Սեղմել Esc փակելու համար:
ԵԿԱՄՏԱՀԱՐԿԻ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԵՎ ՎՃԱՐՄԱՆ ԿԱՐ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

ԵԿԱՄՏԱՀԱՐԿԻ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԵՎ ՎՃԱՐՄԱՆ ԿԱՐԳԻ ՄԱՍԻՆ /1-45 ԿԵՏԵՐ/

 

 

               Հաստատված է               Համաձայնեցված է`

ՀՀ Հարկային պետական    ՀՀ ֆինանսների     ՀՀ արդարադատության

տեսչություն            նախարարություն    նախարարություն

11. 04.95թ.            11. 04.95թ.       11. 04.95թ.

թիվ 0991/3-4           թիվ  3-15/2        թիվ   1-10

 

ՀՐԱՀԱՆԳ

 

Եկամտահարկի հաշվարկման և վճարման կարգի մասին

 

Բաժին I. Ընդհանուր դրույթներ

 

1. Սույն հրահանգը հրապարակվում է ի կատարումն «Եկամտահարկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 23-րդ հոդվածի 4-րդ կետի և կարգավորում է եկամտահարկի հաշվարկման և բյուջե վճարման հարցերը` այսուհետև հարկ:

2. Հայաստանի Հանրապետությունում հարկ վճարողներ են հանդիսանում.

ա) Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն ունեցող ֆիզիկական անձինք, անկախ եկամտի ստացման աղբյուրներից:

Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն ունեցող ֆիզիկական անձինք են համարվում նրանք, ովքեր օրացուցային տարվա ընթացքում Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվում են ավելի քան 183 օր.

բ) Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակություն չունեցող ֆիզիկական անձինք, եթե նրանք եկամուտներ են ստանում Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվող աղբյուրներից:

Հարկման նպատակով ֆիզիկական անձանց թվին են դասվում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները, օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք:

3. Հարկման օբյեկտ են հանդիսանում ֆիզիկական անձանց կողմից դրամական (Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնական շրջանառության մեջ գտնվող դրամով կամ արտարժույթով) և բնամթերային ձևով ստացված հետևյալ եկամուտները`

-աշխատանքային և քաղաքացիաիրավական պայմանագրերի կատարումից ստացված եկամուտները.

-հեղինակային վարձատրությունները.

-ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացված եկամուտները.

-նվիրատվության և օգնության կարգով ստացված եկամուտները.

-գույքը վարձակալության տալուց ստացված եկամուտները.

-փայամասնակցությունից, արժեթղթերից, ավանդների դիմաց ստացված և այլ եկամուտները:

Բնամթերային (ոչ դրամական) ձևով ստացված եկամուտները հարկման օբյեկտում հաշվի են առնվում պետական հաստատագրված (կարգավորվող), իսկ դրանց բացակայության դեպքում ազատ (շուկայական) գներով` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված կարգով:

Արտարժույթով ստացված եկամուտները վերահաշվարկվում են Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնապես շրջանառության մեջ գտնվող դրամով` ելնելով դրանց ստացման օրը Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի սահմանած արժութային կուրսից:

4. Այն դեպքերում, երբ ֆիզիկական անձինք ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների միջոցների հաշվին առձեռն ստանում են կանխիկ գումար կամ կտրոններ (այլ փաստաթղթեր) անվանական արժեքի նշումով, որոնք կոնկրետ անձին իրավունք են տալիս երթևեկելու, հաճախելու կամ օգտվելու սովորական պայմաններում վճարովի այլ ծառայություննրից, ապա այդ նպատակին ուղղվող միջոցների գումարը մտցվում է ֆիզիկական անձի եկամուտների կազմի մեջ:

Ֆիզիկական անձանց եկամտի կազմի մեջ մտցվում են նաև ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից իրենց կոնկրետ աշխատողների նյութական և սոցիալական վիճակի բարելավման նպատակով կատարվող վճարումները, մասնավորապես`

-կոմունալ կենցաղային ծառայությունների արժեքը.

-տարբեր բնույթի աբոնեմենտների, թերթերի, ամսագրերի և գրքերի բաժանորդագրության արժեքը.

-սննդի արժեքը.

-բուժման արժեքը.

-մանկական նախադպրոցական հիմնարկներում և ուսումնական հաստատություններում երեխաների համար ծնողների մուծումների փոխհատուցման արժեքը: Ընդ որում, աշխատողի հարկման ենթակա եկամտի կազմի մեջ չեն մտցվում բաժնային մասնակցությամբ մանկական նախադպրոցական հիմնարկների պահպանման համար ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից փոխհատուցվող գումարները.

-աշխատանքի վայր մեկնելու և վերադարձի ուղերթի արժեքը.

-բուժման և հանգստի ուղեգրերի, ներառյալ աշխատողների երեխաների համար ճամբարների և առողջարանների ուղեգրերի արժեքը.

-աշխատողներին շուկայականից (համապատասխան դեպքերում` պետական կարգավորվող գներից) ցածր գներով ապրանքների (արտադրանքի, աշխատանքների, ծառայությունների) իրացման կամ ձեռնարկությունների կողմից սեփական արտադրության արտադրանքը այլ գնորդներին (սպառողներին) բացթողնվող արտադրանքի համար սովորաբար կիրառվող գներից (այդպիսի գների առկա չլինելու դեպքում` ձեռք բերման գնից կամ փաստացի ինքնարժեքից) ցածր գներով բացթողումը (այդ գների և աշխատողներին իրացվող արտադրանքի գների տարբերության գումարները):

Օրինակ. ձեռնարկությունը թողարկում է կահույք և սովորաբար իրացնում այլ սպառողներին միջինը 21000 դրամով: Նույն ամսում իրացրել է նաև իր աշխատողներին 15000 դրամով: Այդ դեպքում տարբերության գումարը` 6000 դրամը, մտցվում է աշխատողի հարկման ենթակա եկամուտների կազմի մեջ.

-կենսաթոշակի անցման կապակցությամբ աշխատանքի վետերաններին տրվող միանվագ նպաստների գումարները և այլն:

5. Հարկման նպատակով ֆիզիկական անձանց եկամուտների մեջ չեն մտցվում`

ա) պետական սոցիալական ապահովության և պետական սոցիալական ապահովագրության նպաստները (բացառությամբ ժամանակավոր անաշխատունակության, այդ թվում` հիվանդ երեխայի, ընտանիքի հիվանդ անդամի խնամքի նպաստների).

-հղիության և ծննդաբերության նպաստները.

-երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստները.

-երեխայի խնամքի համար նպաստները (մինչև օրենսդրությամբ նախատեսված տարիքին հասնելը).

-թաղման նպաստները.

-սակավ ապահովված ընտանիքների երեխաների համար նպաստները.

-ի ծնե հաշմանդամների նպաստները.

-ժամկետային ծառայության զինծառայողների երեխաների նպաստները.

-երեխաներ ունեցող, սակայն կերակրողին կորցնելու դեպքում կենսաթոշակ չստացող այրիների համար նպաստները.

-ալիմենտի վճարումից խուսափող ծնողների որոնման ժամանակաշրջանում անչափահաս երեխաների համար նպաստները.

-գործող օրենսդրության համապատասխան վճարվող այլ պետական նպաստները.

բ) Հայաստանի Հանրապետության ԳԽ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի համաձայնությամբ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված ցանկով նախատեսված հասարակական, այդ թվում բարեգործական կազմակերպությունների, կրոնական և շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունների միջոցներից ֆիզիկական անձանց դրամական ու բնամթերային ձևով ցույց տրվող օգնության գումարները (նշված կազմակերպությունների ցանկը կցվում է` հավելված 1), այդ թվում նաև այն դեպքերում, երբ վերը նշված կազմակերպությունների միջոցների հաշվին օգնությունը ցույց է տրվում ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից:

գ) բոլոր տեսակի կենսաթոշակները, որոնք նշանակվում են Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային օրենսդրությամբ սահմանված կարգով, ինչպես նաև կենսաթոշակների կամավոր ապահովագրության պայմաններով վճարվող լրացուցիչ կենսաթոշակները:

Կենսաթոշակների այն գումարները, որոնք նշանակվում և վճարվում են ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների միջոցների հաշվին այլ կարգով, քան սահմանված է ՀՀ կենսաթոշակային օրենսդրությամբ, մտցվում են հարկման ենթակա եկամուտների կազմի մեջ.

դ) այն գումարները, որոնք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ստացվում են որպես վնասի փոխհատուցում աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապված խեղումների, առողջության այլ վնասումների կամ մահվան հետևանքով.

ե) փոխհատուցման վճարները` Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրությամբ նախատեսված նորմաների սահմաններում, բացառությամբ աշխատանքից ազատվելու դեպքում չօգտագործված արձակուրդի փոխհատուցման վճարների:

Սահմանված նորմաներին գերազանցող փոխհատուցման վճարների գումարները մտցվում են հարկման ենթակա եկամուտների կազմի մեջ:

Փոխհատուցման վճարներին մասնավորապես դասվում են`

-գործուղման ծախսերը, դաշտային բավարարությունը, լրավճարի այն գումարները, որոնք վճարվում են հանքահորերում (հանքերում) ստորգետնյա աշխատանքներում մշտապես զբաղված աշխատողներին հիմնանցքից մինչև աշխատանքի վայրը և դեպի ետ նորմատիվային տեղափոխման համար, տարիֆային դրույքների, դրույքների հավելումները այն անձանց, որոնց մշտական աշխատանքը ընթանում է ճանապարհին կամ կրում է շրջիկ բնույթ, ինչպես նաև այն անձանց, որոնք զբաղված են շինարարության վրա և ունեն տեղաշարժման բնույթի աշխատանք.

-միանվագ նպաստները, օրապահիկը, տեղափոխման և ունեցվածքի փոխադրման վճարը աշխատողին այլ վայր աշխատանքի փոխադրման (բաշխման) դեպքում` կապված նախնական համաձայնությամբ կազմահավաքի կամ մասսայական հավաքի կարգով նրան աշխատանքի ընդունելու հետ.

-աշխատողին պատկանող գործիքը օգտագործելու, չտրված հատուկ հագուստի և հատուկ կոշիկների, ինչպես նաև անձնական մեքենաները ծառայողական նպատակներով օգտագործման համար փոխհատուցումը.

զ) զոհված զինծառայողների ընտանիքների անդամներին և հաշմանդամ դարձած զինծառայողներին Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով տրվող միանվագ վճարները.

է) պարենային բավարարման արժեքը, որը նախատեսվում է Հայաստանի Հանրապետությունում գործող օրենսդրությանը համապատասխան, ինչպես նաև այն գումարները, որոնք վճարվում են այդ բավարարման փոխարեն.

ը) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված գործազրկության նպաստները.

թ) տարերային աղետների, մյուս արտակարգ իրավիճակների կապակցությամբ տրվող նյութական օգնության, ինչպես նաև այլ օգնության գումարները` անկախ դրանց չափից, որոնք տրվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, գործադիր իշխանության տեղական մարմինների, սոցիալական ապահովագրության ֆոնդի և օտարերկրյա պետությունների կողմից:

Մյուս դեպքերում ցույց տրվող նյութական օգնության գումարները ենթակա են հարկման ընդհանուր սահմանված կարգով.

ժ) Հայաստանի Հանրապետության պետական փոխառությունների պարտատոմսերի շահումները և այդ փոխառությունների մարումների դիմաց ստացված գումարները.

i

ի) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և պայմաններով իրականացվող վիճակախաղերի տոմսերի գծով ոչ դրամական շահումները, ինչպես նաև դրանց փոխարեն ստացվող գումարները.

/լրաց. 15.03.96 թիվ 160 հրաման/

լ) Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտատոմսերի տոկոսներն ու շահումները.

խ) արյուն ու կրծքի կաթ հանձնելու և դոնորության այլ տեսակների համար ֆիզիկական անձանց ստացած գումարները.

ծ) ալիմենտները (ստացողների մոտ).

կ) ֆիզիկական անձանց կողմից սեփականության իրավունքով իրենց պատկանող գույքի վաճառքից ստացված գումարները` բացառությամբ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով գույքի վաճառքից ստացված գումարների.

հ) գյուղատնտեսական գործունեության (գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրության) գծով ստացված եկամուտները, ինչպես նաև ոչ գյուղատնտեսական գործունեության գծով ստացված եկամուտները, եթե վերջիններիս գծով հասույթի (եկամտի) տեսակարար կշիռը չի գերազանցում ընդհանուր (գյուղատնտեսական և ոչ գյուղատնտեսական գործունեության գծով) հասույթի (եկամտի) 25 տոկոսը: Ոչ գյուղատնտեսական գործունեության մասով վերը նշված նորմը կիրառվում է դրա գծով հասույթի (եկամտի) առանձնացված հաշվառում տարվելու դեպքում:

Գյուղատնտեսական գործունեության համար վճարողներից գանձվում է հողի հարկ:

Սույն ենթակետում նշված դրույթը չի տարածվում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի համաձայնությամբ հաստատված ցանկում նշված արդյունաբերական բնույթի գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների սեփականատերերի վրա.

ձ) ֆիզիկական անձանց ստացած ապահովագրական գումարները, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ապահովագրական մուծումներն իրականացվում են ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների միջոցներից.

ղ) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված պայմանների համաձայն ժառանգության և նվիրատվության կարգով ֆիզիկական անձանցից ստացված դրամական ու բնամթերային տեսքով եկամուտները, բացառությամբ հեղինակային վարձատրության այն գումարների, որոնք ստանում են գիտության, գրականության, արվեստի ստեղծագործությունների, ինչպես նաև հայտնագործությունների, գյուտերի և արդյունաբերական նմուշների հեղինակների ժառանգները (իրավահաջորդները).

ճ) ձեռնարկություններից, հիմնարկներից և կազմակերպություններից տարվա ընթացքում ամսական նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկ չափի սահմաններում ստացված նվերների (իրային պարգևների և ծառայությունների) արժողության գումարները:

Իրային պարգևների գումարները, որոնք ստացման պահին գերազանցում են ամսական նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկ չափը, ընդհանուր հիմունքներով մտցվում են հարկման ենթակա եկամուտների մեջ: Եթե տարվա ընթացքում տրվում են մի քանի նվերներ, ապա հաշվարկի համար հիմք է ընդունվում այն ամսվա նվազագույն աշխատավարձը, որում տրվել է նվերը:

Օրինակ (թվերը պայմանական են ). ձեռնարկությունը փետրվար ամսին նվիրել է աշխատողին 2000 դրամ արժողությամբ ժամացույց (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը փետրվարին եղել է 380 դրամ), մայիս ամսին նվիրել է 6000 դրամ արժողությամբ ռադիոընդունիչ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը մայիսին եղել է 500 դրամ), սեպտեմբեր ամսին նվիրել է 8000 դրամ արժողությամբ կոստյում (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը սեպտեմբերին եղել է 800 դրամ), նոյեմբեր ամսին այդ աշխատողի համար կատարել է 5000 դրամի բնակարանի վերանորոգման աշխատանքներ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը նոյեմբերին եղել է 1000 դրամ): Հարկման ենթակա եկամուտների մեջ պետք է մտցվեն նվերների հետևյալ գումարները`

-փետրվար ամսին տրված նվերների արժեքից աշխատողի հարկման ենթակա եկամտի մեջ մտցվում է 100 դրամ (2000-380x5).

-մայիս ամսվա հարկման ենթակա եկամտի մեջ մտցվում է երկու նվերների այն գումարը, որը գերազանցում է մայիս ամսվա նվազագույն աշխատավարձի 5-ապատիկը (դուրս եկած փետրվար ամսին հարկման ենթակա եկամտի գումարը) կամ 5400 դրամ. (2000+6000)-(5x500)=5500-100.

-սեպտեմբեր ամսվա հարկման ենթակա եկամտի մեջ մտցվում է երեք նվերների այն գումարը, որը գերազանցում է սեպտեմբերի ամսական նվազագույն աշխատավարձի 5-ապատիկը (դուրս եկած փետրվար և մայիս ամիսներին հարկման ենթակա եկամտի գումարը) կամ 6500 դրամ (2000+6000+8000)-(5x800)-(5400+100).

-աշխատողի նոյեմբեր ամսվա հարկման ենթակա եկամտի մեջ մտցվում է չորս նվերների այն գումարը, որը գերազանցում է նոյեմբերի ամսական նվազագույն աշխատավարձ 5- ապատիկը (դուրս եկած փետրվար, մայիս և սեպտեմբեր ամիսներին հարկման ենթակա եկամտի գումարը) կամ 4000 դրամ (2000+6000+8000+5000)-(5x1000)-(6500+5400+100).

մ) մրցույթներում և մրցություններում ստացված ոչ դրամական մրցանակների արժեքն ամբողջությամբ, իսկ դրամական մրցանակների արժեքը` տարվա ընթացքում սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձի քսանչորսապատիկ չափի շրջանակներում:

Ամսական նվազագույն աշխատավարձի քսանչորսապատիկ չափին գերազանցող գումարը մտցվում է հարկման ենթակա եկամտի մեջ ընդհանուր հիմունքներով:

Հարկման ենթակա եկամտի մեջ մրցանակների արժեքից մտցվող գումարը որոշվում է սույն կետի «ճ» ենթակետում բերված կարգով.

յ) բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողներին, ասպիրանտներին, միջնակարգ մասնագիտական ու պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնական հաստատությունների սովորողներին, հոգևոր ուսումնական հաստատությունների ունկնդիրներին պետության կողմից վճարվող կրթաթոշակները:

Այն կրթաթոշակները, որոնք վճարվում են ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների և քաղաքացիների կողմից, ենթակա են հարկման սույն հրահանգի II բաժնի 16 կետով սահմանված դրույքաչափերով:

6. Հարկման ենթակա եկամուտները * յուրաքանչյուր ամսում պակասեցվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկ չափով, եթե դրանք ստանում են հետևյալ ֆիզիկական անձինք` * /Հարկման ենթակա եկամուտը դա փաստացի ստացված, հարկման օբյեկտ հանդիսացող եկամուտն է, համապատասխան դեպքում նվազեցված այդ եկամուտի հետ կապված ծախսերի չափով:/

ա) Հայաստանի Հանրապետության ազգային հերոսները, նախկին Խորհրդային Միության հերոսները, «Փառքի» բոլոր երեք աստիճանների շքանշաններով պարգևատրված անձինք.

բ) երկրորդ աշխարհամարտի հաշմանդամները և այն անձինք, ովքեր հաշմանդամ են դարձել Հայաստանի Հանրապետությունը, նախկին ԽՍՀՄ-ը պաշտպանելիս կամ զինվորական ծառայության այլ պարտականություններ կատարելիս վիրավորվելու, կոնտուզիայի, խեղման կամ ռազմաճակատում գտնվելու հետ կապված հիվանդության հետևանքով, նախկին պարտիզանների թվից հաշմանդամները, ինչպես նաև կենսաթոշակային օրենսդրությանը համապատասխան` զինծառայողների վերը նշված խմբերին հավասարեցված մյուս հաշմանդամները.

գ) առաջին և երկրորդ աշխարհամարտերի մասնակիցները, ինչպես նաև նախկին ԽՍՀՄ-ի պաշտպանության այլ մարտական գործողությունների մասնակից այն զինծառայողները, ովքեր ծառայել են գործող բանակի կազմի մեջ մտած զորամասերում, շտաբներում ու հիմնարկներում, և նախկին պարտիզանները.

դ) ի ծնե հաշմանդամները, 1-ին և 2-րդ խմբի հաշմանդամները.

ե) այն անձինք, ովքեր հիվանդացել և ատոմային օբյեկտների վթարների հետևանքով տարել են ճառագայթային հիվանդություն, մասնակցություն են ունեցել այդպիսի վթարների վերացմանն օտարացման գոտու սահմաններում, վթարի հետևանքների վերացման ժամանակաշրջանում զբաղվել են ատոմային օբյեկտների շահագործմամբ կամ այլ աշխատանքներով:

Օրինակ. ձեռնարկության աշխատողը երկրորդ աշխարհամարտի մասնակից է և ստանում է 6000 դրամ աշխատավարձ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 500 դրամ է): Այս դեպքում աշխատողի ամսական հարկվող եկամուտը կկազմի 1000 դրամ /6000-(10x500)/:

Սույն կետում նշված արտոնության (պակասեցման) իրավունքը վերապահվում է այն հիմնավորող փաստաթղթերի (Խորհրդային Միության հերոսի գրքույկ, շքանշանի գրքույկ, հաշմանդամի արտոնության իրավունքի վկայական, զինվորական կոմիսարիատի տեղեկանք, կենսաթոշակի վկայական, բժշկաաշխատանքային փորձաքննության հանձնաժողովի տեղեկանք) հիման վրա:

7. Հարկման ենթակա եկամուտները յուրաքանչյուր ամսում պակասեցվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձի ութապատիկ չափով, եթե դրանք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված կարգով ստանում են զինծառայողները` աշխատավարձի, կոչումների, դրամական բավարարման, դրամական մյուս վարձատրությունների և վճարների գծով:

8. Հարկման ենթակա եկամուտները յուրաքանչյուր ամսում պակասեցվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկ չափով, եթե դրանք ստանում են հետևյալ ֆիզիկական անձինք`

ա) Հայաստանի Հանրապետությունը և նախկին ԽՍՀՄ-ը պաշտպանելիս կամ զինվորական ծառայության այլ պարտականություններ կատարելիս վիրավորվելու, կոնտուզիայի կամ խեղման հետևանքով զոհված, կամ ռազմաճակատում գտնվելու հետ կապված հիվանդության հետևանքով մահացած զինծառայողների, ինչպես նաև ծառայողական պարտականություններ կատարելիս զոհված պետական ծառայողների ծնողները և ամուսինը:

Արտոնությունը (պակասեցումը) վերապահվում է զոհված (մահացած) ծառայողի և ծնողներին և ամուսնուն` կենսաթոշակի վկայականի հիման վրա, որտեղ դրված է դրոշմակնիք «զոհված զինվորի այրի (հայր, մայր)» կամ առկա է համապատասխան գրառում` վավերացված կենսաթոշակային վկայական տվող հիմնարկի ղեկավարի ստորագրությամբ և կնիքով:

Այն դեպքում, երբ նշված անձինք չեն հանդիսանում կենսաթոշակառուներ, իրավունքը վերապահվում է զինծառայողի կամ պետական ծառայողի զոհվելու մասին համապատասխան պետական մարմնի տեղեկանքի հիման վրա:

Հայաստանի Հանրապետությունը և նախկին ԽՍՀՄ-ը պաշտպանելիս կամ զինվորական ծառայության այլ պարտականություններ կատարելիս վիրավորվելու, կոնտուզիայի կամ խեղման հետևանքով զոհված, կամ ռազմաճակատում գտնվելու հետ կապված հիվանդության հետևանքով մահացած զինծառայողի, ինչպես նաև ծառայողական պարտականություններ կատարելիս զոհված պետական ծառայողի այրուն արտոնությունը (պակասեցումը) վերապահվում է միայն այն դեպքում, եթե նա հետագայում չի ամուսնացել:

բ) օտարերկրյա պետություններում ծավալված մարտական գործողությունների ընթացքում զինվորական պարտականություններ կատարած զինծառայողները, այդ գործողությունների ընթացքում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ուսումնական ու վարժական հավաքներին մասնակցած զինապարտները:

Արտոնության (պակասեցման) վերապահման համար հիմք են հանդիսանում արտոնության իրավունքի մասին վկայականը, շրջանային (քաղաքային) զինկոմիսարիատների, զինվորական մասերի, զինվորական ուսումնական հաստատությունների, նախկին ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության, պետական անվտանգության կոմիտեի, ներքին գործերի նախարարության ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների և Հայաստանի Հանրապետության մյուս համապատասխան մարմինների տեղեկանքները.

գ) համատեղ ապրող և մշտական խնամք պահանջող ի ծնե հաշմանդամին, 1-ին խմբի հաշմանդամին խնամող ծնողներից մեկը (իրենց ընտրությամբ), ամուսինը, խնամակալը.

դ) խնամքի տակ զառամյալ ծնողներ (հայրը` 60 և ավելի, մայրը` 55 և ավելի տարիքի) կամ անչափահաս երեխաներ ունեցող 3-րդ խմբի հաշմանդամները:

«գ» և «դ» ենթակետերում թվարկված անձանց արտոնությունը (պակասեցումը) վերապահվում է կենսաթոշակային վկայականի կամ խնամքի անհրաժեշտությունը հաստատող առողջապահական մարմինների բժշկական տեղեկանքների, իսկ համատեղ ապրելու մասով` բնակարանային շահագործման մարմինների տեղեկանքների հիման վրա:

Օրինակ. ձեռնարկության աշխատողը օտարերկրյա պետություններում ծավալված մարտական գործողությունների մասնակից է և ստանում է 6000 դրամ աշխատավարձ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 500 դրամ է): Այս դեպքում աշխատողի ամսական հարկվող եկամուտը կկազմի 3000 դրամ /6000-(6x500)/:

9. Հարկման ենթակա եկամուտները յուրաքանչյուր ամսում պակասեցվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն

աշխատավարձի    կրկնապատիկ չափով, եթե դրանք հիմնական աշխատանքի վայրում

ստանում են սույն հրահանգի 6, 7, 8-րդ կետերում չթվարկված ֆիզիկական անձինք:

Օրինակ. ձեռնարկության աշխատողը հիմնական աշխատանքի վայրում ամսական ստանում է 6000 դրամ աշխատավարձ (ամսական նվազագույն աշխատավարձը 500 դրամ է): Այս դեպքում աշխատողի ամսական հարկվող եկամուտը կկազմի 5000 դրամ /6000-(2x500)/:

Նշված արտոնությունը (պակասեցումը) վերապահվում է նաև հիմնական աշխատանքի վայր չունենալու դեպքում: Օրինակ. քաղաքացին, որը կենսաթոշակառու է և այլ եկամտի աղբյուր չունի (բացի կենսաթոշակից) տունը վարձակալության տալուց վարձակալական վճարի տեսքով տարեկան ստացել է 48000 դրամ եկամուտ: Ամսական հարկման ենթակա եկամուտը կազմում է 4000 դրամ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 500 դրամ է): Ամսական հարկվող եկամուտը կկազմի 3000 դրամ /4000-(2x500)/:

10. Սույն հրահանգի 6-9 կետերում նախատեսված մի քանի հիմքերով միաժամանակ եկամուտները պակասեցնելու իրավունքի առկայության դեպքում վերապահվում է արտոնություններից (պակասեցումներից) մեկը` առավելագույնը:

11. Ֆիզիկական անձանց հարկման ենթակա եկամուտները ստացման յուրաքանչյուր ամսվա հաշվով լրացուցիչ պակասեցվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափով`

ա) յուրաքանչյուր երեխայի և խնամառուի մինչև 18 տարեկան հասակը (ցերեկային ուսուցման ուսանողների և սովորողների մինչև 24 տարեկան դառնալը),

բ) եկամտի ինքնուրույն աղբյուրներ չունեցող յուրաքանչյուր այլ խնամառուի համար` անկախ նրանից խնամառուները բնակվում են խնամակալի հետ, թե ոչ:

Հարկման ենթակա եկամուտների պակասեցման նպատակով ուսանողների և սովորողների թվին դասվում են ցերեկային ուսուցմամբ բարձրագույն, միջնակարգ մասնագիտական, պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնական հաստատությունների, միջնակարգ, ոչ լրիվ միջնակարգ դպրոցների ուսանողներն ու սովորողները, հոգևոր ուսումնական հաստատությունների ունկնդիրները:

Նշված կարգը պահպանվում է մինչև երեխաների 18, ուսանողների և սովորողների 24 տարին լրանալը, իսկ նրանց, ինչպես նաև խնամառուների մահվան դեպքում` մինչև տարեվերջ:

Հարկման ենթակա եկամտից նախատեսված պակասեցումը վերապահվում է ամուսիններից երկուսին, ինչպես նաև խնամակալին` հիմնական աշխատանքի վայրում:

Օրինակ. հիմնական աշխատանքի վայրում քաղաքացին ամսական ստանում է 6000 դրամ եկամուտ և իր խնամքի տակ ունի եկամտի ինքնուրույն աղբյուր չունեցող երկու խնամառու (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 500 դրամ է): Այս դեպքում ամսական հարկվող եկամուտը կազմում է 4000 դրամ /6000-(2x500+2x500)/:

Նշված արտոնությունը (պակասեցումը) վերապահվում է նաև հիմնական աշխատանքի վայր չունենալու դեպքում:

Օրինակ. հիմնական աշխատանքի վայր չունեցող ֆիզիկական անձի ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացված տարեկան հարկման ենթակա եկամուտը կազմել է 30000 դրամ: Նշված անձը իր խնամքի տակ ունի մինչև 18 տարեկան հասակի 2 երեխա և մեկ խնամառու: Ամսական հարկման ենթակա եկամուտը կկազմի 2500 դրամ (30000:12 ամիս): Ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 400 դրամ լինելու պայմաններում ամսական հարկվող եկամուտը կկազմի 500 դրամ /2500-(2x400+3x400)/:

Ֆիզիկական անձանց հարկման ենթակա եկամուտների նվազեցումը կատարվում է սկսած այն ամսից, երբ ծնվել է երեխան կամ երբ ֆիզիկական անձը հանդես է եկել որպես խնամառու:

Խնամառուների թվաքանակի կրճատման (բացառությամբ մահացության դեպքերի) կամ տարվա ընթացքում նրանց եկամտի ինքնուրույն աղբյուր առաջանալու դեպքում, խնամառուների համար արտոնությունը (պակասեցումը) չի կիրառվում այն ամսին հաջորդող ամսից, երբ կրճատվել է խնամառուների թիվը կամ նրանց մոտ առաջացել է եկամտի ինքնուրույն աղբյուր:

Հարկման նպատակով խնամառուների թվին են դասվում ֆիզիկական անձանց եկամուտների հաշվին ապրող և եկամտի այլ աղբյուր չունեցող անձինք:

Մասնավորապես խնամառուների թվին են դասվում մինչև նախատեսված տարիքին հասնելը երեխայի խնամքի համար արձակուրդում գտնվող կանայք, ովքեր այլ եկամուտներ չունեն, բացի օրենսդրությամբ սահմանված չափերով յուրաքանչյուր ամսվա փոխհատուցման վճարից և նպաստից:

Հարկման նպատակով խնամառուների թվին չեն դասվում`

-անձինք (բացի սույն կետի «ա» ենթակետում նշվածների), ովքեր ստանում են կրթաթոշակ, կենսաթոշակ և գործազրկության նպաստ.

-անձինք, ովքեր գտնվում են պետության խնամքին (պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնարանների սովորողները, մանկատների և երեխաների տների սաները).

-մասնագիտացված դպրոցների սովորողները, տունինտերնատներում գտնվող երեխաները, որոնց խնամքի համար խնամակալներից վճար չի գանձվում, ինչպես նաև դպրոցներին կից ինտերնատներում պետության լրիվ ապահովության տակ գտնվող երեխաները:

Քաղաքացիները, որոնց կենսաթոշակի հաշվարկման ժամանակ տրվել է խնամքի հավելում, համարվում են խնամակալ այն քաղաքացու նկատմամբ, որի համար հատկացվել է այդ հավելումը:

Երեխաների և խնամառուների գծով ֆիզիկական անձանց հարկման ենթակա եկամուտների պակասեցումը կատարվում է`

երեխաների առկայության դեպքում` երեխայի ծննդյան վկայականի պատճենի կամ ուսումնական հաստատության տեղեկանքի (այն մասին, որ երեխան սովորում է ցերեկային բաժանմունքում) հիման վրա.

-խնամառուի առկայության դեպքում` բնակարանային շահագործման մարմնի կամ պատգամավորների ավանային, գյուղական խորհրդների գործադիր կոմիտեների կողմից հաստատված տեղեկանքների, իսկ անձնական սեփականության իրավունքով ֆիզիկական անձանց պատկանող քաղաքային վայրերի տներում ապրող անձանց առնչությամբ` թաղային կոմիտեների նախագահների կողմից վավերացված տեղեկանքների հիման վրա` սույն հրահանգի հավելված 2-ում նշված ձևով:

Ֆիզիկական անձանց կողմից երեխաների և խնամառուների առկայության մասին տեղեկանքները հիմնական աշխատանքի (ծառայության, ուսման) վայր են ներկայացվում մինչև հունվարի առաջին կեսի աշխատավարձի վճարումը, իսկ ընտանիքի անդամների կազմի և խնամառուների փոփոխության դեպքում` նման փոփոխություն կատարված ամսին հաջորդող ամսվա 20-ից ոչ ուշ: Այն դեպքում, երբ քաղաքացիների մոտ հետագայում փոփոխություններ չեն կատարվել, ներկայացված փաստաթղթերը պահպանում են իրենց ուժը հետագա տարիների համար:

Երեխաների և խնամառուների գծով հարկման ենթակա եկամուտը պակասեցնելու վերաբերյալ ներկայացվող տվյալների հավաստիության համար դիմողը կրում է պատասխանատվություն օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

12. Ձեռնարկություններում, հիմնարկներում և կազմակերպություններում աշխատանքային և դրան հավասարեցված պարտականությունների կատարման դիմաց եկամուտներ ստացող ֆիզիկական անձանց յուրաքանչյուր ամսվա հարկման ենթակա եկամտի պակասեցումը իրականացվում է այդ ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների կողմից:

Այլ ֆիզիկական անձանց հարկման ենթակա եկամտի պակասեցումները իրականացվում է ինքնուրույնաբար (սահմանված կարգով և դեպքերում արտացոլելով դրանք եկամուտների մասին հայտարարագրում) տարին ավարտվելուց հետո` տարեկան հարկի հաշվարկման ժամանակ, ելնելով այն ամիսների թվից, որոնցում ստացվել են եկամուտները: Ընդ որում, երբ հարկ վճարողները չունեն հիմնական աշխատանքի վայր, ապա սույն հրահանգի 6, 8, 9 և 11 կետերով նախատեսված հարկման ենթակա եկամտի պակասեցումները (արտոնությունները) կարող են կիրառվել վճարողի ցանկությամբ և նրա դիմումի համաձայն (դիմումի ձևը բերված է սույն հրահանգի հավելված N 12-ում) հարկային մարմինների կողմից:

13. Սույն հրահանգի 6-9,11 կետերում թվարկված հարկման ենթակա եկամուտների պակասեցումները եկամուտների ստացման ամեն ամսվա համար կատարվում են միայն մեկ անգամ և եկամտի վճարման մեկ աղբյուրում:

 

Բաժին II. Հիմնական աշխատանքի (ծառայության, ուսման) վայրում ստացված եկամուտների հարկման կարգը

 

14. Հրահանգի սույն բաժնին համապատասխան հարկման ենթակա են մեկ ձեռնարկությունում, հիմնարկում, կազմակերպությունում (որտեղ վարվում են աշխատանքային գրքույկները)` նրա հետ աշխատանքային կամ դրան հավասարեցված հարաբերությունների մեջ գտնվող ֆիզիկական անձանց ստացած եկամուտները' դիտելով դրանք որպես հիմնական աշխատանքի (ծառայության, ուսման) վայրում ստացված եկամուտներ:

Հարկման նպատակով աշխատանքային և դրան հավասարեցված պարտականություններ են համարվում.

ֆիզիկական անձանց կողմից կոնկրետ մասնագիտության, որակավորման, պաշտոնի գծով նրանց և ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրի (կոնտրակտի) հիման վրա աշխատանքների կատարումը, հասարակական, կրոնական և այլ կազմակերպությունների, գյուղացիական կոլեկտիվ տնտեսությունների, կոոպերատիվների անդամության հետ կապված աշխատանքների, ինչպես նաև ծառայության և ուսման հետ կապված աշխատանքների և պարտականությունների կատարումը:

15. Հիմնական աշխատանքի (ծառայության, ուսման) վայրից քաղաքացիների կողմից ստացված ընդհանուր եկամուտների մեջ մտցվում են տվյալ ձեռնարկությունից, հիմնարկից, կազմակերպությունից ստացված հետևյալ եկամուտները'

-ամսական աշխատավարձի գումարները, ինչպես նաև պարգևավճարները և նրանց կողմից աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապված ցանկացած այլ վարձատրություններն ու վճարումները, /այսուհետև վարձատրություններ/ այդ թվում նույն վայրում համատեղությամբ աշխատելու դիմաց, քաղաքացիաիրավական պայմանագրերի և այլ հիմքերի հիման վրա կատարված աշխատանքների դիմաց վարձատրությունը, ինչպես նաև նյութական օգնության, իրային պարգևների տեսքով ստացված և համանման մյուս այն եկամուտները, որ ձեռնարկությունները, հիմնարկները, կազմակերպությունները, սեփական միջոցների հաշվին վճարում են իրենց աշխատողներին` նրանց նյութական և սոցիալական բարեկեցության համար:

-ՀՀ տարածքում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով համատեղ և օտարերկրյա ներդրումներով ձեռնարկություններում, միջազգային կազմակերպություններում ու միավորումներում, օտարերկրյա ֆիրմաներում, բանկերում և դրանց առանձնացված ստորաբաժանումներում, ինչպես նաև համանման այլ մարմիններում աշխատողների աշխատանքային պարտականությունների կատարման դիմաց վճարված աշխատավարձը, պարգևավճարները և այլ վճարումները.

-իրավաբանական կոնսուլտացիաներում աշխատելու դիմաց փաստաբանների ստացած վարձատրությունների գումարները.

-զինծառայողների աշխատավարձի, կոչումների դիմաց վճարումները, դրամական բավարարումը, դրամական մյուս վարձատրությունները և վճարումները.

-կրոնական կազմակերպություններում, կրոնական կազմակերպությունների դուստր ձեռնարկություններում, ինչպես նաև նրանց կողմից ստեղծված բարեգործական հաստատություններում աշխատողներին (ներառյալ հոգևոր ծառայողներին) վճարված եկամուտները.

-ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ասպիրանտների, միջնակարգ մասնագիտական ու պրոֆեսիոնալ-տեխնիկական ուսումնական հաստատությունների սովորողների, հոգևոր ուսումնական հաստատությունների ունկնդիրների աշխատանքի դիմաց վճարված եկամուտները և կրթաթոշակները:

16. Սույն հրահանգի 15-րդ կետում թվարկված եկամուտներից հարկը հաշվարկվում է հետևյալ դրույքաչափերով`

_______________________________________________________________________

Ամսական հարկվող եկամտի չափը *             Հարկի գումարը

-----------------------------------------------------------------------

մինչև նվազագույն

աշխատավարձի 10-ապատիկը ներառյալ          հարկվող գումարի 12 տոկոսը

-----------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 10-ապատիկը գերազանցող չափից մինչև 20-ապատիկը

ներառյալ                                 նվազագույն աշխատավարձի 120

                                         տոկոսին գումարած նվազագույն

                                         աշխատավարձի 10-ապատիկը

                                         գերազանցող գումարի 18 տոկոսը

-----------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 20-ապատիկը գերազանցող չափից մինչև 40-ապատիկը

ներառյալ                                 նվազագույն աշխատավարձի 300

                                         տոկոսին գումարած նվազագույն

                                         աշխատավարձի 20-ապատիկը

                                         գերազանցող գումարի 25 տոկոսը

------------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 40-ապատիկը

գերազանցող չափից ավելի                   նվազագույն աշխատավարձի 800

                                         տոկոսին գումարած նվազագույն

                                         աշխատավարձի 40-ապատիկը

                                         գերազանցող գումարի 30 տոկոսը

---------------------------------------------------------------------

* Հարկվող եկամուտը դա հարկման ենթակա եկամուտն է` հաշվի առած սույն հրահանգի I-ին բաժնի 6-9, 11 կետերում թվարկված պակասեցումները (արտոնությունները):

 

17. Սույն բաժնում նշված անձանց բոլոր այն եկամուտները, որոնք ստացվում են նրանց կողմից աշխատանքային և դրանց հավասարեցված պարտականությունների կատարման հետ կապված աշխատանքների կատարման դիմաց կամ սույն բաժնի 15-րդ կետում նշված այլ եկամուտների ձևով, ենթակա են հարկման հիմնական եկամտի (աշխատավարձ, պարգևավճար և այլ վճարումներ) հետ միասին:

Օրինակ. մայիս ամսին ձեռնարկությունում աշխատանքային պայմանագրով աշխատող քաղաքացու աշխատավարձը կազմել է 1800 դրամ: Նույն ձեռնարկությունում քաղաքացին միաժամանակ համատեղությամբ կատարել է աշխատանքներ և ստացել 400 դրամ: Նույն ամսում քաղաքացուն տրվել է նաև 1500 դրամ պարգևավճար, 1000 դրամ նյութական օգնություն և երեխայի ուսման վարձի վճարման համար փոխանցվել է 5000 դրամ:

Այդ դեպքում քաղաքացու մայիս ամսվա հարկման ենթակա եկամուտը կազմում է 9700 դրամ (1800+400+1500+1000+5000), որից օրենսդրությամբ սահմանված պակասեցումները կատարելուց հետո որոշվում է մայիս ամսվա հարկվող եկամտի չափը:

18. Եթե աշխատանքի վարձատրությունը կատարվում է ամսական երկու անգամ, ապա ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների կողմից հարկը սահմանված չափերով հաշվարկվում է յուրաքանչյուր ամիս, ելնելով անցած ամսվա վարձատրության գումարից և պահվում է ամսվա առաջին կեսի վարձատրությունը վճարելիս:

Այն դեպքում, երբ աշխատողներին վարձատրությունը տրվում է ամիսը մեկ անգամ, ապա հարկը հաշվարկվում է այն ամսվա վարձատրությունից, որի համար կատարվում է վճարումը, և պահվում է այդ նույն ամսվա համար վարձատրությունը վճարելու ժամանակ:

19. Աշխատանքի ընդունված աշխատողներից առաջին ամսվա աշխատանքի վարձատրության գծով հարկը (եթե այդ վարձատրությունը գերազանցում է ամսական նվազագույն աշխատավարձի կրկնապատիկ չափը) պահվում է հաջորդ ամսվա առաջին կեսի վարձատրությունից:

Եթե վարձատրությունը կատարվում է ամիսը մեկ անգամ, ապա հարկը պահվում է տվյալ ամսվա համար նրա վճարման ժամանակ, իսկ եթե վարձատրությունը կատարվում է ամսվա մեջ երկու անգամ, և սահմանվում է ընթացիկ վարձատրությունից հարկը պահելու կարգ, ապա այն պահվում է տվյալ ամսվա երկրորդ կեսի վարձատրությունը վճարելիս:

20. Աշխատողն արձակուրդ գնալիս հարկը պահվում է հետևյալ կարգով`

-հարկը պահվում է անցած ամսվա համար առանձին (եթե մինչև աշխատողի արձակուրդ գնալու պահը այդ հարկը պահված չի եղել).

-ընթացիկ ամսվա արձակուրդային գումարից և վարձատրությունից առանձին, եթե աշխատողը արձակուրդում մնալու է մինչև ամսվա վերջը.

-հաջորդ ոչ լրիվ ամսվա վրա ընկնող արձակուրդային գումարից արձակուրդ գնալու ժամանակ հարկ չի պահվում: Հարկը այդ գումարից պահվում է արձակուրդից վերադառնալուց հետո, տվյալ ամսվա ընդհանուր վարձատրությունից` ընդհանուր հիմունքներով.

Այսպես, հունիսի 17-ին արձակուրդ գնալիս հարկը պահվում է հունիս ամսվա վարձատրությունից և հունիսի վրա ընկնող արձակուրդային գումարից: Արձակուրդից հուլիսի 15-ին նրա վերադառնալուց հետո հարկը պետք է պահվի միայն օգոստոս ամսվա առաջին կեսի վարձատրությունը վճարելիս (օգոստոսի 16-ին), հուլիսի առաջին կեսի վրա ընկնող արձակուրդային գումարի և հուլիս ամսվա վարձատրության ամբողջական գումարից:

Հունիսի 26-ին արձակուրդ գնալիս հարկը պահվում է այնպես, ինչպես հունիսի 17-ին արձակուրդ գնալիս:

Հուլիսի 1-ից արձակուրդ գնալիս հարկը պահվում է հունիս ամսվա վարձատրությունից: Տվյալ դեպքում հուլիս ամսվա արձակուրդային գումարից հարկ չի պահվում: Հուլիսի վերջին, արձակուրդից նրա վերադառնալուց, հարկը պետք է պահվի միայն օգոստոսի 16-ին հուլիս ամսվա վարձատրության ընդհանուր գումարից (արձակուրդայինի և հուլիսի վերջին օրերի աշխատավարձից):

Օրինակ 1. Աշխատողը գնում է արձակուրդ հունիսի 10-ից և վերադառնում է հունիսի 27-ին: Աշխատավարձի վճարման օրերն են` 5-ը և 20-ը: Արձակուրդ գնալիս աշխատողից հարկը պահվում է մայիս ամսվա վարձատրությունից: Արձակուրդից նրա վերադառնալուց հարկը պետք է պահվի հուլիս ամսվա վարձատրությունը վճարելիս (հուլիսի 20-ին) հունիս ամսվա վարձատրության ընդհանուր գումարից (աշխատավարձը և արձակուրդայինը):

Օրինակ 2. Աշխատողը արձակուրդ է գնում հունիսի 1-ից մինչև ամսվա վերջը: Այս դեպքում հարկը պետք է պահվի մայիս ամսվա վարձատրությունից և առանձին հունիս ամսվա արձակուրդայինից:

Օրինակ 3. Աշխատողը հուլիսի 1-ից մինչև օգոստոսի 25-ը ներառյալ գնում է արձակուրդ: Աշխատավարձի վճարման օրերն են` 1-ը և 16-ը: Արձակուրդ գնալիս հարկը պետք է պահվի հունիս ամսվա վարձատրությունից և հուլիս ամսվա արձակուրդայինից: Արձակուրդից վերադառնալուց հետո հարկը պետք է պահվի սեպտեմբերի 16-ին, օգոստոս ամսվա վարձատրության ընդհանուր գումարից (օգոստոսի արձակուրդայինը և օգոստոսի աշխատանքային օրերի աշխատավարձը):

Օրինակ 4. Աշխատողը հունիսի 17-ից մինչև օգոստոսի 11-ը գնում է արձակուրդ: Աշխատավարձը վճարվում է ամսական 1 անգամ` ամսի 20-ին: Այս դեպքում արձակուրդ գնալիս աշխատողից հարկը պահվում է հունիսին կատարված վարձատրության ու արձակուրդայինից և հուլիսի արձակուրդային գումարից: Օգոստոս ամսվա վրա ընկնող արձակուրդային գումարից հարկ չի պահվում:

Արձակուրդից վերադառնալուց հետո օգոստոս ամսվա վարձատրությունը վճարելիս (օգոստոսի 20-ին) հարկը պետք է պահվի օգոստոս ամսվա վարձատրության ընդհանուր գումարից, ներառյալ նաև օգոստոսի 1-ից մինչև 11-ի արձակուրդայինը:

Անհրաժեշտության դեպքում, եթե կազմակերպությունների ղեկավարները մինչև արձակուրդի վերջանալը հերթական արձակուրդում գտնվող առանձին աշխատողների օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ժամկետից շուտ ետ են կանչում աշխատանքի, հարկի պահումը կատարվում է այն կարգով, ինչպես արձակուրդից վերադառնալիս (որքանով որ արձակուրդային գումարները մնում են արձակուրդից ետ կանչվածների մոտ, դրանք պետք է հաշվի առնվեն ի հաշիվ հետագա վարձատրությունների):

Օրինակ 5. Փետրվարի 1-ից մինչև 28-ը արձակուրդ գնալիս աշխատողին վճարվել է 10000 դրամ, որից պահվել է հարկ 1562,5 դրամ: Փետրվարի 16-ից աշխատողը ետ է կանչվել աշխատանքի, որի կապակցությամբ նրա փաստացի վարձատրությունը արձակուրդային գումարի հետ միասին կազմել է 16000 դրամ: Այս օրինակում հարկը փետրվարի համար կազմում է 3300 դրամ, որի հետ կապված աշխատողին մարտ ամսվա առաջին կեսի վարձատրությունը վճարելիս լրացուցիչ պահվում է 1737,5 դրամ (3300-1562,5):

21. Աշխատողներին աշխատանքից ազատելու դեպքում հարկը պահվում է ելնելով անցած ամսվա վարձատրությունից (եթե այն պահված չի եղել) և առանձին` ընթացիկ ամսվա վարձատրությունից (առ ազատվելու օրը), եթե այդ վարձատրության գումարը գերազանցում է ամսական նվազագույն աշխատավարձի կրկնապատիկ չափը:

Եթե աշխատողներին աշխատանքից ազատելու ժամանակ նրանց վճարվում է չօգտագործված արձակուրդի փոխհատուցում անցած աշխատանքի լրիվ տարվա համար և միաժամանակ ընթացիկ աշխատանքային տարվա աշխատած մասի համար, ապա հարկի հաշվարկման ժամանակ ամսական հարկման ենթակա եկամտի կազմի մեջ մտցվում է փոխհատուցման ընդհանուր գումարը` ինչպես անցած տարվա և ընթացիկ տարվա աշխատած մասի համար, այնպես և նախորդ տարիների համար վճարվող փոխհատուցումը:

Այն դեպքում, երբ օրենսդրության համապատասխան նախատեսվել է միացնել երկու կամ երեք աշխատանքային տարիների արձակուրդները, նախորդ տարիների չօգտագործված արձակուրդների փոխհատուցման գումարը ենթակա է հարկման ընթացիկ տարվա վարձատրությունից և արձակուրդայինից առանձին:

22. Այն գումարներից, որոնք հավելվում են աշխատավարձին ըստ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված շրջանային, բարձր լեռնային և այլ գործակիցների, ինչպես նաև աշխատանքային ստաժի համար, հարկը գանձվում է առանձին` 12 տոկոս դրույքաչափով:

Այն դեպքերում, երբ սույն հրահանգի 1-ին բաժնում նշված պակասեցումները գերազանցում են հիմնական աշխատավարձին, իսկ գործակցի և վերադիրի հետ միասին աշխատանքի վարձատրության ընդհանուր գումարը գերազանցում է նշված պակասեցումները, ապա հարկի հաշվարկը պետք է կատարվի հիմնական աշխատավարձի, գործակցի և վերադիրի ամբողջական գումարից:

Օրինակ. Բարձր լեռնային տարածքում գտնվող ձեռնարկության աշխատողին, որն ունի մինչև 18 տարեկան հասակի չորս երեխաներ, հիմնական աշխատանքի վայրում հունվար ամսին հաշվարկվել է 2800 դրամ, այդ թվում հիմնական աշխատավարձ` 2000 դրամ, աշխատանքային ստաժի համար հավելում` 400 դրամ, գործակցով հաշվարկված գումար` 400 դրամ (ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափը 375 դրամ):

Ընդհանուր եկամտի գումարից հարկվող եկամուտը կկազմի 550 դրամ, հարկը` 66 դրամ (/2800 - 750 - /375 x 4/ x 0,12):

23. Այն դեպքերում, երբ աշխատանքի վարձատրության պայմաններին համապատասխան Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վարձատրությունը լրիվ չի վճարվում կամ առհասարակ չի վճարվել, իսկ վերջնական հաշվարկն իրականացվում է սեզոնի կամ այլ տևական ժամանակաշրջանի ավարտից հետո, վերջնական հաշվարկի դեպքում այդ վարձատրության գումարը հարկման նպատակով բաշխվում է այն ամիսների թվի վրա, որոնց ընթացքում աշխատելու համար կատարվում է աշխատանքի վարձատրությունը: Այդ դեպքում ամսվա ընթացքում տասնհինգ և ավելի օրեր աշխատելը ընդունվում է լրիվ ամիս:

Սույն կետում նախատեսված դրույթների կիրառման դեպքում վարձատրության կազմում չեն մտցվում և չեն բաշխվում համապատասխան ամիսների վրա աշխատողներին վճարված պարգևավճարները:

Սեզոնային բնույթի աշխատանքներ ունեցող ճյուղերում հարկման նպատակով նույն կարգով են բաշխվում նաև սեզոնի կամ տարվա ավարտից հետո ստացվող պարգևավճարները:

24. Լուծարվող ձեռնարկություններից, հիմնարկներից, կազմակերպություններից քաղաքացիների կողմից ստացվող եկամուտների գումարները (այդ թվում գույքի իրացումից ստացված) հարկվում են դրանց հաշվարկման ամսվա մյուս եկամուտների հետ միասին:

25. Վարձատրություններից և դրամական ու բնամթերային ձևով տրված մյուս եկամուտներից հարկը հաշվարկվում ու պահվում է այդ վճարումները կատարող գործատուների կողմից, որոնք պարտավոր են ապահովել հարկի ճիշտ հաշվարկումն ու պահումը, հարկման ենթակա եկամտի պակասեցումները, ինչպես նաև պահված հարկի գումարի լրիվ և ժամանակին փոխանցումը բյուջե:

Այդ նույն կարգով հարկը հաշվարկվում, պահվում և փոխանցվում է ՀՀ տարածքում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով համատեղ և օտարերկրյա ներդրումներով ձեռնարկություններում, միջազգային կազմակերպություններում ու միավորումներում, օտարերկրյա ֆիրմաներում, բանկերում և դրանց առանձնացված ստորաբաժանումներում, ինչպես նաև համանման այլ մարմիններում աշխատողների աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապված վարձատրություններից:

26. Ձեռնարկությունները, հիմնարկներն ու կազմակերպությունները բանկերում աշխատողներին վճարման ենթակա միջոցները ստանալու հետ միաժամանակ (նույն օրը) բյուջե են փոխանցում հաշվարկված հարկի գումարները, հանձնարարագրերում «ինչի համար» սյունակում առանձին նշելով վճարման անվանումը:

Ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից ստացված կանխիկ հասույթից, ինչպես նաև բնամթերային ձևով աշխատավարձ և այլ վճարումներ կատարող ձեռնարկությունները, հիմնարկներն ու կազմակերպությունները հաշվարկված հարկի գումարները բանկ են մուծում (բյուջե փոխանցում) վճարումների իրականացման հաջորդ օրը:

27. Ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից աշխատողների վարձատրություններից պահված հարկերը բյուջե են փոխանցվում լրիվ դրամներով` դրանց ընդհանուր գումարը 1000 դրամից ոչ պակաս լինելու դեպքում: Եթե հարկի գումարը 1000 դրամից պակաս է, ապա այն ավելացվում է հաջորդ ամսվա բյուջե փոխանցման ենթակա գումարին, բայց ընթացիկ տարվա դեկտեմբերի 20-ից ոչ ուշ:

28. Աշխատանքի վարձատրության միջոցներ ստանալու չեկերը բանկի հիմնարկի կողմից վճարվում է միայն հարկը բյուջե փոխանցելու մասին հանձնարարագիրը ներկայացնելու դեպքում:

29. Եթե ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների հաշիվներում բավարար միջոցներ չկան աշխատավարձի վճարման և միաժամանակ աշխատողների վարձատրությունից պահված հարկի գումարը բյուջե փոխանցելու համար, ապա հարկերի գումարը բյուջե են փոխանցվում հաշիվներում միջոցների մնացորդների գումարներին համամասնորեն, որի մասին բանկի հիմնարկը վճարման հանձնարարագրում կատարում է գրառում:

Օրինակ. ձեռնարկությունը պետք է աշխատողներին վճարի 50000 դրամ և փոխանցի հարկ 6000 դրամ: Ձեռնարկության հաշվին կա 28000 դրամ, որի հարաբերությունը հաշվարկված վարձատրության նկատմամբ (հարկի հետ միասին) կազմում է 50 տոկոս /28000:56000x100/:

Այդ դեպքում աշխատանքի վարձատրության չեկը կազմվում է 25000 դրամի, իսկ հարկի գումարի փոխանցման հանձնարարագիրը` 3000 դրամի համար: Հարկի մնացած գումարը /3000 դրամ/ փոխանցվում է չվճարված վարձատրության մնացորդը /25000 դրամ/ վճարելու համար միջոցներ ստանալու հետ միաժամանակ:

30. Աշխատավարձի վճարման սահմանված ժամկետների միջև ընկած ժամանակամիջոցում առանձին աշխատողների ամսվա ընթացքում վճարումներ կատարելիս (արձակուրդ մեկնելիս, կամ աշխատանքից ազատվելիս և այլն) հարկի գումարը փոխանցելու հանձնարարագրեր չեն ներկայացվում և այդ գումարները փոխանցվում են այդ նույն ձեռնարկության համար սահմանված հաջորդ ժամկետներում:

31. Արգելվում է քաղաքացիների վարձատրության գումարներից հաշվարկված հարկի գումարը վճարել ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների և հիմնարկների միջոցներից:

 

Բաժին III. Հիմնական աշխատանքի վայրից դուրս ստացված եկամուտների հարկման կարգը

 

32. Սույն բաժնի դրույթներին համապատասխան ենթակա են հարկման`

ա) դրամական ու բնամթերային ձևով այն եկամուտները, որոնք ստանում են ձեռնարկություններից, հիմնարկներից, կազմակերպություններից դրանց հաստիքների մեջ չմտնող քաղաքացիները քաղաքացիաիրավական պայմանագրերի հիման վրա, ինչպես նաև համատեղության կարգով, միանվագ և այլ աշխատանքներ կատարելու համար.

Հեղինակային այն վարձատրությունները, որոնք ստացվում են քաղաքացիաիրավական պայմանագրերի հիման վրա, հարկվում են սույն հրահանգի IV-րդ բաժնով սահմանված կարգով.

բ) նյութական օգնության գումարները և կենսաթոշակների, նպաստների այն հավելումները, որոնք ձեռնարկությունները, հիմնարկները, կազմակերպությունները վճարում են դրանցում չաշխատող քաղաքացիներին:

33. Սույն բաժնում թվարկված եկամուտներից հարկը հաշվարկվում և պահվում է սույն հրահանգի 16-րդ կետում սահմանված դրույքաչափերով:

34. Հարկի հաշվարկումը, պահումը և բյուջե փոխանցումը իրականացվում է այն ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների կողմից, որոնք կատարում են այդպիսի եկամուտների վճարումը` սույն հրահանգի 2-րդ բաժնով սահմանված կարգով, առանց հարկման ենթակա եկամուտների պակասեցման (արտոնությունների վերապահման):

Քաղաքացիների խնդրանքով ձեռնարկությունները, հիմնարկները և կազմակերպությունները պարտավոր են նրանց տալ հաշվարկված եկամուտների և պահված հարկերի վերաբերյալ տեղեկանք հարկային մարմիններին ներկայացնելու նպատակով:

Բաժին IV. Հեղինակային վարձատրությունների հարկման կարգը

 

35. Սույն բաժնում նախատեսված կարգով ու չափերով հարկվում են`

ա) գիտության, գրականության և արվեստի ստեղծագործությունների հեղինակները, նրանց ժառանգները (իրավահաջորդները)` ըստ հեղինակային վաձատրության գումարների, այդ ստեղծագործությունների ստեղծման, հրատարակման կամ այլ օգտագործման համար.

բ) գիտության, գրականության և արվեստի ստեղծագործությունների թարգմանությունների հեղինակները, նրանց ժառանգները (իրավահաջորդները)` ըստ հեղինակային վարձատրության գումարների.

գ) հայտնագործությունների, գյուտերի և արդյունաբերական նմուշների հեղինակները, նրանց ժառանգները (իրավահաջորդները)` ըստ վարձատրության գումարների.

դ) գիտության, գրականության և արվեստի ստեղծագործությունները խմբագրող և գրախոսող ֆիզիկական անձինք` ըստ հեղինակային վարձատրության գումարների.

ե) մրցույթներում և մրցություններում մրցանակներ ստացած անձինք` ըստ ստացած դրամական մրցանակի.

զ) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան հեղինակային վարձատրություն ստացող մյուս ֆիզիկական անձինք` ըստ հեղինակային վարձատրության գումարների:

36. Սույն հրահանգի 35 կետում թվարկված ֆիզիկական անձանց վճարվող վարձատրությունների (բացառությամբ սույն հրահանգի 37 կետում նշված դեպքի) և դրամական մրցանակների գումարներից (այսուհետև` հեղինակային վարձատրություններ) հարկը գանձվում է հետևյալ դրույքաչափերով`

ա) հիմնական աշխատանքի վայրի առկայության դեպքում.

 

_______________________________________________________________________

   Տարեկան եկամտի չափը *                   Հարկի գումարը

-----------------------------------------------------------------------

մինչև նվազագույն աշխատավարձի

120-ապատիկը ներառյալ                    հարկվող գումարի 12 տոկոսը

------------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 120-ապատիկը գերազանցող չափից մինչև 240-ապատիկը

ներառյալ                                նվազագույն աշխատավարձի 1440

                                        տոկոսին գումարած նվազագույն

                                        աշխատավարձի 120-ապատիկը

                                        գերազանցող գումարի 18 տոկոսը

-----------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 240-ապատիկը գերազանցող չափից մինչև 480-ապատիկը

ներառյալ                                նվազագույն աշխատավարձի 3600

                                        տոկոսին գումարած նվազագույն

                                        աշխատավարձի 240-ապատիկը

                                        գերազանցող գումարի 25 տոկոսը

---------------------------------------------------------------------

նվազագույն աշխատավարձի 480-ապատիկը

գերազանցող չափից ավելի                  նվազագույն աշխատավարձի 9600

                                        տոկոսին գումարած նվազագույն

                                        աշխատավարձի 480-ապատիկը

                                        գերազանցող գումարի 30 տոկոսը

---------------------------------------------------------------------

* Հարկվող եկամուտը ստացված եկամուտն է` հանած եկամուտների չհարկվող մասը,  այսինքն հաշվի առած արտոնությունները:

 

բ) այն դեպքում, երբ ֆիզիկական անձը չունի հիմնական աշխատանքի վայր, սույն հրահանգի 35 կետում թվարկված վճարողները տարվա արդյունքներով հարկը վճարում են ինքնուրույնաբար այն հարկագումարին հավասար չափով, որը համապատասխան թվով ամիսների համար վճարվում է սույն հրահանգի 16 կետում նշված դրույքաչափերով:

Սույն բաժնի 36 կետի «ա» ենթակետում նշված դրույքաչափերով է հարկը գանձվում նաև այն անձանցից, ովքեր իրենց ստեղծած գեղանկարչական, քանդակագործական, արվեստի մյուս տեսակների ստեղծագործությունները և զարդակիրառական արվեստի իրերն իրացնում են թանգարաններին, գեղարվեստական ֆոնդի կազմակերպություններին, ինչպես հատուկ հիմնվող վաճառք-ցուցահանդեսների միջոցով` ըստ այն եկամուտների, որոնք ստացվում են նշված կազմակերպություններից կամ ցուցահանդեսների տնօրինություններից:

37. Հեղինակների ժառանգներին (իրավահաջորդներին) կրկնակի (բազմակի) վճարվող վարձատրությունների գումարներից հարկը գանձվում է վճարման աղբյուրի մոտ 70 տոկոս դրույքաչափով:

38. Սույն բաժնում նշված ֆիզիկական անձանց եկամուտներից տարվա ընթացքում հարկը հաշվարկվում է և պահվում անմիջականորեն եկամտի վճարման վայրում` սույն բաժնի 36 կետի «ա» ենթակետում նշված դրույքաչափերով անկախ եկամտի այլ աղբյուրներ (այդ թվում հիմնական աշխատանքի վայր) ունենալուց: Յուրաքանչյուր հաջորդ վճարման դեպքում կատարվում է հարկի վերահաշվարկ` ելնելով տվյալ վճարման վայրում ընթացիկ տարում կատարված վճարումների ընդհանուր գումարից:

39. ՀՀ կառավարությանն առընթեր հեղինակային իրավունքի ազգային գործակալության (ինչպես նաև համանման իրավասու այլ կազմակերպությունների) կողմից հեղինակային վարձատրություններ (այդ թվում արտասահմանից) վճարելիս հարկի պահումը իրականացվում է այդ գործակալության (համանման իրավասու կազմակերպության) կողմից` ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

40. Տարին ավարտվելուց հետո ֆիզիկական անձինք (բացի հեղինակների ժառանգներից) պարտավոր են մարտի 1-ից ոչ ուշ իրենց բնակության վայրի հարկային մարմնին ներկայացնել հայտարարագիր` անցած տարվա փաստացի եկամուտների մասին սույն հրահանգի հավելված 3-ում բերված ձևով:

Սույն հրահանգի IV բաժնում նշված ֆիզիկական անձանց կողմից եկամուտների մասին հայտարարագիր կարող է չներկայացվել հետևյալ դեպքերում`

ա) երբ օրացուցային տարվա ընթացքում վարձատրությունը ստացվում է մեկ անգամ կամ նույն վճարման վայրից` մի քանի անգամ.

բ) երբ օրացուցային տարվա ընթացքում ստացված վարձատրությունների ընդհանուր գումարը չի գերազանցում ՀՀ Գերագույն խորհրդի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի համաձայնությամբ ՀՀ կառավարության կողմից սահմանված չափը:

41. Գիտության, գրականության և արվեստի ստեղծագործությունների ստեղծման, հրատարակման, կատարման կամ այլ օգտագործման մասին պայմանագրերի առկայության դեպքում, այդ պայմանագրերի համաձայն որպես կանխավճար տրված և վերջնական հաշվարկի ժամանակ վճարված վարձատրությունները գումարվում են և հարկման նպատակով բաշխվում պայմանագրի գործողության տարիների թվի վրա:

Նման պայմանագրի բացակայության դեպքում հեղինակային վարձատրության գումարները, որոնք ստացվել են մի քանի տարիների ընթացքում կատարված աշխատանքների դիմաց և գերազանցում են ամսական նվազագույն աշխատավարձի 120-ապատիկը, վճարողի դիմումի համաձայն բաշխվում են ոչ ավելի, քան երեք տարվա վրա և հարկվում հարկով տարվա ընթացքում ստացված ընդհանուր եկամուտների կազմում` հանած նախկինում վճարված հարկի գումարը:

Համանման կարգ կիրառվում է վարձատրության այն գումարների նկատմամբ, որոնք հայտնագործությունների, գյուտերի և արդյունաբերական նմուշների հեղինակները ստանում են դրանց օգտագործման առաջին տարվա ընթացքում:

42. Սույն հրահանգի IV բաժնում նշված ֆիզիկական անձանց (բացի հեղինակների ժառանգների (իրավահաջորդների) համար սույն հրահանգի 37 կետում նշված դեպքի) եկամուտներից տարեկան հարկի վերջնական գումարը, սույն հրահանգով սահմանված կարգով, որոշվում է հարկ վճարողների կողմից և արտացոլվում տարեկան եկամուտների և այդ եկամուտների ստացմանն առնչվող ծախսերի մասին հայտարարագրում:

Ընդ որում, եթե նշված ծախսերը չեն հաստատվում փաստաթղթերով կամ հաստատվում են ոչ լրիվ, ապա դրանք հաշվարկվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հաստատված նորմաներով: Եկամտի վճարման վայրում տարվա ընթացքում պահված հարկի գումարը հաշվի է առնվում վերջնահաշվարկի ժամանակ:

Հարկը հաշվարկվում է ըստ միջին ամսական եկամտի, սույն հրահանգի II բաժնի 16 կետի դրույքաչափերով, և բազմապատկվում 12-ով, եթե ստեղծագործական գործունեությունը (հեղինակային վարձատրությունը) եկամտի միակ աղբյուրն է, կամ ըստ տարեկան եկամտի` սույն հրահանգի 36 կետի «ա» ենթակետով նախատեսված դրույքաչափերով, եթե այն եկամտի միակ աղբյուրը չէ:

Օրինակ 1. հիմնական աշխատանքի վայր ունեցող ֆիզիկական անձին հրատարակչությունում հրատարակված գրքի համար վճարվել է հեղինակային վարձատրություն, գումարով 90000 դրամ, որից այդ հրատարակչությունում պահվել է հարկ` 13500 դրամ (օրինակում ամսական նվազագույն աշխատավարձը պայմանականորեն ընդունվում է 375 դրամ):

Նույն ֆիզիկական անձին այլ հրատարակչությունում այդ նույն տարվա ընթացքում հոդվածի համար վճարվել է հեղինակային վարձատրություն, գումարով 20000 դրամ, և պահվել հարկ` 2400 դրամ:

Տարին ավարտվելուց հետո մինչև հաշվետու տարվան հաջորդող տարվա մարտի 1-ը ֆիզիկական անձը հարկային մարմնին ներկայացրած հայտարարագրում նշում է վճարումների և պահված հարկերի գումարները, ինչպես նաև ստեղծագործության ստեղծման հետ կապված փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերը`10000 դրամ:

Այդ դեպքում տարվա համար հարկի վերջնական հաշվարկը կատարվում է հետևյալ կարգով`

ա) որոշվում է ստացված վարձատրությունների ընդհանուր գումարը` 110000 դրամ (90000 դրամ+20000 դրամ).

բ) վարձատրության ընդհանուր գումարից հանվում է ստեղծագործությունների ստեղծման հետ կապված ծախսերը` 10000 դրամ:

Տվյալ դեպքում հարկվող եկամուտը կկազմի 100000 դրամ (110000 -10000).

գ) սույն հրահանգի 36 կետի «ա» ենթակետի դրույքաչափերով հարկի գումարը կկազմի 16000 դրամ (13500+10000x25%).

դ) հաշվի առնելով հրատարակչություններում վարձատրությունների վճարման ժամանակ պահված հարկի գումարները, լրավճարման ենթակա հարկի գումարը կկազմի 100 դրամ /16000դր.-(13500դր.+2400դր.)/:

43.Ֆիզիկական անձանց վճարումներ կատարող ձեռնարկությունները, հիմնարկները և կազմակերպությունները պարտավոր են ամեն տարի փետրվարի 1-ից ոչ ուշ իրենց գտնվելու վայրի հարկային մարմիններին գրավոր տեղեկություններ ներկայացնել անցած տարում վճարված գումարների մասին` նշելով նրանց մշտական բնակության վայրի հասցեները, և այդ եկամուտներից պահված հարկի գումարները: Տեղեկանքի ձևը բերված է սույն հրահանգի հավելված 4-ում:

Հեղինակային վարձատրություններ վճարած ձեռնարկությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների գտնվելու վայրի հարկային մարմիններն այդ տեղեկությունները` հարկման նպատակով հաշվառման համար, վերահասցեագրում են եկամուտներ ստացողների մշտական բնակության վայրի հարկային մարմիններին:

44. Այն դեպքում, երբ տարեկան եկամուտների մասին հայտարարագրերի (կամ հարկ վճարողի կողմից կատարված հաշվարկի) համաձայն ենթակա է վճարման հարկի լրացուցիչ գումար, ապա այն կատարվում է հաջորդ տարվա մայիսի 1-ից ոչ ուշ:

Եթե անհրաժեշտ է լինում բյուջեից վերադարձնել տարվա ընթացքում ավել վճարված հարկի գումարները, ապա հարկային մարմինների եզրակացության հիման վրա այդ գումարները պետք է վերադարձվեն բյուջեից` ոչ ուշ, քան այդ մասին հարկային մարմնին հայտնի դառնալու օրվանից հետո մեկ ամսվա ընթացքում:

 

Բաժին V. Ձեռնարկատիրական գործունեությունից և աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապ չունեցող այլ աղբյուրներից ֆիզիկական անձանց ստացած եկամուտների հարկումը

 

45. Հրահանգի սույն բաժնում նախատեսված կարգով ու չափերով հարկ են վճարում`

ա) անհատ ձեռներեցները.

բ) անհատական (ընտանեկան) ձեռնարկության սեփականատերերը.

գ) ընկերակցության անդամ (փայամասնակից) հանդիսացող ֆիզիկական անձինք.

դ) այլ անձինք, որոնք ստանում են սույն հրահանգի II, III և IV-րդ բաժիններում չթվարկված եկամուտներ:

i

46. Հրահանգի սույն բաժնով սահմանված կարգով և չափերով ենթակա են հարկման`

ա) ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացված եկամուտները.

բ) փայամասնակցությունից, արժեթղթերից, ավանդների դիմաց ստացված եկամուտները.

գ) վիճակախաղի տոմսերի դրամական շահումները.

դ) գյուղացիական տնտեսությունների կողմից ոչ գյուղատնտեսական գործունեությունից ստացված եկամուտները, եթե վերջիններիս գծով հասույթի (եկամտի) տեսակարար կշիռը ընդհանուր հասույթի (եկամտի) մեջ գերազանցում է 25 տոկոսը, ինչպես նաև իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող արդյունաբերական բնույթի գյուղատնտեսական այն ձեռնարկությունների սեփականատերերի եկամուտները, որոնց ցանկը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը` համաձայնեցնելով Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի հետ.

ե) ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման նպատակով ֆիզիկական անձին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վաճառքից ստացված եկամուտները.

զ) գույքը (շենքեր, բնակարաններ, սենյակներ, ավտոտնակներ, ավտոմեքենաներ և այլն) վարձակալության տալուց ֆիզիկական անձանց ստացած եկամուտները.

 

 

pin
Հարկային տեսչություն
11.04.1995
N 0991/3-4
Հրահանգ