետևանքների կանխատեսում, նախագծի իրականացման պլանավորում,

ե. էներգետիկ արտադրության կազմակերպման, պլանավորման իրավական և նորմատիվային-տեխնիկական փաստաթղթերը, տեխնիկական և տնտեսական փաստաթղթերի կազմման և մշակման կարգը, տեխնիկական և փաստաթղթերին և նյութերին ներկայացվող հիմնական պահանջները,

զ. էներգետիկական արտադրության արդյունավետության միջոցառումների գնահատման մեթոդները,

է. էներգետիկական համակարգի զարգացման մոդելները,

ը. էներգետիկական արտադրությանն ուղղված տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացման և հետազոտությունների ու մշակումների շահավետության որոշման մեթոդները,

թ. էներգետիկայի ոլորտում մարքեթինգի և արտաքին տնտեսագիտական կապերի իրականացման հիմնադրույթները,

ժ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

ժա. էկոլոգիական անվտանգության և աշխատանքի պաշտպանության, անվտանգության տեխնիկայի, արտադրական հիգիենայի և հակահրդեհային պաշտպանության կանոնները:

4) բակալավրը պետք է կարողանա.

ա. ձևակերպել էներգետիկական արտադրության էկոնոմիկայի, կազմակերպման և պլանավորման խնդիրները, բացահայտել դրանց լուծման առանձնահատկությունները,

բ. գնահատել արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերը` արտադրանքի տրված որակի մակարդակը պահպանելու համար` հաշվի առնելով միջազգային չափորոշիչները,

գ. էներգետիկական արտադրության վերլուծման և գնահատման համակարգչային տեխնոլոգիաները` տնտեսագիտական գործունեության կառավարման ոլորտում,

դ. օգտագործել մոդելավորման մշակման և արդյունքների վերլուծության համակարգչային տեխնոլոգիաները:

5) բակալավրը պետք է ունենա`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբանական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառելու և քննադատական վերլուծության ունակություններ,

 

բ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ընդունակություն,

գ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակություն:

6) բակալավրի մարդկանց հետ աշխատելու փորձառությունը ենթադրում է նրա ունակությունները`

ա. այլ անձանց հետ փոխգործակցելու, կոլեկտիվում նրանց հետ հաղորդակցվելու,

բ. խնդիրներ ձևավորելու և դրանք ենթականերին պատվիրակելու,

գ. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգտումը խրախուսելու և զարգացումն ապահովելու,

դ. ծագած տարաձայնությունները և բախումները լուծելու,

ե. տարբեր զարգացման և մտավոր մակարդակի տեր մարդկանց հետ համագործակցելու,

զ. մասնագիտական հարցերի շրջանակներում ընդունելի որոշումների հասնելու նպատակով բանակցություններ վարելու,

է. տարաբնույթ և տարասեռ մշակութային միջավայրերում աշխատելու և այլն:

7) բակալավրի ինֆորմացիայի հետ աշխատելու փորձառությունը պահանջում է պարտադիր հմտություններ`

ա. պաշտոնական և ոչ պաշտոնական իրավիճակներում սեփական կարծիքը գրավոր և բանավոր ձևերով շարադրելու, քննարկելու և գործուն կարով պաշտպանելու,

բ. լեզվային և մշակութային տարբերությունների հաշվառմամբ գրավոր ինֆորմացիան լսելու և վերլուծորեն ընկալելու,

գ. բանավոր, տպագրված և էլեկտրոնային աղբյուրներից ստացված ինֆորմացիան որոնելու, ստանալու, համակարգելու, գրավոր ձևակերպելու և օգտագործելու:

Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործման գծով`

Ճարտարագիտության բակալավրի պետք է ծանոթ լինի տվյալների մշակման երկուսից ոչ պակաս համակարգերի, համակարգչային և բազմաօգտագործման տեղային ցանցային համակարգերին, ինչպես նաև կարողանա կատարել ինֆորմացիայի որոնում տվյալների ցանցային բազաներում, օգտվել էլեկտրոնային փոստից, տվյալների բազաների փաթեթից:

Ճարտարագիտության բակալավրի պետք է հասկանա իր մասնագիտության էությունը և սոցիալական նշանակալիությունը, իր որակավորման շարունակական բարձրացման անհրաժեշտությունը հետբուհական և լրացուցիչ կրթություն ստանալու կամ էլ նոր գիտելիքների ինքնուրույն տիրապետման միջոցով:

31. Ճարտարագիտության բակալավրի եզրափակիչ որակավորման պահանջները.

1) 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի եզրափակիչ պետական որակավորումը ներառում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանությունը և ամփոփիչ ատեստավորման քննության հանձնումը, որոնք թույլ են տալիս բացահայտելու շրջանավարտի տեսական և գործնական պատրաստվածությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչներով սահմանված մասնագիտական խնդիրների լուծման բնագավառում:

2) Ճարտարագիտության բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքին ներկայացվող պահանջները.

(080600) «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Էներգետիկայի ճյուղում) «մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքն ավարտուն մի մշակում է, որը կատարված է մասնագիտության ուսումնական պլանին համապատասխան և նպատակ ունի ամրապնդել և ընդլայնել շրջանավարտի տեսական և գործնական գիտելիքները էներգետիկ արտադրության կազմակերպման պլանավորման և էներգետիկական տնտեսագիտության ոլորտներում:

3) Բովանդակային առումով ավարտական որակավորման աշխատանքը պետք է`

ա. ներկայացվի որպես բնագավառի հիմնահարցերից մեկին վերաբերող տեսական, վերլուծական, տնտեսագիտական, սոցիալ-տնտեսագիտական կամ փորձարարական հետազոտություն, որում շրջանավարտը բացահայտում է իր տեսական գիտելիքները և գործնական ունակությունները, որոնք թույլ են տալիս ինքնուրույն լուծելու մասնագիտական բնույթի խնդիրներ,

բ. ցույց տա շրջանավարտի կողմից գիտական և համակարգային վերլուծության մեթոդների յուրացման աստիճանը, ունակությունը կատարելու տեսական ընդհանրացումներ և գործնական եզրակացություններ, հիմնավորված առաջարկություններ և երաշխավորություններ բնագավառի հիմնահարցերի լուծման վերաբերյալ,

գ. կրի ստեղծագործական բնույթ` հավաստի վիճակագրական տվյալների օգտագործմամբ,

դ. բացահայտի շրջանավարտի պատրաստվածության աստիճանը ինքնուրույն աշխատելու էներգետիկայի տնտեսագիտության ոլորտում,

ե. համապատասխանի նյութի տրամաբանված և հստակ շարադրման պահանջներին և հենվի հավաստի փաստերի վրա,

զ. արտացոլի շրջանավարտի ունակությունը օգտագործելու տեղեկատվության որոնման, ընտրության, համակարգման և մշակման արդի մեթոդները, աշխատել բնագավառի նորմատիվ-իրավական ակտերի հետ,

է. ձևավորված լինի հրատարկչական արդի նորմատիվներին և պահանջներին համապատասխան, ունենա հետազոտական աշխատանքի հաշվետվությանը բնորոշ կառուցվածք և 60-70 էջ համակարգչային շարվածքի ծավալ:

Ավարտական որակավորման աշխատանքների թեմատիկան սահմանում է մասնագիտացնող ամբիոնը: Թեմատիկայում պարտադիր կարով պետք է ներառվեն` էներգետիկայի բնագավառում տնտեսագիտության առաջնահերթ և հրատապ հարցերը հաշվի առնելով բուհի (ֆակուլտետի) ընտրած մասնագիտացումները և ընտրովի դասընթացների բովանդակությունը ըստ կրթաբլոկների:

1) Ավարտական որակավորման աշխատանքի կառուցվածքում պետք է ներառվեն

հետևյալ բաժինները`

ա. տեխնոլոգիական,

բ. տնտեսագիտական հատուկ հարց,

գ. կենսագործունեության անվտանգության,

դ. բնապահպանության,

ե. գրաֆիկական մաս:

5) Ամփոփիչ ատեստավորման քննությանը ներկայացվող պահանջները.

Եզրափակիչ որակավորման (պետական) քննության բովանդակությունը, անցկացման ձևը և ուսանողների գիտելիքների գնահատման չափանիշները սահմանում է բուհը (ֆակուլտետը) և հաստատում բուհի գիտական խորհուրդը: Նրանում պարտադիր կարով ներառվում են հարցեր մասնագիտության հետևյալ հիմնական ուսումնական դասընթացներից`

ա.ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններ,

բ. էներգետիկայի էկոնամիկա,

գ. էներգետիկ արտադրության կազմակերպում և պլանավորում

դ. կառավարումը էներգետիկայում,

ե. մարքետինգ և ֆինանսական մենեջմենթ,

զ. տնտեսագիտական գործունեության վերլուծություն,

է. տնտեսագիտության մաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ,

ը. ներդրումների և նորամուծությունների կառավարում:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`                ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                                    ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)

                                    (ԴԱՍԻՉ 080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 660 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

 

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 60 | 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120| 60 |    | 60 |    | 60 |    |    | 020|

|     |գրականություն    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120| 60 |    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300| 150|    | 150|    | 150| 060| 040|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 60 | 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն-| 1,2| 240| 120| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |

|     |2,3              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Տնտեսագիտ.       | 2  | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |

|     |ուսմունքն. պատմ. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Ֆիզիկական        | 1-6|    |/360|    |/360|    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.01|Ընդամենը         |    |1200| 600| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 270| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 90 | 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 45 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 165| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 60 | 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.00|Ընդամենը         |    |1290| 630| 315| 180| 135| 660| 751| 835| 333|

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120| 60 |    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 45 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|     |պաշտպ. և  ԱԻՀ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 |    | 150| 75 | 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 60 | 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 60 | 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.,ստանդ.և | 4  | 120| 60 | 45 |    | 15 | 60 |    |    |    |

|     |սերտիֆիկ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.00|Ընդամենը         |    | 780| 390| 225| 105| 60 | 390|    | 020| 541|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 45 | 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Իրֆորմատիկա -2   | 4  | 90 | 45 |    |    | 45 | 45 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 60 | 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենտ        |  4 | 120| 45 | 30 | 15 |    | 75 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 180| 75 | 45 | 30 |    | 105|    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտեսական գործուն| 6  |120 | 60 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |

|     |վերլուծությ.     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսագիտամատ.   | 6.7| 240| 120| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |

|     |մեթ.ն մոդ.       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպություն-| 7  | 90 | 45 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |

|     |ներ ֆինանսներ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 30 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 45 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |

|     |նորամ. կառավար.  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.00|Ընդամենը         |    |1260| 570| 300| 225| 45 | 690|    |    | 210|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   |  2 | 30 | 15 | 15 |    |    | 15 |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Էներգետիկայի     | 4.5| 270| 105| 60 | 15 | 30 | 165|    |    | 201|

|     |էկոնոմիկա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Բնության         |  6 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|     |օգտագործման      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |էկոնոմ.          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Էներգետիկ        | 5.6| 240| 90 | 60 |    | 30 | 150|    |    |    |

|     |արտադրության     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմ. և          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պլանավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Կառավարումը      |  7 | 90 | 45 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |

|     |էներգետիկայում   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Էներգետիկական    |  8 | 90 | 30 | 30 |    |    | 60 |    |    |    |

|     |համակարգ զարգ.   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Մոբիլ էլեկտ.     |  7 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|     |կայաններ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Էներգ. ոչ ավանդ. |  4 | 60 | 30 | 15 | 15 |    | 30 |    |    | 110|

|     |վերական. աղբ.    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Ֆինանսական       |  8 | 60 | 30 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Մարքեթինգ        |  5 | 90 | 45 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Էլեկտրակ.        | 5.6| 120| 60 | 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |

|     |կայանների էլ. մաս|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Ջերմաէներգ. տես. |  6 | 120| 60 | 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|ՋԵԿ և  ԱԷԿ       |  7 | 90 | 45 | 45 |    |    | 45 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Ջերմամատակարարում|  6 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.15|Հիդրոէներգետիկա- | 5.6| 210| 90 | 60 | 30 |    | 120|    |    |    |

|     |կան տեղակայանք.  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.16|Էլեկտրամատակարար-| 6.7| 180| 75 | 60 | 15 |    | 105|    |    |    |

|     |ման հիմ.         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.17|Մաթլաբ. (ընտրովի |  8 | 60 | 30 | 15 |    | 15 | 30 |    |    |    |

|     |դասընթաց 1)      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.18|Արտաքին տնտեսական|  8 | 60 | 30 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |

|     |կապեր (ընտրովի   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |դասընթաց 2)      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.00|Ընդամենը         |    |1980| 870| 630| 150| 90 |1080| 100|    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|3060|1725|1005| 330|3420|2135|2144|1576|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    | 30 | 30 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| | 020|    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| | 200|    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| |    | 200|    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.01| | 220| 200|    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |  3 |    |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| |    | 310|    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.00| |    | 310|    |    |  1 |    |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    |    | 201|    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    |    | 400|    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| | 311|    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| | 301|    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.00| | 612|    |    | 201| 400|    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| | 003|    |    |    |    |    |    |  4 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| | 220|    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| | 210|    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| |    | 320|    |    |    |  5 | 5  |    | 5+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    |    | 220|    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |    | 220| 220|    |    | 6,7|    | 4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    |    | 210|    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    |    | 220|    | 8  |    |  2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    |    | 210|    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.00| | 433| 320| 440| 640| 220| 4  | 10 |  1 | 38+4 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 211|    |    |    | 5  |    | 4.5|    | 3+4+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| |    | 200|    |    |    |    |    |  6 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| | 201| 201|    |    | 7  |    | 5.6|    | 3+3+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    |    | 210|    |    |    |  7 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| |    |    |    | 400|    |  8 |    |    |  2+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    |    | 200|    |    |    |    |  7 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| | 210|    |    |    |    |    |  5 |    |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| | 200| 110|    |    |    |    |    | 5.6|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    | 211|    |    |    |    |  6 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    | 300|    |    |    |    |  7 |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| |    | 200|    |    |    |    |    |  6 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.15| | 210| 210|    |    |    |  6 |  6 |  5 | 3+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.16| |    | 201| 200|    |    |  7 |  7 |  6 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.17| |    |    |    | 202|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.18| |    |    |    | 400|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.00| |1032|1332| 920|1222|  2 |  3 | 11 | 13 | 58+7 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |1862|1772|1761|1842|  2 |  8 | 35 | 36 |204+12|

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 28 | 26 | 26 | 24 | 24 |    |    |    |      |

.______ _______________________________________________.

 

 

Մասնագիտությունը` 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՏԵՔՍՏԻԼ ԵՎ ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ

ՃՅՈՒՂՈՒՄ)»

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՏԵՔՍՏԻԼ ԵՎ ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)»

մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման չափորոշիչային նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) արտադրության տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների ճարտարագետ,

2) արտադրության կազմակերպման ճարտարագետ,

3) կառավարման համակարգերի ճարտարագետ,

4) ճարտարագետ-տնտեսագետ,

5) թեթև արդյունաբերության որևէ ճյուղի տնտեսագետ:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությունը առնչվում է գիտության (տնտեսագիտության կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությանը, որն ուղղված է

1) կազմակերպությունների տնտեսական գործունեությանը,

2) արտադրության և աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործմանը,

3) կառավարման և կազմակերպական կառուցվածքների,

4) մարքեթինգային ուսումնասիրություններին,

5) աշխատանքի նորմավորման և օպերատիվ վերլուծության կազմակերպմանը, կիրառմանը և գիտագործնական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) թեթև արդյունաբերության առանձին ճյուղերի տարբեր կազմակերպաիրավական ձևերի և կառուցվածքի կազմակերպությունները,

2) նախագծային կազմակերպությունները,

3) գիտահետազոտական հիմնարկները,

4) տեխնոլոգիական և արտադրական գործընթացների արդյունավետությունը որոշող բաժինները,

5) պետական կառավարման և տեղային ինքնակառավարման օրգանները:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) արտադրական-տեխնոլոգիական,

2) արտադրական-տնտեսական,

3) արտադրական-կազմակերպչական,

4) գիտահետազոտական-տնտեսական,

5) շահագործողական,

6) տնտեսական,

7) կազմակերպչա-կառավարչական,

8) պլանային-տնտեսական,

9) ձեռնարկատիրական,

10) ֆինանսատնտեսական,

11) արտաքին-տնտեսական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրը, կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) պատրաստ է մասնակցելու արտադրության կազմակերպչական, կառավարման և տնտեսական համակարգերի ու միջոցների հետազոտման, նախագծման, մշակման և շահագործման բոլոր փուլերում,

2) պատրաստ է մասնակցելու արտադրության կազմակերպչական, կառավարման և տնտեսական համակարգերի սարքային, ծրագրային միջոցների և ապարատասարքային համալիրների բոլոր տեսակի փաստաթղթերի մշակմանը,

3) ունակ է ուսումնասիրել հատուկ գրականություն, վերլուծել մասնագիտական գործունեության ոլորտում գիտության և տեխնիկայի հայրենական ու արտասահմանյան ձեռք բերումները,

4) ունակ է տարբեր տեխնոլոգիական, կազմակերպչական, կառավարման և տնտեսական հարցերի լուծման ժամանակ համագործակցել հարակից պրոֆիլի մասնագետների հետ,

5) պատրաստ է աշխատել կատարողների կոլեկտիվում, ծանոթ է այդպիսի կոլեկտիվի աշխատանքի կազմակերպման և կառավարման մեթոդներին,

6) կարող է գիտական հիմքի վրա կազմակերպել իր աշխատանքը, տիրապետում է մասնագիտական գործունեության ոլորտում օգտագործվող ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներին:

 

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

ա. մասնակցելու մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման բոլոր փուլերին,

բ. մասնակցելու ծրագրային, բոլոր տիպերի փաստաթղթային ապահովման մշակմանը,

գ. կիրառելու մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման ժամանակակից մեթոդներ, միջոցներ և տեխնոլոգիաներ,

դ. մասնակցելու իր մասնագիտական ոլորտում գիտական հետազոտությունների անցկացմանը և տեխնիկական մշակումների կատարմանը,

ե. ուսումնասիրելու մասնագիտական գրականություն և այլ գիտատեխնիկական տեղեկատվություն, հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումները իր մասնագիտական գործունեության ոլորտում,

զ. համագործակցելու հարակից ուղղությունների մասնագետների հետ գիտական հետազոտություններում նախագծակառուցավորական գործունեությունում, տեխնոլոգիական, տնտեսագիտական, սոցիալական համակարգերում և մարդկային գործունեության հումանիտար ոլորտներում իր մասնագիտական գործունեության օբյեկտների կիրառման մեթոդների, միջոցների և տեխնոլոգիաների մշակման ժամանակ,

է. գործընկերների հետ կոոպերացիայի և կոլեկտիվում աշխատանքի մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման ժամանակ,

ը. իր աշխատանքը կազմակերպելու գիտական հիմունքներով, տիրապետում է իր մասնագիտական գործունեության ոլորտում կիրառվող ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներին,

թ. գիտության զարգացման և փոփոխվող սոցիալական գործառնության պայմաններում վերագնահատելու կուտակած փորձը, վերլուծելու սեփական հնարավորությունները, կարող է ձեռք բերել նոր գիտելիքներ, կիրառելով ժամանակակից տեղեկատվական ուսուցողական տեխնոլոգիաներ;

ժ. մեթոդապես և հոգեբանորեն իր մասնագիտական գործունեության ձևի և բնույթի փոփոխմանը, միջառարկայական նախագծային աշխատանքին:

 

2) Բակալավրը պետք է իմանա

ա. մասնագիտական գործունեության մեթոդական և նորմատիվային նյութերը,

բ. արտադրության կազմակերպման և կառավարման հայրենական և արտասահմանյան առաջավոր կազմակերպությունների փորձը,

գ. ՀՀ տնտեսության զարգացման հեռանկարներն ու միտումները,

դ. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդները և միջոցները,

ե. մասնագիտական գործունեության վերլուծության մեթոդները,

զ. հաշվողական տեխնիկայի, կոմունիկացիաների և կապի ժամանակակից միջոցները,

է. տեխնիկական փաստաթղթերի պատրաստման կանոնները, մեթոդները և միջոցները,

ը. տնտեսության, աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման հիմունքները,

թ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

ժ. աշխատանքի պաշտպանության, շրջակա միջավայրի պաշտպանության կանոններն ու նորմերը:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՏԵՔՍՏԻԼ ԵՎ ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները.Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

 

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՏԵՔՍՏԻԼ ԵՎ ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                    ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                 |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  39  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |42+(1)|

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |50+(4)|

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |47+(7)|

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|Դասընթացների անվանումները և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ  |  34  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |«Հայոց պատմություն» առարկան, դերն ու նշանակությունը: Հին|      |

|     |և  միջնադարյան Հայաստանի պետականությունները:            |      |

|     |Քրիստոնեության` որպես պետական կրոնի ճանաչման և  հայոց   |      |

|     |գրերի գյուտի քաղաքական և  պատմամշակութային              |      |

|     |նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի օջախները:       |      |

|     |Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և  կողմնորոշումները: |      |

|     |Արևելյան  Հայաստանի Ռուսաստանին միացման պատմաքաղաքական  |      |

|     |նշանակությունը: Հայ հասարակական հոսանքները:  Ազատագրական|      |

|     |խմբակներն ու կազմակերպությունները: Հայկական հարցի       |      |

|     |միջազգայնացումը:                                        |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին:              |      |

|     |Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին:  |      |

|     |Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր|      |

|     |փուլը: Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը:        |      |

|     |Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և       |      |

|     |արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգ            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն» դասընթացի նպատակն է  |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը`        |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական,        |      |

|     |ճանաչողական և  վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի|      |

|     |տեքստեր գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ,         |      |

|     |անոտացիա, ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու   |      |

|     |հմտություն: Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում, |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:           |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը:            |      |

|     |Մտքի ձև  և  բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,|      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները:  «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ:  Տարածության,  |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը:                     |      |

|     |Զարգացման գաղափարը: Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: |      |

|     |Համակարգայնության և  պատճառականության սկզբունքները:     |      |

|     |Դինամիկական և  վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ     |      |

|     |Թվերի օրենքը): Որակաքանակական փոփոխությունների          |      |

|     |դիալեկտիկան: Դիալեկտիկական հակասություններ:             |      |

|     |Բնության ըմբռնումը մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և   |      |

|     |արհեստական միջավայր:Էկոլոգիայի փիլիսոփայական            |      |

|     |հարցերը:Կյանքը որպես արժեք:                             |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:                                                  |      |

|     |Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:             |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք:  Ստեղծագործություն և  բնազդ: |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները:        |      |

|     |Գիտական և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի      |      |

|     |կառուցվածքը: Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական           |      |

|     |ճանաչողության մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը:   |      |

|     |Նյութական և  գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական |      |

|     |գիտակցություն.  կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության        |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն:  Ազատություն և  անհրաժեշտություն:  |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անհատի բարոյական    |      |

|     |հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը: Մարդկության   |      |

|     |ապագան:                                                 |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը:              |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և               |      |

|     |«Y»տեսություններ:                                       |      |

|     |Մարդը և  աշխատանքը: Անհատի սոցիոլոգիական նկարագիրը:     |      |

|     |Մարդկային պահանջմունքների համակարգը: Հույզերի           |      |

|     |ինֆորմացիոն-պահանջմունքային տեսությունը: Պահանջմունքների|      |

|     |բավարարման սոցիալական և  հոգեբանական գործոնները:        |      |

|     |Աշխատողի և  արտադրության պահանջներ. համատեղելիություն և |      |

|     |հակադրություն (հակասություններ):                        |      |

|     |Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը:         |      |

|     |Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական հարաբերություններ:          |      |

|     |Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական հսկիչ: Աշխատանքային |      |

|     |շարժառիթներ:                                            |      |

|     |Կառավարման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը:      |      |

|     |Կառավարման հիմնական ոճերը: Լիդերության հարցը: Ղեկավարի  |      |

|     |էթիկան: Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:              |      |

|     |Ժառանգական իրավունք: Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:|      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները:  Պատասխանատվությունը ըստ        |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց երաշխիքները: Պետական          |      |

|     |իշխանության օրգանների համակարգը և  տեղական              |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:  Ժառանգական  |      |

|     |իրավունք: Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:           |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները:  Պատասխանատվությունը ըստ        |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը:                                    |      |

|     |Հանցագործություն հասկացությունը: Քրեական                |      |

|     |պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար: Էկոլոգիական  |      |

|     |իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության իրավական    |      |

|     |կարգավորման յուրահատկությունները: Պետական գաղտնիքի      |      |

|     |պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և           |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   7  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |պրոբլեմի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի       |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ:                                     |      |

|     |Ամբողջական ծախսերի մոդելը: Արտադրության հավասարակշռված  |      |

|     |ծավալը: Բյուջետային դեֆիցիտը և  պետական պարտքը:         |      |

|     |Գանձարանային քաղաքականություն: Փողը: Բանկերը:           |      |

|     |Վարկա-դրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ:          |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Տնտեսագիտ. ուսմունքի պատմություն                        |   2  |

|     |Սույն դասընթացում ի լրումն աշնանային կիսամյակի նյութի,  |      |

|     |ուսումնասիրվում են գործազրկության, սղաճի, տնտեսական     |      |

|     |ցիկլերի, ամբողջական պահանջարկի ու ամբողջական առաջարկի,  |      |

|     |գանձարանային քաղաքականության ու պետական բյուջեի, պետական|      |

|     |պարտքի և  նրա կառավարման, փողի, բանկային գործի,         |      |

|     |դրամավարկային քաղաքականության,տնտեսական աճի ու          |      |

|     |միջազգային առևտրի,  տնտեսական ուսմունքների պատմության մի|      |

|     |շարք այլ հարցեր:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |ՀՊՃՀ-ում մարմնակրթություն և  սպորտ առարկան անց է կացվում|      |

|     |ուսանողի ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում|      |

|     |է հետևյալ  ձևով`                                        |      |

|     |ուսումնական պարտադիր պարապմունքներ,                     |      |

|     |ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ;                |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով;              |      |

|     |Բժշկական քննության անցնելուց հետո ուսանողները           |      |

|     |տեղավորվում են մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ       |      |

|     |մասնագիտությունների`                                    |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ;                           |      |

|     |Վատառողջ ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և  բուժական  |      |

|     |խմբերում;                                               |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող, ինչպես նաև  բարձր|      |

|     |կուրսերի ուսանողները մարզվում են մարզական               |      |

|     |կատարելագործման խմբերում շաբաթը 6-12 ժամ ժամաքանակով;   |      |

|     |Գնահատման համակարգը ընդգրկում է ուսանողի կողմից տեսական |      |

|     |մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20 միավոր:               |      |

|     |Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում կարդացված|      |

|     |դասախոսական դասընթացին:                                 |      |

|     |Գործնական մասնագիտացված դասերից ուսանողը պարտավոր է     |      |

|     |հավաքել 30-50 միավոր:                                   |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր:                                                 |      |

|     |Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ` 40-60     |      |

|     |գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100` գերազանց:   |      |

|     |Ֆիզիկապես թույլ ուսանողները հնարավորություն ունեն 100%  |      |

|     |հաճախման և  տեսական բաժնի յուրացման շնորհիվ հավաքել 75  |      |

|     |բալ, այսինքն` գնահատվել լավ:                            |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները հնարավոր է    |      |

|     |լրացնել:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |42+(1)|

|ԿԲ   |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը    |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը                         |      |

|     |Մեկ փոփոխականի ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ             |      |

|     |(կիրառություններով)                                     |      |

|     |Մեկ փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ                |      |

|     |Մի քանի փոփոխականի ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ       |      |

|     |Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ                     |      |

|     |Օպերացիոն հաշիվ                                         |      |

|     |Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր                   |      |

|     |Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային  ինտեգրալներ       |      |

|     |Վեկտորական անալիզ                                       |      |

|     |Հավանականությունների տեսություն և  մաթեմատիկական        |      |

|     |վիճակագրություն:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |ՄԵԽԱՆԻԿԱ: Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները:      |      |

|     |Նյութական կետի կինեմատիկա: Դինամիկայի հիմնական          |      |

|     |հասկացությունները: Նյութական կետի դինամիկա:  Նյուտոնի   |      |

|     |օրենքները: Նյութական կետերի համակարգ, նրա դինամիկան:    |      |

|     |Պահպանման օրենքները: Համակարգի ազատության աստիճանների   |      |

|     |թիվը: Պինդ մարմնի կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը:   |      |

|     |Գալիլեյի հարաբերականության սկզբունքը:  Հարաբերականության|      |

|     |հատուկ տեսության տարրերը:                               |      |

|     |ՄՈԼԵԿՈՒԼԱՅԻՆ ՖԻԶԻԿԱ ԵՎ ՋԵՐՄԱԴԻՆԱՄԻԿԱ:                   |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը: Իդեալական և  իրական գազեր,           |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային                    |      |

|     |անցումներ:Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը:      |      |

|     |Ջերմադինամիկայի առաջին օրենքը: Աշխատանքը                |      |

|     |ջերմադինամիկայում, իդեալական գազի աշխատանքը տարբեր      |      |

|     |իզոպրոցեսներում:  Մոլեկուլների ազատության աստիճանների   |      |

|     |թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի հավասարումը:  Ջերմունակություն,   |      |

|     |նրա կապը նյութի քվանտային հատկությունների հետ: Ոչ       |      |

|     |հավասարակշիռ պրոցեսներ: Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը: |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Էլեկտրաստատիկ դաշտը, նրա պոտենցիալային բնույթը և  նրան  |      |

|     |բնորոշող մեծությունները: Էլեկտրական դիպոլ:              |      |

|     |Էլեկտրասատատիկ դաշտը նյութում, բևեռացման  մեխանիզմները: |      |

|     |Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրասատատիկ դաշտի էներգիան:          |      |

|     |Հաղորդականության էլեկտրոնային տեսություն: Օհմի օրենքը   |      |

|     |շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար, էլեկտրաշարժ ուժ:       |      |

|     |Ջոուլ-Լենցի օրենքը:                                     |      |

|     |Մագնիսական դաշտ, այն բնորոշող մեծությունները:           |      |

|     |Բիո-Սավառ-Լապլասի օրենքը:  Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի|      |

|     |էֆեկտը: Գաոսի թեորեմը և  շրջապտույտի թեորեմը մագնիսական |      |

|     |դաշտի ինդուկցկայի համար: Նյութի մագնիսական              |      |

|     |հատկությունները:  Ինդուկտիվություն: Մագնիսական դաշտի    |      |

|     |էներգիան:                                               |      |

|     |Փոփոխական դաշտեր և  անընդհատության հավասարում:          |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա, ինքնինդուկցիա: Շեղման      |      |

|     |հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները դիֆերենցիալ և           |      |

|     |ինտեգրալային տեսքով:                                    |      |

|     |Տատանումներ, նրանց առաջացման պայմանները, պարզագույն     |      |

|     |տատանողական համակարգեր: Մարող և  ստիպողական տատանումներ,|      |

|     |ռեզոնանս:                                               |      |

|     |Մեխանիկական ալիքներ: Խմբային արագություն:               |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքներ, նրանց սանդղակը:              |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և  էներգիայի հոսքը:    |      |

|     |Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի         |      |

|     |սկզբունքը, դիֆրակցիա:                                   |      |

|     |Լույսի դիսպերսիայի դասական տեսությունը:                 |      |

|     |Ջերմային ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման      |      |

|     |օրենքը: Պլանկի քվանտային վարկածը և  Պլանկի բաշխումը:    |      |

|     |Լուսաէֆեկտը և  Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը   |      |

|     |ըստ քվանտային տեսության: Միկրոմասնիկների ալիքային       |      |

|     |հատկությունները, դըԲրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի          |      |

|     |հավասարումը, ալիքային ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը:  |      |

|     |Ատոմի կառուցվածքը և  ճառագայթման սպեկտրը:  Շրյոդինգերի  |      |

|     |հավասարման լուծումը պարզագույն համակարգերի համար:       |      |

|     |Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան և  նրա կիրառությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|     |Տարրերի ատոմների կառուցվածքը և  պարբերական համակարգը:   |      |

|     |Քիմիական կապ (կովալենտ կապ, վալենտական կապերի մեթոդը,   |      |

|     |հիբրիդացում, իոնական, ջրածնական և  դոնորաակցեպտորային   |      |

|     |կապեր): Ջերմաքիմիա: Ռեակցիաների ուղղությունը որոշող     |      |

|     |գործոնները: Ռեակցիայի արագությունը, քիմիական            |      |

|     |հավասարակշռություն:  Լուծույթներ, նրանց բաղադրությունը  |      |

|     |և  կոնցենտրացիան:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |11+(1)|

|     |Դասընթացի նպատակը համակարգչային համակարգերի տեխնիկական  |      |

|     |միջոցների օգտագործման հմտություններին տիրապետելը,       |      |

|     |ծրագրավորման տրամաբանության յուրացումն ու կիրառումն է:  |      |

|     |Դասընթացը բաղկացած է հետևյալ  բաժիններից.  ԷՀՄ-երի      |      |

|     |զարգացման փուլերը; ԷՀՄ-երի կառուցվածքը; ժամանակակից     |      |

|     |համակարգիչների կառուցվածքը; ծրագրային ապահովումը        |      |

|     |(բաղադրիչները); ժամանակակից օպերացիոն համակարգերը և     |      |

|     |օպերացիոն միջավայրերը; կիրառական ծրագրերի փաթեթները;    |      |

|     |ծրագրավորման լեզուներ, ծրագրավորման PASCAL լեզուն. լեզվի|      |

|     |տարրերը, տիպերը, արտահայտությունները, ստանդարտ          |      |

|     |ֆունկցիաները, օպերատորները, թվարկելի տիպերը,            |      |

|     |ենթածրագրերը, մոդուլները:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ: Էկոլոգիական համակարգի              |      |

|     |բեռնվածությունը:  Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի   |      |

|     |շրջապտույտը բնության մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:   |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն արտադրության կազմակերպումը:|      |

|     |Շրջակա միջավայրի աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և   |      |

|     |հանքավայրերի շահագործման աշխատանքների դեպքում և         |      |

|     |միջավայրի պաշտպանության միջոցները: Շրջակա միջավայրի     |      |

|     |վիճակի հսկողությունը, ռացիոնալ բնօգտագործում:           |      |

|     |Բնօգտագործման կառավարման կազմակերպաիրավական հիմքերը:    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԴԿԲ|ընդհանուր ճարտարագիտական առարկաներ                      |   26 |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |    4 |

|     |Դասընթացը նախատեսված է ճարտարագիտական մասնագիտություն   |      |

|     |ստացող ուսանողներին ճարտարագիտական գրաֆիկայի գծագրական  |      |

|     |երկրաչափություն բաժնի հիմնադրույթները օրթոգոնալ         |      |

|     |պրոյեկտման եղանակով ներկայացնելու համար:  Գրաֆիկական    |      |

|     |պատկերների ստեղծումը պրոյեկտման եղանակով, էական         |      |

|     |նշանակություն ունի ճարտարագետների համար իրերի պատրաստման|      |

|     |նպատակով` դրանց նախագծման դեպքում: Գծագրական            |      |

|     |երկրաչափությունը դիտարկվում է եռաչափ տարածության հետ    |      |

|     |առնչվող խնդիրների լուծման գրաֆիկական մեթոդների          |      |

|     |օգտագործման նպատակով և  ներառում է կետերի, գծերի,       |      |

|     |հարթությունների, մակերևույթների  և  երկրաչափական        |      |

|     |մարմինների տարածական հարաբերությունները: Երկչափ գծագրերի|      |

|     |և  եռաչափ կարծր մոդելների ստեղծման ընթացքում ուսանողները|      |

|     |ծանոթանում են ԱվտոՔԱԴ կիրառական միջավայրերի հետ:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը: Կենսագործունեության             |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրա ձայներից: Պաշտպանություն      |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործունեությունից: Պաշտպանություն իոնացնող           |      |

|     |ճառագայթների ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական  |      |

|     |հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և     |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից,              |      |

|     |արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի պահպանմանը ներկայացվող կենսագործունեության  |      |

|     |պահանջները: Պաշտպանություն հրդեհներից:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգի խնդիրներն ու գործառությունները: |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մոդելները: Բնակչության       |      |

|     |պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և  պատերազմական       |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում: Խաղաղ և |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և      |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում և  անհետաձգելի վթարային վերականգնողական  |      |

|     |աշխատանքները և  կատարման համար անհրաժեշտ տեխնիկական     |      |

|     |միջոցների բնութագրերը:  Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի     |      |

|     |գնահատումը:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա                                          |   5  |

|     |Էլեկտրատեխնիկայի ֆիզիկական հիմունքները, հաստատուն       |      |

|     |հոսանքի շղթաներ, էլեկտրական շղթայի տարրերը; կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, վերադրման, հանգուցային պոտենցիալների        |      |

|     |համարժեք գեներատորի մեթոդները; շղթաների հաշվարկի        |      |

|     |մատրիցային մեթոդները; սինուսոիդային հոսանքի շղթաներ,    |      |

|     |հաշվարկի կոմպլեքսային մեթոդը; ռեզոնանսային երևույթներ;  |      |

|     |եռաֆազ շղթաներ; շղթաների հաշվարկը պարբերական ոչ         |      |

|     |սինուսոիդական ազդակների դեպքում; բազմաբևեռներ,  անցողիկ |      |

|     |պրոցեսները գծային շղթաներում; ոչ գծային էլեկտրական և    |      |

|     |մագնիսական շղթաներ, բաշխված պարամետրերով շղթաներ,       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտի տեսություն; էլեկտրաստատիկական   |      |

|     |դաշտ, հաստատուն էլեկտրական դաշտ; մագնիսական դաշտ,       |      |

|     |էլեկտրական և  մագնիսական դաշտերի վերլուծական և  թվային  |      |

|     |հաշվարկի մեթոդներ; փոփոխական էլեկտրամագնիսական դաշտ;    |      |

|     |մակերևութային  և  մոտիկության էֆեկտ, էլեկտրամագնիսական  |      |

|     |էկրանավորում:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է, տալ մեխանիկական համակարգերի        |      |

|     |(հիմնականում մեքենաների և  մեխանիզմների) կառուցման,     |      |

|     |վերլուծության և  նախագծման հիմնական դրույթները: Այդ     |      |

|     |համակարգերում գործող ընդհանուր օրենքների և  կանոնների   |      |

|     |իմացությունը անհրաժեշտ է ինչպես շահագործվող             |      |

|     |մեքենասարքավորումերի աշխատանքը պատկերացնելու, այնպես էլ |      |

|     |նոր տեխնոլոգիաների մշակման ժամանակ, նրանց իրագործման    |      |

|     |համար միջոցների նախագծման տեխնիկական առաջադրանքներ      |      |

|     |կազմելու համար: Դասընթացի նպատակները հասանելի են        |      |

|     |դասախոսությունների յուրացման, գործնական աշխատանքների    |      |

|     |կատարման (տիպային խնդիրների լուծում, վերլուծություն) և  |      |

|     |ինքնուրույն աշխատանքի կատարման միջոցով:                 |      |

|     |Կիրառական մեխանիկա մոդուլի համար ուսումնասիրության      |      |

|     |նյութն է.                                               |      |

|     |* մեխանիկական համակարգերը, նրանց կազմավորման,           |      |

|     |կինեմատիկական և  ստատիկական վերլուծության               |      |

|     |հիմնադրույթները,                                        |      |

|     |* մեխանիկական համակարգերի ուժային վերլուծության         |      |

|     |հիմունքները և  մեթոդները                                |      |

|     |* մեքենամասերի աշխատունակությունը, նախագծային հաշվարկի  |      |

|     |հիմունքները                                             |      |

|     |* ընդհանուր նշանակության մեքենամասերի նախագծման         |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|     |Այս ծավալի յուրացման համար պահանջվում է որոշ իմացություն|      |

|     |մաթեմատիկայից` ածանցում, ինտեգրում և  վեկտորական անալիզ,|      |

|     |ֆիզիկա-1-ից` մեխանիկա բաժինը, ճարտարագիտական գրաֆիկայից`|      |

|     |պրոեկցիոն գծագրություն:                                 |      |

|     |Դասընթացը օգնում է ծանոթանալու տեխնիկական օբյեկտների    |      |

|     |կազմում եղած մեխանիկական համակարգերի հիմնական           |      |

|     |տեսակներին, զարգացնում է ճարտարագիտական մտածողություն և |      |

|     |մեխանիկական համակարգերի նախագծման համար անհրաժեշտ       |      |

|     |ստեղծագործական հմտություններ: Այն խիստ անհրաժեշտ է      |      |

|     |մասնագիտության յուրացման ընթացքում տարբեր սարքերի,      |      |

|     |սարքավորումների և  մեխանիզմների աշխատանքի սկզբունքները  |      |

|     |հասկանալու և  դրանք ստեղծագործաբար զարգացնելու համար:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին`,  |      |

|     |կապերի տեսակները,պինդ մարմինների կառուցվածքը և          |      |

|     |արատները:                                               |      |

|     |Դիէլեկտրիկներ` դիէլեկտրիկների բևեռացում,                |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում:                                  |      |

|     |Դիէլեկտրիկների ջերմային, քիմիական, մեխանիկական          |      |

|     |հատկություններ:  Էլեկտրամեկուսիչ նյութեր` բնական,       |      |

|     |արհեստական, սինթետիկ նյութեր, նրանց դասակարգումը ըստ    |      |

|     |ագրեգատային վիճակների, քիմիական բաղադրության և          |      |

|     |ֆունկցիոնալ պատկանելիության, վերջիններիս հատկությունների|      |

|     |կախումը արտաքին գործոններից, ստացման տեխնոլոգիան և      |      |

|     |կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական, ռադիոէլեկտրոնային       |      |

|     |սարքավորումներում: Ակտիվ դիէլեկտրիկներ:                 |      |

|     |Մագնիսական նյութեր` Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի  |      |

|     |մագնիսական հատկությունների մասին: Մագնիսափափուկ և       |      |

|     |մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման տեխնոլոգիան և  կիրառումը|      |

|     |էլեկտրաէներգետիկական, ռադիոէլեկտրոնային                 |      |

|     |սարքավորումներում:                                      |      |

|     |Հաղորդիչ և  կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը,         |      |

|     |ընդհանուր տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ,   |      |

|     |պատրաստման տեխնոլոգիան և  կիրառումը                     |      |

|     |էլեկտրաէներգետիկական, ռադիոէլեկտրոնային                 |      |

|     |սարքավորումներում:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ՍՏ և  ՍՖ                                |   4  |

|     |Չափագիտության դերն ու նշանակությունը գիտության ու       |      |

|     |տեխնիկայի զարգացման հարցում: Չափագիտության հիմնական     |      |

|     |հասկացությունները: Միավորների միջազգային համակարգ:      |      |

|     |Չափումների և  դրանց սխալների դասակարգումը: Պարբերական և |      |

|     |պատահական սխալների բնութագրերը: Չափիչ սարքերի սխալների  |      |

|     |նորմավորումը, ճշտության դասերը և  հիմնական չափագիտական  |      |

|     |բնութագրերը: Չափումների միասնականությունը չափագիտական   |      |

|     |ապահովում, չափագիտական պետական ծառայություն:            |      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքերի հիմնական բնութագրերը և |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները: Համեմատիչ սարքեր: Ոչ|      |

|     |էլեկտրական մեծությունների չափիչ կերպափոխիչներ և         |      |

|     |հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ սարքեր:     |      |

|     |Ստանդարտացման հիմնական հասկացությունները, նրա դերն ու   |      |

|     |նշանակությունը արտադրանքի որակի բարձրացման հարցում:     |      |

|     |Ստանդարտացման ազգային և  միջազգային կազմակերպություններ,|      |

|     |ստանդարտացման ազգային համակարգ: Ստանդարտների տեսակները  |      |

|     |և  դրանց առանձնահատկությունները:  Սերտիֆիկացման հիմնական|      |

|     |հասկացությունները, արտադրանքի որակը, սերտիֆիկացման      |      |

|     |համակարգերը: Սերտիֆիկացման փորձարկումներ,               |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստացման կարգը:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲԿԲ |Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |50+(4)|

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   | 4+(1)|

|     |ՈՒսանողներին ծանոթացնել շուկայական համակարգում առանձին  |      |

|     |ապրանքների և  ծառայությունների պահանջարկի և  առաջարկի   |      |

|     |տեսությանը, շուկայում սպառողի վարքագծի դրսևորմանը,      |      |

|     |ֆիրմաների ծախքերի և  եկամուտների ձևավորմանը,  արտադրական|      |

|     |ֆունկցիաների, անկատար և  կատարյալ մրցակցային շուկաներում|      |

|     |առավելագույն շահույթի և  նվազագույն վնասների ապահովման  |      |

|     |մեխանիզմների հետ:                                       |      |

|     |Շուկայական տնտեսության ընդհանուր բնութագիրը, շուկայական |      |

|     |հավասարակշռությունը կարճաժամկետ և  երկարաժամկետ         |      |

|     |հատվածներում, առաջարկի և  պահանջարկի ճկունությունը,     |      |

|     |սպառողի վարքագիծը և  նրա բյուջեն, անտարբերության կորերի |      |

|     |վերլուծությունը, արտադրության ծախքերը կարճ և  երկար     |      |

|     |ժամանակահատվածում, արտադրական ֆունկցիաները, արտադրության|      |

|     |ծավալի և  գնի որոշումը կատարյալ և  անկատար շուկաներում, |      |

|     |առավելագույն շահույթի որոշումը կարճ և  երկար            |      |

|     |ժամանակահատվածում, տարբեր շուկաների արդյունավետությունը,|      |

|     |տնտեսական ռեսուրսների պահանջարկը և  դրանց շուկաները:    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Արտոնագրում և  լիցենզավորում                            |   3  |

|     |Առարկայի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողներին արտոնագրման  |      |

|     |և  արտոնագրերի ժամանակակից ընդհանուր դրույթների և       |      |

|     |հեղինակային իրավունքների, ՀՀ օրենսդրական և  նորմավորված |      |

|     |փաստաթղթերը հեղինակային և  հարակից իրավունքների ու դրանց|      |

|     |պաշտպանության մասին:                                    |      |

|     |Արդյունաբերական սեփականության օբյեկտներ, դրանց          |      |

|     |արտոնագրաունակության պայմանները, միջազգային             |      |

|     |պաշտպանությունը և  ՀՀ մասնակցությունը մտավոր            |      |

|     |սեփականության համաշխարհային կազմակերպությանը:           |      |

|     |Գյուտ օգտակար մոդել, արդյունաբերական նմուշ, արտոնագրման |      |

|     |տարրերը և  արտոնագրաունակության պայմանները:             |      |

|     |Ֆիրմային անվանումներ: Ապրանքային և  սպասարկման նշաններ, |      |

|     |ապրանքի ծագման տեղանուն: Գրանցումը և  իրավական          |      |

|     |պաշտպանություն դրանց նկատմամբ: Արտոնագրման տուրքեր:     |      |

|     |Արդյունաբերական սեփականության օբյեկտների հայտերի        |      |

|     |օրինակների քննարկում, կազմում և  համապատասխան           |      |

|     |դիմում-հայտերի ձևաթերթերի  լրացում: Հեղինակային իրավունք|      |

|     |և  հարակից իրավունքներ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |   6  |

|     |Դասընթացում շարադրվում են վիճակագրության հասկացության,  |      |

|     |առարկայի և  մեթոդի հիմնական տեսական դրույթները`         |      |

|     |կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության           |      |

|     |վերլուծության տեսակետից:                                |      |

|     |Վիճակագրական դիտարկում, դիտարկման տվյալների հավաքագրում,|      |

|     |համաբերում և  խմբավորում, վիճակագրական տվյալների        |      |

|     |ներկայացման եղանակները, վիճակագրական ընդհանրացնող       |      |

|     |ցուցանիշների հաշվարկ, բացարձակ և  հարաբերական           |      |

|     |մեծություններ, միջին թվաբանական, միջին հարմոնիկ, միջին  |      |

|     |երկրաչափական, միջին քառակուսային, վարիացիոն շարքերի     |      |

|     |կառուցումը գրաֆիկական պատկերումը, վարիացիոն շարքերի     |      |

|     |հիմնական ցուցանիշների հաշվարկ և  վերլուծություն, բաշխման|      |

|     |ձևերի  բնութագիրը, համաձայնության չափորոշիչները:        |      |

|     |Գործնական մասում լուծվում են կոնկրետ կիրառություն       |      |

|     |ունեցող խնդիրներ` վիճակագրության մեթոդի                 |      |

|     |համապատասխանությամբ: Թեսթերում ներառված են տեսության և  |      |

|     |տրամաբանության վրա հիմնված հարցեր:                      |      |

|     |Դասընթացում վերլուծվում են տնտեսական վիճակագրական       |      |

|     |համախմբերում տեղի ունեցող փոփոխություններն ու           |      |

|     |օրինաչափությունները, հատկանիշների միջև  փոխադարձ        |      |

|     |ազդեցությունները և  կապակցությունները:                  |      |

|     |Ընտրանքային դիտարկում; պատահական և  ոչ պատահական ջոկման |      |

|     |եղանակները, ընտրանքի միջին և  սահմանային սխալները,      |      |

|     |ընտրանքի անհրաժեշտ թվաքանակի որոշումը ջոկման տարբեր     |      |

|     |եղանակների դեպքում, ընտրանքայի համախմբի պարամետրերի     |      |

|     |տարածումը գլխավոր համախմբի վրա, կոռելյացիոն             |      |

|     |փոխկապակցությունների վիճակագրական ուսումնասիրումը:      |      |

|     |Զույգային գծային ռեգրեսիա, պարաբոլիկ ռեգրեսիա;          |      |

|     |հիպերբոլիկ ռեգրեսիա, ռեգրեսիայի հավասարման և            |      |

|     |պարամետրերի նշանակալիության գնահատումը; դինամիկայի      |      |

|     |շարքերի վերլուծությունը, դինամիկայի շարքերի             |      |

|     |կանխագուշակումը; հավելաճի, տեմպի գործակիցներ, տնտեսական |      |

|     |ինդեքսներ, ֆիզիկական ծավալի և  գնի ինդեքսներ, բաղադրյալ |      |

|     |ինդեքսներ:                                              |      |

|     |Գործնական մասում լուծվում են խնդիրներ հատկանիշների միջև |      |

|     |կոռելյացիոն կապի տեսակների բացահայտման, դրանք ադեկվատ   |      |

|     |մաթեմատիկական մոդելներով ներկայացնելու, ընտրանքային     |      |

|     |համախմբերի ձևավորման,  ընտրանքի միջին և  սահմանային     |      |

|     |սխալների գնահատման և  ընտրանքի անհրաժեշտ թվաքանակի      |      |

|     |որոշման վերաբերյալ: Թեսթերը կազմված են տեսական          |      |

|     |գիտելիքների և  տրամաբանական դատողության սկզբունքով:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               | 9+(2)|

|     |Կառավարման դասընթացի առարկան և  խնդիրները: Մենեջմենթի   |      |

|     |մեթոդաբանական հիմքերը, կառավարման օրենքները,            |      |

|     |սկզբունքները և  ֆունկցիաները: Կառավարման մտքի զարգացման |      |

|     |հիմնական փուլերը: Արտաքին գործոնների դերը               |      |

|     |ձեռնարկատիրական գործունեությունում: Կազմակերպության     |      |

|     |ներքին միջավայր: Կառավարման կոմունիկացիաները: Սոցիալական|      |

|     |պատասխանատվության և  կառավարման էթիկա:  Ռազմավարական    |      |

|     |պլանավորումը մենեջմենթում: Ընթացիկ պլանավորումը         |      |

|     |կազմակերպությունում: Պլանավորման կիրառական տեսակետները: |      |

|     |Բիզնես-պլանների կազմում: Կազմակերպությունների կառավարման|      |

|     |գործընթացում որոշումների ընդունումը: Լիդերությունը      |      |

|     |մենեջմենթում: Կառավարումը և  հսկումը մենեջմենթի         |      |

|     |համակարգում: Մոտիվացիոն գործունեությունը մենեջմենթում:  |      |

|     |Կազմակերպչական հարաբերությունները մենեջմենթի            |      |

|     |համակարգում: Կազմակերպչական կուլտուրա:  Կազմակերպչական  |      |

|     |նախագծումը մենեջմենթի համակարգում: Ֆիրմայի              |      |

|     |կազմակերպչական կառուցվածքի կատարելագործումը և           |      |

|     |նորամուծությունները: Կոնֆլիկտների կառավարում: Տնտեսական |      |

|     |հարաբերությունների կազմակերպումը բաժնետիրական           |      |

|     |ընկերություններում: Շուկայական հարաբերությունների       |      |

|     |ձևավորում:  Պայմանագրային հարաբերությունները            |      |

|     |բաժնետիրական ընկերություններում: Արտադրության           |      |

|     |կառավարում: Համակարգային մոտեցում: Արտադրությունը որպես |      |

|     |կառավարման օբյեկտ:  Արտադրության կառավարման նպատակները  |      |

|     |և  խնդիրները: Արտադրության կառավարման գործընթացը:       |      |

|     |Արտադրության կառավարման ֆունկցիաները: Արտադրության      |      |

|     |կառավարման համակարգերի տարրերի կառուցվածքը և            |      |

|     |փոխկապակցվածությունը: Համակարգի տեղեկատվական ապահովումը:|      |

|     |Համակարգերի տեխնիկական և  ծրագրային ապահովում:          |      |

|     |Արտադրական ծրագրերի ձևավորում:  Արտադրական ծրագերի      |      |

|     |համակարգը: Թեթև  արդյունաբերական արտադրանքների թողարկման|      |

|     |ծրագրի կազմումը ըստ տեսականիների:  Օրացուցային պլանների |      |

|     |կազմման առանձնահատկությունները նախապատրաստական և        |      |

|     |թողարկման արտադրություններում: Արտադրության օպերատիվ    |      |

|     |կառավարում: Օպերատիվ օրացուցային պլանների մշակման       |      |

|     |հիմնական դրույթները: Արտադրական գործընթացի կարգավորման  |      |

|     |և  հսկման կազմակերպման հիմնական դրույթները:             |      |

|     |Կազմակերպությունում կադրերի կառավարման կոնցենտրացիան:   |      |

|     |Կարիերայի կառավարումը կազմակերպությունում:              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Մարքեթինգի հիմունքներ                                   |   6  |

|     |Մարքեթինգ հասկացությունը և  նրա սոցիալտնտեսական հիմքերը:|      |

|     |Շուկան որպես հասարակական արտադրության կազմակերպման միջոց|      |

|     |և  մարքեթինգի օբյեկտիվ տնտեսական հիմք: Մարքեթինգի       |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական էությունը: Մարքեթինգը որպես            |      |

|     |գործունեության համակարգ շուկայում, սպառողական պահանջարկ:|      |

|     |Մարքեթինգի մեթոդական հիմքերը և  ֆունկցիաները:           |      |

|     |Մարքեթինգային միջավայր, ֆիրմայի միկրոմիջավայրի և        |      |

|     |մակրոմիջավայրի հիմնական գործոնները: Մարքեթինգային       |      |

|     |ծառայություններ մատուցող գործակալությունները և  դրանց   |      |

|     |ինֆորմացիոն ապահովումը: Շուկայի հատվածավորումը, շուկայի |      |

|     |նպատակային հատվածի ընտրությունը, հատվածավորման          |      |

|     |սկզբունքները, ապրանքների դիրքավորումը: Նոր ապրանքների   |      |

|     |մշակման ստրատեգիա, մոտեցում նոր ապրանքների կյանքի       |      |

|     |ցիկլային փուլերին: Ապրանքների տարածման եղանակները,      |      |

|     |մանրածախ և  մեծածախ առևտուր:   Մեծածախ առևտրի           |      |

|     |շուկայական սոցիալտնտեսական էությունը և  կազմակերպման    |      |

|     |ձևերը:  Մանրածախ առևտուրը  շուկայական տնտեսության մեջ:  |      |

|     |Լիզինգը որպես ապրանքների իրացման ձև:  Գովազդ, գովազդի   |      |

|     |բնութագիրը, գովազդային գործակալություններ, գովազդի      |      |

|     |դրական և  բացասական կողմերը: Իրացման խթանումը գովազդի   |      |

|     |միջոցով: Մարքեթինգը ծառայությունների ոլորտում,          |      |

|     |ծառայությունների դասակարգումը և  դերը տնտեսության մեջ:  |      |

|     |Բանկային և  ապահովագրական գործունեության մարքեթինգ:     |      |

|     |Միջազգային մարքեթինգ, մարքեթինգը որպես միջազգային       |      |

|     |ֆիրմաների գործունեության կառավարման յուրահատուկ ֆունկցիա|      |

|     |Մարքեթինգ-2 մոդուլում ուսումնասիրվում են «Մարքեթիգի արդի|      |

|     |հայեցակարգերը», «Միջազգային մարքեթինգ» բաժինները:       |      |

|     |«Մարքեթիգի արդի հայեցակարգերը» բաժնում անդրադառնում են  |      |

|     |ժամանակակից շուկայավարության ձևերին,  ուղղություններին  |      |

|     |և  զարգացման միտումներին: «Միջազգային մարքեթինգ» բաժնում|      |

|     |քննարկվում է արտաքին շուկաներում վարվող ռազմավարությունը|      |

|     |որպես երկրի սահմաններից դուրս ապրանքների և              |      |

|     |ծառայությունների իրացման ուղղությամբ կատարվող           |      |

|     |առանձնահատուկ քաղաքականություն:                         |      |

|     |Թեմաները. Մարքեթինգի զարգացման ժամանակակից հայեցակարգերի|      |

|     |և  ուղղությունների զարգացումը: Ռազմավարական մարքեթինգ:  |      |

|     |Տեղեկատվությունը ռազմավարական մարքեթինգում: ՈՒղղակի     |      |

|     |մարքեթինգ, ինտերնետային մարքեթինգ:  Տարածաշրջանների     |      |

|     |մարքեթինգ: Մտավոր կապիտալի մարքեթինգ: Քաղաքական         |      |

|     |մարքեթինգի և  սոցիալ-էթիկական մարքեթինգի հայեցակարգերը: |      |

|     |Միջազգային մարքեթինգի հայեցակարգը: Համաշխարհային շուկայի|      |

|     |մարքեթինգային հետազոտությունների իրականացման տնտեսական  |      |

|     |իրավաքաղաքական և  մշակութային միջավայրի                 |      |

|     |առանձնահատկությունները:                                 |      |

|     |Ավարտելով այս դասընթացը ուսանողները ի վիճակի կլինեն     |      |

|     |կատարել ֆիրմայի համար շուկայական վերլուծություն`        |      |

|     |հենվելով տեսության և  գործնական հաշվարկների վրա:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Հաշվապահական հաշվառում և  աուդիտ                        |   6  |

|     |Հաշվառման ձևերը  և  էությունը: Հաշվապահական հաշվառման   |      |

|     |մեթոդը և  առարկան, հաշիվներ և  կրկնակի գրանցում:        |      |

|     |Փաստաթղթեր և  փաստաթղթաշրջանառություն, կալկուլյացիա,    |      |

|     |կապիտալի գնահատումը: Հաշվապահական հաշվառումը որպես      |      |

|     |ինֆորմացիայի համակարգ: Ֆինանսական (հաշվապահական)        |      |

|     |հաշվետվության միջազգային համակարգ: Հաշվապահական         |      |

|     |հաշվառման նպատակը, սկզբունքները: Հիմնական միջոցների և   |      |

|     |ոչ նյութական ակտիվի հաշվառում:  Աշխատավարձի և  դրամային |      |

|     |միջոցների հաշվառում: Ընթացիկ պարտականությունների և      |      |

|     |հաշիվների հաշվառում: Արտադրանքի արտադրման ծախսերի       |      |

|     |(աշխատանք, ծառայություն) հաշվառում: Արտադրանքի իրացման  |      |

|     |և  իրացման ֆինանսական արդյունքների հաշվառում ու շահույթի|      |

|     |բաշխում: Ֆինանսական ներդրումների հաշվառում: Հաշվապահական|      |

|     |(ֆինանսական) հաշվետվության բովանդակությունը:            |      |

|     |Արտադրության տեխնոլոգիայից և  կազմակերպումից կախված     |      |

|     |կառավարչական հաշվառման կազմակերպումը: Արտադրանքի        |      |

|     |ինքնարժեքի կալկուլյացիա: Փողի էությունը և  ֆունկցիան,   |      |

|     |փողի տեսակները, փողի էվոլյուցիայի հիմնական փուլերը, փողի|      |

|     |էմիսիայի ձևերը,  փողի էմիսիայի ազդեցությունը գների սղաճի|      |

|     |վրա: Ֆինանսական համակարգը, նրա ֆունկցիաները և  օղակները:|      |

|     |Պետական ֆինանսներ, պետական բյուջե և  հարկեր,            |      |

|     |արտաբյուջետային ֆոնդեր, կազմակերպության, կազմակերպության|      |

|     |և  բնակչության ֆինանսներ:  Ֆինանսային մենեջմենթ,        |      |

|     |ֆինանսական ռիսկ և  հսկողություն: Ֆինանսական շուկա,      |      |

|     |ապահովագրական շուկա, արժեթղթերի շուկա, արժույթի         |      |

|     |(վալյուտայի) շուկա:  Միջազգային ֆինանսական համակարգ:    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ                |   5  |

|     |Տնտեսագիտական վիճակագրություն:                          |      |

|     |Վիճակագրության առարկան: Վիճակագրական դիտում:            |      |

|     |Վիճակագրական դիտումից առաջացած նյութերի հավաքագրումը և  |      |

|     |խմբավորում: Վիճակագրական աղյուսակներ:  Բաշխման շարքեր:  |      |

|     |Բացարձակ և  հարաբերական մեծություններ: Միջին            |      |

|     |մեծություններ:  Վարիացիայի ցուցանիշները: Հատկանիշների   |      |

|     |դինամիկայի հետազոտումը: Հատկանիշների փոխկապակցության    |      |

|     |ուսումնասիրումը: Ընտրանքային դիտում: Ինդեքսային մեթոդ:  |      |

|     |Արտադրանքի վիճակագրություն: Աշխատողների թվաքանակի,      |      |

|     |բանվորական ժամանակի օգտագործման և  աշխատավարձի          |      |

|     |վիճակագրությունը: Աշխատանքի արտադրողականության          |      |

|     |վիճակագրությունը: Հիմնական ֆոնդերի վիճակագրությունը:    |      |

|     |Թողարկվող արտադրանքի ինքնարժեքի վիճակագրությունը:       |      |

|     |Մաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ:                     |      |

|     |Մաթեմատիկական վերլուծության ապարատի կիրառումը գծային    |      |

|     |ծրագրում: Դիսկրետ օպտիմացման խնդիրներ: Ոչ գծային        |      |

|     |ծրագրում: Դինամիկ ծրագրում: Զանգվածային սպասարկման      |      |

|     |տեսություն: Խաղերի տարրական տեսություն:                 |      |

|     |Տնտեսամաթեմատիկական մոդելներ:                           |      |

|     |Տնտեսագիտական կիբեռնետիկայի հիմունքները:                |      |

|     |Տնտեսագիտական կիբեռնետիկայի առարկան և  մեթոդը:          |      |

|     |Կիբերնետիկայի հիմնական գաղափարները: Տնտեսական համակարգը |      |

|     |որպես տնտեսագիտական կիբերնետիկայի օբյեկտ:  Գործույթների |      |

|     |մոդելավորման հիմունքները: Իմիտացիոն մոդելավորում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Ֆինանսներ, վարկ և  բանկային գործ                        |   5  |

|     |Դասընթացի նպատակն է` ծանոթացնել ուսանողներին ֆինանսական |      |

|     |համակարգի կառուցվածքին, ֆինանսական քաղաքականությանը,    |      |

|     |կազմակերպությունների հեռանկարային զարգացման համար       |      |

|     |անհրաժեշտ ֆինանսավորմանը, բանկային համակարգին և         |      |

|     |բանկային գործի կազմակերպման հետ առընչվող խնդիրներին:    |      |

|     |Փող և  փողային համակարգ-փողի էությունը, ֆունկցիաները,   |      |

|     |դրամաշրջանառություն, դրամական համակարգեր, ինֆլյացիա:    |      |

|     |Բանկեր և  վարկ-վարկային համակարգ, ՀՀ կենտրոնական բանկ,  |      |

|     |առևտրային  բանկեր` խնդիրները, ֆունկցիաները, բաժնետերերը:|      |

|     |Բանկի կանոնադրական հիմնադրամը, բանկի կանոնադրական       |      |

|     |հիմնադրամում նշանակալից մասնակցություն ձեռք բերելը:     |      |

|     |Բանկի կառուցվածքը, կառավարումը, կառավարման մարմինները,  |      |

|     |բաժնետերերի ընդհանուր ժողովը, խորհուրդը, վարչությունը:  |      |

|     |Բանկի վերստուգիչ հանձնաժողովը և  ՀՀ կենտրոնական բանկի   |      |

|     |կողմից վերահսկողությունը, /CAMELS համակարգ/: Բանկերում  |      |

|     |վերստուգումների իրականացումը և  աուդիտային ստուգումը:   |      |

|     |Վերստուգումների տեսակները: Բանկային գործունեության      |      |

|     |լիցենզիան:                                              |      |

|     |Հաշվապահական հաշվառումը բանկում և  հաշվեկշիռ:           |      |

|     |Իրականացվող գործառնությունները, վճարահաշվարկային        |      |

|     |ծառայություններ, միջազգային և  տարածքային               |      |

|     |արտարժութային-վարկային և  ֆինանսական                    |      |

|     |կազմակերպություններ: Բյուջե և  հարկեր` ՀՀ ֆինանսական    |      |

|     |համակարգը, օղակները, ՀՀ բյուջեն, բյուջեն և  հարկերը,    |      |

|     |բյուջեի ծախսերը և  եկամուտները, համայնքային բյուջե,     |      |

|     |արտաբյուջետային ֆոնդեր: Արժեթղթեր-արժեթղթերի շուկա,     |      |

|     |մասնակիցները, տեսակները: Կազմակերպությունների           |      |

|     |ֆինանսներ-կազմակերպությունների ֆինանսական               |      |

|     |հարաբերությունների կազմակերպման սկզբունքները, դրամական  |      |

|     |ֆոնդերը, հասույթը, շահույթը, շրջանառու և  հիմնական      |      |

|     |կապիտալը, ընթացիկ գործունեության կառավարումը, ֆինանսական|      |

|     |հաշվետվությունները:                                     |      |

|     |Հաճախորդի սպասարկում - հաշիվների բացում և  վարում:      |      |

|     |Թղթակցային հաշիվներ, կանխիկ և  անկանխիկ հաշվարկներ:     |      |

|     |Պլաստիկ քարտեր:                                         |      |

|     |Ավանդային գործառնություններ, ավանդների տեսակները, ավանդի|      |

|     |պայմանագիր, ավանդային տեխնոլոգիա:                       |      |

|     |Վարկային գործառնություններ, վարկերի դասակարգումը,       |      |

|     |վարկերի տրամադրման համար պահանջվող փաստաթղթավորումը,    |      |

|     |վարկային տեխնոլոգիա, վարկի ֆունկցիաները, վարկային ռիսկ: |      |

|     |Գրավ, գրավի տեսակները, գրավի պայմանագիր:                |      |

|     |Ֆակտորինգ, տեսակները: Հավատարմագրային ծառայություններ   |      |

|     |/տրաստ/:                                                |      |

|     |Լիզինգ, տեսակները, լիզինգավճար: Միջազգային առևտրային    |      |

|     |հարաբերություններում կիրառվող վճարման ձևերը`            |      |

|     |փոխանցում, ինկասո, ակրեդիտիվ:                           |      |

|     |Բանկային գաղտնիք: Բանկային մենեջմենթ,բանկային մարքետինգ:|      |

|     |Բանկի վերակազմակերպումը. բանկի անվճարունակ ճանաչելը,    |      |

|     |սնանկացման գործընթացը և  լուծարումը:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   3  |

|     |Հարկային քաղաքականություն և  նրա սկզբունքները,          |      |

|     |շահութահարկ, եկամտահարկ, ավելացված արժեքի հարկ,         |      |

|     |գույքահարկ, հողի հարկ, ակցիզային հարկ, սոցիալական       |      |

|     |ապահովության վճար, պարզեցված հարկ, հաստատագրված         |      |

|     |վճար-դրույքաչափերը, հաշվարկումը, վճարումը, վճարողների   |      |

|     |շրջանակը, արտոնությունները, պատասխանատվությունը օրենքը  |      |

|     |խախտելու դեպքում:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Արտաքին տնտեսական կապեր                                 |   5  |

|     |Արտաքին առևտուր,  միջազգային տնտեսական                  |      |

|     |հարաբերությունները, միջազգային տնտեսությունը, աշխատանքի |      |

|     |միջազգային բաժանում, բացարձակ և  համեմատելի             |      |

|     |առավելությունները արտաքին առևտրում,  աշխատանքի          |      |

|     |միջազգային բաժանման զարգացումը, տրանսնացիոնալ           |      |

|     |կորպորացիաները, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների |      |

|     |տեսությունները (Ա.Սմիթ, Դ.Ռիկարդո, Ս.Միլ, Խեկշեր-Օլին և |      |

|     |այլն), վճարումների հաշվեկշիռ, վճարումների հաշվեկշռի     |      |

|     |հավասարակշռությունը և  կարգավորումը, արտարժույթի շուկա, |      |

|     |փոխանակման դրույքները, արտարժույթի փոխանակման ռիսկը,    |      |

|     |դրույքների կանխատեսումը և  միջազգային ներդրումը, փողի   |      |

|     |միջազգային չափօրինակներ, միջազգային դրամագործությունը,  |      |

|     |պարտքը և  ռիսկը, բաց տնտեսության մակրոտնտեսական         |      |

|     |քաղաքականությունը, փողի քաղաքականությունը փոխանակման    |      |

|     |հաստատագրված և  փոփոխական դրույքի պարագայում:           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ՀՄԿԲ|Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ         |47+(7)|

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին տնտեսական      |      |

|     |գործընթացների և  տնտեսական հարաբերությունների հետ:      |      |

|     |Տնտեսագիտությունը որպես գիտություն, տնտեսագիտական       |      |

|     |վերլուծության մակարդակները, դատողությունների, թվերի,    |      |

|     |բառերի էկոնոմիկա, տնտեսական ցուցանիշները, տնտեսության   |      |

|     |ճյուղային և  ռեգիոնալ կառուցվածքը, տնտեսական ռեսուրսները|      |

|     |և  գործոնները, վերարտադրության գործընթացը, երկրի        |      |

|     |տնտեսության գործելակերպի մակրոտնտեսական սխեման,         |      |

|     |տնտեսությունը և  շուկան:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Թեթև  արդյունաբերության կազմակերպությունների            |12+(1)|

|     |տնտեսագիտություն                                        |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է. ծանոթացնել ուսանողներին թեթև       |      |

|     |արդյունաբերության արտադրական կազմակերպությունների       |      |

|     |տնտեսական գործունեությանը, դրանց զարգացման              |      |

|     |օրինաչափություններին շուկայի պայմաններում. ինչպես նաև   |      |

|     |հմտություններ հաղորդելու արտադրության արդյունավետ       |      |

|     |կառավարման համար: Կազմակերպությունը որպես տնտեսության   |      |

|     |հիմնական օղակ և  շուկայական տնտեսության գործակալ,       |      |

|     |կազմակերպության գույքը, սեփական, փոխառու և  կանոնադրական|      |

|     |կապիտալը, կազմակերպության հիմնական և  շրջանառու         |      |

|     |միջոցները և  դրանց նորմավորումը, կապիտալի օգտագործման   |      |

|     |արդյունավետությունը, կազմակերպության անձնակազմը,        |      |

|     |աշխատանքի կազմակերպումը, արտադրողականությունը, աշխատանքի|      |

|     |նորմավորումը, վարձատրման ձևերը,  աշխատանքի խթանման      |      |

|     |եղանակները, աշխատանքի շուկան, գործազրկությունը:         |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողին ծանոթացնել թեթև           |      |

|     |արդյունաբերության կազմակերպությունների կառուցվածքային   |      |

|     |խնդիրներին, նախապատրաստման սկզբունքներին, բիզնես        |      |

|     |ծրագրերի մշակման գործընթացին, արտադրության              |      |

|     |ենթակառուցվածքի կազմակերպմանը և  տնտեսական              |      |

|     |ռազմավարության ձևավորմանը:                              |      |

|     |Կազմակերպության արտադրական և  կազմակերպական             |      |

|     |կառուցվածքները, արտադրության տեխնիկական նախապատրաստումը,|      |

|     |կազմակերպության կառավարման կազմակերպական կառուցվածքը,   |      |

|     |կազմակերպության տնտեսական ռազմավարությունը, դրա         |      |

|     |ձևավորումը,  մշակման փուլերը, գործարարության ծրագրերի   |      |

|     |խնդիրները և  մշակման կարգը, արտադրության                |      |

|     |ենթակառուցվածքների կազմակերպումը:                       |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողներին թեթև        |      |

|     |արդյունաբերության կազմակերպությունների արտադրական       |      |

|     |ծախքերի և  արտադրանքի գների ձևավորման  խնդիրների հետ,   |      |

|     |ինչպես նաև  ինովացիոն գործունեության, արտաքին տնտեսական |      |

|     |գործունեության ֆինանսական համակարգի և  ռիսկերի          |      |

|     |վերլուծության հետ:                                      |      |

|     |Արտադրության ծախքերը և  գները, դրանց տեսակները,         |      |

|     |կազմակերպության գնային քաղաքականությունը, դրա խնդիրները,|      |

|     |գնագոյացման մեթոդներ և  առանձնահատկությունները կատարյալ |      |

|     |և  անկատար մրցակցային շուկաներում, որակի կառավարման     |      |

|     |համակարգերը, նոր տեխնիկայի և  տեխնոլոգիայի              |      |

|     |արդյունավետությունը, կազմակերպությունների ներդրումային         |

|     |քաղաքականությունը, արտաքին տնտեսական գործունեությունը,  |      |

|     |կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսները, եկամուտների և   |      |

|     |շահույթի ձևավորումն  ու բաշխումը, կազմակերպության անվնաս|      |

|     |գործունեության վերլուծությունը, կազմակերպությունների    |      |

|     |փոխհարաբերությունները ֆինանսական կազմակերպությունների   |      |

|     |հետ, կազմակերպության ռիսկերի գնահատումը:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Արտադրության տեխնոլոգիա                                 |15+(3)|

|     |Դասընթացի նպատակն է ապագա տնտեսագետներին սովորեցնելու   |      |

|     |տեքստիլ արդյունաբերության դերը ժողովրդական տնտեսության  |      |

|     |մեջ: Դասընթացում ուսումնասիրվում է տեքստիլ              |      |

|     |արդյունաբերությունում օգտագործվող հումքը, նրանց         |      |

|     |տեսակները և  հիմնական հատկությունները:                  |      |

|     |Դասընթացում ուսումնասիրվում է նաև  տեքստիլ              |      |

|     |արդյունաբերության և  նրա առանձին ենթաճյուղերի           |      |

|     |կառուցվածքն ու առանձին գործառնությունների կատարման      |      |

|     |նպատակն ու բովանդակությունը, ուսումնասիրում տարբեր      |      |

|     |մանվածքների և  գործվածքների արտադրման տեխնոլոգիական     |      |

|     |գործառնությունները և  մեքենասարքավորումները:            |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին տրիկոտաժ իրերի |      |

|     |արտադրման տեխնոլոգիական գործընթացների և  դրանց          |      |

|     |առանձնահատկությունների հետ:                             |      |

|     |Տրիկոտաժ իրերի արտադրության զարգացման էտապներն ու       |      |

|     |հեռանկարները, տրիկոտաժի կառուցվածքը և  հատկությունները, |      |

|     |օղակաձևավորման  գործընթացը, թելերի նախապատրաստումը      |      |

|     |հյուսման, տրիկոտաժ մեքենաների տեսակները, դրանց          |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքի առանձնահատկությունները,          |      |

|     |գուլպա-նասկեղենի արտադրությունը, օգտագործվող            |      |

|     |մեքենասարքավորումները, դրանց կառուցվածքը և  աշխատանքի   |      |

|     |սկզբունքը, չգործված իրերի արտադրման տեխնոլոգիան, դրա    |      |

|     |առավելությունները և  արդյունավետությունը:               |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին կարի և  կաշվե  |      |

|     |իրերի պատրաստման տեխնոլոգիական գործընթացների և          |      |

|     |առանձնահատկությունների հետ:                             |      |

|     |Կարի և  կաշվե իրերի արտադրության դերը տնտեսության մեջ,  |      |

|     |առանձին կոնստրուկցիաների հավաքման և  մշակման եղանակները,|      |

|     |նախապատրաստական արտադրության տեխնոլոգիան հումքի և       |      |

|     |նյութերի ռացիոնալ օգտագործման խնդիրը:  Հարահոսների      |      |

|     |տեսակները և  դրանց աշխատանքը, կարի մեքենաների տեսակները,|      |

|     |կառուցվածքը, հագուստի և  կաշվե իրերի հավաքման           |      |

|     |տեխնոլոգիան, ձևավորման  ներքին և  արտաքին եղանակները,   |      |

|     |ձևավորման  տեխնոլոգիական պարամետրերը, ռեժիմները և       |      |

|     |բնութագրերը, հիդրոթերմիկ գործընթացները հագուստի և       |      |

|     |կոշկեղենի արտադրությունում, հագուստի և  կոշկեղենի       |      |

|     |վերանորոգման և  զարդարման տեխնոլոգիական                 |      |

|     |գործողությունները:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Տնտեսական գործունեության վերլուծություն                 |4+(1) |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին տնտեսական      |      |

|     |գործունեության վերլուծության դերի, խնդիրների,           |      |

|     |աշխատանքների կատարման հիմնական փուլերի, տեղեկատվական    |      |

|     |ապահովվածության, վերլուծության ցուցանիշների համակարգի   |      |

|     |հետ, ինչպես նաև  տնտեսական գործունեության վերլուծության |      |

|     |արդյունքների օգտագործման հետ կառավարչական որոշումների   |      |

|     |ընդունման ժամանակ:                                      |      |

|     |Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերլուծությունը, ոչ      |      |

|     |նյութական ակտիվների վերլուծությունը, ոչ ընթացիկ         |      |

|     |ֆինանսական ակտիվների վերլուծությունը, նյութական և       |      |

|     |ապրանքային պաշարների վերլուծությունը, դեբիտորական և     |      |

|     |կրեդիտորական պարտքերի վերլուծությունը, եկամուտների և    |      |

|     |ծախսերի վերլուծությունը, դրամական միջոցների, ֆինանսական |      |

|     |արդյունքների և  ֆինանսական պարտավորությունների          |      |

|     |վերլուծությունը, ֆինանսական գործունեության              |      |

|     |վերլուծությունը:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|ԹԱ արտադրանքի որակի կառավարում և  գնահատում             |   3  |

|     |ՈՒսումնասիրել որակի կատարելագործման խնդիրները սկսած     |      |

|     |պլանավորման և  վերջացրած շահագործման փուլով, ինչպես նաև |      |

|     |որակի ցուցանիշների ճիշտ և  օբյեկտիվ չափման, գնահատման և |      |

|     |վերահսկման հարցերը:                                     |      |

|     |Որակի կառավարման հիմնական դրույթները, արտադրանքի որակի  |      |

|     |ձևավորումը  և  որակի վրա ազդող գործոնները, արտադրանքի   |      |

|     |որակի կառավարման համակարգերը, համալիր ստանդարտացման     |      |

|     |ծրագրերը, որակի կառավարման ծառայությունը                |      |

|     |կազմակերպություններում, արտադրանքի որակի ապահովման ե    |      |

|     |բարձրացման խթանումը, արտադրանքի որակի կառավարման և      |      |

|     |վերահսկման:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Արժեթղթերի շուկա և  բորս. գործ                          |   3  |

|     |Շուկայական կառուցվածքի տարրերը: Կապիտալի շուկայի        |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ֆինանսների շուկայի տեղը և       |      |

|     |նշանակությունը շուկայական համակարգում: Արժեթղթերի       |      |

|     |շուկայի էությունը: Արժեթղթերի շուկայի գործառույթները:   |      |

|     |Արժեթղթերի շուկայի հիմնական գործիքները: Հասարակ         |      |

|     |բաժնետոմսեր: Արտոնյալ բաժնետոմսեր: Պարտատոմսերի         |      |

|     |տեսակները: Արժեթղթերի շուկայի կազմակերպումը և  շուկայի  |      |

|     |կառուցվածքը: Ֆոնդային բորսայի դերը և  գործառույթները:   |      |

|     |Ֆոնդային բորսան որպես արժեթղթերի շուկայի հիմք:          |      |

|     |Արժեթղթերի բորսայական շրջանառությունը: Արժեթղթերի       |      |

|     |արտաբորսայական շրջանառությունը:  Ֆոնդային ինդեքսները:   |      |

|     |Բաժնետոմսերի փոխարժեքների և  եկամտաբերության հաշվարկ:   |      |

|     |Պարտատոմսերի, մուրհակների և  դեպոզիտային սերտիֆիկատների |      |

|     |եկամտաբերության հաշվարկ: Սպեկուլյացիաները ֆոնդային      |      |

|     |շուկայում: Պետության դերը ֆոնդային շուկայի կարգավորման  |      |

|     |հարցում: Կենտրոնական բանկի ներգործությունը արժեթղթերի   |      |

|     |շուկայի վրա: Ֆոնդային շուկայի գործարքների հիմնական      |      |

|     |ձևերը:                                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Արտադրության և  աշխատանքի կազմակերպում                  | 9+(2)|

|     |Դասընթացի նպատակն է ապագա տնտեսագետներին սովորեցնելու   |      |

|     |արտադրությանը աշխատանքի կազմակերպման տեսական ու         |      |

|     |մեթոդական հիմունքները:                                  |      |

|     |Դասընթացի այս բաժնում ուսումնասիրվելու է դասընթացի      |      |

|     |առարկան և  խնդիրները, կազմակերպության արտադրական        |      |

|     |կառուցվածքը արտադրական հիմնական գործառնությունների      |      |

|     |կազմակերպումը, գիտատեխնիկական առաջընթացը և  նոր         |      |

|     |տեխնիկայի արդյունավետությունը, աշխատանքի գիտական        |      |

|     |կազմակերպման և  տեխնիկական նորմավորման հարցերը:         |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է մանրամասն ուսումնասիրել տեքստիլ     |      |

|     |արդյունաբերության և  նրա առանձին ենթաճյուղերի           |      |

|     |կառուցվածքը, առանձին տեխնոլոգիական անդամները, նրանց     |      |

|     |բովանդակությունը և  աշխատանքների կազմակերպման           |      |

|     |առանձնահատկությունները:                                 |      |

|     |Դասընթացի այս բաժնում ուսումնասիրվելու է նաև            |      |

|     |արտադրությունում հումքի և  օժանդակ նյութերի             |      |

|     |օգտագործումը, յուրաքանչյուր արտադրատեսակի համար հումքի  |      |

|     |ընտրումը, միավոր արտադրանքի հումքի ծախսերի նորմի        |      |

|     |հաշվարկը:                                               |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսումնասիրել տեքստիլ               |      |

|     |արդյունաբերության և  նրա առանձին կազմակերպություններում |      |

|     |օժանդակ արտադրությունների և  սպասարկման ծառայությունների|      |

|     |աշխատանքները:                                           |      |

|     |Դասընթացի այս բաժնում ուսումնասիրվելու է նաև            |      |

|     |կազմակերպության հումքի, օժանդակ նյութերի,               |      |

|     |էլեկտրաէներգիայի և  ջերմային էներգիայի տարեկան պահանջը: |      |

|     |ՈՒսումնասիրվելու է նաև  թողարկվող արտադրանքի ինքնարժեքը |      |

|     |և  արտադրական ծրագրեր տարբեր արտադրությունների համար:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթի/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

 

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

 

VI 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները:

 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնամեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

 

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ, Տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ:

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Արտադրության տեխնոլոգիա,

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

4) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, Բնապահպանություն,

5) ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Համակարգչային գրաֆիկա, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

6) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Միկրոտնտեսագիտություն, Վիճակագրություն, Մենեջմենթ, Մարքեթինգի հիմունքներ, Հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ, Տնտ. մաթ. մեթոդներ և մոդելներ, Ֆինանսներ, վարկ և բանկային գործ, Հարկեր և հարկավորում, Արտաքին տնտեսական կապեր,

7) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Թեթև արդյունաբերության ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն, Տնտեսական գործունեության վերլուծություն, ԹԱ արտադրանքի որակի կառավարում և գնահատում, Արժեթղթերի շուկա և բորսայական գործ, Արտադրության և աշխատանքի կազմակերպում:

 

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` «Տնտեսական ուսումնասիրությունների ակնարկ», «Եռամսյակային տնտեսագիտության ամսագիր», «Խաղեր և տնտեսական վարքագիծ», «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և կառավարում», «Վեստնիկ» ԳԻՈՒԱ., «Վօպռօսի էկօնօմիկի», «Էկօնօմիկա ի ժիզնյ», «Մառկետինգ», «Զակօնօդատելյստվօ ի էկօնօմիկա», «Էկօնօմիչեսկիե նաուկի. Սօվրեմեննիյ էկօնօմիչեսկիյ ժուռնալ», «Պռօբլեմի սօվրեմեննօյ էկօնօմիկի», «Էկօնօմիկա ի ուպռավլենիե սօբստվեննօստյու», «Նօվայա էկօնօմիկա», «Մեժդունառօդնայա էկօնիմիկա-ԻԴ Պանօռամա» և այլն:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

 

1) ուսումնասիրի

ա. ստորաբաժանման կազմակերպման կառուցվածքը և գործունեության ղեկավարումը;

բ.մշակումների պլանավորման և ֆինանսավորման հարցերը, ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանությունը;

գ. գործող չափորոշիչները, տեխնիկական պայմանները, տեխնոլոգիական սարքավորումների աշխատանքի և շահագործման դրույթներն ու հրահանգները, հաշվողական տեխնիկայի միջոցները, փորձարկումների ծրագրերը, տեխնիկական փաստաթղթերի ձևակերպումը;

դ. արտադրության և կառավարման համակարգերի նախագծման տեխնոլոգիաները, հետազոտությունների և մշակումների տնտեսական արդյունավետությունը;

ե. կենսագործունեության անվտանգության և էկոլոգիական մաքրության ապահովման հարցերը,

2. յուրացնի

ա) արտադրության և աշխատանքի նորմավորման մեթոդները,

բ) կազմակերպության տնտեսական գործունեության վերլուծության եղանակները, հաշվապահական հաշվառման ձևերը, փաթեթները,

գ) արտադրական և կառավարչական կառուցվածքների առանձնահատկությունները,

դ) արտադրության և արտադրանքի որակի վերահսկման մեթոդները

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում``

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ձեռնարկությունների տնտեսագիտության և կառավարման բակալավրը պետք է տիրապետի և կարողանա կիրառել`

ա. Հայաստանի Հանրապետության և միջազգային էկոնոմիկաների կառուցվածքը և զարգացման հեռանկարները:

բ. ժամանակակից աշխարհի էկոնոմիկական գործողությունների բազմաձևությունը, նրանց կապը հասարակության մեջ իրականացվող այլ գործողությունների հետ,

գ. ազգային էկոնոմիկայի, ինչպես նաև առանձին ճյուղերի և արտադրությունների զարգացման առաջնային ուղղությունները,

դ. շուկայական էկոնոմիկայի տեսական հիմունքները և օրինաչափությունները, ներառյալ անցումային գործողությունները,

ե. կազմակերպության ֆինանսատնտեսական, արտադրատնտեսական գործունեությունը գովազդող օրենսդրական և նորմատիվային ակտերը, հարկային օրենսդրությունը, հաշվապահական հաշվառման ստանդարտները, աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները և այլն,

զ. տնտեսական և կառավարման որոշումների ընդունման ու իրացման սկզբունքները,

է. շուկայական էկոնոմիկայի պայմաններում արտադրության տնտեսական գործունեությունը կազմակերպելիս հայրենական և արտասահմանյան փորձը,

ը. աշխատանքի սոցիոլոգիական հոգեբանական հիմունքները,

թ. աշխատանքի վարձատրման ձևերը և համակարգերը, հավելավճարի և պարգևատրման հաշվարկման կարգը,

ժ. կազմակերպությունում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպումը:

ժա. հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդների պլանավորումը և կազմակերպումը:

 

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբանական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառելու և քննադատական վերլուծության ունակություններ,

բ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ընդունակություն,

գ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակության ցուցաբերում:

դ. Ճարտարագիտության բակալավրի` մարդկանց հետ աշխատելու փորձառությունը

ե. ենթադրում է նրա ունակությունները`

զ. այլ անձանց հետ փոխգործակցելու, կոլեկտիվում նրանց հետ հաղորդակցվելու,

է. խնդիրներ ձևավորելու և դրանք ենթականերին պատվիրակելու,

ը. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգումը խրախուսելու և զարգացումն ապահովելու,

թ. ծագած տարաձայնությունները և բախումները լուծելու,

ժ. տարբեր զարգացման և մտավոր մակարդակի տեր մարդկանց հետ համագործակցելու,

ժա. մասնագիտական հարցերի շրջանակներում ընդունելի որոշումների հասնելու նպատակով բանակցություններ վարելու,

ժբ. տարաբնույթ և տարասեռ մշակութային միջավայրերում աշխատելու

ժգ. և այլն:

 

5 Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա) պաշտոնական և ոչ պաշտոնական իրավիճակներում սեփական կարծիքը գրավոր և բանավոր ձևերով շարադրելու, քննարկելու և գործուն կարգով պաշտպանելու ձևերը,

բ) լեզվային և մշակութային տարբերությունների հաշվառմամբ գրավոր ինֆորմացիան լսելու և վերլուծորեն ընկալելու ձևերը,

գ) բանավոր, տպագրված և էլէկտրոնային աղբյուրներից ստացված ինֆորմացիան որոնելու, ստանալու, համակարգելու, գրավոր ձևակերպելու և օգտագործելու եղանակները,

դ) ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները և միջոցները իր մասնագիտական գործունեության տարբեր խնդիրների լուծման համար,

ե) մասնագիտական գործունեության կազմակերպման մեթոդները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (թեթև արդյունաբերության ճյուղում)» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)`       (ԴԱՍԻՉ) «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

                                    ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

                                    (ՏԵՔՍՏԻԼ ԵՎ ԹԵԹԵՎ ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅԱՆ

                                    ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կն)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ   |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ             |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ  |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ          |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ     |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ      |

|     |              |    |    .___________________|______________________|

|     |              |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I       |    II    |

|     |              |    |    |___________________|___________|__________|

|     |              |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1   | 2   | 3   | 4  |

|     |              |    |    |    |    |    |    |_____|_____|_____|____|

|     |              |    |    |    |    |    |    |15x  |15x  |15x  |15x |

|     |              |    |    |    |    |    |    |30   |30   |28   |28  |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|  1  |       2      |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9  | 10  | 11  | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց         | 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200 | 110 |     |    |

|     |պատմություն   |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |     |     | 020 | 020|

|     |հայ           |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |գրականություն |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու  | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020 | 020 |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.04|Օտար լեզու    | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060 | 040 |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.05|Փիլիսոփա-     |  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |     |     | 220 |    |

|     |յություն,     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |սոցիոլոգիա    |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.06|Իրավագիտութ-  |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |     |     |     |    |

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.07|Քաղաքագիտութ- |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |     |     |     | 200|

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.08|Տնտեսագիտութ- | 1,2| 210| 75 | 30 |    | 105| 310 | 210 |     |    |

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.09|Տնտեսագիտ.    | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200 |     |     |    |

|     |ուսմունքի     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |պատմ.         |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.10|Ֆիզիկական     | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040 |/040 |/040 |/040|

|     |կուլտուրա     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|01.00|Ընդամենը      |    |1170| 240| 345|    | 585| 790 | 380 | 240 | 220|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա    |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330 | 330 | 330 |    |

|     |              | 3  |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|02.02|Ֆիզիկա        |2,3 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 |     | 210 | 201 |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|02.03|Քիմիա         | 1  | 90 | 30 |    | 15 | 45 | 201 |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա   |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211 | 103 | 003 |    |

|     |              | 3  |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|02.05|Բնապահպանութ- | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |     |     |     |    |

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|02.00|Ընդամենը      |    |1290| 315| 180| 135| 660| 742 | 643 | 534 |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |     | 020 | 020 |    |

|     |գրաֆիկա       |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.02|Կենսագործ.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |     |     |     |    |

|     |անվտանգություն|    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.03|Քաղ.          | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |     |     |     |    |

|     |պաշտպանություն|    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |և  ԱԻՀ        |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա| 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |     |     |     | 311|

|     |- 1           |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.05|Կիրառական     | 2  | 120| 30 | 30 |    | 60 |     | 220 |     |    |

|     |մեխանիկա-1    |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.06|Նյութագիտութ- | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |     |     | 301 |    |

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.07|Չափագիտություն| 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |     |     |     | 301|

|     |ՍՏ և  ՍՖ      |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|03.00|Ընդամենը      |    | 780| 225| 105| 60 | 390|     | 240 | 321 | 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-  | 3  | 150| 45 | 15 |    | 90 |     |     | 310 |    |

|     |գիտություն    |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.02|Արտոնագրում և |  4 | 90 | 30 |    |    | 60 |     |     |     | 200|

|     |լիցենզավորում |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.03|Վիճակագրութ-  | 4,5| 180| 60 | 30 |    | 90 |     |     |     | 210|

|     |յուն          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.04|Մենեջմենթ     |5,6,| 330| 90 | 45 |    | 195|     |     |     |    |

|     |              | 7  |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.05|Մարքեթինգի    | 7,8| 180| 60 | 15 |    | 105|     |     |     |    |

|     |հիմունքներ    |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.06|Հաշվապ.       | 6,7| 180| 60 | 30 |    | 90 |     |     |     |    |

|     |հաշվառում     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |և  աուդիտ     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.07|Տնտ. մաթ.     | 6  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |     |     |     |    |

|     |մեթոդներ և    |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |մոդելներ      |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.08|Ֆինանսներ,    | 7,8| 150| 45 | 30 |    | 75 |     |     |     |    |

|     |վարկ և  բանկ. |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |գործ          |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.09|Հարկեր և      | 8  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |     |     |     |    |

|     |հարկավորում   |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.10|Արտաքին       | 7,8| 150| 60 | 15 |    | 75 |     |     |     |    |

|     |տնտեսական     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |կապեր         |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|04.00|Ընդամենը      |    |1650| 525| 210| 15 | 900|     |     | 310 | 410|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|              ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտութ.  |  1 | 30 | 15 |    |    | 15 | 100 |     |     |    |

|     |ներածություն  |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.02|ԹԱ կազմակեր-  |4,5,| 390| 120| 60 |    | 210|     |     |     | 310|

|     |պութ.տնտեսագիտ| 6  |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.03|Արտադրության  |4,5,| 540| 135|    | 90 | 315|     |     |     | 402|

|     |տեխնոլոգիա    | 6  |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.04|Տնտ. գործուն. | 7  | 150| 30 | 30 |    | 90 |     |     |     |    |

|     |վերլուծություն|    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.05|ԹԱ արտադրանքի | 6  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |     |     |     |    |

|     |որակի         |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |կառավարում և  |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |գնահատում     |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.06|Արժեթղթի շուկա| 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |     |     |     |    |

|     |և  բորս. գործ |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.07|Արտադրության  | 5,6| 300| 90 | 45 |    |165 |     |     |     |    |

|     |և  աշխատանքի  |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|     |կազմակերպում  |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|05.00|Ընդամենը      |    |1590| 450| 165| 90 | 885| 100 |     |     | 712|

|_____|______________|____|____|____|____|____|____|_____|_____|_____|____|

|     |Ընդամենը      |    |6480|1755|1005| 300|3420|15132|11163|13105|1954|

|     |              |    |    |    |    |    |    |     |     |     |    |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  4+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.00| | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  39  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    | 2,3|    |  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |6+4+1+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    | (1)  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.00| | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 |42+(1)|

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  2 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.00| |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 4+(1)|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    | 4  |    |  4 | 2+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| | 210|    |    |    |    |    | 4,5|    | 3+3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| | 210| 210| 210|    |  7 |    |5,6,|    |3+3+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |  7 |    | (2)  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| |    |    | 210| 400|    | 8  | 7  |  8 |3+2+  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    | (1)  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 210| 210|    |    |    | 7  |  6 |  3+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    | 311|    |    |    |    | 6  |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    | 210| 220|    |    | 8  |  7 |  3+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    | 420|    |    | 8  |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    | 200| 420|    |    | 8  |  7 |  2+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.00| | 420| 731|1040|1460|  1 |  3 | 12 |  5 |50+(5)|

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |        ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 210| 320|    |    |    |  5 |4,5,|    |4+3+5+|

|     | |    |    |    |    |    |    |  6 |    | (1)  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 302| 202|    |    |  5 |  4 |4,5,|    |6+5+4+|

|     | |    |    |    |    |    |    | 6  |    | (3)  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| |    |    | 220|    |    |  7 | 7  |    | 4+(1)|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    | 210|    |    |    |    |    |  6 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| |    |    | 210|    |    |    |  7 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| | 420| 210|    |    |    |  6 |  6 |  5 | 6+3+ |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    | (1)  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.00| | 932| 942| 430|    |  1 |  4 |  9 |  3 |47+(6)|

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |1862|1673|1671|1860|  2 |  8 | 36 | 32 |204+  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |(12)  |

.______ _______________________________________________.

 

 

Մասնագիտությունը` 080600 ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում)

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

 

080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) սոցիալական զարգացման բաժնի պետ,

2) կադրերի վերապատրաստման բաժնի պետ,

3) աշխատանքի նորմավորման ճարտարագետ,

4) աշխատանքի կազմակերպման և նորմավորման ճարտարագետ,

5) կադրերի պատրաստման գծով ճարտարագետ,

6) կադրերի գծով մասնագետ,

7) տնտեսագետ,

8) հաշվապահ,

9) տնտեսագետ-հետազոտող,

10) նախահաշվագետ,

11) գանձապահ:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտությունն առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, տնտեսագիտության և կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությունը, որն ուղղված է լեռնամետալուրգիական կազմակերպությունների կառավարման մեթոդների ուսումնասիրմանը, կիրառմանը, կատարելագործմանը և տնտեսագիտական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

Մասնագիտական պատրաստվածությունն ապահովում է շրջանավարտների աշխատանքային գործունեության ծավալումը ցանկացած կազմակերպաիրավական ձևի լեռնամետալուրգիական կազմակերպություններում, դրանց կառուցվածքային արտադրական և ֆունկցիոնալ ստորաբաժանումներում, կազմակերպությունների ենթակառուցվածքների օբյեկտներում, ինչպես նաև հնարավորություն ընձեռում նմանատիպ մասնագիտական գործունեություն իրականացնել տնտեսության այլ ճյուղերի կազմակերպություններում, նախագծային կազմակերպություններում, գիտահետազոտական ինստիտուտներում, կրթական հաստատություններում, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, զբաղվելով ֆինանսատնտեսական պլանավորման և արդյունքների վերլուծության, տնտեսական արդյունավետության որոշման, կառավարման արդյունավետության, աշխատանքի կազմակերպման և նորմավորման, ռազմավարական և օպերատիվ պլանների կազմման, կադրային, սոցիալ-տնտեսական և այլ հարցերով:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) արտադրա-տնտեսական,

2) գիտահետազոտական,

3) փորձարարական-հետազոտական,

4) կազմակերպակառավարչական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) արտադրա-տնտեսական գործունեություն.

ա. հանքավայրերի տնտեսական գնահատում և տեխնիկատնտեսական հիմնավորում, լեռնամետալուրգիական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության վերլուծություն, և արդյունավետության բարձրացման միջոցառումների մշակում, նախահաշիվների կազմում,

բ. հանքավայրերի գնահատման և տեխնիկատնտեսական հիմնավորման ընթացքում ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների և ժամանակակից համապատասխան ծրագրերի օգտագործում,

գ. տեխնիկատնտեսական պայմանների մշակում, տեխնոլոգիական և տեխնիկատնտեսական գործընթացների նկարագրում:

 

2) գիտահետազոտական գործունեություն.

ա. երևույթների, գործընթացների և համակարգերի մաթեմատիկական մոդելների ընտրություն և ձևափոխում, դրանց ծրագրային արդյունավետ իրականացման և համակարգչային տեխնիկայի միջոցներով հետազոտումների նպատակով,

բ. գիտական հետազոտություններում, նախագծային գործունեությունում, տնտեսագիտական, տեխնոլոգիական, սոցիալական համակարգերի կառավարման և հումանիտար ոլորտներում մարդու գործունեության մաթեմատիկական մոդելների, մեթոդների, համակարգչային տեխնոլոգիաների և որոշումների ընդունման համակարգերի ընտրություն,

գ. տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների, ալգորիթմների, ծրագրերի և համակարգերի վերլուծություն, տեսական և փորձարարական հետազոտում,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների գործունեության հետ կապված հաշվողական և տեղեկատվական գործընթացների տնտեսագիտամաթեմատիկական և ծրագրային մոդելների ստեղծում և հետազոտում,

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների ստեղծման ժամանակ կիրառվող մոդելների և մեթոդների մշակում և կատարելագործում:

 

3) փորձարարական-հետազոտական գործունեություն,

ա. գործունեության օբյեկտների վիճակի վերլուծություն,

բ. մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն,

գ. մասնագիտական խնդիրների լուծման արդյունքների մոդելավորում (իմիտացիոն, ռեգրեսիոն և այլ),

դ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ,

ե. ներդրումային նախագծերի տնտեսական գնահատում և հիմնավորում:

 

4) կազմակերպակառավարչական գործունեություն.

ա. կազմակերպության անձնակազմի կառավարում և աշխատանքների կազմակերպում,

բ. աշխատանքի արտադրողականության բարձրացում և աշխատողների մոտիվացիա,

գ. արտադրանքի որակի կառավարում,

դ. կազմակերպության շահագործական ծախքերի գնահատում և նորմավորում,

ե. տեխնիկատնտեսական վերահսկողության իրականացում:

 

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

ա. մասնակցել տեղեկատվական սպասարկման, ղեկավարման և տեխնիկատնտեսական վերահսկման աշխատանքներին,

բ. մշակել տեխնիկատնտեսական և տեխնոլոգիական փաստաթղթեր,

գ. օժանդակել բնական ռեսուրսների, էներգիայի և նյութերի ռացիոնալ օգտագործմանը,

դ. իրականացնել տեխնիկատնտեսական հաշվարկներ,

ե.կազմել աշխատանքային գրաֆիկներ, պատվերներ, բացատրագրեր, ֆինանսա- տնտեսական փաստաթղթեր, ինչպես նաև հաշվետվություններ,

զ. ուսումնասիրել և վերլուծել անհրաժեշտ տեղեկատվություն, կատարել անհրաժեշտ տեխնիկատնտեսական հաշվարկներ, օգտագործել ժամանակակից տեխնիկական միջոցներ և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ,

է. մասնակցել լեռնամետալուրգիական ներդրումային ծրագրերի մշակմանը և հիմնավորման աշխատանքներին,

ը. կազմակերպել նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տնտեսական և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

թ. իրականացնել ապրանքանյութական պաշարների օպտիմալ կառավարում,

ժ. ուսումնասիրել լեռնամետալուրգիական կազմակերպությունների տնտեսագիտության և կառավարման մասնագիտական գրականությունը և գիտական տեղեկատվություն, ծանոթ է բնագավառի գիտական նորույթներին և նվաճումներին,

ժա. կազմակերպել իր ենթակայության տակ գտնվող ստորաբաժանման աշխատանքը:

 

2) Բակալավրը պետք է իմանա`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերը, որոշումները, կարգադրությունները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը, քաղաքացիական օրենսդրությունը,

բ. գործող չափորոշիչները, բնագավառի սարքավորումների, տեղեկատվական միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, տեխնոլոգիաները, դրանց շահագործման կարգացույցները,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակները,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները, աշխատանքի պաշտպանության նորմերը և կանոնները:

ե. տնտեսության, աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման հիմունքները,

զ. աշխատանքի պաշտպանության, շրջակա միջավայրի պաշտպանության կանոններն ու նորմերը:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու.

1) կրճատված ժամկետներում ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ և ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                    ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                 |ԿՐԵԴԻՏ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական-ԸՀՍՏ       |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական-ԸՄԲ               |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական ԸՃ                             |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի-ԸԲ                                  |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական-Մ                                          |  47  |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|Մասնագիտացման                                           |  18  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումները և  դրանց հիմնական բաժինները |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական            |  40  |

| ԿԲ  |դասընթացների կրթաբլոկ                                   |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը:  Հին և  միջնադարյան Հայաստանի           |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեություն` որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը:  Հայաստանի խորհրդայնացումը:     |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |և  քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային   |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության և  կայացման ներքին և  արտաքին     |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն» դասընթացի նպատակն է  |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը`        |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին: Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական,       |      |

|     |ճանաչողական և  վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի|      |

|     |տեքստեր գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ,         |      |

|     |անոտացիա, ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու   |      |

|     |հմտություն:                                             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,            |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները:  «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն:  Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը:|      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և       |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը:  Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:    |      |

|     |Մարդկության ապագան:Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան:     |      |

|     |Սոցիոլոգիայի առաջացման պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական |      |

|     |և  գիտական նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի    |      |

|     |օրենքը): Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը:     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ: Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության       |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:    |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:                |      |

|     |Իրավախախտումը և  իրավական պատասխանատվությունը:          |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:  Ժառանգական  |      |

|     |իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան հարաբերություններ:          |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները:  Պատասխանատվությունը ըստ        |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը:Հայկական քաղաքական            |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական             |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները: Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման    |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   8  |

|     |Դասընթացը նախատեսված է ՀՊՃՀ տնտեսագիտական               |      |

|     |մասնագիտությունների ուսանողների համար: Նպատակն է`       |      |

|     |խորացված պատկերացում տալ տնտեսական երևույթների          |      |

|     |ճանաչողության, տնտեսական կյանքի օրինաչափությունների ու  |      |

|     |կարգավորման սկզբունքների մասին:                         |      |

|     |Տնտեսագիտության առարկան: Աշխարհի տնտեսական ճանաչողության|      |

|     |և  ուսումնասիրության մեթոդները: Հասարակական             |      |

|     |պահանջմունքներն ու տնտեսական ռեսուսները: Հասարակության  |      |

|     |արտադրական հնարավորությունների սահմանները:  Տնտեսության |      |

|     |շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ շրջանակները:        |      |

|     |Արդյունքների և  եկամուտների շրջապտույտը: Պահանջարկի ու  |      |

|     |առաջարկի շուկայական ուժերը: Գների կազմավորման մեխանիզմը:|      |

|     |Պահանջարկի ու առաջարկի առաձգականությունը: Պետության     |      |

|     |տնտեսական դերը: Անկատար և  կատարյալ մրցակցություն:      |      |

|     |Ազգային տնտեսություն:  Մակրոտնտեսական ցուցանիշները:     |      |

|     |Գործազրկության բնական մակարդակը: Սղաճ, պատճառներ և      |      |

|     |ծախքեր: Տնտեսական ցիկլեր:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Տնտեսագիտության ուսմունքների պատմություն                |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ՀՊՃՀ տնտեսագիտական                  |      |

|     |մասնագիտությունների ուսանողներին պատկերացում տալ        |      |

|     |տնտեսագիտական մտքի պատմության փորձով տնտեսական հարցերի  |      |

|     |լուծման էվոլյուցիայի մասին:                             |      |

|     |Տնտեսագիտական դպրոցներ` մերկանտիլիստներ, ֆիզիոկրատներ,  |      |

|     |դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, մարժինալիզմ,  |      |

|     |քեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական              |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքեյնսյականություն, նեոլիբերալիզմ: Հայ տնտեսական      |      |

|     |փիլիսոփայություն:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ: Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները, ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր:  Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական դասընթացների      |  43  |

|ԿԲ   |կրթաբլոկ                                                |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Վեկտորի գաղափարը: Հարթության վրա և  տարածության մեջ     |      |

|     |վեկտորների գծորեն կախվածությունը և  անկախությունը: Բազիս|      |

|     |հարթության վրա և  տարածության մեջ:  Վեկտորների սկալյար, |      |

|     |վեկտորական և  խառն արտադրյալները: Հարթության վրա ուղիղ  |      |

|     |գծի հավասարումները: Երկրորդ կարգի կորեր: Հարթության և   |      |

|     |ուղիղ գծի հավասարումները տարածության մեջ: Երկրորդ կարգի |      |

|     |մակերևույթներ:  Մատրիցի գաղափարը: Հակադարձ մատրից:      |      |

|     |Մատրիցի ռանգը: Գծային հավասարումների համակարգեր:        |      |

|     |Կրոնեկեր-Կապելլիի թեորեմը: Կրամերի կանոնը: Գծային       |      |

|     |հավասարումների համակարգի լուծումը մատրիցային եղանակով և |      |

|     |Գաուսի մեթոդով: Գծային համասեռ և  անհամասեռ             |      |

|     |հավասարումների համակարգերի ընդհանուր լուծումները: Գծային|      |

|     |և  Էվկլիդյան տարածությունների գաղափարները: Թվային       |      |

|     |հաջորդականություններ: Թվային հաջորդականության և         |      |

|     |ֆունկցիայի սահմանները: Ֆունկցիայի անընդհատությունը:     |      |

|     |Ֆունկցիայի ածանցյալը և  դիֆերենցիալը: Ֆերմայի, Ռոլի և   |      |

|     |Լագրանժի թեորեմները:  Անորոշությունների բացումը Լոպիտալի|      |

|     |կանոնով: Ֆունկցիայի աճման և  նվազման պայմանները:        |      |

|     |Ֆունկցիայի էքստրեմումի կետերը: Ֆունկցիայի գրաֆիկի       |      |

|     |գոգավորությունը և  ուռուցիկությունը: Շրջման կետեր:      |      |

|     |Ֆունկցիայի գրաֆիկի ասիմպտոտները: Ֆունկցիայի հետազոտումը |      |

|     |և  նրա գրաֆիկի կառուցումը:                              |      |

|     |Գաղափար նախնական ֆունկցիայի և  անորոշ ինտեգրալի մասին:  |      |

|     |Անորոշ ինտեգրալի հատկությունները: Փոփոխականի փոխարինումն|      |

|     |անորոշ ինտեգրալում: Մասերով ինտեգրում: Ռացիոնալ         |      |

|     |կոտորակների ինտեգրումը: Իռացիոնալ և  եռանկյունաչափական  |      |

|     |ֆունկցիաների ինտեգրումը: Որոշյալ ինտեգրալ և  նրա        |      |

|     |հատկությունները: Նյուտոն Լայբնիցի բանաձևը:  Փոփոխականի  |      |

|     |փոխարինումն որոշյալ ինտեգրալում:  Մասերով ինտեգրում:    |      |

|     |Առաջին և  երկրորդ սեռի անիսկական ինտեգրալներ: Հարթ      |      |

|     |պատկերի մակերեսի հաշվումը: Հարթ կորի աղեղի երկարությունը|      |

|     |և  նրա հաշվումը:  Մարմնի ծավալի հաշվումը: Մի քանի       |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի սահմանումը, անընդհատությունը և    |      |

|     |մասնակի ածանցյալները: Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի       |      |

|     |դիֆերենցելիությունը, լրիվ դիֆերենցիալը: Մակերևույթին    |      |

|     |տարված շոշափող հարթության և  նորմալի հավասարումները:    |      |

|     |Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի էքստրեմումները: Առաջին կարգի|      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի         |      |

|     |լուծումներ: Անջատվող փոփոխականներով դիֆերենցիալ         |      |

|     |հավասարումներ:  Առաջին կարգի համասեռ, գծային դիֆերենցիալ|      |

|     |հավասարումներ: Բեռնուլիի հավասարումը: Լրիվ              |      |

|     |դիֆերենցիալներով դիֆերենցիալ հավասարումներ: Երկրորդ     |      |

|     |կարգի դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի   |      |

|     |լուծումներ: Երկրորդ կարգի գծային համասեռ և  անհամասեռ   |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումների ընդհանուր լուծումների        |      |

|     |կառուցվածքները: Երկրորդ կարգի հաստատուն գործակիցներով   |      |

|     |գծային համասեռ և  անհամասեռ դիֆերենցիալ հավասարումներ:  |      |

|     |Կամայական հաստատունների վարիացիայի Լագրանժի մեթոդը:     |      |

|     |Հաստատուն գործակիցներով գծային դիֆերենցիալ              |      |

|     |հավասարումների համակարգեր:                              |      |

|     |Թվային շարքեր: Շարքի զուգամիտությունը և  գումարը: Դրական|      |

|     |անդամներով շարքերի համեմատություն, Դալամբերի և  Կոշու   |      |

|     |հայտանիշները: Կոշու ինտեգրալային հայտանիշը: Հերթագայող  |      |

|     |նշաններ ունեցող անդամներով շարքեր: Լայբնիցի հայտանիշը:  |      |

|     |Նշանափոխ շարքեր: Բացարձակ և  պայմանական զուգամիտություն:|      |

|     |Աբելի թեորեմը: Թեյլորի շարքը: ֆունկցիաների վերլուծումը  |      |

|     |Մակլորենի շարքի: Ֆուրյեի շարքը: Կրկնակի և  եռակի        |      |

|     |ինտեգրալների գաղափարները: Առաջին և  երկրորդ սեռի կորագիծ|      |

|     |ինտեգրալներ: Գրինի բանաձևը:  Երկրորդ սեռի կորագիծ       |      |

|     |ինտեգրալի ճանապարհից անկախ լինլու պայմանները:           |      |

|     |Հավանականության գումարման թեորեմը:  Պայմանական          |      |

|     |հավանականություն:                                       |      |

|     |Հավանականությունների բազմապատկման թեորեմը: Երկրաչափական |      |

|     |հավանականություններ: Հավանականության աքսիոմատիկ         |      |

|     |սահմանումը: Լրիվ հավանականության և  Բայեսի բանաձևերը:   |      |

|     |Անկախ փորձերի խնդիրը: Պատահական մեծություններ: Դիսկրետ  |      |

|     |պատահական մեծության մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան  |      |

|     |և  միջին քառակուսային շեղումը: Անընդհատ պատահական       |      |

|     |մեծության մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան և  միջին   |      |

|     |քառակուսային շեղումը:  Հավանականությունների հավասարաչափ |      |

|     |և  նորմալ բաշխումները: Գաղափար Լյապունովի թեորեմի մասին:|      |

|     |Հավանականությունների ցուցչային բաշխումը: Չեբիշևի        |      |

|     |անհավասարությունը: Չեբիշևի  և  Բեռնուլիի մեծ թվերի      |      |

|     |օրենքները:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |ՈՒսանողներին ծանոթացնել ընդհանուր ֆիզիկայի մեխանիկա,    |      |

|     |մոլեկուլային ֆիզիկա և  թերմոդինամիկա, Էլեկտրաստատիկա և  |      |

|     |հաստատուն հոսանք, մագնիսականություն, էլեկտրադինամիկայի  |      |

|     |տարրեր, տատանումներ և  ալիքներ, ալիքային օպտիկա, ատոմի  |      |

|     |ֆիզիկա, լուսային քվանտներ, քվանտային մեխանիկայի տարրեր  |      |

|     |բաժինների հետ:                                          |      |

|     |Մեխանիկական շարժում: Մեխանիկայի հիմնական խնդիրը: Շարժման|      |

|     |տրման եղանակները: Պտտական շարժում: Փոխազդեցություն և    |      |

|     |իներտություն: Հիմնարար փոխազդեցության տեսակները:        |      |

|     |Նյուտոնի օրենքները: Իմպուլսի պահպանման օրենքը:          |      |

|     |Նյութական կետերի համակարգի զանգվածների կենտրոն: Փակ     |      |

|     |համակարգի զանգվածների կենտրոնի շարժումը: Մեխանիկական    |      |

|     |աշխատանք և  հզորություն: Կինետիկ էներգիա:  Կինետիկ      |      |

|     |էներգիայի թեորեմը: Կոնսերվատիվ ուժեր: Պոտենցիալ Էներգիա:|      |

|     |Լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը: ՈՒժի և     |      |

|     |իմպուլսի մոմենտ: Պտտական շարժման դինամիկայի հիմնական    |      |

|     |հավասարումը: Իմպուլսի մոմենտի պահպանման օրենքը:  Անշարժ |      |

|     |առանցքի շուրջը պտտվող պինդ մարմնի դինամիկայի հիմնական   |      |

|     |հավասարումը:  Հարաբերականության հատուկ տեսության        |      |

|     |հիմունքները: Լորենցի ձևափոխությունները:   Նյութի        |      |

|     |ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրության վիճակագրական|      |

|     |և  թերմոդինամիկան մեթոդները:                            |      |

|     |Մոլեկուլային կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:     |      |

|     |Իդեալական գազ: Գազի մոլեկուլների բաշխումն ըստ           |      |

|     |արագությունների: Բարոմետրական բանաձևը  և  Բոլցմանի      |      |

|     |բաշխումը: Համակարգի ներքին էներգիա: Աշխատանքը           |      |

|     |թերմոդինամիկայում:  Թերմոդինամիկայի առաջին օրենքը:      |      |

|     |Ջերմունակություն: Ադիաբատ պրոցես:  Ջերմահաղորդականության|      |

|     |երևույթը:  Ներքին շփման ուժը: Դիֆուզիա: Վան դեր Վալսի   |      |

|     |հավասարում: Ջերմային մեքենայի օ.գ.գ.-ն: Քվազիստատիկ     |      |

|     |պրոցես: Շրջելի և  ոչ շրջելի պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի  |      |

|     |երկրորդ օրենք: Մակրոսկոպիկ համակարգերի մակրո և          |      |

|     |միկրովիճակներ: Էնթրոպիա: Էնտրոպիայի վիճագրական իմաստը:  |      |

|     |էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություն: էլեկտրական լիցք:     |      |

|     |Կուլոնի օրենքը:  էլեկտրական դաշտ: Էլեկտրական դաշտի      |      |

|     |լարվածություն և  պոտենցիալ:  Դիէլեկտրիկներ:             |      |

|     |Դիէլեկտրիկական թափանցելիություն: Հաղորդիչներ:           |      |

|     |էլեկտրաստատիկ մակածում: Առանձնացված հաղորդչի և          |      |

|     |կոնդենսատորի էլեկտրաունակություն:  Էլեկտրական հոսանք:   |      |

|     |Դիմադրություն: Կողմնակի ուժեր: Էլշու: Օհմի օրենքը շղթայի|      |

|     |համասեռ և  անհամասեռ տեղամասի համար: Ջոուլ-Լենցի օրենքը:|      |

|     |Մագնիսական փոխազդեցություն և  մագնիսական դաշտ: Վերադրման|      |

|     |սկզբունքը: ԲիոՍավար-Լապլասի օրենքը: Գաուսի թեորեմը և    |      |

|     |շրջապտույտի թեորեմները մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի     |      |

|     |վեկտորի համար: Ամպերի օրենքը: Լորենցի ուժ: Հոլի էֆեկտ,  |      |

|     |դրա կիրառությունները: Նյութի մագնիսացում և  մագնիսական  |      |

|     |ընկալունակություն:  Էլեկտրամագնիսական մակածման          |      |

|     |երևույթը:  Ինքնամակածման Էլշու: Մագնիսական դաշտի        |      |

|     |էներգիան: Մակածման Էլշու-ն: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի     |      |

|     |հավասարումները:  Ներդաշնակ տատանումներ: Քվազիառաձգական  |      |

|     |ուժ: Ներդաշնակ տատանումների դիֆերենցիալ հավասարումը:    |      |

|     |Էլեկտրական տատանողական կոնտուր: Մարող տատանումներ:      |      |

|     |Ստիպողական տատանումներ: Ռեզոնանս: Ալիքներ: Ալիքների     |      |

|     |առաջացումը առաձգական միջավայրում: Հարթ, սֆերիկ ալիքների |      |

|     |հավասարումները:  Էլեկտրամագնիսական ալիքներ: Պոյնտինգի   |      |

|     |վեկտորը: Լույսի ալիքային բնույթը:  Լույսային            |      |

|     |անդրադարձումը և  բեկումը: Գաղափար դիսպերսիայի           |      |

|     |Էլեկտրոնային տեսության մասին: Գաղափար կոհերենտության    |      |

|     |մասին: Ինտերֆերենց: Լույսի դիֆրակցիա: Դիֆրակցիան        |      |

|     |տարածական ցանցից: Վուլֆ Բրեգի բանաձևը:                  |      |

|     |Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը: Բնական և  բևեռացած  լույս: |      |

|     |Մալյուսի օրենքը:  Լույսի բևեռացումը  անդրադարձման և     |      |

|     |բեկման ժամանակ: Ատոմների ճառագայթման սպեկտրները:        |      |

|     |Ջերմային ճառագայթում, նրա առանձնահատկությունները: Պլանկի|      |

|     |բանաձևը  բացարձակ սև  մարմնի ճառագայթման սպեկտրի համար: |      |

|     |Ջրածնի և  ջրածնանման ատոմների տեսությունը ըստ Բորի:     |      |

|     |Ֆրանկի և  Հերցի փորձը:  Լուսաէֆեկտի տարատեսակները:      |      |

|     |Այնշտայնի բանաձևը  լուսաէֆեկտի համար: Լույսային         |      |

|     |քվանտներ: Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները:     |      |

|     |Անորոշությունների առնչությունները և  նրանցից բխող       |      |

|     |հետևությունները:  Ալիքային ֆունկցիա:  Շրյոդինգերի       |      |

|     |հավասարումը: Ատոմի կառուցվածքը: Ատոմում էլեկտրոնի վիճակը|      |

|     |բնութագրող քվանտային թվերը: Էլեկտրոնի սպին: Պաուլիի     |      |

|     |սկզբունքը և  էլեկտրոնների բաշխումն ըստ ատոմի էներգետիկ  |      |

|     |մակարդակների: Էլեկտրոնայի թաղանթ:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|     |ՈՒսանողներին հաղորդել հիմնարար գիտելիքներ ժամանակակից   |      |

|     |քիմիայի տեսական հիմունքների վերաբերյալ, որոնք անհրաժեշտ |      |

|     |են քանակական հաշվումներ կատարելու համար և               |      |

|     |հնարավորություն կտան կապ հաստատել նյութի բաղադրության,  |      |

|     |կառուցվածքի և  հատկությունների միջև,  որը և             |      |

|     |նյութագիտական մասնագիտությունների հիմնական խնդիրն է:    |      |

|     |Հստակորեն ներկայացվում են վերը նշված թեմաները:          |      |

|     |Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:          |      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը:  Քիմիական կապ|      |

|     |և  մոլեկուլի կառուցվածք: Քիմիական պրոցեսների էներգետիկան|      |

|     |(ջերմաքիմիա): Քիմիական կինետիկա և  հավասարակշռություն:  |      |

|     |Ռեակցիայի ուղղությունը որոշող գործոնները: Էնտրոպիա:     |      |

|     |Գիբսի էներգիա: Լուծույթներ:  Էլեկտրոլիտիկ դիսոցում:     |      |

|     |Օքսիդա-վերականգնման ռեակցիաներ: Էլեկտրաքիմիա:           |      |

|     |Էլեկտրոլիզ: Մետաղների կոռոզիան:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     | Ընդհանուր դասընթացի նպատակը համակարգիչներից օգտվելու   |      |

|     |հիմնական հմտությունների ձեռքբերումն է և  ծրագրավորման   |      |

|     |հիմունքները յուրացնելը:  Դասընթացը բաղկացած է երեք      |      |

|     |մոդուլներից`                                            |      |

|     |Ինֆորմատիկա -1,                                         |      |

|     |Ինֆորմատիկա -2,                                         |      |

|     |Ինֆորմատիկա -3,                                         |      |

|     |Ինֆորմատիկա -4:                                         |      |

|     |Ինֆորմատիկա-1 մոդուլը նպատակ ունի ուսանողներին          |      |

|     |ներկայացնել ինֆորմատիկայի հիմնական հասկացությունները`   |      |

|     |համակարգչի կառուցվածքը և  ծրագրային ղեկավարման          |      |

|     |սկզբունքները, ծանոթացնել MS Windows օպերացիոն համակարգի |      |

|     |միջավայրում աշխատելու հիմնադրույթներին: Այս մոդուլում   |      |

|     |կարևոր  տեղ է հատկացված համակարգչով խնդիրների լուծման   |      |

|     |ալգորիթմների կառուցմանը, իսկ որպես համակարգչային        |      |

|     |իրականացման միջոց ընտրվել է ծրագրավորման ուսուցման      |      |

|     |նպատակով ստեղծված Turbo-Pascal լեզուն:                  |      |

|     |Մոդուլն ընդգրկում է հետևյալ  բաժինները. ինֆորմատիկայի   |      |

|     |հիմնական հասկացությունները, համակարգչի կառուցվածքը և    |      |

|     |աշխատանքի սկզբունքը, Windows օպերացիոն համակարգ,        |      |

|     |ալգորիթմի սահմանումը և  ներկայացման եղանակները, գծային, |      |

|     |ճյուղավորված և  ցիկլային ալգորիթմների կառուցումը,       |      |

|     |Turbo-Pascal լեզվի հիմնական հասկացությունները, Pascal   |      |

|     |ծրագրի կառուցվածքը, տիպային ծրագրերի կազմակերպում,      |      |

|     |միաչափ և  երկչափ զանգվածների մշակում: Այս մոդուլը       |      |

|     |նախնական փուլ է հանդիսանում Ինֆորմատիկա-2 մոդուլի համար:|      |

|     |Մոդուլը ներառում է Turbo-Pascal լեզվում կիրառելի        |      |

|     |տվյալների  հնարավոր տիպերի ուսումնասիրությունը,         |      |

|     |ենթածրագրերի, տողային տիպի փոփոխականների, գրառումների և |      |

|     |ֆայլերի միջոցով իրականացվող աշխատանքը: Նախատեսվում է    |      |

|     |նաև  առավել բարդ խնդիրների ալգորիթմների կառուցման       |      |

|     |մեխանիզմների ուսումնասիրություն:                        |      |

|     |Գործնական պարապմունքներին նախատեսվում է կազմել վերը     |      |

|     |թվարկած թեմաներին վերաբերող խնդիրների լուծման ծրագրերը, |      |

|     |իսկ լաբորատոր պարապմունքներին` դրանց կարգաբերումը և     |      |

|     |իրականացումը համակարգչի վրա: Այս մոդուլում մեծ տեղ է    |      |

|     |հատկացված MS Word տեքստային խմբագրիչի ուսումնասիրմանը:  |      |

|     |Դասընթացն, իր հերթին, նախնական փուլ է հանդիսանում       |      |

|     |Ինֆորմատիկա-3 մոդուլի համար:                            |      |

|     |Մոդուլի նպատակը տեքստային և  գրաֆիկական ռեժիմներում     |      |

|     |Էկրանի ղեկավարումը, ստեղնաշարի, տպող սարքի և  ձայնային  |      |

|     |ներքին սարքավորման ղեկավարում ծրագրավորման միջավայրից:  |      |

|     |Մոդուլը ներառում է նաև  հետևյալ  բաժինները.             |      |

|     |համակարգչային ցանցեր, ինտերնետ, էլեկտրոնային փոստ,      |      |

|     |վիրուսներ և  հակավիրուսային ծրագրեր: Մոդուլում կարևոր   |      |

|     |տեղ է հատկացված նաև  Excel էլեկտրոնային աղյուսակի       |      |

|     |ուսումնասիրմանը. նախատեսվում է հաշվարկային աղյուսակների |      |

|     |ստեղծում, խմբագրում և  արտածում, մաթեմատիկական և        |      |

|     |տրամաբանական ֆունկցիաների ու բանաձևերի  կիրառում,       |      |

|     |էլեկտրոնային աղյուսակով խնդիրների լուծում, գծապատկերների|      |

|     |և  գրաֆիկների ստեղծում:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Ընդհանուր առմամբ կրելով աշխարհայացքային բնույթ`         |      |

|     |դասընթացը կառուցված է այնպես, որ տալիս է հիմնական       |      |

|     |անհրաժեշտ բնաճանաչողական հասկացությունները կապված       |      |

|     |կենսոլորտի, նրանում մարդու ունեցած դերի և  տեխնոլոգիական|      |

|     |քաղաքակրթությանն առնչվող հիմնախնդիրների վերաբերյալ:     |      |

|     |Դասընթացի յուրացման արդյունքում ուսանողները հստակ       |      |

|     |պատկերացում են կազմում էկոհամակարգերի կառուցվածքի մասին,|      |

|     |ծանոթանում էկոլոգիական հիմնական հասկացություններին և    |      |

|     |օրենքներին, կենսոլորտի էվոլյուցիոն զարգացման            |      |

|     |առանձնահատկություններին, օրգանիզմների և  միջավայրի      |      |

|     |փոխազդեցության, բնական ռեսուրսների օգտագործման          |      |

|     |բնապահպանական սկզբունքների, էկոլոգիական իրավունքի և     |      |

|     |մասնագիտական պատասխանատվության գործառույթներին:         |      |

|     |Դասընթացը դասախոսությունների և  գործնական (սեմինար)     |      |

|     |պարապմունքների ձևով  մատուցելը հնարավորություն է տալիս  |      |

|     |լիարժեք կերպով օգտագործել ուսուցման ժամանակակից         |      |

|     |միջոցները` համակարգիչներ, աուդիո և  վիդեոտեխնիկա,       |      |

|     |ինքնաթեստավորող ծրագրային միջոցներ և  այլն: Վերջիններիս |      |

|     |օգնությամբ ներկայացվում են նաև  էկոհամակարգերի վիճակի   |      |

|     |գնահատման և  մասնագիտական գործունեության հետևանքների    |      |

|     |կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԴԿԲ|Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ          |  26  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Ընդհանուր հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելի գաղափարը  |      |

|     |և  իրական առարկայի երկրաչափական կերպարը: Երկրաչափական   |      |

|     |օբյեկտի առաջադրման համակարգչային տեխնոլոգիայի           |      |

|     |առանձնահատկությունները: Գրաֆիկական արտապատկերման        |      |

|     |հիմունքները: Պրոյեկտման մեթոդները: Գործնականում առավել  |      |

|     |կիրառելի գրաֆիկական մոդելների կառուցման հիմնական        |      |

|     |սկզբունքները: Համալիր գծագիր, աքսոնոմետրիա:             |      |

|     |Օրթոգրաֆիկական և  իզոմետրիկ տեսքեր: Երկրաչափական միաչափ |      |

|     |օբյեկտների մոդելավորման խնդիրները: Մարմնի մակերևույթի   |      |

|     |մոդելավորումը: Բազային մարմինների կառուցում: Մարմինների |      |

|     |ձևավորման  արտամղման և  պտտման մեթոդները: Մարմնի կտրումը|      |

|     |հարթությամբ և  հատույթը: Մարմինների մակերևույթների      |      |

|     |փոխհատման գիծը:                                         |      |

|     |Բարդ կազմածո մարմինների ձևակազմավորումը  պարզ մարմինների|      |

|     |համադրման սկզբունքով: Կազմածո մարմինների մոդելավորումը  |      |

|     |պարզ մարմինների նկատմամբ տրամաբանական գործողությունների |      |

|     |իրականացման միջոցով: Կազմածո մարմնի համալիր գծագրի և    |      |

|     |աքսիոնոմետրիայի կառուցման օրինաչափությունները: Կազմածո  |      |

|     |մարմնի տրոհումը պարզ բաղադրիչների: Իրական, նյութական    |      |

|     |առարկայի երկրաչափական մոդելը:  Երկրաչափական ձևի         |      |

|     |վերլուծություն: Առարկայի եռաչափ մոդելի կառուցումը       |      |

|     |բնօրինակից կատարվող չափումների հիման վրա: Էսքիզների     |      |

|     |կառուցման օրինաչափությունները:                          |      |

|     |Կոնստրուկտորական փաստաթղթեր: Դրանց դասակարգումը և       |      |

|     |նշանակությունը:  Մանրակի աշխատանքային գծագիրը և  նրան   |      |

|     |ներկայացվող հիմնական պահանջները:  Գծագրերի ձևավորումը   |      |

|     |և  տպագրումը AutoCAD միջավայրում:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Ներածություն: Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր և |      |

|     |վնասակար գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային|      |

|     |պայմանների բնութագրերը:                                 |      |

|     |Կենսագործունեության ապահովման իրավական, նորմատիվ        |      |

|     |տեխնիկական և  կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի   |      |

|     |կառուցվածքային և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները:   |      |

|     |Պաշտպանություն անբավարար լուսավորվածությունից:          |      |

|     |Պաշտպանություն անբարենպաստ օդերևութաբանական             |      |

|     |պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար նյութերից:         |      |

|     |Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն աղմուկից,    |      |

|     |ինֆրաձայնից և  ուլտրաձայնից: Պաշտպանություն             |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթումների  |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող               |      |

|     |ճառագայթումների ազդեցությունից: Պաշտպանություն          |      |

|     |էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունից:  Պաշտպանություն      |      |

|     |ստատիկական և  մթնոլորտային էլեկտրականության             |      |

|     |պարպումներից:  Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող         |      |

|     |համակարգերում առաջացող վթարներից:                       |      |

|     |Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման|      |

|     |ընթացքում առաջացած վտանգներից: Պաշտպանություն           |      |

|     |հրդեհներից:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Ներածություն: Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում       |      |

|     |առաջացած արտակարգ իրավիճակների դասակարգումը,            |      |

|     |բնութագրումը և  կանխարգելման միջոցառումները:  Արտակարգ  |      |

|     |իրավիճակների և  քաղաքացիական պաշտպանության համակարգերի  |      |

|     |խնդիրներն ու գործառույթները: Արտակարգ իրավիճակներում    |      |

|     |ռադիացիոն և  քիմիական իրադրությունների գնահատման        |      |

|     |մեթոդները: Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ|      |

|     |և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ         |      |

|     |իրավիճակներում: Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում     |      |

|     |առաջացած արտակարգ իրավիճակներում արդյունաբերական        |      |

|     |օբյեկտների գործունեության կայունության ապահովման        |      |

|     |հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և  պատերազմական  |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում փրկարար  |      |

|     |և  անհետաձգելի վթարային վերականգնողական աշխատանքները և  |      |

|     |կատարման անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցների բնութագրերը:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի գնահատումը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1                                        |   5  |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է հաստատուն, սինուսոիդական միաֆազ և |      |

|     |եռաֆազ էլեկտրական շղթաների ուսումնասիրությունը և        |      |

|     |հաշվարկի մեթոդները, ոչ գծային շղթաների, անցումային      |      |

|     |երևույթների,  մագնիսական շղթաների, տրանսֆորմատորների    |      |

|     |ասինքրոն և  հաստատուն հոսանքի մեքենաների տեսությունը,   |      |

|     |ինչպես նաև  մեխանիզմների էլեկտրաշարժաբերի, արտադրական   |      |

|     |կազմակերպությունների էլեկտրամատակարարման և              |      |

|     |կիսահաղորդիչային տեխնիկայի ընդհանուր հարցերը:           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն, պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր, մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն, ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր,         |      |

|     |մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն, տեխնիկական         |      |

|     |օբյեկտների կազմում եղած մեխանիկական համակարգերի հիմնական|      |

|     |տեսակները և  դրանց հատկություններն և  հաշվարկման        |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Մետաղների ատոմային և  բյուրեղային կառուցվածքը,          |      |

|     |կառուցվածքային թերությունները և  նրանց ազդեցությունը    |      |

|     |ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա: Համաձուլվածքների |      |

|     |վիճակի դիագրամները, դրանց կառուցումը և  վերլուծությունը:|      |

|     |Ածխածնային պողպատներ, թուջեր, դասակարգումը, կառուցվածքը |      |

|     |և  հատկությունները: Մետաղների և  մետաղական              |      |

|     |համաձուլվածքների ջերմային, ջերմաքիմիական,               |      |

|     |ջերմամեխանիկական և  մակերևութային  ջերմային մշակման     |      |

|     |եղանակները: Լեգիրված պողպատներ և  հատուկ                |      |

|     |ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով օժտված պողպատներ և   |      |

|     |համաձուլվածքներ: Գունավոր մետաղներ և  նրանց             |      |

|     |համաձուլվածքները: Ոչ մետաղական նյութեր:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկատացում        |   4  |

|     |Չափագիտությունը որպես գիտություն չափումների մասին:      |      |

|     |Չափագիտության հիմնական հասկացությունները: Միավորների    |      |

|     |միջազգային համակարգ: Չափման միջոցներ և  դրանց           |      |

|     |դասակարգումը: Չափման սխալները և  դրանց դասակարգումը:    |      |

|     |Մշտակա սխալներ և  դրանց հայտնաբերման և  փոքրացման       |      |

|     |եղանակները: Պատահական սխալներ և  դրանց հավանականային    |      |

|     |նկարագրությունը: Մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերը:  |      |

|     |Կետային և  միջակայքային գնահատականներ: ՈՒղղակի և        |      |

|     |անուղղակի չափումների արդյունքների մշակման մաթեմատիկական |      |

|     |վիճակագրության մեթոդները: Չափման միջոցների սխալների     |      |

|     |նորմավորումը և  ճշգրտության դասերը: Չափման միջոցների    |      |

|     |չափագիտական բնութագրերը: Չափումների միասնականությունը,  |      |

|     |չափագիտական ապահովում: Չափագիտական պետական ծառայություն:|      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքեր, աշխատանքի սկզբունքը,   |      |

|     |տեխնիկական բնութագրերը, օգտագործման                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կամրջակային և  կոմպենսացիոն     |      |

|     |սխեմաներ, դրանց աշխատանքի սկզբունքը, տեխնիկական         |      |

|     |բնութագրերը, օգտագործման առանձնահատկությունները:        |      |

|     |Հոսանքի, լարման, հզորության և  դիմադրության չափման      |      |

|     |մեթոդները: Հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ  |      |

|     |սարքեր: Հեղուկների, գազերի և  ջերմային էներգիայի        |      |

|     |ծախսաչափեր: Ստանդարտացման հիմունքները:  Ստանդարտացման   |      |

|     |ազգային համակարգ, ստանդարտների տեսակները, պարամետրական  |      |

|     |շարքեր: Ազգային և  միջազգային ստանդարտներ, ստանդարտացման|      |

|     |միջազգային կազմակերպություններ: Արտադրանքի որակ:        |      |

|     |Նորմատիվ փաստաթղթերի պահանջներին արտադրանքի             |      |

|     |համապատախանության հավաստման մասին ՀՀ օրենքի հիմնական    |      |

|     |դրույթները:  Սերտիֆիկացման ազգային մարմնի, փորձարկման   |      |

|     |լաբորատորիաների գործունեության խնդիրները:               |      |

|     |Համապատասխանության հավաստման մեթոդները: Սերտիֆիկացման   |      |

|     |սխեմաները, արտադրանքի սերտիֆիկացումը: Փորձարկման        |      |

|     |լաբորատորիաներ և  սերտիֆիկացման փորձարկումներ,          |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստանալու կարգը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲԿԲ |Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |  42  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|     |Միկրոտնտեսագիտությունն ուսումնասիրում է տնտեսական       |      |

|     |գործունեության տեսական և  գործնական հարցերը` տնտեսական  |      |

|     |երևույթների,  գործողությունների և  գործոնների միջև      |      |

|     |կապը: Այն զարգացնում է տնտեսագիտական մտածելակերպ և      |      |

|     |տնտեսական հարցերի արդյունավետ լուծման ունակություն:     |      |

|     |Դասընթացը սերտորեն կապված է մակրոտնտեսագիտության հետ և  |      |

|     |հանդիսանում է վերջինիս տրամաբանական շարունակությունը:   |      |

|     |Տնտեսագիտության տեսություն, տնտեսական մտածելակերպ,      |      |

|     |շուկայի տեսություն, առաջարկ և  պահանջարկ, ճկունություն, |      |

|     |արտադրության ծախքեր, աշխատավարձ և  ընտանեկան բյուջե,    |      |

|     |գնագոյացում, աշխատանքային, կապիտալի և  բնական           |      |

|     |ռեսուրսների շուկա:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Ինֆորմատիկա -2                                          |   3  |

|     |համակարգչի կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքը, Windows  |      |

|     |օպերացիոն համակարգ, ալգորիթմի սահմանումը և  ներկայացման |      |

|     |եղանակները, գծային, ճյուղավորված և  ցիկլային            |      |

|     |ալգորիթմների կառուցումը, Turbo-Pascal լեզվի հիմնական    |      |

|     |հասկացությունները, Pascal ծրագրի կառուցվածքը, տիպային   |      |

|     |ծրագրերի կազմակերպում, միաչափ և  երկչափ զանգվածների     |      |

|     |մշակում:                                                |      |

|     |Turbo-Pascal լեզվում կիրառելի տվյալների հնարավոր տիպերի |      |

|     |ուսումնասիրությունը, ենթածրագրերի, տողային տիպի         |      |

|     |փոփոխականների, գրառումների և  ֆայլերի միջոցով           |      |

|     |իրականացվող աշխատանքը: Նախատեսվում է նաև  առավել բարդ   |      |

|     |խնդիրների ալգորիթմների կառուցման մեխանիզմների           |      |

|     |ուսումնասիրություն:                                     |      |

|     |Համակարգչային ցանցեր, ինտերնետ, էլեկտրոնային փոստ,      |      |

|     |վիրուսներ և  հակավիրուսային ծրագրեր, ինչպես նաև  նաև    |      |

|     |Excel էլեկտրոնային աղյուսակի ուսումնասիրում. հաշվարկային|      |

|     |աղյուսակների ստեղծում, խմբագրում և  արտածում,           |      |

|     |մաթեմատիկական և  տրամաբանական ֆունկցիաների ու բանաձևերի |      |

|     |կիրառում, էլեկտրոնային աղյուսակով խնդիրների լուծում,    |      |

|     |գծապատկերների և  գրաֆիկների ստեղծում:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Վիճակագրություն                                         |   5  |

|     |Վիճակագրությունն ուսումնասիրում է փաստացի գործնական և   |      |

|     |փորձնական տվյալների մշակման և  վերամշակման մեթոդները:   |      |

|     |Այն բաղկացած է երկու հիմնական մասերից` վիճակագրության   |      |

|     |ընդհանուր տեսությունից և  արդյունաբերական               |      |

|     |(լեռնամետալուրգիայում) վիճակագրությունից: Սերտորեն      |      |

|     |կապված է մաթեմատիկայի հավանականության տեսության բաժնի   |      |

|     |հետ:                                                    |      |

|     |Դասընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս   |      |

|     |ճիշտ վերլուծել ստացված արդյունքները, կատարել հիմնավոր   |      |

|     |եզրակացություն և  նշել հետագա արդյունավետ զարգացման     |      |

|     |ուղիները:                                               |      |

|     |Ընդհանուր վիճակագրություն, վիճակագրական մեծությունների  |      |

|     |և  ցուցանիշների համակարգ, վիճակագրական տվյալների        |      |

|     |վերլուծման և  մշակման եղանակները:  Արդյունաբերական      |      |

|     |վիճակագրություն, լեռնամետալուրգիական կազմակերպության    |      |

|     |միջոցների վիճակագրություն, դրանց օգտագործման            |      |

|     |արդյունավետության ցուցանիշները, լեռնամետալուրգիական     |      |

|     |տնտեսական ցուցանիշների վիճակագրություն:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է կառավարչական որոշումների     |      |

|     |ընդունման և  իրագործման տեխնոլոգիաները, որոնք ապահովում |      |

|     |են լեռնամետալուրգիական արտադրության արդյունավետ         |      |

|     |գործունեությունը:                                       |      |

|     |Մենեջմենթի էությունը և  նշանակությունը, ֆունկցիաները,   |      |

|     |որոշումների ընդունում և  իրագործում, լեռնամետալուրգիական|      |

|     |արտադրությունը որպես կառավարման համակարգ, կառավարման    |      |

|     |մեթոդները, գործընթացների կառավարում:  Տեսական դրույթներն|      |

|     |ամրապնդվելու են գործնական խաղերի միջոցով:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   5  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործընթացում      |      |

|     |ունեցվածքի, պարտավորությունների, եկամուտների և  ծախսերի |      |

|     |արժեքային արտահայտության հաշվառման, գնահատման, դիտարկման|      |

|     |և  գրանցման հարցերը:                                    |      |

|     |Հաշվապահական հաշվառման էությունը, նշանակությունը,       |      |

|     |մեթոդները, գործառնական ֆունկցիաները,                    |      |

|     |լեռնամետալուրգիական կազմակերպության դրամական միջոցների, |      |

|     |պաշարների, դեբիտորական պարտքերի, ոչ ընթացիկ և  նյութական|      |

|     |ակտիվների, վարձակալման հիմնական միջոցների, ֆինանսական   |      |

|     |ներդրումների, սեփական կապիտալի, աշխատանքի և             |      |

|     |աշխատավարձի, ընթացիկ ծախսերի, եկամուտների և  շահույթի   |      |

|     |հաշվառում, ֆինանսական հաշվետվությունների կազմում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսական գործունեության վերլուծություն                 |   4  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության           |      |

|     |արդյունքների և  ցուցանիշների համեմատական համակարգված    |      |

|     |վերլուծության հարցերը:                                  |      |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության էությունը,       |      |

|     |նշանակությունը, նպատակը, խնդիրները և  մեթոդները:        |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական կազմակերպության տեխնիկատնտեսական    |      |

|     |ցուցանիշների համակարգը, արտադրության                    |      |

|     |տեխնիկատեխնոլոգիական մակարդակի, հիմնական ֆոնդերի        |      |

|     |տեխնիկական վիճակի, արտադրական և  իրացման պլանի կատարման,|      |

|     |աշխատանքի կազմակերպման, աշխատավարձի ֆոնդի, նյութական    |      |

|     |ծախսերի, ինքնարժեքի, վերադիր ծախսերի, շահույթի և        |      |

|     |շահութաբերության աստիճանի, ֆինանսական վիճակի, շրջանառու |      |

|     |միջոցների, կապիտալ շինարարության, նորամուծությունների   |      |

|     |վերլուծություն:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ            |   8  |

|     |Դասընթացի առաջին մոդուլն ուսումնասիրում է               |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական գործընթացների և  լեռնամետալուրգիական   |      |

|     |արտադրական համակարգի մոդելավորման եղանակները և          |      |

|     |հետազոտման մեթոդները:                                   |      |

|     |Ընդհանուր դասընթացը բաղկացած է երկու սերտ կապված        |      |

|     |մասերից:                                                |      |

|     |Դասընթացի երկրորդ մոդուլն ուսումնասիրում է              |      |

|     |լեռնամետալուրգիական յուրահատուկ արտադրության տնտեսական  |      |

|     |գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման և  լուծման     |      |

|     |եղանակները:                                             |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական արտադրության                        |      |

|     |տնտեսագիտամաթեմատիկական հետազոտման մեթոդների էությունը, |      |

|     |նշանակությունը, խնդիրները, փուլերը, մոդելների տեսակները,|      |

|     |տարրերը, դրանց կազմման եղանակները, տնտեսական            |      |

|     |գործընթացների մաթեմատիկական ձևակերպում:  Արտադրության   |      |

|     |պլանավորման և  կառավարման տնտեսամաթեմատիկական մոդելների |      |

|     |կազմման և  լուծման եղանակները: Լեռնամետալուրգիական      |      |

|     |արտադրության պլանավորման և  կառավարման խնդիրների գծային |      |

|     |ծրագրավորում, նույն խնդիրների դինամիկ ծրագրավորում,     |      |

|     |ցանցային պլանավորման մեթոդների և  խաղերի տեսության      |      |

|     |կիրառումը լեռնամետալուրգիայում:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Կազմակերպության ֆինանսներ                               |   3  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպության ֆինանսական հոսքերը, հաշվետվությունները, |      |

|     |դրանց վերլուծության և  կառավարման մեթոդները:            |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական կազմակերպության ֆինանսների          |      |

|     |էությունը,նշանակությունը, ակտիվների կառավարում,         |      |

|     |կապիտալի կառավարում, ֆինանսական վիճակի վերլուծություն,  |      |

|     |ցուցանիշների որոշում և  բարելավում:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է ՀՀ-ում գործող հարկային       |      |

|     |համակարգը և  հարկավորման օրենսդրական դաշտը: Մասնակի     |      |

|     |ուսումնասիրության առարկա է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |յուրահատուկ արտադրությունում գործող հարկային համակարգը  |      |

|     |և  հարկավորման մեթոդները:                               |      |

|     | Հ Հարկային համակարգը, շահութահարկ, ԱԱՀ, ակցիզային հարկ,|      |

|     |եկամտահարկ, գույքահարկ, ռոյալթիի տոկոսադրույք, ռենտայի  |      |

|     |բաշխում, ընդերքօգտագործման վճարներ, հարկավորման և       |      |

|     |հարկերի գանձման մեխանիզմները:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարում          |   3  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիայի ճյուղում  |      |

|     |կապիտալ շինարարության և  նոր տեխնիկայի ու տեխնոլոգիաների|      |

|     |ներդրման գործընթացների կառավարման հարցերը:              |      |

|     |Լեռնամետալուրգիայում կապիտալ ներդրումների               |      |

|     |արդյունավետությունը, ծախսերի և  ինովացիաների            |      |

|     |դասակարգում, ինովացիոն գործընթացների կառավարում,        |      |

|     |գիտատեխնիկական առաջադիմությունը լեռնամետալուրգիայում`   |      |

|     |հիմնական ուղղությունները, նախագծերի արդյունավետության   |      |

|     |որոշման մեթոդները:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ՀՄԿԲ |Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների      |  47  |

|05.00|կրթաբլոկ                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ ՀՊՃՀ-ի մասին: Ճարտարագետ      |      |

|     |բակալավրի մասնագիտությունը, ուսումնական պլանը,          |      |

|     |առարկաների ցանկը և  ըստ առանձին կիսամյակների ժամաքանակը:|      |

|     |Ծանոթացում մասնագիտության չափորոշիչի հետ:               |      |

|     |ՀՀ տնտեսության մեջ երկրաբանահետախուզական                |      |

|     |ծառայությունների և  հանքարդյունաբերության դերն ու       |      |

|     |նշանակությունը: Հասկացություններ հորատանցքերի հորատման  |      |

|     |տեխնիկայի և  տեխնոլոգիայի, արտադրական գործընթացների     |      |

|     |մեքենայացման և  ավտոմատացման, հսկման և  կարգավորման,    |      |

|     |ինչպես նաև  ընդերքի ռեսուրսների, դրանց մասշտաբների և    |      |

|     |մշակման ու վերամշակման եղանակների վերաբերյալ:           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Կազմակերպության տնտեսագիտություն                        |  10  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |արտադրության, որպես տնտեսության հիմնական ճյուղերից մեկի |      |

|     |տնտեսական գործունեության և  զարգացման                   |      |

|     |օրինաչափությունները, և  ինչպես են արտահայտվում          |      |

|     |միկրոտնտեսագիտական ընդհանուր օրենքները այդ յուրահատուկ  |      |

|     |բնագավառում:                                            |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական արտադրության դերը ՀՀ տնտեսության    |      |

|     |մեջ, ԼՄ կազմակերպության միջոցները, հիմնական արտադրական  |      |

|     |ֆոնդերը (հաստատուն կապիտալ), շրջանառու միջոցները        |      |

|     |(շրջանառու կապիտալ), դրանց արդյունավետության ուղիները,  |      |

|     |կապիտալ շինարարության տնտեսական հարցերը:                |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական արտադրության գիտատեխնիկական         |      |

|     |զարգացման հիմնական ուղղությունները և                    |      |

|     |յուրահատկությունները, արդյունավետությունը, աշխատանքային |      |

|     |ռեսուրսները և  արդյունավետության ուղիները, արտադրական   |      |

|     |ծախսերի կրճատման ուղիները, շահույթի և  շահութաբերության |      |

|     |բարձրացման ուղիները, տնտեսական ցուցանիշների համակարգ:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Արդյունաբերական մարքեթինգ                               |   5  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպությունների մարքեթինգային գործունեության       |      |

|     |առանձնահատկությունները, արտադրանքի առաջարկի և           |      |

|     |պահանջարկի օրինաչափությունները, հանքային հումքի և       |      |

|     |վերամշակված արտադրանքի ներքին և  արտաքին շուկաները:     |      |

|     |Մարքեթինգի (շուկայագիտություն) էությունը և              |      |

|     |նշանակությունը, արդյունաբերական մարքեթինգի              |      |

|     |յուրահատկությունները և  ռազմավարությունը, հանքային      |      |

|     |հումքի և  վերամշակված արտադրանքի սպառողական բնութագիրը, |      |

|     |ներքին և  արտաքին շուկաները, պահանջարկն ու առաջարկը,    |      |

|     |մարքեթինգի կազմակերպում և  կառավարում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Բնօգտագործման տնտեսագիտություն                          |   6  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է բնական ռեսուրսների, հատկապես |      |

|     |հանքահումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման      |      |

|     |ուղիներն ու տնտեսական մոդելները:  Գլխավոր խնդիրն է      |      |

|     |հնարավոր նվազագույն ծախսերով ապահովել բնական ռեսուրսների|      |

|     |նկատմամբ ներքին և  արտաքին շուկաների պահանջարկը         |      |

|     |միաժամանակ պահպանելով շրջակա միջավայրի անվտանգության    |      |

|     |նորմերը և  պահանջները:                                  |      |

|     |Բնական ռեսուրսների տնտեսագիտության հարցերը, արդյունավետ |      |

|     |օգտագործման խնդիրները, տնտեսական գնահատման հարցերը,     |      |

|     |վերականգնման հարցերը, անթափոն արտադրություն, թափոնների  |      |

|     |օգտագործման տնտեսական հիմնավորում:                      |      |

|     |Բնական բոլոր տեսակի ռեսուրսների (առաջին հերթին` հանքային|      |

|     |հումքի) արդյունավետ օգտագործման տնտեսագիտական հարցերի   |      |

|     |մշակում:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Արտադրության կազմակերպում և  պլանավորում                |   5  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպությունների արտադրատեխնիկական ղեկավարման և     |      |

|     |արտադրական գործընթացների` ըստ ժամանակի և  տարածության   |      |

|     |փոխհամաձայնեցման, ինչպես նաև  տեխնիկատնտեսական զարգացման|      |

|     |հիմնական դրույթներն ու մեթոդները:                       |      |

|     |Լեռնամետալուրգիական արտադրության կազմակերպման և         |      |

|     |պլանավորման հիմունքները, արտադրության բաղադրությունը,   |      |

|     |արտադրական գործընթացներն ու համակարգերը, դրանց          |      |

|     |կազմակերպման եղանակները, աշխատանքների և  աշխատավարձի    |      |

|     |կազմակերպում, արտադրության պլանավորման և  կանխատեսման   |      |

|     |սկզբունքներն ու մեթոդները:                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Ձեռնարկատիրական իրավունք                                |   5  |

|     |Դասընթացի ուսումնասիրության նպատակն է ուսանողներին      |      |

|     |ծանոթացնել հանրապետությունում գործող տնտեսական          |      |

|     |գործունեությունը կառավարող օրենսդրության հիմնական       |      |

|     |դրույթների և  պահանջների հետ:                           |      |

|     |Տնտեսական գործունեությունը կարգավորող օրենսդրություն,   |      |

|     |քաղաքացիական իրավունքի հիմնական դրույթները,             |      |

|     |ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպաիրավական       |      |

|     |ձևերը,  գործարքներ և  պայմանագրեր, խոշոր կապիտալի       |      |

|     |միավորումներ: Լեռնամետալուրգիական կազմակերպությունները  |      |

|     |(ԼՄՁ) որպես իրավաբանական անձ, ԼՄՁ գործունեության        |      |

|     |իրավական առանձնահատկությունները, գործարքները և          |      |

|     |պայմանագրերը:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Ֆինանսական մենեջմենթ                                    |   4  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպության ֆինանսական համակարգի կազմն ու           |      |

|     |կառուցվածքը, գործառնությունները, գործունեության հիմնական|      |

|     |դրույթները, կապը այլ բանկերի և  կենտրոնական բանկերի հետ,|      |

|     |դրամավարկային քաղաքականությունը:                        |      |

|     |ՀՀ ֆինանսական համակարգը, կենտրոնական բանկ, վարկային     |      |

|     |համակարգ, փոխհաշվարկների կազմակերպում, բանկային         |      |

|     |մենեջմենթ, դրամական հոսքերի կառավարման հարցեր:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|              Ընտրովի դասընթաց 1                        |   5  |

|     |   Լեռնային ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական        |      |

|     |                 հիմնավորում                            |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է ընդերքի յուրացման            |      |

|     |ճարտարագիտական խնդիրների ամենաարդյունավետ լուծման       |      |

|     |ուղիներն ու միջոցները:                                  |      |

|     |Ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորման        |      |

|     |ցուցանիշներն ու չափանիշները, ընդերքի յուրացման          |      |

|     |տեխնիկատնտեսական գնահատում, օպտիմալ արտադրական          |      |

|     |հզորության որոշում, պաշարների և  կոնդիցիայի պարամետրերի |      |

|     |հիմնավորում, բնապահպանական միջոցառումների գնահատում:    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|                  Ընտրովի դասընթաց 1                    |   5  |

|     |   Մետալուրգիական ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական  |      |

|     |                    հիմնավորում                         |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է մետալուրգիայում              |      |

|     |ճարտարագիտական խնդիրների ամենաարդյունավետ լուծման       |      |

|     |ուղիներն ու միջոցները:                                  |      |

|     |Ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորման        |      |

|     |ցուցանիշներն ու չափանիշները, մետալուրգիական             |      |

|     |կազմակերպության գործունեության և  տեղադրման             |      |

|     |տեխնիկատնտեսական հիմնավորում, օպտիմալ արտադրական        |      |

|     |հզորության որոշում, արտադրական պարամետրերի հիմնավորում, |      |

|     |բնապահպանական միջոցառումների գնահատում:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|                  Ընտրովի դասընթաց 2                    |   4  |

|     |      Ինքնակառավարում և  անձնակազմի կառավարում          |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |արտադրության բարդ պայմաններում կազմակերպության (ֆիրմա)  |      |

|     |կոլեկտիվի և  դրա յուրաքանչյուր անդամի փոխադարձ          |      |

|     |հարաբերությունների և  ներարտադրական հարաբերությունների  |      |

|     |բարելավման հարցերը:                                     |      |

|     |Մարդը որպես կոլեկտիվի անդամ, ղեկավարը և  կոլեկտիվը,     |      |

|     |ղեկավարին ներկայացվող պահանջները, կոլեկտիվի մթնոլորտի   |      |

|     |վրա ազդող գործոնները, անձի ներքին կուլտուրան և          |      |

|     |կրթվածությունը:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|                  Ընտրովի դասընթաց 2                    |   3  |

|     |                  Ծախսերի կառավարում                    |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |արտադրության բոլոր տեսակի ռեսուրսների արդյունավետ       |      |

|     |օգտագործման և  ծախսերի կրճատման միջոցներն ու մեթոդները: |      |

|     |Լեռնային արտադրության ծախսերի դասակարգում, կազմն ու     |      |

|     |կառուցվածքը, ծախսերի գործոնները, ծախսերի նորմավորում,   |      |

|     |ծախսերի կրճատման և  ռեսուրսների օգտագործման             |      |

|     |արդյունավետության բարձրացման ուղիներն ու միջոցները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|                Ընտրովի դասընթաց 3                      |   3  |

|     |                 Ապահովագրություն                       |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիայում         |      |

|     |ապահովագրության առանձնահատկությունները, ձևերը,          |      |

|     |տեսակները, համակարգերը և  նորմերը:                      |      |

|     |Լեռնամետալուրգիայում ապահովագրության դերն ու            |      |

|     |նշանակությունը, դասակարգում, ապահովագրական              |      |

|     |հարաբերությունների իրավական համակարգում և  կարգավորման  |      |

|     |հարցերը, տեսակները:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Սնանկացման հաշվառում և  վերլուծություն                  |   3  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է լեռնամետալուրգիական          |      |

|     |կազմակերպությունների անվճարունակ ճանաչելու իրավական     |      |

|     |պայմանները և  այդ իրավիճակից դուրս գալու ձևերն  ու      |      |

|     |եղանակները:                                             |      |

|     |Անվճարունակության և  սնանկացման հասկացությունը և        |      |

|     |էությունը, առանձնահատկությունները լեռնամետալուրգիայում, |      |

|     |գործընթացի կազմակերպում, կազմակերպության լուծարման      |      |

|     |ընթացակարգը, պարտատիրոջն անվճարունակ ճանաչելու          |      |

|     |առանձնահատկությունները և  պարտքերի վերադարձման կարգը:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|«Լեռնային կազմակերպությունների տնտեսագիտություն և       |  18  |

|     |կառավարում» մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկ         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Արդյունաբերական երկրաբանություն և  հետախուզման          |   7  |

|     |տեխնոլոգիաներ                                           |      |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է ՀՀ օգտակար հանածոների        |      |

|     |հանքավայրերի երկրաբանությունը, դրանց արդյունաբերական    |      |

|     |նշանակությունը և  երկրաբանահետախուզական աշխատանքները:   |      |

|     |Այն ուսումնասիրում է ՕՀ հանքավայրերի հետազոտման տեխնիկան|      |

|     |և  տեխնոլոգիաները:                                      |      |

|     |ՀՀ օգտակար հանածոների հանքավայրերի արդյունաբերատնտեսական|      |

|     |նկարագիրը, պաշարները, օգտագործման ուղղությունները և     |      |

|     |նշանակությունը: Լեռնահետախուզական փորվածքները (բաց և    |      |

|     |ստորգետնյա), հետախուզական գործընթացները, դրանց          |      |

|     |կազմակերպում և  պլանավորում:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|ՕՀՀ մշակման և  հարստացման տեխնոլոգիաներ                 |  11  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է ՀՀ պինդ օգտակար հանածոների   |      |

|     |հանքավայրերի արդյունաբերական յուրացման (մշակում) և      |      |

|     |հանքահարստացման տեխնոլոգիաները: Այն ուսումնասիրում է    |      |

|     |օգտակար հանածոների հարստացման տեխնոլոգիաները:           |      |

|     |ՀՀ ՕՀՀ նկարագիրը, մշակման պայմանները, հանքավայրի բացում,|      |

|     |մշակման եղանակը, համակարգերը, գործընթացները: Օգտակար    |      |

|     |հանածոների նախապատրաստման և  հարստացման եղանակները և    |      |

|     |գործընթացները, գունավոր մետաղների հումքի հարստացման,    |      |

|     |երկաթի հումքի հարստացման տեխնոլոգիաները:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.00|«Մետալուրգիական կազմակերպությունների տնտեսագիտություն և |  18  |

|     |կառավարում»                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.01|Ընդհանուր մետալուրգիա և  ձուլման տեխնոլոգիաներ          |  10  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է մետաղների արդյունաբերական    |      |

|     |դասակարգման, սև  և  գունավոր մետաղների ֆիզիկական ու     |      |

|     |քիմիական հատկությունների, հանքանյութերից առաջնային      |      |

|     |մետաղների և  համաձուլվածքների ստացման եղանակները և      |      |

|     |դրանց կիրառման բնագավառները: Այն ուսումնասիրում է       |      |

|     |ձուլման ժամանակակից եղանակներով նախապատրաստվածքների և   |      |

|     |վերջնաարտադրանքի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացները:   |      |

|     |Դասընթացը ներառում է ձուլման բնագավառում օգտագործվող    |      |

|     |համաձուլվածքների պատրաստման և  դրանց տեխնոլոգիական      |      |

|     |հատկություններին վերաբերող տեսական հարցերը:             |      |

|     |Սև  մետաղների մետալուրգիա բաժնում ուսումնասիրվում են    |      |

|     |երկաթը և  նրա համաձուլվածքները, օգտագործվող             |      |

|     |հանքանյութերը, վառելանյութերը և  ֆլյուսները, թուջի,     |      |

|     |պողպատի և  ֆերոհամաձուլվածքների մետալուրգիան:           |      |

|     |Գունավոր մետաղների մետալուրգիա բաժնում ուսումնասիրվում է|      |

|     |թեթև,  ծանր, ազնիվ և  հազվագյուտ մետաղների արտադրության |      |

|     |տեխնոլոգիական գործընթացները:                            |      |

|     |Ավարտելով դասընթացն` ուսանողները ձեռք կբերեն տեսական    |      |

|     |գիտելիքներ և  գործնական հմտություններ մետաղական         |      |

|     |հանքանյութերից և  երկրորդային ելանյութերից մետաղների և  |      |

|     |դրանց համաձուլվածքների ստացման և  մաքրման բնագավառում:  |      |

|     |Միանգամյա ձուլաձևերի  պատրաստման ելանյութերի և          |      |

|     |համապատասխան խառնուրդների հատկությունները, դրանցում     |      |

|     |տարբեր եղանակներով ձուլվածքների ստացման գործընթացները,  |      |

|     |բազմակի օգտագործվող ձուլաձևերում  ձուլման հատուկ        |      |

|     |եղանակներով սև  և  գունավոր մետաղների համաձուլվածքներից |      |

|     |ձևավոր  ձուլվածքների պատրաստման տեխնոլոգիական           |      |

|     |գործընթացները:                                          |      |

|     |Առարկայի ավարտման արդյունքում ուսանողները տիրապետում են |      |

|     |տեսական և  գործնական կայուն գիտելիքների ձուլման         |      |

|     |բնագավառի տեխնոլոգիական գործընթացների իրականացման       |      |

|     |վերաբերյալ: Ձեռք բերած գիտելիքները ուսանողներին         |      |

|     |հնարավորություն կտան մշակել նոր նյութերի ստացման և      |      |

|     |ցանկացած արտադրատեսակների նախագծման ու պատրաստման       |      |

|     |առաջավոր և  արդյունավետ տեխնոլոգիաներ:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.02|Մետաղների ճնշմամբ և  ջերմային մշակման տեխնոլոգիաներ     |   8  |

|     |Դասընթացն ուսումնասիրում է մետաղների և  համաձուլվածքների|      |

|     |ջերմամշակման ժամանակակից տեսությունը և  տեխնոլոգիաները: |      |

|     |Այն ուսումնասիրում է նյութագիտության և  մետաղների       |      |

|     |ճնշմամբ մշակման տեսական և  գործնական հարցերը:           |      |

|     |Նյութերի քայքայման տեսություն, մետաղագրություն,         |      |

|     |մետաղների և  համաձուլվածքների նախնական, հիմնական և      |      |

|     |լրացուցիչ ջերմամշակման խնդիրները, դրանց լուծման         |      |

|     |եղանակները, շինածոների ջերմամշակման ռեժիմները, մետաղների|      |

|     |գլոցման և  կորզման տեխնոլոգիաները: Նյութագիտություն,    |      |

|     |նյութերի պլաստիկ դեֆորմացիա, դեֆորմացիայի գործոնները,   |      |

|     |օրինաչափությունները, գործընթացների վերլուծության,       |      |

|     |դեֆորմացնող ուժերի հաշվարկման մեթոդիկա, փոշենյութերի և  |      |

|     |կոմպոզիցիոն նյութերի տեխնոլոգիա:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|  Ֆ  |Ֆակուլտատիվ դասընթացների կրթաբլոկ                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____|________________________________________________________|______|

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտահետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթ/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա,

2) ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացի կրթաբլոկ` Էլեկտրատեխնիկա-1, Չափագիտություն, ստանդարտացում և սերտիֆիկատացում, Կենսագործուն. անվտանգություն, Նյութագիտություն,

3) ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ` Ինֆորմատիկա-2,

4) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կազմակերպության տնտեսագիտություն, Բնօգտագործման տնտեսագիտություն, Արտադրության կազմակերպում և պլանավորում, Լեռնային ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորում, Մետալուրգիական ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորում,

5) մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկ` Արդյունաբերական երկրաբանություն և հետախուզման տեխնոլոգիաներ, ՕՀՀ մշակման և հարստացման տեխնոլոգիաներ, Ընդհանուր մետալուրգիա և ձուլման տեխնոլոգիաներ, Մետաղների ճնշմամբ և ջերմային մշակման տեխնոլոգիաներ:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

6) ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Հայ ժողովրդի պատմություն, Ֆիզիկական կուլտուրա, Ռուսաց լեզու, Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա, Տնտեսագիտություն-1,2, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ,

7) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, բնապահպանություն,

8) ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացի կրթաբլոկ` Կիրառական մեխանիկա-1, Էլեկտրատեխնիկա-1, Ճարտարագիտական գրաֆիկա,

9) ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ` Միկրոտնտեսագիտություն-2, Վիճակագրություն, Մենեջմենթ, Հաշվապահական հաշվառում, Տնտեսական գործունեության վերլուծություն, Ներդրումների և նորամուծությունների կառավարում, Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, Հարկեր և հարկավորում, Կազմակերպության ֆինանսներ,

10) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆինանսական մենեջմենթ, Ձեռնարկատիրական իրավունք, Արտադրության կազմակերպում և պլանավորում, Բնօգտագործման տնտեսագիտություն, Արդյունաբերական մարքեթինգ, Կազմակերպության տնտեսագիտություն, Լեռնային ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորում, Մետալուրգիական ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական հիմնավորում, Ինքնակառավարում և անձնակազմի կառավարում, Ծախսերի կառավարում, Ապահովագրություն, Սնանկացման հաշվառում և վերլուծություն:

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` Էկոնոմիկա, Էկոնոմիկա և իրավունք, Հայաստան. Ֆինանսներ և Էկոնոմիկա, Գօռնիյ ինֆօռմացիօննօ-անալիտիչեսկիյ բյուլետենյ (նաուչնօ-տեխնիչեսկիյ ժուռնալ) - ԳԻԱԲ, Գօռնիյ ժուռնալ և այլն:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

Արտադրական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

1) ուսումնասիրի`

ա. ստորաբաժանման գործունեության կազմակերպումն ու կառավարումը,

բ. արտադրվող, մշակվող կամ կիրառվող տեխնիկական և տեխնոլոգիական հարցերը, արտադրանքի իրացման կամ ծառայությունների մատուցման ձևերն ու մեթոդները,

գ. գործող չափորոշիչները, տեխնիկատնտեսական պայմանները և ցուցանիշները, պաշտոնավարական պարտականությունները, գործունեության հետ առնչվող նորմատիվ-իրավական փաստաթղթերը, տնտեսական, ֆինանսական փաստաթղթավարումը,

դ. ստորաբաժանումում եղած հիմնական միջոցների շահագործման և մաշվածության հաշվառման եղանակները, շրջանառու միջոցների շրջանառելիության պայմանները և շրջանառու կապիտալի սահմանների օպտիմալության խնդիրները,

ե. կենսագործունեության անվտանգության ապահովման, և շրջակա բնական միջավայրի արդյունավետ օգտագործման հարցերը:

2) յուրացնի`

ա. արտադրությունում կիրառվող տեխնոլոգիական և տեխնիկական ամբողջական սխեման

բ. չափիչ տեխնիկայի կիրառման մեթոդիկաները, կիրառվող ՀՏ միջոցների առանձին բնութագրերի հսկման և ուսումնասիրման համար,

գ. տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորման և մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման առանձին ծրագրային փաթեթներ,

դ. մասնագիտական պատրաստման ուղղությամբ պարբերական, ռեֆերատիվ և տեղեկատվական հրատարակումներից օգտվելու կարգը:

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ԼԵՌՆԱՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱՅԻ ՃՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսագիտության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում``

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի, տեխնոլոգիայի և ճյուղի տնտեսագիտության բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

«Ձեռնարկության տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում) «մասնագիտության բակալավրը պետք է տիրապետի`

ա. օբյեկտների և գործընթացների համակարգային վերլուծության, գործողությունների հետազոտության և որոշումների կայացման ժամանակակից մեթոդներին,

բ. խնդիրների լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակման մեթոդներին և հնարավոր տարբերակների վերլուծության ապարատին,

գ. նախագծերի տեխնիկատնտեսական պայմանների մշակման կարգին, չափորոշիչների և տեխնիկատնտեսական նկարագրությանը,

դ. տեխնիկատնտեսական փաստաթղթերի կազմման և մշակման կարգերին,

ե. ալգորիթմների և ծրագրերի մշակման ժամանակակից մեթոդներին և միջոցներին, ծրագրային արդյունքների հարթեցման, փորձարկման և փաստաթղթավորման միջոցներին,

զ. հանքի, հանքվարչության, մետալուրգիական գործարանի, արշավախմբի, կառուցվածքային ստորաբաժանման (արտադրամաս, լաբորատորիա, բաժին) աշխատանքային գործընթացների բարելավման եղանակներին,

է. տնտեսական շահավետություն ապահովելու նպատակով ճկուն արտադրական գործունեության իրականացման հիմունքներին,

ը. լեռնամետալուրգիական կազմակերպության (նրա առանձին ստորաբաժանումների) կառավարման մեթոդներին և առանձնահատկություններին,

թ. աշխատանքի և արտադրության կազմակերպման սկզբունքները,

ժ. տնտեսական ցուցանիշների հաշվարկման և վերլուծության կարգին,

ժա. տեխնիկատնտեսական հիմնավորման կազմման սկզբունքներին,

ժբ. ստանդարտացման սկզբունքներին:

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով տարածաշրջանի յուրահատկությունները և կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները,

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման, մշակման և նախահաշվի կազմման չափորոշիչները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը,

գ. տնտեսագիտամաթեմատիկական և ծրագրային ապահովման վերլուծության և մշակման մոդելները, մեթոդները և միջոցները,

դ. անորոշության պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ձևերը,

ե. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների և նորարարությունների իրականացման հնարավորությունները և պայմանները,

զ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման մոդելները, մեթոդներն ու ձևերը,

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների կառավարչական հաշվառման տեղեկատվական անվտանգության ապահովման մեթոդներն ու միջոցները,

ը. աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման տնտեսագիտա-կազմակերպչական և իրավական հիմունքները,

թ. աշխատանքի պաշտպանության և կենսագործունեության անվտանգության կանոններն ու նորմերը,

ժ. շրջակա միջավայրի պահպանության և ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հիմունքները և նորմերը:

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների պահանջների և նկարագրությունների մշակման մեթոդներն ու ձևերը,

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և նախահաշվի կազմման մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի վերլուծության և տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներն ու միջոցները,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտներում աշխատանքի կազմակերպման մեթոդները և ժամանակակից մոտեցումները,

ե. կառավարչական որոշումների կայացման հնարքները,

զ. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգտումը խրախուսելու և զարգացումն ապահովելու մեթոդները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում)» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի դրույթների, 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում)» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Լեռնամետալուրգիայի ճյուղում) «մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`                ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                                    ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Լեռնամետալուրգիայի

                                    ճյուղում)

                                    ԴԱՍԻՉ` (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն | 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Տնտեսագիտ.       | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքն. պատմ. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240| 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա            | 2  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    | 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 751| 835| 333|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպ. և  ԱԻՀ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 90 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.,ստանդ.և | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390|    | 020| 541| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն-2     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Իրֆորմատիկա -2   | 4  | 90 |    |    | 45 | 45 |    |    |    | 003|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Վիճակագրություն  |  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Մենեջմենթ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտեսական.գործ.  | 6  |120 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Տնտեսագիտամաթ.   | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |մեթոդ. և  մոդել  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Ներդրումների և   | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |նորամուծ. կառ.   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1230| 300| 225| 45 | 660|    |    | 210| 433|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|               ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    | 100|    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Կազմակերպության  | 4.5| 300| 75 | 30 | 15 | 180|    |    |    | 311|

|     |տնտեսագիտություն |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Արդյունաբերական  | 5  | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |մարքեթինգ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Բնօգտագործման    | 6  | 180| 45 | 15 | 15 | 105|    |    |    |    |

|     |տնտեսագիտ.       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Արտադրության     | 6  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    |    |

|     |կազմ. և  պլան.   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Ձեռնարկատիրական  | 7.8| 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |իրավունք         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Ֆինանսական       | 7  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Ընտրովի          | 7  | 150| 30 | 15 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |դասընթաց-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Ընտրովի          | 8  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |դասընթաց-2       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Ընտրովի          | 8  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |դասընթաց-3       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1440| 390| 180| 60 | 810|    | 100|    | 311|

|_____|___________________________________________________________________|

|06.00|  ԼԵՌՆԱՅԻՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ     |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Արդյունաբ.երկրաբ.| 5,6| 210| 75 |    | 30 | 105|    |    |    |    |

|     |և  հետախ. տեխ.   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|ՕՀՀ մշակման և    | 5,6| 330| 90 |    | 45 | 195|    |    |    |    |

|     |հարստացմ, տեխնոլ.|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 540| 165|    | 75 | 300|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1650|1035| 375|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

|_____|___________________________________________________________________|

|07.00|ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|07.01|Ընդ. մետալուրգ.  | 5,6| 300| 75 |    | 45 | 180|    |    |    |    |

|     |և  ձուլման տեխնոլ|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|07.02|Մետաղների ճնշմ.  | 5,6| 240| 75 |    | 45 | 120|    |    |    |    |

|     |և  ջերմ. մշ. տեխն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 540| 150|    | 90 | 300|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1635|1035| 390|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| | 320|    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    | 220| 220|    |    |    | 6,7|    | 4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    |    | 220|    |    | 8  |    |  2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |320 | 440| 640| 220|    |  3 |    |  1 | 38+3 |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| | 210|    |    |    |  5 |    | 4.5|    | 5+3+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 220|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| |    | 311|    |    |    |  6 |  6 |    |  5+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    | 311|    |    |    |    |  6 |    |   5  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| |    |    | 210| 220|    |    |  8 |  7 |  3+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    |    | 310|    |    |    |  7 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    |    | 211|    |    |  7 |  7 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    |    |    | 420|    |  8 |  8 |    |  3+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    |    |    | 420|    |    |  8 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 430| 622| 731|1060|  1 |  4 | 10 |  2 | 42+6 |

|_____| |______________________________________________|

|06.00| |ԼԵՌՆԱՅԻՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ|

|     | |              ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ                   |

|_____| |______________________________________________|

|06.01| | 301| 201|    |    |    |    |  5 |  6 |  4+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.02| | 301| 302|    |    |  7 |    |  6 |  5 | 4+5+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 602| 503|    |    |  1 |    |  2 |  2 | 16+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  2 |  8 | 36 | 28 |204+12|

|_____| |______________________________________________|

|07.00| |ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ           |

|     | |ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ                |

|_____| |______________________________________________|

|07.01| | 301| 202|    |    |  7 |    |  5 |  6 | 4+4+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|07.02| | 301| 202|    |    |    |    |  6 |  5 | 4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 602| 404|    |    |  1 |    | 2  |  2 | 16+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  2 |  8 | 36 | 28 |204+12|

.______ _______________________________________________.

 

Ընտրովի դասընթաց 1

1.1 Լեռնային ճարտարագիտական լուծումների տնտեսական

հիմնավորում,

1.2 Մետալուրգիական ճարտարագիտական լուծումների

տնտեսական հիմնավորում:

Ընտրովի դասընթաց 2.

2.1 Ինքնակառավարում և անձնակազմի կառավարում,

2.2 Ծախսերի կառավարում:

Ընտրովի դասընթաց 3.

3.1 Ապահովագրություն,

3.2 Սնանկացման հաշվառում և վերլուծություն

 

Մասնագիտությունը` 080600 ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)

_____________________________________________

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

 

I. 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 080600 «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1038-Ն որոշմամբ:

 

.2. Շրջանավարտի որակավորումը` Ճարտարագիտության բակալավր (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում):

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո, կարող է զբաղեցնել ճարտարագետ-տնտեսագետի պաշտոններ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնագավառի արտադրական և գիտահետազոտական կազմակերպություններում:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտն է, որտեղ ճարտարագետ-բակալավրը կարող է վարել աշխատանքային գործունեություն`

1) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կազմակերպություններում,

2) արդյունաբերական և այլ բնույթի կազմակերպությունների համակարգչային, ծրագրային ապահովման, պլանավորման ստորաբաժանումներում,

3) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի նախագծային և գիտահետազոտական ինստիտուտներում,

4) պետական և տեղական կառավարման մարմիններում:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտը..

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կազմակերպությունները` ծրագրավորում և մոդելավորում, համակարգչային ծառայություններ, ցանցերի նախագծում և կառուցում, տեղեկատվության պաշտպանություն,

2) տեղեկատվական-հեռահաղորդակցային կազմակերպությունները,

3) կազմակերպությունների տեղեկատվական-համակարգչային միավորումները,

4) ուսումնական հաստատությունները,

5) նախագծային կազմակերպությունները,

6) գիտահետազոտական կազմակերպությունները,

7) բանկային, հարկային և մաքսային համակարգերը,

8) ֆինանսական ինստիտուտները,

9) պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) արտադրական (սերվիսային)-տնտեսական,

2) պլանային-տնտեսագիտական,

3) կազմակերպչական-կառավարչական,

4) սոցիալ-տնտեսական,

5) ֆինանսական,

6) գիտահետազոտական,

7) մարքեթինգային,

8) արտաքին տնտեսական,

9) ձեռնարկատիրական,

10) ծրագրային ապահովման,

11) համակարգչային ճարտարապետության,

12) տեղեկատվության պաշտպանության:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

 

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ Ճարտարագիտության բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

1) Մասնագիտական գործունեության`

ա) վերլուծել կազմակերպության արտադրատնտեսական գործունեության արդյունքները, կատարել ճիշտ եզրակացություններ, մշակել կոնկրետ միջոցառումների պլան` տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար,

բ) այս նպատակով մասնակցություն տեխնիկատնտեսական մշակումներին, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը, ինչպես նաև տեխնիկատնտեսական հաշվարկների կատարում:

2) Փորձարարական-հետազոտական գործունեության`

ա) մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը` համակարգչային նոր տեխնոլոգիաների, ծրագրային փաթեթների կիրառմամբ,

բ) կազմակերպության կամ ստորաբաժանման արդյունավետ կառավարմանն ուղղված նոր մեթոդների ու մոդելների մշակում և կիրառում:

3) Կազմակերպական-կառավարչական գործունեության`

ա) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում ծառայության որակի կառավարում,

բ) մարդկային ռեսուրսների կառավարում,

գ) մարքեթինգի կառավարում,

դ) արտաքին տնտեսական կապերի կառավարում,

ե) արտադրության պլանավորում, կազմակերպում և վերահսկում,

զ) ֆինասա-հաշվարկային գործունեության կազմակերպում:

 

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրները լուծելու նպատակով Ճարտարագիտության բակալավրը կատարում է հետևյալ գործառնությունները`

ա. ընթացիկ պլանային տնտեսագիտական աշխատանքներ, կանխատեսում և պլանավորում կազմակերպության զարգացումը, մոդելավորում, անհրաժեշտության դեպքում իրականացնում ծրագրային ապահովում, որոշում արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները,

բ. իրականացնում նոր օբյեկտների և նախագծերի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման հաշվարկներ, որոշում տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական արդյունավետությունը,

գ. օգտագործում տնտեսագիտական-մաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները, ժամանակակից տեխնիկական միջոցները և ծրագրային փաթեթները,

դ. անցկացնում գիտական հետազոտություններ և վերլուծում ստացված արդյունքները,

ե. ինքնուրույն ընդունում արտադրության, ծառայության մատուցման կազմակերպման և կառավարման վերաբերյալ որոշումներ,

զ. մասնակցում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

Է. կազմակերպում նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

ը. մասնակցում ոլորտի գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

թ. ուսումնասիրում տնտեսագիտությանն առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթ է բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ժ. օգտվում կառավարման ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

ժա. կազմակերպում իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

բ. գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցներին,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին և կանոններին:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում ստանալ բակալավրի որակավորման աստիճան`

2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում ստանալու ճարտարագիտության մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II. ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթության:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, եթե նրանում առկա է ներկայացնողի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III. 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում) ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով և ներառում` մասնագիտության ուսումնական պլանը, ուսումնական առարկայական և պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի պարտադիր նվազագույնի բովանդակության, նրա իրականացման պայմաններին և ուսումնառության ժամկետներին ներկայացվող պահանջները կանոնակարգվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը ձևավորվում է հանրապետական, բուհական, ուսանողի կողմից ընտրովի բաղադրիչների դասընթացներից:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացները յուրաքանչյուր կրթաբլոկում բովանդակորեն պետք է լրացնեն հանրապետական բաղադրիչում նշված դասընթացները:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ

 

IV. 080600, «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  40  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  43  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  26  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  42  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  65  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|   Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ  |  40  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայ ժողովրդի պատմության առարկան, դերն ու նշանակությունը:|      |

|     |Հին և  միջնադարյան Հայաստանի պետականությունները:        |      |

|     |Քրիստոնեության` որպես պետական կրոնի ճանաչման և  հայոց   |      |

|     |գրերի գյուտի քաղաքական և  պատմամշակութային              |      |

|     |նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի օջախները:       |      |

|     |Եկեղեցու դերը  Հայ քաղաքական միտքը և  կողմնորոշումները: |      |

|     |Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին միացման պատմաքաղաքական |      |

|     |նշանակությունը: Հայ հասարակական հոսանքները:  Ազատագրական|      |

|     |խմբակներն ու կազմակերպությունները: Հայկական հարցի       |      |

|     |միջազգայնացումը: Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները,     |      |

|     |փորձը և  դասերը: Հայ քաղաքական կուսակցությունների       |      |

|     |ձևավորումը  և  գործունեությունը:                        |      |

|     |Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի տարիներին: Հայոց մեծ |      |

|     |եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ. մայիսյան            |      |

|     |հերոսամարտերը: Հայաստանի առաջին հանրապետությունը        |      |

|     |1918-1920 թթ.: Հայաստանի խորհրդայնացումը: Խորհրդային    |      |

|     |ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ ժողովուրդը      |      |

|     |երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական-քաղաքական   |      |

|     |կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային                |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և  արտաքին        |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը (1991-2007 թթ):   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  գրականություն                            |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն «դասընթացի նպատակն է |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը`        |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին: Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական,       |      |

|     |ճանաչողական և  վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի|      |

|     |տեքստեր գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ,         |      |

|     |անոտացիա, ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու   |      |

|     |հմտություն:                                             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,            |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն:  Տրամաբանության օրենքները: |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները:  «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»:  Պրակտիկ գործունեության  |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն:  Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը:|      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն:  Ժողովրդավարություն և      |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը:  Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:    |      |

|     |Մարդկության ապագան:                                     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ:  Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության      |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:    |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ- իրավական      |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:              |      |

|     |Ժառանգական իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան                  |      |

|     |հարաբերություններ: Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների   |      |

|     |փոխադարձ իրավունքներն ու պարտավորությունները:           |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը:                              |      |

|     |Հայկական քաղաքական սովորույթները, ակունքները, սոցիալ    |      |

|     |մշակութային հիմնավորումները, պատմական դինամիկա:         |      |

|     |Ժամանակակից քաղաքագիտական դպրոցները:  Քաղաքացիական      |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում:                                            |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն:  Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական            |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները: Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման    |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները:  Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական        |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   8  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան, աշխարհի տնտեսական ճանաչողության|      |

|     |և  ուսումնասիրության մեթոդները, հասարակական             |      |

|     |պահանջմունքներն տնտեսական ռեսուսները, հասարակության     |      |

|     |արտադրական հնարավորությունների սահմանները, տնտեսության  |      |

|     |շուկայական համակարգի ինստիտուցիոնալ շրջանակները,        |      |

|     |արդյունքների և  եկամուտների շրջապտույտը, պահանջարկի ու  |      |

|     |առաջարկի շուկայական ուժերը,գների կազմավորման մեխանիզմը, |      |

|     |պահանջարկի ու առաջարկի էլաստիկությունը, պետության       |      |

|     |տնտեսական դերը,անկատար և  կատարյալ մրցակցություն,       |      |

|     |ազգային տնտեսություն, մակրոտնտեսական ցուցանիշները,      |      |

|     |գործազրկության բնական մակարդակը, ինֆլյացիա, պատճառներ   |      |

|     |և  ծախքեր, տնտեսական ցիկլեր:                            |      |

|     |Ամբողջական պահանջարկ ու ամբողջական առաջարկ,             |      |

|     |զբաղվածության դասական և  քեյնսյան տեսությունների,       |      |

|     |գանձարանային քաղաքականություն, փող և  բանկային գործ,    |      |

|     |դրամավարկային համակարգ, պետական բյուջե և  պետական պարտք,|      |

|     |հարկեր և  դրանց ֆունկցիաները, տնտեսական աճ, վճարային    |      |

|     |հաշվեկշիռ, գլոբալացում, տնտեսագիտության տեսության մեջ   |      |

|     |մարդու մոդելը:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |      |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ, Բ/բոլ, Ս/թենիս, ատլետիզմ, ծանրամարտ, լող, ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն, ձեռնամարտ; Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները, ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր: Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում  |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.10|Տնտեսագիտական ուսմունքների պատմություն                  |   2  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Տնտեսագիտական դպրոցները` մերկանտիլիստներ, ֆիզիոկրատներ, |      |

|     |դասական տնտեսագիտություն, պատմական դպրոց, մարժինալիզմ,  |      |

|     |կեմբրիջյան դպրոց, քեյնսյան, մոնետարիստական              |      |

|     |տեսություններ, ինստիտուցիոնալիզմ, շվեդական դպրոց,       |      |

|     |նեոքենսյականություն, նեոլիբերալիզմ և  հայ տնտեսական     |      |

|     |փիլիսոփայությունը:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ         |  43  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Վեկտորի գաղափարը: Հարթության վրա և  տարածության մեջ     |      |

|     |վեկտորների գծորեն կախվածությունը և  անկախությունը: Բազիս|      |

|     |հարթության վրա և  տարածության մեջ: Վեկտորների սկալյար,  |      |

|     |վեկտորական և  խառն արտադրյալները: Հարթության վրա ուղիղ  |      |

|     |գծի հավասարումները: Երկրորդ կարգի կորեր: Հարթության և   |      |

|     |ուղիղ գծի հավասարումները տարածության մեջ: Երկրորդ կարգի |      |

|     |մակերևույթներ:  Մատրիցի գաղափարը: Հակադարձ մատրից:      |      |

|     |Մատրիցի ռանգը: Գծային հավասարումների համակարգեր:        |      |

|     |Կրոնեկեր-Կապելլիի թեորեմը: Կրամերի կանոնը: Գծային       |      |

|     |հավասարումների համակարգի լուծումը մատրիցային եղանակով և |      |

|     |Գաուսի մեթոդով: Գծային համասեռ և  անհամասեռ             |      |

|     |հավասարումների համակարգերի ընդհանուր լուծումները: Գծային|      |

|     |և  Էվկլիդյան տարածությունների գաղափարները: Թվային       |      |

|     |հաջորդականություններ: Թվային հաջորդականության և         |      |

|     |ֆունկցիայի սահմանները: Ֆունկցիայի անընդհատությունը:     |      |

|     |Ֆունկցիայի ածանցյալը և  դիֆերենցիալը: Ֆերմայի, Ռոլի և   |      |

|     |Լագրանժի թեորեմները:  Անորոշությունների բացումը Լոպիտալի|      |

|     |կանոնով: Ֆունկցիայի աճման և  նվազման պայմանները:        |      |

|     |Ֆունկցիայի էքստրեմումի կետերը: Ֆունկցիայի գրաֆիկի       |      |

|     |գոգավորությունը և  ուռուցիկությունը: Շրջման կետեր:      |      |

|     |Ֆունկցիայի գրաֆիկի ասիմպտոտները: Ֆունկցիայի հետազոտումը |      |

|     |և  նրա գրաֆիկի կառուցումը:                              |      |

|     |Գաղափար նախնական ֆունկցիայի և  անորոշ ինտեգրալի մասին:  |      |

|     |Անորոշ ինտեգրալի հատկությունները: Փոփոխականի փոխարինումը|      |

|     |անորոշ ինտեգրալում: Մասերով ինտեգրում: Ռացիոնալ         |      |

|     |կոտորակների ինտեգրումը: Իռացիոնալ և  եռանկյունաչափական  |      |

|     |ֆունկցիաների ինտեգրումը: Որոշյալ ինտեգրալ և  նրա        |      |

|     |հատկությունները:  Նյուտոն-Լայբնիցի բանաձևը:  Փոփոխականի |      |

|     |փոխարինումը որոշյալ ինտեգրալում:  Մասերով ինտեգրում:    |      |

|     |Առաջին և  երկրորդ սեռի անիսկական ինտեգրալներ: Հարթ      |      |

|     |պատկերի մակերեսի հաշվումը: Հարթ կորի աղեղի երկարությունը|      |

|     |և  նրա հաշվումը:  Մարմնի ծավալի հաշվումը: Մի քանի       |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի սահմանումը, անընդհատությունը և    |      |

|     |մասնակի ածանցյալները: Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի       |      |

|     |դիֆերենցելիությունը, լրիվ դիֆերենցիալը: Մակերևույթին    |      |

|     |տարված շոշափող հարթության և  նորմալի հավասարումները:    |      |

|     |Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի էքստրեմումները: Առաջին կարգի|      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի         |      |

|     |լուծումներ: Անջատվող փոփոխականներով դիֆերենցիալ         |      |

|     |հավասարումներ:  Առաջին կարգի համասեռ, գծային դիֆերենցիալ|      |

|     |հավասարումներ: Բեռնուլիի հավասարումը: Լրիվ              |      |

|     |դիֆերենցիալներով դիֆերենցիալ հավասարումներ: Երկրորդ     |      |

|     |կարգի դիֆերենցիալ հավասարումներ: Ընդհանուր և  մասնակի   |      |

|     |լուծումներ: Երկրորդ կարգի գծային համասեռ և  անհամասեռ   |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումների ընդհանուր լուծումների        |      |

|     |կառուցվածքները: Երկրորդ կարգի հաստատուն գործակիցներով   |      |

|     |գծային համասեռ և  անհամասեռ դիֆերենցիալ հավասարումներ:  |      |

|     |Կամայական հաստատունների վարիացիայի Լագրանժի մեթոդը:     |      |

|     |Հաստատուն գործակիցներով գծային դիֆերենցիալ              |      |

|     |հավասարումների համակարգեր:                              |      |

|     |Թվային շարքեր: Շարքի զուգամիտությունը և  գումարը:       |      |

|     |Դրական անդամներով շարքերի համեմատություն, Դալամբերի և   |      |

|     |Կոշու հայտանիշները: Կոշու ինտեգրալային հայտանիշը:       |      |

|     |Հերթագայող նշաններ ունեցող անդամներով շարքեր: Լայբնիցի  |      |

|     |հայտանիշը: Նշանափոխ շարքեր: Բացարձակ և  պայմանական      |      |

|     |զուգամիտություն: Աբելի թեորեմը: Թեյլորի շարքը:          |      |

|     |ֆունկցիաների վերլուծումը Մակլորենի շարքի: Ֆուրյեի շարքը:|      |

|     |Կրկնակի և  եռակի ինտեգրալների գաղափարները: Առաջին և     |      |

|     |երկրորդ սեռի կորագիծ ինտեգրալներ:  Գրինի բանաձևը:       |      |

|     |Երկրորդ սեռի կորագիծ ինտեգրալի ճանապարհից անկախ լինելու |      |

|     |պայմանները: Հավանականության գումարման թեորեմը:          |      |

|     |Պայմանական հավանականություն:  Հավանականությունների      |      |

|     |բազմապատկման թեորեմը: Երկրաչափական հավանականություններ: |      |

|     |Հավանականության աքսիոմատիկ սահմանումը: Լրիվ             |      |

|     |հավանականության և  Բայեսի բանաձևերը:  Անկախ փորձերի     |      |

|     |խնդիրը: Պատահական մեծություններ: Դիսկրետ պատահական      |      |

|     |մեծության մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան և  միջին   |      |

|     |քառակուսային շեղումը: Անընդհատ պատահական մեծության      |      |

|     |մաթեմատիկական սպասումը, դիսպերսիան և  միջին քառակուսային|      |

|     |շեղումը:  Հավանականությունների հավասարաչափ և  նորմալ    |      |

|     |բաշխումները: Գաղափար Լյապունովի թեորեմի մասին:          |      |

|     |Հավանականությունների ցուցչային բաշխումը: Չեբիշևի        |      |

|     |անհավասարությունը: Չեբիշևի  և  Բեռնուլիի մեծ թվերի      |      |

|     |օրենքները:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |   6  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Մեխանիկական շարժում: Մեխանիկայի հիմնական խնդիրը:        |      |

|     |Շարժման տրման եղանակները: Պտտական շարժում:              |      |

|     |Փոխազդեցություն և  իներտություն: Հիմնարար փոխազդեցության|      |

|     |տեսակները: Նյուտոնի օրենքները: Իմպուլսի պահպանման       |      |

|     |օրենքը:  Նյութական կետերի համակարգի զանգվածների կենտրոն:|      |

|     |Փակ համակարգի զանգվածների կենտրոնի շարժումը: Մեխանիկական|      |

|     |աշխատանք և  հզորություն: Կինետիկ էներգիա:  Կինետիկ      |      |

|     |էներգիայի թեորեմը: Կոնսերվատիվ ուժեր: Պոտենցիալ Էներգիա:|      |

|     |Լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը: ՈՒժի և     |      |

|     |իմպուլսի մոմենտ: Պտտական շարժման դինամիկայի հիմնական    |      |

|     |հավասարումը: Իմպուլսի մոմենտի պահպանման օրենքը:  Անշարժ |      |

|     |առանցքի շուրջը պտտվող պինդ մարմնի դինամիկայի հիմնական   |      |

|     |հավասարումը:  Հարաբերականության հատուկ տեսության        |      |

|     |հիմունքները: Լորենցի ձևափոխությունները:   Նյութի        |      |

|     |ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրության վիճակագրական|      |

|     |և  թերմոդինամիկան մեթոդները: Մոլեկուլային կինետիկ       |      |

|     |տեսության հիմնական դրույթները: Իդեալական գազ: Գազի      |      |

|     |մոլեկուլների բաշխումն ըստ արագությունների:              |      |

|     |Բարոմետրական բանաձևը  և  Բոլցմանի բաշխումը: Համակարգի   |      |

|     |ներքին էներգիա:  Աշխատանքը թերմոդինամիկայում:           |      |

|     |Թերմոդինամիկայի առաջին օրենքը: Ջերմունակություն:        |      |

|     |Ադիաբատ պրոցես: Ջերմահաղորդականության երևույթը:  Ներքին |      |

|     |շփման ուժը: Դիֆուզիա: Վանդեր Վալսի հավասարում: Ջերմային |      |

|     |մեքենայի օ.գ.գ.-ն:  Քվազիստատիկ պրոցես: Շրջելի և  ոչ    |      |

|     |շրջելի պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենք:        |      |

|     |Մակրոսկոպիկ համակարգերի մակրո- և  միկրովիճակներ:        |      |

|     |Էնթրոպիա:  Էնտրոպիայի վիճագրական իմաստը:                |      |

|     |էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություն: էլեկտրական լիցք:     |      |

|     |Կուլոնի օրենքը: էլեկտրական դաշտ: Էլեկտրական դաշտի       |      |

|     |լարվածություն և  պոտենցիալ: Դիէլեկտրիկներ:              |      |

|     |Դիէլեկտրիկական թափանցելիություն: Հաղորդիչներ:           |      |

|     |էլեկտրաստատիկ մակածում: Առանձնացված հաղորդչի և          |      |

|     |կոնդենսատորի էլեկտրաունակություն:                       |      |

|     |Էլեկտրական հոսանք: Դիմադրություն: Կողմնակի ուժեր: Էլշու:|      |

|     |Օհմի օրենքը շղթայի համասեռ և  անհամասեռ տեղամասի համար: |      |

|     |Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական փոխազդեցություն և        |      |

|     |մագնիսական դաշտ: Վերադրման սկզբունքը: Բիո-Սավար-Լապլասի |      |

|     |օրենքը: Գաուսի թեորեմը և  շրջապտույտի թեորեմները        |      |

|     |մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորի համար: Ամպերի      |      |

|     |օրենքը: Լորենցի ուժ: Հոլի էֆեկտ, դրա կիրառությունները:  |      |

|     |Նյութի մագնիսացում և  մագնիսական ընկալունակություն:     |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական մակածման երևույթը:  Ինքնամակածման     |      |

|     |Էլշու: Մագնիսական դաշտի էներգիան: Մակածման Էլշուն:      |      |

|     |Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները:  Ներդաշնակ      |      |

|     |տատանումներ:  Քվազիառաձգական ուժ: Ներդաշնակ տատանումների|      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումը:  Էլեկտրական տատանողական        |      |

|     |կոնտուր: Մարող տատանումներ: Ստիպողական տատանումներ:     |      |

|     |Ռեզոնանս: Ալիքներ: Ալիքների առաջացումը առաձգական        |      |

|     |միջավայրում: Հարթ, սֆերիկ ալիքների հավասարումները:      |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքներ: Պոյնտինգի վեկտորը:  Լույսի   |      |

|     |ալիքային բնույթը:  Լույսային անդրադարձումը և  բեկումը:  |      |

|     |Գաղափար դիսպերսիայի Էլեկտրոնային տեսության մասին:       |      |

|     |Գաղափար կոհերենտության մասին:  Ինտերֆերենց: Լույսի      |      |

|     |դիֆրակցիա: Դիֆրակցիան տարածական ցանցից: Վուլֆ-Բրեգի     |      |

|     |բանաձևը:  Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը: Բնական և         |      |

|     |բևեռացած  լույս: Մալյուսի օրենքը:  Լույսի բևեռացումը    |      |

|     |անդրադարձման և  բեկման ժամանակ: Ատոմների ճառագայթման    |      |

|     |սպեկտրները: Ջերմային ճառագայթում, նրա                   |      |

|     |առանձնահատկությունները:  Պլանկի բանաձևը  բացարձակ սև    |      |

|     |մարմնի ճառագայթման սպեկտրի համար: Ջրածնի և  ջրածնանման  |      |

|     |ատոմների տեսությունը ըստ Բորի: Ֆրանկի և  Հերցի փորձը:   |      |

|     |Լուսաէֆեկտի տարատեսակները: Այնշտայնի բանաձևը            |      |

|     |լուսաէֆեկտի համար: Լույսային քվանտներ: Միկրոմասնիկների  |      |

|     |ալիքային հատկությունները: Անորոշությունների             |      |

|     |առնչությունները և  նրանցից բխող հետևությունները:        |      |

|     |Ալիքային ֆունկցիա:  Շրյոդինգերի հավասարումը: Ատոմի      |      |

|     |կառուցվածքը: Ատոմում էլեկտրոնի վիճակը բնութագրող        |      |

|     |քվանտային թվերը: Էլեկտրոնի սպին: Պաուլիի սկզբունքը և    |      |

|     |էլեկտրոնների բաշխումն ըստ ատոմի էներգետիկ մակարդակների: |      |

|     |Էլեկտրոնայի թաղանթ:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Համակարգիչների կիրառումներ                              |   3  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են               |      |

|     |համակարգիչներին առընչվող ընդհանուր` ոչ նեղ մասնագիտական |      |

|     |գիտելիքներ, սակայն լաբորատոր պարապմունքներին մեծ տեղ է  |      |

|     |հատկացվելու MS Office փաթեթի մաս կազմող կիրառական       |      |

|     |ծրագրերին, այդ թվում, MS Word տեքստային խմբագրիչի       |      |

|     |ուսումնասիրմանը: MS Word տեքստային խմբագրիչի            |      |

|     |շրջանակներում նախատեսվում է ուսումնասիրել տեքստերի      |      |

|     |խմբագրման հիմնական սկզբունքները, Winkeys և  KDWin       |      |

|     |ծրագրերը, տեքստային ֆայլի ստեղծում, հիշում, խմբագրում,  |      |

|     |տպում, հիմնական տարրերի նշում, բլոկների կտրում,         |      |

|     |պատճենահանում և  տեղափոխում, սիմվոլների հաջորդականության|      |

|     |որոնում և  փոխարինում, փաստաթղթերի ձևավորում,  նկարների |      |

|     |ավելացում տեքստին, աշխատանք աղյուսակների հետ,           |      |

|     |աղյուսակների դիագրամաների կառուցում, էջի պարամետրերի    |      |

|     |նշանակում, տեքստի ուղղագրության ստուգում, ինֆորմացիայի  |      |

|     |փոխանակում պատուհանների միջև  և  այլն: Կարևոր  տեղ է    |      |

|     |հատկացված նաև  MS Excel էլեկտրոնային աղյուսակի          |      |

|     |ուսումնասիրմանը. նախատեսվում է հաշվարկային աղյուսակների |      |

|     |ստեղծում, խմբագրում և  արտածում, մաթեմատիկական և        |      |

|     |տրամաբանական ֆունկցիաների ու բանաձևերի  կիրառում,       |      |

|     |էլեկտրոնային աղյուսակով խնդիրների լուծում, գծապատկերների|      |

|     |և  գրաֆիկների ստեղծում: Առարկայի նպատակն է նաև          |      |

|     |Windows միջավայրում հիմնական գործիքների հետ աշխատելու   |      |

|     |գիտելիքների ուսումնասիրումը, տեքստային և  գրաֆիկական    |      |

|     |ռեժիմներում Էկրանի ղեկավարումը, ստեղնաշարի, տպող սարքի  |      |

|     |և  ձայնային ներքին սարքավորման ղեկավարում ծրագրավորման  |      |

|     |միջավայրից:                                             |      |

|     |Առարկայի շրջանակներում նաև  ներածության տեսքով          |      |

|     |ծանոթացվում են համակարգչի վերաբերյալ ընդհանուր          |      |

|     |գիտելիքներին, այդ թվում դիտարկվում են.                  |      |

|     |համակարգիչների կիրառման ոլորտները, համակարգիչների       |      |

|     |ստեղծման և  զարգացման փուլերը, դասակարգումը, հայտնի     |      |

|     |ճարտարապետությունները, ընդհանուր կառուցվածքը և          |      |

|     |բաղկացուցիչ մաս կազմող հիմնական սարքավորումները,        |      |

|     |համակարգիչների ծրագրային ապահովումը. օպերացիոն          |      |

|     |համակարգեր և  դրանց դասակարգումը, ֆայլային համակարգերը` |      |

|     |FAT, HPFS, NTFS, MS DOS օպերացիոն համակարգը և  դրանում  |      |

|     |կիրառվող ստանդարտ հրամանների համախումբ, ծանոթացում և    |      |

|     |աշխատանքի կազմակերպում Windows օպերացիոն համակարգում,   |      |

|     |ծանոթացում ցանցային տեխնոլոգիաներին, հիմնական           |      |

|     |հասկացություններ համակարգչային ցանցերի վերաբերյալ. լոկալ|      |

|     |ցանցեր և  դրանց կառուցման սկզբունքներն ու միջոցները,    |      |

|     |ցանցային բազային տեխնոլոգիաներ, հիմնական                |      |

|     |հեռահաղորդակցության արձանագրություններն ու դրանց        |      |

|     |համախմբերը, OSI մոդել, հիմնական հասկացություններ գլոբալ |      |

|     |ցանցերի վերաբերյալ, Ինտերնետ համացանցի կառուցման        |      |

|     |հիմնական սկզբունքներն ու կառուցվածքը, հասցեավորումը     |      |

|     |Ինտերնետ համացանցում, Ինտերնետ համացանցին միանալու      |      |

|     |միջոցները, Ինտերնետ համացանցում առաջարկվող հիմնական     |      |

|     |ծառայությունները, այդ թվում էլեկտրոնային փոստը,         |      |

|     |ծանոթացում տեղեկատվական անվտանգություն ապահովման        |      |

|     |հիմնական դրույթներին, վիրուսներին և  հակավիրուսային     |      |

|     |ծրագրերին:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     |Առարկան ընդգրկում է հետևյալ  բաժինները. ինֆորմատիկայի   |      |

|     |հիմնական հասկացությունները, համակարգչի կառուցվածքը և    |      |

|     |աշխատանքի սկզբունքը, Windows օպերացիոն համակարգ,        |      |

|     |ալգորիթմի սահմանումը և  ներկայացման եղանակները, գծային, |      |

|     |ճյուղավորված և  ցիկլային ալգորիթմների կառուցումը, C++   |      |

|     |լեզվի հիմնական հասկացությունները, C++ ծրագրի            |      |

|     |կառուցվածքը, C++ լեզվի մոդուլային ծրագրավորման          |      |

|     |սկզբունքները, տիպային ծրագրերի կազմակերպում, միաչափ և   |      |

|     |երկչափ զանգվածների մշակում: Այն ներառում է նաև  C++     |      |

|     |լեզվում կիրառելի տվյալների հնարավոր տիպերի              |      |

|     |ուսումնասիրությունը, կառուցվածքների, ընդհանրացումների,  |      |

|     |դասերի, տողային տիպի փոփոխականների, ֆայլերի միջոցով     |      |

|     |իրականացվող աշխատանքը:  Նախատեսվում է նաև  առավել բարդ  |      |

|     |խնդիրների ալգորիթմների կառուցման մեխանիզմների           |      |

|     |ուսումնասիրություն: Դիտարկվում են օբյեկտա-կողմնորոշված  |      |

|     |ծրագրավորման սկզբունքներն ու դրանց կիրառությունը C++    |      |

|     |լեզվում. պատիճավորում, բազմաձևություն,                  |      |

|     |ժառանգելիություն: ՈՒսումնասիրվում են օպերատորների և     |      |

|     |ֆունկցիաների վերաբեռնումը, մակրոսների, նախապրոցեսորների,|      |

|     |շաբլոնների և  C++ լեզվում այլ ստանդարտ մեխանիզմների     |      |

|     |կիրառումը:                                              |      |

|     |Գործնական պարապմունքներին նախատեսվում է կազմել վերը     |      |

|     |թվարկած թեմաներին վերաբերող խնդիրների լուծման ծրագրերը, |      |

|     |իսկ լաբորատոր պարապմունքներին` դրանց կարգաբերումը և     |      |

|     |իրականացումը համակարգչի վրա: Նախատեսվում է C++ լեզվով   |      |

|     |ծրագրավորման միջավայրերի և  ծրագրային նախագծերի         |      |

|     |կազմակերպման միջոցների ուսումնասիրություն:              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական ֆակտորները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը բնության|      |

|     |մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:                        |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը:                                    |      |

|     |Անթափոն արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի    |      |

|     |աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի      |      |

|     |շահագործման աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի           |      |

|     |պաշտպանության միջոցները:                                |      |

|     |Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր մետալուրգիայի |      |

|     |արտադրություններում, վերահսկումը, պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները:                                              |      |

|     |Շրջակա միջավայրի վիճակի հսկողությունը, ռացիոնալ         |      |

|     |բնօգտագործում:                                          |      |

|     |Բնօգտագործման կառավարման կազմակերպա-իրավական հիմքերը:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՃԴԿԲ|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                      |  26  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Ընդհանուր հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելի գաղափարը  |      |

|     |և  իրական առարկայի երկրաչափական կերպարը: Երկրաչափական   |      |

|     |օբյեկտի առաջադրման համակարգչային տեխնոլոգիայի           |      |

|     |առանձնահատկությունները: Գրաֆիկական արտապատկերման        |      |

|     |հիմունքները: Պրոյեկտման մեթոդները: Գործնականում առավել  |      |

|     |կիրառելի գրաֆիկական մոդելների կառուցման հիմնական        |      |

|     |սկզբունքները: Համալիր գծագիր, աքսոնոմետրիա:             |      |

|     |Օրթոգրաֆիկական և  իզոմետրիկ տեսքեր: Երկրաչափական միաչափ |      |

|     |օբյեկտների մոդելավորման խնդիրները: Մարմնի մակերևույթի   |      |

|     |մոդելավորումը: Բազային մարմինների կառուցում: Մարմինների |      |

|     |ձևավորման  արտամղման և  պտտման մեթոդները: Մարմնի կտրումը|      |

|     |հարթությամբ և  հատույթը:  Մարմինների մակերևույթների     |      |

|     |փոխհատման գիծը:                                         |      |

|     |Բարդ կազմածո մարմինների ձևա-կազմավորումը  պարզ          |      |

|     |մարմինների համադրման սկզբունքով: Կազմածո մարմինների     |      |

|     |մոդելավորումը պարզ մարմինների նկատմամբ տրամաբանական     |      |

|     |գործողությունների իրականացման միջոցով: Կազմածո մարմնի   |      |

|     |համալիր գծագրի և  աքսոնոմետրիայի կառուցման              |      |

|     |օրինաչափությունները: Կազմածո մարմնի տրոհումը պարզ       |      |

|     |բաղադրիչների: Իրական, նյութական առարկայի երկրաչափական   |      |

|     |մոդելը:  Երկրաչափական ձևի  վերլուծություն: Առարկայի     |      |

|     |եռաչափ մոդելի կառուցումը բնօրինակից կատարվող չափումների |      |

|     |հիման վրա: Էսքիզների կառուցման օրինաչափությունները:     |      |

|     |Կոնստրուկտորական փաստաթղթեր: Դրանց դասակարգումը և       |      |

|     |նշանակությունը:  Մանրակի աշխատանքային գծագիրը և  նրան   |      |

|     |ներկայացվող հիմնական պահանջները:  Գծագրերի ձևավորումը   |      |

|     |և  տպագրումը AutoCAD միջավայրում:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր և  վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության ապահովման  |      |

|     |իրավական, նորմատիվ տեխնիկական և  կազմակերպչական հարցեր: |      |

|     |Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային և  ֆունկցիոնալ          |      |

|     |առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն անբավարար        |      |

|     |լուսավորվածությունից: Պաշտպանություն անբարենպաստ        |      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրաձայնից և  ուլտրաձայնից: Պաշտպանություն   |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթումների  |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող               |      |

|     |ճառագայթումների ազդեցությունից: Պաշտպանություն          |      |

|     |էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն       |      |

|     |ստատիկական և  մթնոլորտային էլեկտրականության             |      |

|     |պարպումներից: Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող          |      |

|     |համակարգերում առաջացող վթարներից: Պաշտպանություն        |      |

|     |տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման ընթացքում     |      |

|     |առաջացած վտանգներից: Պաշտպանություն հրդեհներից:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգերի խնդիրներն ու գործառույթները:  |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մեթոդները: Բնակչության       |      |

|     |պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և  պատերազմական       |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում: Խաղաղ և |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |կայունության ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: |      |

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում փրկարար և  անհետաձգելի վթարային          |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքները և  կատարման անհրաժեշտ      |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը: Արտակարգ իրավիճակների |      |

|     |ռիսկի գնահատումը:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա                                          |   5  |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ:Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող և |      |

|     |միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող վեկտորներով|      |

|     |ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և  ունակային    |      |

|     |տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական շղթաների      |      |

|     |հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և          |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային   |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ:Ասինխրոն  |      |

|     |շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,     |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ:  Կառուցվածքը,|      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական  |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական  |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ:                         |      |

|     |Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |Դասընթացում ներգրավված են հետևյալ  թեմաները`            |      |

|     |«Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն», «Պինդ     |      |

|     |մարմնի կինեմատիկայի տարրեր», «Մեխանիզմների կինեմատիկ    |      |

|     |վերլուծություն», «Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր»       |      |

|     |«Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն»: Դասընթացը        |      |

|     |հնարավորություն կընձեռնի ապագա ճարտարագետներին ծանոթանալ|      |

|     |տեխնիկական օբյեկտների կազմում եղած մեխանիկական          |      |

|     |համակարգերի հիմնական տեսակներին, դրանց հատկություններին |      |

|     |և  հաշվարկման հիմունքներին:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Դասընթացում ներգրավված են ընդհանուր տեղեկություններ     |      |

|     |նյութերի կառուցվածքի մասին` կապերի տեսակները, պինդ      |      |

|     |մարմինների կառուցվածքը և  արատները: Դիէլեկտրիկներ`      |      |

|     |դիէլեկտրիկների բևեռացում,  էլեկտրահաղորդականություն,    |      |

|     |դիէլեկտրիկական կորուստներ, դիէլեկտրիկների ծակում:       |      |

|     |Դիէլեկտրիկների ջերմային, քիմիական, մեխանիկական          |      |

|     |հատկությունները:  Էլեկտրամեկուսիչ նյութեր` բնական,      |      |

|     |արհեստական, սինթետիկ նյութեր, նրանց դասակարգումը ըստ    |      |

|     |ագրեգատային վիճակների, քիմիական բաղադրության և          |      |

|     |ֆունկցիոնալ պատկանելիության, վերջիններիս հատկությունների|      |

|     |կախումը արտաքին գործոններից, ստացման տեխնոլոգիան և      |      |

|     |կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական, ռադիոէլեկտրոնային       |      |

|     |սարքավորումներում: Ակտիվ դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական      |      |

|     |նյութեր` ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի մագնիսական  |      |

|     |հատկությունների մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ     |      |

|     |նյութեր, պատրաստման տեխնոլոգիան և  կիրառումը            |      |

|     |էլեկտրաէներգետիկական, ռադիոէլեկտրոնային                 |      |

|     |սարքավորումներում: Հաղորդիչ և  կիսահաղորդիչ նյութեր`    |      |

|     |դասակարգումը, ընդհանուր տեղեկություններ և  հիմնական     |      |

|     |հատկություններ, պատրաստման տեխնոլոգիան և  կիրառումը     |      |

|     |էլեկտրաէներգետիկական սարքավորումներում:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Չափագիտությունը որպես գիտություն չափումների մասին:      |      |

|     |Չափագիտության հիմնական հասկացությունները: Միավորների    |      |

|     |միջազգային համակարգ: Չափման միջոցներ և  դրանց           |      |

|     |դասակարգումը: Չափման սխալները և  դրանց դասակարգումը:    |      |

|     |Մշտակա սխալներ և  դրանց հայտնաբերման և  փոքրացման       |      |

|     |եղանակները: Պատահական սխալներ և  դրանց հավանականային    |      |

|     |նկարագրությունը: Մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերը:  |      |

|     |Կետային և  միջակայքային գնահատականներ: ՈՒղղակի և        |      |

|     |անուղղակի չափումների արդյունքների մշակման մաթեմատիկական |      |

|     |վիճակագրության մեթոդները: Չափման միջոցների սխալների     |      |

|     |նորմավորումը և  ճշգրտության դասերը: Չափման միջոցների    |      |

|     |չափագիտական բնութագրերը: Չափումների միասնականությունը,  |      |

|     |չափագիտական ապահովում: Չափագիտական պետական ծառայություն:|      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքեր, աշխատանքի սկզբունքը,   |      |

|     |տեխնիկական բնութագրերը, օգտագործման                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կամրջակային և  կոմպենսացիոն     |      |

|     |սխեմաներ, դրանց աշխատանքի սկզբունքը, տեխնիկական         |      |

|     |բնութագրերը, օգտագործման առանձնահատկությունները:        |      |

|     |Հոսանքի, լարման, հզորության և  դիմադրության չափման      |      |

|     |մեթոդները: Հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ  |      |

|     |սարքեր: Հեղուկների, գազերի և  ջերմային էներգիայի        |      |

|     |ծախսաչափեր: Ստանդարտացման հիմունքները: Ստանդարտացման    |      |

|     |ազգային համակարգ, ստանդարտների տեսակները, պարամետրական  |      |

|     |շարքեր: Ազգային և  միջազգային ստանդարտներ, ստանդարտացման|      |

|     |միջազգային կազմակերպություններ: Արտադրանքի որակ:        |      |

|     |Նորմատիվ փաստաթղթերի պահանջներին արտադրանքի             |      |

|     |համապատասխանության հավաստման մասին ՀՀ օրենքի հիմնական   |      |

|     |դրույթները: Սերտիֆիկացման ազգային մարմնի, փորձարկման    |      |

|     |լաբորատորիաների գործունեության խնդիրները:               |      |

|     |Համապատասխանության հավաստման մեթոդները:  Սերտիֆիկացման  |      |

|     |սխեմաները, արտադրանքի սերտիֆիկացումը: Փորձարկման        |      |

|     |լաբորատորիաներ և  սերտիֆիկացման փորձարկումներ,          |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստանալու կարգը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲԿԲ |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                           |  26  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Միկրոտնտեսագիտություն                                   |   4  |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ, շուկայական հավասարակշռություն:    |      |

|     |Սպառողական վարքի տեսություն, արտադրողի                  |      |

|     |հավասարակշռություն, ծախքեր, ֆիրմաների վարքը և           |      |

|     |գնագոյացման մեխանիզմները շուկայական տնտեսության տարբեր  |      |

|     |կառուցվածքների պայմաններում (կատարյալ մրցակցություն,    |      |

|     |մենաշնորհ, մենաշնորհային մրցակցություն, օլիգոպոլյա):    |      |

|     |Շուկայի անկատարության չափման ինդեքսներ, գործոնային      |      |

|     |շուկաներ (կապիտալի, աշխատանքի, հողի) և  դրանց տարատեսակ |      |

|     |մոդելներ: Ասիմետրիկ ինֆորմացիայով շուկաներ, ընդհանուր   |      |

|     |հավասարակշռություն, հասարակական բարեկեցություն, արտաքին |      |

|     |ազդեցություններ և  այն:                                 |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է նաև  գործնական պարապմունքներ,     |      |

|     |որոնց ընթացքում ուսանողներին առաջադրվում են խնդիրներ,   |      |

|     |թեսթեր, իրավիճակային վերլուծություններ և  դարձնում      |      |

|     |առարկան ավելի մատչելի ու հետաքրքիր:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Վիճակագրություն                                         |   5  |

|     |Դիտարկումների արդյունքների խմբավորման և  ամփոփման       |      |

|     |մեթոդներ, տատանման ցուցանիշներ, տրվում են վիճակագրական  |      |

|     |ցուցանիշների գործնական հիմնավորումներ:  Կատարվում է     |      |

|     |սոցիալ-տնտեսական երևույթների  փոխադարձ կապերի           |      |

|     |վիճակագրական վերլուծություն, կապի սերտության աստիճանի   |      |

|     |պարզաբանում, կառուցվում են ռեգրեսիայի հավասարումներ:    |      |

|     |ՈՒսումնասիրման առարկա է հանդիսանում սոցիալ-տնտեսական    |      |

|     |երևույթները  դինամիկ շարժերը, կատարվում է ինդեքսային    |      |

|     |վերլուծություն:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Մենեջմենթ                                               |   4  |

|     |Կառավարման մտքի էվոլուցիան, կառավարման գործառույթներ,   |      |

|     |կազմակերպության ներքին և  արտաքին միջավայրեր, կուլտուրա:|      |

|     |Ռազմավարական պլանավորման, կազմակերպման և  վերահսկման    |      |

|     |գործընթացներ, մոտիվացիոն համակարգեր, որոշումների        |      |

|     |ընդունման գործընթաց, հաղորդակցման դերը մենեջմենթի       |      |

|     |համակարգում, առաջնորդում և  իշխանության կիրառում, խմբերը|      |

|     |և  նրանց նշանակությունը, անձնակազմի, արտադրության       |      |

|     |կառավարման խնդիրներ, կազմակերպությունների               |      |

|     |կազմակերպչա-իրավական ձևեր,  բիզնես պլանների կազմման     |      |

|     |մեթոդաբանություն:                                       |      |

|     |Գործնական պարապունքներն ընթանում են թեսթերի, խաղային    |      |

|     |մոդելների կիրառմամբ և  փաստացի օրինակների               |      |

|     |քննարկումներով:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Հաշվապահական հաշվառում                                  |   5  |

|     |Հաշվապահական հաշվառման առարկան և  մեթոդը, հաշվապահական  |      |

|     |հաշվեկշիռ, համակարգը, դասակարգում և  հաշվային պլանը,    |      |

|     |հիմնական միջոցների, ոչ նյութական ակտիվների,             |      |

|     |վարձակալության, ֆինանսական ակտիվների, պաշարների,        |      |

|     |դեբիտորական և  կրեդիտորական պարտքերի, դրամական միջոցների|      |

|     |և  սեփական կապիտալի, եկամուտների և  ծախսերի, ֆինանսական |      |

|     |պարտավորությունների հաշվառումը, ֆինանսական              |      |

|     |հաշվետվություններ:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Տնտեսական գործունեության վերլուծություն                 |   4  |

|     |Տնտեսական գործունեության վերլուծության ընդհանուր        |      |

|     |բնութագրերը, ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների, ոչ         |      |

|     |նյութական ակտիվների, ֆինանսական ակտիվների, նյութական    |      |

|     |ռեսուրսների, արտադրության արտադրանքի, դրա իրացման,      |      |

|     |ծախսերի, աշխատանքային ռեսուրսների, ֆինանսական           |      |

|     |արդյունքների, դրամական միջոցների, դեբիտորական պարտքերի, |      |

|     |ֆինանսական պարտավորությունների, կրեդիտորական պարտքերի,  |      |

|     |ֆինանսական դրության և  հաշվապահական հաշվեկշռի           |      |

|     |վերլուծությունները:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Տնտեսագիտական մաթեմատիկական մեթոդներ և  մոդելներ        |   8  |

|     |Արտադրական ծրագրերի օպտիմալ ընտրությանը և  ռեսուրսների  |      |

|     |բաշխմանը վերաբերող բովանդակային տնտեսական խնդիրների     |      |

|     |գծային և  դինամիկ մաթեմատիկական մոդելներ, առաքման,      |      |

|     |արտահանման ու ներկրման նպատակով որոշումների ընդունման   |      |

|     |տնտեսական մեկնաբանությամբ տրանսպորտային, օպտիմալ        |      |

|     |խառնուրդի, օպտիմալ ձևվածքի  խնդիրները:                  |      |

|     |Անորոշության պայմաններում խաղերի տեսությամբ որոշումների |      |

|     |կայացման հիմնահարցերը, պաշարների կառավարման, ցանցային   |      |

|     |պլանավորման և  դինամիկ ծրագրավորմանը վերաբերող խնդիրներ:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Կազմակերպության ֆինանսներ                               |   3  |

|     |Որպես ուսումնասիրվող թեմաներ հանդես են գալիս.           |      |

|     |կազմակերպության ծախքերի կառավարման մեխանիզմները,        |      |

|     |եկամուտների ձևավորումը,  կազմակերպության արտաքին        |      |

|     |ֆինանսավորման աղբյուրները, դրամական շրջանառությունը,    |      |

|     |դրամարկղային գործողությունները, ֆինանսական պլանավորումը |      |

|     |և  ներդրումային գործունեությունը, ինչպես նաև  ֆինանսական|      |

|     |ռիսկերի կառավարման խնդիրները, կազմակերպության ֆինանսական|      |

|     |դրության վերլուծությունը, դրանց մեթոդները, տեղեկատվական |      |

|     |բազաները:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Հարկեր և  հարկավորում                                   |   2  |

|     |Հարկերի իմացությունը և  հարկային քաղաքականությունը,     |      |

|     |հարկերի տեսակները և  բնութագրերը, հարկային              |      |

|     |օրենսդրությունը, հարկման սուբյեկտը և  օբյեկտը, հարկման  |      |

|     |բազան և  դրույքաչափերը, հարկային արտոնությունները և     |      |

|     |վճարման եղանակները, շահութահարկի, ԱԱՀ, եկամտահարկի,     |      |

|     |գույքահարկի, ակցիզային հարկի և  պարզեցված հարկերի ՀՀ    |      |

|     |օրենքների ուսումնասիրությունը, ռեզիդենտի և  ոչ ռեզիդենտի|      |

|     |հարկային հարաբերությունները, փոքր և  միջին բիզնեսի      |      |

|     |գործունեության հարկման առանձնահատկությունները:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.09|Ներդրումների և  նորամուծությունների կառավարում          |   3  |

|     |Առարկայում` ներդրումների մասով համալրված, թեմաները      |      |

|     |վերաբերում են ներդրումների ֆինանսավորման աղբյուրների    |      |

|     |ընտրությանը (բաժնետիրացմամբ, պետական բյուջեի, օտարերկրյա|      |

|     |ներդրումների, սեփական և  վարկային միջոցներով), դրանց    |      |

|     |ֆինանսավորման ուղղություններում նախապատվությունների     |      |

|     |ձևավորմանը,  արդյունավետության գնահատման եղանակներին    |      |

|     |(դիսկոնտավորմամբ և  առանց դիսկոնտավորման), ներդրումային |      |

|     |ռիսկերին, ինչպես նաև  կազմակերպությունների արտադրական և |      |

|     |ֆինանսական գործունեության վրա իրականացվող ներդրումային  |      |

|     |նախագծերի ազդեցության վերլուծության մեթոդիկային:        |      |

|     |Վերլուծվում են նաև  կազմակերպությունների                |      |

|     |նորամուծությունների կառավարման անհրաժեշտությունն ու     |      |

|     |սկզբունքները, նորույթի շուկայացման գործընթացը, ԳՀՓԿԱ-ին |      |

|     |և  պատենտավորման պրակտիկային առնչվող հարցեր: Ներկայացվող|      |

|     |նյութերը զուգորդվում են տիպային օրինակներով,            |      |

|     |իրավիճակային խնդիրներով, հաշվարկային տարբերակներով և    |      |

|     |մոտեցումներով:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.10|Ինֆորմատիկա 2                                           |   3  |

|     |Մոդուլի ընթացքում նախատեսում է C++ լեզվի միջոցով        |      |

|     |ուսումնասիրել SQL տվյալների հենքը, որն իր մեջ           |      |

|     |պարունակում է կառուցվածքների, աղյուսակների, դաշտերի     |      |

|     |ստեղծումը և  դրանց տիպերի սահմանումը: ՈՒսումնասիրվում են|      |

|     |C++ լեզվի միջոցներով SQL լեզվի կիրառման                 |      |

|     |հնարավորությունները, ODBC միասնական ինտերֆեյսի դերը խառը|      |

|     |տիպի տվյալների բազաների հետ աշխատանքի համար, ինչպես նաև |      |

|     |ADO տեխնոլոգիայի կիրառմամբ տվյալների բազաների դիմման    |      |

|     |եղանակները:  ՈՒսումնասիրվում են SQL հարցումների         |      |

|     |կազմակերպման հնարավորությունները C++ լեզվի միջոցներով,  |      |

|     |SQL հարցումների համար տվյալների բազաների միջև  կապի,    |      |

|     |սեսիայի և  տրանզակցիայի կառավարման մեխանիզմները, դրանց  |      |

|     |անվտանգության, առաջնահերթության և  դիմելու իրավունքի    |      |

|     |կարգավորման հարցերը:                                    |      |

|     |Լաբորատոր պարապմունքներին նախատեսվում է կազմել վերը     |      |

|     |թվարկած թեմաներին վերաբերող խնդիրների լուծման ծրագրերը, |      |

|     |կարգաբերել և  իրականացնել համակարգչի վրա:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ՀՄԿԲ |ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                                  |  65  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |ՈՒսանողներին ծանոթացնել մասնագիտության հետ: Դասընթացի   |      |

|     |ընթացքում ուսանողները կծանոթանան` համալսարանում         |      |

|     |ընդունված գնահատման համակարգին; համալսարանում գործող    |      |

|     |վարքի կանոններին, կսովորեն օգտվել գրադարաններից         |      |

|     |(Հայաստանի հանրային գրադարան, համալսարանի գրադարան,     |      |

|     |հանրապետական գիտատեխնիկական գրադարան); կծանոթանան իրենց |      |

|     |մասնագիտության ուսումնական պլաններին; դասավանդվող և     |      |

|     |դասավանդվելիք առարկաների միջև  եղած կապերին:            |      |

|     |Դասընթացը ուսանողին տալիս է սկզբնական գիտելիքներ ընտրած |      |

|     |մասնագիտության և  ներառված մասնագիտությունների մասին,   |      |

|     |ուսումնասիրվող առարկաների նպատակների և  նրանց միջև  եղած|      |

|     |կապերի մասին, թողարկող ամբիոնի գիտամանկավարժական ներուժի|      |

|     |և  տեխնիկական հագեցվածության մասին, ինչպես նաև  նախնական|      |

|     |գիտելիքներ մի շարք մասնագիտության հետ առնչվող           |      |

|     |սահմանումների հետ, մասնավորապես, տեղեկատվական           |      |

|     |տեխնոլոգիաների կազմակերպման հարցերի հետ:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Կազմակերպությունների տնտեսագիտություն                   |   3  |

|     |Որպես ուսումնասիրվող թեմաներ հանդես են գալիս`           |      |

|     |կազմակերպությունը ռեսուրսներով, հիմնական և  շրջանառու   |      |

|     |ֆոնդերով, հումք և  նյութերով, աշխատուժով ապահովումը,    |      |

|     |կազմակերպության ֆինանսների նորմավորումը և  օգտագործումը,|      |

|     |կազմակերպության վերջնական արդյունքների տնտեսագիտական    |      |

|     |ցուցանիշները, տնտեսական աճի հիմնական գործոնները,        |      |

|     |կազմակերպատիրական գործունեության ձևերն  ու մեթոդները,   |      |

|     |կազմակերպության գործունեության էությունը, նպատակները ու |      |

|     |խնդիրները, դրանց գնահատման ցուցանիշները, զարգացման      |      |

|     |ռազմավարության ձևավորումը,  արտադրական և  տնտեսական     |      |

|     |գործունեության պլանավորման առանձնահատկությունները,      |      |

|     |մարդկային գործոնի ազդեցությունը արդյունավետության       |      |

|     |բարձրացման մեջ, ինչպես նաև  կազմակերպության կառավարումը`|      |

|     |որպես տնտեսական աճ ապահովելու կարևորագույն  պայման:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|ՏՏ ոլորտի էկոնոմիկա                                     |   6  |

|     |Տրվում է տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների ոլորտի տնտեսական   |      |

|     |բնութագիրը և  զարգացման արդի առանձնահատկությունները:    |      |

|     |Ներկայացվում են պետական տեղեկատվական քաղաքականության    |      |

|     |խնդիրներն ու նպատակները, ինչպես նաև  տեղեկատվական       |      |

|     |տեխնոլոգիաների ոլորտի գործունեության օրենսդրաիրավական   |      |

|     |հիմքերը Հայաստանի Հանրապետությունում: Առարկայի          |      |

|     |շրջանակներում քննարկվում են նաև  տեղեկատվական           |      |

|     |անվտանգության ապահովման ժամանակակից մոտեցումները:       |      |

|     |Առարկան մատուցվում է ՀՀ տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների     |      |

|     |ճյուղի մակրոտնտեսական ընդհանրական ցուցանիշների գործնական|      |

|     |ուսումնասիրմամբ` ինչպես հանրապետության, այնպես էլ այլ   |      |

|     |երկրների համադրելի ցուցանիշների միջև:                   |      |

|     |Տրվում է տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների ոլորտում` ՀՀ       |      |

|     |տնտեսությամբ ներառված, ծառայությունների դասակարգումը,   |      |

|     |որից հետո իրականացվում է ծառայություններ տրամադրող      |      |

|     |կազմակերպությունների կողմից շուկայի հետազոտմանն առնչվող |      |

|     |թեմաների ներկայացումը:                                  |      |

|     |ՈՒսումնասիրվող թեմաներն իրենց տրամաբանական              |      |

|     |շարունակությունն են ստանում տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների |      |

|     |առանձնացված ծառայություններով մասնագիտացած              |      |

|     |կազմակերպությունների նյութական, ֆինանսական և            |      |

|     |աշխատանքային ապահովման հարցերի ուսումնասիրությամբ, որոնց|      |

|     |արդյունքում ներկայացվում են տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների |      |

|     |ծառայությունների կամ արտադրության գծով ինքնարժեքի       |      |

|     |ձևավորման,  գնագոյացման, մրցակցային հատկանիշների        |      |

|     |հաղորդման ու կատարելագործման, ինչպես նաև  իրացման և     |      |

|     |վերարտադրության ապահովման կառավարմանն առնչվող           |      |

|     |մասնագիտական խնդիրների շարքը:                           |      |

|     |Առարկան մատուցվում է ինչպես արտադրական գործընթացին      |      |

|     |առնչվող ընդհանրական ցուցանիշների գործնական              |      |

|     |ուսումնասիրմամբ, այնպես էլ ծառայությունների             |      |

|     |առանձնահատկություններով պայմանավորված իրավիճակային      |      |

|     |խնդիրներով:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Արտադրության կազմակերպումը տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների  |   7  |

|     |ճյուղում                                                |      |

|     |ՈՒսումնասիրվում են արտադրության կազմակերպման            |      |

|     |տեսությունը, արտադրության գործընթացները, արտադրության   |      |

|     |համալիր նախապատրաստումը, գիտահետազոտական,               |      |

|     |արտադրության-կոնստրուկտորական աշխատանքների, արտադրության|      |

|     |տեխնոլոգիական նախապատրաստականության, սպասարկման,        |      |

|     |աշխատանքի նորմավորման, աշխատանքի վարձատրման ու          |      |

|     |խրախուսման և  դրա գիտական կազմակերպումը և  արտադրանքի   |      |

|     |որակի կառավարումը:                                      |      |

|     |Ծրագրային փաթեթներ, ցանցեր, կազմակերպությունների        |      |

|     |կառավարման պլանավորման, նրանցում սարքավորումների        |      |

|     |շահագործման հիմունքները, կազմակերպման տեխնիկատնտեսական  |      |

|     |հիմունքները, տեղական ու միջազգային հեռախոսակապի,        |      |

|     |հեռագրակապի, հաճախության ալիքների, ռադիոկապի ու         |      |

|     |հեռարձակման կազմակերպումը, պլանավորումը և  կառավարումը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Վիճակագրություն 2                                       |   2  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են ժողովրդագրական ցուցանիշների,         |      |

|     |աշխատանքի շուկայի, ազգային հարստության, տնտեսության     |      |

|     |առանձին ճյուղերի (հատկապես տեղեկատվական-տեխնոլոգիաների  |      |

|     |ճյուղի օրինակով) արտադրանքների գների, աշխատավարձի,      |      |

|     |աշխատուժի ծախսերի, արտադրողականության, բնակչության      |      |

|     |կենսամակարդակի ու սոցիալական ոլորտի և  պետական բյուջեի  |      |

|     |վիճակագրությունը:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Մարքեթինգ                                               |   5  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են մարքեթինգի բովանդակությունը,         |      |

|     |կառավարման գործընթացը, մարքեթինգային միջավայրը,         |      |

|     |միջազգային մարքեթինգի առանձնահատկությունը, մրցակցային   |      |

|     |միջավայրը և  մրցակցային ռազմավարության ընտրությունը,    |      |

|     |մարքեթինգային ինֆորմացիոն համակարգը, մարքեթինգային      |      |

|     |հետազոտությունների համակարգը, սպառողների վարքի մոդելը և |      |

|     |նրանց որոշում կայացնելու գործընթացը, սպառողների         |      |

|     |բնութագրիչները, շուկայի սեգմենտավորման նպատակը և        |      |

|     |գործընթացը, նպատակային սեգմենտների ընտրությունը,        |      |

|     |արտադրական նշանակության ապրանքների սեգմենտավորումը,     |      |

|     |ապրանքի բնորոշման տարրերը և  դասակարգումը, նոր ապրանք և |      |

|     |ստեղծման գործընթացը, դասակարգումը, դրա հաջողության և    |      |

|     |անհաջողության գործոնները, ապրանքների կառավարման         |      |

|     |համակարգը, ապրանքանիշի հասկացությունը, ապրանքային       |      |

|     |տեսականի ու դրա ռազմավարությունները, ապրանքի կենսափուլը,|      |

|     |ծառայությունների մարքեթինգի կազմակերպումը, իրացման և    |      |

|     |բաշխման ցանցերը, իրացման համակարգի և  ռազմավարության    |      |

|     |ընտրություն, մանրածախ ու մեծածախ առևտուրը,  ապրանքների  |      |

|     |առաջխաղացումը, գովազդը և  բյուջեի մշակման եղանակները և  |      |

|     |ինտերնետ մարքեթինգը:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Տվյալների բազաներ և  դրանց ղեկավարման համակարգեր        |   6  |

|     |Ներկայացվում է SQL լեզվի ստեղծման և  զարգացման փուլերը, |      |

|     |տվյալների բազաների տեսակները և  դրանց կառուցման հիմնական|      |

|     |սկզբունքները, SQL հարցումների ժամանակ կիրառվող տվյալների|      |

|     |տեսակները և  դրանց կառավարման սկզբունքները: Նախատեսված է|      |

|     |SQL լեզվի, որպես միակ տվյալների բազաների ստանդարտացված  |      |

|     |կառուցվածքային հարցումների լեզու, և  լեզվում կիրառվող   |      |

|     |տվյալների ռելյացիոն բազաների ուսումնասիրություն, այդ    |      |

|     |թվում դիտարկվում են մեկ աղյուսակի հետ աշխատող, մի քանի  |      |

|     |աղյուսակների հետ աշխատող, տվյալների փոփոխման հիմնական   |      |

|     |հարցումները, հարցումների օպտիմալացման միջոցները և  SQL  |      |

|     |օժանդակ կառուցվածքները: Մոդուլում մեծ տեղ է հատկացվում  |      |

|     |աղյուսակների միջև  կապերի հաստատմանը, հարցումների       |      |

|     |կազմակերպմանը և  վերջնական արդյունքների վերլուծությանը: |      |

|     |Դիտարկվում են պահպանվող ֆունկցիաների կիրառման           |      |

|     |մեխանիզմները:  ՈՒսումնասիրվում են կիրառական ծրագրերում  |      |

|     |SQL լեզվի կիրառման հնարավորությունները, ODBC և  ADO     |      |

|     |տեխնոլոգիաների ճարտարապետությունը, գիտելիքների բազաների |      |

|     |կառուցման սկզբունքները, տվյալների բազաների կառավարման   |      |

|     |համակարգերը:                                            |      |

|     |Լաբորատոր պարապմունքներին նախատեսվում է կազմել վերը     |      |

|     |թվարկած թեմաներին վերաբերող խնդիրների լուծման ծրագրերը, |      |

|     |կարգաբերել և  իրականացնել համակարգչի վրա:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Համակարգչային ցանցերի կազմակերպում                      |   4  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են հիմնավոր տեսական և  գործնական        |      |

|     |գիտելիքներ համակարգչային ցանցերի տեսակների և            |      |

|     |բնութագրերի, տվյալների փոխանցման արձանագրությունների և  |      |

|     |կոդավորման սկզբունքների, ինֆորմացիայի հուսալիության     |      |

|     |իրականացման մեթոդների և  եղանակների, ցանցերի ղեկավարման |      |

|     |կազմակերպման միջոցների և  ձևերի  վերաբերյալ, ինչպես նաև |      |

|     |տարբեր համակարգչային ցանցերի միավորման ձևերի  և         |      |

|     |իրականացման մեթոդների վերաբերյալ:                       |      |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներայացվեն հետևյալ  թեմաներ.       |      |

|     |համակարգչային ցանցերի դասակարգումը և  բնութագրերը,      |      |

|     |տվյալների հաղորդման սկզբունքները և  կոդավորման          |      |

|     |մեթոդները, ինֆորմացիայի հաղորդման միջավայրը և           |      |

|     |հուսալիության ապահովման մեթոդները, ապարատային միջոցները,|      |

|     |իրականացման տեխնոլոգիան և  ձևերը,  կազմակերպման         |      |

|     |մակարդակները և  տարբեր մակարդակների արձանագրությունների |      |

|     |փոխգործունեությունը, հասցեավորման տիպերը` ֆիզիկական,    |      |

|     |ցանցային և  սիմվոլիկ, IP արձանագրության դերը և          |      |

|     |կազմակերպման սկզբունքները, հասցեավորումը IP             |      |

|     |համակարգչային ցանցերում, լոկալ համակարգչային ցանցերի    |      |

|     |միացումը գլոբալ ցանցերին, կորպորատիվ համակարգչային      |      |

|     |ցանցերի կազմակերպումը, նրանց առանձնահատկությունները, այդ|      |

|     |թվում` ինֆորմացիայի փոխանցման երաշխավորված մեթոդները,   |      |

|     |գերարագագործ համակարգչային ցանցերի տեխնոլոգիան, շարժական|      |

|     |համակարգչային ցանցերի կազմակերպումը,                    |      |

|     |առանձնահատկությունները և  բնութագրերը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|Հաշվողական համակարգերի ճարտարապետություն                |   8  |

|     |ՈՒսումնասիրվում են հաշվողական համակարգի ներքին          |      |

|     |ճարտարապետության կազմակերպման և  իրագործման ոլորտում    |      |

|     |հիմնական տեսական և  գործնական գիտելիքներ ու             |      |

|     |հմտություններ, որոնք թույլ են տալիս ուսանողին գնահատել, |      |

|     |լավարկել և  ռացիոնալ օգտագործել համակարգի ապարատային և  |      |

|     |ծրագրային ռեսուրսները:                                  |      |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներայացվեն հետևյալ  թեմաներ.       |      |

|     |հաշվողական համակարգերի ճարտարապետության դասակարգումը,   |      |

|     |տիպային հանգույցները և  սարքերը, տվյալների ներկայացման  |      |

|     |և  մշակման ձևերը,  հրամանների կատարման էտապները և       |      |

|     |իրականացման եղանակները, համակարգիչների պրոցեսորի        |      |

|     |ճարտապապետության տեսակները` RISC, CISC և                |      |

|     |VLIW-պրոցեսորներ և  աշխատանքի կազմակերպման ձևերը,       |      |

|     |հաշվողական համակարգի հիշողության հիերարխիկ կազմակերպման |      |

|     |դասակարգումը, հիշողության ճարտարապետությունը և          |      |

|     |աշխատանքի կազմակերպման ձևերը,  արդի հաշվողական          |      |

|     |համակարգերի ճարտարապետության զարգացման միտումները,      |      |

|     |զուգահեռ հաշվողական համակարգերի ճարտարապետության        |      |

|     |դասակարգումը և  իրագործումը, բազմամեքենայական և         |      |

|     |բազմապրոցեսորային հաշվողական համակարգերի                |      |

|     |ճարտարապետությունը և  առանձնահատկությունները ու         |      |

|     |համեմատական գնահատումը, մուլտի համակարգչային համակարգերի|      |

|     |ճարտարապետությունը և  կազմակերպման                      |      |

|     |առանձնահատկությունները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Օպերացիոն համակարգեր                                    |   4  |

|     |Մոդուլը նախատեսված է ծանոթանալու ժամանակակից օպերացիոն  |      |

|     |համակարգերի ներքին կառուցվածքին և  աշխատանքին: Մոդուլն  |      |

|     |ընդգրկում է հետևյալ  բաժինները.  ՕՀ-ի դերը և            |      |

|     |նշանակությունը, զարգացման էտապները: ՈՒսումնասիրել ՕՀ-ի  |      |

|     |բաղկացուցիչ մասերը և  նրա խնդիրները: Ծանոթանալ մինչ օրս |      |

|     |ստեղծված և  կիրառության մեջ գտնվող տարբեր               |      |

|     |ճարտարապետությամբ ՕՀ-երին` նրանց թերություններին և      |      |

|     |առավելություններին:                                     |      |

|     |Բազմախնդրանի համակարգերը բերում են մի շարք              |      |

|     |բարդություններ: Պոտենցիալ պրոբլեմներից մեկը             |      |

|     |փոխարգելափակման կամ տուպիկային վիճակներն են, որի լուծման|      |

|     |համար անհրաժեշտ է տալ ռեսուրսի հասկացությունը,          |      |

|     |փոխարգելափակումների առաջացման չորս հիմնական պայմանները, |      |

|     |փոխարգելափակման պրոբլեմի լուծումը և  նրա կանխումը:      |      |

|     |Քանի որ ՕՀ-ը առաջին հերթին հանդիսանում է ռեսուրսների    |      |

|     |դիսպետչեր, ապա նրա մշակումը և  նախագծումը պետք է        |      |

|     |մաքսիմալ ձևով  մոտեցվի ապարատային և  ծրագրային          |      |

|     |միջոցներին, որոնց նա ղեկավարում է: ՈՒսումնասիրել ՕՀ-ի   |      |

|     |հետ համագործակցող բոլոր ապարատային միջոցները և  նրանց   |      |

|     |դերն ու նշանակությունը:  Ինչպես նաև`  ՕՀ-երը և          |      |

|     |ծրագրային ապահովումը, ինտերպրետատորներ և                |      |

|     |կոմպիլյատորներ:                                         |      |

|     |Համակարգում գոյություն ունեն մեկից ավելի պրոցեսներ և    |      |

|     |բոլորն էլ հավակնում են արագ կատարմանը, հետևաբար  հարկ է |      |

|     |ուսումնասիրել պրոցեսի հասկացությունը, նրա ղեկավարումը,  |      |

|     |վիճակները, նրա հանդեպ կատարվող գործողությունները,       |      |

|     |կոնտեքստի հասկացությունը, պրոցեսների ընդհատումը և  նրանց|      |

|     |մշակումը, ինչպես նաև  պրոցեսների միմյանց հետ            |      |

|     |փոխգործակցությունը: Դիտարկել պրոցեսների տարբերությունը  |      |

|     |UNIX և  Windows ՕՀ-երում:                               |      |

|     |Պրոցեսները կարելի է բաժանել իրարից անկախ աշխատող առանձին|      |

|     |հատվածների, այս տեխնոլոգիան իրենից ներկայացնում է       |      |

|     |բազմահոսքայնությունը: Այս նկատառումից ելնելով` տալ հոսքի|      |

|     |հասկացությունը, նրա վիճակները, հոսքերի հետ կատարվող     |      |

|     |գործողությունները, հոսքերի մոդելները: Դիատրկել հոսքերի  |      |

|     |տարբերությունը UNIX և  Windows ՕՀ-երում:                |      |

|     |Երբ գործում են մեկից ավելի պրոցեսներ և  հոսքեր, հնարավոր|      |

|     |են դեպքեր, երբ գոյություն ունեցող բաժանելի փոփոխականները|      |

|     |որևէ  հոսքում/պրոցեսում գտնվելով իրենց կրիտիկական       |      |

|     |սեկցիաներում, պետք է բացառեն մյուս հոսքի/պրոցեսի մուտքը |      |

|     |իրեն` կրիտիկական սեկցիա: Դա էլ իրենից ներկայացնում է    |      |

|     |փոխադարձ բացառում - փոխբացառում: Հետևաբար  պետք է տալ   |      |

|     |փոխբացառման ծրագրային լուծումները` սեմաֆորների,         |      |

|     |իրադարձությունների, մյուտքեսների և  այլ սինխրոնիզացիայի |      |

|     |օբյեկտների օգնությամբ:                                  |      |

|     |Երբ համակարգը կանգնած է պրոցեսեների ընտրության առջև,    |      |

|     |ապա այն պետք է ուղղորդվի որոշակի օրինաչափությամբ`       |      |

|     |պրոցեսների պլանավորման օրինաչափությամբ:  Այս            |      |

|     |օրինաչափության հիմքում ընկած է պլանավորման մակարդակները,|      |

|     |նպատակները, ալգորիթմները: ՈՒսումնասիրել առաջնայնության  |      |

|     |հասկացությունը և  իրական ժամանակի պլանավորումը:         |      |

|     |Օպերատիվ հիշողության կազմակերպման և  ղեկավարման         |      |

|     |ընտրության մեթոդը էական ազդեցություն է ունենում         |      |

|     |օպերացիոն համակարգի նախագծման որոշումների կայացման վրա: |      |

|     |Ելնելով դրանից` տալ հիշողության ղեկավարման, բաշխման     |      |

|     |սկզբունքները և  մեթոդները:                              |      |

|     |Հիշողության ղեկավարման հիմնական մեթոդները որոշ չափով    |      |

|     |կապված են հիշողության ծավալի սահմանափակ լինելու հետ, որն|      |

|     |էլ ստիպում է կամ ուղղակի այն մեծացնել, կամ էլ ստեղծել   |      |

|     |երևակայական  հիշողության մեծ ծավալ` վիրտուալ            |      |

|     |հիշողություն: Տալ վիրտուալ հիշողության հիմնական         |      |

|     |հասկացությունը և  բացատրել էջային, սեգմենտային և        |      |

|     |սեգմենտաէջային համակարգերի աշխատանքը, նշանակությունը և  |      |

|     |տարբերությունը:                                         |      |

|     |ՈՒսումնասիրելով վիրտուալ հիշողությունը` անհրաժեշտ է     |      |

|     |ուսումնասիրել հիշողության ղեկավարումը վիրտուալ          |      |

|     |հիշողությամբ համակարգերում: Բացատրել բեռնավորման        |      |

|     |տեսակները, էջերի փոխարինման սկզբունքները, աշխատանքային  |      |

|     |հավաքածոյի հասկացությունը:                              |      |

|     |Կոշտ սկավառակը, հանդիսանալով, որպես համակարգի ողջ       |      |

|     |ինֆորմացիայի պահպանման էներգոանկախ հիշող սարք, տալ, թե  |      |

|     |ինչպես ՕՀ-եր նախագծողները պետք է ապահովեն առավել բարձր  |      |

|     |արդյունավետություն` ղեկավարելով այս սարքավորումները:    |      |

|     |Բացատրել դիսկային գործողությունների օպտիմիզացիայի և     |      |

|     |դիսպետչերիզացիայի սկզբունքները: Ինչ է իրենից            |      |

|     |ներկայացնում RAID-զանգվածը:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.11|Տեղեկատվության պաշտպանության մեթոդներ և  միջոցներ       |   6  |

|     |Համակարգչային տեղեկատվության պաշտպանությունը հանդիսանում|      |

|     |է որպես անհրաժեշտ պայման ավտոմատիզացված կառավարող և     |      |

|     |տեղեկատվական համակարգերի հուսալիության բարձրացման համար,|      |

|     |որոնք կառավարում են տեխնոլոգիական պրոցեսները            |      |

|     |ձեռնարկություններում և  ատոմակայաններում, ղեկավարում են |      |

|     |ինքնաթիռների և  գնացքների ընթացքը, կատարում են          |      |

|     |ֆինանսային գործառնություններ, մշակում են գաղտնի և       |      |

|     |կոնֆիդենցիալ տեղեկատվություն:                           |      |

|     |Համակարգչային տեղեկատվության պաշտպանության խնդիրների    |      |

|     |լուծումը բաժանվում է երեք հիմնական խմբերի.              |      |

|     |պաշտպանություն օպերացիոն համակարգերի մակարդակով,        |      |

|     |պաշտպանություն տվյալների բազաների կառավարման համակարգի  |      |

|     |մակարդակով, պաշտպանություն ցանցային ծրագրավորման        |      |

|     |ապահովման մակարդակով:                                   |      |

|     |Բոլոր մակարդակների այդպիսի խնդիրների լուծման համար      |      |

|     |օգտագործվում է տարբեր մեթոդների (մաթեմատիկական,         |      |

|     |կրիպտոգրաֆիկ, խաղային), ֆիզիկական և  տեխնիկական         |      |

|     |միջոցների (ապարատային և  ծրագրային) համակցությունը:     |      |

|     |Մաթեմատիկականին վերաբերվում են` տվյալների սեղմումը,     |      |

|     |ուղղող կոդերի կառուցումը; կրիպտոգրաֆիկին` նույնացումը և |      |

|     |իսկությունը, ծածկագրումը (սիմետրիկ և  ասիմետրիկ) և      |      |

|     |տվյալների ամբողջության ապահովումը (պայքար վիրուսների    |      |

|     |դեմ):                                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.12|Տեղեկատվական և  հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաներ         |   7  |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներկայացվեն WWW. ինտերնետ          |      |

|     |ծառայությունը, ինտերնետ ցանցի հասկացողությունը և        |      |

|     |պատմությունը, հասցեագրումը (IP, URL-հասցեներ, DNS-      |      |

|     |սերվերներ), ցանցի կառուցվածքը տրամաբանական մակարդակի վրա|      |

|     |(TCP/IP, HTTP, FTP, SMTP, POP3- արձանագրություններ),    |      |

|     |Microsoft Internet Explorer ծրագիրը, Էլեկտրոնային փոստը |      |

|     |և  Outlook Express ծրագրի աշխատանքային սկզբունքները,    |      |

|     |մասնակցությունը էլեկտրոնային կոնֆերանսներին և           |      |

|     |ֆորումներին, տեղեկատվության որոնման սկզբունքները,       |      |

|     |ինտերնետ-խանութը, աշխատանքի որոնման ծառայությունները,   |      |

|     |գրադարանները և  այլն:                                   |      |

|     |ՈՒսուցման ընթացքում կներայացվեն հետևյալ  թեմաներ.       |      |

|     |տեսական գիտելիքները ինտերնետ գլոբալ ցանցի մասին,        |      |

|     |հիպերտեքստի սկզբունքները, DHTML լեզվի հիմունքները և     |      |

|     |սպեցիֆիկացիաները, web-կայքերի ստեղծման բոլոր փուլերը`   |      |

|     |պլանավորումից մինչև  գովազդ, Macromedia Dreamweaver     |      |

|     |ծրագիրը, գրաֆիկական օբյեկտների հետ աշխատանքը, մշակված   |      |

|     |կայքի տեղադրումը, տարբեր հոստինգի յուրահատկությունները, |      |

|     |FTP կլիենտները, կայքի զարգացման և  գովազդի              |      |

|     |քաղաքականությունը, հաճախորդների վիճակագրություն, նոր    |      |

|     |հաճախորդների գրավման ռազմավարությունը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.13|Էլեկտրոնային առևտուր                                    |   2  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |էլեկտրոնային առևտրի  առաջաբանը, ավանդական և  էլեկտրոնայի|      |

|     |գործարարությունը, Էլեկտրոնային առևտրի  բաղկացուցիչները, |      |

|     |բիզնեսը բիզնեսի համար և  բիզնեսը սպառողի համար          |      |

|     |միջավայրերը, Էլեկտրոնային խանութում սպառողների          |      |

|     |ներգրավումը, ցանցում ինտերնետ-խանութների առաջընթացի     |      |

|     |միջոցները, գովազդը ինտերնետ ցանցում, վճարումները և      |      |

|     |փոխհաշվարկներ ինտերնետ ցանցում, վճարման համակարգեր և    |      |

|     |էլեկտրոնային վճարումների տիպերը:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.14|Միջազգային բիզնես                                       |   3  |

|     |Համաշխարհային տնտեսության և  արտաքին տնտեսական          |      |

|     |հարաբերությունների էությունը և  ձևավորումը,  միջազգային |      |

|     |բիզնեսի էությունը, համաշխարհային առևտրի  տեսությունները,|      |

|     |համաշխարհային տնտեսության տիպայնաբանությունը,           |      |

|     |ինտեգրացիան և  գլոբալացումը, ՀՏ-ն աշխատանքային          |      |

|     |ռեսուրսները, ֆինանսական միջոցները, միջազգային տնտեսական |      |

|     |կազմակերպությունները, Եվրոպական Միությունը, ֆիրմաների   |      |

|     |արտաքին տնտեսական կապերի կազմակերպումը, Incoterms 2000, |      |

|     |վճարման պայմաններն արտաքին առևտրում,  մաքսային          |      |

|     |գործընթացի կազմակերպմումը, պայմանագրի կնքման և          |      |

|     |իրականացման գործընթացները, տեխնոլոգիաների փոխանցման և   |      |

|     |վարձակալման ձևերը,  համատեղ կազմակերպությունների        |      |

|     |ստեղծումը և  զարգացումը:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.15|Բանկային գործ                                           |   2  |

|     |Բանկային գործ առարկայի հիմնական նպատակն է ուսանողներին  |      |

|     |ներկայացնել բանկային համակարգը, նրա գործունեության      |      |

|     |կարգավորման սկզբունքները, ֆինանսական ցուցանիշները,      |      |

|     |դրամավարկային քաղաքականության գործիքները և  բանկերի     |      |

|     |կողմից իրականացվող գործառնությունների տեսակները:        |      |

|     |Ներկայացվելու են նաև  բանկային գործունեությունը         |      |

|     |կարգավորող օրենսդրությունը, բանկային գործունեությունը   |      |

|     |կարգավորող հիմնական տնտեսական նորմատիվները, բանկային    |      |

|     |ռիսկերը, դրանց կառավարման գործընթացը և  տնտեսական       |      |

|     |միջավայրի ազդեցությունը բանկային համակարգի վրա:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.16|Ընտրովի դասընթաց                                        |   2  |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում են.              |      |

|     |Տնտեսական իրավունք                                      |      |

|     |Քաղաքացիական իրավունքի հասկացությունը, սկզբունքները և   |      |

|     |աղբյուրները, քաղաքացիական իրավահարաբերություններ,       |      |

|     |սեփականության իրավունք, գործարքներ, ներկայացուցչության  |      |

|     |ժամկետներ, հայեցային վաղեմություն, պարտավորությունները  |      |

|     |քաղաքացիական իրավունքում, միջազգային իրավունքի          |      |

|     |հասկացությունը և  սկզբունքները, պայմանագրային իրավունք, |      |

|     |աշխատանքային օրենսգիրք, տեղեկատվության ապահովման        |      |

|     |իրավական դաշտ:                                          |      |

|     |Բիզնես հաղորդակցություն                                 |      |

|     |Հաղորդակցման նշանակությունը, գրավոր հաղորդակցում,       |      |

|     |նամակների և  հրամանների կազմում, կանոնակարգերի մշակում, |      |

|     |պայմանագրերի կազմում, բանավոր հաղորդակցում, ոչ վերբալ   |      |

|     |հաղորդակցում, բանակցությունների վարում, հարցազրույցների |      |

|     |անցկացում, դիմագիտություն, հաղորդակցման խոչընդոտներ և   |      |

|     |դրանց վերացման ուղիներ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակաս, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակաս:

 

V. ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ճՅՈՒՂՈՒՄ) ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Առկա ուսուցման դեպքում ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ է, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթ/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

 

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI. 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ճՅՈՒՂՈՒՄ)» ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ

ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի մշակմանը ներկայացվող պահանջները.

 

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայ ժողովրդի պատմություն», «Հայոց լեզու, գրականություն և խոսքի մշակույթ», «Ռուսաց լեզու և խոսքի մշակույթ»,»Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 080600, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովվի գիտամանկավարժական կադրերով, որոնք, որպես կանոն, ունեն դասընթացների դասավանդման ուղղվածությանը համապատասխանող բազային կրթություն և հետևողականորեն զբաղվում են հետազոտական և գիտամեթոդական գործունեությամբ: Հատուկ մասնագիտացնող դասընթացներ դասավանդող դասախոսները, որպես կանոն, պետք է ունենան գիտական աստիճան (գիտական կոչում, սպորտային բարձրագույն կարգ, արվեստի ոլորտի պատվավոր կոչում և այլն(և/կամ համապատասխան գործունեության ոլորտում աշխատանքի փորձ:

Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակասը: Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0.25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո - վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

 

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ,

3) Ընդհանուր բնագավառի կրթաբլոկ` վիճակագրություն, հաշվապահական հաշվառում, տնտեսական գործունեության վերլուծություն, տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, ինֆորմատիկա,

4) Մասնագիտական կրթաբլոկ` Հաշվողական համակարգերի ճարտարապետություն, Օպերացիոն համակարգեր, Տեղեկատվության պաշտպանության մեթոդներ և միջոցներ, Տեղեկատվական և հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաներ, Էլեկտրոնային առևտուր:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Փիլիսոփայություն և սոցիոլոգիա, տնտեսագիտություն

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, բնապահպանություն;

3) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

4) Ընդհանուր բնագավառի կրթաբլոկ` միկրոտնտեսագիտություն, մենեջմենթ, վիճակագրություն, հաշվապահական հաշվառում, տնտեսական գործունեության վերլուծություն, տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ, կազմակերպության ֆինանսներ, հարկեր և հարկավորում, Ներդրումների և նորամուծությունների կառավարում:

5) Մասնագիտական կրթաբլոկ` Կազմակերպությունների տնտեսագիտություն, Կապի էկոնոմիկա, Արտադրության կազմակերպումը կապի ճյուղի կազմակերպություններում, Վիճակագրություն-2, Մարքեթինգ, Ռադիո էլեկտրոնիկայի հիմունքներ, Կապի տեխնիկա, Փոստային կապի հիմունքներ, Ռադիոկապի և հեռարձակման տեխնիկական միջոցներ, Օպերացիոն մենեջմենթ, Միջազգային բիզնես:

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ուղղություններով գրականություն` «Կազմակերպությունների տնտեսագիտություն», «Ընդհանուր տնտեսագիտություն», «Միկրոտնտեսագիտություն», «Մենեջմենթ», «Մարքեթինգ», «Հաշվապահական հաշվառում», «Հարկեր և հարկավորում», «Կազմակերպության ֆինանսներ», «Վիճակագրություն», «Տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդներ և մոդելներ», «Կապի էկոնոմիկա», «Արտադրության կազմակերպում», «Ռազմավարական կառավարում», «Որոշումների ընդունում», «Միջազգային բիզնես», «Բանկային գործ», «Ռադիոտեխնիկա», «Կապի համակարգեր», «Հեռահաղորդակցության ցանցեր» և այլ հարակից գրքեր, թերթեր, ժուռնալներ, ինչպես նաև ուսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովման պահանջները

ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիր իրականացնող բուհը պետք է ունենա նյութատեխնիկական բազա, որը համապատասխանում է գործող սանիտարահիգիենիկ նորմերին և հակահրդեհային կանոններին, ապահովում է օրինակելի ուսումնական պլաններով նախատեսված լաբորատոր, սեմինար, գործնական պարապմունքների և միջդասընթացային պատրաստման բոլոր ձևերի և ուսանողների հետազոտական աշխատանքների կատարումը:

 

29. Պրակտիկաների կազմակերպման պահանջները

ՈՒսուցման ընթացքում առանձին մասնագիտական դասընթացների և ընտրած մասնագիտացման գծով գործնական ունակությունների, ապագա աշխատավայրում հմտություններ և փորձառումներ ձեռք բերելու նպատակով բնագավառի կազմակերպաիրավական տարբեր ձևերի կազմակերպություններում, հիմնարկներում և հաստատություններում կազմակերպվում են ուսանողների արտադրական և նախավարտական պրակտիկաներ:

ՈՒսանողի պրակտիկաները մասնագիտության ուսումնական պլանի պարտադիր բաղադրիչներն են, որոոնց կազմակերպման և իրականացման պատասխանատուն բուհն է: Նախաավարտական պրակտիկան կազմակերպվում է այն հաշվով, որպեսզի շրջանավարտը կարողանա այդ ընթացքում ստացած փորձառությունը օգտագործել իր ավարտական աշխատանքը ձևավորելիս: Եթե շրջանավարտը ուսուցումը համատեղում է աշխատանքի հետ, բուհն իրավունք ունի թույլատրել աշխատավայրում պրակտիկայի անցկացումը, եթե շրջանավարտի աշխատանքի բնույթը համապատասխանում է բուհում ուսումնառած մասնագիտությանը:

Պրակտիկան կարող է կազմակերպվել նաև որոշակի կազմակերպությունում` նախապես կազմված անհատական ծրագրով, եթե շրջանավարտը նույն կազմակերպությունում պաշտոն է զբաղեցնում:

Արտադրական պրակտիկայի տեղերի բացակայության դեպքում բուհը (ֆակուլտետը) այն կազմակերպում է սեփական նյութատեխնիկական բազայի վրա, եթե այն հագեցված է ժամանակակից սարքավորմամբ և ծրագրային միջոցներով:

 

VII. 080600 «ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ

(ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ճՅՈՒՂՈՒՄ)» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված և իր որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

 

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա) իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ) ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ) ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ) իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե) ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ) գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է) ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը) գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում``

ա) ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ) տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ) տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում կարողանա հստակ ներկայացնել.

ա) հայրենական և համաշխարհային տնտեսություններում ընթացող գործընթացները և միտումները, կապը հասարակության ներսում ընթացող այլ գործընթացների հետ,

բ) հայրենական տնտեսության զարգացման նախապատվելի ուղղությունները և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղի, կազմակերպությունների տեխնիկական, տնտեսական և սոցիալական զարգացման հեռանկարները:

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա) կազմակերպության արտադրա-տնտեսական, ֆինանսա-տնտեսական գործունեությունը կարգավորող օրենսդրական և նորմատիվային իրավական ակտերը, հարկային օրենսդրությունը, հաշվապահական հաշվառման չափորոշիչները, աշխատանքային օրենսդրությունը,

բ) կառավարչական որոշումների ընդունման և իրականացման սկզբունքները,

գ) կազմակերպության արդյունավետ կառավարման հայրենական և համաշխարհային փորձը,

դ) մարքեթինգի կառավարման սկզբունքները, շուկայի ուսումնասիրման և վերլուծման մոտեցումները,

ե) ճյուղի ծառայությունների տեսականին, կատարվող աշխատանքները և իրականացվող ծառայությունները, դրանց տեխնիկատնտեսական առանձնահատկությունները և բնութագրերը, տեխնիկական, տնտեսական գործունեությանը վերաբերող փաստաթղթերի մշակումն ու լրացումը,

զ) մատակարարների, գործընկերների, սպառողների հետ պայմանագրերի կնքման, դրանց վերահսկման ընթացակարգը,

է) ճյուղում, կազմակերպությունում արտադրության տեխնոլոգիաները, տեխնիկական բնութագրերը, շահագործման ընթացակարգերը,

ը) աշխատանքի հոգեբանության ու սոցիոլոգիայի հիմունքները,

թ) կազմակերպությունում հաշվապահական հաշվառման կազմակերպումը,

ժ) հետազոտման պլանավորման և կազմակերպման արդիական մեթոդները,

ի) շրջակա միջավայրի պահպանության սոցիալական պատասխանատվության միջոցները, աշխատանքի պաշտպանության նորմերն ու կանոնները, տեխնիկական անվտանգությունը

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա) կազմակերպության արտադրատնտեսական գործունեության և շուկայում նրա դիրքերի վերլուծության մեթոդները և մոտեցումները,

բ) կազմակերպությունում արտադրանքի, ծառայությունների ինքնարժեքի և գնագոյացման մեթոդները,

գ) աշխատանքի նորմավորման, աշխատանքի նորմատիվների մշակման, աշխատանքային ժամանակի հետազոտման և որակի նորմերի վերլուծության մեթոդները,

դ) կազմակերպությունում ֆինանսական պլանավորման մեթոդները,

ե) նոր տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների ներդրման արդյունավետության գնահատման, ծառայության մրցունակության բարձրացման, կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման մեթոդներն ու մոտեցումները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի դրույթների, «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղում)» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)        ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ

                                    ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ (Տեղեկատվական

                                    տեխնոլոգիաների ճյուղում) (080600)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16* |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 660 | 840| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 3,4| 120|    | 60 |    | 60 |    |    | 020| 020|

|     |գրականություն    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն-| 1,2| 240| 90 | 30 |    | 120| 410| 210|    |    |

|     |1,2              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.10|Տնտեսագիտական    | 1  | 60 | 30 |    |    | 30 | 200|    |    |    |

|     |ուսմունքների     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պատմություն      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1200| 255| 345|    | 600| 890| 380| 240| 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 180| 60 | 15 | 15 | 90 | 210| 201|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Համակարգիչների   | 2  | 90 | 15 |    | 30 | 45 |    | 102|    |    |

|     |կիրառումներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա-1    |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 315| 180| 135| 660| 751| 736| 333|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործ.       | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքաց.պաշտպ.և  | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |ԱԻՀ              |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 90 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Չափագիտ.ստանդ.և  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 780| 225| 105| 60 | 390|    | 020| 541| 612|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Միկրոտնտեսա-     | 3  | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    | 210|    |

|     |գիտություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Վիճակագրություն-1|  4 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    | 220|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Մենեջմենթ        |  4 | 120| 30 | 15 |    | 75 |    |    |    | 210|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Հաշվապահական     |  5 | 150| 45 | 30 |    | 75 |    |    |    |    |

|     |հաշվառում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Տնտ.գործ.        | 6  |120 | 30 | 30 |    | 60 |    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Տնտ.մաթ.մեթոդներ | 6.7| 240| 60 | 60 |    | 120|    |    |    |    |

|     |և  մոդելներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Կազմակերպության  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |ֆինանսներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Հարկեր և         | 8  | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |հարկավորում      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.09|Ներդր. և  նորա-  | 7  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |մուծությունների  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.10|Իրֆորմատիկա -2   | 4  | 90 | 15 |    | 30 | 45 |    |    |    | 102|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1230| 315| 225| 30 | 660|    |    | 210| 532|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   | 2  | 30 | 15 |    |    | 15 |    |100 |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Կազմակերպություն-| 4  | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    | 210|

|     |ների             |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տնտեսագիտություն |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|ՏՏ ոլորտի        | 4.5| 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    | 110|

|     |էկոնոմիկա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Արտադրության     | 5.6| 210| 60 | 30 |    |120 |    |    |    |    |

|     |կազմակերպումը ՏՏ |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ոլորտի կազմակեր- |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պություններում   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Վիճակագրություն-2|  5 | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Մարքեթինգ        |  5 | 150| 30 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Տվյալների բազաներ|  5 | 180| 15 |    | 45 | 120|    |    |    |    |

|     |և  դրանց         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ղեկավարման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Համակարգչային    |  6 | 120| 30 |    | 15 | 75 |    |    |    |    |

|     |ցանցերի          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կազմակերպում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Հաշվողական       | 6.7| 240| 60 | 15 | 15 | 150|    |    |    |    |

|     |համակարգերի      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ճարտարապետություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Օպերացիոն        |  6 | 120| 30 |    | 30 | 60 |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.11|Տեղեկատվության   | 7,8| 180| 30 |    | 45 | 105|    |    |    |    |

|     |պաշտպանության    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մեթոդներ և       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |միջոցներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.12|Տեղեկատվական և   | 6.7| 210| 15 |    | 90 | 105|    |    |    |    |

|     |հեռահաղորդակցական|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիաներ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.13|Էլեկտրոնային     |  8 | 60 |    | 30 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |առևտուր          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.14|Միջազգային բիզնես|  7 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.15|Բանկային գործ    |  8 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.16|Ընտրովի դասընթաց |  8 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |1980| 450| 180| 240|1110|    | 100|    | 320|

|     |(մասնագիտական)   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |6480|1560|1035| 465|3420|15. |11. |12. |16. |

|     |(գումարային)     |    |    |    |    |    |    |12.1|13.6|14.4|8.4 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.18|Արտադրական       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պրակտիկա         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.19|Նախաավարտական    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պրակտիկա         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.20|Մասնագիտական     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պետական          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |քննություն       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.21|Ավարտական        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |աշխատանքի        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |պաշտպանություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1560|1035| 465|3420| 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 3,4|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    | 1,2|    |  5+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.10| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    | 3  | 17 |  40  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |    |1,2,|6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  3+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  2 |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |  1   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.05| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |  4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    | 1  |  8 |  2 | 42+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 201| 400|    |    |  4 |  4 |  26  |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    | 3  | 3  |    | 3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 4+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| |    |    |    |    |    | 4  | 4  |    | 3+1  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |320 |    |    |    |    |    | 5  |    |  5   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| |    | 220|    |    |    |    | 6  |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 220| 220|    |    |    |6,7 |    | 4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    |    | 220|    |    | 8  |    |  2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.09| |    |    | 210|    |    |    | 7  |    |  3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.10| |    |    |    |    |    |    |    | 4  |  3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 320| 440| 640| 220|  0 |  3 | 10 | 1  | 38+3 |

|_____| _______________________________________________|

|05.00|             ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ |

|_____| _______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2  |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 110|    |    |    |    |    |  5 |  4 |  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| | 210| 210|    |    |    |  6 |  6 |  5 | 3+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| | 110|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| | 220|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| | 103|    |    |    |  5 |    |  5 |    |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.08| |    | 201|    |    |    |  7 |  6 |    |  3+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.09| |    | 301| 110|    |  7 |    |  7 |  6 | 4+2+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.10| |    | 202|    |    |    |    |  6 |    |  4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.11| |    |    | 102| 202|    |  8 |  8 |  7 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.12| |    |103 | 003|    |    |    |    | 6,7|  4+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.13| |    |    |    | 040|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.14| | 210|    |    |    |    |    |  7 |    |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.15| |    | 400|    |    |    |    |  8 |    |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.16| |    | 202|    |    |    |    |    |  8 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 753|10.1|425 | 844|  2 |  4 | 11 | 10 | 58+8 |

|     | |    |  .7|    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |15. |14. |12. |14. |  2 |  8 | 36 | 34 |204+12|

|     | |8.3 |5.7 |6.6 |6.4 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.18| |    |    |    |    |    |    |    |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.19| |    |    |    |    |    |    |    |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.20| |    |    |    |    |    |    |    |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.21| |    |    |    |    |    |    |    |    |  12  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |  2 |  8 | 36 | 35 |  240 |

.______ _______________________________________________.

 

Մասնագիտությունը`  090100 ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ

______________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Մասնագիտացումները` Ֆինանսաբանկային համակարգչային համակարգեր

Ինֆորմացիայի մշակման և կազմակերպչական կառավարման

ավտոմատացված համակարգեր

Ավտոմատացված նախագծման համակարգեր

Ինֆորմացիայի մշակման և կառավարման ավտոմատացված

համակարգեր

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I 090100 «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ

 

1. 090100, «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1038-Ն որոշմամբ:

Տվյալ մասնագիտության շրջանակներում իրականացվող կրթական ծրագրերի (մասնագիտացումների) թվարկումը.

1) Ֆինանսաբանկային համակարգչային համակարգեր,

2) Ինֆորմացիայի մշակման և կազմակերպչական կառավարման ավտոմատացված համակարգեր,

3) Ավտոմատացված նախագծման համակարգեր,

4) Ինֆորմացիայի մշակման և կառավարման ավտոմատացված համակարգեր:

2. Շրջանավարտի որակավորումը` տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բակալավր:

090100 «Տեղեկատվական (ինֆորմացիոն) տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվ ժամկետը առկա ուսուցման դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրը անմիջապես բուհն ավարտելուց հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) Ճարտարագետ-շահագործող,

2) Ճարտարագետ-էլեկտրոնիկ,

3) Ճարտարագետ-ծրագրավորող,

4) Ճարտարագետ-համակարգատեխնիկ,

5) Ճարտարագետ-կոնստրուկտոր,

6) Ճարտարագետ-նախագծող,

7) Կառավարման ավտոմատացված համակարգերի ճարտարագետ:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությունը առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության միջոցների, սկզբունքների և մեթոդների այն ամբողջությանը, որն ուղղված է`

1) ինֆորմացիայի հավաքման, մշակման և կառավարման ավտոմատացված համակարգերի,

2) ավտոմատացված նախագծման համակարգերի,

3) հաշվողական տեխնիկայի և ավտոմատացված համակարգերի ծրագրային ապահովման

4) բարդ համակարգերի մաթեմատիկական, ինֆորմացիոն և ծրագրային ապահովման

5) վերլուծությանը, նախագծմանը, ստեղծմանը, կարգաբերմանը և կիրառմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են գործունեության տարբեր ոլորտներում գոյություն ունեցող բարդ համակարգերը, դրանք են`

1) ինֆորմացիայի մշակման և կառավարման ավտոմատացված համակարգեր,

2) ավտոմատացված նախագծման համակարգեր,

3) տարբեր բնագավառների բարդ համակարգերը, որոնք պահանջում են համակարգային մոտեցման և կառավարման սկզբունքների կիրառում,

4) հաշվողական տեխնիկայի և ավտոմատացված համակարգերի ինֆորմացիոն, մաթեմատիկական, ծրագրային, տեխնիկական, էրգոնոմիկական, կազմակերպչական, լեզվաբանական և իրավական ապահովումները:

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) գիտահետազոտական,

2) նախագծակոնստրուկտորական,

3) արտադրատեխնոլոգիական,

4) կազմակերպչա-կառավարչական,

5) շահագործողական,

6) փորձարարական-հետազոտական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) Նախագծա-կոնստրուկտորական գործունեություն`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման, նախագծային լուծումների և սահմանափակումների նպատակների որոշում,

բ. նախագծման օբյեկտի և առարկայական տիրույթի, նրանց փոխադարձ կապերի համակարգային վերլուծություն,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների սպեցիֆիկացիաների և պահանջների մշակում` օգտագործողների հարցումների, առարկայական տիրույթի մոդելների և տեխնիկական միջոցների վերլուծության հիման վրա,

դ. ապարատա-ծրագրային համալիրների և նրանց բաղկացուցիչ տարրերի ճարտարապետության նախագծում,

ե. հաշվողական համալիրների (ՀՀ) և ավտոմատացված համակարգերի մաթեմատիկական, լեզվաբանական, ինֆորմացիոն և ծրագրային ապահովման նախագծում ժամանակակից մեթոդների, միջոցների և նախագծման տեխնոլոգիաների հիման վրա, այդ թվում և

զ.ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կիրառմամբ,

է. նախագծման օբյեկտի գործունեության որակի և հուսալիության գնահատում,

ը. կենսագործունեության անվտանգության պայմանների ապահովում,

թ. տնտեսական արդյունավետության հաշվարկ:

 

2) Արտադրա-տեխնոլոգիական գործունեություն

ա. ՀՀ-երի, ավտոմատացված համակարգերի ստեղծում և կիրառական ծրագրային միջոցների տրված որակի և տրված ժամկետում արտադրում:

 

3) Գիտահետազոտական գործունեություն`

ա. երևույթների, գործընթացների և համակարգերի մաթեմատիկական մոդելների ընտրությունը և ձևափոխումը արդյունավետ ծրագրա-ապարատային իրականացման և ՀՏ-ի միջոցներով նրանց հետազոտման նպատակով,

բ. մաթեմատիկական մոդելների, մեթոդների, համակարգչային տեխնոլոգիաների և գիտական հետազոտություններում, նախագծա-կոնստրուկտորական գործունեությունում, տեխնոլոգիական, տնտեսական, սոցիալական և մարդկային գործունեության հումանիտար ոլորտների կառավարման մեջ վճիռների կայացման համակարգերի մշակում,

գ. մեթոդների, ալգորիթմների, ծրագրերի, ապարատա-ծրագրային համալիրների և համակարգերի վերլուծություն, տեսական և փորձնական հետազոտում,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների կենսական ցիկլի բոլոր փուլերում կիրառվող մեթոդների և տեխնոլոգիաների վերլուծություն և հետազոտում,

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների գործարկման հետ կապված հաշվողական և տեղեկատվական գործընթացների մաթեմատիկական և ծրագրային մոդելների ստեղծում և հետազոտում,

զ. ծրագրա-ապարատային համալիրների հետազոտման պլանների, ծրագրերի և մեթոդների մշակում,

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների ստեղծման ժամանակ կիրառվող ձևայնացնող մոդելների և մեթոդների մշակում և կատարելագործում,

ը. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների գործարկման գործընթացների որակի վերլուծության, սինթեզի, օպտիմալացման և կանխատեսման մեթոդիկայի մշակում և հետազոտում,

թ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների սպեցիֆիկացիայի, մշակման միջոցների, ստանդարտների և արտադրման տեխնոլոգիաների միջոցների մշակումը, կատարելագործումը և կիրառումը:

 

4) Կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների տրված որակի և տրված ժամկետում մշակման գործընթացի կազմակերպում,

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակող կոլեկտիվի աշխատանքի կազմակերպում, մշակողների և պատվիրատուի, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտությունների մշակողների, փոխգործունեության կազմակերպում, տարակարծության պայմաններում կառավարչական վճիռների կայացում,

գ. երկարաժամկետ և կարճաժամկետ պլանավորման դեպքում տարբեր պահանջների (արժեք, որակ, կատարման ժամկետներ) միջև փոխզիջումային լուծումների գտնում և ընդունելի վճիռների որոնում,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման պլանավորում,

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի գնահատում, հսկում և կառավարում,

զ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման ժամանակ տեխնոլոգիայի, գործիքային միջոցների և ՀՏ միջոցների ընտրություն,

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի ընդունված կազմակերպման շրջանակներում անձնակազմի ուսուցում:

 

5) Շահագործման գործունեություն

ա. ՀՀ-երի և ավտոմատացված համակարգերի համակարգային, գործիքային և կիրառական ծրագրային ապահովման տեղադրում, սարքավորում և սպասարկում,

բ. փորձնական և արտադրական շահագործման օբյեկտի ներդրման կազմակերպում,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների շահագործման բնութագրերի վերլուծություն, նրանց մոդիֆիկացիայի համար պահանջների և սպեցիֆիկացիաների ձևավորում:

 

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

ա. մասնակցելու մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման բոլոր փուլերին,

բ. մասնակցելու ծրագրային, ապարատային և ապարատա-ծրագրային համալիրների բոլոր տիպերի փաստաթղթային ապահովման մշակմանը,

գ. կիրառելու մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման ժամանակակից մեթոդներ, միջոցներ և տեխնոլոգիաներ,

դ. մասնակցելու իր մասնագիտական ոլորտում գիտական հետազոտությունների անցկացմանը և տեխնիկական մշակումների կատարմանը,

ե. ուսումնասիրելու մասնագիտական գրականություն և այլ գիտատեխնիկական տեղեկատվություն, հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումները իր մասնագիտական գործունեության ոլորտում,

զ. համագործակցելու հարակից ուղղությունների մասնագետների հետ գիտական հետազոտություններում նախագծակառուցավորական գործունեությունում, տեխնոլոգիական, տնտեսագիտական, սոցիալական համակարգերում և մարդկային գործունեության հումանիտար ոլորտներում իր մասնագիտական գործունեության օբյեկտների կիրառման մեթոդների, միջոցների և տեխնոլոգիաների մշակման ժամանակ,

է. գործընկերների հետ կոոպերացիայի և կոլեկտիվում աշխատանքի մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման ժամանակ,

թ. իր աշխատանքը կազմակերպելու գիտական հիմունքներով, տիրապետում է իր մասնագիտական գործունեության ոլորտում կիրառվող ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներին,

ժ. գիտության զարգացման և փոփոխվող սոցիալական գործառնության պայմաններում վերագնահատելու կուտակած փորձը, վերլուծելու սեփական հնարավորությունները, կարող է ձեռք բերել նոր գիտելիքներ, կիրառելով ժամանակակից տեղեկատվական ուսուցողական տեխնոլոգիաներ;

ժա. մեթոդապես և հոգեբանորեն իր մասնագիտական գործունեության ձևի և բնույթի փոփոխմանը, միջառարկայական նախագծային աշխատանքին:

 

2) Բակալավրը պետք է իմանա`

 

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման մեթոդական և նորմատիվային նյութերը,

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման տեխնոլոգիան,

գ. ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների զարգացման հեռանկարներն ու միտումները,

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների հայրենական և արտասահմանյան լավագույն նմուշների տեխնիկական բնութագրերը և տնտեսական ցուցանիշները,

ե. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդները և միջոցները,

զ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների որակի վերլուծության մեթոդները,

է. հաշվողական տեխնիկայի, կոմունիկացիաների և կապի ժամանակակից միջոցները,

ը. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման ժամանակ աշխատանքի կազմակերպմանը ներկայացվող հիմնական պահանջները,

թ. տեխնիկական փաստաթղթերի պատրաստման կանոնները, մեթոդները և միջոցները,

ժա. տնտեսության, աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման հիմունքները,

ժբ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

ժգ. աշխատանքի պաշտպանության, շրջակա միջավայրի պաշտպանության կանոններն ու նորմերը:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունները

090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով»

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II. ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կամ միջին մասնագիտական կրթություններն են:

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

միջնակարգ կրթության կամ միջին մասնագիտական կրթության,

 

III. 090100 «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները.Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

 

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV. 090100 «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                     ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  34  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ              |  49  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  69  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|Դասընթացների անվանումները և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ  |  34  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեություն` որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |և  քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային   |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության և  կայացման ներքին և  արտաքին     |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  գրականություն                            |   4  |

|     |«Հայոց լեզու, գրականություն և  խոսքի մշակույթ» դասընթացի|      |

|     |նպատակն է ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն |      |

|     |ու աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և   |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը`        |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները: Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:            |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը:            |      |

|     |Մտքի ձև  և  բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,|      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները:  «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ:  Տարածության,  |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»:  Պրակտիկ գործունեության  |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն:  Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը:|      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն:  Ժողովրդավարություն և      |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը:  Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:    |      |

|     |Մարդկության ապագան:                                     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ:  Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության      |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:    |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ- իրավական      |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:              |      |

|     |Ժառանգական իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան                  |      |

|     |հարաբերություններ: Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների   |      |

|     |փոխադարձ իրավունքներն ու պարտավորությունները:           |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը:                              |      |

|     |Հայկական քաղաքական սովորույթները, ակունքները, սոցիալ    |      |

|     |մշակութային հիմնավորումները, պատմական դինամիկա:         |      |

|     |Ժամանակակից քաղաքագիտական դպրոցները:  Քաղաքացիական      |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում:                                            |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն:  Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական            |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները:  Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման   |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները:  Քաղաքական          |      |

|     |մենեջմենթ:                                              |      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները:  Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական        |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   4  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |պրոբլեմի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի       |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ:                                     |      |

|     |Ամբողջական ծախսերի մոդելը: Արտադրության հավասարակշռված  |      |

|     |ծավալը:  Բյուջետային դեֆիցիտը և  պետական պարտքը:        |      |

|     |Գանձարանային քաղաքականություն:  Փողը: Բանկերը:          |      |

|     |Վարկա-դրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ:          |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ» Բ/բոլ» Ս/թենիս» ատլետիզմ» ծանրամարտ» լող» ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն» ձեռնամարտ; Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները» ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր:  Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |  46  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր:   |      |

|     |Օպերացիոն հաշիվ:  Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային  |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ:  Հավանականությունների   |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |  12  |

|     |Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները: Նյութական կետի |      |

|     |կինեմատիկա:  Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները:     |      |

|     |Նյութական կետի դինամիկա: Նյուտոնի օրենքները: Նյութական  |      |

|     |կետերի համակարգ, նրա դինամիկան: Պահպանման օրենքները:    |      |

|     |Համակարգի ազատության աստիճանների թիվը: Պինդ մարմնի      |      |

|     |կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը: Գալիլեյի            |      |

|     |հարաբերականության սկզբունքը: Հարաբերականության հատուկ   |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը:  Իդեալական և  իրական գազեր,          |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Ջերմադինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը:  Աշխատանքը ջերմադինամիկայում, իդեալական  |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում: Մոլեկուլների     |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը: Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի քվանտային|      |

|     |հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ պրոցեսներ:         |      |

|     |Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը:                         |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց ՕԳԳ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը: Էլեկտրաստատիկ դաշտը, նրա             |      |

|     |պոտենցիալային բնույթը և  նրան բնորոշող մեծությունները:  |      |

|     |Էլեկտրական դիպոլ: Էլեկտրաստատիկ դաշտը նյութում,         |      |

|     |բևեռացման  մեխանիզմները: Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրաստատիկ  |      |

|     |դաշտի էներգիան:  Հաղորդականության էլեկտրոնային          |      |

|     |տեսություն: Օհմի օրենքը շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար,|      |

|     |էլեկտրաշարժ ուժ: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական դաշտ,   |      |

|     |նրան բնորոշող մեծությունները: Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: |      |

|     |Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի էֆեկտը: Գաուսի թեորեմը և  |      |

|     |շրջապտույտի թեորեմը մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի համար: |      |

|     |Նյութի մագնիսական հատկությունները: Ինդուկտիվություն:    |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիան: Փոփոխական դաշտեր և           |      |

|     |անընդհատության հավասարում:  Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա,|      |

|     |ինքնինդուկցիա: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները   |      |

|     |դիֆերենցիալ և  ինտեգրալային տեսքով: Տատանումներ, նրանց  |      |

|     |առաջացման պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր:|      |

|     |Մարող և  ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական  |      |

|     |ալիքներ: Խմբային արագություն:  Էլեկտրամագնիսական        |      |

|     |ալիքներ, նրանց սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի        |      |

|     |էներգիան և  էներգիայի հոսքը: Ինտերֆերենց:               |      |

|     |Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, դիֆրակցիա:|      |

|     |Լույսի դիսպերսիայի դասական տեսությունը: Ջերմային        |      |

|     |ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման օրենքը: Պլանկի|      |

|     |քվանտային վարկածը և  Պլանկի բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և     |      |

|     |Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը ըստ քվանտային    |      |

|     |տեսության: Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները,    |      |

|     |դը-Բրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի հավասարումը, ալիքային    |      |

|     |ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը: Ատոմի կառուցվածքը և    |      |

|     |ճառագայթման սպեկտրը: Շրյոդինգերի հավասարման լուծումը    |      |

|     |պարզագույն համակարգերի համար: Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան|      |

|     |և  նրա կիրառությունները:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     |Համակարգիչների ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի         |      |

|     |սկզբունքը, հիմնական սարքերը, ծրագրային ղեկավարման       |      |

|     |սկզբունքը: Համակարգիչների նախագծման թվաբանական և        |      |

|     |տրամաբանական հիմունքները: Էլեկտրոնային փոստ: Կիրառական  |      |

|     |ծրագրային միջոցներ: Տվյալների հենքերի ղեկավարման        |      |

|     |համակարգեր:Հակավիրուսային ծրագրային միջոցներ: Արխիվացնող|      |

|     |ծրագրային միջոցներ: Ալգորիթմ, ներկայացման եղանակները,   |      |

|     |դասակարգումը: ՊԱՍԿԱԼ լեզվի հիմնական օբյեկտները          |      |

|     |(այբուբենը, տվյալներ, գործողություններ                  |      |

|     |հասկացությունները, փոփոխականների, հաստատունների         |      |

|     |ներկայացման ձևերը,  տիպերը, ստանդարտ ֆունկցիաներ,       |      |

|     |արտահայտություններ, Պասկալ ծրագրի կառուցվածքը: Գծային   |      |

|     |ծրագրերի կազմակերպում (վերագրման, մուտքի, ելքի          |      |

|     |օպերատորներ): Ճյուղավորված ծրագրերի կազմակերպում        |      |

|     |(պայմանական, անպայման անցման և  CASE օպերատորներ):      |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում (FOR, WHILE, REPEAT):    |      |

|     |Ներդրված ցիկլեր: Միաչափ և  երկչափ զանգվածների մշակում:  |      |

|     |Պրոցեդուրա և  ֆունկցիա: Տվյալների ոչ ստանդարտ տիպեր (տող|      |

|     |տիպ, գրառումներ):  Ֆայլերի մշակում: Էկրանի ղեկավարումը  |      |

|     |տեքստային և  գրաֆիկական ռեժիմներում:  Ստեղնաշարի, տպող  |      |

|     |սարքի և  ձայնային սարքավորման ղեկավարում:               |      |

|     |C++ ծրագրի տարրերը (իդենտիֆիկատորներ, հաստատուններ,     |      |

|     |բանալի բառեր, մեկնաբանություններ): Պայմանի օպերատորներ  |      |

|     |(if...else, if...else...if...):  Պայման գործողություն ?:|      |

|     |Switch օպերատոր: Ցիկլային ծրագրերի                      |      |

|     |կազմակերպում (do-while, for): Ներդրված ցիկլեր:          |      |

|     |Զանգվածների մշակում:  Սիմվոլային տողեր: Կառուցվածքներ և |      |

|     |միավորումներ: Կառուցվածքների զանգվածներ: Ցուցիչներ:     |      |

|     |Ֆունկցիաներ: Առանց պարամետրերի և  պարամետրերով          |      |

|     |մակրոսներ:  Օբյեկտային կողմորոշմամբ ծրագրավորման        |      |

|     |սկզբունքների իրականացումը C++-ում:  Դաս, օբյեկտ: Դասի   |      |

|     |սեկցիաները: Ինկապսուլացիա: C++-ում կոնսուլային          |      |

|     |ներմուծում-արտածում (cin, cout): Ֆունկցիաների           |      |

|     |վերաբեռնում: Կոնստրուկտոր և  դեստրուկտոր: Օբյեկտների    |      |

|     |փոխանցումը ֆունկցիաներին, ֆունկցիաներից օբյեկտների      |      |

|     |վերադարձնումը: Օբյեկտների զանգվածներ, ցուցիչներ: This   |      |

|     |ցուցիչ: Դինամիկ հիշողություն: New և  delete օպերատորներ:|      |

|     |Հղումներ: Հղումների փոխանցումը ֆունկցիաներին: Ժառանգում:|      |

|     |Դասերի ընտանիք և  պոլիմորֆիզմ: Վիրտուալ ֆունկցիաներ:    |      |

|     |Դինամիկ պոլիմորֆիզմ: Շաբլոնային ֆունկցիաներ և  դասեր:   |      |

|     |Լոկալ, գլոբալ և  դինամիկ փոփոխականներ: Ստատիկ           |      |

|     |փոփոխականներ:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա, ադապտացիա:   |      |

|     |Էկոլոգիական համակարգի բեռնվածությունը, հիմնական         |      |

|     |լիմիտավորող էկոլոգիական ֆակտորները, օպտիմումի օրենքը:   |      |

|     |Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր, նյութերի շրջապտույտը բնության|      |

|     |մեջ: Բիոգեն տարրերի շրջապտույտը:                        |      |

|     |Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության վրա, շրջակա  |      |

|     |միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները: Արդյունաբերական|      |

|     |և  կենցաղային թափոններ, նրանց վնասազերծումը և  թաղումը: |      |

|     |Կեղտաջրերի մաքրումը:                                    |      |

|     |Անթափոն արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի    |      |

|     |աղտոտումը հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի      |      |

|     |շահագործման աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի           |      |

|     |պաշտպանության միջոցները:                                |      |

|     |Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր մետալուրգիայի |      |

|     |արտադրություններում, վերահսկումը, պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները:                                              |      |

|     |Շրջակա միջավայրի վիճակի հսկողությունը, ռացիոնալ         |      |

|     |բնօգտագործում:                                          |      |

|     |Բնօգտագործման կառավարման կազմակերպա-իրավական հիմքերը:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԴԿԲ|Ընդհանուր ճարտարագիտական առարկաներ                      |  33  |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը աֆինական                |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ:  Միացումներ, հավաքման |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության            |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործունեությունից: Պաշտպանություն իոնացնող           |      |

|     |ճառագայթների ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական  |      |

|     |հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և     |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից,              |      |

|     |արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի և  պահպանմանը ներկայացվող                   |      |

|     |կենսագործունեության պահանջները: Պաշտպանություն          |      |

|     |հրդեհներից:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակի սահմանումը, առաջացման հաճախականության|      |

|     |ավելացման հավանականությունը և  հետևանքները:  Խաղաղ կամ  |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած իրավիճակների        |      |

|     |դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման              |      |

|     |միջոցառումները:                                         |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների դասակարգումն ըստ` տևողության,     |      |

|     |կանխատեսման հնարավորության, ընդգրկման մասշտաբների,      |      |

|     |կանխարգելման հնարավորության և  ծագման առաջնահերթության: |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական պաշտպանության     |      |

|     |համակարգի խնդիրներն ու գործառությունները:               |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մեթոդները:                   |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |կայունության ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում փրկարար և  անհետաձգելի վթարային          |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքները և  կատարման անհրաժեշտ      |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը:                       |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի գնահատում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Ճյուղի էկոնոմիկա և  կազմակերպում                        |   6  |

|     |Կազմակերպության կազմակերպչաիրավական հիմունքները,        |      |

|     |կազմակերպության տեսակները, հիմնական արտադրական ֆոնդերի  |      |

|     |և  շրջանառու միջոցների տնտեսական էությունը, արտադրական  |      |

|     |ֆոնդերի հիմնական կազմը և  կառուցվածքը, նրանց գնահատման  |      |

|     |եղանակները` մաշվածություն, ամորտիզացիա, օգտագործման     |      |

|     |ցուցանիշներ:  Շրջանառու միջոցների կազմը, կառուցվածքը,   |      |

|     |նրանց ձևավորման  աղբյուրները, օգտագործման ցուցանիշները: |      |

|     |Արտադրական ծախքերը` հաստատուն, փոփոխական, սահմանային և  |      |

|     |միջին:  Արտադրանքի ինքնարժեք, ծախսային էլեմենտներ,      |      |

|     |արտադրանքի ինքնարժեքի որոշում տարբեր բնագավառների համար |      |

|     |(արտադրամաս, գործարան, սպառիչ): Գներ և  գնագոյացում,    |      |

|     |շահույթ, շահութաբերություն, գների տեսակները և  նրանց    |      |

|     |ֆունկցիաները: Կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսներ,    |      |

|     |ֆինանսական փաստաթղթեր:  Կազմակերպության                 |      |

|     |ֆինանսա-տնտեսական հիմնական ցուցանիշները: Տնտեսական      |      |

|     |էֆեկտիվության հաշվարկի հիմունքները, մաքուր դիսկոնտացված |      |

|     |արժեքի հաշվման եղանակը, տնտեսական էֆեկտիվության         |      |

|     |ցուցանիշներ` մաքուր ընթացիկ արժեք, ներքին եկամուտի նորմ,|      |

|     |հետգնման ժամանակամիջոց, կապիտալ ներդրման վերադարձի      |      |

|     |ժամանակահատված: Նախագծի տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա                                          |   5  |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական     |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային   |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն |      |

|     |շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,     |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ:  Կառուցվածքը,|      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական  |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական  |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ:                         |      |

|     |Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Կիրառական մեխանիկա                                      |   5  |

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները,պինդ մարմինների կառուցվածքը և          |      |

|     |դեֆեկտները:                                             |      |

|     |Դիէլեկտրիկներ` դիէլեկտրիկների բևեռացում,                |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական, մեխանիկական հատկություններ: Էլեկտրամեկուսիչ   |      |

|     |նյութեր` բնական, արհեստական, սինթետիկ նյութեր, նրանց    |      |

|     |դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների, քիմիական        |      |

|     |բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելության, վերջիններիս |      |

|     |հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից, ստացման    |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր` Ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր,պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Հաղորդիչ և         |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.08|Չափագիտության և  ստանդարտացման հիմունքներ               |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ չափիչ տեխնիկայի մասին:        |      |

|     |Սխալների տեսակները, գնահատման հավանականային մեթոդներ:   |      |

|     |Էլեկտրական չափիչ միջոցների դասակարգումը, նրանց          |      |

|     |բնութագրերը: Ստատիկ և  դինամիկ ռեժիմներում չափման       |      |

|     |միջոցները:  Էլեկտրոնային անալոգային սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Կամրջակներ և  կոմպենսատորներ: Թվային      |      |

|     |սարքեր և  ձևափոխիչներ:  Գրանցող սարքեր և                |      |

|     |սարքավորումներ: Էլեկտրական մեծությունների չափումը:      |      |

|     |Մագնիսական մեծություններ, չափիչ սարքեր և  ձևափոխիչներ:  |      |

|     |Ոչ էլեկտրական մեծությունների չափման սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Ինֆորմացիոն չափիչ սարքեր: Չափող, վճռող    |      |

|     |սարքեր:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲԿԲ |Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |  34  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|ՀՏ և  ինֆորմատիկայի մաթեմատիկական հիմունքներ            |   4  |

|     |ԲԱԶՄՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ: Հիմնական հասկացություններ:  |      |

|     |Ծավալայնության և  վերացարկման սկզբունքները:             |      |

|     |Գործողություններ բազմությունների հետ: Վեննի դիագրամներ: |      |

|     |Բազմությունների միջև  սահմանված գործողությունների       |      |

|     |հատկությունները: Բազմությունների հանրահաշիվ: n-տեղանի   |      |

|     |հարաբերություններ: Բազմությունների դեկարտյան արտադրյալ: |      |

|     |Համարժեքության հարաբերություն:  Համարժեքության դասեր:   |      |

|     |Բազմության տրոհում:                                     |      |

|     |ԷՀՄ-ների կազմակերպման թվաբանական հիմունքները: Դիրքային  |      |

|     |և  ոչ դիրքային հաշվարկման համակարգեր: Թվերի պատկերումը  |      |

|     |ԷՀՄ-ի կարգային ցանցում:                                 |      |

|     | ՈՒԼՅԱՆ ՖՈՒՆԿՑԻԱՆԵՐ և  ՄԻՆԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԱԼԳՈՐԻԹՄՆԵՐ: Բուլյան|      |

|     |ֆունկցիաների ներկայացումը: Բանաձևեր`  կ.դ.ն.ձ. և        |      |

|     |կ.կ.ն.ձ: Լրիվություն: Բուլյան ֆունկցիայի մինիմալացումը: |      |

|     |Կրճատ դ.ն.ձ.-ն գտնելու ալգորիթմներ: Փակուղային դ.ն.ձ:   |      |

|     |Ավտոմատների տեսություն: Վերացական ավտոմատներ:           |      |

|     |Ավտոմատների վիճակների մինիմացում: Ավտոմատների           |      |

|     |կառուցվածքային սինթեզը:                                 |      |

|     |ԿՈՄԲԻՆԱՏՈՐԻԿԱ: Կարգավորություններ, տեղափոխություններ,   |      |

|     |զուգորդություններ, զուգորդություններ կրկնություններով,  |      |

|     |Նյուտոնի երկանդամը:  Կոմբինատոր խնդիրների լուծման       |      |

|     |կոդավորման մեթոդը, կցման և  արտաքսման սկզբունքը:        |      |

|     |Անդրադարձ առնչությունների լուծումը:                     |      |

|     |ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ: Ձևային  աքսիոմետրիկ      |      |

|     |տեսություն, լեզու-մետալեզու, ասույթների հաշիվ: Բանաձևի  |      |

|     |գնահատում: անհակասականություն, լրիվություն:             |      |

|     |M =/O բազմության վրա տրված պրեդիկատ, V, 3 քվանտորներ,   |      |

|     |պրեդիկատների հաշիվ: Գնահատում, իրացնելի և  նույնաբար    |      |

|     |ճիշտ բանաձևեր:  Պրեդիկատային համարժեքությունների        |      |

|     |ապացույցներ: Պրեդիկատների հաշվի անհակասականությունը և   |      |

|     |լրիվությունը:                                           |      |

|     |ԳՐԱՖՆԵՐԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ: Հիմնական հասկացությունները,        |      |

|     |հարևանության  և  կցության մատրիցաներ, գրաֆների          |      |

|     |իզոմորֆիզմ: Էյլերյան շղթաներ և  ցիկլեր, էյլերյան և      |      |

|     |կիսաէյլերյան գրաֆներ, Ֆլյորի ալգորիթմը: Համիլտոնյան     |      |

|     |գրաֆներ:  Հարթ գրաֆներ, Էյլերի բանաձևը  հարթ գրաֆների   |      |

|     |վերաբերյալ: Գրաֆների ներկումներ, խրոմանտիկ թիվ, Խիվուդի |      |

|     |թեորեմը 5 գույների վերաբերյալ: Ցանցեր, հոսքեր ցանցերի   |      |

|     |մեջ: Ֆորդ-Ֆալկերսոնի թեորեմը մաքսիմալ հոսքի վերաբերյալ, |      |

|     |մաքսիմալ հոսքի կառուցման ալգորիթմը: Ծառեր, գրաֆի        |      |

|     |կմախքային ծառ, ծառերի հատկությունները:                  |      |

|     |ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՆՐԱՀԱՇԻՎ: Խմբեր: Օղակներ: Դաշտեր:         |      |

|     |Ենթախմբեր և  ֆակտոր խմբեր; Գծային տարածություններ և     |      |

|     |մատրիցաներ: Իդեալներ, մնացորդների դասեր:  Ամբողջ թվերի  |      |

|     |մնացորդների դասեր: Բազմանդամների մնացորդների դասերի     |      |

|     |հանրահաշիվ: Գալուայի դաշտեր: Գալուայի դաշտերի           |      |

|     |մուլտիպլիկատիվ խմբերը:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Միկրոէլեկտրոնիկայի հիմունքներ                           |   3  |

|     |Միկրոսխեմաների տիպերը և  կիրառվող տեխնոլոգիաները:       |      |

|     |Միկրոէլեկտրոնիկայում օգտագործվող նյութերի կառուցվածքը,  |      |

|     |էներգետիկ գոտիական տեսության հիմունքները:               |      |

|     |Կիսահաղորդիչների էլեկտրական հատկությունները: Կոնտակտային|      |

|     |երևույթներ:   Երկբևեռ  տրանզիստորներ, դաշտային          |      |

|     |տրանզիստորներ: Կիսահաղորդչային լուսազգայուն սարքեր:     |      |

|     |Միկրոէլեկտրոնային և  միկրոպրոցեսորային տեխնիկայի        |      |

|     |հեռանկարային տարրեր և  տեխնոլոգիաներ:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների կազմակերպում         |   8  |

|     |ԷՀՄ-ների կառուցման և  գործելակերպի սկզբունքները:        |      |

|     |ԷՀՄ-ների ֆունկցիոնալ կազմակերպումը: Տվյալների և         |      |

|     |հրամանների ֆորմատներ: Ամբողջ թվերի և  սահող ստորակետով  |      |

|     |թվերի ներկայացումը: Տրամաբանական ֆունկցիաների և         |      |

|     |էլեմենտների ֆունկցիոնալ լրիվ համակարգերը: Կոմբինացիոն   |      |

|     |սխեմաներ և  նրանց սինթեզը; կոմբինացիոն ֆունկցիոնալ      |      |

|     |սխեմաներ, թվային ավտոմատներ: Միլի և  Մուրի ավտոմատների  |      |

|     |մոդելները: Կառուցվածքային ավտոմատ և  նրա սինթեզի        |      |

|     |սկզբունքը:  Տրիգերների հիմնական տեսակները; ռեգիստրներ,  |      |

|     |հաշվիչներ, գումարիչներ: ԷՀՄ-ների սարքերի դասերը:        |      |

|     |Միկրոծրագրային ղեկավարման սկզբունքը: Պրոցեսորի ընդհանուր|      |

|     |կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքը: Պրոցեսորի հրամանների|      |

|     |վերահասցեավորման եղանակները: Ստեկի հասկացությունը:      |      |

|     |ԷՀՄ-ների հասցեայնությունը: Պրոցեսորի թվաբանական և       |      |

|     |տրամաբանական սարքերի տարբեր կառուցվածքները: Սխեմայի և   |      |

|     |միկրոծրագրային ղեկավարման սկզբունքները: Հրամանների      |      |

|     |մակարդակի զուգահեռականություն, Հրամանների կոնվեյերային  |      |

|     |մշակում: Օպերանդների հասցեավորման եղանակները:           |      |

|     |Ժամանակային կազմակերպման հարցերը բազմածրագրային         |      |

|     |ԷՀՄ-ներում: Հիշող սարքեր, նրանց ընդհանուր բնութագրերը,  |      |

|     |դասակարգումը, կառուցվածքը և  կազմակերպման եղանակները:   |      |

|     |Ժամանակակից համակարգիչների կազմակերպման եղանակները:     |      |

|     |Կեշ-հիշողություն: Վիրտուալ հիշողության հասկացողություն: |      |

|     |Հիշողության Էջային և  սեգմենտային կազմակերպումը:        |      |

|     |Մուտք-ելքի կազմակերպումը:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Կառավարման հիմունքներ                                   |   8  |

|     |Համակարգը` որպես փոխկապակցված տարրերի բազմություն;      |      |

|     |արտաքին միջավայր; համակարգի առանձնացում; նպատակաուղղված |      |

|     |համակարգեր; նպատակներ, արդյունավետության չափանիշներ,    |      |

|     |սահմանափակումներ; մուտքեր, ելքեր, պատահական և  կառավարող|      |

|     |ազդեցություններ; համակարգի վիճակ; կառավարման համակարգերի|      |

|     |դասակարգումը; ավտոմատ և  ավտոմատացված կառավարում;       |      |

|     |ավտոմատ կառավարման տեսություն; ավտոմատ կառավարման       |      |

|     |համակարգերի և  նրանց տարրերի դինամիկական բնութագրերը;   |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումների կազմումը; գծայնացում; անցողիկ|      |

|     |և  իմպուլսային անցողիկ (կշռային) ֆունկցիաներ; Լապլասի   |      |

|     |ձևափոխությունը;  փոխանցման ֆունկցիա; կոմպլեքս փոխանցման |      |

|     |ֆունկցիա; ամպլիտուդա-ֆազային հաճախականային բնութագիր;   |      |

|     |վիճակի փոփոխականներով հավասարումների համակարգը;         |      |

|     |վիճակների հավասարումների վեկտորա-մատրիցային             |      |

|     |ներկայացումը; ֆազային տարածություն; տիպային օղակները և  |      |

|     |նրանց բնութագրերը; կառուցվածքային սխեմաները և  նրանց    |      |

|     |ձևափոխումը;  փակ և  բաց ավտոմատ կառավարման համակարգերի  |      |

|     |փոխանցման ֆունկցիաները և  նրանց հավասարումները;         |      |

|     |կառավարելիություն և  դիտարկելիություն; գծային ԿԱՀ-երի   |      |

|     |կայունությունը; ընդհատ համակարգեր; ռելեական, իմպուլսային|      |

|     |և  թվային ԿԱՀ; իմպուլսային համակարգերի դասակարգումը; ոչ |      |

|     |գծային ԿԱՀ; օպտիմալ և  ադապտիվ ԿԱՀ:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների սխեմատեխնիկա         |   3  |

|     |Էլեկտրոնային սարքավորումների կիսահաղորդչային            |      |

|     |բաղադրիչներ, նրանց կառուցվածքը, աշխատանքային            |      |

|     |սկզբունքները և  բնութագրերը; էլեկտրական ազդանշանների    |      |

|     |ուժեղացուցիչներ, կառուցման տարբերակները; դիֆերենցիալ և  |      |

|     |օպերացիոն ուժեղացուցիչներ; էլեկտրական ազդանշանների      |      |

|     |ձևակերպիչներ:   Օպտոէլեկտրոնիկայի տարրեր; հետադարձ      |      |

|     |կապերի տեսակները, ռելաքսացիոն սարքերը /գեներատորներ/:   |      |

|     |Սնման աղբյուրները: ԷՀՄ-ների էլեկտրոնային տրամաբանական   |      |

|     |տարրերի դասակարգումը; տրամաբանական մակարդակների         |      |

|     |ձևակերպիչները;  իրավիճակների դետեկտորները; ինտեգրալային |      |

|     |հիշող սարքավորումների տարրեր; ԷՀՄ-ների հատուկ տարրեր:   |      |

|     |ԷՀՄ-ների սարքավորումներում խանգարումները և  դրանց դեմ   |      |

|     |պայքարի միջոցները:                                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Համակարգչային ցանցեր և  հեռահաղորդակցություն            |   2  |

|     |Ցանցերի և  տելեկոմունիկացիոն համակարգերի                |      |

|     |ճարտարապետություն: Ցանցային յոթմակարդականոց             |      |

|     |արձանագրությունների ՕՏ մոդել, տարբեր մակարդակի          |      |

|     |արձանագրությունների փոխգործունեությունը;                |      |

|     |արձանագրությունների իրականացումը ապարատային և  ծրագրային|      |

|     |միջոցներով: Տարածված ցանցային օպերացիոն համակարգերի     |      |

|     |համեմատական վերլուծություն: Ցանցային օպերացիոն          |      |

|     |համակարգերի ֆունկցիաների ապարատային իրականացումը: Հաշվիչ|      |

|     |ցանցերի արդյունավետության գնահատման մեթոդներ և          |      |

|     |ալգորիթմեր: Ցանցերի մոդելավորման սկզբունքները: Ցանցերի  |      |

|     |կառուցման մեթոդները ըստ օպտիմալացման տարբեր չափանիշների:|      |

|     |Ցանցերի ապարատային ապահովման միջոցներ: Միամակարդակ      |      |

|     |/միառանգ/ և  բազմասերվերային ցանցերի ծրագրային միջոցների|      |

|     |տեղակայում /ինստալացիա/, կոնֆիգուրացում և  համալրում:   |      |

|     |Ցանցերի ղեկավարում - ադմինիստրացում: անվտանգության և    |      |

|     |վթարակայունության ապահովումը: Տվյալների պաշտպանության   |      |

|     |մեխանիզմների ապահովումը հաշվողական ցանցերում: Ցանցային  |      |

|     |միջոցների, կառուցվածքների և  ճարտարապետության զարգացման |      |

|     |հեռանկարները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Ծրագրավորման հիմունքներ                                 |   6  |

|     |C++ ծրագրավորման լեզվի հիմնական տարրերը, ծրագրի         |      |

|     |կառուցվածքը, հաստատուններ և  փոփոխականներ, ներմուծման և |      |

|     |արտածման ֆունկցիաներ, պայմանական և  ցիկլի օպերատորներ,  |      |

|     |հասցեներ և  ցուցիչներ, ֆունկցիաներ, զանգվածներ, տողեր,  |      |

|     |կառուցվածքներ: Դասընթացը նախատեսում է համեմատական       |      |

|     |վերլուծության անցկացում արդեն ուսումնասիրած             |      |

|     |Turbo-Pascal լեզվի հետ, որը բավական հեշտացնում է        |      |

|     |մատուցվող նյութի յուրացումը: Ֆունկցիա, ֆունկցիաների     |      |

|     |գերբեռնում, բազմաֆայլային նախագիծ և  տարանջատված        |      |

|     |կոմպիլացիա, տեսանելիության տիրույթներ, լոկալ, գլոբալ և  |      |

|     |դինամիկ փոփոխականներ, ստատիկ փոփոխականներ, ֆունկցիաների |      |

|     |տեսանելիություն, դաս, օբյեկտ, կոնստրուկտոր և            |      |

|     |դեստրուկտոր, օբյեկտների զանգվածներ, ցուցիչներ,հւ ումներ,|      |

|     |դինամիկ հիշողություն, ժառանգում, ընկեր դասեր, դասերի    |      |

|     |ընտանիք և  պոլիմորֆիզմ, վիրտուալ ֆունկցիաներ, շաբլոնային|      |

|     |ֆունկցիաներ:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Համակարգիչների կիրառումներ                              |   3  |

|     |Համակարգչի ընդհանուր կառուցվածքը, հիմնական սարքերը,     |      |

|     |ծրագրային ղեկավարման սկզբունքը:                         |      |

|     |Օպերացիոն համակարգ (հիմնական բաղադրիչները, նախնական     |      |

|     |բեռնավորումը, AUTOEXEC.BAT ֆայլ, CONFIG.SYS ֆայլ,       |      |

|     |Ֆայլային համակարգ, կուտակիչներ, սկավառակների            |      |

|     |տրամաբանական կառուցվածքը, ֆայլեր, ֆայլերի անունների     |      |

|     |շաբլոններ, ֆայլերի կատալոգներ, ուղի, ճանապարհորդություն |      |

|     |ֆայլային համակարգում, գործողություններ սկավառակների հետ,|      |

|     |գործողություններ կատալոգների հետ, գործողություններ      |      |

|     |ֆայլերի հետ, համակարգի միջավայրի ձևավորում):            |      |

|     |WINDOWS (ընդհանուր տեղեկություններ, ծրագրային ղեկավարման|      |

|     |համակարգ, ֆայլերի ղեկավարման համակարգ, paintbrush       |      |

|     |գրաֆիկական խմբագիր, տպելու ղեկավարման համակարգ, հաշվիչ, |      |

|     |օրացույց, ժամացույց, նոթատետր, քարտադարան):             |      |

|     |WORD տեքստային խմբագիրը (տեքստերի խմբագրման հիմնական    |      |

|     |սկզբունքները, տեքստային ֆայլի ստեղծում, հիշում,         |      |

|     |խմբագրում, տպում, սիմվոլների, բառերի, տողերի,           |      |

|     |պարբերությունների, ամբողջ փաստաթղթի նշում, բլոկների     |      |

|     |կտրում, պատճենահանում և  տեղափոխում, սիմվոլների         |      |

|     |հաջորդականության որոնում և  փոխարինում, փաստաթղթերի     |      |

|     |ձևավորում,  նկարների ավելացում տեքստին, աշխատանք        |      |

|     |աղյուսակների հետ, աղյուսակների դիագրամաների կառուցում,  |      |

|     |էջի պարամետրերի նշանակում, տեքստի ուղղագրության         |      |

|     |ստուգում, ինֆորմացիայի փոխանակում պատուհանների միջև):   |      |

|     |Էլեկտրոնային փոստ:                                      |      |

|     |Կիրառական ծրագրային միջոցներ:                           |      |

|     |Տվյալների հենքերի ղեկավարման համակարգեր:                |      |

|     |Հակավիրուսային ծրագրային միջոցներ:                      |      |

|     |Արխիվացնող ծրագրային միջոցներ:                          |      |

|     |Ընդհատումները որպես պրոցեսորի և  արտաքին սարքերի,       |      |

|     |կիրառական և  ղեկավարող ծրագրերի միջև  փոխգործողության   |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

| ՀՄԿԲ|Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ         |  46  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտական ներածություն                               |   1  |

|     |Առարկայի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել «Տեղեկատվական|      |

|     |տեխնոլոգիաներ» մասնագիտության և  այդ մասնագիտության     |      |

|     |մասնագիտացումների հետ: Ծանոթացում համալսարանում         |      |

|     |ընդունված գնահատման համակարգի հետ, համալսարանում գործող |      |

|     |վարքի կանոնների հետ, ինչպես օգտվել ՀՀ հանրապետական      |      |

|     |գրադարանից, համալսարանի գրադարանից, հանրապետական        |      |

|     |գիտատեխնիկական գրադարանից, ծանոթացում իրենց             |      |

|     |մասնագիտության մասնագիտացումների ուսումնական պլանների   |      |

|     |հետ, առարկաների միջև  եղած կապերի հետ:                  |      |

|     |Նախնական ծանոթացումներ մի շարք սահմանումների հետ,       |      |

|     |ինչպիսին են` համակարգ, բարդ համակարգ, ավտոմատ կառավարման|      |

|     |համակարգ, ավտոմատացված կառավարման համակարգ, համակարգերի |      |

|     |մոդելավորման հասկացություններ, մոդելներ և  նրանց        |      |

|     |անհրաժեշտությունը ցանկացած գործընթացներում:             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Վճիռների կայացման մեթոդներ                              |   8  |

|     |Անհրաժեշտ է ծանոթացնել ուսանողին կառավարման գործընթացում|      |

|     |առաջացող դժվարություններին` կապված վճիռների կայացման հետ|      |

|     |տարբեր իրավիճակներում և  առանձնապես անորոշության        |      |

|     |պայմաններում կամ կայացվող վճիռների հնարավոր             |      |

|     |հետևանքներին  ոչ լրիվ տեղեկությունների դեպքում:         |      |

|     |Առարկայից ստացած գիտելիքները կարողանալ կիրառել ինչպես   |      |

|     |կառավարման, այնպես էլ ցանկացած այլ բնագավառում վճիռներ  |      |

|     |կայացնելիս: Դժվար իրավիճակներում ղեկավարին օգնության են |      |

|     |գալիս խորհրդատուները, որոնց խնդիրը ոչ թե ղեկավարին      |      |

|     |փոխարինելն է, այլ տիրապետելով հատուկ մեթոդների` մեծացնել|      |

|     |ղեկավարի հնարավորությունները:  Վերլուծության օգնությամբ |      |

|     |ամրացնել ղեկավարի փորձը և  ինտուիցիան, որոնք շատ կարևոր |      |

|     |են իրական, գործնական իրավիճակներում:                    |      |

|     |Մշակված վճիռների կայացման մեթոդները հանդիսանում են      |      |

|     |համակարգային մոտեցման գործիքներից մեկը, որին տիրապետելով|      |

|     |ուսանողը պետք է կարողանա կայացնել ինչպես տվյալ պահի     |      |

|     |համար, այնպես էլ ստրատեգիական և  տակտիկական վճիռներ:    |      |

|     |Վճիռների կայացման տեսության տարրերը և  ընդհանուր        |      |

|     |բնութագիրը; օգտակարության որոշումը վճիռների կայացման    |      |

|     |խնդիրներում; վճիռների կայացման ժամանակ կիրառվող         |      |

|     |գնահատման ֆունկցիաները; իրավիճակների մոդելավորումը և    |      |

|     |վճիռների կայացումը կառավարման գործընթացում; փորձաքննական|      |

|     |գնահատականների մեթոդները վճիռների կայացման խնդիրներում; |      |

|     |որոշակիության պայմաններում վճիռների կայացման մեթոդները; |      |

|     |վճիռների կայացման ածանցյալ չափանիշներ, վճիռների կայացման|      |

|     |դասական չափանիշներ; վճիռների կայացման մեթոդները         |      |

|     |անորոշության պայմաններում; վճիռների կայացման մեթոդները  |      |

|     |հակամարտության պայմաններում:                            |      |

|     |Ռիսկ, դրա հիմնական տարրերն ու ուղղությունները, ռիսկի    |      |

|     |ծագման պատճառները; ռիսկերի դասակարգման սկզբունքները;    |      |

|     |ռիսկերը ձեռնարկատիրական տարբեր ոլորտներում; ռիսկերի     |      |

|     |կառավարման հիմնական եղանակները; ռիսկերի քանակական       |      |

|     |գնահատումը; վճիռների կայացման մեթոդները ռիսկի           |      |

|     |պայմաններում; ռիսկի նվազեցման եղանակները; վճիռների      |      |

|     |կայացման մեթոդները մասնակի անորոշության պայմաններում;   |      |

|     |ներդրումային վճիռների կայացման մեթոդները; միկրոտնտեսական|      |

|     |և  մակրոտնտեսական վճիռների կայացում; կապիտալ            |      |

|     |ներդրումների օպտիմալ տարբերակի ընտրություն; վճիռների    |      |

|     |կայացման մարդ-մեքեմա համակարգեր; բիզնես պլանների        |      |

|     |մշակում:                                                |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է վճիռների կայացման չափանիշների և     |      |

|     |մեթոդների յուրացումը, ինչպես նաև  տեխնիկատնտեսական և    |      |

|     |կառավարչական վճիռների կայացումը, ռիսկի աստիճանի և       |      |

|     |արդյունավետության գնահատման ասպարեզում գործնական        |      |

|     |հմտությունների ձեռքբերումը, արդյունավետ բիզնես-պլանների |      |

|     |կառուցումը և  ստրատեգիական պլանավորումը: Նախատեսվում է  |      |

|     |նաև  կուրսային աշխատանք:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Համակարգային վերլուծություն և  գործողությունների        |  12  |

|     |հետազոտում                                              |      |

|     |Առարկայի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել բարդ         |      |

|     |համակարգերի ուսումնասիրման համակարգային վերլուծության   |      |

|     |մեթոդների հետ, ինչպես նաև  համակարգերում կառավարման     |      |

|     |խնդիրների գծային մոդելների, նրանց կազմման և  լուծման    |      |

|     |մեթոդների հետ, ինչպես նաև  համակարգերի վերլուծության և  |      |

|     |գործողությունների հետազոտման խորացված մեթոդներին, ինչպես|      |

|     |նաև  ԱԿՀ-ներում օգտագործվող ավելի բարդ մոդելներին:      |      |

|     |Համակարգային վերլուծության հիմունքներ; գործողությունների|      |

|     |հետազոտման մեթոդաբանություն; համակարգերի տեսություն և   |      |

|     |սիստեմատեխնիկա; մոդելավորումը` որպես համակարգերի        |      |

|     |վերլուծության մեթոդաբանական հիմք; համակարգերի կառավարման|      |

|     |պրոբլեմներ, համակարգերի կառավարելիության պայմաններ;     |      |

|     |որոշումների նախապատրաստման և  ընդունման խնդիրներ;       |      |

|     |համակարգերի վերլուծության և  գործողությունների          |      |

|     |հետազոտման փոխկապվածության ինֆորմացիոն կազմը;           |      |

|     |գործողությունների հետազոտման մեթոդաբանություն,          |      |

|     |սկզբունքներ և  միջոցներ; գործողությունների մոդելներ և   |      |

|     |նրանց տեսակները; բազմաչափային գործողություններում       |      |

|     |որոշումների ընդունումը; գործողությունների դետերմինացված |      |

|     |մոդելներ; գծային ծրագրավորումը և  նրա                   |      |

|     |առանձնահատկությունները; ԳԾ խնդրի հատկությունները և      |      |

|     |լուծման մեթոդները; մոդելների զգայնության                |      |

|     |վերլուծությունը; տրանսպորտային խնդիրներ; տրանսպորտային  |      |

|     |խնդիրների լուծման պոտենցիալների մեթոդը; ԳԾ զարգացման    |      |

|     |ուղղությունները և  հեռանկարները:  Ամբողջաթիվ            |      |

|     |ծրագրավորում: Հատող հարթությունների մեթոդ:              |      |

|     |Կոմբինատորիկա, Հոմորի մեթոդ: Դինամիկական ծրագրավորման   |      |

|     |խնդիր: Ոչ գծային ծրագրավորում: Ոչ պայմանական և          |      |

|     |պայմանական օպտիմում: ՈՒռուցիկ ծրագրավորում:             |      |

|     |Կունն-Թակկերի թեորեմը: Քառակուսային ծրագրավորում:       |      |

|     |Թվային մեթոդները էքստրեմալ խնդիրներում: Էքստրեմումի     |      |

|     |փնտրման թվային մեթոդներ: Գրադիենտների մեթոդներ: Խաղերի  |      |

|     |տեսություն: Կորպորատիվ և  հակամարտող խաղեր, մինիմաքսի   |      |

|     |սկզբունք, խառը ստրատեգիաներով խաղ:  Գործողությունների   |      |

|     |հավանականային մոդելներ:                                 |      |

|     |Հերթերի տեսություն, ստոխաստիկ գործընթացներ, մարկովյան   |      |

|     |շղթաներ:                                                |      |

|     |M/M/1/oo/oo/FIFO, M/M/S/oo/oo/FIFO, M/M/S/N/oo/FIFO,    |      |

|     |M/M/1/N/oo/FIFO, մոդելներ, Լիտլի բանաձև:                |      |

|     |Նախատեսվում է նաև  կուրսային աշխատանք:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Համակարգերի մոդելավորում                                |  12  |

|     |Դասընթացի նպատակը ինֆորմացիայի մշակման և  կառավարման    |      |

|     |ավտոմատացված համակարգերի հետազոտման, նախագծման և        |      |

|     |շահագործման փուլերում կիրառվող համակարգերի մոդելավորման |      |

|     |մշակված մեթոդաբանության և  տեխնոլոգիայի տեղեկատվական    |      |

|     |գործընթացների և  համակարգերի մոդելների կառուցման        |      |

|     |սկզբունքների ու մեթոդների յուրացումն է: ՈՒսումնասիրվում |      |

|     |են համակարգերի մեքենայական մոդելավորման                 |      |

|     |մեթոդաբանությունն ու տեխնոլոգիան, տեղեկատվության մշակման|      |

|     |և  կառավարման ավտոմատացված համակարգերի գործունեության   |      |

|     |գործընթացի ձևայնացումն  ու ալգորիթմացումը, ԷՀՄ-ի վրա    |      |

|     |վիճակագրական մոդելավորման կազմակերպումը, մոդելավորման   |      |

|     |տարբեր փաթեթների ուսումնասիրումն ու կիրառումը գործնական |      |

|     |խնդիրներում:                                            |      |

|     |Մոդելավորման տեսության հիմնական հասկացությունները;      |      |

|     |մոդելավորումը` որպես գիտական ճանաչողության մեթոդ;       |      |

|     |մոդելավորման տեսության առարկան, բովանդակությունը,       |      |

|     |կառուցվածքը; մոդելավորման կիրառումը տեղեկատվական        |      |

|     |համակարգերի հետազոտման և  նախագծման նպատակներով;        |      |

|     |համակարգերի մոդելավորման զարգացման հեռանկարները,        |      |

|     |համակարգային մոտեցման սկզբունքները, համակարգերի         |      |

|     |մոդելավորման տեսակները և  մոդելների դասակարգումը;       |      |

|     |համակարգերի մոդելավորման հնարավորություններն ու         |      |

|     |արդյունավետությունը` համակարգչի կիրառմամբ; տեղեկատվական |      |

|     |գործնթացների և  համակարգերի մոդելավորման հիմնական       |      |

|     |մաթեմատիկական մեթոդները; համակարգի մաթեմատիկական մոդելի |      |

|     |կառուցում; համակարգի և  մաթեմատիկական մոդելի            |      |

|     |համարժեքության գնահատում և  վիճակագրական նշանակալիության|      |

|     |ստուգում տարբեր մեթոդներով; ստատիկ մաթեմատիկական        |      |

|     |սխեմաներ; ռեգրեսիոն վերլուծություն; ռեգրեսիոն           |      |

|     |վերլուծության կիրառումը կանխատեսման խնդիրներում:        |      |

|     |Առարկայի ուսումնասիրման արդյունքում ուսանողը պետք է     |      |

|     |կարողանա կիրառել մոդելավորման մեթոդները համակարգերի     |      |

|     |ստեղծման և  շահագործման փուլերում, մշակել մոդելավորող   |      |

|     |ալգորիթմներ և  իրականացնել դրանք համակարգիչների վրա`    |      |

|     |կիրառելով ընդհանուր նշանակության ալգորիթմական լեզուներ  |      |

|     |և  մոդելավորման կիրառական փաթեթներ: վերջավոր ավտոմատներ;|      |

|     |վերջավոր տարբերույթային սխեմաներ; ընդհատ հավանականային  |      |

|     |սխեմաներ; անընդհատ հավանականային սխեմաներ; ընդհանրացված |      |

|     |մաթեմատիկական սխեմաներ` ագրեգատներ; համակարգում տարրերի |      |

|     |միջև  փոխգործողության մաթեմատիկական մոդելներ; բնական    |      |

|     |գիտափորձերի պլանավորման մեթոդներ; մոդելների հետ         |      |

|     |անցկացվող գիտափորձերի առանձնահատկություններ; նմանակային |      |

|     |մոդելավորում և  մոդելավորման փուլերը; նմանակային մոդելի |      |

|     |փորձարկում; պատահական ազդեցությունների մոդելավորումը    |      |

|     |համակարգչի վրա; պատահական թվերի ստացման գեներատորներ;   |      |

|     |ԷՀՄ-ով տրված բաշխման օրենք ունեցող պատահական            |      |

|     |մեծությունների իրացումների ձևավորման  ալգորիթմեր;       |      |

|     |պատահարների նմանակային մոդելավորում; զանգվածային        |      |

|     |սպասարկման համակարգերի նմանակային մոդելավորում:         |      |

|     |Առարկայի գործնական մասում ընդգրկված են մաթեմատիկական    |      |

|     |մոդելների օրինակների քննարկում, ռեգրեսիոն մոդելների     |      |

|     |կառուցում և  մուտքային փոփոխականների լավագույն կազմի    |      |

|     |ընտրություն, վերջավոր տարբերույթային մոդելների          |      |

|     |կառուցում, մոդելների համարժեքության գնահատում և         |      |

|     |վիճակագրական նշանակալիության ստուգում` տարբեր           |      |

|     |չափանիշներով, արտադրատնտեսական համակարգերի կոնցեպտուալ  |      |

|     |մոդելավորում, մեքենայական գիտափորձերի անցկացում:        |      |

|     |Նախատեսվում է նաև  կուրսային նախագիծ:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Տվյալների, գիտելիքների բազաներ և  փորձագիտական          |   7  |

|     |համակարգեր                                              |      |

|     |Դասընթացի նպատակն է` ծանոթացնել ուսանողներին ինֆորմացիոն|      |

|     |համակարգերին (ԻՀ), մասնավորապես, տվյալների բազաներին    |      |

|     |(ՏԲ) և  նրանց կառավարման համակարգերին: Ինչպես նաև       |      |

|     |ցանցային միջավայրում ՏԲ-ի աշխատանքի ապահովման           |      |

|     |ուսումնասիրմանը:                                        |      |

|     |Դիտարկվում է ժամանակակից ԻՀ-րի ճարտարապետությունը,      |      |

|     |տեղային ԻՀ-րը, տվյալների բազաների կառավարման համակարգերի|      |

|     |(ՏԲԿՀ) տեսակները և  առանձնահատկությունները,             |      |

|     |կիրառությունների մշակման և  կատարման միջոցները, ՏԲ-ի հետ|      |

|     |աշխատելու ժամանակ տվյալների փոխանակման սխեման, տվյալների|      |

|     |բազաներում տվյալների ներկայացման մոդելները (հիերարխիկ,  |      |

|     |ցանցային ռելյացիոն, պոստռելյացիոն, բազմաչափ,            |      |

|     |օբյեկտակողմնորոշված) ու տիպերը: Մանրամասնորեն դիտարկվում|      |

|     |է տվյալների ռելյացիոն մոդելը` նրա սահմանումը, տվյալների |      |

|     |ինդեքսավորումը, ռեյլացիոն աղյուսակների կապման           |      |

|     |տարբերակները, հարցումների տեսական լեզուները (ռելյացիոն  |      |

|     |հանրահաշիվը և  ռելյացիոն հաշիվը):                       |      |

|     |Նաև  դիտարկվում է տվյալների բազաների նախագծման հարցերը` |      |

|     |նախագծման խնդիրները, նորմալ ձևերի  մեթոդը, տրվում են    |      |

|     |կառուցվածքների մշակման և  ամբոջականության ապահովման     |      |

|     |խորհուրդները: ՈՒսումնասիրվում է էություն-կապ (ER)       |      |

|     |մեթոդը` տրվում են մեթոդի հիմնական հասկացությունները,    |      |

|     |նախագծման փուլերը, հարաբերությունների ձևավորման         |      |

|     |կանոնները, ինչպես նաև  տրված է ուսումնական մասի ՏԲ-ի    |      |

|     |նախագծման օրինակը: Այստեղ դիտարկվում են ցանցային ԻՀ-րը, |      |

|     |նրանց հիմնական հասկացությունները, կլիենտ-սերվեր         |      |

|     |ճարտարապետության մոդելները, բաշխված տվյալների           |      |

|     |ղեկավարումը, ԻՀ-րը լոկալ ցանցերում և  Ինտերնետում:      |      |

|     |Առարկայի շրջանակներում ուսումնասիրվում` է Transact SQL  |      |

|     |հարցումների լեզուն, որը հանդիսանում է MIcrosoft SQL     |      |

|     |Server 2000 ժամանակակից ՏԲԿՀ-ի ծրագրավորման լեզուն:     |      |

|     |ՈՒսումնասիրվում են ինֆորմացիայի մուտքագրման, հեռացման,  |      |

|     |դուրս բերման, խմբագրման միջոցները, աղյուսակների         |      |

|     |ստեղծման, հեռացման, փոփոխման միջոցները, ինչպես նաև      |      |

|     |պահվող ընթացակարգերի և  տրիգերների ստեղծումը:           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Մարդ-մեքենա փոխգործունեության միջոցներ (3 կրեդիտ)       |   3  |

|     |Առարկայի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողներին Մարդ-մեքենա  |      |

|     |փոխգործունեության միջոցներին, մեքենայական գրաֆիկայի     |      |

|     |հիմունքներին, մաթեմատիկական մեթոդների կիրառությանը:     |      |

|     |Մարդ-մեքենա համակարգի պարունակությունը, արդյունավետ     |      |

|     |աշխատանքի գործոնները; ինֆորմացիայի ձևափոխումը  մարդու   |      |

|     |կարճատև  հիշողության մեջ; երկխոսության կազմակերպման     |      |

|     |ընդհանուր դրույթներ; երկխոսության կազմակերպման          |      |

|     |պարզագույն մեթոդները; երկխոսության ֆունկցիոնալ          |      |

|     |բնութագրերը; մարդ-մեքենա փոխգործունեության մաթեմատիկական|      |

|     |մեթոդներ և  համակարգային նախագծման հարցեր; սխալների     |      |

|     |տեսություն; ֆունկցիայի միջարկումը; միջարկման խնդրի      |      |

|     |ձևակերպումը;  Լագրանժի միջարկման բազմանդամը; Նյուտոնի   |      |

|     |միջարկման բազմանդամը; Լագրանժի միջարկման բազմանդամի     |      |

|     |սխալը; միջարկումը սպլայնների միջոցով; գծային            |      |

|     |հանրահաշվական հավասարման լուծումը; ոչ գծային            |      |

|     |հանրահաշվական հավասարման լուծումը Նյուտոնի մեթոդով;     |      |

|     |սեղմող արտապատկերման սկզբունքը; գործողություններ        |      |

|     |մատրիցների հետ; գրաֆիկական փոխգործունեության            |      |

|     |կազմակերպման սկզբունքները; ինֆորմացիայի արտապատկերման   |      |

|     |միջոցները, դասակարգումը և  օգտագործման բնագավառները;    |      |

|     |գրաֆիկական պատկերի ներկայացման և  մշակման հիմնական      |      |

|     |փուլերը; համակարգային գրաֆիկայի հիմունքները, պատկերների |      |

|     |ձևավորման  մաթեմատիկական մեթոդները; պատկերների երկչափ և |      |

|     |եռաչափ երկրաչափական ձևափոխություններ;  ԱՀ-ում գրաֆիկական|      |

|     |երկխոսության ծրագրային, լեզվական, ինֆորմացիոն           |      |

|     |ապահովումը; օպերատորի գործողության որակի գնահատման      |      |

|     |չափանիշները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ                               |   3  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել բազային և   |      |

|     |կիրառական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) մեթոդների և  |      |

|     |միջոցների հետ, ինչպես նաև  դրանց նախագծման մեթոդների    |      |

|     |հետ: ՈՒսանողները պետք է ձեռք բերեն տարբեր բնագավառներում|      |

|     |? խնդիրների լուծման և  համակարգերի նախագծման համար      |      |

|     |ՏՏ-երի կիրառությունների ունակություն և  հմտություն:     |      |

|     |Ծանոթացնել ուսանողներին ՏՏ-ի զարգացման ուղիների և       |      |

|     |հեռանկարների հետ:                                       |      |

|     |Տեղեկատվությունը և  հասարակությունը: Տեղեկատվության     |      |

|     |չափումը: Քանակական և  որակական չափանիշներ: ՏՏ-ի         |      |

|     |սահմանումը և  խնդիրները: Բազային տեղեկատվական           |      |

|     |գործընթացներ, նրանց բնութագրումը և  մոդելները:          |      |

|     |Մուլտիմեդիա-տեխնոլոգիաներ: Տեղեկատվության պաշտպանության |      |

|     |տեխնոլոգիաներ:  Case-տեխնոլոգիաներ: Հեռահաղորդակցության |      |

|     |տեխնոլոգիաներ: Արհեստական բանականության տեխնոլոգիաներ:  |      |

|     |Կիրառական ՏՏ-եր: ՏՏ-ը արդյունաբերությունում և  կրթության|      |

|     |համակարգում: Տվյալների բազաներ:Տվյալների բազաների       |      |

|     |կառավարման համակարգեր:ՏՏ-Երի ծրագրային, տեխնիկական և    |      |

|     |մեթոդական միջոցներ:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|«ՖԻՆԱՆՍԱԲԱՆԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ|  23  |

|     |ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Բանկային գործ և  դրամաշրջանառության հիմունքներ          |   5  |

|     |Առարկայի ուսումնասիրման ընթացքում տրվելու են բանկային   |      |

|     |գործի և  դրամաշրջանառության հիմունքների սկզբնատարրերը և |      |

|     |հիմնարար գիտելիքներ և  դրանց պրակտիկ կիրառման           |      |

|     |հնարավորություն բանկային համակարգում, այնպես էլ այլ     |      |

|     |ֆինանսական ինստիտուտներում աշխատելու համար:             |      |

|     |Բանկային գործի ստեղծման հիմնապատճառները, բանկերի        |      |

|     |էությունը, բանկերի տեսակները և  կառուցվածքը,            |      |

|     |գործառույթները, բանկային ռիսկերը, դրամի շրջանառության   |      |

|     |հիմունքները, բանկային համակարգի զարգացման միտումները,   |      |

|     |գործունեության և  կարգավորման հիմունքները:              |      |

|     |ՈՒսանողը կուսումնասիրի վճարահաշվարկային համակարգի       |      |

|     |հիմունքները, որի շրջանակներում կծանոթանա վճարային       |      |

|     |գործիքներին և  գործառնություններին, վճարահաշվարկային    |      |

|     |համակարգի դերին երկրի տնտեսության մեջ, ՀՀ               |      |

|     |վճարահաշվարկային համակարգի զարգացման փուլերին, տվյալ    |      |

|     |բնագավառը կարգավորող օրենսդրական և  իրավական ակտերին,   |      |

|     |բանկերի դերին վճարահաշվարկային բնագավառում,             |      |

|     |դրամավարկային քաղաքականությանը և  դրա իրականացման       |      |

|     |նպատակով կիրառվող լծակներին (գործիքներին) և  դրանց      |      |

|     |ազդեցությանը վճարահաշվարկային համակարգի վրա, ՀՀ         |      |

|     |կենտրոնական բանկի հիմնական ֆունկցիաներին                |      |

|     |վճարահաշվարկային բնագավառում և  դերը հաշվարկներում:     |      |

|     |Բանկային մենեջմենթի անհրաժեշտությունն ու                |      |

|     |առանձնահատկությունները; բանկի կառավարման համակարգի      |      |

|     |ընդհանուր կառուցվածքն ու ֆունկցիաները; բանկային         |      |

|     |գործունեության կազմակերպում; բանկի գործունեության       |      |

|     |ստրատեգիական և  ընթացիկ պլանավորում; բանկային           |      |

|     |գործունեության կառավարման հիմունքներ; վերլուծությունը   |      |

|     |բանկային համակարգում; ներքին վերահսկողությունը` որպես   |      |

|     |բանկային մենեջմենթի գործիք; բանկի աշխատակազմի           |      |

|     |կառավարում; առևտրային  բանկի գործունեության գնահատում;  |      |

|     |բանկի իրացվելիության կառավարում; բանկի շահույթի         |      |

|     |կառավարում; բանկի պասսիվների կառավարում; բանկի ակտիվների|      |

|     |կառավարում; բանկի կապիտալի կառավարում; վարկեր և         |      |

|     |վարկային ռիսկերի կառավարում; հաշվարկային տեխնոլոգիաների |      |

|     |կառավարում; տոկոսային ռիսկի կառավարում; արտարժութային   |      |

|     |ռիսկի կառավարում; շուկայական ռիսկեր; բանկային           |      |

|     |ինովացիաների կառավարում; առևտրային  բանկի անվտանգության |      |

|     |կառավարում; հարկային համակարգի ընդհանուր նկարագիրը;     |      |

|     |«Հարկերի մասին» ՀՀ օրենքի հիմնական դրույթների           |      |

|     |ուսումնասիրում; բանկային օրենսդրության ընդհանուր        |      |

|     |նկարագիրը և  հիմնական դրույթները: Նախատեսվում է նաև     |      |

|     |կուրսային աշխատանք:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|Բանկային վերլուծություն                                 |   6  |

|     |Առարկայի ուսումնասիրման արդյունքում ուսանողը կարող է    |      |

|     |ծանոթանալ ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման         |      |

|     |եղանակներին և  դրանց օգտագործողների խմբերին, իրականացնել|      |

|     |ֆինանսական և  տնտեսական վերլուծություններ, կիրառելով    |      |

|     |մաթեմատիկական մոդելավորման, վճիռների կայացման           |      |

|     |մեթոդները, կատարել ինչպես բանկի, այնպես էլ այլ          |      |

|     |կազմակերպությունների հուսալիության, ֆինանսական վիճակի   |      |

|     | գնահատում, բանկերի գործունեության համեմատական          |      |

|     |վերլուծություն (ԲԳՀՎ), դրամական հոսքերի վերլուծություն: |      |

|     |«CAMELS համակարգը որպես բանկերի վերլուծության գործիք»   |      |

|     |թեմայում տրվում են խորը գիտելիքներ բանկերի              |      |

|     |գործունեության գնահատման CAMELS համակարգի տարրերի և     |      |

|     |գնահատման համակարգի վերաբերյալ: «Կապիտալի               |      |

|     |համարժեքություն» թեմայում տրված են բանկի կապիտալի դերը  |      |

|     |և  սահմանումը` համաձայն ՀՀ բանկային օրենսդրության,      |      |

|     |կապիտալի համարժեքության ցուցանիշները, կապիտալի          |      |

|     |կառուցվածքը, պլանավորումը և  գնահատականը: «Ակտիվների    |      |

|     |որակը» թեմայում հիմնավորվում է բանկի ակտիվների որակի    |      |

|     |կարևորությունը,  բերվում են ակտիվների որակի             |      |

|     |վերլուծության համար անհրաժեշտ ցուցանիշները, ներկայացվում|      |

|     |բանկի վարկերի` որպես ակտիվների հիմնական տեսակի          |      |

|     |կառավարումը: «Կառավարում» թեմայում դիտարկվում են բանկի  |      |

|     |կառավարման խնդիրները և  գնահատման գործոնները: «Շահույթ» |      |

|     |թեման նվիրված է շահութաբերության վերլուծության գործում  |      |

|     |բանկի ներքին վերահսկողությանը և  աուդիտի դերի           |      |

|     |բացահայտմանը, տարբեր գործակիցներով բանկի                |      |

|     |շահութաբերության հիմնավոր վերլուծությանը` կապիտալի,     |      |

|     |շահութաբերության մոդելին և  բանկի կայուն աՃի գնահատմանը:|      |

|     |«Իրացվելիություն» թեմայում ներկայացված են բանկի         |      |

|     |իրացվելիության կառուցվածքի` ակտիվների և  պասսիվների     |      |

|     |ուսումնասիրությանը, իրացվելիության ռազմավարությանը փոքր |      |

|     |և  խոշոր բանկերի համար, իրացվելիության գնահատման համար  |      |

|     |կիրառվող հարաբերակցությունները, իրացվելիության ռիսկի    |      |

|     |կառավարումը, բանկերի իրացվելիության գնահատման           |      |

|     |նշանակությունը CAMELS համակարգում, իրացվելիության       |      |

|     |գնահատումը տեղաբաշխված և  ներգրավված միջոցների          |      |

|     |ժամկետայնության ճեղքվածքի միջոցով: «Շուկայական ռիսկի    |      |

|     |նկատմամբ զգայունությունը» թեմայում տրված են տոկոսային և |      |

|     |արտարժութային ռիսկերի սահմանումները և  գնահատումը,      |      |

|     |կառավարման և  սահմանափակման սկզբունքները: Նախատեսվում է |      |

|     |նաև  կուրսային նախագիծ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|Հաշվապահական հաշվառումը բանկում                         |   2  |

|     |Հաշվապահական հաշվառման տեսական գիտելիքների և  գործնական |      |

|     |հմտությունների ձեռք բերմանն է ուղղված «Հաշվապահական     |      |

|     |հաշվառումը բանկում» դասընթացը:  Առարկայի հիմնական       |      |

|     |նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին արդի բանկային համակարգում|      |

|     |առավել տարածված և  կիրառելի գործառնությունների, նրանց   |      |

|     |հաշվապահական հաշվառման մոտեցումներն:                    |      |

|     |Ներդրումների, վարկերի, դեպոզիտների, ֆինանսական լիզինգի, |      |

|     |հետաձգված ակտիվների և  հետաձգված պարտավորությունների,   |      |

|     |պայմանական ակտիվների և  պարտավորությունների,            |      |

|     |դրամագիտական արժեքների, ճանապարհային չեկերի, պլաստիկ    |      |

|     |քարտերով գործառնությունների հաշվապահական                |      |

|     |նկարագրությունը; Աշխատավարձի և  նրան հավասարեցված       |      |

|     |վճարների, համապատասխան հարկային պահումների հաշվարկման և |      |

|     |հաշվառման գործընթացը; Բանկային վերահսկողություն և       |      |

|     |աուդիտ, վերահսկողության հիմունքները, միջավայրի          |      |

|     |նկարագրությունը, որի վրա հիմնվում է բանկային վերահսկողը |      |

|     |իր աշխատանքում, բանկային վերահսկողության, անկախ աուդիտի,|      |

|     |ինչպես նաև  ներքին հսկողության կարգավորման և  իրագործման|      |

|     |իրավական հիմքերը; Հայաստանի Հանրապետությունում կիրառվող |      |

|     |վերահսկման ռեժիմը:                                      |      |

|     |Մատյանում վարկերի և  այլ ֆինանսական գործիքների հետ      |      |

|     |կապված գրանցումների կատարում, վարկերի հնարավոր          |      |

|     |կորուստները, վերանայված պայմաններով վարկերը,            |      |

|     |սեփականացված գրավները, ֆակտորինգի և  այլ բազմաթիվ       |      |

|     |գործառնություններ հաշվառում:                            |      |

|     |Առարկան ուսումնասիրելուց հետո ուսանողը կկարողանա        |      |

|     |օգտագործել բանկերի համար առավել կիրառելի ստանդարտները,  |      |

|     |կազմել և  վերլուծել հաշվապահական հաշվեկշիռներ և         |      |

|     |հաշվետվություններ, կտիրապետի հաշվապահական հաշվառումը    |      |

|     |կարգավորող նորմերին և  կիմանա տեղեկատվական ռիսկի ու     |      |

|     |նրանից խուսափելու կանոնների մասին:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|Ֆինանսաբանկային ավտոմատացված կառավարման համակարգերի     |   2  |

|     |նախագծում                                               |      |

|     |Առարկայի նպատակն է բանկային գործում տեղեկատվական        |      |

|     |տեխնոլոգիաների կիրառությունը: Բիզնես-պրոցեսների         |      |

|     |ղեկավարման և  կազմակերպությունների ռեինժինիրինգի տեսական|      |

|     |հիմքերի ուսումնասիրում և  գործնական կիրառում:           |      |

|     |«ֆինանսաբանկային ավտոմատացված կառավարման համակարգերի    |      |

|     |նախագծում-2» առարկան համակարգված ձևով  ներկայացնում է   |      |

|     |բանկերի ավտոմատացման բնագավառում կիրառվող տեսական       |      |

|     |տեղեկություններ և  պրակտիկ կիրառություններ:             |      |

|     |Կառավարման համակարգերի և  ԱԿՀ-րի դասակարգումը; ԱԿՀ-րի   |      |

|     |հիմնական հասկացություններն ու սահմանումները, կառուցման  |      |

|     |սկզբունքները; ԱԿՀ-րի ստեղծման հիմնական փուլերը;         |      |

|     |համակարգերի նախագծումը մակրոմակարդակում; համակարգի      |      |

|     |կառուցվածքայնացումը; ավտոմատացման ենթակա խնդիրների      |      |

|     |ընտրությունը; տիտղոսաթերթի կազմման խնդիրը; համակարգերի  |      |

|     |տեխնիկատնտեսական արդյունավետությունը; ԱԿՀ-ի կառուցվածքը |      |

|     |և  բաղկացուցիչ մասերը; ԱԿՀ-ի ինֆորմացիոն ապահովման      |      |

|     |կառուցվածքը և  հիմնական տարրերը; ԱԿՀ-ի մաթեմատիկական    |      |

|     |ապահովման կառուցվածքը և  հիմնական տարրերը; ԱԿՀ-ի        |      |

|     |ծրագրային ապահովման կառուցվածքը և  ծրագրավորման         |      |

|     |ավտոմատացման միջոցները; ԱԿՀ-ի տեխնիկական ապահովումը;    |      |

|     |հեռանկարային պլանավորման ենթահամակարգի հիմնական         |      |

|     |խնդիրները; տեխնիկատնտեսական պլանավորման ենթահամակարգի   |      |

|     |հիմնական խնդիրները; տեխնիկական նախապատրաստման           |      |

|     |ենթահամակարգի հիմնական խնդիրը; նյութատեխնիկական         |      |

|     |մատակարարման ենթահամակարգի հիմնական խնդիրները; հիմնական |      |

|     |կառավարման ենթահամակարգի խնդիրները, օպերատիվ կառավարում:|      |

|     |Բանկային գործում կիրառվող տեղեկատվական տեխնոլոգիաների   |      |

|     |էությունը, բաղադրիչները և  կիրառման ուղղությունները;    |      |

|     |բանկային տեղեկատվական տեխնոլոգիական համակարգերի ստեղծման|      |

|     |ու գործունեության տեսական և  պրակտիկ ասպեկտները;        |      |

|     |բանկային գործում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառության|      |

|     |արդյունավետության գնահատումը; տեղեկատվական              |      |

|     |տեխնոլոգիաների դերը բանկի կառավարման մեջ, համալիր       |      |

|     |(ունիվերսալ) համակարգերի հնարավորությունները; բանկային  |      |

|     |էլեկտրոնային ծառայություններ; բանկոմատներ, պլաստիկ      |      |

|     |քարտեր, վճարման էլեկտրոնային համակարգեր առևտրային  և    |      |

|     |սպասարկման կետերում; Արմենիան Քարդ վճարային համակարգը և |      |

|     |բանկ-հաճախորդ և  ինտերնետ-բանկ համակարգեր; մեծածախ      |      |

|     |հաշվարկային համակարգեր; Bankmail վճարային համակարգը;    |      |

|     |SWIFT համակարգ; տեղեկատվական տեխնոլոգիաների             |      |

|     |անվտանգություն և  անվտանգության քաղաքականություն;       |      |

|     |ռիսկերի կառավարման գործնական միջոցառումներ տեղեկատվական |      |

|     |տեխնոլոգիական համակարգերում:                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.05|Բանկային մարքեթինգ                                      |   2  |

|     |Առարկայի նպատակն է բանկային մարքեթինգի տարբեր           |      |

|     |դրույթների, գործնականում դրանց կիրառության հետ կապված   |      |

|     |հարցերի ուսումնասիրումը:                                |      |

|     |«Բանկային մարքեթինգ» հասկացությունը, դրա գործառույթներն |      |

|     |ու կատեգորիաները; բանկային մարքեթինգի էությունն ու      |      |

|     |առանձնահատկությունները; բանկային ծառայությունների       |      |

|     |սպառողների ուսումնասիրության, բանկային մարքեթինգային    |      |

|     |հետազոտությունների, տեղեկատվության հավաքման և  մշակման, |      |

|     |շուկայի հատվածավորման և  բանկի ապրանքային, գնային ու    |      |

|     |գովազդային քաղաքականության մշակման մոտեցումները;        |      |

|     |մարքեթինգային վերլուծությունների իրականացումը առավել    |      |

|     |արդիական եղանակներով` հիմնվելով մաթեմատիկական           |      |

|     |մոդելավորման և  վճիռների կայացման մեթոդների վրա;        |      |

|     |բանկային մարքեթինգի միջավայրը և  բանկի մարքեթինգային    |      |

|     |գործունեության կազմակերպումը; Սպառողների                |      |

|     |ուսումնասիրություն; Տեղեկատվություն և  մարքեթինգային    |      |

|     |հետազոտություններ; Շուկայի սեգմենտավորման արդիական      |      |

|     |եղանակները; կիրառական մեթոդներ բանկի ապրանքային, գնային |      |

|     |և  կոմունիկացիոն (անհատական վաճառք, իրացման խթանում,    |      |

|     |քարոզչություն, գովազդ) քաղաքականության վերաբերյալ,      |      |

|     |մարքեթինգի և  մարքեթինգային գործունեության հիմնարար     |      |

|     |հայեցակարգերը` բազմաթիվ ու օգտակար օրինակներով:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.06|Բանկային մենեջմենթ                                      |   4  |

|     |«Բանկային մենեջմենթ» առարկայի շրջանակներում պետք է      |      |

|     |ուսումնասիրվեն բանկային և  ֆինանսական մենեջմենթի        |      |

|     |ժամանակակից արդի հիմնահարցեր, որոնց արդյունավետ         |      |

|     |լուծումից, ընդհանուր առմամբ, կախված են երկրի տնտեսական  |      |

|     |զարգացման տեմպերն ու հեռանկարները:                      |      |

|     |Անհրաժեշտ խորությամբ կմեկնաբանվեն մենեջմենթի հիմնական և |      |

|     |որոշ կոնկրետ գործառույթները, կառավարչական մտքի զարգացման|      |

|     |ազգային առանձնահատկությունները, առաջնորդման ոճերն ու    |      |

|     |գործելակերպը, կոնֆլիկտների, փոփոխությունների, սթրեսների,|      |

|     |բանկերի ակտիվների և  պասիվների կառավարման ժամանակակից   |      |

|     |մեթոդներն ու եղանակները, ինչպես նաև  բանկերի            |      |

|     |գործունեությունը կարգավորող հիմնական տնտեսական          |      |

|     |նորմատիվները:                                           |      |

|     |Առարկայի ուսումնասիրման ընթացքում ուսանողը կծանոթանա    |      |

|     |բանկերի ֆինանսների կառավարման արդի հիմնախնդիրներին,     |      |

|     |ինչպես նաև  ճապոնական և  ամերիկյան մենեջմենթի           |      |

|     |առանձնահատկություններին: Մեծ ուշադրության է արժանացել   |      |

|     |բանկերի կողմից իրականացվող ներդրումների կառավարման      |      |

|     |ենթաբաժինը, ուր մանրամասն բնութագրվել են շահույթի       |      |

|     |ձևավորման  մեխանիզմը, ներդրումային պորտֆելի օպերատիվ    |      |

|     |կառավարման առանցքային ուղղությունները, ինչպես նաև       |      |

|     |ներդրումային ռիսկի գնահատման սկզբունքները:              |      |

|     |Դասընթացը հիմնվում է նախորդ «Բանկային գործ և            |      |

|     |դրամաշրջանառության հիմունքներ» առարկայից ստացած         |      |

|     |գիտելիքների վրա: Դասընթացի ուսումնասիրման ընթացքում     |      |

|     |ստացած գիտելիքները անհրաժեշտ են մասնագիտացման,          |      |

|     |դասընթացների յուրացման, ավարտական աշխատանքի կատարման և  |      |

|     |ճարտարագիտական մասնագիտական գործունեության համար:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.00|«ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՉԱԿԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ      |  23  |

|     |ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.01|Ինֆորմացիայի մշակման և  կառավարման ավտոմատացված         |   8  |

|     |համակարգերի հիմունքներ և  նախագծում                     |      |

|     |Առարկայի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին ինֆորմացիայի    |      |

|     |մշակման և  կառավարման ավտոմատացված համակարգերի տեսական  |      |

|     |հիմունքներին և  նախագծման եղանակներին:                  |      |

|     |Կառավարման համակարգերի և  ԱԿՀ-երի դասակարգումը; ԱԿՀ-երի |      |

|     |հիմնական հասկացություններն ու սահմանումները, կառուցման  |      |

|     |սկզբունքները; ԱԿՀ-երի ստեղծման հիմնական փուլերը;        |      |

|     |համակարգերի նախագծումը մակրոմակարդակում; համակարգի      |      |

|     |կառուցվածքայնացումը; ավտոմատացման ենթակա խնդիրների      |      |

|     |ընտրությունը; տիտղոսաթերթի կազմման խնդիրը; համակարգերի  |      |

|     |տեխնիկատնտեսական արդյունավետությունը; ԱԿՀ-ի կառուցվածքը |      |

|     |և  բաղկացուցիչ մասերը; ԱԿՀ-ի ինֆորմացիոն ապահովման      |      |

|     |կառուցվածքը և  հիմնական տարրերը; ԱԿՀ-ի մաթեմատիկական    |      |

|     |ապահովման կառուցվածքը և  հիմնական տարրերը; ԱԿՀ-ի        |      |

|     |ծրագրային ապահովման կառուցվածքը և  ծրագրավորման         |      |

|     |ավտոմատացման միջոցները; ԱԿՀ-ի տեխնիկական ապահովումը     |      |

|     |(ՏԱՀ); հեռանկարային պլանավորման ենթահամակարգի հիմնական  |      |

|     |խնդիրները; տեխնիկատնտեսական պլանավորման ենթահամակարգի   |      |

|     |հիմնական խնդիրները; արտադրության տեխնիկական             |      |

|     |նախապատրաստման ենթահամակարգի հիմնական խնդիրը;           |      |

|     |նյութատեխնիկական մատակարարման ենթահամակարգի հիմնական    |      |

|     |խնդիրները; հիմնական արտադրության կառավարման             |      |

|     |ենթահամակարգի հիմնական խնդիրները, օպերատիվ կառավարում:  |      |

|     |ԱԿՀ-ի ճարտարապետությունը; ԱԿՀ-ի ֆունկցիոնալ ծրագրային   |      |

|     |կառուցվածքը; տեխնիկատնտեսական ինֆորմացիայի ինտեգրացված  |      |

|     |և  բաշխված մշակումների առանձնահատկությունները; ԱԿՀ-րի   |      |

|     |նախագծման խնդիրները; ԱԿՀ-րի նախագծման հիմնական փուլերը; |      |

|     |նախագծման գործընթացի բաղկացուցիչ տարրերը, մակարդակները  |      |

|     |և  ասպեկտները; համակարգերի նախագծումը մակրոմակարդակում; |      |

|     |համակարգի կառուցվածքայնացումը; ԱԿՀ-ի օպտիմալ նախագծում; |      |

|     |ավտոմատացման ենթակա խնդիրների ընտրությունը; համակարգերի |      |

|     |տեխնիկատնտեսական արդյունավետությունը; համակարգի         |      |

|     |վերլուծության մեթոդները; վերլուծության արդյունքների     |      |

|     |ձևայնացված  ներկայացումը; համակարգի կառուցվածքի սինթեզը;|      |

|     |ԱԿՀ-ի զարգացման և  կիրառման հեռանկարները: Նախատեսվում է |      |

|     |նաև  կուրսային նախագիծ:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.02|Կազմակերպչական կառավարման համակարգեր                    |   2  |

|     |«Կազմակերպչական կառավարման հիմունքներ» առարկայի         |      |

|     |ուսումնասիրման ընթացքում կբացահայտվի կառավարման         |      |

|     |բազմաբնույթ և  բազմաբովանդակ էությունը` որպես մարդկային |      |

|     |գործունեության տեսակ, գործընթաց, կազմակերպության        |      |

|     |հիերարխիկ կառուցվածք, գիտություն, տարբեր գիտությունների |      |

|     |սինթեզ և  արվեստ: ՈՒսանողը կծանոթանա նյութական աշխարհի  |      |

|     |կառավարման տեսակներին, կառավարման մոդելներին, նրանց     |      |

|     |բնորոշ առանձնահատկություններին, առավելություններին և    |      |

|     |թերություններին, կպարզաբանվի եռաչափ կառավարչական        |      |

|     |մտածելակերպ հասկացությունը:                             |      |

|     |Կազմակերպչական կառավարման հիմնական և  որոշ կոնկրետ      |      |

|     |գործառույթներ, կառավարչական մտքի զարգացման ազգային      |      |

|     |առանձնահատկությունները, առաջնորդման ոճերն ու            |      |

|     |գործելակերպը, կոնֆլիկտների, փոփոխությունների, սթրեսների,|      |

|     |կազմակերպչական համակարգերի կառավարման ժամանակակից       |      |

|     |մեթոդներն ու եղանակները, ինչպես նաև                     |      |

|     |կազմակերպությունների գործունեությունը կարգավորող        |      |

|     |հիմնական տնտեսական նորմատիվները, շուկայական տնտեսության |      |

|     |անցման պայմաններում ֆինանսների կառավարման արդի          |      |

|     |հիմնախնդիրները, ինչպես նաև  ճապոնական և  ամերիկյան      |      |

|     |մենեջմենթի բոլոր առանձնահատկությունները, տեսական        |      |

|     |գիտելիքներ և  գործնական հմտություններ                   |      |

|     |կազմակերպությունների կառավարման մակարդակների ձևավորման, |      |

|     |կառավարման քանակական մոտեցումների, կազմակերպության      |      |

|     |արտաքին և  ներքին միջավայրի վերլուծության, ստրատեգիական |      |

|     |և  տակտիկական պլանավորման, կառավարման գործընթացի և      |      |

|     |գործառույթների, կազմակերպման, մոտիվացիայի,              |      |

|     |վերահսկողության, կառավարման կոմունիկացիաների,           |      |

|     |մարքեթինգային վերլուծության, արտադրության և  անձնակազմի |      |

|     |կառավարման վերաբերյալ:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.03|Կազմակերպչական կառավարման համակարգերի ինֆորմացիոն       |   6  |

|     |ծրագրային ապահովում                                     |      |

|     |Առարկայի նպատակն է ծանոթացնել ուսանողին ԿԿՀ-երի         |      |

|     |ինֆորմացիոն և  ծրագրային ապահովման եղանակներին:         |      |

|     |Տնտեսական ինֆորմացիայի կառուցվածքը, պահպանումը և        |      |

|     |մշակումը, տնտեսական ինֆորմացիայի կառուցվածքը և          |      |

|     |կոդավորումը, տնտեսական ինֆորմացիոն զանգվածների          |      |

|     |կազմակերպման մեթոդները, տնտեսական ինֆորմացիայի հոսքերի  |      |

|     |վերլուծության մեթոդներ, տնտեսական ինֆորմացիայի պահպանման|      |

|     |և  մշակման ավտոմատացված համակարգեր, հաշվապահական        |      |

|     |հաշվառման, կադրերի կառավարման և  տնտեսական              |      |

|     |գործունեության վերլուծության տվյալների բազաներ և        |      |

|     |բանկեր, ինֆորմացիոն ցանցերի կառավարումը բանկային        |      |

|     |համակարգերում, կազմակերպչական կառավարման համակարգերի    |      |

|     |օգտագործվող ծրագրային միջոցներ, ԿԿՀ-րի ծրագրային        |      |

|     |միջոցների կազմը, կառուցվածքը և  դասակարգումը:           |      |

|     |ինֆորմացիոն ապահովման հիմնական հասկացություններն ու     |      |

|     |սահմանումները, ծրագրային ապահովման սկզբունքները;        |      |

|     |ԿԿՀԻԾԱ-րի ստեղծման հիմնական փուլերը; համակարգերի        |      |

|     |նախագծումը մակրոմակարդակում; գոյություն ունեցող         |      |

|     |համակարգերի հետազոտություն; համակարգի                   |      |

|     |կառուցվածքայնացումը; ավտոմատացման ենթակա խնդիրների      |      |

|     |ընտրությունը; համակարգերի տեխնիկատնտեսական              |      |

|     |արդյունավետությունը; ԿԿՀԻԾԱ-ի կառուցվածքը և  բաղկացուցիչ|      |

|     |մասերը; ԿԿՀԻԾԱ-ի ինֆորմացիոն ապահովման կառուցվածքը և    |      |

|     |հիմնական տարրերը; ԿԿՀ-ի մաթեմատիկական ապահովման         |      |

|     |կառուցվածքը և  հիմնական տարրերը; ԱԿՀ-ի ծրագրավորման     |      |

|     |ավտոմատացման միջոցները; ԿԿՀ-ի տեխնիկական ապահովումը;    |      |

|     |համակարգերի մշակման ոչ ձևայնացված  փուլերը; միակ թելի   |      |

|     |մեթոդ; մեծ բեռնվածքի մեթոդ; կոնֆլիկտային իրավիճակների   |      |

|     |մեթոդ; մասնագետների միջև  ֆունկցիաների բաշխվածությունը: |      |

|     |Դիտարկվում է նաև  ինֆորմացիան ԱԿՀ-ում` ինֆորմացիայի     |      |

|     |դասակարգումը; ինֆորմացիոն լեզուները; ինֆորմացիայի       |      |

|     |դասակարգման համակարգերը; դասակարգման հիերարխիկ          |      |

|     |համակարգը; դասակարգման դեսկրիպտորային համակարգը;        |      |

|     |ինֆորմացիայի կոդավորման համակարգը; դասակարգային         |      |

|     |կոդավորում; գրանցողական կոդավորում:  Ծրագրային          |      |

|     |արտադրանքի նախագծման մեթոդաբանությունը; կառուցվածքային  |      |

|     |նախագծում և  ծրագրավորում; օբյեկտակողմնորոշված          |      |

|     |նախագծում: Նախատեսվում է նաև  կուրսային աշխատանք:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.04|Համակարգային վերլուծության մեթոդների կիրառումը          |   4  |

|     |կազմակերպչական կառավարման համակարգերում                 |      |

|     |Առարկայի նպատակն է ուսանողներին ծանոթացնել համակարգային |      |

|     |վերլուծության մեթոդների տարբեր կիրառումներին            |      |

|     |կազմակերպչական կառավարման համակարգերում, մակրոտնտեսական |      |

|     |և  միկրոտնտեսական խնդիրներում:                          |      |

|     |Կազմակերպչական կառավարումը և  համակարգային              |      |

|     |վերլուծությունը; կազմակերպչական կառավարման խնդիրները և  |      |

|     |գործողությունների հետազոտության մոդելները, մոդելների    |      |

|     |զգայնության հետազոտումը, կանխագուշակման մոդելները       |      |

|     |կազմակերպչական կառավարման համակարգերում, կազմակերպչական |      |

|     |կառավարման համակարգերում աշխատանքային ռեսուրսների       |      |

|     |կառավարումը և  գործողությունների հետազոտման մոդելները,  |      |

|     |արտադրության ագրեգացված պլանավորումը, պաշարների         |      |

|     |կառավարումը, օբյեկտների պլանավորումը և  նրանց           |      |

|     |տեղադրումը, կանխատեսման առավելությունները և             |      |

|     |թերությունները, քաղաքային տնտեսության սպասարկման        |      |

|     |համակարգեր, առողջապահության համակարգ, ռազմական          |      |

|     |համակարգեր, Էլեկտրաէներգետիկական համակարգեր, տրանսպորտ, |      |

|     |հանգստի կազմակերպում, ուսուցման գործընթաց (ուսուցման    |      |

|     |համակարգեր):                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.05|Ավտոմատացված համակարգերի հուսալիություն                 |   3  |

|     |Առարկայի ուսումնասիրության արդյունքում հնարավոր է       |      |

|     |գնահատել տեխնիկան և  համակարգերի հուսալիության          |      |

|     |բնութագրերը. որոշել քանակական արժեքները նախագծման և     |      |

|     |շահագործման փուլերում; հուսալիության բարձրացման         |      |

|     |եղանակները` օգտագործելով տարբեր պահուստներ:             |      |

|     |Հուսալիության տեսությունում օպտիմիզացիոն խնդիրների      |      |

|     |ձևայնացումը  և  լուծումը:                               |      |

|     |ՀՏ հիմնական հասկացողություններ; աշխատատևողության        |      |

|     |բաշխումներ; նախագծվող համակարգերի հուսալիության հաշվարկի|      |

|     |ընդհանուր մեթոդներ; Համակարգերի հուսալիության գնահատման |      |

|     |և  հաշվարկի մեթոդներ, հուսալիության ցուցանիշների        |      |

|     |բարձրացման ուղիներ; Պահուստ; պահուստավորված համակարգերի |      |

|     |հատկություններ և  հուսալիության ցուցանիշների հաշվարկ;   |      |

|     |օպտիմալ պահուստ: Տեխնիկական համակարգերի հուսալիություն; |      |

|     |օպտիմալացման խնդիրները հուսալիության տեսությունում      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.00|«ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՄԱՆ ՆԱԽԱԳԾՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ       |  23  |

|     |ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.01|ԱՆՀ տեսական հիմունքներ                                  |   9  |

|     |Դասընթացի նպատակը` ավտոմատացված նախագծման համակարգերի   |      |

|     |(ԱՆՀ) ապագա մշակողներին էլեկտրոնային նախագծման          |      |

|     |ավտոմատացման համակարգերի և  նրանց կիրառության           |      |

|     |մաթեմատիկական, մեթոդոլոգիական և  կիրառական սկզբունքների |      |

|     |ուսուցանումն է: ՈՒսումնասիրել ԻՍ-երի նախագծման մեթոդներն|      |

|     |ու առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական գործընթացների  |      |

|     |մոդելավորման և  վերլուծության մեթոդները:                |      |

|     |ԱՆՀ-երի դասակարգումը ըստ մասնագիտացման: ԱՆՀ-երի         |      |

|     |ապահովման միջոցներն ու դասակարգումը: ԱՆՀ-երի նախագծումը:|      |

|     |Նախագծման գործընթացի տիպային երթուղին:  Մոդելների և     |      |

|     |նրանց պարամետրերի դասակարգումը: Մոդելի ճշտություն և     |      |

|     |ադեկվատություն: Մոդելներին ներկայացվող պահանջները:      |      |

|     |Սինթեզ: Կառուցվածքային և  պարամետրական սինթեզ:          |      |

|     |Վերլուծություն: Վերլուծության մեթոդներն ու տարբերակները:|      |

|     |Օպտիմալացում: Օպտիմալացման մեթոդների դասակարգումը:      |      |

|     |ԱՆՀ-երի հուսալիություն: Նախատեսվում է նաև  կուրսային    |      |

|     |նախագիծ: Մատրիցային ԻՍ-երի տեսություն: Բազային          |      |

|     |մատրիցային բյուրեղներ: Տրանզիստորների ֆիզիկական         |      |

|     |կառուցվածքն ու բնութագրերը: ԻՍ-երի կապուղիները:         |      |

|     |Տեխնոլոգիական պրոցեսների մաթմոդելների ստացումը: Մոդելի  |      |

|     |ճշտության վերլուծության մեթոդներ:  Տեխնոլոգիական        |      |

|     |պրոցեսների վերլուծություն:                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.02|Տեխնիկական համակարգերի ավտոմատացված նախագծման           |   3  |

|     |ալգորիթմներ                                             |      |

|     |Դասընթացի հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել տեխնիկական   |      |

|     |համակարգերի (ՏՀ) նախագծման գործընթացը, նախագծային       |      |

|     |խնդիրների ֆորմալացման հարցերը, նախագծվող օբյեկտների     |      |

|     |մաթեմատիկական մոդելները, դրանց ավտոմատացման միջոցներն ու|      |

|     |ալգորիթմական եղանակները, դիտարկել ՏՀ-երի կոնստրուկտիվ   |      |

|     |հանգույցներում (տպասալեր, ինտեգրալ սխեմաներ) էլեմենտների|      |

|     |տեղադրման հաջորդական և  լավարկման ալգորիթմները,         |      |

|     |էլեկտրական միջմիացումների իրականացման ալգորիթմները:     |      |

|     |ՏԵխնիկական համակարգերի նախագծման փուլերը և  նրանց       |      |

|     |ավտոմատացման աստիճանը: Ավտոմատացված նախագծման համակարգեր|      |

|     |(ԱՆՀ): Նախագծման գործընթացում օգտագործվող գրաֆներ և     |      |

|     |դրանց անալիտիկ ներկայացման ձևերը:  Էլեկտրական սխեմաների |      |

|     |գրաֆ և  հիպերգրաֆ մոդելները: Ֆիզիկական նախագծման փուլի  |      |

|     |ընդհանուր բնութագիրը, խնդիրները ու չափանիշները, դրանց`  |      |

|     |ալգորիթմներում հաշվի առնելու անհրաժեշտությունն ու       |      |

|     |հնարավորությունները: Ֆիզիկական նախագծման փուլի խնդիրների|      |

|     |մաթեմատիկական մոդելների նկարագրությունը: Մասնատման և    |      |

|     |տեղադրման խնդիրների դրվածքը, ալգորիթմների ընդհանուր     |      |

|     |բնութագրերը, դրանցում օգտագործվող չափանիշները և         |      |

|     |սահմանափակումները: Տեղադրման կոմբինատորիկական,          |      |

|     |հաջորդական և  իտերացիոն ալգորիթմներ: Ծրագծման խնդրի     |      |

|     |դրվածքը, լուծման ալգորիթմական մեթոդները, դրանցում       |      |

|     |օգտագործվող չափանիշները և  սահմանափակումները:           |      |

|     |Միջմիացումների ծրագծման գրաֆատեսական և  տոպոլոգիական    |      |

|     |ալգորիթմներ: Մինիմալ ծառի կառուցման ալգորիթմներ (տպված  |      |

|     |և  կախովի մոնտաժի համար): Ծրագծման ալիքային ալգորիթմներ:|      |

|     |Ծրագծման ճկուն ալգորիթմներ:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.03|Թվային սարքերի մոդելավորման լեզուներ                    |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակը` ավտոմատացված նախագծման համակարգերի   |      |

|     |ապագա մշակողներին էլեկտրոնային նախագծման փուլում        |      |

|     |օգտագործվող նախագծային լեզուների ուսուցանումն է:        |      |

|     |Նախագծային լեզուներ: Ֆունկցիոնալ սխեմաների նախագծում և  |      |

|     |վերլուծություն:  Տրամաբանական մոդելավորման լեզուներ     |      |

|     |(VHDL): Սխեմատեխնիկական նախագծում:  Էլեկտրոնային սարքերի|      |

|     |տարրերի մաթեմատիկական մոդելներ: Էլեկտրական սխեմաների    |      |

|     |հաշվարկի մեթոդներ: Էլեկտրական սխեմաների վերլուծության   |      |

|     |մեթոդներ:  Սխեմատեխնիկական մոդելավորման լեզուներ        |      |

|     |(SPICE):                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.04|Թվային սարքերի նախագծային ալգորիթմներ                   |   5  |

|     |Դասընթացի նպատակը` ավտոմատացված նախագծման համակարգերի   |      |

|     |ապագա մշակողներին թվային սարքերի նախագծման բազային      |      |

|     |ալգորիթմներին ծանոթացումը և  նրանց տեսական ու կիրառական |      |

|     |սկզբունքների ուսուցանումն է:                            |      |

|     |Թվային սարքերի նախագծման երթուղին, առանձին փուլերի      |      |

|     |առանձնահատկությունները և  ավտոմատացման                  |      |

|     |հնարավորությունները: Թվային սարքերի տրամաբանական սինթեզը|      |

|     |և  դրա ալգորիթմական իրագործումը: Թվային սարքերի         |      |

|     |տեխնոլոգիական քարտագրման ալգորիթմներ: Թվային սարքերի    |      |

|     |ֆիզիկական նախագծման բազային ալգորիթմներ:                |      |

|     |Նախագծման նախնական տվյալների կառուցվածքները: Նախագծման  |      |

|     |գրաֆային ալգորիթմներ և  դրանց մատրիցային իրագործում:    |      |

|     |Կարճագույն ճանապարհների փնտրման ալգորիթմներ: Ցանցային   |      |

|     |մոդելներ և  դրանց հաշվարկման ալգորիթմներ:  Կոմբինատորիկ |      |

|     |օպտիմալացման ալգորիթմներ: Ճյուղերի և  սահմանների մեթոդ: |      |

|     |Գլոբալ և  լոկալ փնտրման ալգորիթմներ: Դինամիկ            |      |

|     |մոդելավորման ալգորիթմներ: Գենետիկ ալգորիթմներ:          |      |

|     |Հաշվողական երկրաչափության ալգորիթմներ: Ալգորիթմների     |      |

|     |բարդություն: Նախատեսվում է նաև  կուրսային աշխատանք:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.05|ԱՆՀ կիրառական ծրագրային փաթեթներ                        |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակը` ավտոմատացված նախագծման համակարգերի   |      |

|     |ապագա մշակողներին Էլեկտրոնային սարքերի ավտոմատացված     |      |

|     |նախագծման տարաբնույթ կիրառական ծրագրային փաթեթների      |      |

|     |ուսուցանումն է:                                         |      |

|     |ԱՆՀ կիրառական ծրագրային ապահովման կառուցվածքը և         |      |

|     |նպատակները:  Էլեկտրոնային սարքերի հիերարխիկ մակարդակները|      |

|     |և  դրանցում օգտագործվող կիրառական ծրագրային փաթեթները:  |      |

|     |Միկրոէլեկտրոնային տարրային բազայի նախագծման կիրառական   |      |

|     |ծրագրային փաթեթներ: Առաջատար ընկերությունների կիրառական |      |

|     |ծրագրային փաթեթները, դրանց կառուցվածքը և                |      |

|     |առանձնահատկությունները (Սինոփսիս, Քեդենս,               |      |

|     |Մենթոր-գրաֆիկ):                                         |      |

|     |Տպասալերի նախագծման P-CAD ծրագրային փաթեթը: Մոդուլային  |      |

|     |կառուցվածքը:  Ծրագրային փաթեթի աշխատանքային պատուհանը,  |      |

|     |մենյուները, գործիքային վահանակները, գրադարանների        |      |

|     |կառուցվածքը: Նոր էլեկտրոնային տարրերի ստեղծում և  դրանց |      |

|     |պահպանումը գրադարաններում: Տեխնիկական փաստաթղթերի       |      |

|     |ձևակերպումը  P-CAD-ում:                                 |      |

|     |Էլեկտրոնային սարքերի կրող կոնստրուկցիաների ավտոմատացված |      |

|     |նախագծումը AutoCAD ծրագրային փաթեթի օգնությամբ:         |      |

|     |ԷՀՍ-երի տպասալերի պատրաստման ավտոմատ հաստոցների         |      |

|     |ղեկավարման CircuitCAM և  Board Master ծրագրային         |      |

|     |փաթեթները: Տեխնոլոգիական հաստոցների ղեկավարման ծրագրային|      |

|     |փաթեթներ (VisualMill), դրանց աշխատանքային միջավայրը,    |      |

|     |գործիքները և  մենյուները:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.00|«ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ        |  23  |

|     |ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԱՌԱՐԿԱՆԵՐ                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.01|Տեղեկատվության մշակման և  կառավարման ինտեգրացված        |   8  |

|     |ավտոմատացված համակարգեր                                 |      |

|     |Դասընթացի նպատակը ՏՄ և  կառավարման ԱՀ-ի կառուցման       |      |

|     |սկզբունքների, ինտեգրացման հիմնական ուղղությունների,     |      |

|     |պլանավորման մոդելների և  օպտիմալացման մեթոդների         |      |

|     |ուսումնասիրումն է:                                      |      |

|     |Կազմակերպությունների կառավարման ինտեգրացված ԿԱՀ-րի      |      |

|     |ինտեգրման հիմնական ուղղությունները:                     |      |

|     |Ինտեգրացման հիմնական սկզբունքների ձևավորումը:  Նախագծման|      |

|     |փուլերը:  Հիերարխիայի սկզբունքը որպես հիմնական մոտեցում:|      |

|     |Տվյալների բազայի կազմակերպումը ինտեգրացված ԿԱՀ-ում:     |      |

|     |Տեխնիկական, ծրագրային և  ինֆորմացիոն ինտեգրումը:        |      |

|     |Պլանավորման դետերմինացված և  ստոխաստիկ մոդելները:       |      |

|     |Արտադրության պլանավորման բազմաչափանիշային օպտիմալացման  |      |

|     |մեթոդները: Ինտեգրացված ԿԱՀ-ի տեխնիկական միջոցների       |      |

|     |համալիրների ընտրությունը: Վճիռների օպտիմալ              |      |

|     |համաձայնեցումը երկմակարդակային համակարգերում:           |      |

|     |Օպտիմալացման խնդիրների կայունության ուսումնասիրում:     |      |

|     |Անմիջական թվային կառավարման ենթահամակարգերը ինտեգրացված |      |

|     |ԿԱՀ-ում: Նախատեսված է նաև  կուրսային նախագիծ            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.02|Տեղեկատվության պաշտպանության հիմունքներ                 |   2  |

|     |Դասընթացի նպատակը տեղեկատվության պահպանման, մշակման,    |      |

|     |հաղորդման, ինչպես նաև  գաղտնիության ապահովման           |      |

|     |եղանակների, չարտոնված մուտքերից պաշտպանության արդիական  |      |

|     |մեթոդների և  միջոցների ուսումնասիրությունն է:           |      |

|     |Տեղեկատվության պաշտպանության օբյեկտն ու առարկան և  նրանց|      |

|     |պաշտպանության մեթոդները; գաղտնագրման հիմունքները,       |      |

|     |տեղեկատվության ձևափոխման  տեսակները,                    |      |

|     |գաղտնագրավերլուծություն, գաղտնագրակայունություն;        |      |

|     |գաղտնագրման բանալու հասկացությունը, ծածկագրման դասական  |      |

|     |մեթոդները, սիմետրիկ և  ասիմետրիկ բանալիով ծածկագրում`   |      |

|     |փոխարինման, տեղափոխման, վերլուծական ձևափոխման,  Վիժիների|      |

|     |մատրիցի օգտագործմամբ, գամավորում, RSA մեթոդով           |      |

|     |ծածկագրում, համակցված ծածկագրում, ծածկագրման            |      |

|     |ժամանակակից համակարգեր, սեղմում-ընդարձակում;            |      |

|     |համակարգչային համակարգի տեղեկատվության պաշտպանությունը  |      |

|     |չարտոնված մուտքերից, համակարգչային համակարգում          |      |

|     |ինֆորմացիայի մուտքի սահմանափակման համակարգեր,           |      |

|     |շահագործողի ճանաչման և  իսկության հաստատում;            |      |

|     |համակարգչային վնասարարական ծրագրեր և  հակավնասարարական  |      |

|     |ծրագրեր, հակավնասարարական ծրագրերի դասակարգում;         |      |

|     |համակարգչային ցանցերում տեղեկատվության պաշտպանության    |      |

|     |առանձնահատկությունները, ցանցին անվտանգ միացում, ցանցային|      |

|     |ֆայլային պաշարների պաշտպանություն:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.03|Տեղեկատվության մշակման և  կառավարման իրական ժամանակի    |   6  |

|     |համակարգեր                                              |      |

|     |Դասընթացի նպատակը իրական ժամանակի ԿԱՀ-ի հիմնական        |      |

|     |բաղադրիչների, համակարգի հետ օգտագործողի հաղորդակցման    |      |

|     |հրամանային և  ծրագրային ինտերֆեյսի ուսումնասիրումն է:   |      |

|     |ծրագրային մոդուլների տիպերի, ծրագրերի կազմակերպման,     |      |

|     |օպերատորին ներկայացվող պահանջների ուսումնասիրումն է:    |      |

|     |Իրական ժամանակի դինամիկ համակարգեր: Դինամիկ սկզբունքով  |      |

|     |կառուցված ԻԺ ԿԱՀ-ի կառուցվածքային ընդհանուր բլոկ-սխեման:|      |

|     |Դինամիկ զանգվածների, դինամիկ արտապատկերման դինամիկ      |      |

|     |կանխատեսման մոդելները: Դինամիկ մոդելի բաղադրիչները:     |      |

|     |Մուտքային ինֆորմացիայի աղբյուրների տիպերը: Մոդելավորման |      |

|     |ծրագրային ապահովումը: Բազմածրագրավորման օգտագործման     |      |

|     |պայմանները և  արդյունավետությունը: ԻԺ ԿԱՀ-ի հիերարխիկ   |      |

|     |կառուցվածքը ԷՀՄ-ի գործառման ռեժիմների որոշումը:         |      |

|     |Մաթեմատիկական մեթոդների կիրառությունը: ԻԺ ԿԱՀ-ի         |      |

|     |խնդիրների լուծման ժամանակ: Վիճակագրության օգտագործումը  |      |

|     |ԻԺ ԿԱՀ-ի գործառույթների իրականացման համար: ԻԺ ԿԱՀ-ի     |      |

|     |ինֆորմացիոն հուսալիության հիմնախնդիրները: Նախատեսված է  |      |

|     |նաև  կուրսային աշխատանք:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.04|Տեղեկատվության մշակման և  կառավարման բաշխված համակարգեր |  4   |

|     |Դասընթացի նպատակն է տեղեկատվության մշակման և  կառավարման|      |

|     |բաշխված համակարգերի մշակման սկզբունքների, հիմունքների և |      |

|     |այդ համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների       |      |

|     |ուսումնասիրումը:                                        |      |

|     |ՏՄԿԲՀ-ի ճարտարապետություն և  հիմնական խնդիրները: ՏՄԿԲՀ-ի|      |

|     |կառուցվածքը և  կառուցվածքի տեսակները: ՏՄԿԲՀ-ի           |      |

|     |ֆունկցիոնալ-ծրագրային կառուցվածքը:  ՏՄԿԲՀ-ի ֆիզիկական   |      |

|     |կառուցվածքը: ՏՄԿԲՀ-ի ապարատա-ծրագրային համալիրները:     |      |

|     |ՏՄԿԲՀ-ի հաշվողական համակարգի կառուցվածքի որոշումը:      |      |

|     |Կլիենտ-սերվեր համակարգերը: Բաշխված տվյալների մշակումը:  |      |

|     |Բաշխված տվյալների կառավարումը:  Տվյալների բաշխված բանկի |      |

|     |կառուցվածքը: Տվյալների բաշխված բազաների նախագծման       |      |

|     |նպատակահարմարության որոշումը: Տնտեսական ինֆորմացիայի    |      |

|     |բաշխված մշակման առանձնահատկությունները և  հաշվողական    |      |

|     |համակարգի կազմակերպումը: ՏՄԿԲՀ-երի նախագծման            |      |

|     |սկզբունքները: ՏՄԿԲՀ-երի օպտիմալ նախագծումը:             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|09.05|Ավտոմատացված համակարգերի հուսալիություն                 |   3  |

|     |Դասընթացի նպատակն է տեղեկատվության մշակման և  կառավարման|      |

|     |ավտոմատացված համակարգերի հուսալիության հիմնական         |      |

|     |հասկացություններին, քանակական և  որակական ցուցանիշներին |      |

|     |ծանոթացումը, հուսալիության վրա ազդող գործոնների և       |      |

|     |պահուստավորման եղանակների ուսումնասիրումը, հուսալիության|      |

|     |հաշվարկի ճարտարագիտական մեթոդների ուսումնասիրումը և     |      |

|     |նրանց կիրառության գործնական հմտությունների ձեռքբերումն  |      |

|     |ու շահագործողական հուսալիության ապահովման մեթոդների     |      |

|     |ուսումնասիրումն է:                                      |      |

|     |Հուսալիության տեսության հիմնական հասկացությունները և    |      |

|     |սահմանումները:  Հուսալիության որակական ցուցանիշները:    |      |

|     |Հուսալիության քանակական ցուցանիշները:  Հուսալիության    |      |

|     |տեսության մեջ օգտագործվող բաշխման օրենքները:            |      |

|     |Ավտոմատացված համակարգերի հուսալիության վրա ազդող        |      |

|     |գործոնները և  պահուստավորման եղանակները: Ավտոմատացված   |      |

|     |համակարգերի հուսալիության հաշվարկի տեսական հիմունքները  |      |

|     |և  ճարտարագիտական մեթոդները: Վերականգնելի համակարգերի   |      |

|     |հուսալիության հաշվարկը մարկովյան շղթաների տեսության     |      |

|     |կիրառությամբ:  Համակարգերի հուսալիության հաշվարկի       |      |

|     |տրամաբանահավանականային մեթոդը: Բարդ համակարգերի         |      |

|     |հուսալիության և  արդյունավետության հաշվարկի մեթոդները:  |      |

|     |Ավտոմատացված համակարգերի հուսալիության գնահատումը և     |      |

|     |հետազոտումը նմանակային մոդելավորման մեթոդով:            |      |

|     |Ավտոմատացված համակարգերի շահագործողական հուսալիության   |      |

|     |ապահովման հիմնական հարցերը:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V. 090100 «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթ/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI. «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայ ժողովրդի պատմություն», «Հայոց լեզու, գրականություն և խոսքի մշակույթ», «Ռուսաց լեզու և խոսքի մշակույթ»,»Փիլիսոփայություն»: Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտա-հետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 090100 «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով; բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո - վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

 

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա, նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ, Մասնագիտության ներածություն, Հաշվողական տեխնիկայի և ինֆորմատիկայի մաթեմատիկական հիմունքներ, Միկրոէլեկտրոնիկայի ֆիզիկական հիմունքներ, Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների կազմակերպում, կառավարման հիմունքներ, սխեմատեխնիկա, համակարգչային ցանցեր և հեռահաղորդակցություն;

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Համակարգերի մոդելավորում, Մարդ-մեքենա փոխգործունեության միջոցներ, Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ, Տվյալների և գիտելիքների բազաներ և փորձագիտական համակարգեր:

4) «Ինֆորմացիայի մշակման և կառավարման ավտոմատացված համակարգեր» (կազմակերպչական կառավարման համակարգեր) մասնագիտացման կրթաբլոկ`

Ավտոմատացված կառավարման տեսական հիմունքներ, ԿԿհ-երի ինֆորմացիոն ծրագրային ապահովում, Կազմակերպչական կառավարման հիմունքներ;

5) «Ավտոմատացված նախագծման համակարգեր» մասնագիտացման կրթաբլոկ`

Տեխնիկական համակարգերի ավտոմատացված նախագծում, Ավտոմատացված նախագծման տեսական հիմունքներ, Նախագծային վերլուծության հիմունքներ, Տեխնոլոգիական ավտոմատացված համակարգեր, ԱՆՀ-երի կիրառական ծրագրային ապահովում;

6) «Ֆինանսաբանկային համակարգչային համակարգեր» մասնագիտացման կրթաբլոկ` Բանկային գործ և դրամաշրջանառության հիմունքներ, Ֆինանսաբանկային համակարգերի մոդելավորում և կառավարում, ՖԲ ավտոմատացված կառավարման համակարգերի նախագծում:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, բնապահպանություն;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր, Ճյուղի էկոնոմիկա և կազմակերպում, Կիրառական մեխանիկա, Հաշվողական տեխնիկայի և ինֆորմատիկայի մաթեմատիկական հիմունքներ, Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների կազմակերպում, Կառավարման հիմունքներ;

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Համակարգային վերլուծություն և գործողությունների հետազոտում, Համակարգերի մոդելավորում, Ավտոմատացված համակարգերի հուսալիություն:

4) «Ինֆորմացիայի մշակման և կառավարման ավտոմատացված համակարգեր»

(կազմակերպչական կառավարման համակարգեր) մասնագիտացման կրթաբլոկ`

Վճիռների կայացման մեթոդներ, Ավտոմատացված կառավարման տեսական հիմունքներ, ԻՄ և ԿԱՀ նախագծում, Համակարգային վերլուծություն և գործողությունների հետազոտման մեթոդների կիրառումը ԿԿՀ-ում:

5) «Ֆինանսաբանկային համակարգչային համակարգեր» մասնագիտացման կրթաբլոկ` Բանկային գործ և դրամաշրջանառության հիմունքներ, Ֆինանսաբանկային համակարգերի մոդելավորում և կառավարում, ՖԲ ավտոմատացված կառավարման համակարգերի նախագծում:

 

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` «Միր ՊԿ», «Կօմպյուտեր Պրեսս», «PC-Magazine», «Byte (Ռօսսիյա)», «ՍԱՊՌ ի գռաֆիկա», «Միկռօպռօցեսսօռնիե սրեդստվա ի սիստեմի», «Էլեկտրոնիկա», «Պռօգռամիռօվանիե», «Պռօգռամնիե պռօդուկտի ի սիստեմի», «Ավտօմատիկա ի վիչիսլիտելյնայա տեխնիկա. Ռեֆեռատիվնիյ ժուռնալ», «Տեխնիչեսկայա կիբեռնետիկա. Ռեֆեռատիվնիյ ժուռնալ», «Մատեմատիկա Ռեֆեռատիվնիյ ժուռնալ», «IEEE Transactions», «Communication ACM», «Ինֆօռմացիօննօե օբշեսստվօ», «Պռօբլեմի ինֆօռմատիզացիի», «Օտկռիտիե սիստեմի», «Ինֆօռմացիօննիե տեխնօլօգիի ի վիչիսլիտելյնիե սիստեմի», «Ինֆօռմացիօննիե պռօցեսսի ի սիստեմի», «Ինֆօռմացիօննիե տեխնօլօգիի», «IEEE Computer society», «Information Processing and Management», «Տեօրիյա ի սիստեմի ուպռավլենիյա», «Սիստեմնիյ անալիզի ուպռավլենիե» «Ավտօմատիկա ի տելեմեխանիկա», «Պռօբլեմի ուպռավլենիյա ի ինֆօռմատիկի», «Ստանդառտի ի կաչեստվօ» և այլն:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

 

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

1) ուսումնասիրի`

ա. ստորաբաժանման գործունեության կազմակերպումն ու կառավարումը;

բ. արտադրվող, մշակվող կամ կիրառվող տեխնիկայի հարցերը, արտադրանքի իրացման կամ ծառայությունների մատուցման ձևերն ու մեթոդները;

գ. գործող չափորոշիչները, տեխնիկական պայմանները, պաշտոնավարական պարտականությունները, ՀՏ միջոցների, արտաքին և կապող սարքավորումների շահագործման, փորձարկումների ծրագրերի, տեխնիկական փաստաթղթերի ձևակերպման դրույթներն ու ցուցումները;

դ. ստորաբաժանումում եղած ՀՏ միջոցների, հետազոտական սարքավորումների, չափիչ սարքերի կամ տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման կանոնները, ինչպես նաև նրանց սպասարկումը;

ե. կենսագործունեության անվտանգության ապահովման, և բնապահպանական մաքրության հարցերը;

2) յուրացնի `

ա. ուսումնասիրվող ՀՏ միջոցների ապարատային և ծրագրային ապահովման տեխնիկական մակարդակի վերլուծության մեթոդները, որոշելու համար նրանց համապատասխանությունը գործող տեխնիկական պայմաններին և չափորոշիչներին;

բ. չափիչ տեխնիկայի կիրառման մեթոդիկաները, կիրառվող ՀՏ միջոցների առանձին բնութագրերի հսկման և ուսումնասիրման համար;

գ. համակարգչային մոդելավորման և մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման առանձին ծրագրային փաթեթներ;

դ. մասնագիտական պատրաստման ուղղությամբ պարբերական, ռեֆերատիվ և տեղեկատվական հրատարակումներից օգտվելու կարգը:

 

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII. 090100 «ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք պետք է տիրապետի`

ա. օբյեկտների և գործընթացների համակարգային վերլուծության, գործողությունների հետազոտության և վճիռների կայացման ժամանակակից մեթոդներին,

բ. տարբեր նշանակության օբյեկտների ավտոմատ կառավարման համակարգերի վերլուծության և սինթեզի մեթոդներին,

գ. բովանդակային խնդիրների ձևայնացման հիմնական հնարքներին,

դ. ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների հիմնական մեթոդներին և միջոցներին և նրանց կիրառման ձևերին համակարգային վերլուծության և կառավարման խնդիրների լուծման համար տարբեր առարկայական տիրույթներում,

ե. ալգորիթմների և ծրագրերի մշակման ժամանակակից մեթոդներին և միջոցներին, ծրագրային արդյունքների հարթեցման, փորձարկման և փաստաթղթավորման միջոցներին,

զ. դետերմինացված, ստոխաստիկ և էկզիստենցիոնալ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելներին, վերլուծության, սինթեզի և օպտիմալացման մեթոդներին;

է. բաշխված, կորպորատիվ ինֆորմացիոն-կառավարող համակարգերի հետազոտման, մոդելավորման և նախագծման մեթոդներին և գործիքային միջոցներին;

ը. ինֆորմացիոն գործընթացների և համակարգերի համակարգային վերլուծության ժամանակակից մեթոդներին, ինֆորմացիայի մշակման, կառավարման և նախագծման ավտոմատացված համակարգերում վճիռների կայացման սկզբունքներին, մեթոդներին և միջոցներին;

թ. նախագծերի, տեխնոլոգիական գործընթացների տեխնիկատնտեսական արդյունավետության գնահատման և նոր տեխնիկայի շահագործման տիպային մեթոդիկային:

 

4) Շրջանավարտի պետք է իմանա`

 

ա. ինֆորմատիկայի և ՀՏ, համակարգչային տեխնոլոգիաների զարգացման ժամանակակից միտումները և նրանց կիրառման ուղիները գիտա-հետազոտական, նախագծա-կոնստրուկտորական, արտադրա-տեխնոլոգիական և կազմակերպա-կառավարչական գործունեությունում;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման և մշակման չափորոշիչները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը;

գ. հաշվողական և ավտոմատացված համակարգերի մաթեմատիկական, լինգվիստիկ, ինֆորմացիոն և ծրագրային ապահովման վերլուծության և մշակման մոդելները, մեթոդները և միջոցները;

դ. օգտագործողի հետ ինտերֆեյսի կազմակերպման հիմնական սկզբունքները;

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի գործման հետ կապված հաշվողական և ինֆորմացիոն գործընթացների վերլուծության, հետազոտման և մոդելավորման մեթոդները;

զ. հաշվողական համակարգերի, համալիրների և ցանցերի ստեղծման համար ապարատային և ծրագրային միջոցների կոմպլեկտավորման սկզբունքները, մեթոդներն ու ձևրը;

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման մոդելները, մեթոդներն ու ձևերը;

ը. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների ինֆորմացիոն անվտանգության ապահովման մեթոդներն ու միջոցները;

թ. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդներն ու միջոցները;

ի. աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման տնտեսագիտա-կազմակերպչական և իրավական հիմունքները;

լ. աշխատանքի պաշտպանության և կենսագործունեության անվտանգության կանոններն ու նորմերը;

 

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների պահանջների և նկարագրությունների մշակման մեթոդներն ու ձևերը;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները;

գ. հաշվողական և ավտոմատացված համակարգերի մաթեմատիկական, լինգվիստիկ, ինֆորմացիոն և ծրագրային ապահովումների մշակման մեթոդներն ու միջոցները;

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների թեստավորման և փորձարկումների մեթոդներն ու միջոցները;

ե. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի վերլուծության և մոդելավորման մեթոդներն ու միջոցները;

զ. ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները և գործիքային միջոցները` իր մասնագիտական գործունեության տարբեր խնդիրների լուծման համար;

է. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման մեթոդները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

«Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից, մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)        ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ (090100)

 

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  30 |  4   | 3  | 13 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  24 |  4   | 3  | 17 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |30  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |գրականություն    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  4 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    |    | 220|

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  4 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    | 200|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն |  4 | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    | 310|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1020| 180| 330|    | 510|2100| 190|    | 750|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 360| 90 | 45 | 45 | 180| 211| 211| 211|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Բնապահպանություն | 5  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1380| 315| 210| 150| 705| 752| 644| 544|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպ.և  ԱԻՀ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Ճյուղի տնտեսագութ| 7,8| 180| 60 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |և  մենեջմենտ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 3  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    | 311|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Կիրառական        | 2,3| 150| 30 | 30 |    | 90 |    | 220|    |    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Նյութագիտություն | 3  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    | 301|    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.08|Չափագիտ.ստանդ.և  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 990| 285| 135| 60 | 510|    | 240| 632| 301|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |3390| 780| 675| 210|1725|9.15|9.17|11.5|10.5|

|     |                 |    |    |    |    |    |    | .2 | .4 |  .6|  .1|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Հաշվողական       |  3 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    | 211|    |

|     |տեխնիկայի և      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ինֆորմատիկայի    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մաթեմատիկական    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Միկրոէլեկտրոնի-  |  4 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    | 201|

|     |կայի հիմունքներ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|ԷՀՄ կազմակերպում | 4,5| 240| 45 | 15 | 30 |150 |    |    |    | 201|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Կառավարման       |  4 | 150| 30 | 15 | 15 | 90 |    |    |    | 211|

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|ԷՀՄ սխեմատեխնիկա |  5 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Համակարգչային    |  6 | 60 | 15 |    | 15 | 30 |    |    |    |    |

|     |ցանցեր և  հեռա-  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հաղորդակցություն |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Ծրագրավորման     | 3,4| 180| 45 | 15 | 30 | 90 |    |    | 200| 112|

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Համակարգիչների   |  1 | 90 | 15 |    | 30 | 45 | 102|    |    |    |

|     |կիրառումներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1020|240 | 60 | 165| 555| 102|    | 411| 725|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |4410|1020| 735| 375|2280|10. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |13.4|17.4|6.7 |7.6 |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|                ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   |  1 | 30 | 15 |    |    | 15 | 100|    |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Վճիռների կայացման| 6,7| 240| 45 | 30 | 30 | 135|    |    |    |    |

|     |մեթոդներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Համակարգային     | 5,6| 360| 105| 60 |    | 195|    |    |    |    |

|     |վերլուծություն և |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |գործողությունների|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հետազոտում       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Համակարգային     | 5,6| 360| 60 | 45 | 45 | 210|    |    |    |    |

|     |մոդելավորում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Տվյալների,       | 6,7| 210| 60 |    | 45 | 105|    |    |    |    |

|     |գիտելիքների      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բազաներ և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |փորձագիտական     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Մարդ-մեքենա      |  5 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |փոխգործողության  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |միջոցներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|ինֆորմացիոն      |  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիաներ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1380| 345| 135| 150| 750|1.0.|    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |   0|    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |5790|1365| 870| 525|3030|11. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.4|17.4|6.7 |7.6 |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.00|   «ՖԻՆԱՆՍԱԲԱՆԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ        |

|     |                        ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                      |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Բանկային գործ և  | 7,8| 150| 30 | 15 | 15 | 90 |    |    |    |    |

|     |դրամաշրջանառութ- |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |յան հիմունքներ   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|Բանկային         |  7 | 180| 30 | 15 | 15 | 120|    |    |    |    |

|     |վերլուծություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.03|Հաշվապահական     |  8 | 60 | 15 |    | 15 | 30 |    |    |    |    |

|     |հաշվառումը       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բանկում          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.04|Ֆինանսաբանկային  | 7,8| 120| 30 |    | 30 | 60 |    |    |    |    |

|     |ավտոմատաց.կառավ. |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակ. նախագծում |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.05|Բանկային         |  8 | 60 | 15 |    | 15 | 30 |    |    |    |    |

|     |մարքեթինգ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.06|Բանկային         |  7 | 120| 15 | 30 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |մենեջմենթ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 690| 135| 60 | 105| 390|    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |6480|1500| 930| 630|3420|11. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.4|17.4|6.7 |7.6 |

|_____|___________________________________________________________________|

|07.00|«ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՉԱԿԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ    |

|     |     ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|07.01|Ինֆորմացիայի     |  7 | 240| 30 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |մշակման և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ավտոմատացված     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակ. հիմունքներ|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  նախագծում     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|07.02|Կազմակերպչական   |  8 | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |կառ. համակար.    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|07.03|Կազմակերպչական   | 7,8| 180| 45 |    | 30 | 105|    |    |    |    |

|     |կառավ. համակ.    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ինֆորմացիոն      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ծրագրային ապահով |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|07.04|Համակ.           |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |վերլուծության    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մեթոդների        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կիրառումը ԿԿՀ-ում|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|07.05|Ավտոմատացված     |  7 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |համակարգերի      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հուսալիություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 690| 150| 75 | 75 | 390|    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |6480|1515| 945| 600|3420|11. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.4|17.4|6.7 |7.6 |

|_____|___________________________________________________________________|

|08.00|  «ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՆԱԽԱԳԾՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ   |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|08.01|ԱՆՀ տեսական      | 7,8| 270| 60 |    | 45 | 165|    |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|08.02|Տեխնիկական       |  7 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |համակարգերի      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ավտոմատացված     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |նախագծման        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ալգորիթմներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|08.03|Թվային սարքերի   |  7 | 120| 30 |    | 30 | 60 |    |    |    |    |

|     |մոդելավորման     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |լեզուներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|08.04|Թվային սարքերի   |  8 | 150| 30 |    | 30 | 90 |    |    |    |    |

|     |նախագծային       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ալգորիթմներ      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|08.05|ԱՆՀ կիրառական    |  8 | 60 | 15 |    | 15 | 30 |    |    |    |    |

|     |ծրագրային        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |փաթեթներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 690| 165|    | 135| 390|    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |6480|1530| 870| 660|3420|11. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.4|17.4|6.7 |7.6 |

|_____|___________________________________________________________________|

|09.00|  «ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ»     |

|     |              ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                  |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|09.01|Տեղեկատվության   |  7 | 240| 30 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |մշակման և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ինտեգրացված      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|09.02|Տեղեկատվության   |  8 | 60 | 15 | 15 |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպանության    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հիմունքներ       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|09.03|Տեղեկատվության   | 7,8| 180| 45 |    | 30 | 105|    |    |    |    |

|     |մշակման և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարման իրական|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |ժամանակի         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|09.04|Տեղեկատվության   |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |մշակման և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կառավարման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բաշխված          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |համակարգեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|09.05|Ավտոմատացված     |  7 | 90 | 30 | 15 |    | 45 |    |    |    |    |

|     |համակարգերի      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հուսալիություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 690| 150| 75 | 75 | 390|    |    |    |    |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ         |    |6480|1515| 945| 600|3420|11. |9.  |15. |17. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.4|17.4|6.7 |7.6 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ _______________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ|

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |      |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |      |

|     | |___________________|    |    |    |    |      |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |      |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |      |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |      |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |      |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |      |

|     | |26  |24  |24  |24  |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21  |

|_____| |______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ  |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |

|_____| |______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 4  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.06| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.07| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.08| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|01.09| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|   -  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 200|    |    |    |    |    |  2 | 16 |  34  |

|_____| |______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ      |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |    |1,2,|6+6+6 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|4+4+4 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    | 3  |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.03| |    |    |    |    |    |  3 | 1,2|  3 |4+4+3+|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |1     |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|02.04| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 310|    |    |    |    |  1 |  9 |  1 | 45+1 |

|_____| |______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ|

|_____| |______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.04| |    |    | 220| 400|    |    |  7 |  8 |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   5  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.06| |    |    |    |    |    |  3 |  2 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|03.08| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    | 421| 800|    |  1 |  4 |  6 | 32+1 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |5.1.|    |4.2.|8.0.|    |  2 | 15 | 24 | 111+2|

|     | |   0|    |   1|   0|    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ    |

|_____| |______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.03| | 111|    |    |    |  5 |    | 4,5|    | 3+3+2|

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.04| |    |    |    |    |    |  5 |  4 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.05| | 201|    |    |    |    |    |  5 |    |   3  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.06| |    | 101|    |    |    |    |    |  6 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |  3 |  2+4 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|04.08| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | | 312| 101|    |    |  1 |  1 |  6 |  4 | 31+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |8.2 |1.0 |4.2 |8.0 | 1  |  3 | 21 | 28 | 142+5|

|     | | .2 |.1  | .1 | .0 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|_____| |______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.02| |    | 212| 110|    |    | 7  | 6, |  7 | 5+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.03| | 420| 320|    |    |    | 6  | 5,6|    | 6+5+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.04| | 212| 221|    |    |  6 |    | 5,6|    | 5+5+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.05| |    | 202| 201|    |    |    |  7 |  6 |  4+3 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.06| | 201|    |    |    |    |    |    |  5 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|05.07| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |8.3.|11. |3.1.|    |  1 |  2 |  7 |  4 |  42+4|

|     | |  3 |5.6 |  1 |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |16. |12. |7.3 |8.0 |  2 |  5 | 28 | 32 | 184+9|

|     | |5.5 |5.7 | .2 | .0 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|06.00| |  «ՖԻՆԱՆՍԱԲԱՆԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ»  |

|     | |    ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ       |

|_____| |______________________________________________|

|06.01| |    |    | 110| 202|    |  8 |  8 |  7 | 2+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.02| |    |    | 211|    |  7 |    | 7  |    |  4+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.03| |    |    |    | 202|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.04| |    |    | 101| 202|    |    |  8 |  7 |  2+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.05| |    |    |    | 202|    |    |    |  8 |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|06.06| |    |    | 121|    |    |    |    |  7 |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |5.4.| 808|  1 |  1 |  4 |  4 | 20+3 |

|     | |    |    |   3|    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |16. |12. |12. |16. |  3 |  6 | 32 | 36 |204+12|

|     | |5.5 |5.7 |7.8 |0.8 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|07.00| |  «ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՉԱԿԱՆ     |

|     | |    ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ»       |

|     | |    ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ       |

|_____| |______________________________________________|

|07.01| |    |    | 222|    |  7 |    |  7 |    |  6+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|07.02| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|07.03| |    |    | 201| 202|    |  8 |  8 |  7 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|07.04| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|07.05| |    |    | 210|    |    |    |  7 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |6.3 |8.4 |  1 |  1 |  5 |  1 | 20+3 |

|     | |    |    | .3 | .4 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |16. |12. |13. |16. |  3 |  6 | 33 | 34 |204+12|

|     | |5.5 |5.7 |6.5 |4.4 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|08.00| |    «ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՆԱԽԱԳԾՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ»       |

|     | |    ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ       |

|_____| |______________________________________________|

|08.01| |    |    | 302| 202|  7 |    |  8 |  7 | 5+2+2|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|08.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|08.03| |    |    | 202|    |    |    | 7  |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|08.04| |    |    |    | 404|    |  8 |  8 |    |  4+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|08.05| |    |    |    | 202|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |7.0 |8.0 |  1 |  1 |  4 |  2 | 20+3 |

|     | |    |    | .5 | .8 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |16. |12. |14. |16. |  3 |  6 | 32 | 34 |204+12|

|     | |5.5 |5.7 |3.7 |0.8 |    |    |    |    |      |

|_____| |______________________________________________|

|09.00| |    «ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱՅԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ       |

|     | |   ԱՎՏՈՄԱՏԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ» ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ     |

|     | |             ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ            |

|_____| |______________________________________________|

|09.01| |    |    | 222|    |  7 |    |  7 |    |  6+2 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|09.02| |    |    |    | 220|    |    |  8 |    |   2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|09.03| |    |    | 201| 202|    | 8  |  8 |  7 | 3+2+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|09.04| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |   4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|09.05| |    |    | 210|    |    |    |  7 |    |   3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |    |    |6.3 |8.4 |  1 |  1 |  5 |  1 | 20+3 |

|     | |    |    | .3 | .4 |    |    |    |    |      |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|______|

|     | |16. |12. |13. |16. |  3 |  6 | 33 | 33 |204+12|

|     | |5.5 |5.7 |6.5 |4.4 |    |    |    |    |      |

.______ _______________________________________________.

 

 

Մասնագիտությունը` 130100 ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՄ

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I 130100 «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 130100, «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ»

մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) տեղամասի պետ,

2) հերթափոխի պետ,

3) արտադրամասի տեխնոլոգ,

4) արտադրամասի պետի տեղակալ,

5) արտադրամասի պետ:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությունը առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությանը, որն ուղղված է

1) օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման,

2) օգտակար հանածոների հանքավայրերի բաց և ստորգետնյա մշակման,

3) օգտակար հանածոների հարստացման

ստեղծմանը, կիրառմանը և գիտագործնական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) հանքավայրերի երկրաբանահետախուզական աշխատանքներում,

2) բաց և ստորգետնյա հանքերում,

3) հանքահարստացման ֆաբրիկաներում,

4) կենսագործունեության անվտանգության գերատեսչություններում,

5) տեխնիկական փորձաքննության գերատեսչական մարմիններում,

6) գիտահետազոտական, նախագծակոնստրուկտորական ինստիտուտներում,

7) բարձրագույն և միջնակարգ տեխնիկական ուսումնական հաստատություններում,

8) նպատակային ծրագրերի, տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների և նախագծերի կազմման ու իրականացման գործում,

 

9) հանքավայրերի երկրաբանական հետախուզման և արդյունաբերական յուրացման հիմնահարցերի, ինչպես նաև ընդերքաբանության ոլորտում զանազան ճարտարագիտական խնդիրների հետազոտման թեմաների կատարում,

10) փորձարարական, արտոնագրային և գյուտարարական աշխատանքներում:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

 

«Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) մասնագիտական,

2) փորձարարական-հետազոտական,

3) կազմակերպակառավարչական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) մասնագիտական գործունեություն.

ա. հանքավայրերի հետախուզման, մշակման և հանքային հումքի վերամշակման տեխնոլոգիաների հիմնավորում;

բ. ընդերքի յուրացման խնդիրների լուծման ընթացքում երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործում;

գ. տեխնիկական պայմանների մշակում, տեխնոլոգիաների և դրանց արտադրական գործընթացների նկարագրում;

դ. գծագրերի, սխեմաների կարգագիրների, բացատրագրերի, որակի տեխնոլոգիական ստուգման փաստաթղթերի, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսագիտական հաշվարկների իրականացում;

 

2) փորձարարական-հետազոտական գործունեություն.

ա. գործունեության օբյեկտների վիճակի վերլուծություն;

բ. հանքավայրերի հետախուզման միջոցների և եղանակների փորձարկում;

գ. օգտակար հանածոների արդյունահանման փորձնական հանույթի իրականացում;

դ. օգտակար հանածոյի վերամշակման տեխնոլոգիաների և սարքավորումների փորձարկում;

ե. մասնագիտական բնագավառին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին տեղեկատվության հավաքագրում, համակարգում և վերլուծություն;

զ. համակարգչային, այդ թվում երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ ստացված արդյունքների մշակում;

է. օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման, շահագործման և հանքային հումքի վերամշակման եղանակների, տեխնոլոգիաների և արտադրական գործընթացների մոդելավորում;

ը. ընդերքի արդյունաբերական յուրացման օպտիմալ և ռացիոնալ ճարտարագիտական լուծումների ընտրում;

 

3) կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն.

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում,

բ. արտադրանքի որակի տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

գ. տեխնիկական վերահսկողության իրականացում:

 

8. Որակավորման պահանջները.

 

1) Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

ա. իրականացնելու տեղեկատվության սպասարկման, ղեկավարման, մետրոլոգիական ապահովման և տեխնիկական վերահսկման աշխատանքներ,

բ. մշակելու տեխնիկական և տեխնոլոգիական փաստաթղթեր,

գ. օժանդակելու բնական ռեսուրսների, էներգիայի և նյութերի օգտակար կիրառմանը,

դ. իրականացնելու տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների վերլուծություն,

ե. կազմելու աշխատանքային գրաֆիկներ, պատվերներ, բացատրագրեր, երկրաբանական քարտեզներ, սխեմաներ և այլ տեխնիկական և տեխնոլոգիական փաստաթղթեր, ինչպես նաև հաշվետվություններ,

զ. ուսումնասիրելու և վերլուծելու անհրաժեշտ տեղեկությունները, կատարելու անհրաժեշտ հաշվարկներ, օգտագործելու ժամանակակից տեխնիկական միջոցներ և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ,

է. մասնակցելու հանքավայրերի հետախուզման, շահագործման և օգտակար հանածոների վերամշակման մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

ը. կազմակերպելու նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառնություններ,

թ. մասնակցելու ընդերքի արդյունաբերական յուրացմանը վերաբերող գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

ժ. ուսումնասիրելու երկրաբանահետախուզական կազմակերպություններին, ստորգետնյա հանքերին, բացահանքերին և հարստացուցիչ ֆաբրիկաներին առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական տեղեկատվությունը, ծանոթանալու բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ժա. օգտվելու տվյալների հենքից, երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

ժբ. կազմակերպելու իր ենթակայության տակ գտնվող ստորաբաժանման աշխատանքը:

 

2) Բակալավրը պետք է իմանա`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող օրենքները, իրավական ակտերը, որոշումները, կարգադրությունները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը,

բ. գործող չափորոշիչները, բնագավառի տեխնոլոգիաները, գործընթացները, տեխնիկական միջոցները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակները,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները, աշխատանքի պաշտպանության նորմերը և կանոնները:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

 

130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

 

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան,

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

 

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

 

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 130100, «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, ուսումնական, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի դասընթացների հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

 

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 130100, «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                  ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  34  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  49  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  69  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|Դասընթացների անվանումները և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ  |  34  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեություն` որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Հասարակական  |      |

|     |և  քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին: Ազգային   |      |

|     |ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր փուլը: |      |

|     |Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը: Հայաստանի     |      |

|     |երրորդ հանրապետության և  կայացման ներքին և  արտաքին     |      |

|     |դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն» դասընթացի նպատակն է  |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից:       |      |

|     |Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:                                           |      |

|     |Հայոց լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ ժամաքանակով  |      |

|     |մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը նույնպես   |      |

|     |նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային պատկերացումների     |      |

|     |ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը նվիրված է      |      |

|     |շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական       |      |

|     |կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և                |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար:             |      |

|     |Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն ուղղված են         |      |

|     |ուսանողների գործնական հմտությունների զարգացմանը`        |      |

|     |գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր     |      |

|     |կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու,      |      |

|     |տերմիններ գործածելու, մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |խմբագրելու նպատակով:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:Թարգմանչական |      |

|     |համարժեքություն և  փոխարինում, տրանսֆորմացիա, բառային,  |      |

|     |բառակազմական, քերականական համապատասխանություններ,       |      |

|     |գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր, պաշտոնագիր,            |      |

|     |հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային պլան,        |      |

|     |գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական          |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |դպրոց-հետբուհական ուսուցում համակարգի օղակներից մեկը    |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն):                                       |      |

|     |Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է ընդհանուր լեզվական, իսկ|      |

|     |հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր տեխնիկական ուսուցում:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |      |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:           |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը:            |      |

|     |Մտքի ձև  և  բովանդակություն: Մտքի ձևերը.  հասկացություն,|      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: Մատերիա կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի    |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ:  Տարածության,  |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները: Համակարգայնության և |      |

|     |պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և            |      |

|     |վիճակագրական օրիաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն:  Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը:|      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական ճանաչողության          |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն:  Ժողովրդավարություն և      |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը:  Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:    |      |

|     |Մարդկության ապագան:                                     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ:  Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության      |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:    |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը:                        |      |

|     |Օրինականության և  կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից         |      |

|     |հասարակությունում:  Իրավական պետություն. քաղաքացիական   |      |

|     |հասարակարգ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը  |      |

|     |որպես պետության հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու     |      |

|     |հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի      |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:              |      |

|     |Ժառանգական իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան                  |      |

|     |հարաբերություններ: Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների   |      |

|     |փոխադարձ իրավունքներն ու պարտավորությունները:           |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը:                              |      |

|     |Հայկական քաղաքական սովորույթները, ակունքները, սոցիալ    |      |

|     |մշակութային հիմնավորումները, պատմական դինամիկա:         |      |

|     |Ժամանակակից քաղաքագիտական դպրոցները:  Քաղաքացիական      |      |

|     |հասարակությունը, նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը:    |      |

|     |Քաղաքացիական հասարակության առանձնահատկությունները       |      |

|     |Հայաստանում:                                            |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն:  Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական            |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները:Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման     |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները:  Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական        |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   4  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |պրոբլեմի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի       |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ:                                     |      |

|     |Ամբողջական ծախսերի մոդելը: Արտադրության հավասարակշռված  |      |

|     |ծավալը:  Բյուջետային դեֆիցիտը և  պետական պարտքը:        |      |

|     |Գանձարանային քաղաքականություն: Փողը: Բանկերը:           |      |

|     |Վարկա-դրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ:          |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:            |      |

|     |Պարտադիր պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ և     |      |

|     |3-րդ կուրսերում շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական     |      |

|     |քննության անցնելուց հետո ուսանողները տեղավորվում են     |      |

|     |մարզական մասնագիտական խմբերում ըստ մասնագիտությունների` |      |

|     |Վ/բոլ» Բ/բոլ» Ս/թենիս» ատլետիզմ» ծանրամարտ» լող» ռիթմիկ |      |

|     |մարմնամարզություն» ձեռնամարտ; Առողջության կողմից        |      |

|     |շեղումներ ունեցող ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և   |      |

|     |բուժական խմբերում; Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող|      |

|     |ուսանողները» ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները     |      |

|     |մարզվում են մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը    |      |

|     |6-12 ժամ ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է   |      |

|     |ուսանողի տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20      |      |

|     |միավոր:  Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում |      |

|     |տրված դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված   |      |

|     |դասերից ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր:       |      |

|     |ՈՒսանողի ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում |      |

|     |է ԸՖՊ, ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր  |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |  49  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Թվային, ֆունկցիոնալ և  Ֆուրյեի շարքեր:   |      |

|     |Օպերացիոն հաշիվ:  Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային  |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ:  Հավանականությունների   |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |  12  |

|     |Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները: Նյութական կետի |      |

|     |կինեմատիկա:  Դինամիկայի հիմնական հասկացությունները:     |      |

|     |Նյութական կետի դինամիկա: Նյուտոնի օրենքները: Նյութական  |      |

|     |կետերի համակարգ, նրա դինամիկան: Պահպանման օրենքները:    |      |

|     |Համակարգի ազատության աստիճանների թիվը: Պինդ մարմնի      |      |

|     |կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը: Գալիլեյի            |      |

|     |հարաբերականության սկզբունքը: Հարաբերականության հատուկ   |      |

|     |տեսության տարրերը:                                      |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը:  Իդեալական և  իրական գազեր,          |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Ջերմադինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը:  Աշխատանքը ջերմադինամիկայում, իդեալական  |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում: Մոլեկուլների     |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը: Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի քվանտային|      |

|     |հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ պրոցեսներ:         |      |

|     |Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը:                         |      |

|     |Էնտրոպիան ջերմադինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: |      |

|     |Ջերմային մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  |      |

|     |տեսության տարրերը: Էլեկտրաստատիկ դաշտը, նրա             |      |

|     |պոտենցիալային բնույթը և  նրան բնորոշող մեծությունները:  |      |

|     |Էլեկտրական դիպոլ: Էլեկտրաստատիկ դաշտը նյութում,         |      |

|     |բևեռացման  մեխանիզմները: Գաուսի թեորեմը: Էլեկտրաստատիկ  |      |

|     |դաշտի էներգիան:  Հաղորդականության էլեկտրոնային          |      |

|     |տեսություն: Օհմի օրենքը շղթայի անհամասեռ տեղամասի համար,|      |

|     |էլեկտրաշարժ ուժ: Ջոուլ-Լենցի օրենքը: Մագնիսական դաշտ,   |      |

|     |նրան բնորոշող մեծությունները: Բիո-Սավար-Լապլասի օրենքը: |      |

|     |Լորենցի ուժ, Ամպերի ուժ, Հոլի էֆեկտը: Գաուսի թեորեմը և  |      |

|     |շրջապտույտի թեորեմը մագնիսական դաշտի ինդոկցիայի համար:  |      |

|     |Նյութի մագնիսական հատկությունները: Ինդուկտիվություն:    |      |

|     |Մագնիսական դաշտի էներգիան: Փոփոխական դաշտեր և           |      |

|     |անընդհատության հավասարում:  Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա,|      |

|     |ինքնինդուկցիա: Շեղման հոսանք: Մաքսվելի հավասարումները   |      |

|     |դիֆերենցիալ և  ինտեգրալային տեսքով: Տատանումներ, նրանց  |      |

|     |առաջացման պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր:|      |

|     |Մարող և  ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական  |      |

|     |ալիքներ: Խմբային արագություն:  Էլեկտրամագնիսական        |      |

|     |ալիքներ, նրանց սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի        |      |

|     |էներգիան և  էներգիայի հոսքը: Ինտերֆերենց:               |      |

|     |Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը, դիֆրակցիա:|      |

|     |Լույսի դիսպերսիայի դասական տեսությունը: Ջերմային        |      |

|     |ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի շեղման օրենքը: Պլանկի|      |

|     |քվանտային վարկածը և  Պլանկի բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և     |      |

|     |Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց մեկնաբանումը ըստ քվանտային    |      |

|     |տեսության: Միկրոմասնիկների ալիքային հատկությունները,    |      |

|     |դը-Բրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի հավասարումը, ալիքային    |      |

|     |ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը: Ատոմի կառուցվածքը և    |      |

|     |ճառագայթման սպեկտրը: Շրյոդինգերի հավասարման լուծումը    |      |

|     |պարզագույն համակարգերի համար: Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան|      |

|     |և  նրա կիրառությունները:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|ՔԻՄԻԱ-1                                                 |   3  |

|     |Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:          |      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը: Քիմիական կապ |      |

|     |և  մոլեկուլի կառույցը: Ջերմաքիմիա:  Քիմիական կինետիկա և |      |

|     |հավասարակշռություն: Քիմիական ռեակցիաների ուղղության վրա |      |

|     |ազդող գործոնները: Լուծույթներ: Էլեկտրոլիտների           |      |

|     |լուծույթներ:  Օքսիդացման-վերականգնման ռեակցիաններ:      |      |

|     |Էլեկտրաքիմիա: Ջրի քիմիան: Մետաղների ընդհանուր           |      |

|     |հատկությունները: Պարբերական համակարգի S-տարրեր:         |      |

|     |Պարբերական համակարգի P-տարրեր: Պարբերական համակարգի     |      |

|     |d-տարրեր: Գաղափար բարձրամոլեկուլային միացությունների    |      |

|     |մասին:                                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|     |Համակարգիչների ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի         |      |

|     |սկզբունքը, հիմնական սարքերը, ծրագրային ղեկավարման       |      |

|     |սկզբունքը:                                              |      |

|     |Համակարգիչների նախագծման թվաբանական և  տրամաբանական     |      |

|     |հիմունքները: Էլեկտրոնային փոստ: Կիրառական ծրագրային     |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Տվյալների հենքերի ղեկավարման համակարգեր:                |      |

|     |Հակավիրուսային ծրագրային միջոցներ: Արխիվացնող ծրագրային |      |

|     |միջոցներ:                                               |      |

|     |Ալգորիթմ, ներկայացման եղանակները, դասակարգումը:         |      |

|     |ՊԱՍԿԱԼ լեզվի հիմնական օբյեկտները (այբուբենը, տվյալներ,  |      |

|     |գործողություններ հասկացությունները, փոփոխականների,      |      |

|     |հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը, ստանդարտ      |      |

|     |ֆունկցիաներ, արտահայտություններ, Պասկալ ծրագրի          |      |

|     |կառուցվածքը:                                            |      |

|     |Գծային ծրագրերի կազմակերպում (վերագրման, մուտքի, ելքի   |      |

|     |օպերատորներ):                                           |      |

|     |Ճյուղավորված ծրագրերի կազմակերպում (պայմանական, անպայման|      |

|     |անցման և  CASE օպերատորներ):                            |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում (FOR, WHILE, REPEAT):    |      |

|     |Ներդրված ցիկլեր:                                        |      |

|     |Միաչափ և  երկչափ զանգվածների մշակում: Պրոցեդուրա և      |      |

|     |ֆունկցիա:                                               |      |

|     |Տվյալների ոչ ստանդարտ տիպեր (տող տիպ, գրառումներ):      |      |

|     |Ֆայլերի մշակում:                                        |      |

|     |Էկրանի ղեկավարումը տեքստային և  գրաֆիկական ռեժիմներում: |      |

|     |Ստեղնաշարի, տպող սարքի և  ձայնային սարքավորման          |      |

|     |ղեկավարում:                                             |      |

|     |C++ ծրագրի տարրերը (իդենտիֆիկատորներ, հաստատուններ,     |      |

|     |բանալի բառեր, մեկնաբանություններ):                      |      |

|     |Պայմանի օպերատորներ (if...else, if...else...if...):     |      |

|     |Պայման գործողություն ?: Switch օպերատոր:                |      |

|     |Ցիկլային ծրագրերի կազմակերպում (do-while, for): Ներդրված|      |

|     |ցիկլեր:                                                 |      |

|     |Զանգվածների մշակում: Սիմվոլային տողեր:                  |      |

|     |Կառուցվածքներ և  միավորումներ: Կառուցվածքների           |      |

|     |զանգվածներ:                                             |      |

|     |Ցուցիչներ: Ֆունկցիաներ:                                 |      |

|     |Առանց պարամետրերի և  պարամետրերով մակրոսներ:            |      |

|     |Օբյեկտային կողմնորոշմամբ ծրագրավորման սկզբունքների      |      |

|     |իրականացումը C++-ում:                                   |      |

|     |Դաս, օբյեկտ: Դասի սեկցիաները:                           |      |

|     |Ինկապսուլացիա: C++-ում կոնսուլային ներմուծում-արտածում  |      |

|     |(cin, cout):                                            |      |

|     |Ֆունկցիաների վերաբեռնում: Կոնստրուկտոր և  դեստրուկտոր:  |      |

|     |Օբյեկտների փոխանցումը ֆունկցիաներին, ֆունկցիաներից      |      |

|     |օբյեկտների վերադարձնումը:                               |      |

|     |Օբյեկտների զանգվածներ, ցուցիչներ: This ցուցիչ: Դինամիկ  |      |

|     |հիշողություն:  New և  delete օպերատորներ:               |      |

|     |Հղումներ: Հղումների փոխանցումը ֆունկցիաներին:           |      |

|     |Ժառանգում: Դասերի ընտանիք և  պոլիմորֆիզմ:               |      |

|     |Վիրտուալ ֆունկցիաներ: Դինամիկ պոլիմորֆիզմ:              |      |

|     |Շաբլոնային ֆունկցիաներ և  դասեր:                        |      |

|     |Լոկալ, գլոբալ և  դինամիկ փոփոխականներ: Ստատիկ           |      |

|     |փոփոխականներ:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|     |Ընդհանուր առմամբ կրելով աշխարհայացքային բնույթ`         |      |

|     |դասընթացը կառուցված է այնպես, որ տալիս է հիմնական       |      |

|     |անհրաժեշտ բնաճանաչողական հասկացությունները կապված       |      |

|     |կենսոլորտի, նրանում մարդու ունեցած դերի և  տեխնոլոգիական|      |

|     |քաղաքակրթությանն առնչվող հիմնախնդիրների վերաբերյալ:     |      |

|     |Դասընթացի յուրացման արդյունքում ուսանողները հստակ       |      |

|     |պատկերացում են կազմում էկոհամակարգերի կառուցվածքի մասին,|      |

|     |ծանոթանում էկոլոգիական հիմնական հասկացություններին և    |      |

|     |օրենքներին, կենսոլորտի առանձնահատկություններին, նոր     |      |

|     |ստեղծվող և  գործող լեռնամետալուրգիական                  |      |

|     |կազմակերպությունների ազդեցությանը շրջակա միջավայրի`     |      |

|     |հողերի, կենդանական և  բուսական աշխարհի, մթնոլորտի,      |      |

|     |ստորգետնյա ջրերի և  բաց ջրավազանների վրա, բնապահպանական |      |

|     |միջոցառումների մասին, որոնք ուղղված են նվազեցնելու      |      |

|     |լեռնամետալուրգիական կազմակերպությունների ազդեցությունը  |      |

|     |շրջակա միջավայրի վրա, դրանց շահագործման և               |      |

|     |պահուստավորման փուլերում, լեռնամետալուրգիական           |      |

|     |կազմակերպություններից մթնոլորտ արտանետվող գազերի և      |      |

|     |փոշիների, արտադրական կեղտաջրերի և  հանքի ջրերի          |      |

|     |արտահոսքերի, հողերի մոնիտորինգի մեթոդների, եղանակների և |      |

|     |օգտագործվող սարքավորումների մասին, լեռնամետալուրգիական  |      |

|     |կազմակերպությանը անհրաժեշտ բնապահպանական փաստաթղթերի    |      |

|     |փաթեթի մասին, նախագծի շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության  |      |

|     |փորձաքննության մասին օրենքի պահանջների,                 |      |

|     |առանձնահատկությունների և  ժամկետների մասին և  շրջակա    |      |

|     |միջավայրի պահպանությանը վերաբերվող ՀՀ հիմնական օրենքների|      |

|     |և  կառավարության որոշումների, ՀՀ կողմից ստորագրված և    |      |

|     |վավերացված միջազգային պայմանագրերի և                    |      |

|     |համաձայնությունների վերաբերյալ:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը աֆինական                |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ:  Միացումներ, հավաքման |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|     |Ներածություն: Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր և |      |

|     |վնասակար գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային|      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության ապահովման  |      |

|     |իրավական, նորմատիվ տեխնիկական և  կազմակերպչական հարցեր: |      |

|     |Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային և  ֆունկցիոնալ          |      |

|     |առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն անբավարար        |      |

|     |լուսավորվածությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ       |      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրաձայնից և  ուլտրաձայնից: Պաշտպանություն   |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթումների  |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող               |      |

|     |ճառագայթումների ազդեցությունից: Պաշտպանություն          |      |

|     |էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունից: Պաշտպանություն       |      |

|     |ստատիկական և  մթնոլորտային էլեկտրականության             |      |

|     |պարպումներից: Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող          |      |

|     |համակարգերում առաջացող վթարներից: Պաշտպանություն        |      |

|     |տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման ընթացքում     |      |

|     |առաջացած վտանգներից: Պաշտպանություն հրդեհներից:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանության և  արտակարգ իրավիճակների     |   2  |

|     |հիմնահարցեր                                             |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակի սահմանումը, առաջացման հաճախականության|      |

|     |ավելացման հավանականությունը և  հետևանքները:  Խաղաղ կամ  |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած իրավիճակների        |      |

|     |դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման              |      |

|     |միջոցառումները:                                         |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների դասակարգումն ըստ` տևողության,     |      |

|     |կանխատեսման հնարավորության, ընդգրկման մասշտաբների,      |      |

|     |կանխարգելման հնարավորության և  ծագման առաջնահերթության: |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական պաշտպանության     |      |

|     |համակարգի խնդիրներն ու գործառությունները:               |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մեթոդները:                   |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում:                                         |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |կայունության ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: |      |

|     |խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակներում փրկարար և  անհետաձգելի վթարային          |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքները և  կատարման անհրաժեշտ      |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը:                       |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի գնահատում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Ճյուղի տնտեսագիտություն և  մենջմենտ                     |   6  |

|     |Երկրաբանահետախուզական աշխատանքների և                    |      |

|     |հանքարդյունաբերության դերը ՀՀ տնտեսության մեջ,          |      |

|     |հետախուզական և  լեռնահարստացուցիչ կազմակերպության       |      |

|     |միջոցները, հիմնական արտադրական ֆոնդերը (հաստատուն       |      |

|     |կապիտալ), շրջանառու միջոցները (շրջանառու կապիտալ), դրանց|      |

|     |օգտագործման արդյունավետության ուղիները, կապիտալ         |      |

|     |շինարարության տնտեսական հարցերը, կազմակերպության        |      |

|     |տնտեսական ցուցանիշները և  դրանց բարելավման ուղիները:    |      |

|     |Երկրաբանահետախուզական և  լեռնահարստացուցիչ              |      |

|     |կազմակերպությունը որպես կառավարման օբյեկտ, կառավարման   |      |

|     |մեթոդները, սկզբունքները, տեխնիկական միջոցները, ավտոմատ  |      |

|     |կառավարման համակարգերը, արտադրական գործընթացները, դրանց |      |

|     |կազմակերպումը, աշխատանքների նորմավորում, արտադրության   |      |

|     |զարգացման պլանավորում:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա                                          |   5  |

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական     |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդիչային   |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդիչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն |      |

|     |շարժիչներ: Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,     |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ:  Կառուցվածքը,|      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները: Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական  |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը: Էլեկտրական  |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ:                         |      |

|     |Էլեկտրամատակարարման հիմունքները:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Կիրառական մեխանիկա                                      |   4  |

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|     |Մետաղների ատոմային և  բյուրեղային կառուցվածքը,          |      |

|     |կառուցվածքային թերությունները և  նրանց ազդեցությունը    |      |

|     |ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա: Համաձուլվածքների |      |

|     |վիճակի դիագրամները, դրանց կառուցումը և  վերլուծությունը:|      |

|     |Ածխածնային պողպատներ, չուգուններ, դասակարգումը,         |      |

|     |կառուցվածքը և  հատկությունները: Մետաղների և  մետաղական  |      |

|     |համաձուլվածքների ջերմային, ջերմաքիմիական,               |      |

|     |ջերմամեխանիկական և  մակերևութային  ջերմային մշակման     |      |

|     |եղանակները: Լեգիրված պողպատներ և  հատուկ                |      |

|     |ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով օժտված պողպատներ և   |      |

|     |համաձուլվածքներ: Գունավոր մետաղներ և  նրանց             |      |

|     |համաձուլվածքները: Ոչ մետաղական նյութեր:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.08|Չափագիտության և  ստանդարտացման հիմունքներ               |   4  |

|     |Հիմնական հասկացություններ չափիչ տեխնիկայի մասին:        |      |

|     |Սխալների տեսակները, գնահատման հավանականային մեթոդներ:   |      |

|     |Էլեկտրական չափիչ միջոցների դասակարգումը, նրանց          |      |

|     |բնութագրերը: Ստատիկ և  դինամիկ ռեժիմներում չափման       |      |

|     |միջոցները:  Էլեկտրոնային անալոգային սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Կամրջակներ և  կոմպենսատորներ: Թվային      |      |

|     |սարքեր և  ձևափոխիչներ:  Գրանցող սարքեր և                |      |

|     |սարքավորումներ: Էլեկտրական մեծությունների չափումը:      |      |

|     |Մագնիսական մեծություններ, չափիչ սարքեր և  ձևափոխիչներ:  |      |

|     |Ոչ էլեկտրական մեծությունների չափման սարքեր և            |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Ինֆորմացիոն չափիչ սարքեր: Չափող, վճռող    |      |

|     |սարքեր:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲԿԲ |Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ               |  32  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Գեոդեզիա                                                |   4  |

|     |Երկրի ձևը  և  չափերը, երկրաչափական կոորդինատների        |      |

|     |համակարգը, մասշտաբները, ռելիեֆի պատկերումը              |      |

|     |հորիզոնականներով, չափումները, չափման միավորները,        |      |

|     |մեթոդներն ու դրանց ճշտությունները, թեոդոլիտները և       |      |

|     |նիվիլիրները, տեղագրական հանույթը, գեոդեզիական           |      |

|     |ծառայության հիմնական տեսակները:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Ընդհանուր երկրաբանություն, բյուրեղագիտություն և         |   4  |

|     |հանքաբանություն                                         |      |

|     |Տեսություններ երկրագնդի ձևավորման  վերաբերյալ, երկրագնդի|      |

|     |ընդհանուր կառուցվածքը, կազմությունը, երկրագնդի ջերմային |      |

|     |և  մագնիսական հատկությունները, խտության փոփոխությունը   |      |

|     |ըստ խորության, Էկզոգեն գործընթացները` ֆիզիկական և       |      |

|     |քիմիական հողմնահարում, մակերևութային  հոսող ջրերի և     |      |

|     |գետերի երկրաբանական աշխատանքը, քամիների, սառցադաշտերի,  |      |

|     |ծովերի երկրաբանական աշխատանքը, էնդոգեն գործընթացներ`    |      |

|     |տեկտոնական գործընթացներ, հրաբխականություն, սեյսմիկ      |      |

|     |երևույթներ,  մետամորֆային գործընթացներ:  Հասկացություն  |      |

|     |միներալների բյուրեղային կառուցվածքի մասին, սիմետրիայի   |      |

|     |տարրերը, բյուրեղների դասակարգումը սինգոնիաների ըստ      |      |

|     |սիմետրիայի տարրերի և  նրանց կապը միներալների ֆիզիկական  |      |

|     |հատկությունների հետ, տարրերի ստորաբաշխման               |      |

|     |օրինաչափությունը երկրի կեղևում,  պոլիմորֆիզմ և          |      |

|     |իզոմորֆիզմ, միներալների դասակարգման հիմունքները և       |      |

|     |դասերը, միներալների առաջացման գործընթացները (էնդոգեն,   |      |

|     |էկզոգեն, մետամորֆիկ) և  միներալային ագրեգատների         |      |

|     |տարատեսակները:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Մարկշեյդերական գործ                                     |   4  |

|     |Փորվածքների ուղղությունների որոշումը, օգտակար           |      |

|     |հանածոների հանքավայրերի երկրաչափացման, պաշարների,       |      |

|     |կորուստների և  աղքատացման, մակաբացման ապարների ծավալների|      |

|     |հաշվարկման և  հաշվառման մեթոդները, հանութային           |      |

|     |աշխատանքների հետևանքով  լեռնային ապարների և  երկրի      |      |

|     |մակերևույթի  տեղաշարժից կառույցների, շենքերի,           |      |

|     |շինությունների ու բնական օբյեկտների պաշտպանության       |      |

|     |եղանակները:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Կիրառական մեխանիկա-2                                    |   5  |

|     |Մեխանիզմների և  մեքենամասերի հաշվարկների հիմունքներ:    |      |

|     |Զսպանակների և  միացությունների հաշվարկների հիմունքներ:  |      |

|     |Մեխանիզմների նախագծման հիմունքներ:  Մեքենաների և        |      |

|     |սարքերի մասերի կառուցվածքն ու նախագծումը:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Ճարտարագիտական երկրաբանություն և  հիդրոերկրաբանություն  |   3  |

|     |Ճարտարագիտաերկրաբանական գործընթացները (փլուզումներ,     |      |

|     |հեղեղումներ և  սողանքներ), շինարարական հրապարակների     |      |

|     |երկրաբանական կառուցվածքը, կառույցների հիմքում ընկած     |      |

|     |շերտախմբի առանձնահատկությունները: Ստորերկրյա ջրերի      |      |

|     |դասակարգումը ըստ խորության: Ստորերկրյա ջրերի            |      |

|     |դասակարգումը ըստ ապարների մասնիկների հետ                |      |

|     |կապակցվածության: Ստորերկրյա ջրերի շարժման ուղղությունը, |      |

|     |արագությունը, կապը մակերևութային  հոսող ջրերի հետ:      |      |

|     |Ստորերկրյա ջրերի քանակության որոշումը դեպի ջրհավաքներ,  |      |

|     |դրանց ազդեցությունը շինարարական կառույցների             |      |

|     |հիմնահատակների վրա և  հանքամարմինների շահագործման       |      |

|     |ժամանակ: Հիդրորերկրաբանական քարտեզի կառուցման           |      |

|     |հիմունքները և  ստորերկրյա ջրերի շահագործման մեթոդները:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.06|Ապարագիտություն և  օգտակար հանածոներ                    |   5  |

|     |Ապարների բնութագիրը և  դրանց դերը երկրի կառուցվածքում:  |      |

|     |Ապարների դասակարգումը ըստ առաջացման գործընթացների և     |      |

|     |դրանց մորֆոլոգիական առանձնահատկությունները:             |      |

|     |Ապարառաջացման էնդոգեն, էկզոգեն և  մետամորֆիկ            |      |

|     |գործընթացներ: Ապարները որպես ոչ մետաղական օգտակար       |      |

|     |հանածոներ և  դրանց դերը մետաղական օգտակար հանածոների    |      |

|     |հանքավայրերի առաջացման ընթացքում: Օգտակար հանածոներ     |      |

|     |հասկացողությունը և  դրանց դասակարգման հիմունքները:      |      |

|     |Հանքային մարմինների մորֆոլոգիական ձևերը:  Մետաղական     |      |

|     |օգտակար հանածոների առաջացման գործընթացները (էնդոգեն,    |      |

|     |էկզոգեն, մետամորֆիկ): Մետաղածին ժամանակաշրջաններ և      |      |

|     |դրանց բնորոշ ժամանակահատվածները Հայաստանի տարածքի համար:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.07|Հիդրավլիկա և  պնևմոհիդրոսարքավորումներ                 |   3  |

|     |Հեղուկների հատկությունները և  ֆիզիկամեխանիկական         |      |

|     |բնութագրերը: Հեղուկի հավասարակշռության Էյլերյան         |      |

|     |հավասարումները, հավասարակշռություն Երկրի ծանրության     |      |

|     |դաշտում: Հեղուկի ճնշման ուժը հարթ պատի և  կոր           |      |

|     |մակերևույթի  վրա: Շարժման դիֆերենցիալ հավասարումները:   |      |

|     |Միաչափ, ստացիոնար շարժում, նրա հիմնական պարամետրերը:    |      |

|     |Բեռնուլիի հավասարումը իդեալական և  իրական հեղուկների    |      |

|     |համար: Հիդրավլիկական դիմադրություններ: Շարժման լամինար  |      |

|     |և  տուրբուլենտ ռեժիմները, Ռեյնոլդսի թիվ: Էներգիայի      |      |

|     |կորուստների որոշումը: Դիմադրության երեք գոտիներ:        |      |

|     |Խողովակների հաշվարկը, հաջորդական և  զուգահեռ միացումներ:|      |

|     |Ծավալային գործողության հիդրոպնևմահաղորդակների           |      |

|     |աշխատանքը, կառուցվածքը և  սխեմաները:  Ծավալային         |      |

|     |հիդրոմեքենաներ` պոմպեր և  հիդրոշարժիչներ: Գլանային և    |      |

|     |մոմենտային հիդրոշարժիչներ: Հիդրոապարատներ և             |      |

|     |ավտոմատացման միջոցներ: Գործադիր օրգանի արագության       |      |

|     |կարգավորիչներ և  հեղուկի ուղղության բաշխիչներ: Ապահովիչ,|      |

|     |ռեդուկցիոն, հակադարձ փականներ և  կափույրներ: Յուղի      |      |

|     |զտիչներ, հիդրոակումուլյատորներ և  այլն: Հետևող  հիդրո և |      |

|     |պնևմահաղորդակներ,  հիդրավլիկական ուժեղացուցիչներ, նրանց |      |

|     |տեսակները և  կիրառման բնագավառները:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.08|Փորվածքների անցկացման տեխնոլոգիա                        |   5  |

|     |Բաց և  ստորգետնյա լեռնային փորվածքների անցկացման        |      |

|     |սկզբունքները, եղանակները, միջոցները` կախված շրջափակող   |      |

|     |ապարային զանգվածի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններից,   |      |

|     |փորվածքների օգտագործման ոլորտից և  ծառայման ժամկետից:   |      |

|     |ՈՒղղաձիգ և  հորիզոնական փորվածքների ընդլայնական չափերի  |      |

|     |որոշումը, ամրակապերի հաշվարկումը, փորվածքների անցկացման |      |

|     |տեխնոլոգիան, տեխնիկան և  աշխատանքների կազմակերպումը:    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ՀՄԿԲ |Մասնագիտության ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ         |  69  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Մասնագիտության ներածություն                             |   1  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ ՀՊՃՀ-ի մասին: Ճարտարագետ      |      |

|     |բակալավրի մասնագիտությունը, ուսումնական պլանը,          |      |

|     |առարկաների ցանկը և  ըստ առանձին կիսամյակների ժամաքանակը:|      |

|     |Ծանոթացում մասնագիտության չափորոշիչի հետ: ՀՀ տնտեսության|      |

|     |մեջ երկրաբանահետախուզական ծառայությունների և            |      |

|     |հանքարդյունաբերության դերն ու նշանակությունը:           |      |

|     |Հասկացություններ հորատանցքերի հորատման տեխնիկայի և      |      |

|     |տեխնոլոգիայի, արտադրական գործընթացների մեքենայացման և   |      |

|     |ավտոմատացման, հսկման և  կարգավորման, ինչպես նաև  ընդերքի|      |

|     |ռեսուրսների, դրանց մասշտաբների և  մշակման ու վերամշակման|      |

|     |եղանակների վերաբերյալ:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Կառուցվածքային երկրաբանություն և  քարտեզագրում          |   4  |

|     |Երկրաբանական քարտեզ: Ապարների մարմինների տեղադրման      |      |

|     |ձևերը  և  նրանց ուսումնասիրման մեթոդները: Ապարների      |      |

|     |մարմինների չխախտվածության ձևերը:   Տեկտոնական խախտումներ|      |

|     |և  ապարների հատկությունները: Ապարների մարմինների խախտված|      |

|     |տեղադրման ձևերը  և  ուսումնասիրման մեթոդները:           |      |

|     |Նստվածքային ապարների քարտեզագրում: Տեկտոնական           |      |

|     |խախտումների ծալքավորումների ձևերը,  քարտեզագրումը:      |      |

|     |Խզումնային տեկտոնական խախտումների տեսակները և           |      |

|     |քարտեզագրումը: Մագմատիկ ծագման մարմինների ձևերը  և      |      |

|     |նրանց ուսումնասիրման մեթոդները: Մետամորֆային ապարների   |      |

|     |համալիրների կառուցվածքների ուսումնասիրման               |      |

|     |առանձնահատկությունները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Հայաստանի երկրաբանություն                               |   3  |

|     |Հայաստանի դիրքը միջերկրածովյան ալպիական գոտում և  նրան  |      |

|     |բնորոշ առանձնահատկությունները: Հայաստանի տարածքի        |      |

|     |երկրաբանական կառուցվածքը:  Հայաստանի տարածքի տեկտոնական |      |

|     |կառուցվածքը: Հայաստանի տարածքի մետաղածին գոտիները:      |      |

|     |Հայաստանի տարածքի ջրային ռեսուրսները: Հայաստանի տարածքի |      |

|     |օգտակար հանածոները և  արդյունաբերական հանքավայրերի      |      |

|     |տիպերը:                                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Ապարների ֆիզիկա                                         |   3  |

|     |Ապարների միներալային կազմը, մեխանիկական, ջերմային,      |      |

|     |էլեկտրական, մագնիսական, էլեկտրամագնիսական և  այլ        |      |

|     |ֆիզիկական հատկություններն ու օգտակար հանածոների         |      |

|     |արդյունահանման տեխնոլոգիական գործընթացների վրա դրանց    |      |

|     |ազդեցության առանձնահատկությունները:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Երկրաբանահետախուզական կայանքներ և  սարքավորումներ       |   4  |

|     |Հորատման կայանքների կազմությունը և  նշանակությունը:     |      |

|     |Հորատման խողովակներ, նշանակությունը, ձևերը,             |      |

|     |տեսակաչափերը, միացումները: Հորատման աշտարակներ և        |      |

|     |կայմեր: Հորատման պոմպեր: Ոչ խոր հորատանցքերի հորատման   |      |

|     |կայանքներ: Երկրաբանահետախուզական սարքավորումների        |      |

|     |վերանորոգում: Հորատման կայանքների շահագործում: Հորատման |      |

|     |խողովակների շահագործում: Հորատման աշտարակների և  կայմերի|      |

|     |շահագործում: Հորատման պոմպերի շահագործում: Ոչ խոր       |      |

|     |հորատանցքերի հորատման կայանքների շահագործում: Տրանսպորտի|      |

|     |նշանակությունը և  դերը ԵՀԱ աշխատանքներում: Տրանսպորտային|      |

|     |աշխատանքների կազմակերպումը և  տեխնիկատնտեսական          |      |

|     |ցուցանիշները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Հանքավայրերի որոնման և  հետախուզման մեթոդներ            |   6  |

|     |Որոնման երկրաբանական հիմնավորումը: Օգտակար հանածոների   |      |

|     |հանքավայրերի հետախուզում: Ընդերքի ուսումնասիրման        |      |

|     |մեթոդաբանությունը: Հետախուզման համակարգ: Նմուշահանում:  |      |

|     |Երկրաբանահետախուզական տվյալների համակարգման ու          |      |

|     |ընդհանրացման սկզբունքները: Լեռնարդյունաբերական          |      |

|     |երկրաբանության հիմունքները: Երկրաբանական շերտախմբերի և  |      |

|     |առանձին կառուցվածքների որոնման և  հետախուզման փուլերը և |      |

|     |մեթոդները: Երկրաբանահետախուզական աշխատանքների փուլերը:  |      |

|     |Հանքամարմինների որոնման նախադրյալները և  երկրաբանական   |      |

|     |հիմնավորումը:  Հանքաբերության երկրաբանական              |      |

|     |նախադրյալները: Հանքամարմինների կառուցվածքային           |      |

|     |նախադրյալները: Որոնման ուղղակի և  անուղղակի նշանները:   |      |

|     |Որոնման մեթոդներ:  Օգտակար հանածոների հանքավայրերի      |      |

|     |հետախուզումը լեռնային փորվածքներով և  հորատանցքերով:    |      |

|     |Հանքամարմինների նմուշահանումը: Օգտակար հանածոների       |      |

|     |պաշարների հաշվարկման մեթոդները:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Լեռնային մեքենաներ և  սարքավորումներ                    |   3  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ հանքավայրերի բաց և  ստորգետնյա|      |

|     |մշակման դեպքում օգտակար հանածոների հորատման, բարձման,   |      |

|     |տեղափոխման, վերելքային սարքավորումների, օդափոխման,      |      |

|     |պոմպային և  կոմպրեսորային տեղակայանքների մասին,         |      |

|     |սարքավորումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները,  |      |

|     |գործողության սկզբունքները, տեխնիկական և  շահագործական   |      |

|     |արտադրողականությունների հաշվարկման կարգը:               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.08|Օգտակար հանածոների վերամշակում և  հարստացում            |   6  |

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ օգտակար հանածոների վերամշակման|      |

|     |և  հանքաքարերի հարստացման վերաբերյալ: Հանքային հումքի   |      |

|     |նյութական կազմը: Օգտակար հանածոների վերամշակման, այդ    |      |

|     |թվում հարստացման եղանակները, գործընթացները և            |      |

|     |օպերացիաները: Հարստացման ցուցանիշները և  արգասիքները:   |      |

|     |Արգասիքների կորզման, պարունակության և  ելքի             |      |

|     |հասկացությունները: Կորզման ցուցանիշների հաշվարկը:       |      |

|     |Օգտակար հանածոների վերամշակման և  հանքաքարերի հարստացման|      |

|     |ժամանակ օգտագործվող սարքեր և  սարքավորումները:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.09|Հանքավայրերի մշակման գործընթացներ                       |   9  |

|     |Ստորգետնյա մաքրման աշխատանքների տեխնոլոգիական           |      |

|     |գործընթացները և  դրանց կազմը, հանքաքարի պոկման, առբերման|      |

|     |և  հանութային տարածության պահպանման եղանակների          |      |

|     |դասակարգումը, պարամետրերի հաշվարկը, կիրառման            |      |

|     |տիրույթները, հիմնական ցուցանիշներն ու համեմատական       |      |

|     |գնահատականը: Բաց եղանակով հանքավայրերի մշակման          |      |

|     |տեխնոլոգիական գործընթացները, դրանցում օգտագործվող       |      |

|     |սարքավորումների ընտրման սկզբունքները, ըստ հզորության և  |      |

|     |հուսալիության, առանձին ստրուկտուրաների ձևավորման  կարգը |      |

|     |և  կախված ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկություններից`  |      |

|     |մշակման տեխնոլոգիական սխեմաների ընտրման հարցերը:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.10|Օգտակար հանածոների կորզման գեոտեխնոլոգիական եղանակներ   |   4  |

|     |Գեոտեխնոլոգիական եղանակների բնութագրիչ                  |      |

|     |առանձնահատկությունները և  դրանց դասակարգումը:           |      |

|     |Գեոտեխնոլոգիայի ֆիզիկաերկրաբանական հիմունքները:         |      |

|     |Գեոտեխնոլոգիական գործընթացների տեխնոլոգիական            |      |

|     |սկզբունքները: Գեոտեխնոլոգիական եղանակներով              |      |

|     |արդյունահանման և  ղեկավարման միջոցները: Գեոտեխնոլոգիական|      |

|     |հորատանցքերի հորատման տեխնոլոգիան: Գեոտեխնոլոգիական     |      |

|     |հորատանցքերի կառուցվածքները: Աղերի ստորգետնյա լուծման   |      |

|     |տեխնոլոգիական սխեմաները: Ծծմբի ստորգետնյա զտահանում և   |      |

|     |կիզում: Քարածխի ստորգետնյա գազաֆիկացում:                |      |

|     |Կաուստակենսաքարային հանքավայրերի մշակման                |      |

|     |գեոտեխնոլոգիական եղանակներ:  Օգտակար հանածոների         |      |

|     |հորատանցքային հիդրոհանույթ:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԲՄԿԲ1|Երկրաբանություն, օգտակար հանածոների հետախուզում         |  24  |

|06.00|մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկ                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Լվացող նյութեր և  խցանյութեր                            |   3  |

|     |Հորատանցքերի լվացում և  ներփչում: Դիսպերս համակարգեր:   |      |

|     |Հորատալուծույթի շրջապտույտի սխեմաները:                  |      |

|     |Հորատալուծույթների դասակարգումը: Հորատալուծույթներին    |      |

|     |ներկայացվող պահանջները: Հորատման լուծույթների           |      |

|     |տեխնոլոգիական ֆունկցիաները:  Հորատալուծույթի անհրաժեշտ  |      |

|     |քանակության որոշումը: Հիդրավլիկական շրջանառու համակարգի |      |

|     |ստուգողական հաշվարկներ: Օդահագեցված լվացող լուծույթներ: |      |

|     |Հորատման լուծույթների մաքրումը քայքայված ապարների       |      |

|     |մասնիկներից և  լուծված գազերից:  Խտացված օդի օգտագործման|      |

|     |ոլորտները: Խցանյութեր: Տամպոնաժային խառնուրդներ և       |      |

|     |լուծույթներ: Կապակցող նյութեր և  սինթետիկ խեժեր:        |      |

|     |Ցեմենտային լուծույթների հատկությունների կարգավորումը և  |      |

|     |վերամշակումը քիմիական ռեագենտների միջոցով:              |      |

|     |Հորատանցքերի ամրակապում: Հորատանցքերի ժամանակավոր       |      |

|     |տամպոնացում: Շրջապահ խողովակների իջեցման և  ցեմենտացման |      |

|     |տեխնոլոգիան: Հորատանցքերի լուծարում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|Պինդ օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման        |   9  |

|     |տեխնոլոգիա                                              |      |

|     |Ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները:             |      |

|     |Տեխնիկատեխնոլոգիական հիմնական հասկացությունները և       |      |

|     |հորատման ցուցանիշները: Տեխնոլոգիական, օժանդակ, վթարային |      |

|     |և  հատուկ հորատման գործիքներ: Հորատման տեխնոլոգիական    |      |

|     |ռեժիմ: Հորատանցքերի նախագծման հիմունքները: Ստորգետնյա   |      |

|     |լեռնային փորվածքներից հորատանցքերի հորատման             |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հորատահանուկի որակական և        |      |

|     |քանակական (հորատահանուկի ելքի) գնահատումը: Վթարներն ու  |      |

|     |բարդությունները հորատանցքերում, հորատանցքերի լուծարումը:|      |

|     |Շրջակա միջավայրի պահպանման անհրաժեշտ միջոցառումները և   |      |

|     |հողերի վերամշակելիության վերականգնումը:                 |      |

|     |Երկրաբանահետախուզական ուղղորդված հորատանցքերի հորատում  |      |

|     |և  նրա տնտեսական շահավետության հաշվարկի մեթոդները:      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|Նավթի և  գազի հորատանցքերի հորատում                     |   8  |

|     |Նավթի և  գազի հորատանցքերի հորատման եղանակները և        |      |

|     |տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները: Հորատման գործիքներ և     |      |

|     |սարքավորումներ: Ապարաքայքայիչ գործիքներ: Հորատման       |      |

|     |շարասյուն: Հորատման կայանքներ: Հորատանցքերի ամրակապում: |      |

|     |Հորատման ռեժիմ: Բարդություններ և  վթարներ: ՈՒղղորդված   |      |

|     |հորատանցքերի հորատում: Արդյունավետ հորիզոնների բացման   |      |

|     |տեխնոլոգիան: Հիդրոդինամիկական հետազոտությունների        |      |

|     |տեխնիկան և  տեխնոլոգիան:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|Ջրի հորատանցքերի հորատում                               |   4  |

|     |Հորատման եղանակները: Հորատանցքերի կառուցվածքները և      |      |

|     |դրանց ընտրության և  հաշվարկի մեթոդիկան: Հորատման        |      |

|     |տեխնոլոգիական գործիքները: Հորատման տեխնոլոգիական ռեժիմի |      |

|     |պարամետրերը: Հորատանցքերի ամրակապում:  Հիդրոերկրաբանական|      |

|     |դիտարկումներ և  հետազոտություններ:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԲՄԿԲ2|Օգտակար հանածոների ստորգետնյա մշակում մասնագիտացման     |  24  |

|06.00|դասընթացների կրթաբլոկ                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Հանքերի օդափոխում                                       |   3  |

|     |Լեռնային փորվածքներում գազերի և  փոշիների անջատման      |      |

|     |աղբյուրները, հանքերում գազերից և  փոշիներից առաջացող    |      |

|     |պայթյունները և  դրանց կանխման միջոցները, հանքերում      |      |

|     |ջերմային ռեժիմները, օդի շարժման օրենքները, լեռնային     |      |

|     |ապարների և  օդի միջև  ջերմափոխանակումը, դիֆուզիոն       |      |

|     |հոսքերի օրինաչափությունները, օդափոխման տեխնիկական       |      |

|     |միջոցները:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|Հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման տեխնոլոգիա              |   9  |

|     |Տեղեկություններ հանքաքարային հանքավայրերի               |      |

|     |լեռնաերկրաբանական պայմանների, հանքաքարերի և  պարփակող   |      |

|     |ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, պինդ օգտակար|      |

|     |հանածոների և  կանխատեսումային ռեսուրսների դասակարգման ու|      |

|     |հանքաքարի արժողության, արդյունահանման ընթացքում օգտակար |      |

|     |հանածոների կորուստների և  աղքատացման վերաբերյալ,        |      |

|     |հանքաքարային հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման փուլերը,   |      |

|     |լեռնահանքային կազմակերպության կառուցվածքը, բացման       |      |

|     |եղանակներն ու օպտիմալի ընտրման մեթոդները: Հանքաքարային  |      |

|     |հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերը, դրանց      |      |

|     |դասակարգումը և  կազմման սկզբունքները, մշակման           |      |

|     |համակարգերի արդյունավետության հիմնական ցուցանիշները,    |      |

|     |հանութային միավորների նախապատրաստմանը ներկայացվող       |      |

|     |հիմնական պահանջները, մաքրման հանույթի հիմնական          |      |

|     |տեխնոլոգիական գործընթացները, ըստ լեռնաերկրաբանական և    |      |

|     |լեռնատեխնիկական պայմանների տեխնիկապես կիրառելի մշակման  |      |

|     |համակարգերի ջոկման և  դրանցից մրցունակների առանձնացման  |      |

|     |ընթացակարգը:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|Ստորգետնյա հանքերի նախագծում                            |   8  |

|     |Նախագծման փուլերը, հիմնական փաստաթղթերի և  դրույթների   |      |

|     |ձևակերպման  հարցերը, ստորգետնյա հանքի արտադրական        |      |

|     |հզորության և  աշխատանքային ռեժիմի հիմնավորման,          |      |

|     |հանքավայրի բացման, հորիզոնական և  ուղղաձիգ փորվածքների  |      |

|     |կառուցման, մշակման համակարգի ընտրման խնդիրները:         |      |

|     |Ստորգետնյա հանքի կառուցման նախահաշվի կառուցվածք, կազմման|      |

|     |սկզբունքները, օգտակար հանածոների ստորգետնյա             |      |

|     |արդյունահանման լրիվ ինքնարժեքը, կորզվող արժեքը, շահույթը|      |

|     |և  կապիտալ ներդրումների ետգնման ժամկետը:                |      |

|     |«Երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաներով» ստորգետնյա հանքերի  |      |

|     |նախագծման հիմունքներն ու սկզբունքները:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|Հանքավայրերի բաց մշակման տեխնոլոգիա                     |   4  |

|     |Տեղեկություններ հանքաքարային հանքավայրերի               |      |

|     |լեռնաերկրաբանական պայմանների, հանքաքարերի և  մակաբացման |      |

|     |ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների,             |      |

|     |արդյունահանման ընթացքում օգտակար հանածոների կորուստների |      |

|     |և  աղքատացման վերաբերյալ, հանքաքարային հանքավայրերի բաց |      |

|     |մշակման փուլերը, բացահանքի կառուցվածքը, բացման          |      |

|     |եղանակների և  մշակման համակարգերի ընտրման,              |      |

|     |լցակույտաառաջացման, ինչպես նաև  համալիր մեքենայացման    |      |

|     |կառուցվածքների ձևավորման  հարցերը:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԲՄԿԲ3|Բաց հանքային աշխատանքներ մասնագիտացման դասընթացների     |  24  |

|06.00|կրթաբլոկ                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Հանքերի օդափոխում                                       |   3  |

|     |Լեռնային փորվածքներում գազերի և  փոշիների անջատման      |      |

|     |աղբյուրները, հանքերում գազերից և  փոշիներից առաջացող    |      |

|     |պայթյունները և  դրանց կանխման միջոցները, հանքերում      |      |

|     |ջերմային ռեժիմները, օդի շարժման օրենքները, լեռնային     |      |

|     |ապարների և  օդի միջև  ջերմափոխանակումը, դիֆուզիոն       |      |

|     |հոսքերի օրինաչափությունները, օդափոխման տեխնիկական       |      |

|     |միջոցները:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|Հանքավայրերի բաց մշակման տեխնոլոգիա                     |   9  |

|     |Տեղեկություններ հանքաքարային հանքավայրերի               |      |

|     |լեռնաերկրաբանական պայմանների, հանքաքարերի և  մակաբացման |      |

|     |ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, պինդ օգտակար|      |

|     |հանածոների և  կանխատեսումային ռեսուրսների դասակարգման ու|      |

|     |հանքաքարի արժողության, արդյունահանման ընթացքում օգտակար |      |

|     |հանածոների կորուստների և  աղքատացման վերաբերյալ,        |      |

|     |հանքաքարային հանքավայրերի բաց մշակման փուլերը, բացահանքի|      |

|     |կառուցվածքը, բացման եղանակները և  ընտրման մեթոդները:    |      |

|     |Հանքաքարային հանքավայրերի բաց մշակման համակարգերը, դրանց|      |

|     |դասակարգումը և  կազմման սկզբունքները,մշակման համակարգերի|      |

|     |արդյունավետության հիմնական ցուցանիշներն ու դրանց        |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները, հանութաբարձման և                  |      |

|     |լցակույտաառաջացման հիմնական տեխնոլոգիական գործընթացները:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|Բացահանքի նախագծում                                     |   8  |

|     |Նախագծման փուլերը, հիմնական փաստաթղթերի և  դրույթների   |      |

|     |ձևակերպման  հարցերը, բացահանքի արտադրական հզորության և  |      |

|     |աշխատանքային ռեժիմի հիմնավորման, հանքավայրի բացման,     |      |

|     |մշակման համակարգի ընտրման և  լցակույտերի ձևավորման      |      |

|     |խնդիրները: Բացահանքի կառուցման նախահաշվի կառուցվածքն ու |      |

|     |դրա կազմման սկզբունքները, օգտակար հանածոների բաց        |      |

|     |եղանակով արդյունահանման լրիվ ինքնարժեքը, կորզվող արժեքը,|      |

|     |շահույթը և  կապիտալ ներդրումների ետգնման ժամկետը:       |      |

|     |«Երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաներով» բացահանքի           |      |

|     |նախագծման հիմունքներն ու սկզբունքները:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|Հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման տեխնոլոգիա              |   4  |

|     |Տեղեկություններ հանքաքարային հանքավայրերի               |      |

|     |լեռնաերկրաբանական պայմանների, հանքաքարերի և  դատարկ     |      |

|     |ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների,             |      |

|     |արդյունահանման ընթացքում օգտակար հանածոների կորուստների |      |

|     |և  աղքատացման վերաբերյալ, հանքաքարային հանքավայրերի     |      |

|     |ստորգետնյա մշակման փուլերը, լեռնահանքային               |      |

|     |կազմակերպության կառուցվածքը, բացման եղանակները,         |      |

|     |ստորգետնյա մշակման համակարգերը, դրանց դասակարգումը և    |      |

|     |կազմման սկզբունքները, մշակման համակարգերի               |      |

|     |արդյունավետության հիմնական ցուցանիշները, հանութային     |      |

|     |միավորների նախապատրաստմանը ներկայացվող հիմնական         |      |

|     |պահանջները, մաքրման հանույթի հիմնական տեխնոլոգիական     |      |

|     |գործընթացները:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԲՄԿԲ4|Օգտակար հանածոների հարստացում մասնագիտացման դասընթացների|  24  |

|06.00|կրթաբլոկ                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Քիմիա-2                                                 |   3  |

|     |Ատոմամոլեկուլային ուսմունք: Ատոմի կառուցվածքը:          |      |

|     |Պարբերական օրենքը և  պարբերական համակարգը: Քիմիական կապ |      |

|     |և  մոլեկուլի կառուցվածք: Քիմիական պրոցեսների էներգետիկան|      |

|     |(ջերմաքիմիա): Քիմիական կինետիկա և  հավասարակշռություն:  |      |

|     |Ռեակցիայի ուղղությունը որոշող գործոնները: Էնտրոպիա:     |      |

|     |Գիբսի էներգիա: Լուծույթներ: Էլեկտրոլիտիկ դիսոցում:      |      |

|     |Օքսիդավերականգնման ռեակցիաներ: Էլեկտրաքիմիա: Էլեկտրոլիզ:|      |

|     |Մետաղների կոռոզիան:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|Ֆիզիկական քիմիա                                         |   3  |

|     |Ջերմադինամիկայի առաջին օրենքը, դրա անալիտիկ             |      |

|     |արտահայտությունը վերջավոր և  անվերջ փոքր պրոցեսների     |      |

|     |համար: Առաջին օրենքի կիրառությունը քիմիական ռեակցիաների |      |

|     |և  ֆիզիկաքիմիական գործընթացների նկատմամբ: Հեսի օրենքը և |      |

|     |դրա օգնությամբ քիմիական ռեակցիաների ջերմային էֆեկտների  |      |

|     |որոշումը այրման և  գոյացման ջերմությունների հիման վրա:  |      |

|     |Կիրխհոֆի օրենքը, ջերմային էֆեկտի կախումը ջերմաստիճանից: |      |

|     |Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքը, դրա անալիտիկ            |      |

|     |արտահայտությունը անվերջ փոքր հակադարձելի և              |      |

|     |անհակադարձելի պրոցեսների համար:  Էնտրոպիայի հաշվումը    |      |

|     |տարբեր պայմաններում ընթացող հակադարձելի պրոցեսներում:   |      |

|     |Էնտրոպիայի օգնությամբ պրոցեսների ուղղության որոշումը    |      |

|     |մեկուսացված համակարգերում: Թերմոդինամիկ պոտենցիալներ,   |      |

|     |նրանց լրիվ դիֆերենցիալ արտահայտությունները: Թերմոդինամիկ|      |

|     |պոտենցիալների որոշ մասնակի ածանցյալների ֆիզիկական       |      |

|     |իմաստը, քիմիական պոտենցիալ: Քիմիական հավասարակշռություն,|      |

|     |հավասարակշռության հաստատուն, ռեակցիայի առավելագույն     |      |

|     |աշխատանքի Վանտ-Հոֆի հավասարումը, Գիբս-Հելմհոլցի         |      |

|     |հավասարումը: Ջերմադինամիկայի երրորդ օրենքը, Ներնստի     |      |

|     |ջերմային թեորեմը: Նյութերի հատկությունները բացարձակ     |      |

|     |զրոյին մոտ ջերմաստիճաններում: Պլանկի պոստուլատը:        |      |

|     |Էնտրոպիայի բացարձակ արժեքի հաշվումը:  Ֆազային           |      |

|     |հավասարակշռություն, Գիբսի ֆազերի կանոնը: Միակոմպոնենտ   |      |

|     |համակարգեր:  Ջրի ֆազային դիագրամը, ծծմբի վիճակի         |      |

|     |դիագրամը, ֆազային անցումներ, Կլապեյրոն-Կլաուզիուսի      |      |

|     |հավասարումը: Երկկոմպոնենտ համակարգեր: Սառման կորեր:     |      |

|     |Հալման դիագրամներ: Անիզոմորֆ, իզոմորֆ և  սահմանափակ     |      |

|     |հարաբերությամբ լուծվող համակարգեր: Եռկոմպոնենտ          |      |

|     |համակարգեր: Էլեկտրաքիմիա: Էլեկտրահաղորդիչներ,           |      |

|     |մեկուսիչներ, կիսահաղորդիչներ: Տեսակարար, համարժեքային   |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություններ: Էլեկտրոդային պոտենցիալ:    |      |

|     |Էլեկտրոդների տեսակները: Գալվանական էլեմենտներ:          |      |

|     |Էլեկտրոլիզ: Գալվանոտեխնիկա: Լուծույթների տեսություն:    |      |

|     |Իդեալական և  իրական լուծույթների թերմոդինամիկական       |      |

|     |օրենքները և  դիագրամները: Քիմիական կինետիկա: Տարբեր     |      |

|     |կարգի ռեակցիաների կինետիկական հավասարումների            |      |

|     |քննարկումը: Քիմիական ռեակցիայի արագության կախումը       |      |

|     |ջերմաստիճանից: Ակտիվացման էներգիա: Կոլոիդային քիմիա:    |      |

|     |Մակերևութային  երևույթների  թերմոդինամիկա:              |      |

|     |Մակերևութային  լարվածություն: Աթհեզիայի և  կոհեզիայի    |      |

|     |աշխատանքներ: Թրջում: Հանքերի հարստացում: Ադսորբցիա:     |      |

|     |Ադսորբցիոն հավասարակշռություն: Դիսպերս համակարգեր:      |      |

|     |Կոագուլյացիա և  սեդիմենտացիա:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|Մետաղական հումքի հարստացման տեխնոլոգիա                  |   9  |

|     |Սև  մետաղի հանքային հումքի կազմը: Չուգունի արտադրության |      |

|     |համար հանքային հումքի գնահատականը: Հանքային միներալների |      |

|     |տարանջատման պայմաններն ու սկզբունքները: Հանքաքարերի     |      |

|     |հարստացման մեթոդների դասակարգում: Օքսիդացված երկաթի,    |      |

|     |քվարցիտների, մարգանցիտային և  քրոմային հանքաքարերի      |      |

|     |հարստացման սխեմաները: Տարբեր հանքաքարերի խարամների      |      |

|     |հարստացման առանձնահատկությունները:  Կոմբինատի           |      |

|     |տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները: Հումքի և  հարստացման     |      |

|     |արգասիքների որակական ցուցանիշները: Հանքաքարի թրծում և   |      |

|     |չորացում: Հանքաքարի դասակարգումը ըստ խոշորության:       |      |

|     |Մանրեցում, ինքնամանրեցում և  դասակարգում: Գունավոր      |      |

|     |մետաղների հանքաքարերի հարստացման տեխնոլոգիաներ:         |      |

|     |Հարստացման ցուցանիշների կախվածությունը վերամշակվող      |      |

|     |հանքաքարի որակից: Գունավոր մետաղների հանքաքարերի        |      |

|     |նախնական հարստացում: Միներալային հումքի ջրազրկման       |      |

|     |սխեմաներ: Կեղտաջրերի մաքրման սխեմաներ: Ջրաշրջանառության |      |

|     |կազմակերպում: Հարստացման տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները: |      |

|     |Հանքաքարերի տեխնոլոգիական տիպերը: Հարստացման            |      |

|     |արգասիքներին և  խտանյութերին ներկայացվող պահանջները:    |      |

|     |Հարստացման ցուցանիշների կախվածությունը վերամշակվող      |      |

|     |հանքաքարի նյութական կազմից և  որակից: Հազվագյուտ և      |      |

|     |ազնիվ մետաղների նախնական հարստացում: Հազվագյուտ և  ազնիվ|      |

|     |մետաղների հարստացման տեխնոլոգիաները: Նախնական խտացման   |      |

|     |մեթոդների հարաբերական բնութագիրը: Հանքաքարի ջարդման,    |      |

|     |մանրեցման և  լվացման տեխնոլոգիական սխեմաները: Ջրազրկման |      |

|     |և  ջրաշրջանառության տեխնոլոգիան հարստացուցիչ            |      |

|     |ֆաբրիկաներում:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|Հարստացման ֆաբրիկաների սարքավորումներ և  նախագծում      |   7  |

|     |Հարստացման սխեմաների ընտրությունը և  հաշվարկը:          |      |

|     |Հարստացման սխեմաների սկզբունքային ընտրումը: Հարստացման  |      |

|     |ֆաբրիկայի արտադրողականության որոշումը:  Ջարդման         |      |

|     |սխեմաների ընտրությունը և  հաշվարկը: Մանրեցման սխեմաների |      |

|     |ընտրությունը և  հաշվարկը: Ֆլոտացիոն սխեմաների           |      |

|     |ընտրությունը և  հաշվարկը: Սև  մետաղների հանքաքարերի     |      |

|     |հարստացման սխեմաների ընտրությունը: Գունավոր, հազվագյուտ |      |

|     |և  ազնիվ մետաղների հանքաքարերի հարստացման սխեմաների     |      |

|     |ընտրություն: Սարքավորումների ընտրությունը և             |      |

|     |տեղաբաշխումը: Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների գլխավոր          |      |

|     |հատակագիծը: Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների տեղամասերում       |      |

|     |սարքավորումների տեղաբաշխում: Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների   |      |

|     |անվտանգության տեխնիկան: Շինարարության հիմնական          |      |

|     |գործընթացները:  Շինարարական նյութեր և  մասեր: Շենքերի և |      |

|     |շինությունների կազմը:  Սարքավորումների տեղադրումը և     |      |

|     |մոնտաժումը: Շենքերի և  շինությունների նախագծում:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.05|Ջրաօդային և  պոչուկային տնտեսություն                    |   4  |

|     |Ընդհանուր հասկացողություններ հարստացուցիչ ֆաբրիկաների   |      |

|     |տրանսպորտի մասին:  Հարստացուցիչ կազմակերպությունում     |      |

|     |տրանսպորտային միջոցների դասակարգումը:  Անընդհատ         |      |

|     |գործողության տրանսպորտային սարքավորումներ: Հարստացուցիչ |      |

|     |ֆաբրիկաների ջրօդային տնտեսություն: Հարստացուցիչ         |      |

|     |ֆաբրիկաների ջրամատակարարումը: Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների  |      |

|     |հարստապոչային տնտեսության համակարգեր: Պնևմատիկ  և       |      |

|     |հիդրավլիկ տրանսպորտ: Պոմպեր և  պոմպակայաններ:           |      |

|     |Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների օդամատակարարումը: Հարստացուցիչ |      |

|     |ֆաբրիկաների վերանորոգման տնտեսություն: Հարստացուցիչ     |      |

|     |մեքենաների մաշված դետալների վերանորոգման եղանակները և   |      |

|     |միջոցները: Դետալների և  հանգույցների հավասարակշռում:    |      |

|     |Հարստացուցիչ ֆաբրիկաների սարքավորումների մոնտաժման      |      |

|     |աշխատանքներ, մեքենաների և  սարքավորումների յուղումը և   |      |

|     |վերանորոգման կազմակերպումը:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտ                      |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

16. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

17. Ցերեկային ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտա-հետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները), և լաբորատոր աշխատանքները` /119 շաբաթ/

2) քննաշրջանները` /28 շաբաթ/

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) /6 շաբաթից ոչ պակաս/

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական որակավորման (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` /6 շաբաթից ոչ պակաս/

5) արձակուրդները /49 շաբաթ/:

 

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև մեկ տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի 1.2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

 

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) ուսումնական աշխատանքի բոլոր ձևերը:

 

20. Առկա ուսուցման դեպքում ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամին: Ընդ որում նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր գործնական և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

 

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

 

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման նշված ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

 

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

VI 130100, «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆԸ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի մշակման պահանջները:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա ինքնուրույն մշակում և հաստատում է բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանով նախատեսված ընտրովի-տարբերակային դասընթացները պարտադիր են, իսկ ֆակուլտատիվ դասընթացները ոչ պարտադիր ուսանողի ուսումնասիրման համար:

Կուրսային աշխատանքները (նախագծերը) դիտարկվում են որպես ուսումնական աշխատանքի ձև ըստ դասընթացի և իրագործվում են դասընթացի ուսումնասիրմանը հատկացված ժամերի սահմաններում:

Բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսումնական պլանում ընդգրկված պարտադիր բոլոր դասընթացների և պրակտիկաների գծով պետք է նշանակվի արդյունարար գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

25. Մասնագիտության Հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոփոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար` 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար` 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները` «Օտար լեզու» (300-ից ոչ պակաս ժամով), «Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով, «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», «Ռուսաց լեզու», «Փիլիսոփայություն» Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևերով բուհում մշակված ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային-էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲԴ կրթաբլոկում պարտադիր է «Բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել 130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված 130100, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

 

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի դասավանդվող դասընթացի ուղղվածությանը, որպես կանոն, համապատասխանող հիմնային առնվազն դիպլոմավորված մասնագետի կամ մագիստրոսի և պարբերաբար գիտական և/կամ գիտամեթոդական գործունեությամբ զբաղվող մանկավարժական կադրերով:

Մասնագիտական դասընթացների գծով դասախոսությունների վարման համար, որպես կանոն, պետք է ներգրավվեն գիտական աստիճան (կոչում) կամ համապատասխան մասնագիտական ոլորտում գործունեության փորձ ունեցող դասախոսներ: Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակաս:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0,25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

 

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազաներին և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնա-մեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով, բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի (գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո - վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

 

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա,

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտություն և ստանդարտացման հիմունքներ, Ընդհանուր երկրաբանություն, բյուրեղագիտություն և հանքաբանություն, Մարկշեյդերական գործ, Կիրառական մեխանիկա-2, Ճարտարագիտական երկրաբանություն և հիդրոերկրաբանություն, Ապարագիտություն և օգտակար հանածոներ, Հիդրավլիկա և պնևմոհիդրոսարքավորումներ, Փորվածքների անցկացման տեխնոլոգիա,

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Կառուցվածքային երկրաբանություն և քարտեզագրում, Հայաստանի երկրաբանություն, Ապարների ֆիզիկա, Երկրաբանահետախուզական կայանքներ և սարքավորումներ, Հանքավայրերի որոնման և հետախուզման մեթոդներ, Լեռնային մեքենաներ և սարքավորումներ, Օգտակար հանածոների վերամշակում և հարստացում, Հանքավայրերի մշակման գործընթացներ, Օգտակար հանածոների կորզման գեոտեխնոլոգիական եղանակներ, Լվացող նյութեր և խցանյութեր, Պինդ օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման տեխնոլոգիա, Նավթի և գազի հորատանցքերի հորատում, Ջրի հորատանցքերի հորատում, Հանքերի օդափոխում, Հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման տեխնոլոգիա, Ստորգետնյա հանքերի նախագծում, Հանքավայրերի բաց մշակման տեխնոլոգիա, Բացահանքի նախագծում, Քիմիա-2, Ֆիզիկական քիմիա, Մետաղական հումքի հարստացման տեխնոլոգիա, Հարստացման ֆաբրիկաների սարքավորումներ և նախագծում, Ջրաօդային և պոչուկային տնտեսություն:

 

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

1) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Մաթեմատիկա,Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, Բնապահպանություն;

2) ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Համակարգչային գրաֆիկա, Ճյուղի տնտեսագիտություն և մենջմենտ, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա, Գեոդեզիա, Փորվածքների անցկացման տեխնոլոգիա;

3) մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ` Երկրաբանահետախուզական կայանքներ և սարքավորումներ, Հանքավայրերի մշակման գործընթացներ, Օգտակար հանածոների կորզման գեոտեխնոլոգիական եղանակներ, Պինդ օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման տեխնոլոգիա, Նավթի և գազի հորատանցքերի հորատում, Ջրի հորատանցքերի հորատում, Հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման տեխնոլոգիա, Ստորգետնյա հանքերի նախագծում, Հանքավայրերի բաց մշակման տեխնոլոգիա, Բացահանքի նախագծում, Հարստացման ֆաբրիկաների սարքավորումներ և նախագծում, Ջրաօդային և պոչուկային տնտեսություն:

 

Գրադարանային ֆոնդը պետք է պարունակի հետևյալ ամսագրերը` «Գօռնիյ ժուռնալ», «Mining and engineering» և այլն:

ՈՒսանողին պետք է ապահովվի ելք համաշխարհային գլոբալ ցանց Ինտերնետ և աշխատանք նրանում բավարար ժամանակային ծավալով:

 

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովվածության պահանջները

 

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը պետք է տնօրինի նյութատեխնիկական բազայով, որն ապահովում է բուհի ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր տիպերի լաբորատոր, գործնական պարապմունքների անցկացումը, ուսանողների գիտահետազոտական աշխատանքները և համապատասխանում է սանիտարական և հակահրդեհային նորմերին ու կանոններին:

 

29. Պրակտիկայի կազմակերպման պահանջները

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկան անց է կացվում մասնագիտության պրոֆիլի կողմնակի կազմակերպություններում (հիմնարկներում, կազմակերպություններում) կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոններում և գիտական լաբորատորիաներում: Պրակտիկաների բովանդակությունը որոշվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության թողարկող ամբիոնների կողմից, հաշվի առնելով այն ստորաբաժանումների (արտադրամաս, բաժին, լաբորատորիա, գիտական խումբ և այլն) հետաքրքրություններն ու հնարավորությունները, որոնցում այն անց է կացվում և ռեգլամենտավորվում է համապատասխան ծրագրով:

Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի նպատակը տեսական ուսուցման գործընթացում ստացած գիտելիքների և ունակությունների ամրապնդումն է: Արտադրա-տեխնոլոգիական պրակտիկայի ժամանակ ուսանողը պետք է

1) ուսումնասիրի`

ա. ստորաբաժանման գործունեության կազմակերպումն ու կառավարումը;

բ. արտադրվող, մշակվող կամ կիրառվող տեխնիկայի հարցերը, արտադրանքի իրացման կամ ծառայությունների մատուցման ձևերն ու մեթոդները;

գ. գործող չափորոշիչները, տեխնիկական պայմանները, պաշտոնավարական պարտականությունները, ՀՏ միջոցների, արտաքին և կապող սարքավորումների շահագործման, փորձարկումների ծրագրերի, տեխնիկական փաստաթղթերի ձևակերպման դրույթներն ու ցուցումները;

դ. ստորաբաժանումում եղած ՀՏ միջոցների, հետազոտական սարքավորումների, չափիչ սարքերի կամ տեխնոլոգիական սարքավորումների շահագործման կանոնները, ինչպես նաև նրանց սպասարկումը;

ե. կենսագործունեության անվտանգության ապահովման, և բնապահպանական մաքրության հարցերը;

2) յուրացնի`

ա. ուսումնասիրվող մասնագիտական գործունեության օբյեկտների տեխնիկական և տեխնոլոգիական մակարդակի վերլուծության մեթոդները, որոշելու համար նրանց համապատասխանությունը գործող տեխնիկական պայմաններին և չափորոշիչներին;

բ. չափիչ տեխնիկայի կիրառման մեթոդիկաները, կիրառվող ՀՏ միջոցների առանձին բնութագրերի հսկման և ուսումնասիրման համար;

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների նախագծման առանձին ծրագրային փաթեթներ;

դ. մասնագիտական պատրաստման ուղղությամբ պարբերական, ռեֆերատիվ և տեղեկատվական հրատարակումներից օգտվելու կարգը:

 

Պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը անց է կացվում, սահմանված պահանջներին համապատասխան ձևակերպված, գրավոր հաշվետվության և կազմակերպության կողմից պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստացիայի արդյունքներով նշանակվում է գնահատական (գերազանց, լավ, բավարար):

 

VII 130100, «ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ ԵՎ ՄՇԿՈՒՄ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

Բակալավրը պետք է.

 

1) Հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ սահմանադրությունը և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, տիրապետի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններին և հմտություններին,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

 

2) Բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական, մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ:

 

3) Մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է տիրապետի`

ա. խնդիրների լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակման մեթոդներին, կատարել տարբերակների վերլուծություն և հետևանքների կանխատեսում, բազմակրիտերիալ պայմաններում փոխզիջումային լուծումների փնտրմանը, նախագծի իրականացման պլանավորմանը,

բ. նախագծերի տեխնիկատնտեսական պայմանների մշակման կարգին, չափորոշիչներին և տեխնիկատնտեսական նկարագրությանը,

գ. տեխնիկատնտեսական փաստաթղթերի կազմման և մշակման կարգին,

դ. արշավախմբի, ստորգետնյա հանքի, բացահանքի, հարստացուցիչ ֆաբրիկայի կառուցվածքային ստորաբաժանման (արտադրամաս, լաբորատորիա, բաժին) աշխատանքային գործընթացների բարելավման եղանակներին,

ե. աշխատանքների օպտիմալ և տնտեսապես շահավետ ռեժիմներ ապահովելու նպատակով ճկուն արտադրական գործունեության իրականացման հիմունքներին,

զ. հանքարդյունաբերական կազմակերպության (նրա առանձին ստորաբաժանումների) կառավարման մեթոդներին և առանձնահատկություններին,

է. աշխատանքի և արտադրության կազմակերպման սկզբունքներին,

ը. արտադրական գործունեության տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների հաշվարկման և վերլուծության կարգին,

թ. արդունաբերական գնահատման սկզբունքներին,

ժ. ստանդարտացման սկզբունքներին,

ժա. մոդելավորման արդյունքների մշակման համակարգչային տեխնոլոգիաներին:

 

4) Շրջանավարտի հատուկ պատրաստմանը ներկայացվող կոնկրետ պահանջները հաստատվում են բուհի կողմից` հաշվի առնելով ռեգիոնի յուրահատկություններն ու կրթական ծրագրի առանձնահատկությունները և իմանա`

ա. պինդ օգտակար հանածոների հանքավայրերի հետախուզման, մշակման և վերամշակման տեխնոլոգիաների զարգացման ժամանակակից միտումները և նրանց կիրառման ուղիները գիտահետազոտական, նախագծակոնստրուկտորական, արտադրա-տեխնոլոգիական և կազմակերպակառավարչական գործունեությունում,

բ. հետազոտական աշխատանք վարել, վերացական տրամաբական մտածողություն, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառել և քննադատական վերլուծություն,

գ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտում, հաղթահարում և վերջնական լուծում, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքների կազմակերպում,

դ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակություն,

ե. ինտելեկտուալ սեփականության պաշտպանության կարգը, մեթոդներն ու միջոցները,

զ. աշխատանքի կազմակերպման, արտադրության և գիտական հետազոտությունների կազմակերպման տնտեսագիտա-կազմակերպչական և իրավական հիմունքները,

Է. աշխատանքի պաշտպանության և կենսագործունեության անվտանգության կանոններն ու նորմերը:

 

5) Շրջանավարտը կարողանա կիրառել`

ա. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների պահանջների և նկարագրությունների մշակման մեթոդներն ու ձևերը;

բ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները;

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների թեստավորման և փորձարկումների մեթոդներն ու միջոցները;

դ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների և նրանց բաղադրամասերի վերլուծության և մոդելավորման մեթոդներն ու միջոցները;

ե. ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները և գործիքային միջոցները` իր մասնագիտական գործունեության տարբեր խնդիրների լուծման համար;

զ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների մշակման գործընթացի կազմակերպման մեթոդները:

 

31. Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման պահանջները

 

1) Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորման ընդհանուր պահանջները

 

Բակալավրի ամփոփիչ ատեստավորումն իր մեջ ընդգրկում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանություն և ամփոփիչ քննություն:

Ամփոփիչ ատեստավորումը նախատեսված է սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված մասնագիտական խնդիրների կատարմանը բակալավրի տեսական և գործնական պատրաստվածության որոշման համար:

Ավարտողի ամփոփիչ ատեստավորման կազմի մեջ մտնող ատեստացիոն փորձարկումները պետք է լիովին համապատասխանեն նրա ուսումնառության ընթացքում յուրացրած բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագրին:

 

2) Բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքի պահանջները

 

Բակալավրի ավարտական աշխատանքը իրենից պետք է ներկայացնի տեսական կամ փորձարարական հետազոտություն, կապված «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ պատրաստման առանձնահատկություններով որոշվող առանձին, մասնավոր խնդիրների լուծման հետ:

Ավարտական աշխատանքի բովանդակության, ծավալի և կառուցվածքի պահանջները որոշվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատության կողմից, Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության կողմից հաստատված, բարձրագույն ուսումնական հաստատության ավարտողի ամփոփիչ ատեստացիայի Դրույթների, «Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտության պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա:

Որակավորման աշխատանքի կատարմանը հատկացվող ժամանակը կազմում է ոչ պակաս քան 6 շաբաթ:

 

3) Բակալավրի ամփոփիչ քննության պահանջները

 

«Օգտակար հանածոների հետախուզում և մշակում» մասնագիտությամբ ամփոփիչ քննության անցկացման կարգը և ծրագիրը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մեթոդական երաշխավորությունների և համապատասխան օրինակելի ծրագրի, ինչպես նաև` բարձրագույն ուսումնական հաստատության շրջանավարտի ամփոփիչ ատեստավորման դրույթների և սույն պետական կրթական չափորոշչի հիման վրա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` (ԴԱՍԻՉ)        ՕԳՏԱԿԱՐ ՀԱՆԱԾՈՆԵՐԻ ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒՄ և

                                    ՄՇԱԿՈՒՄ (130100)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  28 |  4   | 3  | 12 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  28 |  4   | 3  | 13 | 420 | 480 | 900|  28+2(2կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930| 26+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 660 | 870| 12+4(մպք)+    |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)+1կա   |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

.__________________________________________________________________________

|ԴԱՍԻՉ|ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ      |ԿԻ- |  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԺԱՄԱՔԱՆԱԿԸ  |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          |

|     |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ     |ՍԱՄ-|                        |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |

|     |ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ        |ՅԱԿ |                        |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |

|     |                 |    |    .___________________|___________________|

|     |                 |    |    | ԱՅԴ ԹՎՈՒՄ         |   I     |   II    |

|     |                 |    |    |___________________|_________|_________|

|     |                 |    |    |  Դ |  Գ |  Լ |  Ի | 1  | 2  | 3  | 4  |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15x |15x |15x |15x |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |30  |30  |28  |28  |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|  1  |       2         |  3 | 4  | 5  | 6  |  7 |  8 |  9 | 10 | 11 | 12 |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ        |

|     |                         ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                  |

|_____|___________________________________________________________________|

|01.01|Հայոց պատմություն| 1,2| 120| 45 | 15 |    | 60 | 200| 110|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.02|Հայոց լեզու և    | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|     |հայ գրականություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.03|Ռուսաց լեզու     | 1,2| 120|    | 60 |    | 60 | 020| 020|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.04|Օտար լեզու       | 1,2| 300|    | 150|    | 150| 060| 040|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.05|Փիլիսոփայություն,|  3 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |սոցիոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.06|Իրավագիտություն  |  5 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.07|Քաղաքագիտություն |  6 | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.08|Տնտեսագիտություն |  5 | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|01.09|Ֆիզիկական        | 1-6|/360|    |/360|    |    |/040|/040|/040|/040|

|     |կուլտուրա        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1020| 180| 330|    | 510|2100| 190| 260| 020|

|_____|___________________________________________________________________|

|02.00|  ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ      |

|     |                                                                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|02.01|Մաթեմատիկա       |1,2,| 540| 135| 135|    | 270| 330| 330| 330|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.02|Ֆիզիկա           |1,2 | 360| 90 | 45 | 45 | 180| 211| 211| 211|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.03|Քիմիա-1          | 1  | 90 | 30 |    | 15 | 45 | 201|    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.04|Ինֆորմատիկա      |1,2,| 360| 45 | 15 | 105| 195| 211| 103| 003|    |

|     |                 | 3  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|02.05|Բնապահպանություն | 6  | 120| 45 | 15 |    | 60 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1470| 345| 210| 165| 750| 953| 644| 544|    |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.00|        ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ             |

|_____|___________________________________________________________________|

|03.01|Համակարգչային    | 2,3| 120|    | 60 |    | 60 |    | 020| 020|    |

|     |գրաֆիկա          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.02|Կենսագործուն.    | 7  | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |անվտանգություն   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.03|Քաղաքացիական     | 8  | 60 | 30 |    |    | 30 |    |    |    |    |

|     |պաշտպ. և  ԱԻՀ    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.04|Ճյուղի տնտեսագութ| 7,8| 180| 60 | 30 |    | 90 |    |    |    |    |

|     |և  մենեջմենտ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա-1 | 4  | 150| 45 | 15 | 15 | 75 |    |    |    | 311|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.06|Կիրառական        | 3  | 120| 30 | 30 |    | 60 |    |    | 220|    |

|     |մեխանիկա-1       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.07|Նյութագիտություն | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|03.08|Չափագիտ.ստանդ.և  | 4  | 120| 45 |    | 15 | 60 |    |    |    | 301|

|     |սերտիֆիկ.        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 960| 285| 135| 60 | 480|    | 020| 240| 913|

|_____|___________________________________________________________________|

|04.00|         ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____|___________________________________________________________________|

|04.01|Գեոդեզիա         |  2 | 120| 30 | 30 |    | 60 |    | 220|    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.02|Ընդհանուր        |  3 | 120| 30 |    | 30 | 60 |    |    | 202|    |

|     |երկրաբանություն, |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |բյուրեղագրություն|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և                |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հանքաբանություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.03|Մարկշեյդերական   |  3 | 120| 30 |    | 15 | 75 |    |    | 201|    |

|     |գործ             |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.04|Կիրառական        |  4 | 150| 30 |    | 15 | 105|    |    |    | 201|

|     |մեխանիկա-2       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.05|Ճարտարագիտական   |  4 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    | 201|

|     |երկրաբանություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  հիդրո-        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |երկրաբանություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.06|Ապարագիտություն  |  4 | 150| 45 |    | 15 | 90 |    |    |    | 301|

|     |և  օգտակար       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հանածոներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.07|Հիդրավլիկա և     |  5 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |պնևմոհիդրո-      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սարքավորումներ   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|04.08|Փորվածքների      |  5 | 150| 30 | 15 | 15 | 90 |    |    |    |    |

|     |անցկացման        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 990| 255| 45 | 120| 570|    | 220| 403| 703|

|_____|___________________________________________________________________|

|05.00|              ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                   |

|_____|___________________________________________________________________|

|05.01|Մասնագիտության   |  1 | 30 | 15 |    |    | 15 | 100|    |    |    |

|     |ներածություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.02|Կառուցվածքային   |  4 |120 | 30 |    | 15 | 75 |    |    |    | 201|

|     |երկրաբանություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  քարտեզագրում  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.03|Հայաստանի        |  5 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |երկրաբանություն  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.04|Ապարների ֆիզիկա  |  5 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.05|Երկրաբանահետախու-|  5 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |զական կայանքներ  |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |և  սարքավորումներ|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.06|Հանքավայրերի     | 5,6|180 | 60 |    | 30 | 90 |    |    |    |    |

|     |որոնման և        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հետախուզման      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մեթոդներ         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.07|Լեռնային         |  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |մեքենաներ և      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սարքավորումներ   |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.08|Օգտակար          |  6 | 180| 45 |    | 30 | 105|    |    |    |    |

|     |հանածոների       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |վերամշակման և    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հարստացման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |գործընթացներ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.09|Հանքավայրերի     | 6,7| 270| 75 | 15 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |մշակման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |գործընթացներ     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|05.10|Օգտակար          |  7 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |հանածոների       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |կորզման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |գեոտեխնոլոգիական |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |եղանակներ        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |1290| 375| 45 | 180| 690| 100|    |    |    |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.00|            ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                    |

|_____|___________________________________________________________________|

|     |           Երկրաբանություն, օգտակար հանածոների հետախուզում         |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Լվացող նյութեր և |  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|     |խցանյութեր       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|Պինդ օգտակար     | 6,7| 270| 60 | 15 | 30 | 165|    |    |    |    |

|     |հանածոների       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հանքավայրերի     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հետախուզման      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.03|Նավթի և  գազի    | 7,8| 270| 60 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |հորատանցքերի     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |հորատում         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.04|Ջրի հորատանցքերի |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |հորատում         |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 750| 180| 60 | 90 | 420|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1620| 825| 615|3420|12. |9.  |13. |18. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.3|17.4|8.7 |3.7 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    | 30 | 30 | 28 | 28 |

|_____|___________________________________________________________________|

|     |        Օգտակար հանածոների ստորգետնյա մշակում                      |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Հանքերի օդափոխում|  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|Հանքավայրերի     | 6,7| 270| 60 | 15 | 30 | 165|    |    |    |    |

|     |ստորգետնյա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մշակման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.03|Ստորգետնյա       | 7,8| 270| 60 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |հանքերի նախագծում|    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.04|Հանքավայրերի բաց |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |մշակման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 750| 180| 60 | 90 | 420|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1620| 825| 615|3420|12. |9.  |13. |18. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.3|17.4|8.7 |3.7 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    | 30 | 30 | 28 | 28 |

|_____|___________________________________________________________________|

|     |                 Բաց հանքային աշխատանքներ                          |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Հանքերի օդափոխում|  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|Հանքավայրերի բաց | 6,7| 270| 60 | 15 | 30 | 165|    |    |    |    |

|     |մշակման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.03|Բացահանքի        | 7,8| 270| 60 | 30 | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |նախագծում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.04|Հանքավայրերի     |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |ստորգետնյա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |մշակման          |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 750| 180| 60 | 90 | 420|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1620| 825| 615|3420|12. |9.  |13. |18. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.3|17.4|8.7 |3.7 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    | 30 | 30 | 28 | 28 |

|_____|___________________________________________________________________|

|     |               Օգտակար հանածոների հարստացում                       |

|_____|___________________________________________________________________|

|06.01|Քիմիա-2          |  6 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.02|Ֆիզիկական քիմիա  |  7 | 90 | 30 |    | 15 | 45 |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.03|Մետաղական հումքի | 6,7| 240| 60 |    | 30 | 150|    |    |    |    |

|     |հարստացման       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տեխնոլոգիա       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.04|Հարստացման       | 7,8| 210| 60 | 15 | 15 | 120|    |    |    |    |

|     |ֆաբրիկաների      |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |սարքավորումներ և |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |նախագծում        |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|06.05|Ջրաօդային և      |  8 | 120| 30 | 15 | 15 | 60 |    |    |    |    |

|     |պոչուկային       |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|     |տնտեսություն     |    |    |    |    |    |    |    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    | 750| 210| 30 | 90 | 420|    |    |    |    |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |Ընդամենը         |    |6480|1620| 825| 615|3420|12. |9.  |13. |18. |

|     |                 |    |    |    |    |    |    |15.3|17.4|8.7 |3.7 |

|_____|_________________|____|____|____|____|____|____|____|____|____|____|

|     |                 |    |    |    |    |    |    | 30 | 30 | 28 | 28 |

.__________________________________________________________________________

 

.______ ________________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ| |ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ          | ԿՆ | ԿԱ | ՔՆ | ՍՏ |ԿՐԵԴԻՏ |

|     | |ԴԱՍԱԲԱՇԽՈՒՄԸ       |    |    |    |    |       |

|     | |ԸՍՏ ԿԻՍԱՄՅԱԿՆԵՐԻ   |    |    |    |    |       |

|     | |___________________|    |    |    |    |       |

|     | |   III   |   IV    |    |    |    |    |       |

|     | |_________|_________|    |    |    |    |       |

|     | | 5  | 6  | 7  | 8  |    |    |    |    |       |

|     | |____|____|____|____|    |    |    |    |       |

|     | |15x |15x |15x | 8x |    |    |    |    |       |

|     | |26  |26  |24  |24  |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|  1  | | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |  21   |

|_____| |_______________________________________________|

|01.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ   |

|     | |          ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                |

|_____| |_______________________________________________|

|01.01| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.02| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.03| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  2+2  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.04| |    |    |    |    |    |    |    | 1,2|  6+4  |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.05| |    |    |    |    |    |    | 3  |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.06| | 200|    |    |    |    |    |    |  5 |   2   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.07| |    | 200|    |    |    |    |    |  6 |   2   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.08| | 310|    |    |    |    |    |  5 |    |   4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|01.09| |/040|/040|    |    |    |    |    | 1-6|       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 510| 200|    |    |    |    |  2 | 17 |  34   |

|_____| |_______________________________________________|

|02.00| |   ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ       |

|     | |         ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                 |

|_____| |_______________________________________________|

|02.01| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |6+6+6  |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|02.02| |    |    |    |    |    |    |1,2,|    |4+4+4  |

|     | |    |    |    |    |    |    | 3  |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|02.03| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |  3    |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|02.04| |    |    |    |    |    | 3  |1,2 |  3 |4+4+3+1|

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|02.05| |    | 310|    |    |    |    |  6 |    |  4    |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    | 310|    |    |    | 1  |  9 |  2 | 48+1  |

|_____| |_______________________________________________|

|03.00| |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ |

|_____| |_______________________________________________|

|03.01| |    |    |    |    |    |    |    | 2,3|  2+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.02| |    |    | 201|    |    |    |    |  7 |   3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.03| |    |    |    | 400|    |    |    |  8 |   2   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.04| |    |    | 220| 400|    |    |  7 |  8 |  4+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.05| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   5   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.06| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.07| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|03.08| |    |    |    |    |    |    |  4 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    |    | 421| 800|    |    |  5 |  5 |  32   |

|_____| |_______________________________________________|

|04.00| | ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ     |

|_____| |_______________________________________________|

|04.01| |    |    |    |    |    |    |  2 |    |   4   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.02| |    |    |    |    |    |    |  3 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.03| |    |    |    |    |    |  3 |    |  3 |  3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.04| |    |    |    |    |  5 |    |  4 |    |  3+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.05| |    |    |    |    |    |    |    |  4 |   3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.06| |    |    |    |    |    |  4 |    |  4 |  4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.07| | 201|    |    |    |    |    |    |  5 |   3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|04.08| | 211|    |    |    |    |  5 |  5 |    |  4+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 412|    |    |    |  1 |  3 |  4 |  4 | 28+5  |

|_____| |_______________________________________________|

|05.00| |      ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ       |

|_____| |_______________________________________________|

|05.01| |    |    |    |    |    |    |    |  1 |   1   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.02| |    |    |    |    |    |  4 |    |  4 |  3+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.03| | 201|    |    |    |    |    |    |  5 |   3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.04| | 201|    |    |    |    |    |  5 |    |   3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.05| | 211|    |    |    |    |    |  5 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.06| | 201| 201|    |    |    |    |  5 |  6 |   6   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.07| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |   3   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.08| |    | 302|    |    |    |  6 |    |  6 |  5+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.09| |    | 201| 311|    |    | 7  |  6 |  7 |  8+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|05.10| |    |    | 211|    |    |    |  7 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 201| 814| 905| 522|    |  3 |  6 |  6 | 40+3  |

|_____| |_______________________________________________|

|06.00| |       ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ     |

|_____| |_______________________________________________|

|     | |Երկրաբանություն, օգտակար հանածոների հետախուզում|

|_____| |_______________________________________________|

|06.01| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |    3  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.02| |    | 201| 211|    |  7 |    | 6,7|    |  7+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.03| |    |    | 211| 422|    |  8 | 7,8|    |  8+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.04| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    | 402| 422| 844|  1 |  1 |  6 |    |  22+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |17. |18. |13. |16. |  2 |  8 | 32 | 33 | 204+12|

|     | |3.6 |1.7 |6.5 |4.4 |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |    |    |    |    |       |

|_____| |_______________________________________________|

|     | |      Օգտակար հանածոների ստորգետնյա մշակում    |

|_____| |_______________________________________________|

|06.01| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |   3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.02| |    | 201| 211|    |  7 |    | 6,7|    |  7+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.03| |    |    | 211| 422|    |  8 | 7,8|    |  8+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.04| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    | 402| 422| 844|  1 |  2 |  6 |    |  22+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |15. |18. |13. |16. |  2 |  8 | 32 | 33 | 204+12|

|     | |5.6 |1.7 |6.5 |4.4 |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |    |    |    |    |       |

|_____| |_______________________________________________|

|     | |         Բաց հանքային աշխատանքներ              |

|_____| |_______________________________________________|

|06.01| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |   3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.02| |    | 201| 211|    |  7 |    | 6,7|    |  7+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.03| |    |    | 211| 422|    |  8 | 7,8|    |   8+1 |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.04| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |    4  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    | 402| 422| 844|  1 |  1 |  6 |    |  22+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |15. |18. |13. |16. |  2 |  8 | 32 | 33 | 204+12|

|     | |5.6 |1.7 |6.5 |4.4 |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |    |    |    |    |       |

|_____| |_______________________________________________|

|     | |    Օգտակար հանածոների հարստացում              |

|_____| |_______________________________________________|

|06.01| |    | 201|    |    |    |    |  6 |    |   3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.02| |    | 201|    |    |    |    |    |  7 |   3   |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.03| |    |    | 402|    |  7 |    | 6,7|    |  6+2  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.04| |    |    | 200| 422|    |  8 | 7,8|    |  6+1  |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|06.05| |    |    |    | 422|    |    |  8 |    |   4   |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|     | |    |    |    |    |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |    | 402| 602| 844|  1 |  1 |  6 |  1 |  22+3 |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | |15. |18. |15. |16. |  2 |  8 | 32 | 33 | 204+12|

|     | |5.6 |1.7 |4.5 |4.4 |    |    |    |    |       |

|_____| |____|____|____|____|____|____|____|____|_______|

|     | | 26 | 26 | 24 | 24 |    |    |    |    |       |

.______ ________________________________________________.

 

Մասնագիտությունը` 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ/ այդ թվում ատոմային

էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/»

_____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ / այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և

սարքավորումներ/»

 

ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/և» մասնագիտությամբ բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը 4 տարի է:

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/և» մասնագիտությամբ բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել ճարտարագետի պաշտոն ջերմաէներգետիկայի բնագավառի կոնստրուկտորանախագծային, գիտահետազոտական և արտադրական կազմակերպություններում, ինչպես նաև բնապահպանական կազմակերպություններում:

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության ոլորտը ջերմաէներգետիկան է: Ջերմաէներգետիկան գիտության և տեխնիկայի այն բնագավառն է, որն առնչվում է գիտության, տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների այն բնագավառներին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությունը, որն ուղղված է`

1) ջերմային էլեկտրակայանների (ՋԷԿ),

2) ատոմային էլեկտրակայանների (ԱԷԿ),

3) ջերմաֆիկացման տեղակայանքների,

4) արդյունաբերական ջերմաէներգետիկական տեղակայանքների ստեղծմանը, կիրառմանը, գիտագործնական, անվտանգ շահագործման, վերահսկողական և բնապահպանական խնդիրների լուծմանը:

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են`

1) ջերմության արտադրության, բաշխման և օգտագործման տեխնոլոգիական տեղակայանքները,

2) տարբեր նշանակությամբ շոգե- և ջրատաքացուցչային կաթսաները,

3) շոգե- և գազային տուրբինները,

4) ՋԷԿ-երի և ԱԷԿ-ների էներգաբլոկները,

5) տարբեր նշանակությունների ջերմազանգվածափոխանակության ապարատները,

6) ջերմային ցանցերը,

7) արդյունաբերական ջերմաէներգետիկական տեղակայանքները,

8) նորմատիվային-տեխնիկական փաստաթղթեր և համօրինակման համակարգերը:

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական,

2) գիտահետազոտական,

3) շահագործողական,

4) մոնտաժային-կարգաբերական,

5) կազմակերպա-կառավարչական:

Մասնագիտական գործունեության որոշակի ձևերը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մասնագիտական կրթական ծրագրի (պլանի) բովանդակությամբ:

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական գործունեություն.

ա. էներգետիկական և ջերմատեխնիկական սարքավորումների տարրերի կոնստրուկտորավորման ընթացքում ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործում,

բ. մասնակցություն տեխնիկական մշակումների, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը,

գ. գծագրերի, սխեմաների, կարգագրերի, բացատրագրերի և այլ տեխնիկական փաստաթղթերի կատարում, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացում,

2) գիտահետազոտական գործունեություն.

ա. գործունեության օբյեկտի վիճակի վերլուծություն,

բ. մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը,

գ. իր մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն,

դ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ.

3) կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն.

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում,

բ. արտադրանքի որակի` տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

գ. տեխնիկական վերահսկողության և կոլեկտիվի գործունեության ղեկավարման իրականացում.

4) շահագործողական գործունեություն.

ա. էներգետիկական օբյեկտների (հիմնականում ՋԷԿ-երի) աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում,

բ. էներգետիկական օբյեկտների աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ կառավարում,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների շահագործողական բնութագրերի չափումների և միջոցների ընտրություն,

դ. էներգետիկական օբյեկտների հիմնական և օժանդակ սարքավորումների մոնտաժ, փորձարկում և կարգաբերում:

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրները լուծելու նպատակով ճարտարագիտության բակալավրը կատարում է հետևյալ գործառույթները.

ա. մասնակցում է ջերմային էլեկտրակայանների (ՋԷԿ-երի), ատոմային էլեկտրակայանների(ԱԷԿ-երի) և արդյունաբերական ջերմաէներգետիկայի (ԱՋԷ-ի) բնագավառի մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

բ. կազմակերպում է նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառույթներ,

գ. մասնակցում է ՋԷԿ-երի, ԱԷԿ-երի և ԱՋԷ-ի բնագավառի գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

դ. ուսումնասիրում է ՋԷԿ-երի, ԱԷԿ-երի և ԱՋԷ-ի բնագավառին առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթ է բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ե. օգտվում է ՋԷԿ-երի, ԱԷԿ-երի և ԱՋԷ-ի բնագավառի ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

զ. կազմակերպում է իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի.

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

բ. գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորումներին, ինֆորմատիկայի միջոցներին, տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցներին,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին և կանոններին:

3) Մասնագիտական հարմարման հնարավորությունը.

Ճարտարագիտության բակալավրը կարող է հարմարվել հարակից մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակներին.

ա. նախագծային,

բ. գիտահետազոտական,

գ. կազմակերպա-կառավարչական,

դ. շահագործողական:

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը.

140100, «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու ճարտարագիտության մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի նախորդող կրթական մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթության:

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ` միջնակարգ կրթության կամ միջին մասնագիտական կրթության կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ / այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ

և սարքավորումներ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով և ներառում է` մասնագիտության ուսումնական պլանը, ուսումնական դասընթացների և պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր նվազագույնի իրականացման պայմաններին և ուսումնառության ժամկետներին ներկայացվող պահանջները կանոնակարգվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը ձևավորվում է հանրապետական, բուհական, ուսանողի կողմից ընտրովի և ֆակուլտատիվ բաղադրիչների դասընթացներից:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացները յուրաքանչյուր կրթաբլոկում բովանդակորեն պետք է լրացնեն հանրապետական բաղադրիչում նշված դասընթացները:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի հետևյալ կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների ուսումնասիրումը`

1) ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական` ԸՀՍՏ,

2) ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական` ԸՄԲ,

3) ընդհանուր ճարտարագիտական` ԸՃ,

4) ընդհանուր բնագավառի` ԸԲ,

5) ընդհանուր մասնագիտական` ԸՄ,

6) մասնագիտացման` Մ

7) ֆակուլտատիվ` Ֆ

ինչպես նաև եզրափակիչ պետական որակավորումը:

 

IV 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ /այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և

սարքավորումներ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ|                 ԿՐԹԱԲԼՈԿՆԵՐԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                 |ԿՐԵԴԻՏ|

|     |                                                        |ՆԵՐ   |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  34  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  49  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Ընդհանուր մասնագիտական - ԸՄ                             |  30  |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|Մասնագիտացման - Մ                                       |  39  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական պետական քննություն (ՄՊՔ)                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները    |Կրեդիտ|

|     |                                                        |  ներ |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ.|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ            |  34  |

| ԿԲ  |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                   |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեության` որպես պետական կրոնի |      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին:              |      |

|     |Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին:  |      |

|     |Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր|      |

|     |փուլը:  Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը:       |      |

|     |Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և       |      |

|     |արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  գրականություն                            |  4   |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Հայոց լեզու և  գրականություն» դասընթացի նպատակն է      |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից: Հայ   |      |

|     |գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային     |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:  Հայոց լեզվի դասախոսությունների`          |      |

|     |սահմանափակ ժամաքանակով մասն ունի ընդհանուր հայագիտական  |      |

|     |բնույթ, ինչը նույնպես նպաստում է ուսանողի               |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումների ձևավորմանը,  մյուս`     |      |

|     |առավել ծավալուն մասը նվիրված է շարահյուսական            |      |

|     |կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական կապակցման,          |      |

|     |ոճաբանության, թարգմանության և  տերմինաբանության         |      |

|     |առանձնահատկությունների ուսուցմանը` իբրև  հիմք ուսանողի  |      |

|     |գրավոր խոսքի բարձրացման և  փաստաթղթավարության ու        |      |

|     |մասնագիտական գրականություն ստեղծելու կարողությունների   |      |

|     |զարգացման համար: Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն   |      |

|     |ուղղված են ուսանողների գործնական հմտությունների         |      |

|     |զարգացմանը` գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական    |      |

|     |փաստաթղթեր կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ      |      |

|     |կատարելու, տերմիններ գործածելու, մասնագիտական           |      |

|     |գրականություն խմբագրելու նպատակով:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |  4   |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին: Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական,       |      |

|     |ճանաչողական և  վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի|      |

|     |տեքստեր գրելու և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ,         |      |

|     |անոտացիա, ամփոփագիր), տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու   |      |

|     |հմտություն:                                             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ երկրորդ կիսամյակում` ընդհանուր  |      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական             |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության գործառույթները:         |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.   հասկացություն,           |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի  |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ:Տարածության,    |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները:  Համակարգայնության  |      |

|     |և  պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և         |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն: Կյանքի իմաստի          |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները:        |      |

|     |Գիտական և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի      |      |

|     |կառուցվածքը: Աշխարհի գիտական պատկերը: Գիտական           |      |

|     |ճանաչողության մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը:   |      |

|     |Նյութական և  գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր): Ազգ-Պետություն|      |

|     |Մարդկություն: Ժողովրդավարություն և  իրավական պետություն:|      |

|     |Ազատություն և  անհրաժեշտություն: Մարդ, անհատ, անձ       |      |

|     |հասկացությունները: Անձի բարոյական հիմքերը: Ժամանակակից  |      |

|     |գլոբալ հիմնահարցերը: Մարդկության ապագան:                |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը:  Արտադրական  |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսությունները: Մարդը և  աշխատանքը: Անհատի սոցիոլոգիական|      |

|     |նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների համակարգը: Հույզերի|      |

|     |ինֆորմացիոն-պահանջմունքային տեսությունը: Պահանջմունքների|      |

|     |բավարարման սոցիալական և  հոգեբանական գործոնները:        |      |

|     |Աշխատողի և  արտադրության պահանջներ. համատեղելիություն և |      |

|     |հակադրություն (հակասություններ): Աշխատանքային խմբի      |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը: Պաշտոնական և              |      |

|     |ոչ-պաշտոնական հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը    |      |

|     |որպես բարոյական հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ:        |      |

|     |Կառավարման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների                 |      |

|     |ըմբռնումը: Կառավարման հիմնական ոճերը:  Լիդերության      |      |

|     |հարցը: Ղեկավարի էթիկան: Կազմակերպության սոցիալական      |      |

|     |ծառայություն:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         | 2    |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը: Օրինականության և       |      |

|     |կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից հասարակությունում:        |      |

|     |Իրավական պետություն.  քաղաքացիական հասարակարգ: Հայաստանի|      |

|     |Հանրապետության Սահմանադրությունը որպես պետության        |      |

|     |հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական            |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց երաշխիքները: Պետական          |      |

|     |իշխանության օրգանների համակարգը և  տեղական              |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները.  տարածքային         |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ:  Սեփականության իրավունք:              |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում: Ժառանգական   |      |

|     |իրավունք:  Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:          |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները: Պատասխանատվությունը ըստ         |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի:Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): |      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն` կատարած հանցանքի համար:     |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները: Պետական      |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանավարման հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն  |      |

|     |ու տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:             |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական գործառույթները: Քաղաքական    |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը: Հայկական քաղաքական           |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ տեսակետները: Քաղաքական   |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական             |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները: Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման    |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ-մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքականության        |      |

|     |գործընթացի առանձնահատկությունները: Հայաստանի            |      |

|     |հանրապետության ազգային-պետական շահերը նոր               |      |

|     |աշխարհաքաղաքական իրավիճակում: Քաղաքական իրականության    |      |

|     |իմացության մեթոդաբանությունը: Քաղաքական գիտելիքի        |      |

|     |մոդելները: Փորձնական քաղաքական գիտելիք: Քաղաքական       |      |

|     |վերլուծություն և  կանխատեսում:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |հիմնահարցի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի     |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ: Ամբողջական ծախսերի մոդելը:          |      |

|     |Արտադրության հավասարակշռված ծավալը: Բյուջետային դեֆիցիտը|      |

|     |և  պետական պարտքը: Գանձարանային քաղաքականություն: Փողը: |      |

|     |Բանկերը: Վարկադրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ:  |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկան անցկացվում է ուսանողի     |      |

|     |ուսումնառության 1-ից 3-րդ կուրսերում և  իրականացվում է  |      |

|     |հետևյալ  ձևերով`  ուսումնական պարտադիր պարապմունքներ և  |      |

|     |ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ: Վատառողջ       |      |

|     |ուսանողները ընդգրկվում են հատուկ և  բուժական խմբերում:  |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող, ինչպես նաև  բարձր|      |

|     |կուրսերի ուսանողները, մարզվում են մարզական              |      |

|     |կատարելագործման խմբերում:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲ. |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ      | 48+1 |

|ԿԲ   |ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                                |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Օպերացիոն հաշիվ: Թվային, ֆունկցիոնալ և   |      |

|     |Ֆուրյեի շարքեր:  Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային   |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ:  Հավանականությունների   |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |1. ՄԵԽԱՆԻԿԱ: Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները:   |      |

|     |Նյութական կետի կինեմատիկա: Դինամիկայի հիմնական          |      |

|     |հասկացությունները: Նյութական կետի դինամիկա:  Նյուտոնի   |      |

|     |օրենքները: Նյութական կետերի համակարգ, նրա դինամիկան:    |      |

|     |Պահպանման օրենքները: Համակարգի ազատության աստիճանների   |      |

|     |թիվը: Պինդ մարմնի կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը:   |      |

|     |Գալիլեյի հարաբերականության սկզբունքը:  Հարաբերականության|      |

|     |հատուկ տեսության տարրերը:                               |      |

|     |2. ՄՈԼԵԿՈՒԼԱՅԻՆ ՖԻԶԻԿԱ ԵՎ ԹԵՐՄՈԴԻՆԱՄԻԿԱ:                |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը: Իդեալական և  իրական գազեր,           |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Թերմոդինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը: Աշխատանքը թերմոդինամիկայում, իդեալական   |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում:  Մոլեկուլների    |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը:  Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի         |      |

|     |քվանտային հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ          |      |

|     |պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքը: Էնտրոպիան    |      |

|     |թերմոդինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: Ջերմային  |      |

|     |մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  տեսության|      |

|     |տարրերը: Տատանումներ, նրանց առաջացման պայմանները,       |      |

|     |պարզագույն տատանողական համակարգեր: Մարող և  ստիպողական  |      |

|     |տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական ալիքներ: Խմբային     |      |

|     |արագություն: Էլեկտրամագնիսական ալիքներ, նրանց սանդղակը: |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և  էներգիայի հոսքը:    |      |

|     |Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի         |      |

|     |սկզբունքը, դիֆրակցիա: Տատանումներ, նրանց առաջացման      |      |

|     |պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր: Մարող և  |      |

|     |ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական ալիքներ:  |      |

|     |Խմբային արագություն:  Էլեկտրամագնիսական ալիքներ, նրանց  |      |

|     |սանդղակը: Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և  էներգիայի |      |

|     |հոսքը: Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի  |      |

|     |սկզբունքը, դիֆրակցիա: Լույսի դիսպերսիայի դասական        |      |

|     |տեսությունը: Ջերմային ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի|      |

|     |շեղման օրենքը: Պլանկի քվանտային վարկածը և  Պլանկի       |      |

|     |բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և  Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց      |      |

|     |մեկնաբանումը ըստ քվանտային տեսության: Միկրոմասնիկների   |      |

|     |ալիքային հատկությունները, դը-Բրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի|      |

|     |հավասարումը, ալիքային ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը:  |      |

|     |Ատոմի կառուցվածքը և  ճառագայթման սպեկտրը: Շրյոդինգերի   |      |

|     |հավասարման լուծումը պարզագույն համակարգերի համար:       |      |

|     |Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան և  նրա կիրառությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |  3   |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տարրերի ատոմների կառուցվածքը և  պարբերական համակարգը:   |      |

|     |Քիմիական կապ (կովալենտ կապ, վալենտական կապերի մեթոդը,   |      |

|     |հիբրիդացում, իոնական, ջրածնական և  դոնորաակցեպտորային   |      |

|     |կապեր): Ջերմաքիմիա: Ռեակցիաների ուղղությունը որոշող     |      |

|     |գործոնները: Ռեակցիայի արագությունը, քիմիական            |      |

|     |հավասարակշռություն:  Լուծույթներ, նրանց բաղադրությունը  |      |

|     |և  կոնցենտրացիան: Էլեկտրոլիտների լուծույթներ, աղերի     |      |

|     |հիդրոլիզը: Ջուր, հատկությունները: Օքսիդավերականգնման    |      |

|     |ռեակցիաներ: Էլեկտրաքիմիա (գալվանական էլեմենտների        |      |

|     |տեսություն, էլեկտրոլիզ, կոռոզիա): Պարբերական համակարգի  |      |

|     |խմբերի տարրերի հատկությունները:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ինֆորմատիկա» դասընթացը մշակված է ՀՊՃՀ-ի բոլոր          |      |

|     |մասնագիտությունների համար: Դասընթացի արդիականությունը և |      |

|     |կարևորությունը  ընդհանուր մասնագիտական ծրագրերում       |      |

|     |պայմանավորվում է հետևյալ  հիմնական գործոններով:         |      |

|     |համակարգչային մեթոդները և  միջոցները նյութականանում են  |      |

|     |և  հասնում շահագործողին որպես նոր տեղեկատվական          |      |

|     |համակարգեր և  տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ: Դասընթացը     |      |

|     |ընդգրկում է հետևյալ  թեմաները: համակարգիչների           |      |

|     |կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքները. համակարգիչների   |      |

|     |ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական    |      |

|     |սարքերը, համակարգիչների դասակարգումը, համակարգիչների    |      |

|     |ծրագրային ղեկավարման սկզբունքը, գործառական համակարգեր:  |      |

|     |NORTON COMMANDER Ալգորիթմ, սահմանումը, ներկայացման      |      |

|     |եղանակները, ալգորիթմի ներկայացումը բլոկ-սխեմայի տեսքով: |      |

|     |Ալգորիթմների դասակարգումը /գծային, ճյուղավորված,        |      |

|     |ցիկլային/: Պասկալ լեզվի հիմնական օբյեկտները. Պասկալ     |      |

|     |լեզվի այբուբենը: Տվյալներ, գործողություներ,             |      |

|     |Փոփոխականների, հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը:|      |

|     |Ստանդարտ ֆունկցիաները: Արտահայտություններ, նրանց հաշվման|      |

|     |կանոնները, Պասկալ լեզվի կառուցվածքը: Տիպային ծրագրերի   |      |

|     |կազմակերպում, գծավորված և  ցիկլային ծրագրերի            |      |

|     |կազմակերպում /պայմանական, անպայման անցման և  CASE,      |      |

|     |WHILE, REPEAT, FOR (tօ, down to) օպերատորները:          |      |

|     |Զանգվածների մշակման կազմակերպում: Զանգվագծի տարրերի     |      |

|     |մուտքի-ելքի կազմակերպում: Միաչափ և  երկչափ զանգվածների  |      |

|     |մշակում: WINDOW:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա,              |      |

|     |հարմարողունակություն: Էկոլոգիական համակարգի             |      |

|     |բեռնվածությունը, հիմնական լիմիտավորող էկոլոգիական       |      |

|     |գործոնները, օպտիմումի օրենքը: Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր,|      |

|     |նյութերի շրջապտույտը բնության մեջ: Բիոգեն տարրերի       |      |

|     |շրջապտույտը:  Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության|      |

|     |վրա, շրջակա միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները:    |      |

|     |Արդյունաբերական և  կենցաղային թափոններ, նրանց           |      |

|     |վնասազերծումը և  թաղումը: Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն  |      |

|     |արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի աղտոտումը  |      |

|     |հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի շահագործման    |      |

|     |աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները: Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր    |      |

|     |մետալուրգիայի արտադրություններում, վերահսկումը,         |      |

|     |պաշտպանության միջոցները: Շրջակա միջավայրի վիճակի        |      |

|     |հսկողությունը, արդյունավետ բնօգտագործում: Բնօգտագործման |      |

|     |կառավարման կազմակերպա-իրավական հիմքերը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՃԴ. |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ          |  32  |

|ԿԲ   |                                                        |      |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը գրաֆիկական              |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ: Միացումներ, հավաքման  |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության            |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող ճառագայթների  |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական հոսանքի       |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և             |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից:              |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի պահպանմանը ներկայացվող կենսագործունեության  |      |

|     |պահանջները: Պաշտպանություն հրդեհներից:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանություն և  արտակարգ իրավիճակների    |   2  |

|     |հիմնահարցեր (ԱԻՀ)                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգի խնդիրներն ու գործառույթները:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մոդելները: Բնակչության       |      |

|     |պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և  պատերազմական       |      |

|     |ժամանակներում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում: Խաղաղ և |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում արդյունաբերական օբյեկտների գործունեության|      |

|     |ապահովման հիմնական ուղիներն ու եղանակները: Խաղաղ և      |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում անհետաձգելի վթարային վերականգնողական     |      |

|     |աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ տեխնիկական        |      |

|     |միջոցների բնութագրերը:  Արտակարգ իրավիճակների ռիսկի     |      |

|     |գնահատումը:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Ճյուղի տնտեսագիտություն և  մենեջմենթ                    |   6  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կազմակերպության կազմակերպչա-իրավական հիմունքները,       |      |

|     |կազմակերպության տեսակները, հիմնական արտադրական ֆոնդերի  |      |

|     |և  շրջանառու միջոցների տնտեսական էությունը, արտադրական  |      |

|     |ֆոնդերի հիմնական կազմը և  կառուցվածքը, նրանց գնահատման  |      |

|     |եղանակները` մաշվածություն, ամորտիզացիա, օգտագործման     |      |

|     |ցուցանիշներ:  Շրջանառու միջոցների կազմը, կառուցվածքը,   |      |

|     |նրանց ձևավորման  աղբյուրները, օգտագործման ցուցանիշները: |      |

|     |Արտադրական ծախքերը` հաստատուն, փոփոխական, սահմանային և  |      |

|     |միջին: Արտադրանքի ինքնարժեք, ծախսային տարրեր, արտադրանքի|      |

|     |ինքնարժեքի որոշում տարբեր բնագավառների համար            |      |

|     |(արտադրամաս, գործարան, սպառիչ): Գներ և  գնագոյացում,    |      |

|     |շահույթ, շահութաբերություն, գների տեսակները և  նրանց    |      |

|     |ֆունկցիաները: Կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսներ,    |      |

|     |ֆինանսական փաստաթղթեր: Կազմակերպության ֆինանսա-տնտեսական|      |

|     |հիմնական ցուցանիշները: Տնտեսավետության հաշվարկի         |      |

|     |հիմունքները, մաքուր դիսկոնտացված արժեքի հաշվման եղանակը,|      |

|     |տնտեսավետության ցուցանիշներ` մաքուր ընթացիկ արժեք,      |      |

|     |ներքին եկամուտի նորմ, հետգնման ժամանակամիջոց, կապիտալ   |      |

|     |ներդրման վերադարձի ժամանակահատված:  Նախագծի             |      |

|     |տեխնիկատնտեսական հիմնավորում:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա-1                                        |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական     |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:  Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները |      |

|     |և  կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական         |      |

|     |շղթաներում: Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդչային    |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ: Ասինխրոն  |      |

|     |շարժիչներ:  Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,    |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, |      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիրառման բնագավառները:  Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը:  Էլեկտրական |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ: Էլեկտրամատակարարման     |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Կիրառական մեխանիկա-1                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ: Մեխանիզմների    |      |

|     |նախագծման հիմունքներ: Մեքենաների և  սարքերի մասերի և    |      |

|     |հանգույցների կառուցվածքն ու նախագծումը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները, պինդ մարմինների կառուցվածքը և         |      |

|     |արատները: Դիէլեկտրիկներ, դիէլեկտրիկների բևեռացում,      |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական, մեխանիկական հատկություններ:                   |      |

|     |Էլեկտրամեկուսիչ նյութեր. բնական, արհեստական, սինթետիկ   |      |

|     |նյութեր, նրանց դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների,  |      |

|     |քիմիական բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելիության,   |      |

|     |վերջիններիս հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից,|      |

|     |ստացման տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,  |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր` ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:  Հաղորդիչ և        |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.08|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Չափագիտության դերն ու նշանակությունը գիտության ու       |      |

|     |տեխնիկայի զարգացման հարցում: Չափագիտության հիմնական     |      |

|     |հասկացությունները: Միավորների միջազգային համակարգ:      |      |

|     |Չափումների և  դրանց սխալների դասակարգումը: Պարբերական և |      |

|     |պատահական սխալների բնութագրերը: Չափիչ սարքերի սխալների  |      |

|     |նորմավորումը, ճշտության դասերը և  հիմնական չափագիտական  |      |

|     |բնութագրերը: Չափումների միասնականության չափագիտական     |      |

|     |ապահովում, չափագիտական պետական ծառայություն:            |      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքերի հիմնական բնութագրերը և |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները: Համեմատող սարքեր: Ոչ|      |

|     |էլեկտրական մեծությունների չափիչ կերպափոխիչներ և         |      |

|     |հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ սարքեր:     |      |

|     |Ստանդարտացման հիմնական հասկացությունները, նրա դերն ու   |      |

|     |նշանակությունը արտադրանքի որակի բարձրացման հարցում:     |      |

|     |Ստանդարտացման ազգային և  միջազգային կազմակերպություններ,|      |

|     |ստանդարտացման ազգային համակարգ: Ստանդարտների տեսակները  |      |

|     |և  դրանց առանձնահատկությունները: Սերտիֆիկացման հիմնական |      |

|     |հասկացությունները, արտադրանքի որակը, սերտիֆիկացման      |      |

|     |համակարգերը: Սերտիֆիկացման փորձարկումներ,               |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստացման կարգը:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸԲ.ԿԲ|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆԱԳԱՎԱՌԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ               |  32  |

|04.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.01|Կիրառական մեխանիկա-2                                    |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Դասընթացում ներգրավված են հետևյալ  թեմաները`            |      |

|     |«Մեխանիզմների և  մեքենամասերի ամրության հաշվարկների     |      |

|     |հիմունքներ», «Զսպանակների և  միացությունների հաշվարկների|      |

|     |հիմունքներ», «Մեխանիզմների նախագծման հիմունքներ» և      |      |

|     |«Մեքենաների և  սարքերի մասերի կառուցվածքն ու            |      |

|     |նախագծումը»:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.02|Կոնստրուկցիոն նյութերի տեխնոլոգիա                       |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նյութերի մեխանիկական, ֆիզիկա-քիմիական և  տեխնոլոգիական  |      |

|     |հատկությունները:  Նյութերի բյուրեղային կառուցվածքը և    |      |

|     |կառուցվածքային արատները: Մետաղների և  համաձուլվածքների  |      |

|     |կառուցվածքի ձևավորումը  բյուրեղացման ժամանակ, պլաստիկ   |      |

|     |դեֆորմացիա և  վերաբյուրեղացում: Պողպատի, թուջի և  պղնձի |      |

|     |մետալուրգիան:  Մեքենամասերի և  նախապատրաստվածքների      |      |

|     |ստացումը ձուլումով, ճնշմամբ մշակմամբ, եռակցումով և      |      |

|     |մեխանիկական մշակումով:                                  |      |

|     |Մետաղների ձուլման, ճնշմամբ մշակման և  եռակցման          |      |

|     |տեխնոլոգիաներ:  Համաձուլվածքների ստացման տեսություն,    |      |

|     |վիճակի դիագրամներ և  նրանց կառուցումը: Երկաթ-ածխածնային |      |

|     |համաձուլվածքներ: Ածխածնային պողպատներ, նրանց            |      |

|     |կառուցվածքը, մակնիշավորումը և  կիրառման բնագավառները:   |      |

|     |Թուջեր, նրանց կառուցվածքը, մակնիշավորումը և  կիրառման   |      |

|     |բնագավառները: Պողպատների ջերմային մշակման տեսակները և   |      |

|     |նրանց առանձնահատկությունները: Հատուկ հատկություններով   |      |

|     |պողպատներ և  համաձուլվածքներ, նրանց հատկությունները և   |      |

|     |կիրառման բնագավառները: Պղինձը և  նրա համաձուլվածքները,  |      |

|     |մակնիշավորումը և  կիրառման բնագավառները: Ալյումինը և    |      |

|     |նրա համաձուլվածքները, մակնիշավորումը և  կիրառման        |      |

|     |բնագավառները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.03|Տեխնիկական թերմոդինամիկա                                |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Իդեալական գազեր և  գազային խառնուրդներ: Թերմոդինամիկական|      |

|     |համակարգ, վիճակի պարամետրեր և  հավասարումներ:           |      |

|     |Թերմոդինամիկական պրոցես: Գազեր և  գազային խառնուրդներ:  |      |

|     |Իդեալական գազերի և  գազային խառնուրդների                |      |

|     |հատկությունները: Թերմոդինամիկայի առաջին օրենքը:         |      |

|     |Ջերմություն և  աշխատանք:  Պրոցեսի արտաքին աշխատանքը:    |      |

|     |Ներքին էներգիա: Էնթալպիա: Հակադարձելի և  անհակադարձելի  |      |

|     |պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքը: Ցիկլեր,      |      |

|     |Կառնոյի հակադարձելի, անհակադարձելի և  հակառակ ցիկլերը:  |      |

|     |Էնտրոպիա: Թերմոդինամիկական հավասարակշռություն: Ֆազային  |      |

|     |անցումներ: Երկֆազ համակարգեր Իրական գազեր:  Ջրային      |      |

|     |գոլորշի: Հեղուկ-շոգի համակարգ, P-V և  T-S դիագրամներ:   |      |

|     |Ջրային գոլորշու հատկությունները և  վիճակի հավասարումը:  |      |

|     |Ջրային գոլորշու վիճակի փոփոխության պրոցեսները: Գազերի և |      |

|     |շոգու հոսքի և  դրոսելման պրոցեսները:  Հոսման հիմնական   |      |

|     |հավասարումները: Խառնման պրոցեսներ: Սեղմման պրոցեսներ:   |      |

|     |Ջերմային շարժիչների ցիկլերի վերլուծություն: Մխոցային    |      |

|     |ներքին այրման շարժիչների ցիկլեր: Գազատուրբինային        |      |

|     |տեղակայանքների ցիկլեր: Ռեակտիվ շարժիչների ցիկլեր:       |      |

|     |Շոգետուրբինային տեղակայանքների ցիկլեր: Գոլորշու         |      |

|     |սկզբնական և  վերջնական պարամետրերի ազդեցությունը ցիկլի  |      |

|     |ջերմային օ.գ.գ.-ի վրա: Շոգեուժային տեղակայանքի ցիկլ,    |      |

|     |շոգու միջանկյալ գերտաքացմամբ:  Շոգեուժային տեղակայանքի  |      |

|     |ռեգեներատիվ ցիկլ: Սառնարանային մեքենաների ցիկլեր:       |      |

|     |Ջերմային պոմպ: Խոնավ օդ:                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.04|Ջերմազանգվածափոխանակություն (ՋԶՓ)                       |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմափոխանակության ձևերը:  Ջերմահաղորդականություն,      |      |

|     |ջերմահաղորդականության դիֆերենցիալ հավասարումը և  նրա    |      |

|     |լուծումը: Ջերմահաղորդականության ոչ ստացիոնար պրոցեսները,|      |

|     |նրանց անալիտիկ գրությունը: Կոնվեկտիվ                    |      |

|     |ջերմափոխանակություն, կոնվեկտիվ ջերմափոխանակության       |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումները և  նրա լուծման ուղիները:     |      |

|     |Կոնվեկտիվ ջերմափոխանակության ուսումնասիրումը նմանության |      |

|     |տեսությամբ և  չափողականությունների վերլուծության        |      |

|     |մեթոդով: Ջերմատվությունը և  հիդրավլիկական դիմադրությունը|      |

|     |խողովակներում ու կանալներում հեղուկների հարկադրական     |      |

|     |շարժման դեպքում, խողովակների և  խողովակափնջերի լայնական |      |

|     |հարկադրական ողողման դեպքում: Ջերմատվությունը հեղուկների |      |

|     |ազատ շարժման դեպքում: Ջերմատվությունը ֆազային           |      |

|     |փոփոխության դեպքում: Ճառագայթային ջերմափոխանակություն,  |      |

|     |բարդ ջերմափոխանակություն: Ջերմափոխանակության ապարատներ: |      |

|     |Զանգվածափոխանակություն:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.05|Էներգիայի ոչ ավանդական վերականգնվող աղբյուրներ          |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկական ռեսուրսներ: Ոչ ավանդական և  վերականգնվող  |      |

|     |ռեսուրսներ:  Արեգակնային էներգետիկա: Արեգակնային        |      |

|     |էներգիայի բնությունը, ճառագայթման սպեկտրը: Արեգակնային  |      |

|     |էներգիայի փոխակերպման մեթոդները և  կիրառման ոլորտները:  |      |

|     |Արեգակնային կոլեկտորներ: Կոլեկտորների օպտիկական և       |      |

|     |ջերմային օ.գ.գ.-ները:  Արեգակնային տաք ջերմամատակարարման|      |

|     |և  ջեռուցման համակարգեր: Մոդուլային արեգակնային         |      |

|     |էլեկտրակայաններ: Արևային  էներգետիկայի ներկան և         |      |

|     |զարգացման հեռանկարները:                                 |      |

|     |Հողմաէներգետիկա: Հողմի կինետիկ էներգիայի բնույթը և      |      |

|     |տեխնիկական բնութագրերը: Հողմերի կադաստր: Հողմընդունիչի  |      |

|     |էներգետիկ հաշվեկշիռը: Օրթոգոնալ համընդունիչներ,         |      |

|     |կառուցվածքը, արդյունավետությունը, տեխնիկատնտեսական      |      |

|     |ցուցանիշները:                                           |      |

|     |Կենսաէներգետիկա: Ֆոտոսինթեզի արգասիքները, օգտագործման   |      |

|     |եղանակները, կենսագազի ստացումը և  բնութագրերը:          |      |

|     |Երկրաջերմային էներգետիկա: Երկրի ֆիզիկական ջերմությունը: |      |

|     |Էներգիայի արտահանման ձևերը  և  պաշարները: Երկրաջերմային |      |

|     |միակոնտուր և  երկկոնտուր էլեկտրակայաններ,               |      |

|     |տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, էկոլոգիական              |      |

|     |ազդեցությունը:                                          |      |

|     |Ծովերի էներգիան: Մակընթացային, ալիքային, հոսանքային     |      |

|     |էլեկտրատեղակայանքներ, աշխատանքային ռեժիմները և          |      |

|     |տնտեսական ցուցանիշները:                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄ ԿԲ|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ            |  30  |

|05.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.01|Էներգետիկայի հիմունքներ                                 |   1  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկան, էներգիայի տեսակները, էներգետիկական         |      |

|     |համակարգեր:  Էներգետիկայի տեսական հիմունքները: Բնական և |      |

|     |արհեստական վառելիքներ, էներգիայի օգտագործվող տեսակների  |      |

|     |դասակարգումը, էներգետիկական կորուստներ, օ.գ.գ.:         |      |

|     |Էլեկտրական էներգիայի ներդրումը և  էլեկտրիֆիկացիա:       |      |

|     |Էլեկտրաէներգիայի և  ջերմության արտադրությունը և         |      |

|     |օգտագործումը, ջերմային էլեկտրակայանների և  ատոմային     |      |

|     |էլեկտրակայանների սկզբունքային սխեմաները: Ջերմության     |      |

|     |արտադրությունը, կաթսայական տեղակայանքներ, նրանց         |      |

|     |սկզբունքային սխեմաները և  աշխատանքը: Ջերմամատակարարման  |      |

|     |համակարգեր և  ջերմային ցանցեր: Բարձր ջերմաստիճանային    |      |

|     |տեղակայանքներ: Էներգախնայողություն: Էներգետիկայի        |      |

|     |էկոլոգիական խնդիրները:                                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.02|Ջրամշակման տեխնոլոգիաներ                                |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջրամշակման տեխնոլոգիաները և  խնդիրները ժամանակակից      |      |

|     |էներգետիկական համակարգերում: Ջրի օգտագործումը կաթսայական|      |

|     |տեղակայանքներում: Բնական ջրեր, նրանց տեսակները,         |      |

|     |դասակարգումը: Ջրի որակի տեխնիկական ցուցանիշները: Ջրի    |      |

|     |նախնական մաքրում, կոագուլացման պրոցեսի ֆիզիկաքիմիական   |      |

|     |դրույթները:  Պարզարանների կառուցվածքը, աշխատանքը և      |      |

|     |շահագործումը: Ջրի զտման պրոցեսի ֆիզիկաքիմիական          |      |

|     |հիմունքները: Ջրի մշակումը իոնափոխանակության մեթոդով, նրա|      |

|     |ֆիզիկաքիմիական դրույթները: Կատիոնացում, Na և  H         |      |

|     |կատիոնացում: Բնական ջրերի մասնակի և  խորը աղազրկման     |      |

|     |տեխնոլոգիական սխեմաները: Կոռոզիոն ագրեսիվ գազերի        |      |

|     |հեռացումը սնող ջրից:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.03|Ջերմաէներգետիկական պրոցեսների ավտոմատացում              |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավտոմատ կառավարման համակարգերի տեսությունը, դրանց       |      |

|     |դասակարգումը, սկզբունքային, ֆունկցիոնալ և               |      |

|     |կառուցվածքային սխեմաները: Առաջնային ձևափոխիչներ:  Ճնշման|      |

|     |առաջնային ձևափոխիչներ,  ջերմաստիճանի և  հեղուկների      |      |

|     |մակարդակի առաջնային ձևափոխիչներ,  հեղուկների և  գազերի  |      |

|     |ծախսերի առաջնային ձևափոխիչներ:  Դիֆերենցիալ մանոմետրեր  |      |

|     |և  նրանց օգտագործումը հեղուկների ու գազերի ծախսի և      |      |

|     |հեղուկների մակարդակի չափման համար: Երկրորդային          |      |

|     |ձևափոխիչներ:  Միլիվոլտմետրեր, կամրջակներ, պոտենցոմետրեր:|      |

|     |Ավտոմատ կառավարման համակարգերում օգտագործվող չափվող և   |      |

|     |համեմատվող բլոկներ, առաջնային սարքեր, կարգավորող,       |      |

|     |կառավարման բլոկներ և  ուժեղացման սարքավորումներ:        |      |

|     |Կատարողական մեխանիզմներ և  կարգավորող օրգաններ: Ջերմային|      |

|     |էլեկտրակայանների ավտոմատ կառավարման համակարգեր:         |      |

|     |Թմբուկային կաթսաների ավտոմատացումը: Գերտաք շոգու, այրման|      |

|     |պրոցեսների ավտոմատ կառավարման համակարգեր:               |      |

|     |Շոգետուրբինային տեղակայանքի ավտոմատացումը:              |      |

|     |Տուրբոագրեգատը որպես կարգավորման օբյեկտ, նրա ռոտորի     |      |

|     |պտտման հաճախականության ավտոմատ կառավարման համակարգերը:  |      |

|     |Ռեգեներատիվ կոնտուրի տաքացուցիչների, օդազրկիչների և     |      |

|     |կոնդենսատորի ավտոմատ կառավարման համակարգերը:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.04|Հեղուկների և  գազերի մեխանիկա                           |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հեղուկներ և  նրանց հատկությունները, հիդրոմեխանիկական    |      |

|     |ճնշում:  Հիդրոստատիկա, հիդրոստատիկ ճնշման հատկությունը, |      |

|     |հեղուկների հավասարակշռության պայմանները: Հիդրոստատիկայի |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարումները: Պասկալի օրենքը:             |      |

|     |Հավասարակշռված հեղուկի էներգիան: Արքիմեդի օրենքը:       |      |

|     |Հիդրոդինամիկայի հիմունքները, հեղուկների ստացիոնար և  ոչ |      |

|     |ստացիոնար շարժումները, անխզելիության հավասարումը: Հարթ  |      |

|     |պոտենցիալ շարժում, հեղուկի շարժման հավասարումները:      |      |

|     |Հիդրոդինամիկայի հիմնական հավասարումները: Միաչափ շարժման |      |

|     |հավասարումները: Իդեալական հեղուկի միաչափ շարժման        |      |

|     |դիֆերենցիալ հավասարման ինտեգրումը, Բեռնուլիի            |      |

|     |հավասարումը: Շարժման ռեժիմները, էներգիայի կորուստները   |      |

|     |լամինար շարժման դեպքում, արագությունների բաշխումը       |      |

|     |տուրբուլենտ շարժման դեպքում: Սահմանային շերտ,           |      |

|     |հիդրավլիկական կորուստների հաշվարկը:                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.05|Մղիչներ                                                 |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մղիչներ, մղիչների դասակարգումը, մղիչները բնութագրող     |      |

|     |պարամետրերը: Էներգիայի ձևափոխումը  մղիչներում:          |      |

|     |Կենտրոնախույս մղիչներ, նրանց կառուցվածքը, աշխատանքի     |      |

|     |սկզբունքը, տեսական և  աշխատանքային բնութագրերը: Զուգահեռ|      |

|     |և  հաջորդաբար միացված մղիչների աշխատանքը:               |      |

|     |Պոմպերի աշխատանքային ռեժիմները: Մրրկային պոմպեր:        |      |

|     |Ծավալային մղիչներ:  Մխոցային պոմպեր: Մղիչների աշխատանքը |      |

|     |ցանցում: Մղիչների աշխատանքային ռեժիմների կարգավորումը:  |      |

|     |Մղիչների նմանության տեսությունը: Մղիչների շահագործումը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.06|Շոգե- և  գազային տուրբիններ (ՇԳՏ)                       |   6  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ ջերմային շարժիչների           |      |

|     |վերաբերյալ: Միաստիճան և  բազմաստիճան շոգետուրբիններ:    |      |

|     |Շոգետուրբինների դասակարգումը և  կառուցվածքը:  Գոլորշու  |      |

|     |հոսումը շոգետուրբինի ցանցերում: Վիճակի, անխզելիության,  |      |

|     |էներգիայի պահպանման հավասարումները: Արգելակման և        |      |

|     |կրիտիկական պարամետրերը: Գոլոշու էներգիայի վերափոխումը   |      |

|     |տուրբինի աշխատող ցանցի կանալներում: Կորուստները         |      |

|     |շոգետուրբիններում: Շոգետուրբինների օ.գ.գ.-ները:         |      |

|     |Շոգետուրբինի հզորությունը և  գոլորշու ծախսը, ջերմային   |      |

|     |հաշվարկը: Ժամանակակից բազմաստիճան շոգետուրբինների       |      |

|     |կառուցվածքը և  կարգավորման եղանակները:                  |      |

|     |Ատոմային էլեկտրակայանների տուրբինները, նրանց            |      |

|     |կոնստրուկցիաների առանձնահատկությունները: Շոգետուրբինների|      |

|     |կոնդենսացիոն սարքերը:  Շոգետուրբինների փոփոխական ռեժիմը:|      |

|     |Շոգետուրբինների ռեժիմների դիագրամները, կարգավորումը:    |      |

|     |Գազատուրբինային տեղակայանքներ: Գազատուրբինային          |      |

|     |կայանքների աշխատանքը, նրանց զարգացման                   |      |

|     |օրինաչափությունները: Պարզ գազատուրբինային կայանքների    |      |

|     |սխեման, տեսական և  իրական ցիկլերը, շահավետության        |      |

|     |բարձրացման եղանակները: Գազատուրբինային կայանքների       |      |

|     |հիմնական հանգույցները:  Շոգեգազատուրբինային կայանքներ:  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.07|Կաթսայական ագրեգատներ և  շոգեգեներատորներ               |   9  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Վառելիքներ, էներգետիկական վառելիքների քիմիական կազմը,   |      |

|     |այրման ջերմությունը, վառելիքների դասակարգումը: Վառելիքի |      |

|     |այրման արգասիքները, օդի ավելցուկի գործակիցը, նրա որոշման|      |

|     |եղանակները, վառելիքի օգտագործման արդյունավետությունը:   |      |

|     |Վառելիքի այրման հիմնական ձևերը:  Կաթսայական ագրեգատի    |      |

|     |օգտակար գործողության գործակիցը և  ջերմային կորուստները: |      |

|     |Վառելիքի նախապատրաստումը այրման համար: Կարծր, հեղուկ և  |      |

|     |գազային վառելիքների նախապատրաստում այրման համար:        |      |

|     |Հնոցային պրոցեսներ: Այրման տեսության հիմունքները:       |      |

|     |Կամերային հնոցներ կարծր, հեղուկ և  գազային վառելիքի     |      |

|     |այրման համար: Կաթսայական ագրեգատների կոնստրուկցիաների   |      |

|     |զարգացումը: Էներգետիկական և  արդյունաբերական            |      |

|     |շոգեկաթսաների, ջրատաքացուցչային կաթսաների               |      |

|     |կոնստրուկցիաները:  Ներկաթսայական հիդրոդինամիկա: Ջերմային|      |

|     |խոտորում: Բնական շրջանառության կոնտուրի հիդրավլիկական   |      |

|     |աշխատանքը: Շոգու մաքրությունը: Կաթսայական ագրեգատների   |      |

|     |ջրային ռեժիմը: Տաքացման մակերևույթների  աշխատանքի       |      |

|     |պայմանները:  Ջերմափոխանակությունը կաթսայական ագրեգատում |      |

|     |և  նրա հաշվարկը: Կաթսայական ագրեգատների մետաղները և     |      |

|     |ամրության հաշվարկը: Գոլորշացուցչային, գերտաքացուցչային  |      |

|     |և  ցածր ջերմաստիճանային տաքացման մակերևույթներ:         |      |

|     |Կաթսայական ագրեգատի շինարարական կոնստրուկցիաները և      |      |

|     |օժանդակ սարքավորումները: Կաթսայական ագրեգատների         |      |

|     |շահագործումը:                                           |      |

|     |ԱԷԿ-ներում շոգու արտադրման հիմնական սխեմաները: Շոգու    |      |

|     |արտադրման սկզբունքային սխեմաները միակոնտուր և           |      |

|     |բազմակոնտուր ԱԷԿ-ներում: ԱԷԿ-ների շոգեգեներատորների     |      |

|     |տեսակները, նրանց ընդհանուր բնութագրերը և  ներկայացվող   |      |

|     |պահանջները: Հեղուկ և  գազային ջերմատարներով աշխատող     |      |

|     |շոգեգեներատորների պարամետրերը: Հեղուկ և  գազային        |      |

|     |ջերմատարներով աշխատող շոգեգեներատորների կոնստրուկտիվ    |      |

|     |սխեմաները: Շոգեգեներատորների կոնստրուկցիաները: Ջուր     |      |

|     |ջերմատարով շոգեգեներատորները: Նրանց                     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Գազային ջերմատարով տաքացվող     |      |

|     |շոգեգեներատորների կոնստրուկցիաները: Ջերմափոխանակման և   |      |

|     |հիդրոդինամիկական պրոցեսները շոգեգեներատորներում:        |      |

|     |Շոգեգեներատորներում ընթացող ջերմափոխանակման,            |      |

|     |հիդրոդինամիկական ու ֆիզիկաքիմիական պրոցեսները և  նրանց  |      |

|     |ազդեցությունը շոգեգեներատորների հուսալիության և         |      |

|     |ագրեգատի շահավետության վրա: Ջերմափոխանակությունը        |      |

|     |շոգեգեներատորում:  Ջերմափոխանակությունը միաֆազ հոսքի    |      |

|     |շարժման դեպքում: Եռման և  կոնդենսացման ժամանակ          |      |

|     |ջերմափոխանակությունը:                                   |      |

|     |Շոգեգեներատորում ընթացող հիդրոդինամիկական պրոցեսները:   |      |

|     |Շոգեգեներատորի տաքացման մակերևույթի  աշխատանքի ջերմային |      |

|     |և  հիդրոդինամիկական պայմանները:  Ջերմափոխանակման        |      |

|     |մակերևույթների  ջերմաստիճանային ռեժիմը: Բնական          |      |

|     |շրջանառության կոնտուրը: Պարզ և  բարդ շրջանառության      |      |

|     |կոնտուրներ:  Շրջանառության կոնտուրի հաշվարկի մեթոդը,    |      |

|     |շրջանառության բնութագիրը: Բնական շրջանառության          |      |

|     |հուսալիության ցուցանիշները, նրա բարձրացման եղանակները:  |      |

|     |Սնող և  շոգեգեներատորային ջրում պարունակող խառնուրդները |      |

|     |և  նրանց ազդեցությունը շոգու որակի և  շոգեգեներատորի    |      |

|     |աշխատանքի հուսալիության և  շահավետության վրա:           |      |

|     |Պահանջները շոգու մաքրության նկատմամբ: Անհրաժեշտ         |      |

|     |մաքրության շոգու ստացման մեթոդները: ԱԷԿ-ների            |      |

|     |շոգեգեներատորների ջրային ռեժիմի ընդհանուր դրույթները:   |      |

|     |ՈՒղղահոս և  թմբուկային շոգեգեներատորների ջրային ռեժիմը: |      |

|     |Շոգեգեներատորի ջերմային և  հիդրոդինամիկական հաշվարկների |      |

|     |ընդհանուր դրույթները: Ջրային ռեժիմի և  սեպարացիոն       |      |

|     |հարմարանքների հաշվարկի սկզբունքները: Շոգեգեներատորի     |      |

|     |նախագծման խնդիրները և  կատարվող հաշվարկների տեսակները:  |      |

|     |Ջերմային հաշվարկի ընդհանուր դրույթները: Շոգեգեներատորի  |      |

|     |նախագծային հաշվարկի ընդհանուր դրույթները: Շոգեգեներատորի|      |

|     |հիդրոդինամիկական հաշվարկի ընդհանուր դրույթները:         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|Մ ԿԲ |               ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՈՒՄ 1                          |  39  |

|06.00|            Ջերմային էլեկտրակայաններ                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.01|Ջերմային էլեկտրակայաններ (ՋԷԿ)                          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկան և  էլեկտրակայանների տեսակները: Կոնդեսացիոն  |      |

|     |էլեկտրակայանների էներգետիկական ցուցանիշները:            |      |

|     |Ջերմաէլեկտրակենտրոնների էներգետիկական ցուցանիշները:     |      |

|     |Շոգու սկզբնական և  գերտաքացման պարամետրերը, գերտաքացման |      |

|     |սխեմաները: Սնող ջրի ռեգեներատիվ տաքացումը: Շոգու և      |      |

|     |կոնդենսատի հաշվեկշիռը էլեկտրակայանում և  կորուստների    |      |

|     |վերականգնման միջոցները: Ջերմության բացթողնման սխեմաները,|      |

|     |ցանցային ջրի տաքացման սխեմաները և  նրանց հաշվարկը:      |      |

|     |Գազազրկման և  սնող տեղակայանքներ: Ջերմային              |      |

|     |էլեկտրակայանների սարքավորումների`էներգետիկան            |      |

|     |բնութագրերը: Շոգետուրբինային էլեկտրակայանի ջերմային     |      |

|     |սխեմայի կազմումը և  հաշվարկի մեթոդը: Էլեկտրակայանի      |      |

|     |սարքավորումների ընտրությունը: Էլեկտրակայանի տեխնիկական  |      |

|     |ջրամատակարարումը: Ջերմային էլեկտրակայանների             |      |

|     |վառելիքատրանսպորտային տնտեսությունը: Գազատուրբինային և  |      |

|     |շոգեգազատուրբինային էլեկտրակայաններ:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.02|ՋԷԿ-ի վառելիքատրանսպորտային տնտեսությունը               |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ՋԷԿ-ի մատակարարումը վառելիքներով: ՋԷԿ-երի               |      |

|     |վառելիքատրանսպորտային տնտեսության ընդհանուր սխեմաները:  |      |

|     |Վառելիքների բնութագրերը և  նրանց ազդեցությունը          |      |

|     |վառելիքատրանսպորտային տնտեսության սարքավորումների վրա:  |      |

|     |Կարծր վառելիքով աշխատող ՋԷԿ-ի վառելիքատրանսպորտային     |      |

|     |տնտեսությունը, վառելիքի տեղափոխումը, բեռնաթափումը,      |      |

|     |բեռնաթափման հարմարանքներ և  սարքավորումներ,             |      |

|     |վագոնաշրջիչներ: Կարծր վառելիքի պահեստավորումը,          |      |

|     |կոտորակումը, մաքրումը օտար մարիններից: Ժապավենային      |      |

|     |կոնվեյերներ, նրանց տեսակները և  կոնստրուկցիաները:       |      |

|     |Ածխափոշու պատրաստման սարքավորումներ, ածխափոշու          |      |

|     |բունկերներ, նրանց տեսակները և  կոնստրուկցիաները: Կարծր  |      |

|     |վառելիքով աշխատող ՋԷԿ-ի վառելիքատրանսպորտային           |      |

|     |տնտեսության շահագործումը: Հեղուկ վառելիքների ստացումը   |      |

|     |ՋԷԿ-ում, ՋԷԿ-ի մազութային տնտեսությունը, մազութի        |      |

|     |ցիստեռներ, նրանց տեսակները: Մազութի բեռնաթափման         |      |

|     |էստակադաները, բեռնաթափման հարմարանքները, մազութի        |      |

|     |պոմպակայանը:  Մազութի պահեստավորումը, ռեզերվուարներ,    |      |

|     |նրանց տեսակները և  կոնստրուկցիաները:  Գազային վառելիքով |      |

|     |աշխատող ՋԷԿ-ի գազամատակարարման սխեմաները,               |      |

|     |գազակարգավորման կայաններ, նրանց սարքավորումները,        |      |

|     |աշխատանքի սկզբունքը և  կարգավորումը:-Անվտանգության      |      |

|     |տեխնիկան ՋԷԿ-ի գազային տնտեսության շահագործման ժամանակ: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.03|ՋԷԿ-երի ջերմափոխանակիչ տեղակայանքներ և  օժանդակ         |   6  |

|     |սարքավորումները                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ռեգեներատիվ տաքացուցիչներ, նրանց տեսակները, կոնստրուկտիվ|      |

|     |սխեմաները:  Ռեգեներատիվ տաքացուցիչների ջերմային և       |      |

|     |հիդրավլիկական հաշվարկները: Ցանցային տաքացուցիչներ և     |      |

|     |ջրատաքացուցչային կաթսաներ: Գազազրկիչներ, դասակարգումը և |      |

|     |տիպային կոնստրուկցիաները, դրանց                         |      |

|     |ջերմազանգվածափոխանակության հաշվարկները:                 |      |

|     |Գոլորշացուցչային տեղակայանքներ, նրանց տեսակները և       |      |

|     |կոնստրուկցիաները:  Գոլորշացուցիչների միացման սխեմաները: |      |

|     |ՋԷԿ-երի խողովակագծերը, նրանց նյութերը և  տեսականին:     |      |

|     |Խողովակագծերի ամրության, ջերմային և  հիդրավլիկական      |      |

|     |հաշվարկները: Արմատուրաներ: ՋԷԿ-երի պոմպերը, նրանց       |      |

|     |հիմնական պարամետրերը, նրանց ընտրումը: ՋԷԿ-երի օդագազային|      |

|     |տրակտները, նրանց սկզբունքային սխեմաները:  Փչող- քաշող   |      |

|     |մեքենաներ, նրանց աշխատանքի փոփոխական ռեժիմները,         |      |

|     |կարգավորումը:  Օդային և  գազային տրակտների հաշվարկային  |      |

|     |բնութագրերը, փչող-քաշող մեքենաների ընտրումը:            |      |

|     |Մոխրաորսիչներ: Ծխնելույզներ, նրանց տեսակները, նրանց     |      |

|     |հիդրավլիկական և  ջերմային հաշվարկները:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.04|ՋԷԿ-ի աշխատանքային ռեժիմները և  շահագործումը            |   7  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էլեկտրական բեռնվածքների գրաֆիկները և  ջերմային          |      |

|     |էլեկտրակայանի աշխատանքի ռեժիմները: Բլոկային կոնդենսացիոն|      |

|     |էլեկտրակայանների աշխատանքի ռեժիմները:  Ջերմային         |      |

|     |էլեկտրակայանների մանևրայնությունը:  Ջերմային            |      |

|     |էլեկտրակայանների մոբիլությունը: Ջերմաէլեկտրակենտրոնների |      |

|     |աշխատանքային ռեժիմները:  Ջերմաէլեկտրակենտրոններում      |      |

|     |ջերմային բեռնվածքների բաշխման սկզբունքները:             |      |

|     |Ջերմաէլեկտրակենտրոնների աշխատանքի արդյունավետության     |      |

|     |բարձրացման ուղիները:  Ջերմային էլեկտրակայանների         |      |

|     |սարքավորումների գործարկման ռեժիմները: Ջերմային          |      |

|     |էլեկտրակայանների հիմնական սարքավորումների կանգառքի      |      |

|     |սկզբունքները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.05|Ջերմաֆիկացիա և  ջերմամատակարարման համակարգեր            |   6  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմային սպառում: Ջերմաֆիկացիոն համակարգեր:             |      |

|     |Ջերմամատակարարման համակարգերի կարգավորումը: Ջերմային    |      |

|     |ցանցերի հիդրավլիկական հաշվարկը: Ջերմային ցանցերի        |      |

|     |հիդրավլիկական ռեժիմը: Ջերմային կորուստների հաշվարկը:    |      |

|     |Ջերմային ցանցերի սարքավորումները: Ջերմաֆիկացիայի        |      |

|     |էներգետիկական շահավետությունը: Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի|      |

|     |ջերմային ռեժիմները: Ջերմաէլեկտրակենտրոնների             |      |

|     |ջերմաֆիկացիոն սարքավորումները: Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի|      |

|     |տեխնիկատնտեսական հաշվարկը: Կենտրոնացված                 |      |

|     |ջերմամատակարարման համակարգեր:                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.06|Ջերմաէներգետիկական տեղակայանքների (ՋԷՏ) ազդեցությունը   |   2  |

|     |շրջապատող միջավայրի վրա                                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմային և  ատոմային էլեկտրակայանների արտանետումները և  |      |

|     |դրանց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա: Մոխրաորսումը  |      |

|     |ջերմային էլեկտրակայաններում: Ջերմային էլեկտրակայաններում|      |

|     |ծծմբի և  ազոտի օքսիդների արտանետումների իջեցումը:       |      |

|     |Գազամաքրումը ատոմային էլեկտրակայաններում:  Մթնոլորտում  |      |

|     |ջերմային էլեկտրակայանների արտանետումների ցրումը:        |      |

|     |Ջերմային և  ատոմային էլեկտրակայանների արտադրական        |      |

|     |հոսքային ջրերով ջրային ավազանների աղտոտումը: Ջերմային և |      |

|     |ատոմային էլեկտրակայանների հոսքաջրերը և  նրանց մաքրումը: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.07|ՋԷԿ-ի էլեկտրական մաս                                    |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էներգետիկական, էլեկտրաէներգետիկական համակարգերը և  նրանց|      |

|     |հիմնական տարրերը: Սինքրոն գեներատորներ, նրանց տեսակները |      |

|     |և  առանձնահատկությունները:  Գեներատորների հովացման և    |      |

|     |գրգռման համակարգերը: ՈՒժային տրանսֆորմատորներ և         |      |

|     |ավտոտրանսֆորմատորներ, նրանց թույլատրելի բեռնվածությունը:|      |

|     |ՋԷԿ-երի էլեկտրական միացման սխեմաները և  նրանց հիմնական  |      |

|     |տարրերը: ՋԷԿ-երի սեփական կարիքների սխեմաները: ՋԷԿ-երի   |      |

|     |օգտագործվող հիմնական էլեկտրական սարքավորումները և       |      |

|     |հոսանքատար մասերը: Բաց և  փակ բաշխիչ սարքավորումներ,    |      |

|     |ջերմային էլեկտրակայաններում կիրառվող կառավարող ավտոմատ  |      |

|     |և  ազդանշանային համակարգեր:  ՋԷԿ-երի աշխատանքի          |      |

|     |համակարգումը:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|Մ ԿԲ |                   ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՈՒՄ 2                      |  39  |

|07.00|       Ատոմային էլեկտրակայաններ և  սարքավորումներ       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.01|Ատոմային էլեկտրակայաններ (ԱԷԿ)                          |  10  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Միջուկային էներգետիկայի վիճակը և  զարգացումը աշխարհում  |      |

|     |և  մեր հանրապետությունում: Էլեկտրական էներգիայի         |      |

|     |սպառիչները:                                             |      |

|     |ԱԷԿ-ների դասակարգումը:  Ջրային, գազային և  հեղուկ       |      |

|     |մետաղական ջերմատարներով ԱԷԿ-ների սկզբնական պարամետրերի  |      |

|     |ընտրումը: Սնող ջրի ռեգեներատիվ տաքացման հիմունքները:    |      |

|     |Ռեգեներացիայի ազդեցության ջերմային շահավետության        |      |

|     |հիմնական ցուցանիշների վրա:  Ռեգեներատիվ տաքացուցիչների  |      |

|     |տիպերը և  նրանց միացման սխեմաները: Գազազրկիչ            |      |

|     |տեղակայանքի նշանակությունը: Գազազրկիչների տեսակները:    |      |

|     |Սնող տեղակայանքներ, նրանց նշանակությունը, սնող պոմպերի  |      |

|     |արտադրողականությունը և  հաղորդակի տեսակի ընտրությունը:  |      |

|     |Շոգեգեներատորային տեղակայանքների ջերմատեխնիկական        |      |

|     |սխեմաները:  Շոգեգեներատորների աշխատանքը փոփոխական       |      |

|     |ռեժիմներում: ԱԷԿ-ի տուրբինային տեղակայանքները: Շոգու    |      |

|     |միջանկյալ սեպարացիան և  միջանկյալ գերտաքացումը:         |      |

|     |Կոնդենսացիոն տեղակայանքի սխեման և  դրանց նշանակությունը:|      |

|     |Կոնդենսատորի ջերմային հաշվեկշիռը, հովացման բազմապատիկը: |      |

|     |ԱԷԿ-ում տեխնիկական ջրի սպառիչները: ՈՒղղահոս և           |      |

|     |շրջապտուտային տեխնիկական ջրամատակարարման համակարգեր:    |      |

|     |Ջրային ջերմատարով ռեակտորային տեղակայանքների զարգացման  |      |

|     |հիմնական ուղղությունները: Գլխավոր շրջանառության կոնտուր,|      |

|     |ռեակտորային կոնտուր, միջանկյալ կոնտուր, ԳՇՊ-ներ, դրանց  |      |

|     |տիպերը: Ռեակտորային տեղակայանքի օժանդակ համակարգեր:     |      |

|     |Բլոկային մաքրման տեղակայանք, նրա կազմը և  սխեման: Հեղուկ|      |

|     |ռադիոակտիվ թափոնների վնասազերծման սխեմաները:            |      |

|     |Օդափոխության տեղակայանքներ և  դրանց նշանակությունը:     |      |

|     |Գազանման ռադիոակտիվ թափոնների վնասազերծումը             |      |

|     |գազգոլդերների և  աբսորբների օգնությամբ: ԱԷԿ-ի կառուցման |      |

|     |տեղի ընտրումը և  շինհրապարակին ներկայացվող պահանջները:  |      |

|     |Գլխավոր մասնաշենք: Հեղուկ մետաղական ջերմատարով ԱԷԿ-ի    |      |

|     |առավելությունները: Գազային ջերմատարով ԱԷԿ-ներ, դրանց    |      |

|     |առավելությունները և  թերությունները: Ջերմային           |      |

|     |բեռնվածությունների գրաֆիկները: Ջերմության սպառիչներ:    |      |

|     |Ատոմային ջերմաէլեկտրակենտրոններ: Ջերմային սխեմաների     |      |

|     |հաշվարկի մեթոդիկան:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.02|Միջուկային և  նեյտրոնային ֆիզիկա                        |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ միջուկային ֆիզիկայի մասին:    |      |

|     |Տարածության և  ժամանակի, էներգիայի և  իմպուլսի          |      |

|     |մասշտաբները միջուկային ֆիզիկայում:Հարաբերականության     |      |

|     |տեսության տարրերը: Քվանտային տեսության տարրերը: Ատոմի   |      |

|     |միջուկի կառուցվածքը և  բնութագրերը: Ռադիոակտիվ          |      |

|     |միջուկներ:  Ռադիոակտիվ տրոհման ձևերը:  Նեյտրոնների      |      |

|     |փոխազդեցության ընդհանուր բնութագրերը, միկրոսկոպիկ և     |      |

|     |մակրոսկոպիկ կտրվածքներ: Նեյտրոնների դասակարգումը ըստ    |      |

|     |էներգիաների: Արագ ռեզոնանսային և  ջերմային նեյտրոններ:  |      |

|     |Միջուկի բաժանում: Բաժանման հավանականությունը միջուկի    |      |

|     |տեսակից և  նեյտրոնների էներգիայից: Նեյտրոնների          |      |

|     |դիֆուզիան: Դիֆուզիայի հավասարումը: Նեյտրոնների ցրումը և |      |

|     |դանդաղեցումը: Դանդաղեցվող նեյտրոնների դիֆուզիան: Հասակի |      |

|     |հավասարումը: Դանդաղեցման և  դիֆուզիայի ժամանակները:     |      |

|     |Շղթայական միջուկային ռեակցիա:                           |      |

|     |Միջուկի պրոտոն-նեյտրոնային մոդելը: Կայուն միջուկների    |      |

|     |հիմնական բնութագրերը: Ռադիոակտիվ միջուկներ: Ռադիոակտիվ  |      |

|     |տրոհման օրենքները:  Նեյտրոնների փոխազդեցության ընդհանուր|      |

|     |բնութագրերը: Արագ նեյտրոնների և  միջուկների             |      |

|     |փոխազդեցության հիմնական ձևերը:  Ջերմային նեյտրոնների    |      |

|     |սպեկտրը:  Ջերմային նեյտրոնների և  միջուկների            |      |

|     |փոխազդեցության հիմնական ձևերը:   Միջուկների լրիվ        |      |

|     |հատույթը: Բաժանման և  ռադիացիոն զավթման հատույթները:    |      |

|     |Տարբեր էներգետիկական տիրույթներում նեյտրոնների և        |      |

|     |միջուկների փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները: |      |

|     |Միջուկի բաժանման պրոցեսը: Բաժանման բեկորներ և  նրանց    |      |

|     |հատկությունները: Բաժանման արգասիքների ռադիոակտիվ        |      |

|     |տրոհումը:  բաժանման էներգիայի հաշվեկշիռը: Բաժանման      |      |

|     |էներգիայի օգտագործման հնարավորությունները:              |      |

|     |Ինքնապահպանվող շղթայական ռեակցիա: Միջուկային վառելիքի   |      |

|     |վերարտադրությունը, ընդլայնված վերարտադրության           |      |

|     |հնարավորությունները:                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.03|Միջուկային ռեակտորների ֆիզիկա                           |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Միջուկային ռեակտորների ֆիզիկական դասակարգումը: Ջերմային |      |

|     |նեյտրոններով աշխատող միջուկային ռեակտորների սկզբունքային|      |

|     |սխեման: Մոնոէներգետիկական նեյտրոնների դիֆուզիան:        |      |

|     |Նեյտրոնային հոսք: Դիֆուզիայի հավասարումը: Դիֆուզիայի    |      |

|     |երկարությունը: Դիֆուզիայի ժամանակը: Նեյտրոնների ցրումը  |      |

|     |և  դանդաղեցումը:  Դանդաղեցվող նեյտրոնների էներգետիկական |      |

|     |բաշխումը անսահման հոմագեն միջավայրում: Անընդհատ         |      |

|     |դանդաղեցման մոդելը: Հասակի հավասարումը: Դանդաղեցման     |      |

|     |հավասարումը: Խմբակային դիֆուզիոն հավասարումներ: Անսահման|      |

|     |միջավայրի բազմացման գործակիցը: Բազմացման արդյունավետ    |      |

|     |գործակից: Ռեակտորի հավասարումը:  Նյութական պարամետր:    |      |

|     |Ռեակտորի կրիտիկական պայմանները: Երկրաչափական պարամետր:  |      |

|     |Արագ և  ջերմային նեյտրոնների տարածական բաշխումը ռեակտորի|      |

|     |ակտիվ գոտում և  անդրադարձիչում:                         |      |

|     |Հասկացություն ցանցերի մասին: Ցանցերի դասակարգումը: Պարզ |      |

|     |և  բարդ հավանականություններ: Նեղ ցանցեր, առաջին բախման  |      |

|     |հավանականությունների հաշվարկը: Արագ նեյտրոնների         |      |

|     |բազմացման գործակից, նրա կախվածությունը ցանցի տեսակից և  |      |

|     |ցանցի պարամետրերից: Ռեզոնանսային կլանումից խուսափման    |      |

|     |հավանականությունը, նրա հաշվարկի մեթոդները: Ջերմային     |      |

|     |նեյտրոնների օգտագործման գործակիցը, նրա հաշվարկի         |      |

|     |մեթոդները: Ցանցերում դանդաղեցման և  դիֆուզիայի          |      |

|     |երկարությունների հաշվարկը, դրանց կախվածությունը ցանցի   |      |

|     |ջերմաստիճանից և  պարամետրերից:                          |      |

|     |Ջրաջրային էներգետիկական ռեակտորների ֆիզիկական հաշվարկի  |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ֆիզիկական հաշվարկի սխեմայի      |      |

|     |ընտրումը: Այդ տիպի ռեակտորների զարգացման միտումները:    |      |

|     |Ջրաջրային ռեակտորների նեյտրոնաֆիզիկական                 |      |

|     |առանձնահատկությունները և  հաշվարկը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |ջերմահիդրավլիկական հաշվարկների կապը:                    |      |

|     |Կանալային գրաֆիտային ռեակտորներ և  դրանց                |      |

|     |առանձնահատկությունները: Այդ տիպի ռեակտորների            |      |

|     |նեյտրոնաֆիզիկական առանձնահատկությունները: Եռացող        |      |

|     |ջերմատարով ծանր ջրային կանալային ռեակտորներ: Ծանր ջրային|      |

|     |ռեակտորների ֆիզիկական առանձնահատկությունները:           |      |

|     |Բարձր ջերմաստիճանային ռեակտորներ, դրանց ֆիզիկական       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Արագ ռեակտորների հիմնական       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Վերարտադրման գործակից:          |      |

|     |Կրկնապատկման պարբերություն: Վերարտադրման գործակցի       |      |

|     |մեծացման և  կրկնապատկման պարբերության փոքրացման հնարավոր|      |

|     |միջոցները: Արագ ռեակտորների ֆիզիկական խողովակի          |      |

|     |առանձնահատկությունները: Արագ ռեակտորների զարգացման      |      |

|     |հեռանկարները:                                           |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.04|Միջուկային էներգետիկական ռեակտորներ և  դրանց կառավարումը|   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ միջուկային ռեակտորների մասին: |      |

|     |Ջրաջրային ռեակտորներ, գրաֆիտային դանդաղեցուցիչներով     |      |

|     |ռեակտորներ, ծանր ջրային ռեակտորներ, արագ նեյտրոններով   |      |

|     |ռեակտորներ, հոմոգեն ռեակտորներ:                         |      |

|     |Ջերմանջատումը ռեակտորներում և  ջերմության հեռացման      |      |

|     |կազմակերպումը:  Ջերմանջատումը ջերմանջատիչ էլեմենտում,   |      |

|     |ռեակտորի իրանում, կոնստրուկտիվ նյութերում, կլանիչում,   |      |

|     |դանդաղեցուցիչում: Ջերմության հեռացման կազմակերպումը:    |      |

|     |Միաֆազ ջերմատարով հովացող ռեակտորների ջերմահիդրավլիկական|      |

|     |հաշվարկը:  Ջերմատարի, ջերմանջատիչ էլեմենտի միջուկի և    |      |

|     |թաղանթի ջերմաստիճանների բաշխման որոշումը ըստ էլեմենտի   |      |

|     |բարձրության (տարբեր տիպի էլեմենտների համար):            |      |

|     |Ջրաջրային ռեակտորների ջերմահիդրավլիկական հաշվարկի       |      |

|     |մեթոդը: Եռացող ռեակտորների ջերմահիդրավլիկական հաշվարկի  |      |

|     |մեթոդը: Բարձր ջերմաստիճանային ռեակտորների               |      |

|     |ջերմահիդրավլիկական հաշվարկի մեթոդը:                     |      |

|     |Նեյտրոնների հաշվեկշիռը միջուկային ռեակտորում:           |      |

|     |Նեյտրոնային կինետիկայի տարրական հավասարումները, առանց   |      |

|     |ուշացող նեյտրոնների հաշվառման: Ռեակտորի պարբերությունը: |      |

|     |ՈՒշացող նեյտրոններ, նրանց հիմնական բնութագրերը: Ռեակտորի|      |

|     |կինետիկայի հավասարումները ուշացող նեյտրոնների           |      |

|     |հաշվառմամբ: Կինետիկայի հավասարումների լուծումը          |      |

|     |ռեակտիվության տարբեր փոփոխությունների դեպքում:          |      |

|     |Ռեակտորի թունավորումը աշխատանքի ժամանակ, քսենոնի և  յոդի|      |

|     |առաջացումը:  Յոդի «փոս» գաղափարը: Սամարիումի առաջացումը |      |

|     |և  ռեակտորի ռեակտիվության փոփոխությունը` կախված         |      |

|     |ժամանակից: Դինամիկ հավասարումների լուծումը:             |      |

|     |Ռեակտիվության կախվածությունը ռեակտիվության գործակիցներից|      |

|     |(ջերմաստիճանային, հզորության, խտության, վառելիքի        |      |

|     |ջերմաստիճանի):                                          |      |

|     |Ռեակտորի կարգավորման համակարգերը և  մոդելները: Կլանող   |      |

|     |ձողերի կարգավորման արագության հաշվարկը: Բորային         |      |

|     |կարգավորման համակարգի տեխնոլոգիական սխեման և            |      |

|     |աշխատանքը: Վթարային պաշտպանության համակարգը և  նրան     |      |

|     |առաջադրվող պահանջները: Ռեակտորի աշխատանքի անցողիկ       |      |

|     |ռեժիմներում կարգավորման համակարգի աշխատանքը: Իոնացնող   |      |

|     |խցիկների աշխատանքի սկզբունքը, տեղաբաշխումը և            |      |

|     |օգտագործումը որպես տվիչներ:                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.05|Ֆիզիկաքիմիական պրոցեսները միջուկային ռեակտորներում      |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Միջուկային ռեակտորների ջերմատարներին և  նյութերին       |      |

|     |ներկայացվող անհրաժեշտ պահանջները: Առարկան և             |      |

|     |ուսումնասիրության ոլորտը: Միջուկային էներգետիկան        |      |

|     |տեղակայանքների կառուցվածքային սխեմաները: Ռեակտորների    |      |

|     |կոնստրուկցիոն նյութերի նկատմամբ ընդհանուր պահանջները:   |      |

|     |Ռեակտորների ջերմատարների նկատմամբ ընդհանուր պահանջները: |      |

|     |Ռեակտորների կառուցվածքային նյութերի ստրուկտուրան և      |      |

|     |հատկությունները: Միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող   |      |

|     |նյութերը, նրանց կազմը և  ֆիզիկա քիմիական                |      |

|     |հատկությունները: Մետաղների բյուրեղային ցանցի կառուցվածքը|      |

|     |և  արատները: Միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող       |      |

|     |մետաղների հրակայունությունը և  նրանց դեֆորմացիան:       |      |

|     |Միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող մետաղների ռադիացիոն|      |

|     |կայունությունը և  նրանց համատեղելիությունը:             |      |

|     |Աշխատանքային պրոցեսում մետաղների ձեռքբերովի             |      |

|     |ակտիվությունը: Ջերմատարների ֆիզիկաքիմիական              |      |

|     |հատկությունները և  ճառագայթման ազդեցությունը նրանց վրա: |      |

|     |Ջերմատարի ռադիոլիզը: Հեղուկ մետաղային ջերմատար:         |      |

|     |Օրգանական ջերմատարներ:  Գազային ջերմատարներ: Ջուր       |      |

|     |ջերմատար: Ջերմատարի ակտիվացիան: Ջրային միջավայրում      |      |

|     |մետաղների կոռոզիայի ընդհանուր հիմունքները: Կոռոզիայի    |      |

|     |թերմոդինամիկական հիմունքները: Ջրի ռադիոլիզը միջուկային  |      |

|     |ռեակտորներում:  Ճառագայթման ազդեցության մեխանիզմը       |      |

|     |կոռոզիոն պրոցեսների վրա դիստրակցիոն, ֆոտոռադիացիոն      |      |

|     |էֆեկտներ: Ակտիվազրկիչ լուծույթները և  նրանց             |      |

|     |հատկությունները:  Միջուկային վառելիքի նյութերը և        |      |

|     |ջերմանջատիչ տարրերը: ՈՒրանի և  նրա համաձուլվածքների     |      |

|     |ֆիզիկաքիմիական հատկությունները: ՈՒրանի ռադիացիոն աճը և  |      |

|     |գազային փխրունությունը: ՈՒրանի համատեղելիությունը       |      |

|     |ջերմանջատիչ տարրերի թաղանթային նյութերի հետ: ՈՒրանի     |      |

|     |կոռոզիան: Կերամիկական և  դիսպերսիոն միջուկային վառելիք: |      |

|     |ՈՒրանի երկօքսիդը և  նրա հատկությունները: Միջուկային     |      |

|     |ռեակտորների ջերմանջատիչ տարրերը և  նրանց հիմնական       |      |

|     |տիպերը: Ջերմանջատիչ ծալքեր: Ակտիվ գոտու կոնստրուկցիոն   |      |

|     |նյութերի ռադիացիոն կայունությունը:  Ալյումինիումը և  նրա|      |

|     |համաձուլվածքները: Ֆիզիկական, մեխանիկական, ռադիացիոն և   |      |

|     |կոռոզիոն բնութագրերը: Ցիրկոնիումը և  նրա                |      |

|     |համաձուլվածքները: Ֆիզիկական, մեխանիկական ռադիացիոն      |      |

|     |բնութագրերը: Բերիլիումի և  մագնեզիումի համաձուլվածքները:|      |

|     |Աուստենիտային չժանգոտվող պողպատները և  նրանց            |      |

|     |ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը: Ռեակտորի կարգավորող և       |      |

|     |պաշտպանող համակարգերում օգտագործվող նյութերը: Առաջին և  |      |

|     |երկրորդ կոնտուրներում օգտագործվող նյութերը, նրանց       |      |

|     |ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը: Ածխածնային պողպատների       |      |

|     |օգտագործումը ռեակտորային շինարարության մեջ, նրանց       |      |

|     |ֆիզիկո-քիմիական հատկությունները:  Ջրային ռեժիմի հիմնական|      |

|     |պահանջները ածխածնային պողպատների օգտագործման դեպքում:   |      |

|     |Թթվածնային ջրային ռեժիմ: Պողպատների պասիվացումը         |      |

|     |կոմպլեքսոններով:                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.06|Դոզիմետրիա և  պաշտպանություն իոնիզացնող ճառագայթումից   |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Իոնացնող ճառագայթման աղբյուրներ և  ճառագայթման հոսքեր:  |      |

|     |Իոնացնող ճառագայթման անցումը նյութական միջավայրով:      |      |

|     |Իոնացնող ճառագայթման կենսաբանական ազդեցությունները:     |      |

|     |Դոզիմետրիա: Չափման միավորները դոզիմետրիայում:           |      |

|     |Ակտիվություն և  դրա չափման միավորները; Կլանված,         |      |

|     |էքսպոզիցիոն (դիմակայական) և  համարժեք դոզաներ: Դոզայի   |      |

|     |հզորությունը: Իոնացնող ճառագայթման թույլատրելի հոսքեր:  |      |

|     |Իոնացնող ճառագայթման հոսքերի թույլատրելի խտություններ:  |      |

|     |Ռենտգենյան և  ճառագայթման հոսքերի ինտեսիվությունների    |      |

|     |չափման իոնացման մեթոդներ:  Իոնացման խցիկ: Կապը դոզայի   |      |

|     |հզորության և  խցիկի հագեցման հոսանքի միջև:   Գազային    |      |

|     |հաշվիչների աշխատանքի ֆիզիկական հիմունքները և            |      |

|     |կառուցվածքը:  Ռենտգենյան և  -ճառագայթման հոսքերի        |      |

|     |գրանցման առկայծումային (սցինտիլյացիոն) մեթոդ:           |      |

|     |Սցինտիլյացիոն հաշվիչների աշխատանքի ֆիզիկական հիմունքները|      |

|     |(մասնիկի էներգիա-առկայծումային էներգիա-էլեկտրական       |      |

|     |ազդանշանի էներգիայի հաջորդական փոխակերպումների          |      |

|     |մեխանիզմը) և  կառուցվածքը: Սցինտիլյացիոն հաշվիչների     |      |

|     |հիմնական բնութագրերը: Դոզիմետրական կիսահաղորդչային      |      |

|     |դետեկտորներ: Դրանց աշխատանքի ֆիզիկական հիմունքները և    |      |

|     |կառուցվածքը, առանձնահատկությունները ու բնութագրերը:     |      |

|     |Ժամանակակից դոզիմետրական գործիքներ: Դրանց դասակարգումը. |      |

|     |ա/ ըստ ճառագայթման առանձին տեսակների նկատմամբ           |      |

|     |դետեկտորների զգայնության և  գրանցման էֆեկտիվության ա)   |      |

|     |ռադիոմետրեր, բ-ռադիոմետրեր, գ-ռադիոմետրեր, նեյտրոնային  |      |

|     |գրանցիչներ, բ) ըստ դոզիմետրական հսկողության իրականացման |      |

|     |ծառայողական նպատակների (դոզիմետրական հսկողության        |      |

|     |անհատական ծառայության (ԺԽհ- 04, ԼԽհ-Ը, ԽԼՂձ, ԽԼԺ-10 տիպի|      |

|     |գործիքներ, շարժական ԺՀթի-1, Հձկ-1, Հը-4 տիպի            |      |

|     |ռադիոմետրեր): Ճառագայթման հոսքերի ինտեգրալ (գումարային) |      |

|     |ինտենսիվություն չափող դոզիմետրական գործիքներից ստացվող  |      |

|     |տվյալների մշակում: Կապը չափված ինտեգրալ ինտենսիվության  |      |

|     |և  ճառագայթման դոզայի միջև:  Չափման պարբերական և        |      |

|     |վիճակագրական սխալների գնահատում: Դետեկտորների           |      |

|     |զգայնության շեմերի և  ճառագայթման գրանցման տարածական և  |      |

|     |սեփական էֆեկտիվությունների հաշվառում:  Միջուկային       |      |

|     |ռեակտորը և  միջուկային վառելանյութը որպես իոնացնող      |      |

|     |ճառագայթման աղբյուրներ: ԱԷԿ-ների շենքերի և  կառույցների |      |

|     |օդի` ռադիոակտիվ աերոզոլներով ու գազերով կեղտոտման       |      |

|     |աղբյուրները: Ռադիոակտիվ նյութերի արտահոսք շրջակա        |      |

|     |միջավայրի աէրոզոլների ու գազերի տեսքով: Օդում ռադիոակտիվ|      |

|     |գազերի և  աերոզոլների թույլատրելի կոնցենտրացիան: Առաջին |      |

|     |կոնտուրի ջերմատարի տեխնոլոգիական հսկողություն ըստ       |      |

|     |ջերմանջատիչ էլեմենտների թաղանթի հերմետիկության: Արտաքին |      |

|     |դոզիմետրիա և  շրջապատող միջավայրի ռադիացիոն             |      |

|     |աղտոտվածության հսկողություն: ԱԷԿ-ի աշխատակազմի արտաքին  |      |

|     |և  ներքին ճառագայթման դոզիմետրիա: ԱԷԿ-ների վթարային     |      |

|     |վիճակներում աշխատակազմի և  բնակչության ռադիացիոն        |      |

|     |անվտանգության ապահովումը: Միջուկային վառելիքային ցիկլի  |      |

|     |կազմակերպությունների ազդեցությունը կենսոլորտի ռադիացիոն |      |

|     |(ճառագայթային) վիճակի վրա լոկալ և  գլոբալ               |      |

|     |ազդեցությունները:  Արտադրատեխնոլոգիական և  տրանսպորտային|      |

|     |գործոններով պայմանավորված լոկալ ռադիացիոն               |      |

|     |աղտոտվածություն` ռադիոակտիվ նուկլիդների շրջապատող       |      |

|     |միջավայր անցնելու պատճառով: Բնության պահպանության       |      |

|     |խնդիրները: Կենսոլորտը` որպես բնականոն հավասարակշիռ      |      |

|     |համակարգ: Հողաշերտում, օդում, ջրում, ռադիոակտիվ         |      |

|     |նուկլիդների և  քիմիական միացությունների կոնցենտրացիան:  |      |

|     |ԱԷԿ-ների միջուկային տեխնոլոգիաների,                     |      |

|     |ջերմաէլեկտրակայանների ընտրողաբար ազդեցությունը          |      |

|     |կենսոլորտի և  մարդկային օրգանիզմի վրա: Անթափոն և  մաքուր|      |

|     |տեխնոլոգիաներով արտադրության զարգացումը: Բնապահպան      |      |

|     |միջոցառումները:                                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.07|ԱԷԿ-ների շահագործման անվտանգության ապահովումը           |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԱԷԿ-ների անվտանգ և  հուսալի աշխատանքի ապահովման         |      |

|     |խնդիրները: Վթարների դասակարգումը ըստ միջազգային նորմերի:|      |

|     |ԱԷԿ-ների ղեկավարող և  պաշտպանիչ համակարգերը: Առաջին     |      |

|     |կոնտուրում վթարային ռեժիմները և  դրանց վերացումը:       |      |

|     |Վթարային ռեժիմները երկրորդ կոնտուրում և  դրանց          |      |

|     |վերացումը: Ռադիացիոն անվտանգության ապահովումը           |      |

|     |ԱԷԿ-ներում: ԱԷԿ-ի առաջին կոնտուրում տեխնոլոգիական       |      |

|     |պրոցեսների մաթեմատիկական նկարագրությունը: Երկրորդ       |      |

|     |կոնտուրում ջերմային և  հիդրոդինամիկական պրոցեսների      |      |

|     |մաթեմատիկական նկարագրությունը:                          |      |

|     |Անվտանգության քանակական վերլուծությունը: ԱԷԿ-ներում տեղի|      |

|     |ունեցած վթարների վերլուծությունը օրինակներով: ԱԷԿ-ների  |      |

|     |անվտանգությունը ապահովող նորմերը և  կանոնները:          |      |

|     |Ռեակտորում կինետիկայի հավասարումների լուծումը թվային    |      |

|     |մեթոդներով (Էյլերի, Ռունգե-Կուտի) և  այլն: ԱԷԿ-ների     |      |

|     |անվտանգությունն ապահովող տարրերի հուսալիության          |      |

|     |չափանիշները և  նրանց որոշումը: Հիդրավլիկական ցանցերում  |      |

|     |հոսքաբաշխման խնդիրը և  հաշվարկները օրինակների հիման վրա:|      |

|     |Համակարգիչներով մոդելավորված ՋՋԷՌ-440 էներգաբլոկների    |      |

|     |վթարային համակարգերի աշխատանքի ուսումնասիրությունը:     |      |

|     |Առաջին կոնտուրի համակարգերի աշխատանքի դիտարկումը:       |      |

|     |Երկրորդ կոնտուրի համակարգերի աշխատանքի դիտարկումը       |      |

|     |վթարների և  խափանումների դեպքում:                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.08|Ռեսուրսները սպառած ԱԷԿ-ների շահագործումից դուրսբերումը  |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Միջուկային էներգաբլոկների շահագործումից դուրս բերման    |      |

|     |հիմնական սկզբունքները: Շահագործումից ԱԷԿ-ների           |      |

|     |էներգաբլոկների դուրս բերման կոնցեպտուալ սկզբունքները:   |      |

|     |Միջուկային էներգաբլոկների շահագործումից դուրս բերման    |      |

|     |աշխատանքների բովանդակությունը: Համակարգի վիճակը և       |      |

|     |աշխատանքների նոմենկլատուրան ՋՋԷՌ ռեակտորներով           |      |

|     |էներգաբլոկների շահագործումից դուրս բերման էտապներում:   |      |

|     |ՋՋԷՌ ռեակտորներով էներգաբլոկների դեզակտիվացումը և  դրա  |      |

|     |կոնսերվացումը: ՋՋԷՌ ռեակտորներով էներգաբլոկների         |      |

|     |սարքավորումների ապամոնտաժումը:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.09|ԱԷԿ-ների սարքավորումների շահագործումը և  կարգաբերումը   |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԱԷԿ-ի հիմնական և  օժանդակ սարքավորումների               |      |

|     |գործարկման-կարգաբերման աշխատանքների կազմակերպումը և     |      |

|     |իրականացման կարգը: Գործարկման ժամանակահատվածի           |      |

|     |կարգաբերման աշխատանքների բովանդակությունը:              |      |

|     |Գործարկման-կարգաբերման աշխատանքների իրականացման         |      |

|     |նախապատրաստումը: Սարքավորումների արդյունաբերական        |      |

|     |շահագործման ընդունման համալիր աշխատանքների              |      |

|     |կազմակերպումը: Էներգաբլոկների նախագործարկման քիմիական   |      |

|     |մաքրումը: Քիմմաքրման հիմնական եղանակները և  փուլերը:    |      |

|     |Քիմմաքրման եղանակների և  ռեագենտների ընտրումը:          |      |

|     |Խողովակագծերի և  արմատուրայի մինչգործարկման             |      |

|     |կարգաբերումը: Տուրբոագրեգատների հետմոնտաժային           |      |

|     |նախապատրաստումը փորձարկման համար:                       |      |

|     |Տուրբոագրեգատների յուղման և  կարգավորման համակարգերի    |      |

|     |փորձարկումը և  կարգաբերումը: Ռեգեներատիվ տաքացուցիչների |      |

|     |համակարգի փորձարկումը և  կարգաբերումը: Նոսրացման        |      |

|     |համակարգի փորձարկումը և  կարգաբերումը: Գազազրկիչ        |      |

|     |տեղակայանքների փորձարկումը և  կարգաբերումը: Սնող        |      |

|     |էլեկտրապոմպերի փորձարկումը և  կարգաբերումը: Սնող        |      |

|     |տուրբոպոմպերի փորձարկումը և  կարգաբերումը:              |      |

|     |Տուրբոագրեգատների գործարկումը և  կանգառքը: Գործարկման   |      |

|     |ռեժիմների տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները:         |      |

|     |Գործարկման նախապատրաստումը:  Տուրբոագրեգատի գործարկումը |      |

|     |«սառը» վիճակից: Տուրբոագրեգատի գործարկումը «չսառած»     |      |

|     |վիճակից: Տուրբոագրեգատի գործարկումը «տաք» վիճակից:      |      |

|     |Տուրբոագրեգատների կանգառման ռեժիմները:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|07.10|ԱԷԿ-ների ջրային ռեժիմը                                  |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջրային ռեժիմի դերը ԱԷԿ-ի անվտանգության, հուսալի և       |      |

|     |շահավետ աշխատանքի պահպանման գործում:                    |      |

|     |Ռեակտորի (ՋՋԷՌ) ջերմաանջատիչ տարրերի վրա առաջացող       |      |

|     |նստվածքները և  նրանց կանխման ջրային ռեժիմների           |      |

|     |կազմակերպումը: ԱԷԿ-ի I կոնտուրի ջրում գտնվող            |      |

|     |նստվածքները` կազմված կոնստրուկցիոն մետաղների կոռոզիոն   |      |

|     |արգասիքներից, և  բնական ջրի խառնուրդներից: Ջուր         |      |

|     |առաջնային ջերմատարում գտնվող գազերը (միջուկային վառելիքի|      |

|     |տրոհման և  ջրի ռադիոլիզի հետևանքներով):                 |      |

|     |ՋՋԷՌ-ի առաջին կոնտուրում աշխատող կոնստրուկցիոն մետաղների|      |

|     |ու համաձուլվածքների (ցիրկոնիումի և  ալյումինիումի       |      |

|     |համաձուլվածքներ, տարբեր մակնիշների պողպատներ) կոռոզիան: |      |

|     |Կոռոզիայի կանխման միջոցները:                            |      |

|     |Ռեակտորի ջրի ռադիոլիզը (ճառագայթման ազդեցությունը),     |      |

|     |ռադիոլիզի հետևանքով  ջրում գոյացող արգասիքները (O, O2,  |      |

|     |H2, H2O2): Միջուկային վառելիքի տրոհման արգասիքների`     |      |

|     |Y131, Xe, Kr, Sr, դիֆուզիան ՋԱՏ-ի անքփություններից և    |      |

|     |ճաքերից:                                                |      |

|     |Բորաթթվի ներմուծումը (ներարկումը) ԱԷԿ-ի I կոնտուրի ջրի  |      |

|     |մեջ որպես կարգավորող միջոց: ՋՋԷՌ-ի I կոնտուրի           |      |

|     |կալիումակային ջրային ռեժիմը բորաթթվի կիրառմամբ: Ջրային  |      |

|     |ռեժիմի իրականացումը LiOH լիթիում հիդրօքսիդի և  ջրածին   |      |

|     |գազի միջոցով: Ռեակտորի ջրային ռեժիմների կարգավորումները |      |

|     |և  նորմերը:                                             |      |

|     |ԷԿ-ի երկրորդ կոնտուրի ջրային ռեժիմը: ԱԷԿ-ի II կոնտուրի  |      |

|     |ջրային ռեժիմի կազմակերպումը և  կոնստրուկցիոն մետաղների  |      |

|     |հուսալի աշխատանքը: Միևնույն  համակարգում գտնվող տարբեր  |      |

|     |մետաղների ազդեցությունը ջրի որակի օպտիմալ նորմեր        |      |

|     |մշակելու գործում:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|Մ ԿԲ |                   ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՈՒՄ 3                      |  39  |

|08.00|          Արդյունաբերական ջերմաէներգետիկա               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.01|Արդյունաբերական ջերմային էլեկտրակայաններ                |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արդյունաբերական ջերմային էլեկտրացենտրալներ և            |      |

|     |էներգահամակարգեր:  Էլեկտրական և  ջերմային էներգիայի     |      |

|     |սպառումը արդյունաբերական կազմակերպություններում: Տիպերը |      |

|     |և  տեխնոլոգիական սխեման: Կոնդենսացիոն էլեկտրակայանի     |      |

|     |ջերմային շահավետությունը և  հաշվեկշիռը: Շոգու           |      |

|     |պարամետրերը և  նրանց ազդեցությունը արդյունաբերական      |      |

|     |ջերմային էլեկտրակայանների ջերմային շահավետության վրա:   |      |

|     |Սնող ջրի ռեգեներատիվ տաքացման սխեմաները և  նրանց        |      |

|     |հաշվարկը: Շոգու և  կոնդենսատի կորուստները ջերմային      |      |

|     |էլեկտրակայաններում և  նրանց վերականգնումը:              |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների ջերմային           |      |

|     |բեռնվածությունը: Ցանցային ջրի տաքացման սխեմաները և      |      |

|     |նրանց հաշվարկը: Ջերմաֆիկացիոն տուրբինների էներգետիկական |      |

|     |բնութագրերը: Հիմնական և  օժանդակ սարքավորումների        |      |

|     |ընտրումը:  Արդյունաբերական ջերմային էլեկտրակայանների    |      |

|     |սկզբունքային տեխնոլոգիական և  ջերմային սխեմաները, նրանց |      |

|     |առանձնահատկությունները: Ջերմային էլեկտրակայանների       |      |

|     |տեխնիկական ջրամատակարարումը, գլխավոր մասնաշենքի         |      |

|     |հարմարադասավորումը:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.02|Արդյունաբերական կաթսայական տեղակայանքներ                |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արդյունաբերական կաթսայական ագրեգատներ և  տեղակայանքներ: |      |

|     |Արդյունաբերական կաթսայական ագրեգատների կոնստրուկցիաները |      |

|     |և  տաքացման մակերևույթներում  ընթացող պրոցեսները:       |      |

|     |Ջեռուցման-արտադրական կաթսայատներ: Կաթսայատան օժանդակ    |      |

|     |սարքավորումները, նրանց աշխատանքը: Կաթսայատան հիմնական և |      |

|     |օժանդակ սարքավորումների հարմարադասումը: Կաթսայատան      |      |

|     |ջերմային սխեման: Կաթսայատան հզորությունը և              |      |

|     |տեխնոլոգիական ստրուկտուրան: Կաթսայական ագրեգատների      |      |

|     |հզորության և  տիպերը: Կաթսայատան էներգետիկական,         |      |

|     |տնտեսական և  ռեժիմային ցուցանիշները:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.03|Արդյունաբերական կազմակերպությունների                    |   3  |

|     |էլեկտրամատակարարումը                                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ էլեկտրամատակարարման           |      |

|     |համակարգերի վերաբերյալ:  Լարման ստանդարտները և          |      |

|     |ընտրումը: Ընդունիչներ և  նրանց դասակարգումը:  Էլեկտրական|      |

|     |բեռի գրաֆիկների կառուցումը, սպասվող էլեկտրական բեռի     |      |

|     |տարբեր արժեքների և  էլեկտրաէներգիայի ծախսի որոշումը,    |      |

|     |հզորության և  էլեկտրաէներգիայի կորուստների որոշումը:    |      |

|     |Տրանսֆորմատորային ենթակայանների քանակի, հզորության և    |      |

|     |տեղաբաշխման որոշումը: Հոսանքահաղորդիչների տիպերի և      |      |

|     |կտրվածքների ընտրությունը: Ցածր և  բարձր լարման          |      |

|     |էլեկտրամատակարարման սխեմաները, նրանց կոմուտացիոն և      |      |

|     |պաշտպանական սարքերի ընտրումը: Կարճ միացման հոսանքների   |      |

|     |հաշվարկը, ռեակտիվ հզորության կոմպենսացիան, լարման       |      |

|     |մեծության կարգավորումը: Էլեկտրական լուսավորության       |      |

|     |հաշվարկը: Էլեկտրաէներգիայի հաշվառումը, նրա չափումը և    |      |

|     |տնտեսումը:                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.04|Արդյունաբերական վառարաններ                              |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արդյունաբերական վառարաններ, ընդհանուր տեղեկություններ,  |      |

|     |նրանց նշանակությունը և  դասակարգումը, զարգացման         |      |

|     |պայմաններն ու ուղիները, արդյունաբերական վառարանների     |      |

|     |սկզբունքային սխեմաները, կառուցվածքները և  աշխատանքի     |      |

|     |սկզբունքը: Գազերի և  մշակվող նյութերի տեղաշարժերը       |      |

|     |վառարանում ու նրանց առանձնահատկությունները:             |      |

|     |Ջերմափոխանակությունը արդյունաբերական վառարաններում,     |      |

|     |ներքին և  արտաքին ջերմափոխանակություն, ջերմային         |      |

|     |հաշվարկները:  Հեռացող ծխագազերի ջերմության ռեգեներացիան,|      |

|     |ռեգեներացիայի սխեմաները:  Ռեգեներատորներ և              |      |

|     |ռեկուպերատորներ, նրանց աշխատանքային սկզբունքները և      |      |

|     |հաշվարկները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.05|Արդյունաբերական կազմակերպությունների տեխնոլոգիական      |   4  |

|     |էներգակիրներ                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների վառելիքային        |      |

|     |տնտեսությունը: Կարծր վառելիքի ընդունման, պահեստավորման, |      |

|     |մշակման և  սպառիչներին մատուցման սարքավորումները և      |      |

|     |եղանակները: Արդյունաբերական կազմակերպությունների        |      |

|     |մազութային տնտեսությունը, ընդունման, բեռնաթափման և      |      |

|     |պահեստավորման համակարգեր, ռեզերվուարներ, պոմպակայաններ, |      |

|     |մազութամատակարարման ցանցեր:                             |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների գազամատակարումը:   |      |

|     |գազաբաշխիչ ցանցեր, գազակարգավորման կայաններ և  կետեր,   |      |

|     |դրանց տեղադրումը:  Կազմակերպության տարեկան գազային ծախսի|      |

|     |որոշումը, գազատարերի հաշվարկը, գազային տնտեսության      |      |

|     |անվտանգության և  բնապահպանական պահանջների ապահովումը:   |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների կոմպրեսորային      |      |

|     |տեղակայանքները:  Սեղմված օդի ծախսի և  ճնշման որոշումը,  |      |

|     |խողովակաշարերի հաշվարկը: Սեղմած օդի չորացման եղանակները,|      |

|     |սարքավորումները, հաշվարկը: Օդամատակարարման ցանցեր և     |      |

|     |դրանց հաշվարկը:                                         |      |

|     |Ջերմային պոմպեր: Արդյունաբերական կազմակերպությունների   |      |

|     |էներգատնտեսության արդյունավետության բարձրացման ուղիները |      |

|     |և  Էներգատնտեսության արդյունավետության գնահատումը:      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.06|Ջերմաֆիկացիա և  ջերմամատակարարման համակարգեր            |   7  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմային սպառում: Ջերմաֆիկացիոն համակարգեր:             |      |

|     |Ջերմամատակարարման համակարգերի կարգավորումը: Ջերմային    |      |

|     |ցանցերի հիդրավլիկական հաշվարկը: Ջերմային ցանցերի        |      |

|     |հիդրավլիկական ռեժիմը: Ջերմային կորուստների հաշվարկը:    |      |

|     |Ջերմային ցանցերի սարքավորումները: Ջերմաֆիկացիայի        |      |

|     |էնրգետիկական շահավետությունը:  Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի|      |

|     |ջերմային ռեժիմները: Ջերմաէլեկտրակենտրոնների             |      |

|     |ջերմաֆիկացիոն սարքավորումները: Ջերմաֆիկացիոն համակարգերի|      |

|     |տեխնիկատնտեսական հաշվարկը: Կենտրոնացված                 |      |

|     |ջերմամատակարարման համակարգեր: Արդյունաբերական           |      |

|     |կազմակերպությունների կենտրոնացված ջերմամատակարարման     |      |

|     |համակարգեր:                                             |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.07|Արդյունաբերական կազմակերպությունների էներգետիկական      |   4  |

|     |հաշվեկշիռը                                              |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արդյունաբերության մասշտաբներ, արդյունավետությունը և     |      |

|     |էներգետիկական ռեսուրսների օգտագործումը տնտեսությունում: |      |

|     |էներգիայի սպառումը արդյունաբերական տիպային              |      |

|     |տեղակայանքներում և  համակարգերում:  Ջերմաէներգետիկական  |      |

|     |ռեսուրսների /ՋԷՌ/ օգտագործման արդյունավետության         |      |

|     |բարձրացման հիմնական ուղղությունները, եղանակները և       |      |

|     |տեխնիկական լուծումները: Էներգամատակարարման խնդիրները:   |      |

|     |Արդյունաբերական տեխնոլոգիաներում և  էներգետիկայում      |      |

|     |տեխնոլոգիական, էներգետիկական և  էկոլոգիական             |      |

|     |փոխկապվածության հարցերը: Էներգետիկական հաշվեկշռի կազմման|      |

|     |եղանակները: Արդյունաբերական օբյեկտի էներգետիկական       |      |

|     |հաշվեկշռի բաղադրիչների հաշվարկը: Տեխնոլոգիական          |      |

|     |տեղակայանքներում և  համակարգերում օգտագործվող ՋԷՌ-ի     |      |

|     |գնահատումը և  հաշվարկը: Պարբերական ռեժիմով աշխատող      |      |

|     |սարքավորումների էներգետիկական հաշվեկշռի կազմման         |      |

|     |առանձնահատկությունները: ՋԷՌ-ի օգտագործման               |      |

|     |արդյունավետության ցուցանիշները:  Ջերմային էներգիայի     |      |

|     |հաշվառումը, ջերմային էներգիայի և  ջերմատարերի հաշվառման |      |

|     |սարքեր: էներգաաուդիտի տեսակները և  խնդիրները:           |      |

|     |Էներգետիկական աուդիտի նորմատիվային և  օրենսդրական և     |      |

|     |տեխնիկական հիմքը: Արդյունաբերական կազմակերպություններում|      |

|     |էներգետիկական աուդիտի անցկացման մեթոդոլոգիան:           |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպության էներգետիկական անձնագիր: |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.08|Ջեռուցում, օդափոխություն և  օդի կոնդիդիոնացում          |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ ջեռուցման մասին: Շենքերի      |      |

|     |շինությունների ջերմապահովումը: Ջեռուցման համակարգերի    |      |

|     |բնութագրերը, ջեռուցման սարքավորումներին ներկայացվող     |      |

|     |պահանջները: Ջեռուցման կառուցվածքային սխեմաները: Շենքերի |      |

|     |ջերմային ռեժիմը, շինարարական կոնստրուկցիաների           |      |

|     |ջերմակայունությունը, նրանց իներցիոն բնութագրերը:        |      |

|     |Ջեռուցման համակարգերի ջերմային հզորությունը,            |      |

|     |ընտրությունը: Կենտրոնացված ջրային ջեռուցման համակարգերը |      |

|     |և  նրանց սխեմաները, սարքավորումները, համակարգի ջերմային |      |

|     |և  հիդրավլիկական հաշվարկները: Օդային ջեռուցում,         |      |

|     |համակարգերը, նրանց սխեմաները և  հաշվարկը: Արտադրական    |      |

|     |շենքերի ջեռուցումը: Օդի կոնդիցիոնացումը, նրա օգտագործման|      |

|     |ոլորտները, սանիտարահիգիենիկ և  տեխնոլոգիական            |      |

|     |հիմունքները: Օդի կոնդիցիոնացման համակարգերը, սխեմաները, |      |

|     |կոնստրուկտիվ տարրերը, ջերմազանգվածափոխանակության և      |      |

|     |աերոդինամիկական հաշվարկները: Օդափոխության և  օդի        |      |

|     |կոնդիցիոնացման համակարգերի շահագործումը:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|08.09|Ջերմազանգվածափոխանակության ապարատներ                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ջերմազանգվածափոխանակության պրոցեսների և  ապարատների     |      |

|     |դասակարգումը: Ռեկուպերատիվ և  ռեգեներատիվ               |      |

|     |ջերմափոխանակիչ ապարատներ: Գոլորշիացման ապարատներ և      |      |

|     |տեղակայանքներ: Ջերմազանգվածափոխանակության պրոցեսներ և   |      |

|     |տեղակայանքներ, չորացման տեղակայանքներ, թորման ու        |      |

|     |ռեկտիֆիկացման ապարատներ և  տեղակայանքներ, սառնարային    |      |

|     |տեղակայանքներ:                                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տեսական ուսուցման ընդհանուր կրեդիտերը                   |  216 |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական ամփոփիչ քննություն                         |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդամենը                                                |  240 |

._____________________________________________________________________.

 

6. Առկա ձևով ուսուցման դեպքում լսարանային պարապմունքներին պետք է տրամադրվի յուրաքանչյուր ուսումնական դասընթացին հատկացվող ժամաքանակի 50%-ից ոչ պակասը, իսկ հեռակա ձևով ուսուցման դեպքում` 10%-ից ոչ պակասը:

 

V 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ /այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և

սարքավորումներ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՅՈՒՐԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՀԱՏՎԱԾՆԵՐԸ

 

17. Առկա ուսուցման ձևով բակալավրի պատրաստման ընդհանուր կրթական ծրագրի յուրացման ժամկետը կազմում է 208 շաբաթ, այդ թվում`

1) տեսական ուսուցումը, ներառյալ ուսանողի գիտահետազոտական աշխատանքը, պրակտիկումներ (գործնական աշխատանքները) և լաբորատոր աշխատանքները 119 շաբաթ,

2) քննաշրջանները` (28 շաբաթ),

3) պրակտիկա` (արտադրական, նախաավարտական) 6 շաբաթից ոչ պակաս,

4) ամփոփիչ որակավորումը, ներառյալ ավարտական (դիպլոմային) աշխատանքի պատրաստումը և պաշտպանությունը` 6 շաբաթ,

5) արձակուրդները (ներառյալ հետբուհական 10-շաբաթյա արձակուրդը)` 49 շաբաթ:

18. Միջնակարգ կրթություն ունեցող անձանց համար, հեռակա ուսուցման դեպքում բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի յուրացման ժամկետները, ինչպես նաև ուսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում, կարող են երկարացվել բուհի կողմից մինչև 1 տարի` սույն պետական կրթական չափորոշիչի թ. I 2 կետով սահմանված նորմատիվ ժամկետի համեմատ:

19. ՈՒսանողի ուսումնական բեռնվածքի առավելագույն ծավալը սահմանվում է շաբաթական ոչ ավելի 45 ժամ` ներառյալ լսարանային և արտալսարանային (ինքնուրույն) աշխատանքները:

20. Առկա ուսուցման ձևով սովորող ուսանողի լսարանային պարապմունքների ծավալը չպետք է գերազանցի շաբաթական 30 ժամը: Ընդ որում, նշված ծավալում չեն ընդգրկվում ֆիզիկական կուլտուրայի պարտադիր և ֆակուլտատիվ դասընթացների պարապմունքները:

21. ՈՒսուցման տարբեր ձևերի զուգակցման դեպքում լսարանային պարապմունքների ծավալը պետք է լինի շաբաթական 10 ժամից ոչ պակաս:

22. Հեռակա ուսուցման դեպքում ուսանողին պետք է ապահովել դասախոսի հետ պարապելու հնարավորությամբ տարեկան 160 ժամից ոչ պակաս ծավալով, եթե կրթական ծրագրի մասնագիտության յուրացման ձևը արգելված չէ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության համապատասխան որոշմամբ:

23. ՈՒսումնական տարում արձակուրդային ժամկետի ընդհանուր ծավալը պետք է կազմի 12 շաբաթ, այդ թվում` ձմեռային շրջանում` 2 շաբաթից ոչ պակաս:

 

 

VI 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ /այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և

սարքավորումներ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ

ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

24. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի մշակմանը ներկայացվող պահանջները.

Սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա բուհն ինքնուրույն է մշակում և հաստատում ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացների ուսումնառությունը պարտադիր է, իսկ նրանց ցանկը երաշխավորական բնույթ է կրում, որը կարող է փոփոխել կամ լրացնել բուհը:

ՈՒսումնական դասընթացի բաղադրիչների տեսակները (դասախոսություն, գործնական, սեմինար, լաբորատոր պարապմունքներ, տնային և կուրսային աշխատանքների խորհրդատվություն և այլն) և ծավալները` դասընթացին հատկացված դասաժամերի շրջանակում սահմանում է բուհը: ՈՒսուցման ողջ շրջանում ուսումնական ժամաքանակի ընդհանուր հաշվեկշռում ակտիվ մեթոդներով ուսանողի տեսական ուսուցումը չպետք է ցածր լինի 25%-ից:

ՈՒսանողի գիտելիքի ստուգման և գնահատման համակարգի տեսակն ընտրում է բուհը: Տվյալ դասընթացից ուսանողի գիտելիքների եզրափակիչ գնահատականը չպետք է հիմնավորվի միայն վերջին քննության (ստուգարքի) արդյունքով, այն պետք է հաշվի առնի ուսանողի ակտիվությունը դասընթացին և ընթացիկ առաջադիմությունը կիսամյակի (ների) ընթացքում: Եզրափակիչ գնահատման դեպքում գնահատականի 40%-ը ձևավորվում է ընթացիկ առաջադիմությամբ և միջանկյալ ստուգումներով, իսկ 60%-ը` եզրափակիչ քննության (ստուգարքի) արդյունքով:

Քննությունների անցկացման հիմնական ձևը գրավոր կամ գրավոր-բանավորն է: Բացառության կարգով բուհը կարող է սահմանել բանավոր քննություններ, բայց դրանք չպետք է գերազանցեն քննությունների ընդհանուր քանակի 25-%-ը: Բուհի իրավունքն է ուսումնական դասընթացների եզրափակիչ ստուգման եղանակի (ստուգարք կամ քննություն) ընտրությունը և ձևի սահմանումը:

ՈՒսանողների գիտելիքների ընթացիկ գնահատման համակարգում բուհն օգտագործում է իրեն նպատակահարմար գնահատման սանդղակ: Միջազգային մասնագիտական կրթական համակարգին ինտեգրվելու և ուսանողների ակադեմիական շարժունակությունն ապահովելու նպատակով ուսումնական գործընթացում անհրաժեշտ է վարկային (կրեդիտային) համակարգի ներդրումը և օգտագործումը:

Դասընթացից եզրափակիչ գնահատական նշանակելու դեպքում անհրաժեշտ է անցնել գիտելիքների գնահատման ավանդական համակարգին («գերազանց», «լավ», «բավարար», «անբավարար», «ստուգված» «չստուգված»):

Մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված բոլոր ուսումնական դասընթացների, կուրսային աշխատանքների և պրակտիկաների համար պարտադիր է եզրափակիչ գնահատականի նշանակումը:

Մասնագիտացման դասընթացների կրթաբլոկը ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկի տրամաբանված հաջորդականությունն է, որը ընտրած մասնագիտությամբ նախատեսված գործունեության բնագավառներում նպաստում է ուսանողի խոր մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների ձեռքբերմանը:

25. Մասնագիտության հիմնական կրթական ծրագիրն իրականացնելու դեպքում բուհն իրավասու է`

1) փոխել ուսումնական նյութի յուրացմանը հատկացված ժամերի ծավալը դասընթացների ցիկլի համար 5%-ի սահմաններում, իսկ ցիկլի մեջ մտնող դասընթացների համար 10%-ի սահմաններում:

2) ձևավորել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ, որի հանրապետական բաղադրիչում ընդգրկի հետևյալ դասընթացները`

«Ֆիզիկական կուլտուրա» (300-ից ոչ պակաս ժամով),

«Հայոց պատմություն»,

«Հայոց լեզու և գրականություն»,

«Ռուսաց լեզու»,

«Օտար լեզու», (300-ից ոչ պակաս ժամով),

«Փիլիսոփայություն»:

Մնացած բազային դասընթացները կարող են իրականացվել բուհի հայեցողությամբ: Ընդ որում, հնարավոր է նրանց միավորումը միջդասընթացային կուրսերի մեջ բովանդակության նվազագույնի պահպանմամբ:

3) «Ֆիզիկական կուլտուրա» դասընթացի պարապմունքները հեռակա ուսուցման ձևի դեպքում և էքստերնատում կարող են նախատեսվել ուսանողի ցանկությամբ:

4) իրականացնել հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների դասավանդումը հեղինակային դասախոսությունների կուրսերի և բազմազան կոլեկտիվ և անհատական գործնական պարապմունքների, առաջադրանքների և սեմինարների ձևով` բուհում մշակած ծրագրերին համապատասխան, որոնք հաշվի են առնում տարածաշրջանային, ազգային էթնիկական, մասնագիտական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դասախոսների գիտահետազոտական նախապատվությունները, որոնք ապահովում են կրթաբլոկի դասընթացների բարձրորակ լուսաբանումը:

5) որոշել ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական, մաթեմատիկական և բնագիտական կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների առանձին բաժինների դասավանդման անհրաժեշտ խորությունը` հատուկ դասընթացների կրթաբլոկների ուղղվածությանը համապատասխան, նշված կրթաբլոկների դասընթացների բովանդակությունը պետք է մասնագիտորեն կողմնորոշված լինի շրջանավարտների պատրաստման ուղղվածությանը համապատասխան և աջակցի նրանց մասնագիտական գործունեության խնդիրների իրականացմանը: ԸՄԲ կրթաբլոկում պարտադիր է «բնապահպանություն» առարկայի դասավանդումը: Բուհական բաղադրիչներին առանձնացված ժամաքանակները բուհի հայեցողությամբ կարող են օգտագործվել հանրապետական բաղադրիչներում ընդգրկված դասընթացների ավելի խորը դասավանդման համար:

6) իրականացնել «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ բակալավրի համապատասխան ուղղվածության միջին մասնագիտական կամ բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ունեցող ուսանողների համար բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը կրճատված ժամկետներում: Ժամկետների կրճատումը անց է կացվում մասնագիտական կրթության նախորդ փուլում ուսանողների ստացած գիտելիքների, հմտությունների և կարողությունների հիման վրա: Ընդ որում, ուսումնառության տևողությունը պետք է լինի առկա ուսուցման դեպքում 2 տարուց ոչ պակաս: Կարճաժամկետ ուսումնառությունը թույլատրելի է նաև այն անձանց համար, որոնց կրթական մակարդակը կամ ընդունակությունները դրա համար բավարար հիմք են հանդիսանում:

7) առանձին դեպքերում, մասնագիտությունների պետական կրթական չափորոշիչները մշակող ԿԳՆ գիտամեթոդական հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտության համար բուհերն իրավունք ունեն մինչև 20%-ի սահմանում փոփոխել ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների (ԸՄԴ) կրթաբլոկի ժամաքանակը, իսկ առանձին դասընթացները` մինչև 40%-ի սահմաններում:

26. ՈՒսումնական գործընթացի կադրային ապահովման պահանջները.

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովվի գիտամանկավարժական կադրերով, որոնք, որպես կանոն, ունեն դասընթացների դասավանդման ուղղվածությանը համապատասխանող բազային կրթություն և հետևողականորեն զբաղվում են հետազոտական և գիտամեթոդական գործունեությամբ: Հատուկ մասնագիտացնող դասընթացներ դասավանդող դասախոսները, որպես կանոն, պետք է ունենան գիտական աստիճան (գիտական կոչում» սպորտային բարձրագույն կարգ» արվեստի ոլորտի պատվավոր կոչում և այլն) և/կամ համապատասխան գործունեության ոլորտում աշխատանքի փորձ:

Գիտական աստիճան և կոչում ունեցող դասախոսները պետք է կազմեն պրոֆեսորադասախոսական կազմի 50%-ից ոչ պակասը:

Հիմնական հաստիքային դասախոսները և 0.25 հաստիքից բարձր ձևակերպված համատեղողները նույնպես պետք է կազմեն ընդհանուրի 50%-ից ոչ պակասը:

27. ՈՒսումնական գործընթացի ուսումնամեթոդական ապահովման պահանջները.

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ներառի ուսանողների կողմից մասնագիտական դասընթացների լաբորատոր, գործնական (սեմինար) աշխատանքների կատարում (աշխատանքների ցանկը պարտադիր տրվում է), ներառյալ որպես պարտադիր բաղադրիչ` համակարգչային կիրառական ծրագրային փաթեթների օգտագործմամբ գործնական առաջադրանքների կատարում: Պարտադիր պահանջ է նաև անհրաժեշտ ինֆորմացիոն բազայի ստեղծումը, որն ապահովում է բարձրորակ մասնագետի պատրաստումը և ուսանողի մուտքը տարբեր ինֆորմացիոն աղբյուրներ, ներառյալ Internet-ը:

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովվի յուրաքանչյուր ուսանողի մուտքով դեպի գրադարանային ֆոնդեր և տվյալների բազաներ, որոնք ըստ բովանդակության համապատասխանում են հիմնական կրթական ծրագրով նախատեսված դասընթացների լրիվ ցանկին, նույն դասընթացների բաղադրիչներին (դասախոսություններ, գործնական, սեմինար և լաբորատոր պարապմունքներ, կուրսային և դիպլոմային աշխատանքների խորհրդատվություն, պրակտիկաների ծրագրեր) նվիրված մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև տեսալսողական, բազմամիջավայրային նյութերով և ցուցադրական ձեռնարկներով:

Բուհի գրադարանը պետք է հագեցված լինի մասնագիտության ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների ուսումնամեթոդական համալիրներով, մասնագիտության նորմատիվ-իրավական ակտերով, տեղեկատու գրականությամբ և չափորոշիչներով:

Բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրերի իրականացումը պետք է ապահովի յուրաքանչյուր ուսանողի հասանելիությամբ տվյալների բազային և գրադարանային ֆոնդերին հիմնական կրթական ծրագրի դասընթացների բովանդակային լրիվ ցանկով` յուրաքանչյուր ուսանողին ոչ պակաս քան 0.5 օրինակ դասագրքերով և ուսումնամեթոդական ձեռնարկներով ապահովվածության հաշվարկով, բոլոր դասընթացների և պարապմունքների բոլոր ձևերի(գործնականներ, կուրսային և ավարտական/դիպլոմային նախագծում, պրակտիկաներ) գծով մեթոդական ձեռնարկների և ցուցումների առկայությամբ, ինչպես նաև, ցուցադրական, աուդիո-վիդեո, մուլտիմեդիա նյութերով:

Լաբորատոր պրակտիկումներով պարտադիր պետք է ապահովված լինեն հետևյալ դասընթացները.

1) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Ֆիզիկա, Քիմիա, Ինֆորմատիկա,

2) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Կենսագործունեության անվտանգություն, Էլեկտրատեխնիկա, Նյութագիտություն, Չափագիտության, ստանդարտացման և սերտիֆիկացման հիմունքներ,

3) Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ`

Կիրառական մեխանիկա, Կոնստրուկցիոն նյութերի տեխնոլոգիա, Տեխնիկական թերմոդինամիկա, Ջերմազանգվածափոխանակություն,

4) Ընդհանուր մասնագիտական և մասնագիտացումների դասընթացների կրթաբլոկ`

Ջրամշակման տեխնոլոգիաներ, Հեղուկների և գազերի մեխանիկա, Մղիչներ, Կաթսայական ագրեգատներ և շոգեգեներատորներ, Ջերմային էլեկտրակայաններ, Ջերմաֆիկացիա և ջերմամատակարարման համակարգեր, Ատոմային էլեկտրական կայաններ, Արդյունաբերական ջերմային էլեկտրակայաններ, Արդյունաբերական կազմակերպությունների էլեկտրամատակարարում:

Գործնական պարապմունքներ պետք է նախատեսվեն հետևյալ դասընթացների ուսումնասիրման ժամանակ.

5) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Մաթեմատիկա, Ֆիզիկա, Ինֆորմատիկա, Բնապահպանություն,

6) Ընդհանուր ճարտարագիտական դասընթացների կրթաբլոկ`

Ճարտարագիտական գրաֆիկա, Ճյուղի տնտեսագիտություն և մենեջմենտ, Էլեկտրատեխնիկա, Կիրառական մեխանիկա,

7) Ընդհանուր բնագավառի դասընթացների կրթաբլոկ`

Տեխնիկական թերմոդինամիկա, Ջերմազանգվածափոխանակություն,

8) Ընդհանուր մասնագիտական և մասնագիտացումների դասընթացների կրթաբլոկ`

Հեղուկների և գազերի մեխանիկա, Շոգե- և գազային տուրբիններ, Կաթսայական ագրեգատներ և շոգեգեներատորներ, Ջերմային էլեկտրակայաններ, ՋԷԿ-ի վառելիքատրանսպորտային տնտեսությունը, ՋԷԿ-երի ջերմփոխանակիչ տեղակայանքներ և օժանդակ սարքավորումները, ՋԷԿ-ի աշխատանքային ռեժիմները և շահագործումը, Ջերմաֆիկացիա և ջերմամատակարարման համակարգեր, Ատոմային էլեկտրական կայաններ, Միջուկային և նեյտրոնային ֆիզիկա, Միջուկային ռեակտորների ֆիզիկա, Միջուկային էներգետիկական ռեակտորներ և նրանց կառավարումը, Արդյունաբերական ջերմային էլեկտրակայաններ, Արդյունաբերական կաթսայական տեղակայանքներ, Արդյունաբերական վառարաններ, Արդյունաբերական կազմակերպությունների տեխնոլոգիական էներգակիրներ, Ջերմաֆիկացիա և ջերմամատակարարման համակարգեր, Ջերմազանգվածափոխանակության ապարատներ:

28. ՈՒսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական ապահովման պահանջները`

Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիր իրականացնող բուհը պետք է ունենա նյութատեխնիկական բազա, որը համապատասխանում է գործող սանիտարահիգիենիկ նորմերին և հակահրդեհային կանոններին, ապահովում է օրինակելի ուսումնական պլաններով նախատեսված լաբորատոր, սեմինար, գործնական պարապմունքների և միջդասընթացային պատրաստման բոլոր ձևերի և ուսանողների հետազոտական աշխատանքների կատարումը:

29. Պրակտիկաների կազմակերպման պահանջները.

ՈՒսուցման ընթացքում առանձին մասնագիտական դասընթացների և ընտրած մասնագիտացման գծով գործնական ունակությունների, ապագա աշխատավայրում հմտություններ և փորձառումներ ձեռք բերելու նպատակով բնագավառի կազմակերպաիրավական տարբեր ձևերի կազմակերպություններում, հիմնարկներում և հաստատություններում կազմակերպվում են ուսանողների արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաներ:

ՈՒսանողի նախաավարտական պրակտիկան մասնագիտության ուսումնական պլանի պարտադիր բաղադրիչն է, որի կազմակերպման և իրականացման պատասխանատուն բուհն է: Նախաավարտական պրակտիկան կազմակերպվում է այն հաշվով, որպեսզի շրջանավարտը կարողանա այդ ընթացքում ստացած փորձառությունը օգտագործել իր ավարտական աշխատանքը կատարելիս: Եթե շրջանավարտը ուսուցումը համատեղում է աշխատանքի հետ, բուհն իրավունք ունի թույլատրել աշխատավայրում պրակտիկայի անցկացումը, եթե շրջանավարտի աշխատանքի բնույթը համապատասխանում է բուհում ուսումնառած մասնագիտությանը:

Պրակտիկան կարող է կազմակերպվել նաև որոշակի կազմակերպությունում` նախապես կազմված անհատական ծրագրով, եթե շրջանավարտը նույն կազմակերպությունում պաշտոն է զբաղեցնում:

Արտադրական պրակտիկայի տեղերի բացակայության դեպքում բուհը (ֆակուլտետը) այն կազմակերպում է սեփական նյութատեխնիկական բազայի վրա, եթե այն հագեցված է ժամանակակից սարքավորումներով և ծրագրային միջոցներով:

1) Արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաներ.

ա. Արտադրական պրակտիկա.

Արտադրական պրակտիկայի նպատակն է ամրապնդել մասնագիտական դասընթացներից ստացած տեսական և պրակտիկ գիտելիքները, ուսումնասիրել մասնագետների իրավունքները և պարտականությունները, ծանոթանալ ջերմային էլեկտրակայանի (ՋԷԿ), ատոմային էլեկտրակայանի (ԱԷԿ) և արդյունաբերական կազմակերպության ջերմային տնտեսության հիմնական և օժանդակ սարքավորումների կոնստրուկցիաներին, նրանց աշխատանքին, արտադրական ու տեխնոլոգիական գործընթացների կազմակերպմանը և կառավարմանը:

Պրակտիկայի անցկացման վայրը, կախված մասնագիտացումից, հիմնականում ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններն են, ինչպես նաև տարբեր արդյունաբերական կազմակերպությունները:

Պրակտիկայի ընթացքում ուսանողը պետք է յուրացնի ջերմային և ատոմային էլեկտրակայանների, արդյունաբերական կազմակերպության ջերմային տնտեսության տեխնոլոգիական սարքավորումների, տեխնոլոգիաների, չափիչ և հսկիչ սարքերի սպասարկման ձևերը և աշխատանքների կատարման մեթոդները:

բ. Նախաավարտական պրակտիկա.

Նախաավարտական պրակտիկայի նպատակն է նախապատրաստել ուսանողին կատարելու ավարտական աշխատանքը:

Պրակտիկայի անցկացման վայրը հիմնականում ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններն են (անկախ սեփականության ձևից), հզոր ջերմաէներգետիկական տնտեսություն ունեցող արդյունաբերական կազմակերպությունները, էներգետիկական մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող գիտահետազոտական ինստիտուտներն ու կազմակերպությունները, կոնստրուկտորական բյուրոները, որտեղ ուսանողը հնարավորություն կունենա ավարտական աշխատանքի թեմայի վերաբերյալ նյութեր հավաքելու ու դրանց ուսումնասիրություններ կատարելու:

ՈՒսանողի պրակտիկայի արդյունքների ատեստավորումը.

Ատեստավորումը ըստ պրակտիկայի արդյունքների, կատարվում է սահմանված պահանջներով կազմված գրավոր հաշվետվության և կազմակերպությունից նշանակված պրակտիկայի ղեկավարի կարծիքի հիման վրա: Ատեստավորման արդյունքները գնահատվում են ուսանողների գիտելիքների գնահատման` բուհում գործող համակարգին համապատասխան:

 

VII 140100, «ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ /այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ

և սարքավորումներ/» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ

ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

30. Շրջանավարտը պետք է կարողանա լուծել սույն պետական կրթական չափորոշիչի թիվ 2 կետում նշված որակավորմանը համապատասխանող խնդիրները:

 

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է.

1) հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական գիտելիքների բնագավառում`

ա. իմանա ՀՀ Սահմանադրության և իր բնագավառի օրենքները,

բ. ազատ տիրապետի մասնագիտական հայոց լեզվին (գրավոր և բանավոր) և հաղորդակցվի երկու օտար լեզուներով,

գ. ունենա պատկերացում առողջ կենսակերպի մասին, ձեռք բերի ֆիզիկական կատարելագործման ունակություններ և հմտություններ,

դ. իմանա հայ ժողովրդի պատմությունը և արդի քաղաքագիտական զարգացումները,

ե. ծանոթ լինի համաշխարհային մշակույթին, տիրապետի վարվելաձևի կուլտուրային, իմանա դրա էթիկական և իրավական նորմերը, որոնք կարգավորում են մարդու և հասարակության, մարդու և շրջակա միջավայրի հարաբերությունները,

զ. գիտենա հոգեբանության և մանկավարժության տարրերը,

է. ծանոթ լինի ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղություններին, գիտենա կեցության մասին գիտության հիմնադրույթները, նյութականի և վերացականի հասկացությունները, մատերիայի կազմակերպման ձևերը, հետևի սոցիալական գլոբալ զարգացումներին,

ը. գիտենա տնտեսագիտության տեսության հիմնադրույթները, մակրո- և միկրոտնտեսության օրենքները, անցումային շրջանի տնտեսության առանձնահատկությունները:

2) բնագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում`

ա. ծանոթ լինի ժամանակակից բնագիտության հիմնական սկզբունքներին և հայեցակարգերին, բնապահպանական գլոբալ և տարածքային հիմնախնդիրներին,

բ. տիրապետի մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններին, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներին, մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներին,

գ. տիրապետի ինֆորմացիայի հավաքման, պահպանման և մշակման համակարգչային մեթոդներին և կարողանա օգտագործել ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները:

3) մասնագիտական գործունեության բնագավառում`

պետք է տիրապետի հմտությունների, որոնք անհրաժեշտ են սույն կրթական չափորոշիչում նշված տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բնագավառում բակալավրի մասնագիտական բնութագրին համապատասխան խնդիրները լուծելու համար:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է իմանա`

ա. ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններում կամ արդյունաբերական կազմակերպություններում առկա խնդիրների լուծման ընդհանրացված տարբերակների մշակման մեթոդները, կատարել տարբերակների վերլուծություն և հետևանքների կանխատեսում, բազմաչափանիշային պայմաններում փոխզիջումային լուծումների փնտրում, նախագծի իրականացման պլանավորում,

բ. էներգետիկական նախագծերի տեխնիկական պայմանների մշակման կարգը, չափորոշիչները և տեխնիկական նկարագրությունը,

գ. տեխնիկական փաստաթղթերի կազմումը և մշակման կարգը,

դ. ջերմային էլեկտրակայանների հիմնական և օժանդակ սարքավորումների, ջերմատեխնիկական և ջերմատեխնոլոգիական սարքավորումների և ջերմային ցանցերի շահագործման գործընթացի պլանավորման եղանակները,

ե. կոլեկտիվի աշխատանքի կազմակերպման` տարակարծության պայմաններում ղեկավար որոշումներ ընդունելու մեթոդները և ձևերը,

զ. արտադրական գործընթացում տեխնիկական վերահսկողության, հիմնական և օժանդակ սարքավորումների փորձարկումների և կարգաբերման եղանակները և մեթոդները,

է. բլոկային կոնդենսացիոն և ջերմաէլեկտրակենտրոնի աշխատանքային ռեժիմները,

ը. ՋԷԿ-ի և ԱԷԿ-ի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ուղիները,

թ. ՋԷԿ-ի և ԱԷԿ-ի սարքավորումների գործարկման ռեժիմները և հիմնական սարքավորումների կանգառքի սկզբունքները,

ժ. արդյունաբերական կազմակերպության ջերմաէներգետիկական սարքավորումների և տեղակայանքների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ուղիները,

ժա. կատարվող աշխատանքին վերաբերող մեթոդական, նորմատիվային և ղեկավարող փաստաթղթերը, հետազոտական մեթոդները, կանոնները և պայմանները,

ժբ. օգտագործվող տեխնիկական միջոցների աշխատանքի սկզբունքը, տեխնիկական բնութագրերը, կոնստրուկտիվ առանձնահատկությունները, նյութերը և նրանց հատկությունները,

ժգ. տեխնիկական փաստաթղթերին և նյութերին ներկայացվող հիմնական պահանջները,

ժդ. տեխնիկական հաշվարկների իրականացման և հետազոտությունների ու մշակումների տնտեսավետության որոշման մեթոդները,

ժե. էներգետիկայի բնագավառի գիտության և տեխնիկայի նվաճումները, առաջավոր հայրենական և արտասահմանյան փորձը,

ժզ. տնտեսագիտության հիմունքները,

ժէ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները,

ժը. էկոլոգիական անվտանգության կանոնները և աշխատանքի պաշտպանության, անվտանգության տեխնիկայի, արտադրական հիգիենայի և հակահրդեհային պաշտպանության կանոնները:

4) Բակալավրը պետք է կարողանա.

ա. ձևակերպել ՋԷԿ-ում և ԱԷԿ-ում, կազմակերպության ջերմաէներգետիկական տնտեսության սարքավորումների շահագործման և վերանորոգման ընթացքում ծագող տեխնիկական խնդիրները, բացահայտել այդ խնդիրների լուծման առանձնահատկությունները և ուղիները,

բ. մշակել էներգետիկական սարքավորումների տեխնիկական սպասարկման ու նորոգման իրականացման պլաններ,

գ. կատարել էներգետիկական տեղակայանքների և սարքավորումների տեխնիկական վիճակի հսկման, սպասարկման տեխնոլոգիաների և ռեժիմների կատարելագործման ուղղությամբ միջոցառումների մշակում,

դ. կիրառել ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները էներգետիկական, ջերմատեխնիկական, ջերմատեխնոլոգիական սարքավորումները, ցանցերը և համակարգերի կոնստրուկտավորման, շահագործման և վերանորոգման ժամանակ:

ե. օգտագործել փորձերի կատարման ավտոմատացված համակարգը,

զ. օգտագործել մոդելավորման մշակման և արդյունքների վերլուծության ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաները:

5) բակալավրը պետք է ունենա`

ա. հետազոտական աշխատանք վարելու, վերացական տրամաբանական մտածողության, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները կիրառելու և քննադատական վերլուծության ունակություններ,

բ. անծանոթ պայմաններում առաջացած ոչ կոնստրուկտիվ հիմնահարցերի բացահայտման, հաղթահարման և վերջնական լուծման, սեղմ ժամանակացույցով աշխատանքներ կազմակերպելու ընդունակություն,

գ. մասնագիտական գործունեության բնագավառում նորամուծությունների նկատմամբ ընկալունակություն:

6) բակալավրի մարդկանց հետ աշխատելու փորձառությունը ենթադրում է նրա ունակությունները`

ա. այլ անձանց հետ փոխգործակցելու, կոլեկտիվում նրանց հետ հաղորդակցվելու,

բ. խնդիրներ ձևավորելու և դրանք ենթականերին պատվիրակելու,

գ. մարդկանց ստեղծագործական աճի ձգտումը խրախուսելու և զարգացումն ապահովելու,

դ. ծագած տարաձայնությունները և բախումները լուծելու,

ե. տարբեր զարգացման և մտավոր մակարդակի տեր մարդկանց հետ համագործակցելու,

զ. մասնագիտական հարցերի շրջանակներում ընդունելի որոշումների հասնելու նպատակով բանակցություններ վարելու, տարաբնույթ և տարասեռ մշակութային միջավայրերում աշխատելու և այլն:

7) բակալավրի ինֆորմացիայի հետ աշխատելու փորձառությունը պահանջում է պարտադիր հմտություններ.

ա. պաշտոնական և ոչ պաշտոնական իրավիճակներում սեփական կարծիքը գրավոր և բանավոր ձևերով շարադրելու, քննարկելու և գործուն կարգով պաշտպանելու,

բ. լեզվային և մշակութային տարբերությունների հաշվառմամբ գրավոր ինֆորմացիան լսելու և վերլուծորեն ընկալելու,

գ. բանավոր, տպագրված և էլեկտրոնային աղբյուրներից ստացված ինֆորմացիան որոնելու, ստանալու, համակարգելու, գրավոր ձևակերպելու և օգտագործելու:

Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործման գծով`

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի տվյալների մշակման երկուսից ոչ պակաս համակարգերի, համակարգչային և բազմաօգտագործման տեղային ցանցային համակարգերին, ինչպես նաև կարողանա կատարել ինֆորմացիայի որոնում տվյալների ցանցային բազաներում, օգտվել էլեկտրոնային փոստից, տվյալների բազաների փաթեթից:

Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է հասկանա իր մասնագիտության էությունը և սոցիալական նշանակալիությունը, իր որակավորման շարունակական բարձրացման անհրաժեշտությունը հետբուհական և լրացուցիչ կրթություն ստանալու կամ էլ նոր գիտելիքների ինքնուրույն տիրապետման միջոցով:

31. Ճարտարագիտության բակալավրի եզրափակիչ որակավորման պահանջները

1) «Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի եզրափակիչ պետական որակավորումը ներառում է ավարտական որակավորման աշխատանքի պաշտպանությունը և ամփոփիչ քննության հանձնումը, որոնք թույլ են տալիս բացահայտելու շրջանավարտի տեսական և գործնական պատրաստությունը սույն պետական կրթական չափորոշիչներով սահմանված մասնագիտական խնդիրների լուծման բնագավառում:

2) Ճարտարագիտության բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքին ներկայացվող պահանջները.

«Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի ավարտական որակավորման աշխատանքն ավարտուն մի մշակում է, որը կատարված է մասնագիտության ուսումնական պլանին համապատասխան և նպատակ ունի ամրապնդել և ընդլայնել շրջանավարտի տեսական և գործնական գիտելիքները ջերմային և ատոմային էլեկտրակայանների, արդյունաբերական կազմակերպությունների ջերմաէներգետիկական տնտեսության տեխնոլոգիական սխեմաների, ՋԷԿ-երի, ԱԷԿ-երի, արդյունաբերական կազմակերպությունների հիմնական էներգետիկական սարքավորումների կոնստրուկտիվ և աշխատանքի ռեժիմների առանձնահատկությունների և դրանց հաշվարկների, անվտանգ և հուսալի շահագործման, տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների որոշման ոլորտներում:

3) Բովանդակային առումով ավարտական որակավորման աշխատանքը պետք է`

ա. ներկայացնի բնագավառի հիմնահարցերից մեկին վերաբերող տեսական, վերլուծական, սոցիալ-տնտեսագիտական կամ փորձարարական հետազոտություն, որում շրջանավարտը բացահայտում է իր տեսական գիտելիքները և գործնական ունակությունները, որոնք թույլ են տալիս ինքնուրույն լուծելու մասնագիտական բնույթի խնդիրներ,

բ. ցույց տա շրջանավարտի կողմից գիտական և համակարգային վերլուծության մեթոդների յուրացման աստիճանը, ունակությունը կատարելու տեսական ընդհանրացումներ և գործնական եզրակացություններ, հիմնավորված առաջարկություններ և երաշխավորություններ բնագավառի հիմնահարցերի լուծման վերաբերյալ,

գ. կրի ստեղծագործական բնույթ` հավաստի վիճակագրական տվյալների օգտագործմամբ,

դ. բացահայտի շրջանավարտի պատրաստվածության աստիճանը ինքնուրույն աշխատելու էներգետիկայի ոլորտներում,

ե. համապատասխանի նյութի տրամաբանված և հստակ շարադրման պահանջներին և հենվի հավաստի փաստերի վրա,

զ. արտացոլի շրջանավարտի ունակությունը օգտագործելու տեղեկատվության որոնման, ընտրության, համակարգման և մշակման արդի մեթոդները, աշխատել բնագավառի նորմատիվ-իրավական ակտերի հետ,

է. ձևավորված լինի հրատարկչական արդի նորմատիվներին և պահանջներին համապատասխան, ունենա հետազոտական աշխատանքի հաշվետվությանը բնորոշ կառուցվածք և 60-70 էջ համակարգչային շարվածքի ծավալ:

Ավարտական որակավորման աշխատանքների թեմատիկան սահմանում է մասնագիտացնող ամբիոնը: Թեմատիկայում պարտադիր կարգով պետք է ներառվեն`ջերմային և ատոմային էլեկտրակայանների, արդյունաբերական ջերմաէներգետիկական բնագավառների առաջնահերթ և հրատապ հարցերը, հաշվի առնելով բուհի (ֆակուլտետի) ընտրած մասնագիտացումները և ընտրովի դասընթացների բովանդակությունը ըստ կրթաբլոկների:

4) Ավարտական որակավորման աշխատանքի կառուցվածքում պետք է ներառվեն հետևյալ բաժինները`

ա. տեխնոլոգիական,

բ. հատուկ հարց,

գ. տնտեսագիտական,

դ. կենսագործունեության անվտանգության,

ե. բնապահպանության,

զ. գրաֆիկական մաս:

5) Ամփոփիչ ատեստավորման քննությանը ներկայացվող պահանջները.

Եզրափակիչ որակավորման քննության բովանդակությունը» անցկացման ձևը և ուսանողների գիտելիքների գնահատման չափանիշները սահմանում է բուհը (ֆակուլտետը) և հաստատում բուհի գիտական խորհուրդը: Նրանում պարտադիր կարգով ներառվում են հարցեր մասնագիտության հետևյալ հիմնական ուսումնական դասընթացներից`

ա. տեխնիկական թերմոդինամիկա,

բ. ջերմազանգվածափոխանակություն և ջերմափոխանակիչ ապարատներ,

գ. ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններ (ՋԷԿ և ԱԷԿ-ներ),

դ. Կաթսայական ագրեգատներ,

ե. շոգե- և գազային տուրբիններ (ՇԳՏ),

զ. ջերմաֆիկացիա և կենտրոնացված ջերմամատակարարման համակարգեր,

է. ՋԷԿ-ի և օժանդակ սարքավորումները,

ը. ՋԷԿ-ի և ԱԷԿ-ի աշխատանքային ռեժիմները և շահագործումը,

թ. արդյունաբերական կազմակերպության ջերմաէներգետիկական սարքավորումների աշխատանքային ռեժիմները և շահագործումը:

6) Առաջարկվող մասնագիտացումներ.

«Ջերմաէներգետիկա/ այդ թվում ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ/» մասնագիտությունը կարող է ներառել հետևյալ մասնագիտացումները`

ա. Ջերմային էլեկտրակայաններ,

բ. Ատոմային էլեկտրակայաններ և սարքավորումներ,

գ. Արդյունաբերական ջերմաէներգետիկա:

 

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ (ՊՈԼԻՏԵԽՆԻԿ)

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՊԼԱՆ

 

    ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ`                ՋԵՐՄԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ

                                    (ներառյալ ատոմային էլեկտրակայաններ և

                                    սարքավորումներ) (ԴԱՍԻՉ` 140100)

    ՄԱՍՆԱԳԵՏԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ`         ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐ

ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՏԵՎՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ`  4 ՏԱՐԻ

 

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՒՅՑԸ

 

.______________________________________________________________________

|N|Կի- |Տեսա- |Շաբա-|Ֆիզ-  |Շաբաթական|Լսա- |Ինք- |Գու-|Կրեդիտների     |

| |սամ-|կան   |թական|կուլտ.|անհատական|րանա-|նու- |մա- |թիվը           |

| |յակ |ուսուց|լսա- |շաբաթ.|պարապ-   |յին  |րույն|րա- |               |

| |    |ման   |րան. |ժամ.  |մունքի   |ժամե-|ժամե-|յին |               |

| |    |շաբաթ-|ժամ. |թիվ   |ժամերի   |րի   |րի   |ժա- |               |

| |    |ների  |թիվ  |      |թիվը     |թիվը |թիվը |մերի|               |

| |    |թիվ   |     |      |_________|     |     |թիվը|               |

| |    |      |     |      |դաս.|առ. |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |հետ |դա- |     |     |    |               |

| |    |      |     |      |    |սախ.|     |     |    |               |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|1|  I |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|2| II |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 450 | 900|      30       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|3|III |  16  |  30 |  4   | 3  | 12 | 450 | 480 | 930|  30+1(1կա)    |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|4| IV |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|5| V  |  16  |  26 |  4   | 3  | 13 | 390 | 480 | 870| 26+3(1կն+1կա) |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|6| VI |  15  |  26 |  4   | 3  | 17 | 390 | 540 | 930|26+1(1կա)+4(պր)|

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|7|VII |  16  |  24 |  -   | 3  | 16 | 360 | 570 | 930| 24+3(1կն+1կա)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 4(պր)         |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

|8|VIII|  8   |  24 |  -   | 4  | 40 | 180 | 690 | 870|1(կա)+12+4(մք)+|

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12(աապ)       |

|_|____|______|_____|______|____|____|_____|_____|____|_______________|

| |    | 119  |     |      |    |    | 3060| 4140|7200| 204+12+8+4+   |

| |    |      |     |      |    |    |     |     |    | 12=240        |

.______________________________________________________________________

 

._______ ______________________________.

|N|Կի- | |Քննաշր-|Պրակտի-|Արձա- |Ընդհա-|

| |սամ-| |ջանի   |կաների |կուրդի|նուր  |

| |յակ | |շաբաթ- |շաբաթ- |շաբաթ-|շաբաթ-|

| |    | |ների   |ների   |ների  |ների  |

| |    | |թիվ    |թիվ    |թիվ   |թիվ   |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|1|  I | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|2| II | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|3|III | |   4   |   -   |  3   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|4| IV | |   4   |   -   |  9   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|5| V  | |   3   |   -   |  4   |  23  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|6| VI | |   3   |   3   |  8   |  29  |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|7|VII | |   4   |   3   |  3   |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

|8|VIII| | 2+6 * |       |  10  |  26  |

| |    | |       |       |      |      |

|_|____| |_______|_______|______|______|

| |    | |  34   |   6   |  49  | 208  |

| |    | |       |       |      |      |

._______ ______________________________.

 

* 6 շաբաթ ավարտական աշխատանքի համար

 

ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉ

 

Մասնագիտությունը` 140200, «ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ»

_____________________________

                           դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

 

I 140200, «ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թ. 1038-Ն որոշմամբ:

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը 4 տարի է:

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը`

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել ճարտարագետի պաշտոն Էլեկտրաէներգետիկայի բնագավառի կոնստրուկտորա-նախագծային, գիտահետազոտական և արտադրական կազմակերպություններում:

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ շրջանավարտի մասնագիտական գործունեության ոլորտը էլեկտրաէներգետիկան է: Էլեկտրաէներգետիկան գիտության և տեխնիկայի այն բնագավառն է, որն առնչվում է գիտության, տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների այն բնագավառներին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությունը, որն ուղղված է`

1) ջերմային էլեկտրակայանների,

2) ատոմային էլեկտրակայանների,

3) հիդրոէլեկտրակայանների,

4) էլեկտրաէներգետիկական ցանցերի և համակարգերի,

5) բաշխիչ էլեկտրացանցերի,

6) արդյունաբերական կազմակերպությունների էներգետիկական տնտեսությունների ստեղծմանը, կիրառմանը, գիտագործնական, անվտանգ շահագործման, վերահսկողական խնդիրների լուծմանը:

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները`

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներն են`

1) էլեկտրաէներգիայի արտադրության, բաշխման և օգտագործման տեխնոլոգիական տեղակայանքները,

2) էլեկտրաէներգետիկական ցանցեր և համակարգերը,

3) բաշխիչ էլեկտրացանցերը,

4) արդյունաբերական կազմակերպությունների էլեկտրաէներգետիկական տնտեսությունը,

5) նորմատիվային-տեխնիկական փաստաթղթեր և համօրինակման համակարգերը:

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները`

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական,

2) գիտահետազոտական,

3) շահագործողական,

4) մոնտաժային- կարգաբերական,

5) կազմակերպա-կառավարչական:

Մասնագիտական գործունեության որոշակի ձևերը որոշվում են բուհի կողմից մշակված մասնագիտական կրթական ծրագրի (պլանի) բովանդակությամբ:

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

1) կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական գործունեություն,

ա. էլեկտրաէներգետիկական սարքավորումների տարրերի կոնստրուկտորավորման ընթացքում ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործում,

բ. մասնակցություն տեխնիկական մշակումների, տեխնոլոգիական գործընթացների և կանոնակարգերի նկարագրմանը,

գ. գծագրերի, սխեմաների, կարգագրերի, բացատրագրերի և այլ տեխնիկական փաստաթղթերի կատարում, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացում,

2) գիտահետազոտական գործունեություն.

ա. գործունեության օբյեկտի վիճակի վերլուծություն,

բ. մասնակցություն տեխնոլոգիական համակարգերի և սարքավորումների փորձարկումների կատարման մեթոդների մշակմանը,

գ. իր մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն,

դ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ.

3) կազմակերպա-կառավարչական գործունեություն.

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում,

բ. արտադրանքի որակի` տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում,

գ. տեխնիկական վերահսկողության և կոլեկտիվի գործունեության ղեկավարման իրականացում.

4) շահագործողական գործունեություն.

ա. էլեկտրաէներգետիկական օբյեկտների (Էլեկտրակայանների, էլեկտրաէներգետիկական ցանցերի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում,

բ. էլեկտրաէներգետիկական օբյեկտների աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ կառավարում,

գ. մասնագիտական գործունեության օբյեկտների շահագործողական բնութագրերի չափումների և միջոցների ընտրություն,

դ. էլեկտրաէներգետիկական օբյեկտների հիմնական և օժանդակ սարքավորումների մոնտաժ, փորձարկում և կարգաբերում:

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրները լուծելու նպատակով ճարտարագիտության բակալավրը կատարում է հետևյալ գործառույթները`

ա. մասնակցում է էլեկտրաէներգետիկայի ճարտարագիտական բնագավառի մասնագիտական խնդիրների առաջադրման, ծրագրերի կազմման և լուծմանն ուղղված աշխատանքների բոլոր փուլերին,

բ. կազմակերպում է նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառույթներ,

գ. մասնակցում է էլեկտրաէներգետիկայի բնագավառի գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

դ. ուսումնասիրում է էլեկտրաէներգետիկայի բնագավառին առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթ է բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ե. օգտվում է էլեկտրաէներգետիկայի բնագավառի ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

զ. կազմակերպում է իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

2) Ճարտարագիտության բակալավրը պետք է ծանոթ լինի`

ա. իր մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերին, որոշումներին, կարգադրություններին, մեթոդական և նորմատիվային նյութերին,

բ. գործող չափորոշիչներին, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշներին, տեխնոլոգիաներին, դրանց շահագործման կարգացույցներին,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակներին,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքներին, աշխատանքի պաշտպանության նորմերին և կանոններին:

3) Մասնագիտական հարմարման հնարավորությունը`

Ճարտարագիտության բակալավրը կարող է հարմարվել հարակից մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակներին.

ա. նախագծային,

բ. գիտահետազոտական,

գ. կազմակերպա-կառավարչական,

դ. շահագործողական:

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը.

140200, «Էլեկտրաէներգետիկա» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած ճարտարագիտության բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում` ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու ճարտարագիտության մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի նախորդող կրթական մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթության:

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

Միջնակարգ կրթության կամ միջին մասնագիտական կրթության կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 140200, «ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ «ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչով և ներառում է` մասնագիտության ուսումնական պլանը, ուսումնական դասընթացների և պրակտիկա ների ծրագրերը:

13 Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր նվազագույնի իրականացման պայմաններին և ուսումնառության ժամկետներին ներկայացվող պահանջները կանոնակարգվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը ձևավորվում է հանրապետական, բուհական, ուսանողի կողմից ընտրովի և ֆակուլտատիվ բաղադրիչների դասընթացներից:

ՈՒսանողի կողմից ընտրովի դասընթացները յուրաքանչյուր կրթաբլոկում բովանդակորեն պետք է լրացնեն հանրապետական բաղադրիչում նշված դասընթացները:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի հետևյալ կրթաբլոկներում ընդգրկված դասընթացների ուսումնասիրումը`

1. ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական` ԸՀՍՏ,

2. ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական` ԸՄԲ,

3. ընդհանուր ճարտարագիտական` ԸՃ,

4. ընդհանուր բնագավառի` ԸԲ,

5. ընդհանուր մասնագիտական` ԸՄ,

6. մասնագիտացման` Մ,

7. ֆակուլտատիվ` Ֆ,

ինչպես նաև եզրափակիչ պետական որակավորումը:

 

IV (140200), «ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|ԴԱՍԻՉ|                      ԿՐԹԱԲԼՈԿՆԵՐԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ            |ԿՐԵԴԻՏ|

|     |                                                        |ՆԵՐ   |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  34  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  49  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  33  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Ընդհանուր մասնագիտական - ԸՄ                             |  50  |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|Մասնագիտացման - Մ                                       |  18  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Մասնագիտական պետական քննություն (ՄՊՔ)                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|   Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները   |Կրեդիտ|

|     |                                                        | ներ  |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏ.|ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ            |  34  |

|ԿԲ   |ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                   |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեության` որպես պետական կրոնի |      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական և              |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի` Ռուսաստանին      |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի խորհրդայնացումը:      |      |

|     |Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական համակարգը: Հայ      |      |

|     |ժողովուրդը երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին:              |      |

|     |Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան տարիներին:  |      |

|     |Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան շարժման նոր|      |

|     |փուլը: Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության հռչակումը:        |      |

|     |Հայաստանի երրորդ հանրապետության կայացման ներքին և       |      |

|     |արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  գրականություն                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Հայոց լեզու և  գրականություն» դասընթացի նպատակն է      |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու նպատակով:       |      |

|     |Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց լեզվից և  |      |

|     |գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց լեզվից: Հայ   |      |

|     |գրականության դասախոսությունները կրում են ակնարկային     |      |

|     |բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական երևույթներ  ու      |      |

|     |առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ` իբրև  հայ     |      |

|     |գրականության զարգացման օրինաչափությունների              |      |

|     |դրսևորումներ:  Հայոց լեզվի դասախոսությունների`          |      |

|     |սահմանափակ ժամաքանակով մասն ունի ընդհանուր հայագիտական  |      |

|     |բնույթ, ինչը նույնպես նպաստում է ուսանողի               |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումների ձևավորմանը,  մյուս`     |      |

|     |առավել ծավալուն մասը նվիրված է շարահյուսական            |      |

|     |կառուցվածքների, խոսքի շարահյուսական կապակցման,          |      |

|     |ոճաբանության, թարգմանության և  տերմինաբանության         |      |

|     |առանձնահատկությունների ուսուցմանը` իբրև  հիմք ուսանողի  |      |

|     |գրավոր խոսքի բարձրացման և  փաստաթղթավարության ու        |      |

|     |մասնագիտական գրականություն ստեղծելու կարողությունների   |      |

|     |զարգացման համար: Հայոց լեզվի գործնական պարապմունքներն   |      |

|     |ուղղված են ուսանողների գործնական հմտությունների         |      |

|     |զարգացմանը` գործնական գրություններ և  ճարտարագիտական    |      |

|     |փաստաթղթեր կազմելու, ինչպես նաև  թարգմանություններ      |      |

|     |կատարելու, տերմիններ գործածելու, մասնագիտական           |      |

|     |գրականություն խմբագրելու նպատակով:                      |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով, առևտրական  նամակագրություն:                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |«դպրոց-հետբուհական ուսուցում» համակարգի օղակներից մեկը  |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ երկրորդ կիսամյակում` ընդհանուր  |      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական             |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության գործառույթները:         |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.   հասկացություն,           |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: «Մատերիա» կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի  |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները:  Համակարգայնության  |      |

|     |և  պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և         |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն:  Կյանքի իմաստի         |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը: |      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը:  Գիտական ճանաչողության         |      |

|     |մեթոդները: Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և     |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ: Հասարակական              |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն:  Ժողովրդավարություն և      |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձի բարոյական      |      |

|     |հիմքերը: Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը: Մարդկության   |      |

|     |ապագան:                                                 |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան: Սոցիոլոգիայի առաջացման |      |

|     |պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և  գիտական             |      |

|     |նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի օրենքը):      |      |

|     |Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը: Արտադրական   |      |

|     |սոցիոլոգիայի պատմությունը. աշխատանքի գիտական            |      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսությունները:                                         |      |

|     |Մարդը և  աշխատանքը: Անհատի սոցիոլոգիական նկարագիրը:     |      |

|     |Մարդկային պահանջմունքների համակարգը: Հույզերի           |      |

|     |ինֆորմացիոն-պահանջմունքային տեսությունը: Պահանջմունքների|      |

|     |բավարարման սոցիալական և  հոգեբանական գործոնները:        |      |

|     |Աշխատողի և  արտադրության պահանջներ. համատեղելիություն և |      |

|     |հակադրություն (հակասություններ): Աշխատանքային խմբի      |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտը: Պաշտոնական և              |      |

|     |ոչ-պաշտոնական հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը    |      |

|     |որպես բարոյական հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ:        |      |

|     |Կառավարման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը:      |      |

|     |Կառավարման հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի |      |

|     |էթիկան: Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ-իրավական       |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը: Օրինականության և       |      |

|     |կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից հասարակությունում:        |      |

|     |Իրավական պետություն.  քաղաքացիական հասարակարգ: Հայաստանի|      |

|     |Հանրապետության Սահմանադրությունը որպես պետության        |      |

|     |հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական            |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց երաշխիքները: Պետական          |      |

|     |իշխանության օրգանների համակարգը և  տեղական              |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը: Ֆիզիկական և         |      |

|     |իրավաբանական անձ:  Սեփականության իրավունք:              |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում: Ժառանգական   |      |

|     |իրավունք:  Ամուսնաընտանեկան հարաբերություններ:          |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները:                                 |      |

|     |Պատասխանատվությունը ըստ ընտանեկան իրավունքի:            |      |

|     |Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ): Աշխատանքային        |      |

|     |կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն խախտելու    |      |

|     |դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական          |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն` կատարած հանցանքի համար:     |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանավարման հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն  |      |

|     |ու տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:             |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական գործառույթները: Քաղաքական    |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը: Հայկական քաղաքական           |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ տեսակետները: Քաղաքական   |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական վարչակարգերը|      |

|     |Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ համակարգեր:     |      |

|     |Քաղաքական հարաբերություններն ու գործընթացները: Քաղաքական|      |

|     |բախումներն ու նրանց լուծման ուղիները: Քաղաքական         |      |

|     |տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ: Քաղաքական          |      |

|     |մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն ու        |      |

|     |շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական            |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ-մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ:  Համաշխարհային քաղաքականության       |      |

|     |գործընթացի առանձնահատկությունները: Հայաստանի            |      |

|     |հանրապետության ազգային-պետական շահերը նոր               |      |

|     |աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:  Քաղաքական իրականության   |      |

|     |իմացության մեթոդաբանությունը: Քաղաքական գիտելիքի        |      |

|     |մոդելները: Փորձնական քաղաքական գիտելիք: Քաղաքական       |      |

|     |վերլուծություն և  կանխատեսում:                          |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |հիմնահարցի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի     |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ:                                     |      |

|     |Ամբողջական ծախսերի մոդելը: Արտադրության հավասարակշռված  |      |

|     |ծավալը:  Բյուջետային դեֆիցիտը և  պետական պարտքը:        |      |

|     |Գանձարանային քաղաքականություն:  Փողը: Բանկերը:          |      |

|     |Վարկադրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ: Միջազգային|      |

|     |առևտուր:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկան անցկացվում է ուսանողի     |      |

|     |ուսումնառության 1-ից 3-րդ կուրսերում և  իրականացվում է  |      |

|     |հետևյալ  ձևերով`  ուսումնական պարտադիր պարապմունքներ և  |      |

|     |ուսանողության ինքնուրույն պարապմունքներ: Վատառողջ       |      |

|     |ուսանողները ընդգրկվում են հատուկ և  բուժական խմբերում:  |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող, ինչպես նաև  բարձր|      |

|     |կուրսերի ուսանողները,մարզվում են մարզական               |      |

|     |կատարելագործման խմբերում:                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲ. |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԲՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ      | 48+1 |

| ԿԲ  |ԿՐԹԱԲԼՈԿ                                                |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Գծային հանրահաշվի և  անալիտիկ երկրաչափության տարրերը:   |      |

|     |Մաթեմատիկական անալիզի ներածումը: Մեկ փոփոխականի         |      |

|     |ֆունկցիայի դիֆերենցիալ հաշիվ (կիրառություններով): Մեկ   |      |

|     |փոփոխականի ֆունկցիայի ինտեգրալ հաշիվ: Մի քանի փոփոխականի|      |

|     |ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշիվ: Սովորական դիֆերենցիալ   |      |

|     |հավասարումներ: Օպերացիոն հաշիվ: Թվային, ֆունկցիոնալ և   |      |

|     |Ֆուրյեի շարքեր:  Բազմապատիկ, կորագիծ և  մակերևութային   |      |

|     |ինտեգրալներ: Վեկտորական անալիզ:  Հավանականությունների   |      |

|     |տեսություն և  մաթեմատիկական վիճակագրություն:            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.02|Ֆիզիկա                                                  |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |1) ՄԵԽԱՆԻԿԱ: Կինեմատիկայի հիմնական հասկացությունները:   |      |

|     |Նյութական կետի կինեմատիկա: Դինամիկայի հիմնական          |      |

|     |հասկացությունները: Նյութական կետի դինամիկա:  Նյուտոնի   |      |

|     |օրենքները: Նյութական կետերի համակարգ, նրա դինամիկան:    |      |

|     |Պահպանման օրենքները: Համակարգի ազատության աստիճանների   |      |

|     |թիվը: Պինդ մարմնի կինեմատիկայի և  դինամիկայի տարրերը:   |      |

|     |Գալիլեյի հարաբերականության սկզբունքը:  Հարաբերականության|      |

|     |հատուկ տեսության տարրերը:                               |      |

|     |2) ՄՈԼԵԿՈՒԼԱՅԻՆ ՖԻԶԻԿԱ ԵՎ ԹԵՐՄՈԴԻՆԱՄԻԿԱ:                |      |

|     |Մոլեկուլյար-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները:      |      |

|     |Մաքսվելի բաշխումը: Իդեալական և  իրական գազեր,           |      |

|     |Վան-դեր-Վաալսի հավասարումը: Փուլային անցումներ:         |      |

|     |Բարոմետրական բանաձև,  Բոլցմանի բաշխումը: Թերմոդինամիկայի|      |

|     |առաջին օրենքը: Աշխատանքը թերմոդինամիկայում, իդեալական   |      |

|     |գազի աշխատանքը տարբեր իզոպրոցեսներում:  Մոլեկուլների    |      |

|     |ազատության աստիճանների թիվը: Ադիաբատ պրոցեսի            |      |

|     |հավասարումը:  Ջերմունակություն, նրա կապը նյութի         |      |

|     |քվանտային հատկությունների հետ: Ոչ հավասարակշիռ          |      |

|     |պրոցեսներ: Թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքը: Էնտրոպիան    |      |

|     |թերմոդինամիկայում և  վիճակագրական ֆիզիկայում: Ջերմային  |      |

|     |մեքենաներ, նրանց օգգ-ն: Փոխանցման երևույթների  տեսության|      |

|     |տարրերը:Տատանումներ, նրանց առաջացման պայմանները,        |      |

|     |պարզագույն տատանողական համակարգեր: Մարող և  ստիպողական  |      |

|     |տատանումներ, ռեզոնանս:                                  |      |

|     |Մեխանիկական ալիքներ: Խմբային արագություն:               |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքներ, նրանց սանդղակը:              |      |

|     |Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և  էներգիայի հոսքը:    |      |

|     |Ինտերֆերենց: Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի         |      |

|     |սկզբունքը, դիֆրակցիա: Տատանումներ, նրանց առաջացման      |      |

|     |պայմանները, պարզագույն տատանողական համակարգեր: Մարող և  |      |

|     |ստիպողական տատանումներ, ռեզոնանս: Մեխանիկական ալիքներ:  |      |

|     |Խմբային արագություն: Էլեկտրամագնիսական ալիքներ, նրանց   |      |

|     |սանդղակը:  Էլեկտրամագնիսական ալիքի էներգիան և  էներգիայի|      |

|     |հոսքը: Ինտերֆերենց:  Կոհերենտություն: Հյույգենս-Ֆրենելի |      |

|     |սկզբունքը, դիֆրակցիա: Լույսի դիսպերսիայի դասական        |      |

|     |տեսությունը: Ջերմային ճառագայթում, Կիրխհոֆի օրենքը: Վինի|      |

|     |շեղման օրենքը: Պլանկի քվանտային վարկածը և  Պլանկի       |      |

|     |բաշխումը: Լուսաէֆեկտը և  Կոմպտոնի երևույթը,  դրանց      |      |

|     |մեկնաբանումը ըստ քվանտային տեսության:  Միկրոմասնիկների  |      |

|     |ալիքային հատկությունները, դը-Բրոյլի վարկածը: Շրյոդինգերի|      |

|     |հավասարումը, ալիքային ֆունկցիան, նրա ֆիզիկական իմաստը:  |      |

|     |Ատոմի կառուցվածքը և  ճառագայթման սպեկտրը: Շրյոդինգերի   |      |

|     |հավասարման լուծումը պարզագույն համակարգերի համար:       |      |

|     |Միկրոմասնիկների դիֆրակցիան և  նրա կիրառությունները:     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.03|Քիմիա                                                   |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Տարրերի ատոմների կառուցվածքը և  պարբերական համակարգը:   |      |

|     |Քիմիական կապ (կովալենտ կապ, վալենտական կապերի մեթոդը,   |      |

|     |հիբրիդացում, իոնական, ջրածնական և  դոնորաակցեպտորային   |      |

|     |կապեր): Ջերմաքիմիա: Ռեակցիաների ուղղությունը որոշող     |      |

|     |գործոնները: Ռեակցիայի արագությունը, քիմիական            |      |

|     |հավասարակշռություն:  Լուծույթներ, նրանց բաղադրությունը  |      |

|     |և  կոնցենտրացիան: Էլեկտրոլիտների լուծույթներ, աղերի     |      |

|     |հիդրոլիզը: Ջուր, հատկությունները: Օքսիդավերականգնման    |      |

|     |ռեակցիաներ: Էլեկտրաքիմիա (գալվանական էլեմենտների        |      |

|     |տեսություն, էլեկտրոլիզ, կոռոզիա): Պարբերական համակարգի  |      |

|     |խմբերի տարրերի հատկությունները:                         |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.04|Ինֆորմատիկա                                             |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Ինֆորմատիկա» դասընթացը մշակված է ՀՊՃՀ-ի բոլոր          |      |

|     |մանագիտությունների համար: Դասընթացի արդիականությունը և  |      |

|     |կարևորությունը  ընդհանուր մասնագիտական ծրագրերում       |      |

|     |պայմանավորվում է հետևյալ  հիմնական գործոններով:         |      |

|     |համակարգչային մեթոդները և  միջոցները նյութականանում են  |      |

|     |և  հասնում շահագործողին որպես նոր տեղեկատվական          |      |

|     |համակարգեր և  տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ: Դասընթացը     |      |

|     |ընդգրկում է հետևյալ  թեմաները: համակարգիչների           |      |

|     |կառուցվածքը և  աշխատանքի սկզբունքները.  համակարգիչների  |      |

|     |ընդհանուր կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը, հիմնական    |      |

|     |սարքերը, համակարգիչների դասակարգումը, համակարգիչների    |      |

|     |ծրագրային ղեկավարման սկզբունքը, գործառական համակարգեր:  |      |

|     |NORTON COMMANDER Ալգորիթմ, սահմանումը, ներկայացման      |      |

|     |եղանակները, ալգորիթմի ներկայացումը բլոկ-սխեմայի տեսքով: |      |

|     |Ալգորիթմների դասակարգումը /գծային, ճյուղավորված,        |      |

|     |ցիկլային/: Պասկալ լեզվի հիմնական օբյեկտները. Պասկալ     |      |

|     |լեզվի այբուբենը: Տվյալներ, գործողություններ,            |      |

|     |Փոփոխականների, հաստատունների ներկայացման ձևերը,  տիպերը:|      |

|     |Ստանդարտ ֆունկցիաները: Արտահայտություններ, նրանց հաշվման|      |

|     |կանոնները, Պասկալ լեզվի կառուցվածքը: Տիպային ծրագրերի   |      |

|     |կազմակերպում, գծային, ճյուղավորված և  ցիկլային ծրագրերի |      |

|     |կազմակերպում /պայմանական, անպայման անցման և  CASE,      |      |

|     |WHILE, REPEAT, FOR (tօ, down to) օպերատորները:          |      |

|     |Զանգվածների մշակման կազմակերպում:  Զանգվածի տարրերի     |      |

|     |մուտքի-ելքի կազմակերպում: Միաչափ և  երկչափ զանգվածների  |      |

|     |մշակում: WINDOWS:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.05|Բնապահպանություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Էկոլոգիայի հիմնական հասկացությունները: Էկոհամակարգը     |      |

|     |որպես ոչ հավասարակշռային թերմոդինամիկ համակարգ:         |      |

|     |Միջավայրի գործոններ, նրանց ազդեցության ընդհանուր        |      |

|     |օրինաչափությունները կենդանի օրգանիզմի վրա,              |      |

|     |հարմարողունակություն: Էկոլոգիական համակարգի             |      |

|     |բեռնվածությունը, հիմնական լիմիտավորող էկոլոգիական       |      |

|     |գործոնները, օպտիմումի օրենքը: Կենսաերկրաքիմիական ցիկլեր,|      |

|     |նյութերի շրջապտույտը բնության մեջ: Բիոգեն տարրերի       |      |

|     |շրջապտույտը:  Տեխնածին գործոնների ազդեցությունը բնության|      |

|     |վրա, շրջակա միջավայրի աղտոտման հիմնական աղբյուրները:    |      |

|     |Արդյունաբերական և  կենցաղային թափոններ, նրանց           |      |

|     |վնասազերծումը և  թաղումը: Կեղտաջրերի մաքրումը: Անթափոն  |      |

|     |արտադրության կազմակերպումը: Շրջակա միջավայրի աղտոտումը  |      |

|     |հանքավայրերի հետախուզման և  հանքավայրերի շահագործման    |      |

|     |աշխատանքների դեպքում և  միջավայրի պաշտպանության         |      |

|     |միջոցները: Միջավայրի պաշտպանությունը սև  և  գունավոր    |      |

|     |մետալուրգիայի արտադրություններում, վերահսկումը,         |      |

|     |պաշտպանության միջոցները: Շրջակա միջավայրի վիճակի        |      |

|     |հսկողությունը, արդյունավետ բնօգտագործում: Բնօգտագործման |      |

|     |կառավարման կազմակերպա-իրավական հիմքերը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՃԴ. |ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ԿՐԹԱԲԼՈԿ          |  32  |

| ԿԲ  |                                                        |      |

|03.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.01|Համակարգչային գրաֆիկա                                   |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հիմնական հասկացություններ: Գրաֆիկական մոդելը և          |      |

|     |ճարտարագիտական գրաֆիկայի առարկան: Եռաչափ տարածության    |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների կառուցումը գրաֆիկական              |      |

|     |արտապատկերումների միջոցով: Աքսոնոմետրիա և  համալիր      |      |

|     |գծագիր:  Տարրական ֆիգուրների (գիծ, մակերևույթ,  մարմին) |      |

|     |գրաֆիկական մոդելների ուսումնասիրությունը: Ֆիգուրների    |      |

|     |ինցիդենտային փոխհարաբերությունները (դիրքային խնդիրներ): |      |

|     |Կազմածո մարմինները և  դրանց գրաֆիկական մոդելավորման     |      |

|     |առանձնահատկությունները: Կտրվածքների և  հատույթների      |      |

|     |կիրառությունը: Հիմնական մետրական խնդիրները: Ֆիգուրի     |      |

|     |պարամետրավորումը որպես նրա առաջադրման մեթոդ:            |      |

|     |Ճարտարագիտական գծագրերի ձևավորման                       |      |

|     |առանձնահատկությունները: Էսքիզներ:  Միացումներ, հավաքման |      |

|     |գծագրեր: Սխեմաներ և  դիագրամներ:                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.02|Կենսագործունեության անվտանգություն                      |   3  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կենսագործունեության միջավայրի վտանգավոր ու վնասակար     |      |

|     |գործոնների և  բարենպաստ ու անվտանգ աշխատանքային         |      |

|     |պայմանների բնութագրերը:  Կենսագործունեության            |      |

|     |անվտանգության ապահովման իրավական նորմատիվ տեխնիկական և  |      |

|     |կազմակերպչական հարցեր: Մարդու օրգանիզմի կառուցվածքային  |      |

|     |և  ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները: Պաշտպանություն   |      |

|     |անբավարար լուսավորությունից:  Պաշտպանություն անբարենպաստ|      |

|     |օդերևութաբանական  պայմաններից: Պաշտպանություն վնասակար  |      |

|     |նյութերից: Պաշտպանություն թրթռոցներից: Պաշտպանություն   |      |

|     |աղմուկից, ինֆրա և  ուլտրաձայներից: Պաշտպանություն       |      |

|     |էլեկտրամագնիսական դաշտերի և  լազերային ճառագայթների     |      |

|     |ներգործությունից: Պաշտպանություն իոնացնող ճառագայթների  |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն էլեկտրական հոսանքի       |      |

|     |ազդեցությունից: Պաշտպանություն ստատիկական և             |      |

|     |մթնոլորտային էլեկտրականության պարպումներից:             |      |

|     |Պաշտպանություն ճնշման տակ գտնվող համակարգերում առաջացող |      |

|     |վթարներից: Պաշտպանություն տեխնոլոգիական սարքավորումների |      |

|     |շահագործման ընթացքում առաջացած վտանգներից:              |      |

|     |Արդյունաբերական կազմակերպությունների ու արտադրամասերի   |      |

|     |կառուցվածքի պահպանմանը ներկայացվող կենսագործունեության  |      |

|     |պահանջները: Պաշտպանություն հրդեհներից:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.03|Քաղաքացիական պաշտպանություն և  արտակարգ իրավիճակների    |   2  |

|     |հիմնահարցեր (ԱԻՀ)                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ   |      |

|     |իրավիճակների դասակարգումը, բնութագրումը և  կանխարգելման |      |

|     |միջոցառումները: Արտակարգ իրավիճակների և  քաղաքացիական   |      |

|     |պաշտպանության համակարգի խնդիրներն ու գործառույթները:    |      |

|     |Արտակարգ իրավիճակներում ռադիացիոն և  քիմիական           |      |

|     |իրադրությունների գնահատման մոդելները:                   |      |

|     |Բնակչության պաշտպանության կազմակերպումը խաղաղ և         |      |

|     |պատերազմական ժամանակներում առաջացած արտակարգ            |      |

|     |իրավիճակներում: Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում     |      |

|     |առաջացած արտակարգ իրավիճակներում արդյունաբերական        |      |

|     |օբյեկտների գործունեության ապահովման հիմնական ուղիներն ու|      |

|     |եղանակները: Խաղաղ և  պատերազմական ժամանակներում առաջացած|      |

|     |արտակարգ իրավիճակներում անհետաձգելի վթարային            |      |

|     |վերականգնողական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ   |      |

|     |տեխնիկական միջոցների բնութագրերը: Արտակարգ իրավիճակների |      |

|     |ռիսկի գնահատումը:                                       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.04|Ճյուղի տնտեսագիտություն և  մենեջմենթ                    |   6  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Կազմակերպության կազմակերպչա-իրավական հիմունքները,       |      |

|     |կազմակերպության տեսակները, հիմնական արտադրական ֆոնդերի  |      |

|     |և  շրջանառու միջոցների տնտեսական էությունը, արտադրական  |      |

|     |ֆոնդերի հիմնական կազմը և  կառուցվածքը, նրանց գնահատման  |      |

|     |եղանակները` մաշվածություն, ամորտիզացիա, օգտագործման     |      |

|     |ցուցանիշներ:  Շրջանառու միջոցների կազմը, կառուցվածքը,   |      |

|     |նրանց ձևավորման  աղբյուրները, օգտագործման ցուցանիշները: |      |

|     |Արտադրական ծախքերը` հաստատուն, փոփոխական, սահմանային և  |      |

|     |միջին: Արտադրանքի ինքնարժեք, ծախսային տարրեր, արտադրանքի|      |

|     |ինքնարժեքի որոշում տարբեր բնագավառների համար            |      |

|     |(արտադրամաս, գործարան, սպառիչ): Գներ և  գնագոյացում,    |      |

|     |շահույթ, շահութաբերություն, գների տեսակները և  նրանց    |      |

|     |ֆունկցիաները:  Կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսներ,   |      |

|     |ֆինանսական փաստաթղթեր:  Կազմակերպության                 |      |

|     |ֆինանսա-տնտեսական հիմնական ցուցանիշները:                |      |

|     |Տնտեսավետության հաշվարկի հիմունքները, մաքուր            |      |

|     |դիսկոնտացված արժեքի հաշվման եղանակը, տնտեսավետության    |      |

|     |ցուցանիշներ` մաքուր ընթացիկ արժեք, ներքին եկամուտի նորմ,|      |

|     |հետգնման ժամանակամիջոց, կապիտալ ներդրման վերադարձի      |      |

|     |ժամանակահատված: Նախագծի տեխնիկատնտեսական հիմնավորում:   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.05|Էլեկտրատեխնիկա-1                                        |   5  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Հաստատուն հոսանքի էլեկտրական շղթաներ: Շղթայի տարրերը,   |      |

|     |էլեկտրական վիճակը բնութագրող հիմնական օրենքները և       |      |

|     |հաշվարկման մեթոդները (շղթաների հաշվարկը Կիրխհոֆի        |      |

|     |օրենքների կիրառմամբ, միջհանգուցային լարման, կոնտուրային |      |

|     |հոսանքների, համարժեք գեներատորի և  համարժեք             |      |

|     |ձևափոխությունների  մեթոդները):  Փոփոխական հոսանքի       |      |

|     |շղթաներ: Սինուսոիդական մեծությունների ստացումը, գործող  |      |

|     |և  միջին արժեքները և  նրանց արտահայտումը պտտվող         |      |

|     |վեկտորներով ու կոմպլեքս թվերով: Ռեզիստիվ, ինդուկտիվ և   |      |

|     |ունակային տարրերով ուսումնասիրությունը:  Էլեկտրական     |      |

|     |շղթաների հիմնական օրենքները փոփոխական հոսանքի դեպքում և |      |

|     |հաշվարկը: Եռաֆազ շղթաներ: Աստղաձև  և  եռանկյունաձև      |      |

|     |միացված սիմետրիկ և  ոչ սիմետրիկ եռաֆազ շղթաների         |      |

|     |հետազոտումը և  հաշվարկը: Անցումային պրոցեսների          |      |

|     |հետազոտումը պարզագույն էլեկտրական շղթաներում: Մագնիսական|      |

|     |շղթաներ:                                                |      |

|     |Ֆեռոմագնիսական նյութեր, նրանց հատկությունները և         |      |

|     |կիրառությունը տարբեր նշանակության մագնիսական շղթաներում:|      |

|     |Պարզագույն մագնիսական շղթաների հաշվարկը:                |      |

|     |Տրանսֆորմատորներ: Միաֆազ և  եռաֆազ տրանսֆորմատորների    |      |

|     |կառուցվածքը, աշխատանքը, ռեժիմները: Ավտոտրանսֆորմատորներ,|      |

|     |չափման և  եռակցման տրանսֆորմատորներ: Կիսահաղորդչային    |      |

|     |սարքեր, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները:           |      |

|     |Կիսահաղորդչային ուղղիչներ և  ուժեղացուցիչներ:Ասինխրոն   |      |

|     |շարժիչներ:Եռաֆազ և  միաֆազ շարժիչների կառուցվածքը,      |      |

|     |աշխատանքը, բնութագծերը և  կիրառման բնագավառները: Սինխրոն|      |

|     |մեքենաներ: Մեքենայի կառուցվածքը, բնութագծերը և  կիրառման|      |

|     |բնագավառները: Հաստատուն հոսանքի մեքենաներ: Կառուցվածքը, |      |

|     |աշխատանքը որպես գեներատոր և  որպես շարժիչ, բնութագծերը  |      |

|     |և  կիռարման բնագավառները:  Էլեկտրաշարժիչներ: Էլեկտրական |      |

|     |շարժիչների տիպի և  հզորության ընտրությունը:  Էլեկտրական |      |

|     |ապարատներ, կառավարման սխեմաներ: Էլեկտրամատակարարման     |      |

|     |հիմունքները:                                            |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.06|Կիրառական մեխանիկա-1                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |«Կիրառական մեխանիկա» դասընթացի հիմնական բաժինները,      |      |

|     |հիմնախնդիրները և  դերը ճարտարագիտական կրթության         |      |

|     |բնագավառում: ՈՒսումնասիրվող օբյեկտների և  դրանց տարրերի |      |

|     |մոդելները: Բացարձակ և  դեֆորմացվող պինդ մարմիններ:      |      |

|     |Մեխանիզմների կառուցվածքային վերլուծություն: Պինդ մարմնի |      |

|     |կինեմատիկայի տարրեր: Մեխանիզմների կինեմատիկ             |      |

|     |վերլուծություն: Ստատիկայի և  դինամիկայի տարրեր:         |      |

|     |Մեխանիզմների դինամիկ վերլուծություն: Մեխանիզմների և     |      |

|     |մասերի ամրության հաշվարկների հիմունքներ: Զսպանակների և  |      |

|     |միացությունների հաշվարկների հիմունքներ: Մեխանիզմների    |      |

|     |նախագծման հիմունքներ: Մեքենաների և  սարքերի մասերի և    |      |

|     |հանգույցների կառուցվածքն ու նախագծումը:                 |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.07|Նյութագիտություն                                        |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ընդհանուր տեղեկություններ նյութերի կառուցվածքի մասին,   |      |

|     |կապերի տեսակները, պինդ մարմինների կառուցվածքը և         |      |

|     |արատները: Դիէլեկտրիկներ, դիէլեկտրիկների բևեռացում,      |      |

|     |էլեկտրահաղորդականություն, դիէլեկտրիկական կորուստներ,    |      |

|     |դիէլեկտրիկների ծակում: Դիէլեկտրիկների ջերմային,         |      |

|     |քիմիական, մեխանիկական հատկություններ: Էլեկտրամեկուսիչ   |      |

|     |նյութեր. բնական, արհեստական,սինթետիկ նյութեր, նրանց     |      |

|     |դասակարգումը ըստ ագրեգատային վիճակների, քիմիական        |      |

|     |բաղադրության և  ֆունկցիոնալ պատկանելիության, վերջիններիս|      |

|     |հատկությունների կախումը արտաքին գործոններից, ստացման    |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Ակտիվ              |      |

|     |դիէլեկտրիկներ: Մագնիսական նյութեր` ընդհանուր            |      |

|     |տեղեկություններ նյութերի մագնիսական հատկությունների     |      |

|     |մասին: Մագնիսափափուկ և  մագնիսակոշտ նյութեր, պատրաստման |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում: Հաղորդիչ և         |      |

|     |կիսահաղորդիչ նյութեր` դասակարգումը, ընդհանուր           |      |

|     |տեղեկություններ և  հիմնական հատկություններ, պատրաստման  |      |

|     |տեխնոլոգիան և  կիրառումը էլեկտրաէներգետիկական,          |      |

|     |ռադիոէլեկտրոնային սարքավորումներում:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.08|Չափագիտություն, ստանդարտացում և  սերտիֆիկացում          |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Չափագիտության դերն ու նշանակությունը գիտության ու       |      |

|     |տեխնիկայի զարգացման հարցում: Չափագիտության հիմնական     |      |

|     |հասկացությունները: Միավորների միջազգային համակարգ:      |      |

|     |Չափումների և  դրանց սխալների դասակարգումը: Պարբերական և |      |

|     |պատահական սխալների բնութագրերը: Չափիչ սարքերի սխալների  |      |

|     |նորմավորումը, ճշտության դասերը և  հիմնական չափագիտական  |      |

|     |բնութագրերը: Չափումների միասնականության չափագիտական     |      |

|     |ապահովում, չափագիտական պետական ծառայություն:            |      |

|     |Էլեկտրամեխանիկական չափիչ սարքերի հիմնական բնութագրերը և |      |

|     |շահագործման առանձնահատկությունները: Համեմատող սարքեր: Ոչ|      |

|     |էլեկտրական մեծությունների չափիչ կերպափոխիչներ և         |      |

|     |հիմնական տեխնոլոգիական մեծությունների չափիչ սարքեր:     |      |

|     |Ստանդարտացման հիմնական հասկացությունները, նրա դերն ու   |      |

|     |նշանակությունը արտադրանքի որակի բարձրացման հարցում:     |      |

|     |Ստանդարտացման ազգային և  միջազգային կազմակերպություններ,|      |

|     |ստանդարտացման ազգային համակարգ: Ստանդարտների տեսակները  |      |

|     |և  դրանց առանձնահատկությունները: Սերտիֆիկացման հիմնական |      |

|     |հասկացությունները, արտադրանքի որակը, սերտիֆիկացման      |      |

|     |համակարգերը: Սերտիֆիկացման փորձարկումներ,               |      |

|     |համապատասխանության նշանի և  սերտիֆիկատի ստացման կարգը:  |      |

._____|________________________________________________________|______|

 

 

    Մասնագիտությունը`    150100 ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱ ԵՎ ՆՅՈՒԹԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

                      _____________________________________________

                                 դասիչ, անվանումը

 

Որակավորման աստիճանը` Ճարտարագիտության բակալավր

___________________________

                                  անվանումը

 

I ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱ ԵՎ ՆՅՈՒԹԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ

 

1. 150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությունը հաստատված է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1038-Ն որոշմամբ:

 

2. Շրջանավարտի որակավորումը` ճարտարագիտության բակալավր:

150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի յուրացման նորմատիվային ժամկետը ուսուցման առկա ձևի դեպքում 4 տարի է:

 

3. Շրջանավարտի որակավորման բնութագիրը.

150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը բուհն ավարտելուց անմիջապես հետո կարող է զբաղեցնել հետևյալ պաշտոնները`

1) տեղամասի պետ,

2) հերթափոխի պետ,

3) արտադրամասի պետ,

4) գլխավոր մասնագետ,

5) գլխավոր մետալուրգ,

6) ճարտարագետ-կոնստրուկտոր,

7) պատասխանատու կատարող:

 

4. Մասնագիտական գործունեության բնագավառը.

150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությունը առնչվում է գիտության (տեխնիկայի, տեխնոլոգիաների, կառավարման և այլն) այն բնագավառին, որը ներառում է մարդկային գործունեության եղանակների, միջոցների և մեթոդների այն ամբողջությունը, որն ուղղված է`

1) մետաղական հանքանյութերից և խտանյութերից մետաղների և համաձուլվածքների ստացմանը,

2) դրանցից նախապատրաստվածքների և իրերի պատրաստման ժամանակակից

տեխնոլոգիաների մշակմանը,

3) տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը և գիտագործնական խնդիրների լուծմանը:

 

5. Մասնագիտական գործունեության օբյեկտները.

150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրի մասնագիտական գործունեության օբյեկտներ են`

1) մետալուրգիական,

2) մեքենաշինական, հաստոցաշինական, սարքաշինական,

3) էլեկտրատեխնիկական և այլ կազմակերպությունները,

4) ձուլման, ճնշմամբ մշակման և ջերմամշակման արտադրամասերը,

5) գիտահետազոտական, նախագծա-կոնստրուկտորական ինստիտուտները,

6) բարձրագույն և միջնակարգ տեխնիկական ուսումնական հաստատությունները,

7) նորագույն տեխնոլոգիաների և տեխնիկայի ներդրման հիմնարկները,

8) փորձարարական, արտոնագրային և գյուտարարական կազմակերպությունները:

 

6. Մասնագիտական գործունեության տեսակները.

«Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը սույն պետական կրթական չափորոշիչով սահմանված հիմնարար և մասնագիտական պատրաստությանը համապատասխան կարող է կատարել մասնագիտական գործունեության հետևյալ տեսակները`

1) մասնագիտական;

2) փորձարարական-հետազոտական;

3) կազմակերպական-կառավարչական:

Գործունեության կոնկրետ ձևերը սահմանվում են ըստ բուհի կողմից մշակվող մասնագիտակրթական ծրագրի բովանդակության:

 

7. Մասնագիտական գործունեության ընդհանրական խնդիրները.

150100, Մետալուրգիա և նյութագիտություն մասնագիտությամբ ճարտարագիտության բակալավրը կախված մասնագիտական գործունեության տեսակից, պետք է պատրաստ լինի լուծելու հետևյալ մասնագիտական խնդիրները.

 

1) մասնագիտական գործունեություն

ա. մետալուրգիական արտադրության հումքի գնահատում և տեխնոլոգիական հիմնավորում;

բ. նյութական հաշվեկշիռների կազմման ընթացքում ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործում;

գ. շահագործվող զանազան սարքավորումների, համակարգերի և տեխնոլոգիաների

կառուցվածքային վերլուծություն;

դ. տեխնիկական պայմանների մշակում, տեխնոլոգիական և տեխնիկական գործընթացների նկարագրում;

ե. տեխնոլոգիական գծագրերի, սխեմաների, բացատրագրերի, արտադրանքի որակի տեխնոլոգիական ստուգման փաստաթղթերի, տեխնիկական և տեխնիկատնտեսական հաշվարկների իրականացում:

 

2) փորձարարական-հետազոտական գործունեություն

ա. գործունեության օբյեկտների վիճակի վերլուծություն;

բ. մասնագիտական ոլորտին վերաբերող հայրենական և արտասահմանյան գիտության և տեխնիկայի նվաճումների մասին ինֆորմացիայի հավաքում, ուսումնասիրում և վերլուծություն;

գ. արտադրության տվյալ ճյուղի համար անհրաժեշտ նյութական, ինչպես նաև

էներգառեսուրսների խնայողության միջոցառումների գործոն համակարգերի մշակում;

դ. մետաղական համաձուլվածքների կառուցվածքի ուսումնասիրություն և ֆիզիկա-մեխանիկական հատկությունների վերաբերյալ փորձարկումների իրականացում;

ե. նոր արտադրատեսակների համար արդիական նյութերի ընտրում, արդիական տեխնոլոգիաների կիրառումով;

զ. արդյունքների մշակում համակարգչային տեխնիկայի կիրառմամբ;

է. արտադրանքի որակի և շահագործողական փորձարկումների իրականացում:

 

3) կազմակերպական-կառավարչական գործունեություն

ա. կատարողների կոլեկտիվի աշխատանքների կազմակերպում;

բ. աշխատանքի արտադրողականության բարձրացում;

գ. արտադրանքի որակի տրված մակարդակի ապահովման պայմաններում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերի գնահատում;

դ. տեխնիկական վերահսկողության իրականացում

8. Որակավորման պահանջները.

1) Մասնագիտական խնդիրների իրավասու և պատասխանատու լուծման համար բակալավրը պատրաստ է`

ա. իրականացնելու ինֆորմացիոն սպասարկման, ղեկավարման և տեխնիկական վերահսկման աշխատանքներ,

բ. մշակելու տեխնիկական և տեխնոլոգիական փաստաթղթեր,

գ. օժանդակելու բնական ռեսուրսների, էներգիայի և նյութերի ռացիոնալ օգտագործմանը,

դ. իրականացնելու տեխնիկատնտեսական վերլուծություն,

ե. կազմելու աշխատանքային գրաֆիկներ, պատվերներ, բացատրագրեր, տեխնոլոգիական քարտեր, սխեմաներ և այլ տեխնոլոգիական փաստաթղթեր, ինչպես նաև հաշվետվություններ,

զ. ուսումնասիրելու և վերլուծելու համապատասխան տեղեկություններ, կատարելու անհրաժեշտ տեխնոլոգիական հաշվարկներ, օգտագործելու ժամանակակից տեխնիկական միջոցներ և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ,

է. մասնակցելու մետալուրգիայի և նյութագիտության մասնագիտական խնդիրների առաջադրմանը, ծրագրերի կազմմանը և հիմնավորման աշխատանքներին,

ը. կազմակերպելու նյութերի, միջոցների, սարքավորման, տնտեսական և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետ օգտագործման գործառույթներ,

թ. մասնակցելու մետալուրգիայի և նյութագիտության բնագավառի գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, իրականացման և արդյունքների մշակման բոլոր փուլերին,

ժ. ուսումնասիրելու մետալուրգիայի և նյութագիտության բնագավառին առնչվող մասնագիտական գրականությունը և գիտատեխնիկական ինֆորմացիան, ծանոթանալու բնագավառի գիտատեխնիկական նորույթներին և նվաճումներին,

ժա. օգտվելու մետալուրգիայի և նյութագիտության բնագավառի ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներից, տվյալների բազաներից, փորձագիտական համակարգերից և կիրառական ծրագրերի փաթեթներից,

ժբ. կազմակերպելու իր ենթակայության ստորաբաժանման աշխատանքը:

2) Բակալավրը պետք է իմանա`

ա. մասնագիտական գործունեության բնագավառին առնչվող իրավական ակտերը, որոշումները, կարգադրությունները, մեթոդական և նորմատիվային նյութերը, քաղաքացիական օրենսդրությունը,

բ. գործող չափորոշիչները, բնագավառի սարքավորման, ինֆորմատիկայի միջոցների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները, տեխնոլոգիաները, դրանց շահագործման կարգացույցները,

գ. գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացման արդյունքով ստացված տվյալների ներկայացման, հաշվետվությունների և տեխնիկական փաստաթղթերի կազմման եղանակները,

դ. աշխատանքային օրենսդրության հիմունքները, աշխատանքի պաշտպանության նորմերը և կանոնները:

 

9. Շրջանավարտի կրթությունը շարունակելու հնարավորությունը

150100, «Մետալուրգիա և նյութագիտություն» մասնագիտությամբ բարձրագույն մասնագիտական կրթության հիմնական կրթական ծրագիրը յուրացրած բակալավրը պատրաստ է կրթությունը շարունակելու`

1) կրճատված ժամկետներում ստանալու բակալավրի որակավորման աստիճան 2-րդ մասնագիտության գծով,

2) մագիստրատուրայում` ստանալու մագիստրոսի որակավորման աստիճան:

 

II ԴԻՄՈՐԴԻ ՊԱՏՐԱՍՏԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

10. Դիմորդի կրթությանը նախորդող մակարդակը`

միջնակարգ կրթություն կամ միջին մասնագիտական կրթություն:

 

11. Դիմորդը պետք է ունենա պետական նմուշի փաստաթուղթ`

 

միջնակարգ կրթության, կամ միջին մասնագիտական կրթության, կամ նախնական մասնագիտական կրթության մասին, որում առկա է դիմորդի միջնակարգ կրթությունը հավաստող գրառում:

 

III 150100, «ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱ ԵՎ ՆՅՈՒԹԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

12. Որակավորման պահանջները. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը մշակվում է սույն պետական կրթական չափորոշիչի հիման վրա և ընդգրկում է ուսումնական դասընթացների ցանկը, արտադրական և նախաավարտական պրակտիկաների ծրագրերը:

13. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագրի բովանդակության պարտադիր մինիմումին, նրա իրագործման պայմաններին և յուրացման ժամկետներին ներկայացվող պահանջները որոշվում են սույն պետական կրթական չափորոշիչով:

14. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը բաղկացած է դասընթացների պարտադիր հանրապետական բաղադրամասից, դասընթացների բուհական բաղադրամասից, ուսանողի ընտրության դասընթացներից, ինչպես նաև ֆակուլտատիվ դասընթացներից:

15. Ճարտարագիտության բակալավրի պատրաստման հիմնական կրթական ծրագիրը պետք է նախատեսի հետևյալ կրթաբլոկների ուսումնասիրումը ուսանողի կողմից`

1) Ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր հումանիտար և սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ

2) Ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մաթեմատիկական և բնագիտական առարկաներ

3) Ընդհանուր մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ-ընդհանուր մասնագիտական առարկաներ

4) Մասնագիտական դասընթացների կրթաբլոկ - տվյալ մասնագիտությանը հատուկ մասնագիտական առարկաներ, հնարավոր են ընտրովի-տարբերակային առարկայական մասնաբաժիններ

5) Ֆակուլտատիվներ:

 

IV 150100 «ՄԵՏԱԼՈՒՐԳԻԱ ԵՎ ՆՅՈՒԹԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ» ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՃԱՐՏԱՐԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ՄԻՆԻՄՈՒՄԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|                 ԿՐԹԱԲԼՈԿԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ                    |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|01.00|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ տնտեսական - ԸՀՍՏ         |  34  |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.00|Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական - ԸՄԲ             |  49  |

|_____|________________________________________________________|______|

|03.00|Ընդհանուր ճարտարագիտական - ԸՃ                           |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|04.00|Ընդհանուր բնագավառի - ԸԲ                                |  32  |

|_____|________________________________________________________|______|

|05.00|Մասնագիտական - Մ                                        |  41  |

|_____|________________________________________________________|______|

|06.00|Մասնագիտացման                                           |  28  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Արտադրական պրակտիկա                                     |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Նախաավարտական պրակտիկա                                  |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ամփոփիչ ատեստավորում                                    |   4  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |Ավարտական աշխատանքի կատարում և  պաշտպանություն          |  12  |

|_____|________________________________________________________|______|

|     |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                                | 240  |

._____________________________________________________________________.

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչ|  Դասընթացների անվանումը և  նրանց հիմնական բաժինները    |Կրեդիտ|

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՀՍՏԴ|Ընդհանուր հումանիտար և  սոցիալ-տնտեսագիտական առարկաներ  |  34  |

|ԿԲ   |                                                        |      |

|01.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.01|Հայոց պատմություն                                       |   4  |

|     |Հայոց քաղաքական պատմության առարկան, դերն ու             |      |

|     |նշանակությունը: Հին և  միջնադարյան Հայաստանի            |      |

|     |պետականությունները: Քրիստոնեություն` որպես պետական կրոնի|      |

|     |ճանաչման և  հայոց գրերի գյուտի քաղաքական ու             |      |

|     |պատմամշակութային նշանակությունը: Հայ ազատագրական պայքարի|      |

|     |օջախները: Եկեղեցու դերը: Հայ քաղաքական միտքը և          |      |

|     |կողմնորոշումները: Արևելյան  Հայաստանի Ռուսաստանին       |      |

|     |միացման պատմաքաղաքական նշանակությունը: Հայ հասարակական  |      |

|     |հոսանքները:  Ազատագրական խմբակներն ու                   |      |

|     |կազմակերպությունները: Հայկական հարցի միջազգայնացումը:   |      |

|     |Ֆիդայական-ապստամբական շարժումները, փորձը և  դասերը: Հայ |      |

|     |քաղաքական կուսակցությունների ձևավորումը  և              |      |

|     |գործունեությունը: Հայ ժողովուրդը Առաջին աշխարհամարտի    |      |

|     |տարիներին: Հայոց մեծ եղեռնը և  արդիականությունը: 1918 թ.|      |

|     |մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի առաջին                |      |

|     |հանրապետությունը 1918-1920 թթ.: Հայաստանի               |      |

|     |խորհրդայնացումը: Խորհրդային ամբողջատիրական քաղաքական    |      |

|     |համակարգը: Հայ ժողովուրդը Երկրորդ աշխարհամարտի          |      |

|     |տարիներին: Հասարակական-քաղաքական կյանքը հետպատերազմյան  |      |

|     |տարիներին: Ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքը: Արցախյան |      |

|     |շարժման նոր փուլը: Հայաստանի և  ԼՂՀ-ի անկախության       |      |

|     |հռչակումը: Հայաստանի երրորդ հանրապետության և  կայացման  |      |

|     |ներքին և  արտաքին դժվարությունները, քաղաքական համակարգը:|      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.02|Հայոց լեզու և  հայ գրականություն                        |   4  |

|     |«Հայոց լեզու և  հայ գրականություն» դասընթացի նպատակն է  |      |

|     |ընդլայնել և  խորացնել ուսանողների գիտելիքներն ու        |      |

|     |աշխարհայացքային պատկերացումները հայ գրականության և      |      |

|     |մշակույթի դարավոր հարստության և  զարգացման արդի         |      |

|     |ուղղությունների վերաբերյալ, բարձրացնել նրանց բանավոր և  |      |

|     |գրավոր խոսքի կուլտուրան, զարգացնել գործնական            |      |

|     |հմտություններ` փաստաթղթավարության և  մասնագիտական       |      |

|     |գրականություն ստեղծելու կամ թարգմանելու                 |      |

|     |նպատակով:Դասընթացն ընդգրկում է դասախոսություններ հայոց  |      |

|     |լեզվից և  գրականությունից, գործնական աշխատանք հայոց     |      |

|     |լեզվից: Հայ գրականության դասախոսությունները կրում են    |      |

|     |ակնարկային բնույթ, ընդգրկում են գրականագիտական          |      |

|     |երևույթներ  ու առանձին հեղինակների ստեղծագործություններ`|      |

|     |իբրև  հայ գրականության զարգացման օրինաչափությունների    |      |

|     |դրսևորումներ:Հայոց  լեզվի դասախոսությունների` սահմանափակ|      |

|     |ժամաքանակով մասն ունի ընդհանուր հայագիտական բնույթ, ինչը|      |

|     |նույնպես նպաստում է ուսանողի աշխարհայացքային            |      |

|     |պատկերացումների ձևավորմանը,  մյուս` առավել ծավալուն մասը|      |

|     |նվիրված է շարահյուսական կառուցվածքների, խոսքի           |      |

|     |շարահյուսական կապակցման, ոճաբանության, թարգմանության և  |      |

|     |տերմինաբանության առանձնահատկությունների ուսուցմանը`     |      |

|     |իբրև  հիմք ուսանողի գրավոր խոսքի բարձրացման և           |      |

|     |փաստաթղթավարության ու մասնագիտական գրականություն        |      |

|     |ստեղծելու կարողությունների զարգացման համար: Հայոց լեզվի |      |

|     |գործնական պարապմունքներն ուղղված են ուսանողների         |      |

|     |գործնական հմտությունների զարգացմանը` գործնական          |      |

|     |գրություններ և  ճարտարագիտական փաստաթղթեր կազմելու,     |      |

|     |ինչպես նաև  թարգմանություններ կատարելու, տերմիններ      |      |

|     |գործածելու, մասնագիտական գրականություն խմբագրելու       |      |

|     |նպատակով:                                               |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.03|Ռուսաց լեզու                                            |   4  |

|     |Դասընթացի նպատակն է ծանոթացնել ռուսերենի լեզվական       |      |

|     |իրողություններին, գիտատեխնիկական ոճին և  ոճաբանությանը, |      |

|     |գիտատեխնիկական տեքստերին ու ձևավորել  գրավոր խոսքի      |      |

|     |հմտություններ: ՈՒսանողներին սովորեցնել գիտատեխնիկական   |      |

|     |տեքստերի թարգմանություն և  ծանոթացնել հիմնական          |      |

|     |հասկացություններին, ինչպես նաև  տեսության և  տեխնիկայի  |      |

|     |հիմունքներին:                                           |      |

|     |Գիտատեխնիկական տեքստերի ամբողջական, ճանաչողական և       |      |

|     |վերլուծական ընթերցում, վերարտադրական տիպի տեքստեր գրելու|      |

|     |և  կազմելու հմտություն (ռեֆերատ, անոտացիա, ամփոփագիր),  |      |

|     |տեխնիկական այլ տեքստեր կազմելու հմտություն:             |      |

|     |Թարգմանչական համարժեքություն և  փոխարինում,             |      |

|     |տրանսֆորմացիա, բառային, բառակազմական, քերականական       |      |

|     |համապատասխանություններ, գործարար փաստաթղթեր` զեկուցագիր,|      |

|     |պաշտոնագիր, հավատարմագիր, հաշվետվություն, աշխատանքային  |      |

|     |պլան, գործարար նամակագրություն` արտադրական, վարչական    |      |

|     |հարցերով,առևտրական  նամակագրություն:                    |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.04|Օտար լեզու                                              |  10  |

|     |Բակալավրական ուսուցման համար նախատեսված ծրագրում օտար   |      |

|     |լեզվի ուսուցումը դիտվում է որպես բուհական ինքնուրույն   |      |

|     |դասընթաց: Շարունակելով դպրոցական դասընթացը և  ապահովելով|      |

|     |ապագա մասնագետների նախապատրաստումը հետագա աշխատանքներին,|      |

|     |ինչպես օտար լեզվի գործածություն պահանջող մասնագիտության,|      |

|     |այնպես էլ օտար լեզվի գծով, ծրագիրը դառնում է            |      |

|     |դպրոց-հետբուհական ուսուցում համակարգի օղակներից մեկը    |      |

|     |(ասպիրանտական դպրոց, որակավորման բարձրացում,            |      |

|     |ինքնակրթություն): Առաջին կիսամյակում նախատեսվում է      |      |

|     |ընդհանուր լեզվական, իսկ հաջորդ կիսամյակներում` ընդհանուր|      |

|     |տեխնիկական ուսուցում:                                   |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.05|Փիլիսոփայություն, սոցիոլոգիա                            |   4  |

|     |Փիլիսոփայելու դերը մարդու կյանքում: Աշխարհայացք:        |      |

|     |Փիլիսոփայության առարկան: Փիլիսոփայության ծագման         |      |

|     |նախադրյալները: Փիլիսոփայության հիմնական հարց            |      |

|     |հասկացությունը: Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայության           |      |

|     |սահմանումները:  Փիլիսոփայության ֆունկցիաները:           |      |

|     |Փիլիսոփայության և  մյուս գիտությունների կապը:           |      |

|     |Փիլիսոփայական հավատ հասկացությունը: Փիլիսոփայության     |      |

|     |հանրակրթական և  մասնագիտական նշանակությունը: Մտքի ձև  և |      |

|     |բովանդակություն: Մտքի ձևերը.   հասկացություն,           |      |

|     |դատողություն, մտահանգում: Բառ-հասկացություն,            |      |

|     |նախադասություն-դատողություն: Տրամաբանության օրենքները:  |      |

|     |Կեցության հիմնահարցի փիլիսոփայական իմաստը: Կեցության    |      |

|     |տեսակները: Մատերիա կատեգորիան: Մատերիայի կառուցվածքի    |      |

|     |մասին ժամանակակից գիտական պատկերացումները: Շարժում:     |      |

|     |Շարժման ձևերը:  Տարածություն և  ժամանակ: Տարածության,   |      |

|     |ժամանակի և  շարժվող մատերիայի կապը: Զարգացման գաղափարը: |      |

|     |Օրենք կատեգորիան: Օրենքի տեսակները:  Համակարգայնության  |      |

|     |և  պատճառականության սկզբունքները: Դինամիկական և         |      |

|     |վիճակագրական օրինաչափություններ (Մեծ Թվերի օրենքը):     |      |

|     |Որակաքանակական փոփոխությունների դիալեկտիկան:            |      |

|     |Դիալեկտիկական հակասություններ: Բնության ըմբռնումը       |      |

|     |մշակույթի պատմության մեջ: Բնական և  արհեստական միջավայր:|      |

|     |Էկոլոգիայի փիլիսոփայական հարցերը: Կյանքը որպես արժեք:   |      |

|     |Մարդու առաջացման հիմնահարցը: Բարոյա-սոցիալական նորմերը  |      |

|     |որպես անտրոպոսոցիոգենեզի գործոն:  Կյանքի իմաստի         |      |

|     |հիմնահարցը: Մահվան «իրավունք»: Պրակտիկ գործունեության   |      |

|     |ձևերը:  Գիտակցության էությունը: Ինքնագիտակցություն:     |      |

|     |Ճանաչողություն և  գիտելիք: Ստեղծագործություն և  բնազդ:  |      |

|     |Ճշմարտության հիմնահարցը: Գիտության ֆունկցիաները: Գիտական|      |

|     |և  առօրյա ճանաչողություն: Գիտական գիտելիքի կառուցվածքը: |      |

|     |Աշխարհի գիտական պատկերը:  Գիտական ճանաչողության         |      |

|     |մեթոդները:  Գիտության բարոյականությունը: Նյութական և    |      |

|     |գաղափարական հարաբերություններ:  Հասարակական             |      |

|     |գիտակցություն. կառուցվածքը և  ձևերը:  Պետության         |      |

|     |հատկանիշները և  ֆունկցիաները: Իրավունքի փիլիսոփայական   |      |

|     |ըմբռնումը: Մարդկային հանրույթներ (ազգեր):               |      |

|     |Ազգ-Պետություն-Մարդկություն:  Ժողովրդավարություն և      |      |

|     |իրավական պետություն: Ազատություն և  անհրաժեշտություն:   |      |

|     |Մարդ, անհատ, անձ հասկացությունները: Անձնավորության      |      |

|     |բարոյական հիմքերը:  Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերը:    |      |

|     |Մարդկության ապագան: Արտադրական սոցիոլոգիայի առարկան:    |      |

|     |Սոցիոլոգիայի առաջացման պատմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական |      |

|     |և  գիտական նախադրյալները: Սոցիալական փաստ (Մեծ Թվերի    |      |

|     |օրենքը): Սոցիոլոգիական հետազոտության կազմակերպումը:     |      |

|     |Արտադրական սոցիոլոգիայի պատմությունը.  աշխատանքի գիտական|      |

|     |կազմակերպման տեսություն (Թեյլոր, Ֆորդ), Մարդկային       |      |

|     |հարաբերությունների դոկտրինա (Մեյո), «X» և  «Y»          |      |

|     |տեսություններ:  Մարդը և  աշխատանքը: Անձնավորության      |      |

|     |սոցիոլոգիական նկարագիրը: Մարդկային պահանջմունքների      |      |

|     |համակարգը: Հույզերի ինֆորմացիոն-պահանջմունքային         |      |

|     |տեսությունը: Պահանջմունքների բավարարման սոցիալական և    |      |

|     |հոգեբանական գործոնները: Աշխատողի և  արտադրության        |      |

|     |պահանջներ. համատեղելիություն և  հակադրություն           |      |

|     |(հակասություններ): Աշխատանքային խմբի սոցիալ-հոգեբանական |      |

|     |մթնոլորտը: Պաշտոնական և  ոչ-պաշտոնական                  |      |

|     |հարաբերություններ: Հասարակական կարծիքը որպես բարոյական  |      |

|     |հսկիչ: Աշխատանքային շարժառիթներ: Կառավարման             |      |

|     |սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ըմբռնումը: Կառավարման      |      |

|     |հիմնական ոճերը:  Լիդերության հարցը: Ղեկավարի էթիկան:    |      |

|     |Կազմակերպության սոցիալական ծառայություն:                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.06|Իրավագիտություն                                         |   2  |

|     |Պետությունը և  իրավունքը. նրանց դերը հասարակական        |      |

|     |կյանքում: Իրավունքի նորմերը և  չափորոշիչ- իրավական      |      |

|     |ակտերը: Ժամանակակից հիմնական իրավական համակարգերը:      |      |

|     |Միջազգային իրավունքը որպես հատուկ իրավական համակարգ:    |      |

|     |Հայաստանի Հանրապետության իրավունքի աղբյուրները: Օրենքը  |      |

|     |և  ենթաօրենսդրական ակտերը:  Հայաստանի Հանրապետության    |      |

|     |իրավունքի համակարգը: Իրավունքի ճյուղերը:  Իրավախախտումը |      |

|     |և  իրավական պատասխանատվությունը: Օրինականության և       |      |

|     |կարգուկանոնի տեղը ժամանակակից հասարակությունում:        |      |

|     |Իրավական պետություն.  քաղաքացիական հասարակարգ: Հայաստանի|      |

|     |Հանրապետության Սահմանադրությունը որպես պետության        |      |

|     |հիմնական օրենք: Մարդու և  քաղաքացու հիմնական            |      |

|     |իրավունքներն ու ազատությունները Հայաստանի               |      |

|     |Հանրապետությունում, նրանց պաշտպանության երաշխիքները:    |      |

|     |Պետական իշխանության մարմինների համակարգը և  տեղական     |      |

|     |ինքնակառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Պետության|      |

|     |տարածքային կազմավորման հիմունքները. տարածքային          |      |

|     |կազմավորումը Հայաստանի Հանրապետությունում: Քաղաքացիական |      |

|     |իրավահարաբերություն հասկացությունը:  Ֆիզիկական և        |      |

|     |իրավաբանական անձ: Սեփականության իրավունք:               |      |

|     |Պարտավորությունները քաղաքացիական իրավունքի մեջ և        |      |

|     |պատասխանատվությունը դրանց խախտման դեպքում:  Ժառանգական  |      |

|     |իրավունք: Ամուսնա-ընտանեկան հարաբերություններ:          |      |

|     |Ամուսինների, ծնողների և  երեխաների փոխադարձ իրավունքներն|      |

|     |ու պարտավորությունները:  Պատասխանատվությունը ըստ        |      |

|     |ընտանեկան իրավունքի: Աշխատանքային պայմանագիր (կոնտրակտ):|      |

|     |Աշխատանքային կարգապահությունը և  պատասխանատվությունը այն|      |

|     |խախտելու դեպքում: Վարչական իրավախախտումները և  վարչական |      |

|     |պատասխանատվությունը: Հանցագործություն հասկացությունը:   |      |

|     |Քրեական պատասխանատվություն կատարած հանցանքի համար:      |      |

|     |Էկոլոգիական իրավունք: Ապագա մասնագիտական գործունեության |      |

|     |իրավական կարգավորման յուրահատկությունները:  Պետական     |      |

|     |գաղտնիքի պաշտպանության իրավական հիմքերը: Օրենսդրական և  |      |

|     |նորմատիվ-իրավական ակտերը ինֆորմացիայի և  պետական        |      |

|     |գաղտնիքների պաշտպանության ոլորտներում:                  |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.07|Քաղաքագիտություն                                        |   2  |

|     |Քաղաքական գիտության օբյեկտը, առարկան և  մեթոդը:         |      |

|     |Քաղաքագիտության ֆունկցիաները: Քաղաքական կյանքը և        |      |

|     |իշխանային հարաբերությունները:  Քաղաքականության դերն ու  |      |

|     |տեղը ժամանակակից հասարակության կյանքում:                |      |

|     |Քաղաքականության սոցիալական ֆունկցիաները: Քաղաքական      |      |

|     |ուսմունքների պատմությունը:Հայկական քաղաքական            |      |

|     |սովորույթները, ակունքները, սոցիալ մշակութային           |      |

|     |հիմնավորումները, պատմական դինամիկա: Ժամանակակից         |      |

|     |քաղաքագիտական դպրոցները: Քաղաքացիական հասարակությունը,  |      |

|     |նրա ծագումն ու առանձնահատկությունը: Քաղաքացիական        |      |

|     |հասարակության առանձնահատկությունները Հայաստանում:       |      |

|     |Քաղաքականության ինստիտուցիոնալ ասպեկտները: Քաղաքական    |      |

|     |իշխանություն: Քաղաքական համակարգ: Քաղաքական             |      |

|     |վարչակարգերը: Քաղաքական կուսակցությունները, էլեկտորալ   |      |

|     |համակարգեր: Քաղաքական հարաբերություններն ու             |      |

|     |գործընթացները:Քաղաքական բախումներն ու նրանց լուծման     |      |

|     |ուղիները: Քաղաքական տեխնոլոգիաները: Քաղաքական մենեջմենթ:|      |

|     |Քաղաքական մոդեռնավորում: Քաղաքական կազմակերպություններն |      |

|     |ու շարժումները: Քաղաքական ընտրախավեր: Քաղաքական         |      |

|     |լիդերություն: Քաղաքականության սոցիալ մշակութային        |      |

|     |ասպեկտները: Համաշխարհային քաղաքականություն և  միջազգային|      |

|     |հարաբերություններ: Համաշխարհային քաղաքական գործընթացի   |      |

|     |առանձնահատկությունները: Հայաստանի հանրապետության        |      |

|     |ազգային-պետական շահերը նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում:|      |

|     |Քաղաքական իրականության իմացության մեթոդաբանությունը:    |      |

|     |Քաղաքական գիտելիքի մոդելները: Փորձնական քաղաքական       |      |

|     |գիտելիք: Քաղաքական վերլուծություն և  կանխատեսում:       |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.08|Տնտեսագիտություն                                        |   4  |

|     |Տնտեսագիտության առարկան և  մեթոդները: Խնայողության      |      |

|     |պրոբլեմի ներածություն: Զուտ կապիտալիզմը և  եկամտի       |      |

|     |շրջապտույտը: Անհատական շուկաների վերլուծությունը:       |      |

|     |Պահանջարկ և  առաջարկ: Պետության տնտեսական դերը:         |      |

|     |Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ: Մակրոտնտեսական              |      |

|     |անկայունություն. գործազրկություն և  ինֆլյացիա:          |      |

|     |Մակրոտնտեսական վերլուծություն. ամբողջական պահանջարկ և   |      |

|     |ամբողջական առաջարկ: Ամբողջական ծախսերի մոդելը:          |      |

|     |Արտադրության հավասարակշռված ծավալը: Բյուջետային դեֆիցիտը|      |

|     |և  պետական պարտքը: Գանձարանային քաղաքականություն: Փողը: |      |

|     |Բանկերը: Վարկա-դրամական քաղաքականություն: Տնտեսական աճ: |      |

|     |Միջազգային առևտուր:                                     |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|01.09|Ֆիզիկական կուլտուրա                                     |   -  |

|     |Ֆիզիկական կուլտուրա առարկան անց է կացվում ուսանողի      |      |

|     |ուսումնառության բոլոր տարիներին և  իրականացվում է       |      |

|     |պարտադիր և  ինքնուրույն պարապմունքների ձևով:  Պարտադիր  |      |

|     |պարապմունքները անց են կացվում 1-ին, 2-րդ 3-րդ կուրսերում|      |

|     |շաբաթը 4-ական ժամաքանակով; Բժշկական քննության անցնելուց |      |

|     |հետո ուսանողները տեղավորվում են մարզական մասնագիտական   |      |

|     |խմբերում ըստ մասնագիտությունների` Վ/բոլ» Բ/բոլ» Ս/թենիս»|      |

|     |ատլետիզմ» ծանրամարտ» լող» ռիթմիկ մարմնամարզություն»     |      |

|     |ձեռնամարտ; Առողջության կողմից շեղումներ ունեցող         |      |

|     |ուսանողները տեղավորվում են հատուկ և  բուժական խմբերում; |      |

|     |Առավել լավ պատրաստականություն ունեցող ուսանողները»      |      |

|     |ինչպես նաև  բարձր կուրսերի ուսանողները մարզվում են      |      |

|     |մարզական կատարելագործման խմբերում շաբաթը 6-12 ժամ       |      |

|     |ժամաքանակով; Գնահատման համակարգը ընդգրկում է ուսանողի   |      |

|     |տեսական մասի յուրացման աստիճանը մինչև  20 միավոր:       |      |

|     |Տեսական հարցումը համապատասխանում է կիսամյակում տրված    |      |

|     |դասախոսական դասընթացին: Գործնական մասնագիտացված դասերից |      |

|     |ուսանողը պարտավոր է հավաքել 30-50 միավոր: ՈՒսանողի      |      |

|     |ֆիզիկական պատրաստվածության աստիճանը գնահատվում է ԸՖՊ,   |      |

|     |ՀՖՊ, տեխնիկական և  տակտիկական գնահատման համալիր         |      |

|     |վարժությունների միջոցով, որը գնահատվում է մինչև  30     |      |

|     |միավոր: Այսպիսով օգտագործվում է 100 բալային համակարգ`   |      |

|     |40-60 գնահատվում է բավարար, 61-80` լավ և  81-100`       |      |

|     |գերազանց: Ֆիզիկապես թույլ պատրաստված ուսանողները        |      |

|     |հնարավորություն ունեն 100% հաճախման և  տեսական բաժնի    |      |

|     |յուրացման շնորհիվ հավաքել 75 բալ, այսինքն` գնահատվել    |      |

|     |լավ:                                                    |      |

|     |Նշենք, որ բոլոր տեսակի բացակայությունները ենթակա են     |      |

|     |լրացման:                                                |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|ԸՄԲԴ |Ընդհանուր մաթեմատիկական և  բնագիտական առարկաներ         |  49  |

|ԿԲ   |                                                        |      |

|02.00|                                                        |      |

|_____|________________________________________________________|______|

|02.01|Մաթեմատիկա                                              |  18  |

|     |Վեկտորի գաղափարը: Հարթության վրա և  տարածության մեջ     |      |

|     |վեկտորների գծորեն կախվածությունը և  անկախությունը: Բազիս|      |

|     |հարթության վրա և  տարածության մեջ:  Վեկտորների սկալյար, |      |

|     |վեկտորական և  խառն արտադրյալները: Հարթության վրա ուղիղ  |      |

|     |գծի հավասարումները: Երկրորդ կարգի կորեր: Հարթության և   |      |

|     |ուղիղ գծի հավասարումները տարածության մեջ: Երկրորդ կարգի |      |

|     |մակերևույթներ:  Մատրիցի գաղափարը: Հակադարձ մատրից:      |      |

|     |Մատրիցի ռանգը: Գծային հավասարումների համակարգեր:        |      |

|     |Կրոնեկեր-Կապելլիի թեորեմը: Կրամերի կանոնը: Գծային       |      |

|     |հավասարումների համակարգի լուծումը մատրիցային եղանակով և |      |

|     |Գաուսի մեթոդով: Գծային համասեռ և  անհամասեռ             |      |

|     |հավասարումների համակարգերի ընդհանուր լուծումները: Գծային|      |

|     |և  Էվկլիդյան տարածությունների գաղափարները: Թվային       |      |

|     |հաջորդականություններ: Թվային հաջորդականության և         |      |

|     |ֆունկցիայի սահմանները: Ֆունկցիայի անընդհատությունը:     |      |

|     |Ֆունկցիայի ածանցյալը և  դիֆերենցիալը: Ֆերմայի, Ռոլի և   |      |

|     |Լագրանժի թեորեմները:  Անորոշությունների բացումը Լոպիտալի|      |

|     |կանոնով: Ֆունկցիայի աճման և  նվազման պայմանները:        |      |

|     |Ֆունկցիայի էքստրեմումի կետերը: Ֆունկցիայի գրաֆիկի       |      |

|     |գոգավորությունը և  ուռուցիկությունը: Շրջման կետեր:      |      |

|     |Ֆունկցիայի գրաֆիկի ասիմպտոտները: Ֆունկցիայի հետազոտումը |      |

|     |և  նրա գրաֆիկի կառուցումը: Գաղափար նախնական ֆունկցիայի  |      |

|     |և  անորոշ ինտեգրալի մասին: Անորոշ ինտեգրալի             |      |

|     |հատկությունները: Փոփոխականի փոխարինումը անորոշ          |      |

|     |ինտեգրալում: Մասերով ինտեգրում: Ռացիոնալ կոտորակների    |      |

|     |ինտեգրումը: Իռացիոնալ և  եռանկյունաչափական ֆունկցիաների |      |

|     |ինտեգրումը: Որոշյալ ինտեգրալ և  նրա հատկությունները:    |      |

|     |Նյուտոն-Լայբնիցի բանաձևը:  Փոփոխականի փոխարինումը       |      |

|     |որոշյալ ինտեգրալում:  Մասերով ինտեգրում: Առաջին և       |      |

|     |երկրորդ սեռի անիսկական ինտեգրալներ: Հարթ պատկերի        |      |

|     |մակերեսի հաշվումը: Հարթ կորի աղեղի երկարությունը և  նրա |      |

|     |հաշվումը:  Մարմնի ծավալի հաշվումը: Մի քանի փոփոխականի   |      |

|     |ֆունկցիայի սահմանումը, անընդհատությունը և  մասնակի      |      |

|     |ածանցյալները: Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի               |      |

|     |դիֆերենցելիությունը, լրիվ դիֆերենցիալը: Մակերևույթին    |      |

|     |տարված շոշափող հարթության և  նորմալի հավասարումները:    |      |

|     |Երկու փոփոխականի ֆունկցիայի էքստր