Սեղմել Esc փակելու համար:
«ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՆ ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Գրանցման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

«ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՆ ԿԱՐԳԸ» «ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՎԿԱՅԱԳՐԵՐԻ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ...

 

 

050.0124.030706

ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ

                                      «03»         07           2006 Թ.

                                        ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ 05006205

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԲԱՆԿԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

28 մարտի 2006 թվականի N 124-Ն

 

i

«ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՆ ԿԱՐԳԸ» «ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՎԿԱՅԱԳՐԵՐԻ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ԵՎ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԿԱՐԳԸ», «ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԻ ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՁԵՎԸ, ԴՐԱՆՈՒՄ ՆԵՐԱՌՎՈՂ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ ԵՎ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ», «ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ԴՐԱՆՑ ԼՐԱՑՄԱՆ ԵՎ ՆԵՐԿԱՅԱՑՄԱՆ ԿԱՐԳՆ ՈՒ ԺԱՄԿԵՏՆԵՐԸ» ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հիմք ընդունելով «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 20-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 21-րդ հոդվածը, 26-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, 24-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 16-րդ հոդվածը, «Ֆինանսական կարգավորման և վերահսկողության միասնական համակարգի ներդրման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 6-րդ և 7-րդ հոդվածները Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի խորհուրդը որոշում է.

1. Հաստատել.

1.1. «Ապահովագրական սակագների հիմնավորման կարգը»` համաձայն հավելված 1-ի (կցվում է),

1.2. (1.2-րդ կետն ուժը կորցրել է 07.11.06 թիվ 661-Ն որոշում)

i

1.3. (1.3-րդ կետն ուժը կորցրել է 07.11.06 թիվ 662-Ն որոշում)

i

1.4. «Ապահովագրական վկայագրերի հաշվառման և պահպանման կարգը»` համաձայն հավելված 4-ի (կցվում է),

1.5 (1.5-րդ կետն ուժը կորցրել է 10.05.06 թիվ 189-Ն որոշում)

i

1.6. «Ապահովագրական գործակալի գործունեության կանոնակարգի օրինակելի ձևը, դրանում ներառվող պայմանները և առանձնահատկությունները»` համաձայն հավելված 6-ի (կցվում է),

1.7 (1.7-րդ կետն ուժը կորցրել է 12.09.06 թիվ 533-Ն որոշում)

i

1.8. «Ապահովագրական ընկերությունների հաշվետվությունները, դրանց լրացման և ներկայացման կարգն ու ժամկետները»` համաձայն հավելված 8-ի (կցվում է):

i

2. ՈՒժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի 2006 թվականի փետրվարի 14-ի «Ապահովագրական ընկերությունների կողմից Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկ ներկայացվող ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացման կարգի մասին» թիվ 58-Ն որոշումը:

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի մայիսի 19-ի թիվ 611-Ն որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի մայիսի 19-ի թիվ 672-Ն որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 1296-Ն որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 1297-Ն որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ 1839-Ն որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 9-ի թիվ 2146-Ն որոշումը և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 9-ի թիվ 2174-Ն որոշումը ուժը կորցրած ճանաչելու օրվանից:

(վերնագիրը փոփ. 10.05.06 թիվ 189-Ն, 12.09.06 թիվ 533-Ն, 07.11.06 թիվ 661-Ն, 07.11.06 թիվ 662-Ն որոշումներ)

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀՀ ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԲԱՆԿԻ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԿՈՂՄԻՑ

2006 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՐՏԻ 29-ԻՆ

 

Հավելված 1

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

 

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՆ

 

1. Ապահովագրական սակագնի (ապահովագրավճարի սակագնի) հիմնավորումն իրականացվում է սույն կարգի համաձայն:

2. Ապահովագրողն իր կողմից իրականացվող ապահովագրության յուրաքանչյուր տեսակի գծով կիրառվող ապահովագրական սակագնի հիմնավորումը ՀՀ կենտրոնական բանկ է ներկայացնում` ըստ առանձին ապահովագրական ռիսկի տեսակների` մինչև այդ տեսակի կիրառումը:

3. Ապահովագրողն իր կողմից կիրառվող ապահովագրության յուրաքանչյուր տեսակի սակագնի հիմնավորումն ամեն տարի մինչև օգոստոսի 1-ը, իսկ նախքան նոր ապահովագրավճարի կիրառումն առնվազն 45 օր առաջ, ՀՀ կենտրոնական բանկ է ներկայացնում գրություն` ապահովագրական սակագների հիմնավորման մասին հայտի հետ (հավելված 1-ի Ձև 1) միասին, յուրաքանչյուր տեսակի համար առանձին, որը պետք է ներառի`

ա) ապահովագրավճարների հաշվարկը,

բ) կորստի (պահանջի` ներառյալ դրա կարգավորման համար անհրաժեշտ միջոցները) և ծախսի ակնկալվող հարաբերությունը,

գ) վերաապահովագրություն նախատեսված լինելու դեպքում` ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից գնահատված հուսալի վերաապահովագրողի հետ կնքված պայմանագրով նախատեսված սակագինը և դրան առնչվող հավելյալ ցանկացած ծախսի տարրի ցանկացած հաշվարկ:

4. Ապահովագրական սակագնի փոփոխման կամ հաջորդ հիմնավորումը ներկայացնելու դեպքում ապահովագրողը, բացի սույն կարգի 3-րդ կետով սահմանված պահանջներից, ՀՀ կենտրոնական բանկ է ներկայացնում նաև`

ա) հաշվետվություն (սույն որոշման 1.8 կետով հաստատված «Ապահովագրական ընկերությունների հաշվետվությունները, դրանց լրացման և ներկայացման կարգն ու ժամկետները» հավելված 8-ի Ձև 8),

բ) կորստի (պահանջի` ներառյալ դրա կարգավորման համար անհրաժեշտ միջոցները) և ծախսի իրական հարաբերությունը,

գ) սակագնի կիրառման արդյունքները,

դ) փոփոխության դեպքում` դրա անհրաժեշտությունը և հիմնավորումը, փոփոխության ազդեցությունն ապահովագրողի ֆինանսական կայունության ցուցանիշների և ապահովագրողի գործունեության վրա:

5. ՀՀ կենտրոնական բանկը ապահովագրական սակագնի ուսումնասիրության ժամանակ փաստաթղթերն ստանալու օրվանից 15 օրվա ընթացքում կարող է ապահովագրողից պահանջել ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված բացատրություններ: Այս դեպքում մինչև դրանք ներկայացնելը` ՀՀ կենտրոնական բանկի եզրակացության տրամադրման ժամկետը կասեցվում է:

ՀՀ կենտրոնական բանկը ապահովագրողի կողմից ներկայացված ապահովագրական սակագնին վերաբերող` սույն կարգով սահմանված փաստաթղթերն ամբողջությամբ ստանալու պահից 20-oրյա ժամկետում ապահովագրական սակագնի հիմնավորվածության վերաբերյալ իր դրական կամ բացասական եզրակացության մասին տեղեկացնում է ապահովագրողին: Այդ ժամկետում եզրակացություն չտրամադրվելու դեպքում ապահովագրողի պաշտոնապես ներկայացրած ապահովագրական սակագինը համարվում է հիմնավորված:

6. Ապահովագրական սակագինը կհամարվի հիմնավորված, եթե այն հաշվարկվել է լայնորեն ընդունված ակտուարական չափանիշների հիման վրա օգտագործելով հավաստի և վստահելի տվյալներ, որոնցից են`

ա) «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված հիմքերը,

բ) օտարերկրյա պետությունների պաշտոնական հրապարակված վիճակագրական տվյալները` ապահովագրական այն ռիսկերի գծով, որոնց կիրառումը Հայաստանի Հանրապետությունում հնարավոր է ողջամտորեն տեղայնացնել,

գ) այլ հարակից ոլորտների պաշտոնական կամ մասնագիտացված հետազոտական վիճակագրական արդյունքներով ստացված տվյալների կիրառումը, որոնք պահանջում են տվյալների ողջամիտ կամ մասնակի ճշգրտում` դրա համար սահմանվող գործակցի (գործակիցների) կիրառմամբ:

7. Հիմնավորումն իրականացնելիս, որպես կանոն, հաշվի են առնվում նաև հետևյալ չափորոշիչները, երբ ապահովագրական սակագինը`

ա) համարժեք է տնտեսական միջավայրի փոփոխական պայմաններին,

բ) ունի համարժեք կայունություն կարճ ժամանակաընթացքում,

գ) համարժեք է կորուստների վերահսկումը խթանելու առումով:

8. Ապահովագրական սակագինը կհամարվի հիմնավորված, եթե դա հաշվարկվել է պատշաճ կերպով` ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից գնահատված հուսալի վերաապահովագրողի հետ կնքված վերաապահովագրության համաձայնագրով պայմանավորված սակագնի հիման վրա:

9. Ապահովագրական սակագինը չպետք է լինի չափազանց բարձր, ոչ համարժեք կամ ոչ ողջամտորեն խտրական, իսկ սահմանված ապահովագրական սակագինը պետք է տրամաբանական լինի` ապահովագրավճարի և ապահովագրական հատուցման համեմատ:

10. Ապահովագրական սակագինը համարվում է ոչ ողջամտորեն խտրական, եթե նույնանման ռիսկեր և վտանգների հակվածություն ներկայացնող ապահովադիրներից գանձվում են էապես տարբերվող ապահովագրական սակագներ:

11. Մինչև ապահովագրական սակագնի հիմնավորվածության վերաբերյալ ՀՀ կենտրոնական բանկի դրական եզրակացության տրամադրումը, ինչպես նաև ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից չգնահատված հուսալի վերաապահովագրողի հետ կնքված պայմանագրով նախատեսված սակագնի հիման վրա հիմնավորում ներկայացվելու դեպքում ապահովագրողի ներկայացրած տվյալ տեսակի ապահովագրական սակագինը համարվում է չհիմնավորված:

 

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշմամբ հաստատված

հավելված 1-ի

 

Ձև 1

 

-------------------------------------------------------

         (ընկերության անվանումը, գտնվելու վայրը, հեռախոսահամարը,

                           էլեկտրոնային փոստը)

 

ՀԱՅՏ

 

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

 

Կից ներկայացնում ենք ----------------------------- սակագնի հիմնավորման

(ապահովագրության տեսակը) համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը`

 

1. --------------------------------------------- (----էջ)

2. --------------------------------------------- (----էջ)

3. --------------------------------------------- (----էջ)

---------------------------------------------

---------------------------------------------

---------------------------------------------

---------------------------------------------

 

Մենք` ներքոստորագրյալներս, հավաստիացնում ենք, որ մանրակրկիտ դիտարկել ենք սույն հայտին կից ներկայացված յուրաքանչյուր փաստաթղթում պարունակվող տեղեկատվությունը և խնդրում ենք տալ եզրակացություն ներկայացված ապահովագրական սակագնի հիմնավորման վերաբերյալ:

Հավաստիացնում ենք, որ տեղեկատվությունն արժանահավատ է ու ամբողջական, և գիտակցում ենք, որ որևէ փաստի սխալ ներկայացումը կամ բացթողումը հանգեցնում է բացասական եզրակացության մասին որոշման ընդունմանը:

 

Հայտը ներկայացնող անձ` ----------------------------------------------

(կազմակերպության իրավասու անձի ստորագրությունը,

անունը, ազգանունը),

 

----------------------------------------------

 

--- ----------- 200 թ.

 

Հավելված 2

i

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՀՈՒՍՏՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ԵՎ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ

(2-րդ հավելվածն ուժը կորցրել է 07.11.06 թիվ 661-Ն որոշում)

 

Հավելված 3

i

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՆՈՐՄԱՏԻՎՆԵՐԻ ՉԱՓԻ, ԴՐԱՆՑ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ԵՎ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ

(3-րդ հավելվածն ուժը կորցրել է 07.11.06 թիվ 662-Ն որոշում)

 

Հավելված 4

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

 

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՎԿԱՅԱԳՐԵՐԻ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ԵՎ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ

 

1. Ապահովագրական վկայագիրը (այսուհետ` վկայագիր) հանդիսանում է հատուկ հաշվառման ձևաթուղթ:

2. Վկայագրի ձևաթուղթը տպագրվում է որոշակի պաշտպանվածության տարրեր պարունակող թղթի վրա և պետք է ունենա սերիա և հերթական համար: Վկայագրերի սերիան պետք է պարունակի 2 նիշ, իսկ համարը` 6 նիշ` սկսած 000001-ից: Վկայագրի սերիայի նիշերը պետք է լինեն մեծատառ և յուրաքանչյուր ենթատեսակի համար տարբերվեն միմյանցից: Համարակալումը կատարվում է` սկզբից նշելով սերիան, այնուհետև` թիվը:

3. Վկայագիրը տպագրվում է «Ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածով սահմանված վավերապայմաններին համապատասխան:

4. Վկայագրում ուղղումներ կամ փոփոխություններ չեն կատարվում: ՈՒղղումներ կամ փոփոխություններ պարունակող վկայագիրը համարվում է անվավեր:

5. Ապահովագրողը պետք է ունենա վկայագրերի ձևաթղթերի հաշվառման գրանցամատյան, որի էջերը պետք է համարակալված և թելակարված լինեն, իսկ գրանցամատյանը կնքված լինի ապահովագրողի և ՀՀ կենտրոնական բանկի կնիքներով:

6. Վկայագրերի հաշվառման գրանցամատյանը պետք է պարունակի.

ա) վկայագրի (վկայագրերի) ձևաթղթի ձեռքբերման ամսաթիվը.

բ) վկայագրերի ձևաթղթերի քանակը (ըստ հերթական համարների և ապահովագրության տեսակների): Այն դեպքում, երբ վկայագրերի ձևաթղթերը ձեռքբերման պահին համարակալված չեն եղել, գրանցամատյանում գրառումը կատարվում է տպագրական եղանակով համարակալելուց հետո, որի ժամկետը, սակայն, չպետք է գերազանցի 5 աշխատանքային օրը` ներառյալ դրանց ձեռքբերման օրը.

գ) վկայագրերի ձևաթղթերի ցանկացած շարժի վերաբերյալ տեղեկատվություն, ներառյալ վկայագիր ընդունողի (գործակալ, վկայագիր կնքող իրավասու անձ) անունը, ազգանունը, ստորագրությունը, ընդունած կամ հետ վերադարձված (վերաբերում է չկնքվածներին) վկայագրերի քանակը` ըստ տեսակների և համարների.

դ) վկայագրերի ձևաթղթերի յուրաքանչյուր շարժի արձանագրումից հետո մնացորդը (ըստ ապահովագրության տեսակների).

ե) տեղեկատվություն անվավեր ճանաչված վկայագրերի քանակի վերաբերյալ` ըստ ապահովագրության տեսակների:

7. Ապահովագրական վկայագրերի հաշվառման և պահպանման կարգի պահանջների կատարման և պահպանման համար պատասխանատու է ապահովագրողի գլխավոր հաշվապահը:

8. Վկայագրերը պետք է պահվեն առանձին պահոցում, որը պետք է նախատեսված լինի բացառապես չօգտագործված և անվավեր ճանաչված վկայագրերի համար:

9. Օգտագործման համար ոչ պիտանի և անվավեր ճանաչված յուրաքանչյուր վկայագիր պետք է պահպանվի վկայագրի վրա անկյունագծով թանաքով նշագրելով «Անվավեր» բառը: Վկայագրերի չօգտագործված ձևաթղթերի գույքագրումը կատարվում է տարեկան մեկ անգամ` այն գրանցելով վկայագրերի հաշվառման գրանցամատյանում:

10. Կնքված վկայագիրը պետք է ունենա կրկնօրինակ, որի ձևաթղթի նկատմամբ պահանջներ չեն սահմանվում: Կրկնօրինակը պահպանվում է ապահովագրողի ղեկավարի կողմից լիազորված անձի մոտ` ըստ ապահովագրության վկայագրի սերիայի:

11. Համատեղ ապահովագրության դեպքում ապահովադրին տրվում է համատեղ ապահովագրությանը մասնակից առաջնային ապահովագրողի (եթե այդպիսին նախատեսված է պայմանագրով) կամ ապահովագրողներից որևէ մեկի վկայագիրը, որի կրկնօրինակը պետք է պահվի համատեղ ապահովագրությանը մասնակցող բոլոր կողմերի մոտ:

12. Վկայագրի կամ վկայագրի ձևաթղթի կորստի դեպքում դրա պահպանության համար պատասխանատու անձն այդ մասին անհապաղ հայտնում է իր անմիջական ղեկավարին: Ապահովագրողի տնօրինությունն արձանագրում է կորցրած վկայագրերի և վկայագրերի ձևաթղթերի քանակը` համապատասխան սերիաներով ու համարներով, և զանգվածային լրատվության միջոցներով դրա մասին տալիս է հայտարարություն:

13. Ապահովագրողն «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված ժամկետներում ՀՀ կենտրոնական բանկ է ներկայացնում վկայագրերի ձևաթղթերի մասին եռամսյակային հաշվետվություն, որը պետք է պարունակի հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբի դրությամբ առկա, այդ ժամանակաշրջանում ձեռքբերված, կնքված, անվավեր ճանաչված, կորցված, փչացած, դադարեցված և գործողության ժամկետը լրացած վկայագրերի քանակի մասին տեղեկատվություն` ըստ հերթական համարների` համաձայն սույն որոշման 1.8 կետով հաստատված «Ապահովագրական ընկերությունների հաշվետվությունները, դրանց լրացման և ներկայացման կարգն ու ժամկետները» հավելված 8-ի Ձև 9-ի:

 

Հավելված 5

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԿԱՐԳ

ՎԵՐԱԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ ՍԱՀՄԱՆՈՂ

(5-րդ հավելվածն ուժը կորցրել է 10.05.06 թիվ 189-Ն որոշում)

 

Հավելված 6

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԻ ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ՁԵՎԸ, ԴՐԱՆՈՒՄ ՆԵՐԱՌՎՈՂ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ ԵՎ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

 

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

1. Ապահովագրական գործակալի գործունեության կանոնակարգը սահմանում է ապահովագրական գործակալի (այսուհետև` գործակալ) համապատասխանության չափանիշները և որակավորման անհրաժեշտությունը, նրա լիազորությունները, նրան վերապահված գործառնությունները և առանձնահատկությունները, գործունեության շրջանակները, գործակալին ապահովագրական վկայագրերի հանձնման, չվաճառված վկայագրերի վերադարձման և նրա կողմից հավաքագրված ապահովագրավճարների` ապահովագրողի մոտ մուտքագրման կարգն ու ժամկետները:

2. Գործակալն իր գործունեության ընթացքում ղեկավարվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ և սույն կանոնակարգով:

3. Ապահովագրողի կողմից հաստատված գործակալի գործունեության կանոնակարգը սույն կանոնակարգի կետերից բացի կարող է պարունակել նաև «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 10-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը չհակասող այլ դրույթներ:

4. Գործակալի համապատասխանության չափանիշները և մասնագիտական որակավորման կարգը սահմանվում է «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 12-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված կարգով:

 

II. ԳՈՐԾԱԿԱԼԻ ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՆՐԱՆ ՎԵՐԱՊԱՀՎԱԾ ԳՈՐԾԱՌՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

 

5. Գործակալն իր լիազորություններն ու իրեն վերապահված գործառնություններն իրականացնելիս պետք է`

ա) հնարավոր և փաստացի ապահովադիրների նկատմամբ ցուցաբերի ազնվություն և արդարացի վերաբերմունք,

բ) ապահովագրության պայմանագրին (վկայագրին) առնչվող բոլոր փաստերին վերաբերող (այդ թվում` այլ անուղղակի աղբյուրներից ստացված) ամբողջական տեղեկատվությունը տրամադրի ապահովագրողին,

գ) ծանուցի հնարավոր և փաստացի ապահովադիրներին Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունից և ապահովագրության պայմանագրից (վկայագրից) բխող կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները,

դ) ապահովագրության պայմանագրի (վկայագրի) կնքման ժամանակ պահպանի դրանց կնքման կամավորության սկզբունքը, ինչպես նաև ապահովագրողի կողմից սահմանված ապահովագրության պայմանագրի (վկայագրի) պայմանները և դրանց կիրառման համար սահմանված ցուցումները,

ե) իր գործունեությունը ծավալի ապահովագրողի կողմից նախատեսված վայրերում և սահմանված ժամկետներում, եթե այդպիսիք նախատեսել է ապահովագրողը,

զ) պահպանի ապահովագրության վկայագիրն ապահովադրին հանձնելու, ապահովագրավճարները գանձելու և դրանք ձևակերպելու, ինչպես նաև հավաքագրված ապահովագրավճարներն ապահովագրողին հանձնելու Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ և ապահովագրողի կողմից սահմանված կարգն ու ժամկետները,

է) ապահովագրողին ապահովագրության վկայագրերի շարժի վերաբերյալ ներկայացնի շաբաթական հաշվետվություն, եթե ավելի վաղ ժամկետ նախատեսված չէ ապահովագրողի և գործակալի միջև կնքված պայմանագրով,

ը) հնարավոր և փաստացի ապահովադիրներին հայտնի ապահովագրողի անունը, տեղեկացնի ապահովագրության պայմանագրի (վկայագրի) պայմանների, ինչպես նաև ընդհանուր և կոնկրետ բացառությունների մասին,

թ) պահպանի Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ապահովադրի (ապահովագրված անձի և շահառուի) գաղտնիք հանդիսացող տեղեկատվությունը` բացառությամբ ապահովագրողի,

ժ) իր մոտ ունենա և, անկախ հնարավոր և փաստացի ապահովադիրների պահանջից, ցույց տա ապահովագրողի գործակալ լինելու փաստը հավաստող համապատասխան փաստաթուղթը:

6. Ապահովագրողի մոտ գործակալ հանդիսացող անձը չի կարող պայմանագիր (գործակալ աշխատելու) կնքել այլ ապահովագրողի հետ:

7. Նախքան գործակալի հետ պայմանագիր կնքելը ապահովագրողն իր կողմից սահմանված չափանիշներով կարող է իրականացնել տվյալ աշխատանքին գործակալի համապատասխանության ստուգում:

8. Գործակալի և ապահովագրողի միջև կնքվում է գործակալի պարտավորությունների և լիազորությունների շրջանակը կանոնակարգող գրավոր աշխատանքային պայմանագիր, որը պետք է ներառի`

ա) գործակալի անունը, ազգանունը, անձնագրային տվյալները, գտնվելու վայրը (բնակության վայրը), որակավորման վկայականի համարը և կապի միջոցները,

բ) վարձատրության պայմանները,

գ) գործակալին տրված լիազորությունները,

դ) սույն կանոնակարգով սահմանված գործակալի իրավունքները, պարտականությունները և գործունեության շրջանակները,

ե) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը չհակասող այլ պայմաններ:

9. Ապահովագրողը պատասխանատվություն է կրում իր կողմից լիազորած գործակալների իրականացրած բոլոր ապահովագրական գործառնությունների համար իր և գործակալի միջև կնքված պայմանագրի պայմաններին համապատասխան:

10. Գործակալին արգելվում է հնարավոր և փաստացի ապահովադիրներին հայտնել սխալ, կեղծ, ինչպես նաև կողմնակալ կարծիք կամ դիրքորոշում այլ ապահովագրողների մասին:

11. Գործակալն օրենքով սահմանված կարգով նյութական պատասխանատվություն է կրում իր գործունեության համար, այդ թվում նաև ապահովադիրներին հասցված վնասների համար, եթե դրանք առաջացել են իր կողմից թույլ տրված անփութության կամ փաստերի աղավաղման կամ այլ խախտումների պատճառով:

 

III. ԳՈՐԾԱԿԱԼԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐԸ

 

12. Գործակալի գործունեության շրջանակներն են`

ա) ապահովագրական ընկերության կողմից մատուցվող ապահովագրական ծառայությունների գովազդումը,

բ) ապահովագրական շուկայի ուսումնասիրումը և ապահովագրական վկայագրի գնորդին ընտրելը,

գ) ապահովագրության պայմանագրի (վկայագրի) կնքման վերաբերյալ առաջարկություն ներկայացնելը` անհրաժեշտության դեպքում իր լիազորությունների սահմաններում փոփոխելով պայմանագրի պայմանները` ապահովագրողի կողմից սահմանված փոփոխման ենթակա պայմանների շրջանակում:

13. Գործակալն ապահովագրողի կողմից կարող է լիազորվել հետևյալ գործառույթներն իրականացնելու համար`

ա) ապահովագրության պայմանագրի սպասարկում (ապահովագրության օբյեկտի պարբերաբար ստուգայցեր, ապահովագրավճարների գանձումների կատարում, մասնակցություն վնասի գնահատման աշխատանքներին և համանման այլ գործառույթներ).

բ) ապահովադիրներից ապահովագրավճարների գանձում` անհրաժեշտության դեպքում ներկայացնելով ապահովագրողի կողմից հաստատված ապահովագրավճարի գանձման հաշվարկը և այլն:

 

IV. ԳՈՐԾԱԿԱԼԻՆ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՎԿԱՅԱԳՐԵՐԻ ՀԱՆՁՆՄԱՆ, ՉՎԱՃԱՌՎԱԾ ՎԿԱՅԱԳՐԵՐԻ ՎԵՐԱԴԱՐՁՄԱՆ ԵՎ ՆՐԱ ԿՈՂՄԻՑ ՀԱՎԱՔԱԳՐՎԱԾ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱՎՃԱՐՆԵՐԻ` ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՂԻ ՄՈՏ ՄՈՒՏՔԱԳՐՄԱՆ ԿԱՐԳՆ ՈՒ ԺԱՄԿԵՏՆԵՐԸ

 

14. Գործակալին ապահովագրական վկայագրերի հանձնման, չվաճառված վկայագրերի վերադարձման կարգը սահմանվում է «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 26-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգով:

15. Գործակալին արգելվում է կանխիկի հետ կապված գործառնությունների իրականացման իր պարտականությունների կատարումը փոխանցել այլ անձանց` առանց ապահովագրողի գործադիր տնօրենի կամ նրան փոխարինող անձի գրավոր կարգադրության:

16. Գործակալը պարտավոր է ապահովադիրներից հավաքագրված ապահովագրավճարները մուտքագրել ապահովագրողի դրամարկղ կամ բանկային հաշիվ` ապահովագրողի կողմից սահմանված կարգով և ժամկետներում, սակայն չխախտելով «Դրամարկղային գործառնությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված կարգի պահանջները:

17. Գործակալի կողմից հավաքագրված ապահովագրավճարները միտումնավոր թերի ներկայացնելը հանգեցնում է վերջինիս նկատմամբ օրենքով սահմանված պատասխանատվության միջոցների կիրառման:

 

Հավելված 7

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի

2006 թվականի մարտի 28-ի

թիվ 124-Ն որոշման

 

ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇՎԱՅԻՆ ՊԼԱՆ, ԴՐԱ ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ՀՐԱՀԱՆԳ

(7-րդ հավելվածն ուժը կորցրել է 12.09.06 թիվ 533-Ն որոշում)

 

Սույն հաշվային պլանը մշակվել է համաձայն «Հաշվապահական հաշվառման մասին» և «Ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքների:

Սույն հաշվային պլանը պետք է կիրառվի Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված կարգով պետական գրանցում ստացած և լիցենզավորված ապահովագրական ընկերությունների (այսուհետև` ընկերություններ) կողմից:

Հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանն իրենից ներկայացնում է հաշվապահական հաշվառման մեջ տնտեսական գործունեության փաստերի խմբավորման և գրանցումների սխեմա (ֆինանսական, տնտեսական գործառնություններ և այլն): Նրանում բերված են սինթետիկ հաշիվների (առաջին կարգի հաշիվներ) և ենթահաշիվների (երկրորդ կարգի հաշիվներ) անվանումները և ծածկագրերը:

Յուրահատուկ գործառնությունների հաշվառման համար ընկերությունները կարող են անհրաժեշտության դեպքում ՀՀ կենտրոնական բանկի համաձայնությամբ, հաշվային պլանում մտցնել լրացուցիչ սինթետիկ հաշիվներ` օգտագործելով հաշիվների ազատ ծածկագրերը:

Հաշվային պլանում նախատեսված ենթահաշիվներն օգտագործվում են ելնելով վերլուծության, վերահսկողության և հաշվետվության պահանջներից: Ընկերությունները, ելնելով իրենց գործունեության բնույթից, կարող են բացել լրացուցիչ ենթահաշիվներ:

Հաշվային պլանը բաղկացած է երեք բաժնից`

I. Ընդհանուր դրույթներ,

II. Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների ցանկ,

III. Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգ:

I բաժնում տրված է հաշվային պլանի ընդհանուր բնութագիրը, գործողության ոլորտը, ինչպես նաև դասակարգման և կոդավորման հիմունքները:

II բաժնում տրված է հաշվապահական հաշվառման դասերում և խմբերում միավորված առաջին և երկրորդ կարգի հաշիվների ցանկը:

III բաժնում տրված է հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգը:

 

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

Հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանը ընկերության վրա ազդող իրադարձությունների և դրա կողմից իրականացվող գործառնությունների փաստերի` հաշվապահական հաշվառման մեջ գրանցման և խմբավորման սխեմա է:

Հաշվային պլանը կազմված է ըստ տնտեսական բովանդակության դասակարգված հաշիվներից և ներառում է հաշիվների դասեր, հաշիվների խմբեր, առաջին կարգի հաշիվներ (սինթետիկ հաշիվներ) և երկրորդ կարգի հաշիվներ (ենթահաշիվներ):

Հաշվային պլանը ներառում է 9 դաս`

1. Ոչ ընթացիկ ակտիվներ,

2. Ընթացիկ ակտիվներ,

3. Սեփական կապիտալ,

4. Ոչ ընթացիկ պարտավորություններ,

5. Ընթացիկ պարտավորություններ,

6. Եկամուտներ,

7. Ծախսեր,

8. Ապահովագրական պահուստների փոփոխության արդյունք,

9. Արտահաշվեկշռային հաշիվներ:

1-8 դասերն ընդգրկում են ֆինանսական հաշվառման հաշիվները և 9-րդ դասը` արտահաշվեկշռային հաշիվները:

Ֆինանսական հաշվառման հաշիվներն օգտագործվում են ֆինանսական հաշվետվություններում արտացոլման ենթակա տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Դրանք բաժանվում են հաշվեկշռային հաշիվների (1-5 դասեր) և գործունեության արդյունքների հաշիվների (6-8 դասեր):

Հաշվեկշռային հաշիվները նախատեսված են ընկերության ակտիվների, սեփական կապիտալի և պարտավորությունների հաշվառման համար: Յուրաքանչյուր հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում հաշվապահական հաշվեկշռում արտացոլվում են այս հաշիվների (դեբետային կամ կրեդիտային) մնացորդները:

Գործունեության արդյունքների հաշիվները նախատեսված են ընկերության եկամուտների և ծախսերի հաշվառման համար: Յուրաքանչյուր հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում այս հաշիվների զուտ շրջանառությունը (դեբետային` ծախսերի գծով և կրեդիտային` եկամուտների գծով), իսկ սահմանված դեպքերում` դրանց տարբերությունը տեղափոխվում է ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվություն:

Արտահաշվեկշռային հաշիվները նախատեսված են կազմակերպությանը չպատկանող, բայց ժամանակավորապես նրա տրամադրության կամ օգտագործման տակ գտնվող ակտիվների, պայմանական ակտիվների և պարտավորությունների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման, ինչպես նաև առանձին գործառնությունների վերահսկման համար:

Հաշիվների կոդավորումը կառուցված է հետևյալ կերպ`

- հաշիվների դասերը նշված են միանիշ թվով` 1-ից մինչև 9-ը,

- հաշիվների խմբերը նշված են երկնիշ թվով, որոնցից առաջինը ցույց է տալիս դասի ծածկագիրը, իսկ երկրորդը` խմբի համարը,

- առաջին կարգի հաշիվները նշված են եռանիշ թվով, որոնցից առաջին երկուսը ցույց են տալիս խմբի ծածկագիրը, երրորդը` առաջին կարգի հաշվի համարը,

- երկրորդ կարգի հաշիվները նշված են քառանիշ թվով, որոնցից առաջին երեքը ցույց են տալիս առաջին կարգի հաշվի ծածկագիրը, չորրորդը` երկրորդ կարգի հաշվի համարը:

Երկրորդ կարգի բոլոր հաշիվները օգտագործվում են անհրաժեշտության դեպքում` ելնելով ֆինանսական հաշվետվություններում տեղեկատվության բացահայտման պահանջներից, ինչպես նաև վերահսկողության և վերլուծության նպատակներից:

Յուրահատուկ գործառնությունների հաշվառման նպատակով ընկերությունները կարող են անհրաժեշտության դեպքում հաշվային պլանում ավելացնել լրացուցիչ առաջին և երկրորդ կարգի հաշիվներ` օգտագործելով հաշիվների ազատ ծածկագրերը: Լրացուցիչ առաջին կարգի հաշիվների ավելացումները, ինչպես նաև երկրորդ կարգի հաշիվների փոփոխությունները պետք է ներկայացվեն հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության մեջ:

Հաշվային պլանը ներառում է ակտիվային, պասիվային, ակտիվապասիվային հաշիվներ: 1, 2, 7 դասերի հաշիվները, բացառությամբ պասիվային կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են, իսկ 3-6 դասերի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող և ակտիվապասիվային հաշիվների, պասիվային են:

1-8 դասերի հաշիվներում ընկերության գործառնությունների և դրա վրա ազդող իրադարձությունների արտացոլումը իրականացվում է կրկնակի գրանցման հիմունքով, իսկ 9-րդ դասի հաշիվներում` հաշվառման պարզ (միակի գրանցման) համակարգով:

 

II. ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐԻ ՑԱՆԿ

 

    Հաշիվն.    I կարգի     II կարգի

    խմբի       հաշիվն.     հաշիվն.

    ծածկ.      ծածկ.       ծածկ.

 

ԴԱՍ 1. ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

11-12                  ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      111              Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ

           1111    Շենքեր

           1112    Կառուցվածքներ

           1113    Տրանսպորտային միջոցներ

           1114    Տնտեսական գույք

           1115    Այլ հիմնական միջոցներ

 

      112          Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն

           1121    Շենքերի մաշվածություն

           1122    Կառուցվածքների մաշվածություն

           1123    Տրանսպորտային միջոցների մաշվածություն

           1124    Տնտեսական գույքի մաշվածություն

           1125    Այլ հիմնական միջոցների մաշվածություն

 

      113          Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ

           1131    Շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցներ

           1132    Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցներ

           1133    Շահագործումից հանված և  օտարման նպատակով պահվող

                   հիմնական միջոցներ

 

      114          Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների

                   մաշվածություն

 

      115          Հողամասեր

           1151    Հողամասեր առանց շինությունների

           1152    Հողամասեր շինություններով

 

      116          Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ

           1161    Կառուցման ընթացքում գտնվող հիմնական միջոցներ

           1162    Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

           1163    Կապալառուների կողմից կառուցվող հիմնական միջոցներ

 

      117          Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ

 

      118          Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների

                   մաշվածություն

 

      119          Ներդրումային գույք

           1191    Իրական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք

           1192    Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք

 

      121          Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի

                   մաշվածություն

 

      122          Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում

           1221    Մաշվող հիմնական միջոցների արժեզրկում

           1222    Հողամասերի արժեզրկում

           1223    Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում

           1224    Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների

                   արժեզրկում

           1225    Ներդրումային գույքի արժեզրկում

 

13                 ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      131          Ոչ նյութական ակտիվներ

           1311    Համակարգչային ծրագրեր

           1312    Լիցենզիաներ և  վստահագրեր (ֆրանշիզներ)

           1313    Արտոնագրեր

           1314    Այլ ոչ նյութական ակտիվներ

 

      132          Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա

           1321    Համակարգչային ծրագրերի ամորտիզացիա

           1322    Լիցենզիաների և  վստահագրերի (ֆրանշիզների) ամորտիզացիա

           1323    Արտոնագրերի ամորտիզացիա

           1324    Այլ ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա

 

      133          Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ

 

      134          Գուդվիլ

 

      135          Գուդվիլի ամորտիզացիա

 

      136          Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում

           1361    Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում

           1362    Գուդվիլի արժեզրկում

 

14-15              ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      141          Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ

                   կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում

           1411    Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ

                   դուստր ընկերությունների կանոնադրական կապիտալում

           1412    Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ

                   ասոցիացված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում

           1413    Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ

                   համատեղ վերահսկվող միավորների կանոնադրական կապիտալում

 

      142          Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

 

      143          Մինչև  մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների

                   գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

 

      144          Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

                   համախառն մուտքեր

 

      145          Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով

                   հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով

           1451    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև  մարման ժամկետը

                   պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով

           1452    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ

                   փոխառությունների գծով

 

      146          Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ

                   ֆինանսական ակտիվներ

 

      147          Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում

                   (անհավաքագրելիություն)

           1471    Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում

                   ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեզրկում

           1472    Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների

                   արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)

           1473    Մինչև  մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների

                   անհավաքագրելիություն

           1474    Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների

                   անհավաքագրելիություն

 

      148          Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ

           1481    Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ դուստր

                   ընկերություններում

           1482    Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ

                   ասոցիացված կազմակերպություններում

           1483    Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ

                   համատեղ վերահսկվող միավորներում

 

ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

15    151          Հետաձգված հարկային ակտիվներ

 

      152          Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար

 

      153          Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով

 

      154          Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա

 

      155          Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում

 

      156          Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ

 

ԴԱՍ 2. ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

21                 ՊԱՇԱՐՆԵՐ

 

      211          Նյութեր

           2111    Հումք և  նյութեր

           2112    Վառելիք

           2113    Պահեստամասեր

           2114    Շինանյութեր

           2116    Այլ նյութեր

 

      212          Արագամաշ առարկաներ

 

      213          Պաշարների արժեքի նվազում

           2131    Նյութերի արժեքի նվազում

           2132    Արագամաշ առարկաների արժեքի նվազում

 

22                 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԴԵԲԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ

 

Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրության գծով

 

      221          Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով

           2211    Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրվողների գծով

           2212    Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրական բրոքերների

                   (միջնորդների) գծով

           2213    Դեբիտորական պարտքեր գործակալների գծով

 

      222          Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված

                   ռիսկերի գծով

 

      223          Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված

                   ռիսկերի գծով

 

      224          Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով

           2241    Դեբիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով

           2242    Դեբիտորական պարտքեր ստացվելիք շահաբաժինների գծով

           2243    Դեբիտորական պարտքեր սկզբնական արժեքով հաշվառվող

                   պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների գծով

           2244    Դեբիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով

           2245    Դեբիտորական պարտքեր նյութական վնասի փոխհատուցման գծով

           2246    Դեբիտորական պարտքեր ֆինանսական ներդրումների վաճառքների

                   գծով

           2247    Դեբիտորական պարտքեր հիմնական միջոցների վաճառքների գծով

           2248    Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով

 

      225          Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր

                   կորուստների պահուստ

 

      226          Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով

           2261    Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով

           2262    Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր եկամտահարկի գծով

           2263    Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր ավելացած արժեքի հարկի

                   գծով

           2264    Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր այլ վճարների գծով

 

      227          Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական

                   ապահովագրության գծով

 

      228          Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների

                   գծով

           2281    Առհաշիվ տրված գումարներ նյութեր ձեռք բերելու համար

           2282    Առհաշիվ տրված գումարներ գործուղումների համար

           2283    Այլ նպատակներով առհաշիվ տրված գումարներ

 

      229          Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր

           2291    Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման գծով

           2292    Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատակիցների հետ այլ

                   գործառնությունների գծով

           2293    Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բողոքարկումների գծով

           2294    Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր հետպահանջ գանգատների գծով

           2295    Տրված կանխավճարներ նյութեր ձեռք բերելու համար

           2296    Տրված կանխավճարներ ծառայություններ ձեռք բերելու համար

           2297    Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բաժնեմասնակցության մեթոդով

                   հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների

                   գծով

           2298    Այլ նպատակներով տրված ընթացիկ կանխավճարներ

 

23                 ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐ

 

      231          Առևտրական  նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ

 

      232          Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

           2321    Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

           2322    Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների

                   ընթացիկ մաս

 

      233          Մինչև  մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների

                   գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

 

      234          Մինչև  մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների

                   գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս

 

      235          Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

                   համախառն մուտքեր

 

      236          Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

                   համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս

 

      237          Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով

                   հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով

           2371    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև  մարման ժամկետը

                   պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով

           2372    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև  մարման ժամկետը

                   պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի գծով

           2373    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված կարճաժամկետ

                   փոխառությունների գծով

           2374    Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ

                   փոխառությունների կարճաժամկետ մասի գծով

 

      238          Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական

                   ակտիվներ

 

      239          Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում

                   (անհավաքագրելիություն)

           2391    Մինչև  մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների

                   անհավաքագրելիություն

           2392    Մինչև  մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների

                   կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն

           2393    Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների

                   անհավաքագրելիություն

           2394    Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ

                   մասի անհավաքագրելիություն

 

24                 ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ

 

      241          Դրամարկղ

           2411    Ազգային արժույթի դրամարկղ

           2412    Արտարժույթի դրամարկղ

           2413    Սառեցված գումարներ դրամարկղում

 

      242          Հաշվարկային հաշիվ

           2421    Հաշվարկային հաշիվ

           2422    Սառեցված գումարներ հաշվարկային հաշվում

 

      243          Արտարժութային հաշիվ

           2431    Արտարժութային հաշիվ երկրի ներսում

           2432    Արտարժութային հաշիվ արտերկրում

           2433    Սառեցված գումարներ արտարժութային հաշվում

 

      244          Այլ հաշիվներ բանկերում

           2441    Ակրեդիտիվներ

           2442    Չեկային գրքույկներ

           2443    Այլ հաշիվներ բանկերում

 

      245          Դրամական միջոցներ ճանապարհին

 

      246          Դրամական փաստաթղթեր

 

      247          Դրամական միջոցների համարժեքներ

 

      248          Ավանդային հաշիվներ բանկերում

 

25                 ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      251          Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով

 

ԴԱՍ 3. ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ

 

31                 ԿԱՆՈՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ ԵՎ ԷՄԻՍԻՈՆ ԵԿԱՄՈՒՏ

 

      311          Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ

           3111    Հասարակ բաժնետոմսեր

           3112    Արտոնյալ բաժնետոմսեր

           3113    Բաժնեմասեր

 

      312          Չվճարված կապիտալ

           3121    Թողարկված և  չտեղաբաշխված կապիտալ

           3122    Տեղաբաշխված և  չվճարված կապիտալ

 

      313          Հետ գնված կապիտալ

           3131    Հետ գնված հասարակ բաժնետոմսեր

           3132    Հետ գնված արտոնյալ բաժնետոմսեր

           3133    Հետ գնված բաժնեմասեր

 

      314          Էմիսիոն եկամուտ

 

32                 ՎԵՐԱԳՆԱՀԱՏՈՒՄԻՑ ԵՎ ՎԵՐԱՉԱՓՈՒՄԻՑ ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

      321          Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և  ոչ նյութական

                   ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ

           3211    Հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի աճ

           3212    Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ

 

      322          Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների իրական

                   արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ

           3221    Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական

                   արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ

           3222    Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական

                   արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասներ

 

      323          Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից

                   չիրացված շահույթներ և վնասներ

           3231    Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից

                   շահույթներ

           3232    Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից

                   վնասներ

 

33                 ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔ

 

      331          Ֆինանսական արդյունք

           3311    Գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք

           3312    Ոչ գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք

           3313    Արտասովոր դեպքերից ֆինանսական արդյունք

 

34                 ՉԲԱՇԽՎԱԾ ՇԱՀՈՒՅԹ (ՉԾԱԾԿՎԱԾ ՎՆԱՍ)

 

      341          Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում

           3411    Էական սխալների ուղղման արդյունքում առաջացած ճշգրտում

           3412    Հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների

                   արդյունքում առաջացած ճշգրտում

 

      342          Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)

 

      343          Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)

 

      344          Միջանկյալ շահաբաժիններ

 

35                 ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼԻ ԱՅԼ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ

 

      351          Պահուստային կապիտալ

 

      352          Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ

                   գործիքներ

 

ԴԱՍ 4. ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

41                 ԵՐԿԱՐԱԺԱՄԿԵՏ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

      411          Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

 

      412          Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

           4121    Տրված երկարաժամկետ մուրհակների գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

           4122    Տեղաբաշխված երկարաժամկետ պարտատոմսերի գծով վճարվելիք

                   համախառն գումարներ

           4123    Այլ երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք

                   համախառն գումարներ

 

      413          Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

 

      414          Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող

                   երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով

           4141    Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ բանկային վարկերի

                   գծով

           4142    Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ փոխառությունների

                   գծով

           4143    Չկրած տոկոսային ծախսեր ֆինանսական վարձակալության գծով

 

      415          Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ

                   ֆինանսական պարտավորություններ

 

42                 ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

      421          Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ

 

      422          Հետաձգված հարկային պարտավորություններ

 

      423          Բացասական գուդվիլ

 

      424          Բացասական գուդվիլի ամորտիզացիա

 

      425          Ոչ ընթացիկ պահուստներ

 

      426          Սահմանված հատուցումների պլանների գծով պարտականության

                   ներկա արժեքը

 

      427          Դեռևս  չճանաչված ակտուարային շահույթ (վնաս)

 

      428          Դեռևս  չճանաչված անցյալ ծառայության արժեքի աճ

 

ԴԱՍ 5. ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

51                 ՍՏԱՑՎԱԾ ԿԱՐՃԱԺԱՄԿԵՏ ՓՈԽԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՎԱՐԿԵՐ,

                   ՀԵՋԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐԾԻՔՆԵՐ

 

      511          Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

 

      512          Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարների կարճաժամկետ մաս

 

      513          Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարներ

 

      514          Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարների կարճաժամկետ մաս

           5141    Տրված երկարաժամկետ մուրհակների գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարների կարճաժամկետ մաս

           5142    Տեղաբաշխված երկարաժամկետ պարտատոմսերի գծով վճարվելիք

                   համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

           5143    Այլ երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք

                   համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

 

      515          Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն

                   գումարների կարճաժամկետ մաս

 

      516          Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող

                   կարճաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով

           5161    Չկրած տոկոսային ծախսեր կարճաժամկետ բանկային վարկերի

                   գծով

           5162    Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ բանկային վարկերի

                   կարճաժամկետ մասի գծով

           5163    Չկրած տոկոսային ծախսեր կարճաժամկետ փոխառությունների

                   գծով

           5164    Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ փոխառությունների

                   կարճաժամկետ մասի գծով

           5165    Չկրած տոկոսային ծախսեր ֆինանսական վարձակալության

                   կարճաժամկետ մասի գծով

 

      517          Առևտրական  նպատակներով պահվող ֆինանսական

                   պարտավորություններ

 

      518          Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական

                   պարտավորություններ

 

52-53              ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԿՐԵԴԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ

 

      521          Կրեդիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված

                   ռիսկերի գծով

 

      522          Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով

           5221    Կրեդիտորական պարտքեր ստացված նյութերի գծով

           5222    Կրեդիտորական պարտքեր ստացված ծառայությունների գծով

           5223    Կրեդիտորական պարտքեր ստացված ֆինանսական ակտիվների գծով

           5224    Կրեդիտորական պարտքեր ստացված հիմնական միջոցների գծով

           5225    Կրեդիտորական պարտքեր այլ գնումների գծով

 

      523          Ստացված կանխավճարներ

           5231    Ստացված կանխավճարներ ապահովագրության գծով

           5232    Ստացված կանխավճարներ վաճառվելիք ոչ ընթացիկ ակտիվների

                   գծով

           5233    Ստացված կանխավճարներ գործառնական վարձակալության գծով

           5234    Այլ նպատակներով ստացված կանխավճարներ

 

      524          Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին

           5241    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով

           5242    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր եկամտահարկի գծով

           5243    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր գույքահարկի գծով

           5244    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հողի հարկի գծով

           5245    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հարկերի դիմաց

                   հաշվարկված տույժերի, տուգանքների գծով

           5246    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր այլ պարտադիր վճարների

                   գծով

 

      525          Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական

                   ապահովագրության գծով

           5251    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր վճարված աշխատավարձի

                   դիմաց հաշվեգրված պարտադիր սոցիալական ապահովագրության

                   գծով

           5252    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հաշվարկված, բայց

                   չվճարված աշխատավարձի դիմաց հաշվեգրված պարտադիր

                   սոցիալական ապահովագրության գծով

 

      527          Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և  աշխատակիցների այլ

                   կարճաժամկետ հատուցումների գծով

           5271    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման

                   գծով

           5272    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր փոխհատուցելի

                   բացակայությունների գծով

           5273    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարգևավճարների  գծով

 

      528          Կրեդիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված

                   ռիսկերի գծով

 

      529          Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին

                   (հիմնադիրներին) և աշխատակիցներին այլ

                   գործառնությունների գծով

           5291    Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին

                   (հիմնադիրներին)

           5292    Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին առհաշիվ գումարների

                   գծով

           5293    Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին այլ

                   գործառնությունների գծով

 

      531          Կրեդիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով

 

      532          Այլ ընթացիկ պարտավորություններ

           5321    Կրեդիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով

           5322    Կրեդիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով

           5323    Կրեդիտորական պարտքեր ձեռք բերված ձեռնարկատիրական

                   գործունեության գծով

 

54                 ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

      541          Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ

 

      542          Ընթացիկ պարտավորություններ հետաձգված հարկերի գծով

 

      543          Ընթացիկ պահուստներ

           5431    Անբարենպաստ պայմանագրերի գծով ընթացիկ պահուստներ

           5432    Տրամադրված երաշխավորությունների և  երաշխիքների գծով

                   ընթացիկ պահուստներ

           5433    Ոչ ընթացիկ պահուստների ընթացիկ մաս

 

55                 ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՀՈՒՍՏՆԵՐ

 

      551          Չվաստակած ապահովագրավճարների պահուստ

 

      552          Կյանքի ապահովագրության գծով պահուստ

 

      553          Պահանջների (վնասների) պահուստներ

           5531    Ապահովագրողին ներկայացված, սակայն դեռևս  չվճարված

                   պահանջների պահուստ

           5532    Տեղի ունեցած, սակայն ապահովագրողին դեռևս  չներկայացված

                   պահանջների պահուստ

 

      554          Կանխարգելիչ միջոցառումների պահուստ

 

      555          Այլ պահուստներ

 

61                 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

 

      611          Ապահովագրավճարներ ուղղակի ապահովագրության գծով

 

      612          Ստացված կոմիսիոն վարձատրություններ տանտյեմներ

 

      613          Վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով

                   ապահովագրավճարներ և ապահովագրավճարների պորտֆելներ

 

      614          Վերաապահովագրության և  ռետրոցեսիայի փոխանցված ռիսկերի

                   գծով վնասի բաժնի հատուցումներ

 

      615          Վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով

                   ապահովագրավճարների դեպոներ

 

      616          Վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով

                   ապահովագրավճարների դեպոներ

 

      617          Գործառնական այլ եկամուտներ

           6171    Այլ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

           6172    Գործառնական վարձակալությունից եկամուտներ

           6173    Եկամուտներ տույժերից, տուգանքներից

           6174    Նյութական վնասի փոխհատուցումից եկամուտներ

           6175    Գործառնական այլ եկամուտներ

           6176    Պաշարների արժեքի փոփոխությունից եկամուտներ, վաճառքների

                   գծով դեբիտորական պարտքերի կորուստների (հնարավոր

                   կորստի պահուստի) հակադարձումից եկամուտներ

           6177    Անհուսալի դեբիտորական պարտքերի մարումից եկամուտներ

 

62                 ՈՉ ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

 

      621          Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից)

                   եկամուտներ

           6211    Հիմնական միջոցների վաճառքներից (օտարումներից)

                   եկամուտներ

           6212    Ոչ նյութական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից)

                   եկամուտներ

           6213    Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից

                   (օտարումներից) եկամուտներ

           6214    Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից)

                   եկամուտներ

 

      622          Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից)

                   եկամուտներ

 

      623          Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների

                   վաճառքներից (օտարումներից) և պարտավորությունների

                   մարումներից եկամուտներ

 

      624          Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և  ոչ նյութական

                   ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ

           6241    Հիմնական միջոցների վերագնահատումից եկամուտներ

           6242    Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից եկամուտներ

           6243    Հիմնական միջոցների գծով արժեզրկման կորստի հակադարձումից

                   եկամուտներ

           6244    Ոչ նյութական ակտիվների գծով արժեզրկման կորստի

                   հակադարձումից եկամուտներ

           6245    Ներդրումային գույքի վերաչափումից եկամուտներ

 

      625          Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ

 

      626          Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և

                   արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից

                   եկամուտներ

           6261    Վաճառքի համար մատչելի ոչ գործառնական ֆինանսական

                   ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ

           6262    Ոչ գործառնական հեջավորման գործիքների վերաչափումից

                   եկամուտներ

           6263    Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների գծով արժեզրկման

                   (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ

           6264    Առևտրական  նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական

                   ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ

           6265    Առևտրական  նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական

                   պարտավորությունների վերաչափումից եկամուտներ

 

      627          Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ

           6271    Շահաբաժիններ

           6272    Տոկոսային եկամուտներ` հաշվի առած գործարքի հետ կապված

                   ծախսումները

 

      628          Ակտիվներին վերաբերող շնորհներից եկամուտներ

 

      629          Ոչ գործառնական այլ եկամուտներ

           6291    Կապակցված կազմակերպությունների շահույթի բաժնեմասը`

                   ներդրումները բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառելիս

           6292    Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ

                   գործիքների արժեքի նվազումից եկամուտներ

 

63                 ԱՐՏԱՍՈՎՈՐ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

 

      631          Արտասովոր եկամուտներ

 

64                 ՆԱԽՈՐԴ ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

 

      641          Նախորդ տարիների եկամուտներ

           6411    Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից

                   եկամուտներ (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

           6412    Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից

                   եկամուտներ (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության

                   փոփոխությունների արդյունքում)

           6413    Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից

                   եկամուտներ (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

           6414    Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից

                   եկամուտներ (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության

                   փոփոխությունների արդյունքում)

           6415    Նախորդ տարիների արտասովոր դեպքերից եկամուտներ

 

ԴԱՍ 7. ԾԱԽՍԵՐ

 

71                 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԾԱԽՍԵՐ

 

Ապահովագրական գործունեության հետ կապված գործառնական

ծախսեր

 

      711          ՈՒղղակի ապահովագրության գծով ապահովագրական հատուցումներ

           7111    Հաշվետու ժամանակաշրջանին նախորդող ժամանակաշրջանի

                   ապահովագրական պատահարների (դեպքերի) գծով, որոնց մասին

                   հայտարարվել է նախորդ ժամանակաշրջանում

           7112    Հաշվետու ժամանակաշրջանին նախորդող ժամանակաշրջանի

                   ապահովագրական պատահարների (դեպքերի) գծով, որոնց մասին

                   հայտարարվել է հաշվետու ժամանակաշրջանում

           7113    Հաշվետու ժամանակաշրջանի ապահովագրական պատահարների

                   (դեպքերի) գծով

           7114    Ժամկետից շուտ լուծված պայմանագրերի գծով

 

      712          Վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով վնասի բաժնի

                   հատուցում

 

      713          Վերաապահովագրության և  ռետրոցեսիայի փոխանցված ռիսկերի

                   գծով ապահովագրավճարներ

 

      714          Աշխատանքի վճարման ծախսեր, սոցիալական ապահովագրության

                   վճարներ

 

      715          Վճարված կոմիսիոն վարձատրություններ, տանտյեմներ

 

      716          Գործառնական ծախսեր

           7161    Հիմնական միջոցների մաշվածության, դրանց նորոգման և

                   ապահովագրության գծով ծախսեր

           7162    Գործուղման և  ներկայացուցչական ծախսեր

           7163    Փոստի և  հեռահաղորդակցության ծախսեր

           7164    Գրասենյակային և  կոմունալ ծախսեր

           7165    Աուդիտորական, խորհրդատվական և  հաշվետվությունների

                   հրապարակման ծախսեր

           7166    Բանկային ծառայությունների ծախսեր

           7167    Չփոխհատուցվող հարկերից ծախսեր

           7168    Ոչ նյութական ակտիվների գծով ծախսեր

           7169    Գովազդի գծով ծախսեր

 

      717          Գործառնական այլ ծախսեր

           7171    Վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով դեպոնացված

                   ապահովագրավճարների գծով հաշվարկված տոկոսներ

           7172    Պաշարների արժեքի փոփոխությունից ծախսեր, դեբիտորական

                   պարտքերի կորուստների (հնարավոր կորուստների պահուստի)

                   գծով ծախսեր, երաշխիքային սպասարկման և վերանորոգման

                   գծով ծախսեր

           7173    Գործառնական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների

                   մաշվածության ծախսեր

           7174    Ծախսեր տույժերից, տուգանքներից, դատական ծախսեր

           7175    Արժեքների պակասորդներ և  փչացումից կորուստներ

           7176    Հետազոտության ծախսեր

           7177    Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների

                   պահպանման ծախսեր, հիմնական միջոցների լուծարման ծախսեր

           7178    Ընկերության աշխատակիցների վերապատրաստման գծով ծախսեր

           7179    Գործառնական այլ ծախսեր

 

72                 ՈՉ ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԾԱԽՍԵՐ

 

      721          Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

           7211    Հիմնական միջոցների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

           7212    Ոչ նյութական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

           7213    Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների

                   (օտարումների) ծախսեր

           7214    Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների)

                   ծախսեր

 

      722          Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների)

                   ծախսեր

 

      723          Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների

                   (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր

 

      724          Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և  ոչ նյութական

                   ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

           7241    Հիմնական միջոցների վերագնահատումից ծախսեր

           7242    Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից ծախսեր

           7243    Հիմնական միջոցների գծով արժեզրկումից կորուստներ

           7244    Ոչ նյութական ակտիվների գծով արժեզրկումից կորուստներ

           7245    Ներդրումային գույքի վերաչափումից ծախսեր

 

      725          Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր

 

      726          Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և

                   արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր

           7261    Առևտրական  նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական

                   ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

           7262    Առևտրական  նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական

                   պարտավորությունների վերաչափումից ծախսեր

           7263    Վաճառքի համար մատչելի ոչ գործառնական ֆինանսական

                   ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

           7264    Ոչ գործառնական հեջավորման գործիքների վերաչափումից

                   ծախսեր

           7265    Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների գծով արժեզրկումից

                   (անհավաքագրելիությունից) կորուստներ

 

      727          Վարկերի և  փոխառությունների գծով ծախսեր

           7271    Վարկերի և  փոխառությունների գծով տոկոսային ծախսեր`

                   հաշվի առած գործարքի հետ կապված ծախսումները

           7272    Ֆինանսական վարձակալության գծով տոկոսային ծախսեր

           7273    Ֆինանսական պարտավորությունների ժամկետից շուտ մարման հետ

                   կապված կորուստներ

 

      728          Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր

 

      729          Ոչ գործառնական այլ ծախսեր

           7291    Կապակցված կազմակերպությունների վնասի բաժնեմասը`

                   ներդրումները բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառելիս

           7292    Պահուստների զեղչման ազդեցության ճշգրտման հետևանքով

                   առաջացած տոկոսային ծախսեր

           7293    Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի

                   մաշվածության գծով ծախսեր

           7294    Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ

                   գործիքների արժեքի աճից ծախսեր

 

73                 ԱՐՏԱՍՈՎՈՐ ԾԱԽՍԵՐ

 

      731          Արտասովոր ծախսեր

 

74                 ՆԱԽՈՐԴ ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԾԱԽՍԵՐ

 

      741          Նախորդ տարիների ծախսեր

           7411    Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից ծախսեր

                   (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

           7412    Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից ծախսեր

                   (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության

                   փոփոխությունների արդյունքում)

           7413    Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից ծախսեր

                   (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

           7414    Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից ծախսեր

                   (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության

                   փոփոխությունների արդյունքում)

           7415    Նախորդ տարիների արտասովոր դեպքերից ծախսեր

 

75                 ՇԱՀՈՒԹԱՀԱՐԿԻ ԳԾՈՎ ԾԱԽՍ (ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՈՒՄ)

 

      751          Շահութահարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

           7511    Ընթացիկ հարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

           7512    Հետաձգված հարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

 

76                 ԿԱՌԱՎԱՐՉԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐ

 

      761          Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ

           7611    ՈՒղղակի նյութական ծախսումներ

           7612    Այլ ուղղակի ծախսումներ

           7613    Անուղղակի ծախսումներ

 

      762          Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

           7621    ՈՒղղակի նյութական ծախսումներ

           7622    Այլ ուղղակի ծախսումներ

           7623    Անուղղակի ծախսումներ

 

      763          Ոչ նյութական ակտիվների ստեղծման ծախսումներ

           7631    ՈՒղղակի նյութական ծախսումներ

           7632    Այլ ուղղակի ծախսումներ

           7633    Անուղղակի ծախսումներ

 

      764          Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա

                   ծախսումներ

           7641    ՈՒղղակի նյութական ծախսումներ

           7642    Այլ ուղղակի ծախսումներ

           7643    Անուղղակի ծախսումներ

 

      765          Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ

           7651    ՈՒղղակի նյութական ծախսումներ

           7652    ՈՒղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

           7653    ՈՒղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների

                   գծով

           7654    Այլ ուղղակի ծախսումներ

           7655    Անուղղակի ծախսումներ

 

ԴԱՍ 8. ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՀՈՒՍՏՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔ

 

81                 ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՀՈՒՍՏՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

 

      811          Չվաստակած ապահովագրավճարների պահուստի փոփոխության

                   արդյունք

 

      812          Կյանքի ապահովագրության գծով պահուստի փոփոխության

                   արդյունք

 

      813          Պահանջների (վնասների) պահուստների փոփոխության արդյունք

           8131    Ապահովագրողին ներկայացված, սակայն դեռևս  չվճարված

                   պահանջների պահուստի փոփոխության արդյունք

           8132    Տեղի ունեցած, սակայն ապահովագրողին դեռևս  չներկայացված

                   պահանջների պահուստի փոփոխության արդյունք

 

      814          Այլ պահուստների փոփոխության արդյունք

 

ԴԱՍ 9. ԱՐՏԱՀԱՇՎԵԿՇՌԱՅԻՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐ

 

91                 ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆԸ ՉՊԱՏԿԱՆՈՂ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      911          Գործառնական վարձակալությամբ ընդունված հիմնական միջոցներ

 

      912          Որպես գրավ պահվող ակտիվներ

 

92                 ՊԱՅՄԱՆԱԿԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

 

      921          Պայմանական պարտավորություններ

 

      922          Պայմանական ակտիվներ

 

93                 ԱՅԼ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ԵՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

      931          Հարկային հաշվառման նպատակներով դուրս գրված դեբիտորական

                   պարտքեր

 

      932          Հարկային հաշվառման նպատակներով դուրս գրված կրեդիտորական

                   պարտքեր

 

      933          Չհատուցված հարկային վնաս

 

      934          Գրավադրված ակտիվներ

 

      935          Խիստ հաշվառման բլանկներ

 

      936          Պարբերական և  մասնագիտական գրականություն

 

      937          Շահագործման մեջ գտնվող փոքրարժեք հիմնական միջոցներ և

                   արագամաշ առարկաներ

 

III. ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐԻ ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՀՐԱՀԱՆԳ

 

Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգում նկարագրված են հաշվապահական հաշվառման վարման հետ կապված հիմնական մոտեցումները: Նրանում բերված են դասերի, հաշիվների խմբերի, առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվների հակիրճ բնութագրերը, բացահայտված են վերջիններիս կառուցվածքը և նշանակությունը, առավել տարածված գործառնությունների տիպային (ոչ պարտադիր) հաշվապահական թղթակցությունները: Այն գործառնությունները, որոնց հաշվապահական թղթակցությունները սույն բաժնում նախատեսված չեն, ապահովագրական ընկերությունները դրանց թղթակցությունները կազմում են ինքնուրույն` ելնելով հաշվապահական հաշվառման ստանդարտներից և սույն հրահանգից: Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների նկարագիրն ըստ բաժինների տրված է հաշվային պլանով նախատեսված հաջորդականությամբ:

 

ԴԱՍ 1 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են և նախատեսված են ոչ ընթացիկ ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 1 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ» դասը իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 11-12 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ», 13 «Ոչ նյութական ակտիվներ», 14 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» և 15 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվներ»:

Ակտիվների` ոչ ընթացիկին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում» ստանդարտում:

 

ԽՈՒՄԲ 11-12 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

11-12 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» խումբը իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ», 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն», 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ», 114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն», 115 «Հողամասեր», 116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ», 117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ», 118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն», 119 «Ներդրումային գույք», 120 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» և 121 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»:

 

Հաշիվ 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

 

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով ապահովագրական ընկերությանը պատկանող և շահագործման մեջ գտնվող կամ գործառնական վարձակալության հանձնված (բացի ներդրումային գույքից) մաշվող հիմնական միջոցների առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հիմնական միջոցների` նյութական ակտիվներին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահագործման կամ գործառնական վարձակալության հանձնված մաշվող հիմնական միջոցների սկզբնական արժեքը, հետագա կապիտալացված ծախսումները, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության հանձնված, ինչպես նաև դուրս գրված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների արժեքը (սկզբնական` հաշվի առած հետագա կապիտալացված ծախսումները և վերագնահատումները), վերագնահատումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահագործման և գործառնական վարձակալության հանձնված հիմնական միջոցների (բացի ներդրումային գույքից) արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1111 «Շենքեր», 1112 «Կառուցվածքներ», 1113 «Տրանսպորտային միջոցներ», 1114 «Տնտեսական գույք», 1115 «Այլ հիմնական միջոցներ»:

Հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ապահովագրական ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հիմնական միջոցների մուտքագրում    |                                   |

|   (շահագործման հանձնում)`           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) ընկերությունում կառուցված         |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|(ստեղծված)                           |ակտիվներ»                          |

|                                     |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մատակարարներից ձեռք բերված,       |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|տեղակայում չպահանջող`                |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|. երբ ձեռքբերման և  շահագործման      |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|  հանձնման պահերը չեն համընկնում     |հիմնական միջոցներ»                 |

|_____________________________________|___________________________________|

|. երբ ձեռքբերման և  շահագործման      |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|  հանձնման պահերը համընկնում են`     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր          |

|                                     |գնումների գծով»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Հետ գնված կապիտալ»            |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) ֆինանսական վարձակալությամբ        |117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|ստացվածների նկատմամբ սեփականության   |ստացված հիմնական միջոցներ»         |

|իրավունք ձեռք բերելիս                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) ներդրումային գույքի` որպես        |119 «Ներդրումային գույք»           |

|հիմնական միջոց վերադասակարգում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|զ) անհատույց ստացված                 |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|_____________________________________|___________________________________|

|է) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ|617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ը) շահագործման մեջ չգտնվողների       |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|շահագործման հանձնում                 |հիմնական միջոցներ»                 |

|_____________________________________|___________________________________|

|ժ) այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված                       |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|ժա) արտասովոր դեպքերի հետևանքների    |631 «Արտասովոր եկամուտներ»         |

|վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում|                                   |

|ստացված                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Տեղակայում չպահանջող և  ձեռքբերման|228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|պահին շահագործման հանձնված հիմնական  |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|միջոցների ձեռքբերման (ստացման) հետ   |241 «Դրամարկղ»                     |

|կապված ծախսումների (տրանսպորտային,   |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|բեռնման և  բեռնաթափման ծախսումներ,   |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և      |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|այլն) արտացոլում                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|                                     |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր բյուջեին»                  |

|                                     |532 «Այլ ընթացիկ                   |

|                                     |պարտավորություններ»                |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հիմնական միջոցների վրա հետագա     |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|ծախսումների կապիտալացում             |ակտիվներ»                          |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Հիմնական միջոցների վերագնահատումից|                                   |

|արժեքի աճ`                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) հիմնական       |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|միջոցների հաշվեկշռային արժեքի        |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|(սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի    |                                   |

|և  կուտակված մաշվածության ու         |                                   |

|արժեզրկման տարբերություն) դուրսգրում |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների|վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում       |(օտարումների) և                    |

|                                     |պարտավորությունների մարումների     |

|                                     |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Լուծարված հիմնական միջոցների      |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Անհատույց տրված հիմնական միջոցների|728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով|

|հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում       |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Որպես շնորհ ստացված հիմնական      |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|միջոցների հետ վերադարձ               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Հիմնական միջոցի` որպես            |119 «Ներդրումային գույք»           |

|ներդրումային գույք վերադասակարգում   |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և    |731 «Արտասովոր ծախսեր»             |

|իրադարձությունների հետևանքով         |                                   |

|հիմնական միջոցների հաշվեկշռային      |                                   |

|արժեքի դուրսգրում                    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|8. Շահագործումից հանված և  օտարման   |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|նպատակով պահվող հիմնական միջոցների   |հիմնական միջոցներ»                 |

|արտացոլում` հաշվեկշռային արժեքով     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|9. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |112 «Շահագործման մեջ գտնվող        |

|վարձակալության տրված հիմնական        |հիմնական միջոցների մաշվածություն»  |

|միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված   |                                   |

|անասունների, ինչպես նաև              |                                   |

|օգտագործումից հանված և  օտարման      |                                   |

|նպատակով պահվող հիմնական միջոցների   |                                   |

|կուտակված մաշվածության գումարների    |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|10. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական   |122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|վարձակալության տրված հիմնական        |արժեզրկում»                        |

|միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված   |                                   |

|անասունների, ինչպես նաև              |                                   |

|օգտագործումից հանված և  օտարման      |                                   |

|նպատակով պահվող հիմնական միջոցների   |                                   |

|կուտակված արժեզրկման դուրսգրում      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|11. Հիմնական միջոցների               |                                   |

|վերագնահատումից արժեքի նվազում`      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|                                     |321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|12. Հիմնական միջոցների               |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|ժամանակավորապես շահագործումից հանում`|հիմնական միջոցներ»                 |

|սկզբնական (վերագնահատված) արժեքով    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|13. Հիմնական միջոցների պակասորդների  |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|և  կորուստների արտացոլում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական

միջոցների մաշվածություն»

 

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով ապահովագրական ընկերությանը պատկանող շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարները, վերագնահատումից մաշվածության աճը, նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը, իսկ դեբետում` օտարված, դուրս գրված և օտարման նպատակով պահվող, ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարների դուրսգրումը, ինչպես նաև վերագնահատումից մաշվածության նվազումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ ընկերությունում առկա շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1121 «Շենքերի մաշվածություն», 1122 «Կառուցվածքների մաշվածություն», 1122 «Տրանսպորտային միջոցների մաշվածություն», 1124 «Տնտեսական գույքի», 1125 «Այլ հիմնական միջոցների մաշվածություն»:

Հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական   |543 «Ընթացիկ պահուստներ»           |

|միջոցների մաշվածության հաշվեգրում    |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|                                     |764 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |765 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների      |

|                                     |ստեղծման ծախսումներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Գործառնական վարձակալության տրված  |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|հիմնական միջոցների մաշվածության      |                                   |

|հաշվեգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Նորից շահագործման հանձնված        |114 «Ժամանակավորապես շահագործումից |

|հիմնական միջոցների կուտակված         |հանված հիմնական միջոցների          |

|մաշվածության արտացոլում              |մաշվածություն»                     |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Հիմնական միջոցների վերագնահատման  |                                   |

|հետևանքով  կուտակված մաշվածության աճ |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|և  վարձակալի սեփականությունը դարձած  |ստացված հիմնական միջոցների         |

|հիմնական միջոցների մաշվածության      |մաշվածություն»                     |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Նախորդ ժամանակաշրջաններում պակաս  |                                   |

|հաշվարկված մաշվածության ուղղում`     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն նվազեցվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդից         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»       |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

112 «Հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|վարձակալության տրված հիմնական        |հիմնական միջոցներ»                 |

|միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված   |                                   |

|անասունների, ինչպես նաև              |                                   |

|օգտագործումից հանված և  օտարման      |                                   |

|նպատակով պահվող հիմնական միջոցների   |                                   |

|կուտակված մաշվածության գումարների    |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ժամանակավորապես շահագործումից     |114 «Ժամանակավորապես շահագործումից |

|հանված հիմնական միջոցների կուտակված  |հանված հիմնական միջոցների          |

|մաշվածության արտացոլում              |մաշվածություն»                     |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հիմնական միջոցների վերագնահատման  |                                   |

|հետևանքով  կուտակված մաշվածության    |                                   |

|նվազում                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ավել   |                                   |

|հաշվարկված մաշվածության ուղղում`     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն ավելացվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդին         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»   |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

 

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով ապահովագրական ընկերությանը պատկանող շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահագործման չհանձնված, ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների սկզբնական (վերագնահատված) արժեքը, ինչպես նաև շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված, որպես ներդրումային գույք վերադասակարգված, շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահագործման չհանձնված, ժամանակավորապես շահագործումից հանված, ինչպես նաև շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1131 «Շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցներ», 1132 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցներ», 1133 «Շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցներ»:

Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ձեռքբերման (ստացման) պահին        |                                   |

|շահագործման չհանձնված հիմնական       |                                   |

|միջոցների մուտքագրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) կազմակերպությունում կառուցված     |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|(ստեղծված)                           |ակտիվներ»                          |

|                                     |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մատակարարներից ձեռք բերված        |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|                                     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |313 «Հետ գնված կապիտալ»            |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) անհատույց ստացված                 |«Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ|617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|զ) այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված                       |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|է) արտասովոր դեպքերի հետևանքների     |631 «Արտասովոր եկամուտներ»         |

|վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում|                                   |

|ստացված                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ձեռքբերման (ստացման) պահին        |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|շահագործման չհանձնված հիմնական       |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|միջոցների ձեռքբերման (ստացման) հետ   |241 «Դրամարկղ»                     |

|կապված ծախսումների (տրանսպորտային,   |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|բեռնման և  բեռնաթափման ծախսումներ,   |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և      |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|այլն) արտացոլում                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|                                     |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր բյուջեին»                  |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հիմնական միջոցների ժամանակավորապես|111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|շահագործումից հանում` սկզբնական      |հիմնական միջոցներ»                 |

|(վերագնահատված) արժեքով              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Շահագործումից հանված հիմնական     |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|միջոցների վրա հետագա ծախսումների     |ակտիվներ»                          |

|կապիտալացում                         |764 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Շահագործումից հանված և  օտարման   |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|նպատակով պահվող հիմնական միջոցների   |հիմնական միջոցներ»                 |

|հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Վերագնահատումից արժեքի աճ         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ            |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հիմնական միջոցների շահագործման    |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|հանձնում                             |հիմնական միջոցներ»                 |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական  |119 «Ներդրումային գույք»           |

|միջոցների` որպես ներդրումային գույք  |                                   |

|վերադասակարգում                      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Վաճառված (օտարված) հիմնական       |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|միջոցների հաշվեկշռային արժեքի        |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|(սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և  |                                   |

|կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման |                                   |

|տարբերություն) դուրսգրում            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների|վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում       |(օտարումների) և                    |

|                                     |պարտավորությունների մարումների     |

|                                     |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Լուծարված հիմնական միջոցների      |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Անհատույց տրված հիմնական միջոցների|728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով|

|հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում       |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Որպես շնորհ ստացված հիմնական      |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|միջոցների հետ վերադարձ               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|8. Ժամանակավորապես շահագործումից     |114 «Ժամանակավորապես շահագործումից |

|հանված հիմնական միջոցների կուտակված  |հանված հիմնական միջոցների          |

|մաշվածության գումարների դուրսգրում`  |մաշվածություն»                     |

|վաճառքի (օտարման), ֆինանսական        |                                   |

|վարձակալության տալու դեպքում         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|9. Ժամանակավորապես շահագործումից     |122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|հանված հիմնական միջոցների կուտակված  |արժեզրկում»                        |

|արժեզրկման դուրսգրում` վաճառքի       |                                   |

|(օտարման), ֆինանսական վարձակալության |                                   |

|տալու դեպքում                        |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|10. Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական |                                   |

|միջոցների վերագնահատումից արժեքի     |                                   |

|նվազում`                             |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|11. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և   |731 «Արտասովոր ծախսեր»             |

|իրադարձությունների հետևանքով         |                                   |

|շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական     |                                   |

|միջոցների հաշվեկշռային արժեքի        |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|12. Հիմնական միջոցների պակասորդների  |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|և  կորուստների արտացոլում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական

միջոցների մաշվածություն»

 

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով ապահովագրական ընկերությանը պատկանող ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը, վերագնահատումից մաշվածության աճը, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված, նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարների դուրսգրումը, ինչպես նաև վերագնահատումից մաշվածության նվազումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների

մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ժամանակավորապես շահագործումից     |112 «Շահագործման մեջ գտնվող        |

|հանված հիմնական միջոցների կուտակված  |հիմնական միջոցների մաշվածություն»  |

|մաշվածության արտացոլում              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հիմնական միջոցների վերագնահատման  |                                   |

|հետևանքով  կուտակված մաշվածության աճ |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների

մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|վարձակալության տրված հիմնական        |հիմնական միջոցներ»                 |

|միջոցների կուտակված մաշվածության     |                                   |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Նորից շահագործման հանձնված        |112 «Շահագործման մեջ գտնվող        |

|հիմնական միջոցների կուտակված         |հիմնական միջոցների մաշվածություն»  |

|մաշվածության արտացոլում              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հիմնական միջոցների վերագնահատման  |                                   |

|հետևանքով  կուտակված մաշվածության    |                                   |

|նվազում                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|«Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ        |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից ծախսեր»               |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 115 «Հողամասեր»

 

115 «Հողամասեր» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով ապահովագրական ընկերությանը պատկանող հողամասերի (այդ թվում նաև շենքերի և շինությունների տակ գտնվող հողամասերի) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հողամասերի` ակտիվների համապատասխան խմբին (հիմնական միջոցների կամ ներդրումային գույքի) վերագրման կարգի, դրանց չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերած (ստացված) հողամասերի սկզբնական արժեքը, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված հողամասերի հաշվեկշռային արժեքը, վերագնահատումից արժեքի աճի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հողամասերի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

115 «Հողամասեր» հաշվին կից կարող են բացվել երկրորդ կարգի հաշիվներ` 1151 «Հողամասեր առանց շինությունների», 1152 «Հողամասեր շինություններով»:

Հողամասերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

115 «Հողամասեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հողամասերի ձեռքբերում             |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|                                     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Մասնակիցների (հիմնադիրների) կողմից|311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|հողամասի ներդրում կանոնադրական       |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հողամասերի ձեռքբերման հետ կապված  |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ծախսումների (միջնորդավճարներ, հողի   |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|գնահատման, տարածքի մաքրման և         |241 «Դրամարկղ»                     |

|հավասարեցման համար վճարում և  այլն)  |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|արտացոլում                           |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|հողամասերի նկատմամբ սեփականության    |ստացված հիմնական միջոցներ»         |

|իրավունքի ձեռքբերում                 |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Ներդրումային գույք դասակարգված    |119 «Ներդրումային գույք»           |

|հողամասի` որպես հիմնական միջոց       |                                   |

|վերադասակարգում                      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Հողամասերի անհատույց ստացում      |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Հողամասերի վերագնահատումից արժեքի |                                   |

|աճ`                                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

115 «Հողամասեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) հողամասերի     |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական       |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|(վերագնահատված) արժեքի և  կուտակված  |                                   |

|արժեզրկման տարբերություն) դուրսգրում |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|հողամասերի հաշվեկշռային արժեքի       |վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|(սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և  |(օտարումների) և                    |

|կուտակված արժեզրկման տարբերություն)  |պարտավորությունների մարումների     |

|դուրսգրում                           |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Որպես շնորհ ստացված հողամասերի    |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|հետ վերադարձ                         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Հողամասերի` որպես ներդրումային    |119 «Ներդրումային գույք»           |

|գույք վերադասակարգում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|վարձակալության տրված հողամասերի      |արժեզրկում»                        |

|կուտակված արժեզրկման դուրսգրում      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Հողամասերի վերագնահատումից արժեքի |                                   |

|նվազում`                             |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

 

116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերության կողմից անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների` ավարտուն ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներին վերագրման մոտեցումները, մասնավորապես, նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հիմնական միջոցների կառուցման ծախսումները, ինչպես նաև հետագա կապիտալացվող ծախսումները, իսկ կրեդիտում` շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների սկզբնական արժեքը, որպես ներդրումային գույք դասակարգված շինությունների սկզբնական արժեքը, արդեն ճանաչված հիմնական միջոցների կամ ներդրումային գույքի վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումները: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կառուցման (վերափոխման) գծով կուտակված ծախսումները հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1161 «Կառուցման ընթացքում գտնվող հիմնական միջոցներ», 1162 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ», «Կապալառուների կողմից կառուցվող հիմնական միջոցներ»:

Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կառուցվող հիմնական միջոցների օբյեկտների, կատարվող աշխատանքների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հիմնական միջոցների կառուցման գծով |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|կուտակվող ծախսումների արտացոլում     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հիմնական միջոցների գծով անավարտ   |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|հետագա կապիտալացվող ծախսումների      |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Տեղակայման ենթակա սարքավորումների |                                   |

|մուտքագրում                          |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) մատակարարներից ձեռք բերված        |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|                                     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր          |

|                                     |գնումների գծով»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) անհատույց ստացված                 |«Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ|617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված                       |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|                                     |վաճառքների (օտարումների)           |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Կապալառուի կողմից կառուցվող       |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|հիմնական միջոցների ավարտուն մասի     |գծով»                              |

|արտացոլում                           |414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր        |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |երկարաժամկետ ֆինանսական            |

|                                     |պարտավորությունների գծով»          |

|                                     |516 «Չկրած տոկոսային ծախսեր        |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |կարճաժամկետ ֆինանսական             |

|                                     |պարտավորությունների գծով»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական      |                                   |

|ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Կազմակերպությունում կառուցումը    |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|(տեղակայումը) ավարտած հիմնական       |հիմնական միջոցներ»                 |

|միջոցների արտացոլում                 |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|                                     |հիմնական միջոցներ»                 |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Որպես շնորհ ստացված անավարտ ոչ    |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|ընթացիկ ակտիվների հետ վերադարձ       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ավարտված հիմնական միջոցների` որպես|119 «Ներդրումային գույք»           |

|ներդրումային գույք դասակարգում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Հիմնական միջոցների և  ներդրումային|111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|գույքի վրա հետագա ծախսումների        |հիմնական միջոցներ»                 |

|կապիտալացում                         |112 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|                                     |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |119 «Ներդրումային գույք»           |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Վաճառված (օտարված) անավարտ ոչ     |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ընթացիկ նյութական ակտիվների          |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական       |                                   |

|(վերագնահատված) արժեքի և  կուտակված  |                                   |

|արժեզրկման տարբերություն) դուրսգրում |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|վաճառված (օտարված) անավարտ ոչ ընթացիկ|վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|նյութական ակտիվների հաշվեկշռային     |(օտարումների) և                    |

|արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված)    |պարտավորությունների մարումների     |

|արժեքի և  կուտակված արժեզրկման       |ծախսեր»                            |

|տարբերություն) դուրսգրում            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական      |                                   |

|ակտիվների վերագնահատումից արժեքի     |                                   |

|նվազում                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|8. Շահագործման հանձնված, վաճառված    |122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|(օտարված) անավարտ ոչ ընթացիկ         |արժեզրկում»                        |

|ակտիվների կուտակված արժեզրկման       |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|9. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական      |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|ակտիվների պակասորդների և  կորուստների|                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

 

117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերության կողմից ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների` ակտիվներին վերագրման, դրանց չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների արժեքը, իսկ կրեդիտում` վարձակալի սեփականություն դարձած կամ վարձատուին հետ վերադարձրած հիմնական միջոցների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վարձակալված հիմնական միջոցների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|413 «Ֆինանսական վարձակալության     |

|հիմնական միջոցների արտացոլում        |գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. ՈՒղղակի ֆինանսական վարձակալությանը|228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|վերաբերող ծախսումների (վարձակալական  |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|պայմանագրերի շուրջը բանակցելիս և     |241 «Դրամարկղ»                     |

|կնքելիս առաջացող և  այլն) արտացոլում |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

._________________________________________________________________________.

 

117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|հիմնական միջոցների նկատմամբ          |հիմնական միջոցներ»                 |

|սեփականության իրավունքի ձեռքբերում   |115 «Հողամասեր»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վարձատուին հետ վերադարձված        |118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված   |ստացված հիմնական միջոցների         |

|հիմնական միջոցների կուտակված         |մաշվածություն»                     |

|մաշվածության ու արժեզրկման դուրսգրում|122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |արժեզրկում»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|                                   |

|հիմնական միջոցների հետ վերադարձում   |                                   |

|(հաշվեկշռային արժեքով)               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) մինչև  ֆինանսական վարձակալության  |413 «Ֆինանսական վարձակալության     |

|գծով վճարվելիք համախառն գումարների   |գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» |

|(հանած չկրած տոկոսային ծախսերը)      |515 «Ֆինանսական վարձակալության     |

|մեծությունը                          |գծով վճարվելիք համախառն գումարների |

|                                     |կարճաժամկետ մաս»                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) ֆինանսական վարձակալության գծով    |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|վճարվելիք համախառն գումարները        |                                   |

|գերազանցող մասով                     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական

միջոցների մաշվածություն»

 

118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերության կողմից ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` վարձակալի սեփականություն դարձած կամ վարձատուին վերադարձված վարձակալված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրսգրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ ընկերությունում առկա ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների հաշվեգրված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների

մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված|543 «Ընթացիկ պահուստներ»           |

|հիմնական միջոցների մաշվածության      |716 «Գործառնական ծախսեր»           |

|հաշվեգրում                           |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|                                     |ստեղծման ծախսեր»                   |

|                                     |764 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |765 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների      |

|                                     |ստեղծման ծախսումներ»               |

._________________________________________________________________________.

 

118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների

մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վարձակալի սեփականությունը դարձած  |112 «Շահագործման մեջ գտնվող        |

|ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված   |հիմնական միջոցների մաշվածություն»  |

|հիմնական միջոցների մաշվածության      |                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վարձատուին հետ վերադարձված        |117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված   |ստացված հիմնական միջոցներ»         |

|հիմնական միջոցների կուտակված         |                                   |

|մաշվածության դուրսգրում              |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 119 «Ներդրումային գույք»

 

119 «Ներդրումային գույք» հաշիվը նախատեսված է ներդրումային գույքի առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ներդրումային գույքի ճանաչման, չափման և դասակարգման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված, կառուցված, որպես ներդրումային գույք վերադասակարգված ներդրումային գույքի սկզբնական արժեքը, հետագա կապիտալացված ծախսումները, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության հանձնված, որպես հիմնական միջոց վերադասակարգված ներդրումային գույքի արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ներդրումային գույքի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

119 «Ներդրումային գույք» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1191 «Իրական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք» և 1192 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք»:

Ներդրումային գույքի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ գույքի տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

119 «Ներդրումային գույք» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ներդրումային գույքի մուտքագրում   |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) կազմակերպությունում կառուցված     |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|                                     |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մատակարարներից ձեռք բերված        |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|                                     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) հիմնական միջոցի որպես ներդրումային|112 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|գույք վերադասակարգում                |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|                                     |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |115 «Հողամասեր»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված                       |621 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ներդրումային գույքի ձեռքբերման    |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|(ստացման) հետ կապված ծախսումների     |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|(իրավաբանական ծառայությունների դիմաց |241 «Դրամարկղ»                     |

|վճար և  այլն) արտացոլում             |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ներդրումային գույքի վրա հետագա    |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|ծախսումների կապիտալացում             |ակտիվներ»                          |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Ներդրումային գույքի` իրական       |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական          |

|արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ       |ակտիվների և  ոչ նյութական ակտիվների|

|                                     |վերաչափումից եկամուտներ»           |

._________________________________________________________________________.

 

119 «Ներդրումային գույք» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ներդրումային գույքի` որպես        |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|հիմնական միջոց վերադասակարգում       |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |115 «Հողամասեր»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վաճառված (օտարված) ներդրումային   |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|գույքի հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական|վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|արժեքի և  կուտակված մաշվածության ու  |                                   |

|արժեզրկման տարբերություն կամ իրական  |                                   |

|արժեք) դուրսգրում                    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|վաճառված (օտարված) ներդրումային      |վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|գույքի հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում|(օտարումների) և                    |

|                                     |պարտավորությունների մարումների     |

|                                     |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և    |731 «Արտասովոր ծախսեր»             |

|իրադարձությունների հետևանքով         |                                   |

|ներդրումային գույքի հաշվեկշռային     |                                   |

|արժեքի դուրսգրում                    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |121 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող   |

|վարձակալության տրված սկզբնական       |ներդրումային գույքի մաշվածություն» |

|արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի|                                   |

|կուտակված մաշվածության դուրսգրում    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|վարձակալության տրված ներդրումային    |արժեզրկում»                        |

|գույքի կուտակված արժեզրկման          |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Ներդրումային գույքի` իրական       |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում  |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 121 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային

գույքի մաշվածություն»

 

121 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» և ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության դուրսգրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ ապահովագրական ընկերությունում առկա սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումային գույքի տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

121 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի

մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների      |          Հաշիվների դեբետ        |

|          բովանդակությունը             |                                 |

|_______________________________________|_________________________________|

|1. Սկզբնական արժեքով հաշվառվող         |                                 |

|ներդրումային գույքի մաշվածության       |                                 |

|հաշվեգրում                             |                                 |

|_______________________________________|_________________________________|

|ա) երբ ներդրումային գույքը հանձնված է  |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»     |

|գործառնական վարձակալության             |                                 |

|_______________________________________|_________________________________|

|բ) երբ ներդրումային գույքը պահվում է   |729 «Ոչ գործառնական այլ ծախսեր»  |

|դրա արժեքի աճից եկամտի ստացման նպատակով|                                 |

._________________________________________________________________________.

 

121 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի

մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |119 «Ներդրումային գույք»           |

|վարձակալության տրված սկզբնական       |                                   |

|արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի|                                   |

|կուտակված մաշվածության գումարների    |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

 

122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման և հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների ճանաչված արժեզրկման գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրսգրումը, ինչպես նաև նախկինում ճանաչված արժեզրկման գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ընկերությունում առկա ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1221 «Մաշվող հիմնական միջոցների արժեզրկում», 1222 «Հողամասերի արժեզրկում», 1223 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում», 1224 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների արժեզրկում», 1225 «Ներդրումային գույքի արժեզրկում»:

Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների խմբերի և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների    |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|արժեզրկում (այդ թվում` ֆինանսական    |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վարձակալության տալուց հիմնական       |վերաչափումից ծախսեր»               |

|միջոցների հաշվեկշռային արժեքի և      |                                   |

|վարձակալությունում զուտ ներդրումների |                                   |

|դրական տարբերությունը)               |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

122 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական    |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|վարձակալության տրված, շահագործումից  |հիմնական միջոցներ»                 |

|հանված և  օտարման նպատակով պահվող,   |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|վարձատուին հետ վերադարձված և  անավարտ|հիմնական միջոցներ»                 |

|ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների       |115 «Հողամասեր»                    |

|կուտակված արժեզրկման գումարների      |116 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական  |

|դուրսգրում                           |ակտիվներ»                          |

|                                     |117 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|                                     |ստացված հիմնական միջոցներ»         |

|                                     |119 «Ներդրումային գույք»           |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների    |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|արժեզրկման հակադարձում               |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից եկամուտներ»           |

._________________________________________________________________________.

 

ԽՈՒՄԲ 13 «ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

13 «Ոչ նյութական ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ», 132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա», 133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ», 134 «Գուդվիլ», 135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» և 136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»:

 

Հաշիվ 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

 

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերությանը պատկանող ոչ նյութական ակտիվների (բացառությամբ գուդվիլի, բացասական գուդվիլի և անավարտ ոչ նյութական ակտիվների) առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ակտիվների` ոչ նյութականին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերած (ստացված), հետագա կապիտալացված ծախսումները, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ նյութական ակտիվների արժեքը (սկզբնական` հաշվի առած հետագա կապիտալացված ծախսումները և վերագնահատումները), վերագնահատումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ նյութական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1311 «Համակարգչային ծրագրեր», 1312 «Լիցենզիաներ և վստահագրեր (ֆրանշիզներ)», 1313 «Արտոնագրեր», 1314 «Այլ ոչ նյութական ակտիվներ»:

Ոչ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ նյութական ակտիվների            |                                   |

|մուտքագրում`                         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) կազմակերպությունում ներստեղծված   |133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»|

|                                     |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|                                     |ստեղծման ծախսեր»                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մատակարարներից ձեռք բերված        |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|                                     |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|                                     |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) անհատույց ստացված                 |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված                       |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ նյութական ակտիվների վրա հետագա |133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»|

|ծախսումների կապիտալացում             |764 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ոչ նյութական ակտիվների            |                                   |

|վերագնահատումից արժեքի աճ`           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն     |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|վերագնահատումներից նախապես ծախս      |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|ճանաչված նվազումը)                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|     Տնտեսական գործառնությունների    |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական   |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի        |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|(սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և  |                                   |

|կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման |                                   |

|տարբերություն) դուրսգրում            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Որպես շնորհ ստացված ոչ նյութական  |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|ակտիվների հետ վերադարձ               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի|723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|վաճառված (օտարված) ոչ նյութական      |վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի        |(օտարումների) և                    |

|դուրսգրում                           |պարտավորությունների մարումների     |

|                                     |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական   |132 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի    |ամորտիզացիա»                       |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական   |136 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|ակտիվների կուտակված արժեզրկման       |արժեզրկում»                        |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Ոչ նյութական ակտիվների            |                                   |

|վերագնահատումից արժեքի նվազում`      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

 

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` օտարված ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի դուրսգրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ապահովագրական ընկերությունում առկա ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1331 «Համակարգչային ծրագրերի ամորտիզացիա», 1332 «Լիցենզիաների և վստահագրերի (ֆրանշիզների) ամորտիզացիա», 1333 «Արտոնագրերի ամորտիզացիա» և 1334 «Այլ ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»:

Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին օբյեկտների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

| 1. Ոչ նյութական ակտիվների           |543 «Ընթացիկ պահուստներ»           |

|ամորտիզացիայի հաշվեգրում             |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|                                     |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|                                     |ստեղծման ծախսեր»                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ նյութական ակտիվների            |                                   |

|վերագնահատման հետևանքով  կուտակված   |                                   |

|ամորտիզացիայի աճ                     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամտին          |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից եկամուտներ»           |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Նախորդ ժամանակաշրջաններում պակաս  |                                   |

|հաշվարկված ամորտիզացիայի ուղղում`    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն նվազեցվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդից         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»       |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական   |131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»        |

|ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի    |                                   |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ նյութական ակտիվների            |                                   |

|վերագնահատման հետևանքով  կուտակված   |                                   |

|ամորտիզացիայի նվազում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և  ոչ    |

|                                     |նյութական ակտիվների վերագնահատումից|

|                                     |արժեքի աճ»                         |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|                                     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ավել   |                                   |

|հաշվարկված ամորտիզացիայի ուղղում`    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն ավելացվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդին         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»   |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»

 

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերությունում մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Անավարտ ոչ նյութական ակտիվների` ավարտուն ոչ նյութական ակտիվներին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների արժեքը, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումները, իսկ կրեդիտում` ավարտուն ոչ նյութական ակտիվ ճանաչված ծախսումները, արդեն ճանաչված ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող ծախսումները: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է անավարտ ոչ նյութական ակտիվների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Անավարտ ոչ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կատարվող աշխատանքների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ նյութական ակտիվների մշակման    |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|գծով կուտակվող ծախսումների արտացոլում|ստեղծման ծախսեր»                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ նյութական ակտիվների վրա        |762 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|կապիտալացվող հետագա ծախսումների      |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ընկերությունում ներստեղծված ոչ    |31 «Ոչ նյութական ակտիվներ»         |

|նյութական ակտիվների օգտագործման      |                                   |

|հանձնում                             |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ նյութական ակտիվների վրա հետագա |131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»        |

|ծախսումների կապիտալացում             |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ       |136 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|նյութական ակտիվները օգտագործման      |արժեզրկում»                        |

|հանձնելիս կուտակված արժեզրկման       |                                   |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 134 «Գուդվիլ»

 

134 «Գուդվիլ» հաշիվը նախատեսված է իրենից ձեռքբերում ներկայացնող ձեռնարկատիրական գործունեության միավորման ընթացքում առաջացող գուդվիլի (ձեռքբերման արժեքի և ձեռք բերված որոշելի ակտիվների և պարտավորությունների իրական արժեքում ձեռք բերողի բաժնեմասի դրական տարբերություն) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Գուդվիլի հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 22 «Ձեռնարկատիրական գործունեության միավորումներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է գուդվիլի սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում դուրս գրված գուդվիլի արժեքը: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է գուդվիլի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Գուդվիլի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ընկերության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

134 «Գուդվիլ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ձեռք բերողի առանձին ֆինանսական    |155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության|

|հաշվետվություններում ձեռքբերումից    |ձեռքբերում»                        |

|առաջացող գուդվիլի արտացոլում         |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

134 «Գուդվիլ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի  |135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա»         |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Գուդվիլի կուտակված արժեզրկման     |136 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|գումարների դուրսգրում                |արժեզրկում»                        |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա»

 

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը նախատեսված է գուդվիլի ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 22 «Ձեռնարկատիրական գործունեության միավորումներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրսգրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարը` հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Գուդվիլի ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ընկերության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվեգրում |716 «Գործառնական ծախսեր»           |

._________________________________________________________________________.

 

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի  |134 «Գուդվիլ»                      |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

 

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը նախատեսված է ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման և հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ նյութական ակտիվների ճանաչված արժեզրկման գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, դուրս գրված ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրսգրումը, ինչպես նաև նախկինում ճանաչված արժեզրկման գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ընկերությունում առկա ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1361 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում», 1362 «Գուդվիլի արժեզրկում»:

Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ նյութական ակտիվների խմբերի և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|արտացոլում                           |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

._________________________________________________________________________.

 

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) ավարտուն և     |131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»        |

|անավարտ ոչ նյութական ակտիվների       |133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»|

|կուտակված արժեզրկման գումարների      |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Դուրս գրված գուդվիլի կուտակված    |134 «Գուդվիլ»                      |

|արժեզրկման գումարների դուրսգրում     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ոչ նյութական ակտիվների և  գուդվիլի|624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|արժեզրկման հակադարձում               |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից եկամուտներ»           |

._________________________________________________________________________.

 

ԽՈՒՄԲ 14 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

14 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում», 142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ», 143 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 144 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով», 146 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» և 147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)», 148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»:

 

Հաշիվ 141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ

կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում»

 

141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշիվը նախատեսված է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կապակցված կազմակերպություններում ներդրումները սկզբնական արժեքով հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 27 «Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ և դուստր ընկերություններում ներդրումների հաշվառում», ՀՀՀՀՍ 28 «Ասոցիացված կազմակերպություններում ներդրումների հաշվառում» և ՀՀՀՀՍ 31 «Համատեղ ձեռնարկումներում մասնակցության արտացոլումը ֆինանսական հաշվետվություններում» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1411 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ դուստր ընկերությունների կանոնադրական կապիտալում», 1412 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում», 1413 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորների կանոնադրական կապիտալում»:

Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ընկերության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված

կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Կապակցված կազմակերպությունների    |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|կանոնադրական կապիտալում մասնակցության|ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|արժեթղթերի ձեռքբերում, որոնք         |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|հաշվառվում են սկզբնական արժեքով      |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ներդրումների ձեռքբերման հետ կապված|228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ծախսումների (միջնորդավճարներ,        |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|բանկային ծառայությունների դիմաց վճար |241 «Դրամարկղ»                     |

|և  այլն) արտացոլում                  |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով կապակցված կազմակերպությունների|621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|կանոնադրական կապիտալում մասնակցության|վաճառքներից (օտարումներից)         |

|արժեթղթերի ձեռքբերում                |եկամուտներ»                        |

|                                     |622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Այլ ֆինանսական ակտիվների          |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|վերադասակարգումը որպես սկզբնական     |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|արժեքով հաշվառվող ներդրումներ`       |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|հաշվեկշռային արժեքով                 |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Կապակցված կազմակերպությունների    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|կանոնադրական կապիտալում մասնակցության|կապիտալ»                           |

|արժեթղթերի ստացում մասնակիցներից     |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|(հիմնադիրներից)` որպես ներդրում      |                                   |

|կանոնադրական կապիտալում              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով    |

|հաշվառվող ներդրումների               |հաշվառվող ներդրումներ»             |

|վերադասակարգում որպես կապակցված      |                                   |

|կազմակերպությունների կանոնադրական    |                                   |

|կապիտալում սկզբնական արժեքով         |                                   |

|հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված

կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ     |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի     |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Սկզբնական արժեքով հաշվառվող       |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|ներդրումների վերադասակարգումը այլ    |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային   |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|արժեքով                              |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Սկզբնական արժեքով հաշվառվող       |147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|ներդրումների կուտակված արժեզրկման    |ակտիվների արժեզրկում               |

|դուրսգրում                           |(անհավաքագրելիություն)»            |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

 

142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես վաճառքի համար մատչելի դասակարգման, դրանց ճանաչման, չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|ֆինանսական ակտիվների ձեռքբերում      |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ֆինանսական ակտիվների ձեռքբերման հետ  |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, |241 «Դրամարկղ»                     |

|բանկային ծառայությունների դիմաց վճար |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|և  այլն) արտացոլում                  |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|ֆինանսական ակտիվների ստացում         |կապիտալ»                           |

|մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|ներդրում կանոնադրական կապիտալում     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով վաճառքի համար մատչելի ոչ      |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|                                     |622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Այլ ֆինանսական ակտիվների          |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող   |

|վերադասակարգումը որպես վաճառքի համար |ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված   |

|մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական        |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|ակտիվներ` հաշվեկշռային արժեքով       |կապիտալում»                        |

|                                     |143 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|                                     |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|                                     |148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով    |

|                                     |հաշվառվող ներդրումներ»             |

|                                     |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |                                   |

|ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով |                                   |

|վերաչափումից արժեքի աճ               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|322 «Վաճառքի համար մատչելի         |

|                                     |ֆինանսական ակտիվների` իրական       |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամուտներին     |626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|                                     |գործիքների վերաչափումից և          |

|                                     |արժեզրկման (անհավաքագրելիության)   |

|                                     |հակադարձումից եկամուտներ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Վաճառքի համար մատչելի իրական      |627 «Ֆինանսական ներդրումներից      |

|արժեքով վերաչափվող պարտքային         |եկամուտներ»                        |

|արժեթղթերի գծով տոկոսային եկամուտների|                                   |

|հաշվեգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|8. Վաճառքի համար մատչելի պարտքային   |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|արժեթղթերի արտարժույթով արտահայտված  |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|մուտքերի գծով փոխարժեքային           |                                   |

|տարբերություններից եկամտի արտացոլում |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) վաճառքի համար  |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական        |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի        |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող   |

|ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը|ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված   |

|այլ ֆինանսական ակտիվների`            |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|հաշվեկշռային արժեքով                 |կապիտալում»                        |

|                                     |142 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|                                     |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|                                     |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |233 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|                                     |կարճաժամկետ ներդրումների գծով      |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ |

|ֆինանսական ակտիվների ընթացիկ մասի    |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|տեղափոխում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |                                   |

|ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով |                                   |

|վերաչափումից արժեքի նվազում          |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|322 «Վաճառքի համար մատչելի         |

|                                     |ֆինանսական ակտիվների` իրական       |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|                                     |գործիքների վերաչափումից և          |

|                                     |արժեզրկումից                       |

|                                     |(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Վաճառքի համար մատչելի իրական      |241 «Դրամարկղ»                     |

|արժեքով վերաչափվող պարտքային         |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|արժեթղթերի գծով հաշվեգրված տոկոսային |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|եկամուտների և  հիմնական գումարի      |                                   |

|մարում                               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ  |147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|ֆինանսական ակտիվների կուտակված       |ակտիվների արժեզրկում               |

|արժեզրկման (անհավաքագրելիության)     |(անհավաքագրելիություն)»            |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Վաճառքի համար մատչելի պարտքային   |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|արժեթղթերի արտարժույթով արտահայտված  |տարբերություններից ծախսեր»         |

|մուտքերի գծով փոխարժեքային           |                                   |

|տարբերություններից ծախսի արտացոլում  |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 143 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների

գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

 

143 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես մինչև մարման ժամկետը պահվող դասակարգման, դրանց ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

143 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով

ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|երկարաժամկետ ներդրումների ձեռքբերում |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|                                     |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|երկարաժամկետ ներդրումների ստացում    |կապիտալ»                           |

|մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|ներդրում կանոնադրական կապիտալում     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|երկարաժամկետ ներդրումների ստացում    |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|                                     |622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով       |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|չվաստակած ֆինանսական եկամտի          |երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների  |

|արտացոլում                           |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Այլ ֆինանսական ակտիվների          |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|վերադասակարգումը որպես մինչև  մարման |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|ժամկետը պահվող երկարաժամկետ          |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով    |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով դուրս |գործիքների վերաչափումից և          |

|գրված անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի|արժեզրկման (անհավաքագրելիության)   |

|հակադարձում                          |հակադարձումից եկամուտներ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|եկամտի արտացոլում                    |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

143 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով

ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) մինչև  մարման  |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ժամկետը պահվող երկարաժամկետ          |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի     |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |                                   |

|երկարաժամկետ ներդրումների մարում`    |                                   |

|ժամկետից շուտ                        |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) փաստացի ստացված գումարի չափով     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) հաշվեկշռային արժեքի և  փաստացի    |627 «Ֆինանսական ներդրումներից      |

|ստացված գումարի դրական տարբերության  |եկամուտներ»                        |

|չափով                                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|երկարաժամկետ ներդրումների            |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|վերադասակարգումը այլ ֆինանսական      |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով      |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |234 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով       |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի   |ստացվելիք համախառն մուտքերի        |

|տեղափոխում                           |կարճաժամկետ մաս»                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով       |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի |երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների  |

|դուրսգրում                           |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով       |ակտիվների արժեզրկում               |

|կուտակված անհավաքագրելիության        |(անհավաքագրելիություն)»            |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|երկարաժամկետ ներդրումների գծով       |գործիքների վերաչափումից և          |

|անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի      |արժեզրկումից                       |

|դուրսգրում                           |(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|8. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից ծախսեր»         |

|ծախսի արտացոլում                     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 144 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

համախառն մուտքեր»

 

144 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես տրամադրված փոխառություն դասակարգման, դրանց ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված երկարաժամկետ փոխառությունների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների և ընկերությունների կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

144 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Երկարաժամկետ փոխառությունների     |241 «Դրամարկղ»                     |

|տրամադրում                           |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Տրամադրված երկարաժամկետ           |145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|փոխառությունների գծով չվաստակած      |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|ֆինանսական եկամտի արտացոլում         |երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Տրամադրված երկարաժամկետ           |626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|փոխառությունների գծով դուրս գրված    |գործիքների վերաչափումից և          |

|անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի      |արժեզրկման (անհավաքագրելիության)   |

|հակադարձում                          |հակադարձումից եկամուտներ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|եկամտի արտացոլում                    |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

144 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Փոխառությունների գծով պահանջի     |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|իրավունքի զիջում                     |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Փոխառությունների մարում` ժամկետից |                                   |

|շուտ                                 |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) փաստացի ստացված գումարի չափով     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |252 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) հաշվեկշռային արժեքի և  փաստացի    |627 «Ֆինանսական ներդրումներից      |

|ստացված գումարի դրական տարբերության  |եկամուտներ»                        |

|չափով                                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Տրամադրված երկարաժամկետ           |236 «Տրամադրված երկարաժամկետ       |

|փոխառությունների գծով համախառն       |փոխառությունների գծով ստացվելիք    |

|մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում |համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Տրամադրված երկարաժամկետ           |145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|փոխառությունների գծով չվաստակած      |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրսգրում|երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Տրամադրված երկարաժամկետ           |147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|փոխառությունների գծով կուտակված      |ակտիվների արժեզրկում               |

|անհավաքագրելիության գումարների       |(անհավաքագրելիություն)»            |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Տրամադրված երկարաժամկետ           |726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|փոխառությունների գծով անհուսալի      |գործիքների վերաչափումից և          |

|երկարաժամկետ պարտքերի դուրսգրում     |արժեզրկումից                       |

|                                     |(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից ծախսեր»         |

|ծախսի արտացոլում                     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով

հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

 

145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը նախատեսված է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի (ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի և դրանց զեղչված արժեքի տարբերությունը) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ընդ որում, չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը որոշելիս գործարքի հետ կապված ծախսումները հանվում են: Չվաստակած ֆինանսական եկամտի, ինչպես նաև գործարքի հետ կապված ծախսումների որոշման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» և ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամուտը, իսկ դեբետում` գործարքի հետ կապված ծախսումները, ինչպես նաև չվաստակած ֆինանսական եկամտի հաշվեգրումը եկամուտներին: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1451 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով», 1452 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով»:

Ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների, վարձակալների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող

երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Չվաստակած ֆինանսական եկամտի       |143 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|արտացոլում                           |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|                                     |144 «Տրամադրված երկարաժամկետ       |

|                                     |փոխառությունների գծով ստացվելիք    |

|                                     |համախառն մուտքեր»                  |

._________________________________________________________________________.

 

145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող

երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Գործարքի հետ կապված ծախսումների   |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|արտացոլում                           |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Չվաստակած ֆինանսական եկամտի       |627 «Ֆինանսական ներդրումներից      |

|հաշվեգրում եկամուտներին              |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների |238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|վերադասակարգում որպես կարճաժամկետ    |կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների   |

|ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած  |գծով»                              |

|ֆինանսական եկամուտ                   |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Օտարված, մարված, վերադասակարգված  |143 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած  |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|ֆինանսական եկամտի մնացորդի           |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|դուրսգրում                           |144 «Տրամադրված երկարաժամկետ       |

|                                     |փոխառությունների գծով ստացվելիք    |

|                                     |համախառն մուտքեր»                  |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 146 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ

ֆինանսական ակտիվներ»

 

146 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես հեջավորման գործիք դասակարգելու, դրանց ճանաչման, չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, իրագործված որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հեջավորման գործիքների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

146 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական

ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|ձեռքբերում                           |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|ձեռքբերման հետ կապված ծախսումների    |241 «Դրամարկղ»                     |

|(միջնորդավճարներ, բանկային           |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|ծառայությունների դիմաց վճար և  այլն) |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|արտացոլում                           |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով որպես հեջավորման գործիք       |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|ակտիվների ստացում                    |եկամուտներ»                        |

|                                     |622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|415 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական   |

|վերածվելը ոչ ընթացիկ ֆինանսական      |պարտավորություններ»                |

|պարտավորությունների` հաշվետու ամսաթվի|                                   |

|դրությամբ (իրական արժեքով            |                                   |

|վերաչափումից առաջացած կրեդիտային     |                                   |

|մնացորդի չափով)                      |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|415 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական                |նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական   |

|պարտավորությունների վերածվելը ոչ     |պարտավորություններ»                |

|ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների`        |                                   |

|հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական   |                                   |

|արժեքով վերաչափումից առաջացած        |                                   |

|դեբետային մնացորդի չափով             |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|                                   |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների`     |                                   |

|իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի   |                                   |

|աճ`                                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|323 «Հեջավորման գործիքների` իրական |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է եկամուտներին     |626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|                                     |գործիքների վերաչափումից և          |

|                                     |արժեզրկման (անհավաքագրելիության)   |

|                                     |հակադարձումից եկամուտներ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|եկամտի արտացոլում                    |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

146 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական

ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) որպես          |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ      |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների         |                                   |

|հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հեջավորման գործիքների մարում      |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|238 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական      |

|վերադասակարգում որպես ընթացիկ        |ակտիվներ»                          |

|ֆինանսական ակտիվներ                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|                                   |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների`     |                                   |

|իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի   |                                   |

|նվազում                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին|323 «Հեջավորման գործիքների` իրական |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ վերագրվում է ծախսերին         |726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|                                     |գործիքների վերաչափումից և          |

|                                     |արժեզրկումից                       |

|                                     |(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված|147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |ակտիվների արժեզրկում               |

|կուտակված արժեզրկման դուրսգրում      |(անհավաքագրելիություն)»            |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից ծախսեր»         |

|ծախսի արտացոլում                     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների

արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

 

147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման կամ հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» և ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, մարված, վերադասակարգված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների դուրսգրումը, նախկինում ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ընկերությունում առկա ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1471 «Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեզրկում», 1472 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)», 1473 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների անհավաքագրելիություն», 1474 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների անհավաքագրելիություն»:

Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում

(անհավաքագրելիություն)» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների   |726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)    |գործիքների վերաչափումից և          |

|                                     |արժեզրկումից                       |

|                                     |(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»   |

._________________________________________________________________________.

 

147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում

(անհավաքագրելիություն)» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Օտարված, մարված, վերադասակարգված  |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող   |

|ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների      |ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված   |

|կուտակված արժեզրկման                 |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|(անհավաքագրելիության) դուրսգրում     |կապիտալում»                        |

|                                     |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|                                     |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|                                     |143 «Մինչև  մարման ժամկետը պահվող  |

|                                     |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|                                     |144 «Տրամադրված երկարաժամկետ       |

|                                     |փոխառությունների գծով ստացվելիք    |

|                                     |համախառն մուտքեր»                  |

|                                     |146 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|                                     |նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական   |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների   |239 «Ընթացիկ ֆինանսական            |

|արժեզրկման (անհավաքագրելիության)     |ներդրումների արժեզրկում            |

|վերադասակարգում որպես ընթացիկ        |(անհավաքագրելիություն)»            |

|ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում      |                                   |

|(անհավաքագրելիություն)               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների   |626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական     |

|արժեզրկման (անհավաքագրելիության)     |գործիքների վերաչափումից և          |

|հակադարձում                          |արժեզրկման (անհավաքագրելիության)   |

|                                     |հակադարձումից եկամուտներ»          |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

 

148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը նախատեսված է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կապակցված կազմակերպություններում ներդրումների բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 27 «Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ և դուստր ընկերություններում ներդրումների հաշվառում», ՀՀՀՀՍ 28 «Ասոցիացված կազմակերպություններում ներդրումների հաշվառում» և ՀՀՀՀՍ 31 «Համատեղ ձեռնարկումներում մասնակցության արտացոլումը ֆինանսական հաշվետվություններում» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, ինչպես նաև արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1481 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ դուստր ընկերություններում», 1482 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպություններում», 1483 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորներում»:

Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ       |

|հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների    |ակտիվներ ձեռք բերելու համար»       |

|ձեռքբերում                           |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ներդրումների ձեռքբերման հետ կապված|228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ծախսումների (միջնորդավճարներ,        |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|բանկային ծառայությունների դիմաց վճար |241 «Դրամարկղ»                     |

|և  այլն) արտացոլում                  |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|հաշվառվող ներդրումների ստացում       |կապիտալ»                           |

|մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|ներդրում կանոնադրական կապիտալում     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|հաշվառվող ներդրումների ձեռքբերում այլ|621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ակտիվների հետ փոխանակման միջոցով     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|                                     |622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Կապակցված կազմակերպությունների    |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ|

|կանոնադրական կապիտալում սկզբնական    |ընթացիկ ներդրումներ կապակցված      |

|արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ         |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|ներդրումների վերադասակարգում որպես   |կապիտալում»                        |

|բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող |                                   |

|ներդրումներ                          |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Այլ ֆինանսական ակտիվների          |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|վերադասակարգում որպես                |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով    |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Կապակցված կազմակերպությունների    |629 «Այլ ոչ գործառնական եկամուտներ»|

|շահույթի բաժնեմասի արտացոլումը       |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

148 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ     |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի     |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ|

|հաշվառվող ներդրումների               |ընթացիկ ներդրումներ կապակցված      |

|վերադասակարգում որպես կապակցված      |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|կազմակերպությունների կանոնադրական    |կապիտալում»                        |

|կապիտալում սկզբնական արժեքով         |                                   |

|հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|հաշվառվող ներդրումների               |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|վերադասակարգումը այլ ֆինանսական      |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով      |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Կապակցված կազմակերպությունների    |729 «Այլ ոչ գործառնական ծախսեր»    |

|վնասի բաժնեմասի արտացոլումը          |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Հայտարարված շահաբաժինների չափով   |229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական       |

|ներդրման հաշվեկշռային արժեքի         |պարտքեր»                           |

|նվազեցում                            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Բաժնեմասնակցության մեթոդով        |147 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական         |

|հաշվառվող ներդրումների կուտակված     |ակտիվների արժեզրկում               |

|արժեզրկման դուրսգրում                |(անհավաքագրելիություն)»            |

._________________________________________________________________________.

 

ԽՈՒՄԲ 15 «ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

15 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ», 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար», 153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով», 154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա» և 155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում»:

 

Հաշիվ 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

 

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է նվազեցվող (հանվող) ժամանակավոր տարբերությունների, չօգտագործված հարկային վնասը և զեղչերը հաջորդ ժամանակաշրջաններ տեղափոխելու հետևանքով առաջացած շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 12 «Շահութահարկ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահութահարկի գծով առաջացած հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը, իսկ կրեդիտում` շահութահարկի գծով մարված հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Հետաձգված հարկային ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առաջացման ուղղությունների և մարման ժամկետների:

 

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Շահութահարկի գծով հետաձգված       |                                   |

|հարկային ակտիվների արտացոլում`       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ վերագրվում է ֆինանսական       |751 «Շահութահարկի գծով ծախս        |

|արդյունքներին                        |(փոխհատուցում)»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ճանաչվում է սեփական կապիտալում|322 «Վաճառքի համար մատչելի         |

|                                     |ֆինանսական ակտիվների` իրական       |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|                                     |323 «Հեջավորման գործիքների` իրական |

|                                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

|                                     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|                                     |արդյունքների ճշգրտում»             |

._________________________________________________________________________.

 

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Շահութահարկի գծով հետաձգված       |751 «Շահութահարկի գծով ծախս        |

|հարկային ակտիվների մարում            |(փոխհատուցում)»                    |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Շահութահարկի գծով հետաձգված       |422 «Հետաձգված հարկային            |

|հարկային ակտիվների հաշվանցում        |պարտավորություններ»                |

|հետաձգված հարկային                   |                                   |

|պարտավորությունների հաշվին           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Շահութահարկի գծով հետաձգված       |322 «Վաճառքի համար մատչելի         |

|հարկային ակտիվների նվազեցում         |ֆինանսական ակտիվների` իրական       |

|ֆինանսական գործիքների արժեքի աճի     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|հետևանքով  (երբ վերաչափումից արժեքի  |շահույթներ և  վնասներ»             |

|աճը հակադարձում է նախկին վերաչափումից|323 «Հեջավորման գործիքների` իրական |

|արժեքի նվազումը)                     |արժեքով վերաչափումից չիրացված      |

|                                     |շահույթներ և  վնասներ»             |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

 

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար կատարված կանխավճարների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրված կանխավճարների գումարները, իսկ կրեդիտում ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերումը կամ այլ մարում: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման համար տրված կանխավճարների մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման համար տրված կանխավճարների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մատակարարների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման   |1 «Դրամարկղ»                       |

|համար կատարված կանխավճարներ          |2 «Հաշվարկային հաշիվ»              |

|                                     |3 «Արտարժութային հաշիվ»            |

|                                     |411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի |

|                                     |գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Արտարժույթով տրված կանխավճարների  |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|եկամուտների արտացոլում               |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Կանխավճարների դիմաց ստացված ոչ    |                                   |

|ընթացիկ ակտիվներ                     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) առանց անուղղակի հարկերի           |119 «Ներդրումային գույք»           |

|                                     |131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»        |

|                                     |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող   |

|                                     |ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված   |

|                                     |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|                                     |կապիտալում»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|                                     |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|                                     |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|                                     |«Մինչև  մարման ժամկետը պահվող      |

|                                     |երկարաժամկետ ներդրումների գծով     |

|                                     |ստացվելիք համախառն մուտքեր»        |

|                                     |146 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|                                     |նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական   |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|                                     |148 «Բաժնեմասնակցության            |

|                                     |մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»     |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) անուղղակի հարկերով                |251 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված    |

|                                     |հարկերի գծով»                      |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման   |241 «Դրամարկղ»                     |

|համար տրված կանխավճարների հետ        |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|վերադարձ                             |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման   |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|համար տրված կանխավճարների դուրսգրում |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Կրեդիտորական պարտքերի մարում տրված|522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|կանխավճարների հաշվին                 |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Արտարժույթով տրված կանխավճարների  |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|գծով փոխարժեքային տարբերություններից |տարբերություններից ծախսեր»         |

|ծախսի արտացոլում                     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով»

 

153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը նախատեսված է հաշվետու ժամանակաշրջանում կատարված, բայց մեկ տարուց ավելի ժամանակաշրջաններին վերաբերող ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մասնավորապես, այս հաշվում կարող են արտացոլվել վարձակալված հիմնական միջոցների վրա կատարված կապիտալ բնույթի ծախսումները:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են կուտակվող հետաձգված ծախսերի գումարը, իսկ կրեդիտում` դրանց դուրսգրումը, վաճառքը (օտարումը): Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ակտիվների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ |624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|ակտիվների արժեզրկման հակադարձում     |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից եկամուտներ»           |

._________________________________________________________________________.

 

153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Դուրս գրված, վաճառված (օտարված)   |721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ    |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի        |                                   |

|դուրսգրում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Դուրս գրված, վաճառված (օտարված)   |154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ     |

|հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ    |ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա»     |

|ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի    |                                   |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ |724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների|

|ակտիվների արժեզրկման արտացոլում      |և  ոչ նյութական ակտիվների          |

|                                     |վերաչափումից ծախսեր»               |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ

ակտիվների ամորտիզացիա»

 

154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը նախատեսված է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 4 «Մաշվածության հաշվառում» ստանդարտում: Մասնավորապես, այս հաշվում կարող են արտացոլվել վարձակալված հիմնական միջոցների վրա կատարված կապիտալ բնույթի ծախսումների ամորտիզացիան:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրումը, իսկ դեբետում` դուրս գրված, վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարների դուրսգրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ընկերությունում առկա հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների հաշվեգրված ամորտիզացիայի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ակտիվների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա»

հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ |717 «Գործառնական ծախսեր»           |

|ակտիվների ամորտիզացիայի արտացոլում   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

154 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա»

հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Դուրս գրված, վաճառված (օտարված)   |153 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված |

|հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ    |ծախսերի գծով»                      |

|ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի    |                                   |

|գումարների դուրսգրում                |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում»

 

155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը օգտագործվում է իրենից ձեռքբերում ներկայացնող ձեռնարկատիրական գործունեության միավորման արտացոլման նպատակով:

Հաշվի դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեության պարտավորությունները (իրական արժեքով), ձեռքբերումից առաջացած բացասական գուդվիլը, ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեության դիմաց վճարվելիք գումարները, իսկ կրեդիտում` ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեության ակտիվները (իրական արժեքով), ձեռքբերումից առաջացած դրական գուդվիլը: Այս հաշիվը փակվում է և մնացորդ չի ունենում:

 

155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ձեռք բերվող ձեռնարկատիրական       |Թղթակցում է պարտավորությունները    |

|գործունեության պարտավորությունների   |հաշվառող համապատասխան հաշիվների հետ|

|արտացոլում` իրական արժեքով           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ձեռքբերումից առաջացող բացասական   |423 «Բացասական գուդվիլ»            |

|գուդվիլի արտացոլում                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Ձեռքբերման դիմաց վճարվելիք        |532 «Այլ ընթացիկ                   |

|գումարների արտացոլում                |պարտավորություններ»                |

._________________________________________________________________________.

 

155 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ձեռք բերվող ձեռնարկատիրական       |Թղթակցում է ակտիվները հաշվառող     |

|գործունեության ակտիվների արտացոլում` |համապատասխան հաշիվների հետ         |

|իրական արժեքով                       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ձեռքբերումից առաջացող գուդվիլի    |134 «Գուդվիլ»                      |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 156 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

 

156 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների և դրանց գծով հատույցի, ակտուարային շահույթների և վնասների ճանաչման ու չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 19 «Աշխատակիցների հատուցումներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է պլանի ակտիվներին փոխանցվող ակտիվների գումարը, դրանց գծով ակնկալվող հատույցը, ակտուարային շահույթը, իսկ կրեդիտում` սահմանված հատուցումների պլաններից վճարված հատուցումները, ակտուարային վնասը:

Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին պլանների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

156 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Սահմանված հատուցումների պլաններին |241 «Դրամարկղ»                     |

|մասհանումներ                         |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Պլանների ակտիվների գծով ակնկալվող |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|հատույցի արտացոլում                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Պլանների ակտիվների գծով           |427 «Դեռևս  չճանաչված ակտուարային  |

|ակտուարային շահույթի (պլանների       |շահույթ (վնաս)»                    |

|ակտիվների գծով ակնկալվող և  փաստացի  |                                   |

|հատույցների բացասական տարբերությունը)|                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

156 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Սահմանված հատուցումների պլաններից |426 «Սահմանված հատուցումների       |

|վճարված հատուցումներ                 |պլանների գծով պարտականության       |

|                                     |ներկա արժեքը»                      |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Պլանների ակտիվների գծով           |427 «Դեռևս  չճանաչված ակտուարային  |

|ակտուարային վնասի (պլանների գծով     |շահույթ (վնաս)»                    |

|ակնկալվող և  փաստացի հատույցների     |                                   |

|դրական տարբերությունը) արտացոլում    |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

ԴԱՍ 2 «ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

 

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են և նախատեսված են ընթացիկ ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 2 «Ընթացիկ ակտիվներ» դասն իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 21 «Պաշարներ», 22 «Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր», 23 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումներ», 24 «Դրամական միջոցներ» և 25 «Այլ ընթացիկ ակտիվներ»:

Ակտիվների` ընթացիկին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում» ստանդարտում:

 

ԽՈՒՄԲ 21 «ՊԱՇԱՐՆԵՐ»

 

21 «Պաշարներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 211 «Նյութեր», 212 «Արագամաշ առարկաներ» և 213 «Պաշարների արժեքի նվազում»:

Ակտիվների` պաշարներին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 2 «Պաշարներ» ստանդարտում, իսկ անավարտ կառուցման աշխատանքների ճանաչման և չափման մոտեցումները` ՀՀՀՀՍ 11 «Կառուցման պայմանագրեր» ստանդարտում:

 

Հաշիվ 211 «Նյութեր»

 

211 «Նյութեր» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող նյութերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) նյութերի սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում` օգտագործելու համար դուրս գրված, ինչպես նաև օտարված նյութերի արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է նյութերի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

211 «Նյութեր» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2111 «Հումք և նյութեր», 2112 «Վառելիք», 2113 «Պահեստամասեր», 2114 «Շինանյութեր», 2115 «Այլ նյութեր»:

Նյութերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պահպանման տեղի, նյութերի տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

211 «Նյութեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Նյութերի մուտքագրում              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) մատակարարներից ձեռք բերված        |29 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական        |

|                                     |պարտքեր»                           |

|                                     |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|                                     |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) անհատույց ստացված                 |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|                                     |541 «Եկամուտներին վերաբերող        |

|                                     |շնորհներ»                          |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) հիմնական միջոցների լուծարումից    |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|ստացված                              |623 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|                                     |վերագրելի ակտիվների վաճառքներից    |

|                                     |(օտարումներից) և                   |

|                                     |պարտավորությունների մարումներից    |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ|617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ե) արտասովոր դեպքերի հետևանքների     |631 «Արտասովոր եկամուտներ»         |

|վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում|                                   |

|ստացված                              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Նյութերի ձեռքբերման հետ կապված    |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման  |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|և  բեռնաթափման ծախսումներ,           |241 «Դրամարկղ»                     |

|չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և      |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|այլն) արտացոլում                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|                                     |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր բյուջեին»                  |

|                                     |525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր պարտադիր սոցիալական        |

|                                     |ապահովագրության գծով»              |

|                                     |527 «Կրեդիտորական պարտքեր          |

|                                     |աշխատավարձի և  աշխատակիցների այլ   |

|                                     |կարճաժամկետ հատուցումների գծով»    |

|                                     |532 «Այլ ընթացիկ                   |

|                                     |պարտավորություններ»                |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Նախորդ ժամանակաշրջաններում        |                                   |

|նյութերի գծով կատարված էական սխալների|                                   |

|ուղղում և  հաշվապահական հաշվառման    |                                   |

|քաղաքականության փոփոխությունների     |                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն ավելացվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդին         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»   |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

211 «Նյութեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Գործառնական գործունեության        |716 «Գործառնական ծախսեր»           |

|նպատակներով օգտագործելու համար դուրս |                                   |

|գրված նյութերի արժեքի արտացոլումը    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հիմնական միջոցների օտարման ժամանակ|721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|օգտագործվող նյութերի արժեքի          |վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»   |

|դուրսգրում                           |723 «Ընդհատվող գործառնությանը      |

|                                     |վերագրելի ակտիվների վաճառքների     |

|                                     |(օտարումների) և                    |

|                                     |պարտավորությունների մարումների     |

|                                     |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Անհատույց տրված նյութերի          |728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով|

|հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում       |ծախսեր»                            |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Որպես շնորհ ստացված նյութերի հետ  |421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»|

|վերադարձ                             |541 «Եկամուտներին վերաբերող        |

|                                     |շնորհներ»                          |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Նյութերի պակասորդների և           |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|կորուստների արտացոլումը              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և    |731 «Արտասովոր ծախսեր»             |

|իրադարձությունների հետևանքով         |                                   |

|նյութերի արժեքի դուրսգրում           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|7. Նախորդ ժամանակաշրջաններում        |                                   |

|նյութերի գծով կատարված էական սխալների|                                   |

|ուղղում և  հաշվապահական հաշվառման    |                                   |

|քաղաքականության փոփոխությունների     |                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն նվազեցվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդից         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»       |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 212 «Արագամաշ առարկաներ»

 

212 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը նախատեսված է ընկերությանը պատկանող արագամաշ առարկաների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) արագամաշ առարկաների սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում` ընկերության կարիքների համար դուրս գրված, ինչպես նաև օտարված արագամաշ առարկաների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է արագամաշ առարկաների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Արագամաշ առարկաների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դրանց պահպանման տեղի, համասեռ առարկաների խմբերի և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

212 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Արագամաշ առարկաների մուտքագրում`  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) մատակարարներից ձեռք բերված        |229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական       |

|                                     |պարտքեր»                           |

|                                     |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|                                     |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|                                     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)`    |311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք)     |

|որպես ներդրում կանոնադրական          |կապիտալ»                           |

|կապիտալում                           |312 «Չվճարված կապիտալ»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) անհատույց ստացված                 |541 «Եկամուտներին վերաբերող        |

|                                     |շնորհներ»                          |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ|617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման      |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|կարգով ստացված արագամաշ առարկաների   |621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների          |

|մուտքագրում                          |վաճառքներից (օտարումներից)         |

|                                     |եկամուտներ»                        |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Արագամաշ առարկաների ձեռքբերման    |228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր   |

|հետ կապված ծախսումների               |առհաշիվ տրված գումարների գծով»     |

|(տրանսպորտային, բեռնման և            |241 «Դրամարկղ»                     |

|բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող|242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|հարկեր, տուրքեր և  այլն) արտացոլում  |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|                                     |522 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների|

|                                     |գծով»                              |

|                                     |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր բյուջեին»                  |

|                                     |525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր պարտադիր սոցիալական        |

|                                     |ապահովագրության գծով»              |

|                                     |527 «Կրեդիտորական պարտքեր          |

|                                     |աշխատավարձի և  աշխատակիցների այլ   |

|                                     |կարճաժամկետ հատուցումների գծով»    |

|                                     |532 «Այլ ընթացիկ                   |

|                                     |պարտավորություններ»                |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում        |                                   |

|արագամաշ առարկաների գծով կատարված    |                                   |

|էական սխալների ուղղում և             |                                   |

|հաշվապահական հաշվառման               |                                   |

|քաղաքականության փոփոխությունների     |                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն ավելացվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդին         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»   |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

212 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ընկերության կարիքների համար դուրս |543 «Ընթացիկ պահուստներ»           |

|գրված արագամաշ առարկաների արժեքի     |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|արտացոլում                           |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |764 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |765 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների      |

|                                     |ստեղծման ծախսումներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վաճառված (օտարված) արագամաշ       |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|առարկաների արժեքի դուրսգրում         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Գույքագրմամբ հայտնաբերված արագամաշ|717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|առարկաների պակասորդների և            |                                   |

|կորուստների արտացոլումը              |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Որպես շնորհ ստացված արագամաշ      |541 «Եկամուտներին վերաբերող        |

|առարկաների հետ վերադարձ              |շնորհներ»                          |

|_____________________________________|___________________________________|

|5. Նախորդ ժամանակաշրջաններում        |                                   |

|արագամաշ առարկաների գծով կատարված    |                                   |

|էական սխալների ուղղում և             |                                   |

|հաշվապահական հաշվառման               |                                   |

|քաղաքականության փոփոխությունների     |                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) երբ այն նվազեցվում է չբաշխված     |341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական    |

|շահույթի սկզբնական մնացորդից         |արդյունքների ճշգրտում»             |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա    |741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»       |

|ֆինանսական արդյունքներում            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|6. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և    |731 «Արտասովոր ծախսեր»             |

|իրադարձությունների հետևանքով         |                                   |

|արագամաշ առարկաների արժեքի դուրսգրում|                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 213 «Պաշարների արժեքի նվազում»

 

213 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը նախատեսված է պաշարների արժեքի նվազման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է պաշարների ինքնարժեքի` մինչև իրացման զուտ արժեք իջեցումները, իսկ դեբետում` այդ իջեցումների գումարների հակադարձումները: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է ընկերությունում առկա պաշարների արժեքի նվազման գումարները հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

213 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2131 «Նյութերի արժեքի նվազում», 2132 «Արագամաշ առարկաների արժեքի նվազում»:

Պաշարների արժեքի նվազման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պաշարների խմբերի և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

213 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Պաշարների արժեքի նվազման          |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

213 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Նախկինում ճանաչված նվազումների    |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|հակադարձում                          |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

ԽՈՒՄԲ 22 «ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԴԵԲԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ»

 

22 «Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով», 222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցած ռիսկերի գծով», 223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով», 224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով», 225 «Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ», 226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով», 227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով», 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» և 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»:

Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի կազմի, ձևավորման և դուրսգրման մոտեցումները նկարագրված են, մասնավորապես, ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում», ՀՀՀՀՍ 11 «Կառուցման պայմանագրեր», ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն», ՀՀՀՀՍ 18 «Հասույթ» և ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտներում:

 

Հաշիվ 221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով»

 

221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական պայմանագրերով` ապահովադիրների հետ ապահովագրական ընկերության հաշվարկների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ուղղակի ապահովագրության գծով ընկերության դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2211 «Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրվողների գծով», 2212 «Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրական բրոքերների (միջնորդների) գծով» և 2213 «Դեբիտորական պարտքեր գործակալների գծով»:

221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով» հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կնքված պայմանագրերի և ապահովագրության տեսակների կտրվածքով:

 

221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով» հաշիվը

դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ապահովագրողների հետ`              |611 «Ապահովագրավճարներ ուղղակի     |

|ապահովագրավճարների գծով հաշվարկների  |ապահովագրության գծով»              |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Ապահովադիրներին վերադարձված այն   |241 «Դրամարկղ»                     |

|ապահովագրավճարները, որոնք սխալմամբ են|242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|ստացվել նրանցից կամ վերջիններիս      |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|կողմից վճարվել են չափից ավելի        |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

221 «Դեբիտորական պարտքեր ուղղակի ապահովագրության գծով» հաշիվը

կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. ՈՒղղակի ապահովագրության գծով      |241 «Դրամարկղ»                     |

|դեբիտորական պարտքերի մարում          |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

._________________________________________________________________________.

 

222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված

ռիսկերի գծով»

 

222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով» հաշիվը նախատեսված է ցեդենտի (վերաապահովագրվողի) կողմից վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով վերաապահովագրողի հետ հաշվարկների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վերաապահովագրվող ընկերության կողմից վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի գծով» հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ վերաապահովագրողների և վերաապահովագրության փոխանցված յուրաքանչյուր առանձին ռիսկի:

 

222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի

գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ցեդենտին (վերաապահովագրվողին      |612 «Ստացված կոմիսիոն              |

|վերաապահովագրության փոխանցված        |վարձատրություններ, տանտյեմներ»     |

|ռիսկերի) հասանելիք կոմիսիոն          |                                   |

|պարգևավճարների  և  տանտյեմների       |                                   |

|հաշվարկված գումարները` գծով`         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վերաապահովագրության փոխանցված     |616 «Վերաապահովագրության փոխանցված |

|ռիսկերի գծով դեպոնացված              |ռիսկերի գծով ապահովագրավճարների    |

|ապահովագրավճարների և  վնասների       |դեպոներ»                           |

|գումարները                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Վերաապահովագրության փոխանցված     |614 «Վերաապահովագրության և         |

|ռիսկերի գծով վերաապահովագրողի կողմից |ռետրոցեսիայի փոխանցված ռիսկերի գծով|

|հատուցման ենթակա վնասի բաժինը        |վնասի բաժնի հատուցումներ»          |

._________________________________________________________________________.

 

222 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության փոխանցված ռիսկերի

գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վերաապահովագրության փոխանցված     |241 «Դրամարկղ»                     |

|ռիսկերի գծով դեբիտորական պարտքերի    |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|մարում                               |253 «Արտարժութային հաշիվ»          |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված

ռիսկերի գծով»

 

223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով» հաշիվը նախատեսված է որպես վերաապահովագրողներ հանդես եկող ապահովագրական ընկերությունների կողմից վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով ցեդենտների հետ հաշվարկների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ընկերության այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի գծով» հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ վերաապահովագրության պայմանագրերի և ցեդենտների:

 

223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի

գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վերաապահովագրության ընդունված     |613 «Վերաապահովագրության ընդունված |

|ռիսկերի գծով ցեդենտից                |ռիսկերի գծով ապահովագրավճարներ և   |

|(վերաապահովագրվողից) ստացման ենթակա  |ապահովագրավճարների պորտֆելներ»     |

|հաշվեգրված ապահովագրավճարների        |                                   |

|գումարները                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Վերաապահովագրության ընդունված     |615 «Վերաապահովագրության ընդունված |

|ռիսկերի գծով ցեդենտի                 |ռիսկերի գծով ապահովագրավճարների    |

|(վերաապահովագրվողի) կողմից դեպոնացված|դեպոներ»                           |

|ապահովագրավճարների մարման գումարները`|                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Վերաապահովագրության ընդունված     |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|ռիսկերի գծով ցեդենտի կողմից          |                                   |

|դեպոնացված ապահովագրավճարների գծով   |                                   |

|հաշվեգրված տոկոսների գումարները      |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

223 «Դեբիտորական պարտքեր վերաապահովագրության ընդունված ռիսկերի

գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Վերաապահովագրության ընդունված     |241 «Դրամարկղ»                     |

|ռիսկերի գծով դեբիտորական պարտքերի    |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|մարում                               |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

 

224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը նախատեսված է գործառնական վարձակալության, ստացվելիք շահաբաժինների (բացի բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներից ստացվելիք շահաբաժիններից), սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների, տույժերի, տուգանքների, նյութական վնասի փոխհատուցման և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ընկերության այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2241 «Դեբիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով», 2242 «Դեբիտորական պարտքեր ստացվելիք շահաբաժինների գծով», 2243 «Դեբիտորական պարտքեր սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների գծով», 2244 «Դեբիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով», 2245 «Դեբիտորական պարտքեր նյութական վնասի փոխհատուցման գծով», 2246 «Դեբիտորական պարտքեր ֆինանսական ներդրումների վաճառքի գծով», 2247 «Դեբիտորական պարտքեր հիմնական միջոցների վաճառքի գծով», 2228 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»:

Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դեբիտորների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Դեբիտորական պարտքերի արտացոլում`  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|- առանց անուղղակի հարկերի            |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) գործառնական վարձակալության գծով   |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) ստացվելիք շահաբաժինների, ինչպես   |627 «Ֆինանսական ներդրումներից      |

|նաև  սկզբնական արժեքով հաշվառվող     |եկամուտներ»                        |

|պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք |                                   |

|տոկոսների գծով                       |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) տույժերի, տուգանքների գծով        |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|_____________________________________|___________________________________|

|դ) նյութական վնասի փոխհատուցման գծով |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|(այդ թվում` կազմակերպության          |                                   |

|աշխատակիցների կողմից ընդունված, կամ  |                                   |

|նրանցից դատավճռով գանձման ենթակա     |                                   |

|պակասորդները)                        |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|- անուղղակի հարկերով                 |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|                                     |պարտքեր բյուջեին»                  |

|                                     |542 «Ընթացիկ պարտավորություններ    |

|                                     |հետաձգված հարկերի գծով»            |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Արտարժույթով արտահայտված          |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|դեբիտորական պարտքերի գծով            |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|փոխարժեքային տարբերություններից      |                                   |

|եկամտի արտացոլում                    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Այլ եկամուտների գծով դուրս գրված  |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|դեբիտորական պարտքերի հակադարձում (երբ|                                   |

|անհուսալի դեբիտորական պարտքերի       |                                   |

|մեծության չափով ուղղակիորեն          |                                   |

|նվազեցվում է դեբիտորական պարտքի      |                                   |

|գումարը)                             |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

224 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Դեբիտորական պարտքերի մարում       |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|                                     |244 «Այլ հաշիվներ բանկերում»       |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Աշխատավարձից պահումներ նյութական  |527 «Կրեդիտորական պարտքեր          |

|վնասի փոխհատուցման համար             |աշխատավարձի և  աշխատակիցների այլ   |

|                                     |կարճաժամկետ հատուցումների գծով»    |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Արտարժույթով արտահայտված          |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|դեբիտորական պարտքերի գծով            |տարբերություններից ծախսեր»         |

|փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի|                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Այլ եկամուտների գծով անհուսալի    |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|դեբիտորական պարտքերի դուրսգրում      |                                   |

|ուղղակիորեն` ժամանակաշրջանի ծախսերի  |                                   |

|հաշվին                               |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

225 «Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր

կորուստների պահուստ»

 

225 «Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ» հաշիվը նախատեսված է այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի առկայության, ձևավորման և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են պահուստին կատարվող մասհանումները, իսկ դեբետում` անհուսալի ճանաչված դեբիտորական պարտքերի դուրսգրումները, հակադարձումները, ինչպես նաև մնացորդի ճշգրտումները: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է պահուստի չօգտագործված մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դեբիտորների, ձևավորման ժամկետների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

225 «Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր

կորուստների պահուստ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների դեբետ           |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական     |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|պարտքերի հնարավոր կորուստների        |                                   |

|պահուստին մասհանումներ               |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

225 «Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի

հնարավոր կորուստների պահուստ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական  |224 Դեբիտորական պարտքեր այլ        |

|պարտքերի հնարավոր կորուստների        |եկամուտների գծով»                  |

|պահուստի հաշվին անհուսալի դեբիտորական|                                   |

|պարտքերի դուրսգրում                  |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական  |617 «Գործառնական այլ եկամուտներ»   |

|պարտքերի հնարավոր կորուստների        |                                   |

|պահուստի ճշգրտում և  հակադարձում     |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով»

 

226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը նախատեսված է հարկերի, տուրքերի և այլ պարտադիր վճարների գծով բյուջեի հետ կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում բյուջե կատարված կանխավճարները, ինչպես նաև հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ բյուջեի նկատմամբ ունեցած գերավճարը, իսկ կրեդիտում` բյուջեի նկատմամբ կարճաժամկետ պարտավորությունների մարումը կանխավճարների, գերավճարի հաշվին, ինչպես նաև բյուջեից գերավճարի հետ ստացումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հարկերի և այլ պարտադիր վճարների գծով բյուջեի հետ կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2261 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով», 2262 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր եկամտահարկի գծով», 2263 «Դեբիտորական պարտքեր ավելացված արժեքի հարկի գծով» և 2264 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր այլ վճարների գծով»:

Բյուջեի գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հարկերի և այլ պարտադիր վճարների տեսակների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը դեբետով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|բյուջե կատարված կանխավճարներ         |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում   |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|բյուջեի նկատմամբ ունեցած գերավճարի   |պարտքեր բյուջեին»                  |

|արտացոլում                           |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

226 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը կրեդիտով

թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի     |524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|դրությամբ բյուջեի գծով ընթացիկ       |պարտքեր բյուջեին»                  |

|պարտավորությունների մարում           |                                   |

|կանխավճարների, գերավճարների հաշվին   |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Բյուջեից գերավճարի հետ ստացում    |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական

ապահովագրության գծով»

 

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով» հաշիվը նախատեսված է ապահովագրական ընկերության աշխատակիցների պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով հաշվարկների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով գերավճարը, իսկ կրեդիտում` սոցիալական ապահովագրության մարմինների հետ հաշվարկների հաշվանցումը և սոցիալական ապահովագրության մարմինների կողմից պարտավորությունների մարումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ընկերության կողմից հաստատված ուղղությունների:

 

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական

ապահովագրության գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում   |525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|սոցիալական ապահովագրության մարմինների|պարտքեր պարտադիր սոցիալական        |

|նկատմամբ ունեցած գերավճարի արտացոլում|ապահովագրության գծով»              |

._________________________________________________________________________.

 

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական

ապահովագրության գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ

հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Սոցիալական ապահովագրության        |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|մարմինների կողմից պարտավորությունների|                                   |

|մարում                               |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Գերավճարի հաշվին սոցիալական       |525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|ապահովագրության վճարների գծով        |պարտքեր պարտադիր սոցիալական        |

|պարտքերի մարում                      |ապահովագրության գծով»              |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված

գումարների գծով»

 

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշիվը նախատեսված է առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է առհաշիվ տրված գումարների գծով դեբիտորական պարտքերը, իսկ կրեդիտում` հաշվետու անձանց կողմից ծախսված գումարները, ինչպես նաև այդ պարտքերի հետ վերադարձումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2281 «Առհաշիվ տրված գումարներ նյութեր ձեռք բերելու համար», 2282 «Առհաշիվ տրված գումարներ գործուղումների համար», 2283 «Այլ նպատակներով առհաշիվ տրված գումարներ»:

Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում յուրաքանչյուր աշխատողի գծով կրեդիտային մնացորդ առաջանալու դեպքում այն ձևակերպվում է որպես ընթացիկ կրեդիտորական պարտք:

Առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ յուրաքանչյուր աշխատողի և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների կրեդիտ         |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Առհաշիվ գումարների տրամադրում     |241 «Դրամարկղ»                     |

|                                     |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|                                     |243 «Արտարժութային հաշիվ»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Արտարժույթով արտահայտված          |625 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|դեբիտորական պարտքերի գծով            |տարբերություններից եկամուտներ»     |

|փոխարժեքային տարբերություններից      |                                   |

|եկամտի արտացոլում                    |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում   |529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|յուրաքանչյուր աշխատակցի` առհաշիվ     |պարտքեր մասնակիցներին              |

|գործառնությունների գծով կրեդիտային   |(հիմնադիրներին) և  աշխատակիցներին  |

|մնացորդի ձևակերպումը  որպես ընթացիկ  |այլ գործառնությունների գծով»       |

|կրեդիտորական պարտք                   |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |          Հաշիվների դեբետ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Ծախսված (օգտագործված) առհաշիվ     |                                   |

|գումարների արտացոլում ըստ            |                                   |

|ուղղությունների`                     |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|ա) ակտիվների ձեռքբերում              |211 «Նյութեր»                      |

|                                     |212 «Արագամաշ առարկաներ»           |

|                                     |246 «Դրամական փաստաթղթեր»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|բ) ակտիվների ձեռքբերման (ստացման)    |111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող |

|հետ կապված ծախսումների արտացոլում    |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |113 «Շահագործման մեջ չգտնվող       |

|                                     |հիմնական միջոցներ»                 |

|                                     |115 «Հողամասեր»                    |

|                                     |118 «Ֆինանսական վարձակալությամբ    |

|                                     |ստացված հիմնական միջոցներ»         |

|                                     |119 «Ներդրումային գույք»           |

|                                     |131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»        |

|                                     |141 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ|

|                                     |ընթացիկ ներդրումներ կապակցված      |

|                                     |կազմակերպությունների կանոնադրական  |

|                                     |կապիտալում»                        |

|                                     |142 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ      |

|                                     |ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»       |

|                                     |145 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների  |

|                                     |գծով»                              |

|                                     |146 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|                                     |նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական   |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|                                     |211 «Նյութեր»                      |

|                                     |212 «Արագամաշ առարկաներ»           |

|                                     |231 «Առևտրական  նպատակներով պահվող |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ |

|                                     |ֆինանսական ակտիվներ»               |

|                                     |237 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ  |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների   |

|                                     |գծով»                              |

|                                     |238 «Որպես հեջավորման գործիք       |

|                                     |նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական      |

|                                     |ակտիվներ»                          |

|                                     |247 «Դրամական միջոցների            |

|                                     |համարժեքներ»                       |

|                                     |414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր        |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |երկարաժամկետ ֆինանսական            |

|                                     |պարտավորությունների գծով»          |

|                                     |516 «Չկրած տոկոսային ծախսեր        |

|                                     |ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող     |

|                                     |կարճաժամկետ ֆինանսական             |

|                                     |պարտավորությունների գծով»          |

|_____________________________________|___________________________________|

|գ) առհաշիվ տրված գումարների          |717 «Գործառնական այլ ծախսեր»       |

|ծախսագրում                           |761 «Հիմնական միջոցների կառուցման  |

|                                     |(ստեղծման) ծախսումներ»             |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|                                     |ստեղծման ծախսեր»                   |

|                                     |762 «Հիմնական միջոցների վրա        |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |763 «Ոչ նյութական ակտիվների        |

|                                     |ստեղծման ծախսեր»                   |

|                                     |764 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա    |

|                                     |կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»    |

|                                     |765 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների      |

|                                     |ստեղծման ծախսումներ»               |

|_____________________________________|___________________________________|

|2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում   |529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական      |

|յուրաքանչյուր աշխատակցի գծով         |պարտքեր մասնակիցներին              |

|կրեդիտային մնացորդի ձևակերպում       |(հիմնադիրներին) և  աշխատակիցներին  |

|                                     |այլ գործառնությունների գծով»       |

|_____________________________________|___________________________________|

|3. Արտարժույթով արտահայտված          |725 «Արտարժույթի փոխարժեքային      |

|դեբիտորական պարտքերի գծով            |տարբերություններից ծախսեր»         |

|փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի|                                   |

|արտացոլում                           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|4. Առհաշիվ տրված գումարների հետ      |241 «Դրամարկղ»                     |

|վերադարձում                          |                                   |

._________________________________________________________________________.

 

Հաշիվ 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

 

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշիվը նախատեսված է աշխատանքի վարձատրության և աշխատակիցների հետ այլ գործառնությունների գծով դեբիտորական պարտքերի, բողոքարկումների գծով դեբիտորական պարտքերի, դեբիտորական պարտքերի, ինչպես նաև այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպության այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2291 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման գծով», 2292 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատակիցների հետ այլ գործառնությունների գծով», 2293 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բողոքարկումների գծով», 2294 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր հետպահանջ գանգատների գծով», 2295 «Տրված կանխավճարներ նյութեր ձեռք բերելու համար», 2296 «Տրված կանխավճարներ ծառայություններ ձեռք բերելու համար», 2297 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների գծով», 2298 «Այլ նպատակներով տրված ընթացիկ կանխավճարներ»:

Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ յուրաքանչյուր աշխատակիցների, դեբիտորների և ընկերության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

 

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է

հետևյալ հաշիվների հետ

 

._________________________________________________________________________.

|    Տնտեսական գործառնությունների     |         Հաշիվների կրեդիտ          |

|          բովանդակությունը           |                                   |

|_____________________________________|___________________________________|

|1. Աշխատակիցների` ընկերությանն       |241 «Դրամարկղ»                     |

|ունեցած դեբիտորական պարտքերի         |242 «Հաշվարկային հաշիվ»            |

|արտացոլում (այն դեպքում, երբ         |511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի  |

|ընկերությունը հատուցում է այլ        |գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» |

|առևտրային  կազմակերպություններին իր  |                                   |

|աշխատակիցների ունեցած պարտքը)        |                                   |

|__________