Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶԻ ՀՐԱԶԴԱՆԻ ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ Հ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՀՀ ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶԻ ՀՐԱԶԴԱՆԻ ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ (ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ ՀԱՍ ...

 

 

040.1597.140108

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

27 դեկտեմբերի 2007 թվականի N 1597-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶԻ ՀՐԱԶԴԱՆԻ ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱՅՆՔԻ

(ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԻ) ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՏԱԿԱԳԻԾԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(5-րդ մաս)

 

Գազի արտանետումների իջեցման հաշվարկն ըստ 1 միջոցառման (շլաքային տեխնոլոգիայի կիրառումը)

 

աղ. N Հ-9

._________________________________________________________________________.

| Տարիներ|Արտա  |Բազային արտանետումներ   |Նախագծային (տոննա)      |Արտանե-|

|        |դրութ |(տոննա)                 |                        |տումնե-|

|        |յան   |________________________|________________________|րի իջե-|

|        |ծավալը|Ըստ    |Ըստ    |Ընդամենը|Ըստ    |Ըստ    |Ընդամենը|ցումը  |

|        |(հազար|վառելի-|էլեկտրա|        |վառելի-|էլեկտրա|        |(տոննա)|

|        |տոննա |քի     |էներ-  |        |քի     |էներ-  |        |       |

|        |կլին- |       |գիայի  |        |       |գիայի  |        |       |

|        |կեր   |       |       |        |       |       |        |       |

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2004 թ.|      |       |       |        |       |       |        |       |

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2005 թ.|   300| 286110|   5412|  291522| 286110|   5412|  291522|       |

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2006 թ.|   350| 333795|   6314|  340109| 319410|   5566|  324976|  15133|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2007 թ.|   450| 429165|   8118|  437283| 410670|   7157|  417827|  19456|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2008 թ.|   520| 495924|   9381|  505305| 474552|   8270|  482822|  22483|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2009 թ.|   600| 572220|  10825|  583045| 547560|   9542|  557102|  25943|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2010 թ.|   660| 629442|  11907|  641349| 602316|  10497|  612813|  28536|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2011 թ.|   730| 696201|  13170|  709371| 666198|  11610|  677808|  31563|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

| 2012 թ.|   800| 762960|  14433|  777393| 730080|  12723|  742803|  34590|

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

|2013 -  |  4000|3814800|  72165| 3886965|3650400|  63615| 3714015| 172950|

|2017 թթ.|      |       |       |        |       |       |        |       |

|________|______|_______|_______|________|_______|_______|________|_______|

|Ընդամենը|  8410|8020617| 151725| 8172342|7687296| 134392| 7821688| 350654|

._________________________________________________________________________.

 

Ծանոթություն. Տվյալ միջոցառման կիրառումով CO2-ի արտանետումները 1 տ կլինկերի հաշվարկով դառնում է 0.9300 բազային տարբերակի 0.9717-ի նկատմամբ:

 

CO2-ի արտանետումների նվազեցման հաշվարկն ըստ 2 միջոցառման (շղթաների գոտու վերակառուցում):

 

աղ. N Հ-10

.________________________________________________.

|Տարիներ |Արտադրան-|CO2-ի արտանետումները|CO2-ի   |

|        |քի ծավալը|(տոննա)             |արտանե- |

|        |(հազար   |____________________|տումների|

|        |տոննա    |Բազային  |Նախագծային|նվազումը|

|        |կլինկեր) |         |          |(տոննա) |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2004 թ.|         |         |         1|        |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2005 թ.|      300|   286110|    286110|    -   |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2006 թ.|      350|   333795|    327026|    6769|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2007 թ.|      450|   429165|    420462|    8703|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2008 թ.|      520|   495924|    485867|   10057|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2009 թ.|      600|   572220|    560616|   11604|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2010 թ.|      660|   629442|    616677|   12765|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2011 թ.|      730|   696201|    682083|   14118|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2012 թ.|      800|   762960|    747488|   15472|

|________|_________|_________|__________|________|

|2013 -  |     4000|  3814800|   3737440|   77360|

|2017 թթ.|         |         |          |        |

|________|_________|_________|__________|________|

|Ընդամենը|     8410|  8020617|   7863769|  156848|

.________________________________________________.

 

Ծանոթություն. CO2-ի արտանետումները 1 տ կլինկերի հաշվարկով տվյալ միջոցառումից հետո կկազմեն 0.93436 տ:

 

CO2-ի արտանետումների նվազեցման հաշվարկն ըստ 3 միջոցառման (գազային ֆորսունկայի փոխարինում):

 

աղ. N Հ-11

.________________________________________________.

|Տարիներ |Արտադրան-|CO2-ի արտանետումները|CO2-ի   |

|        |քի ծավալը|(տոննա)             |արտանե- |

|        |(հազար   |____________________|տումների|

|        |տոննա    |Բազային  |Նախագծային|նվազումը|

|        |կլինկեր) |         |          |(տոննա) |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2004 թ.|         |         |          |        |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2005 թ.|      300|   286110|    286110|    -   |

|________|_________|_________|__________|________|

| 2006 թ.|      350|   333795|    330837|    2958|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2007 թ.|      450|   429165|    425362|    3803|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2008 թ.|      520|   495924|    491530|    4394|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2009 թ.|      600|   572220|    567150|    5070|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2010 թ.|      660|   629442|    623865|    5577|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2011 թ.|      730|   696201|    690033|    6168|

|________|_________|_________|__________|________|

| 2012 թ.|      800|   762960|    756200|    6760|

|________|_________|_________|__________|________|

|2013 -  |     4000|  3814800|   3781000|   33800|

|2017 թթ.|         |         |          |        |

|________|_________|_________|__________|________|

|Ընդամենը|     8410|  8020617|   7952087|   68530|

.________________________________________________.

 

Ծանոթություն. 1 տ կլինկերի հաշվարկով CO2-ի արտանետումները տվյալ միջոցառման իրականացումից հետո կազմում է 0.94525 տ:

 

CO2-ի արտանետումների նվազեցման հաշվարկն ըստ 4 միջոցառման (ցեմենտի աղացների վերակառուցում):

 

աղ. N Հ-12

._________________________________________________________________________.

|Տարիներ |Արտա-|Բազային արտանետումներ   |     Նախագծային (տոննա) |Արտանե- |

|        |դրան-|        (տոննա)         |                        |տումների|

|        |քի ծա|________________________|________________________|նվազումը|

|        |վալը |Կլինկե-|էլեկտրա|Ընդամենը|Կլինկե-|էլեկտրա|Ընդամենը|(տոննա) |

|        |(հա- |րից    |էներգի-|        |րից    |էներգի-|        |        |

|        |զար  |       |յից    |        |       |յից    |        |        |

|        |տոննա|       |       |        |       |       |        |        |

|        |ցե-  |       |       |        |       |       |        |        |

|        |մենտ)|       |       |        |       |       |        |        |

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2004 թ.|     |       |       |        |       |       |        |        |

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2005 թ.|     |       |       |        |       |       |        |        |

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2006 թ.|  250| 194316|   5925|  200241| 166897|   3371|  170268|   29973|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2007 թ.|  300| 233180|   7110|  240290| 200277|   4045|  204322|   35968|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2008 թ.|  550| 427496|  13036|  440532| 367174|   7416|  374590|   65942|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2009 թ.|  600| 466359|  14221|  480580| 400554|   8090|  408644|   71936|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2010 թ.|  650| 505222|  15406|  520628| 433933|   8764|  442697|   77931|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2011 թ.|  700| 544086|  16591|  560677| 467313|   9438|  476751|   83926|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

| 2012 թ.|  750| 582949|  17776|  600725| 500692|  10113|  510805|   89920|

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

|2013 -  | 3750|2914746|  88882| 3003628|2503462|  50563| 2554025|  449603|

|2017 թթ.|     |       |       |        |       |       |        |        |

|________|_____|_______|_______|________|_______|_______|________|________|

|Ընդամենը| 7550|5868354| 178947| 6047301|5040302| 101800| 5142102|  905199|

._________________________________________________________________________.

 

CO2-ի արտանետումների ընդհանրացված աղյուսակ

 

աղ. N Հ-13

._________________________________________________________________________.

|տարի-|2005| 2006|  2007|  2008|  2009|  2010|  2011|  2012|2013 -|Ամբողջը|

|ներ  |    |     |      |      |      |      |      |      |2017  |       |

|_____|____|_____|______|______|______|______|______|______|______|_______|

|Արտա-|    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|նե-  |    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|տում-|    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|ների |    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|նվա- |    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|զում |    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|(տ)  |    |     |      |      |      |      |      |      |      |       |

|_____|____|_____|______|______|______|______|______|______|______|_______|

|     |    |54833| 67930|102876|114553|124809|135775|146742|733713| 148123|

._________________________________________________________________________.

 

«Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ-ում արդեն 2006թ. համար մշակվել է և կիրառվում են հետևյալ կազմակերպչական-տեխնիկական միջոցառումները, որոնց շնորհիվ գործող 5 կազմակերպված արտանետումների աղբյուրներից մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերի քանակությունը նվազել է 5%-ով.

- վերականգնվել է թաց աղացման արտադրամասի ժապավենային փոխադրիչի տեղամասում ասպիրացիոն համակարգը;

- վերականգնվել է ցեմենտի երկու աղացների երկաստիճան փոշեորսման համակարգը (գործողության մեջ են դրվել էլ. զտիչից առաջ «Կրեյզել» մակնիշի ցիկլոններ);

- ընթացիք վերանորոգվել է թիվ 1 պտտվող վառարանի էլ. զտիչների, փոշեվերադարձման և գազատար համակարգերը;

- կարգաբերվել են վառարանի էլ. զտիչները սնուցող ԱՏՖ-1000 տիպի ագրեգատները;

- օպտիմալացվել են էլ.զտիչի էլեկտրոդները թափահարող մեխանիզմների աշխատանքային ռեժիմները, լրացուցիչ ավտոմատ սարքավորումներ տեղադրելու միջոցով;

- ձևափոխվել է վառարանի ջերմափոխանակիչների գոտին, որի շնորհիվ իջեցվել է վառելիքի ծախսը, հետևաբար նաև ազոտի և ածխածնի օքսիդների արտանետման քանակները:

Ընթացիք տարում ևս մշակվել են կազմակերպչական տեխնիկական միջոցառումների պլան, որի իրագործումից լրացուցիչ 3%-ով կնվազեցվեն արտանետվող վնասակար նյութերի քանակը:

Աշխատանքներ են տարվում II տեխնոլոգիական գծի կապիտալ վերանորոգման և վերազինման համար: Մոտ ապագայում գործարանը կունենա ժամանակակից ասպիրացիոն համակարգով նոր վառարան, իսկ դրա գործարկումից հետո թիվ 1 տեխնոլոգիական գիծը կկանգնի վերազինման և կապիտալ վերանորոգման նպատակով:

2007 թ.-ի համար նույնպես մշակվել է մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերի նվազեցման համար միջոցառումների պլան:

 

աղ N Հ-14

._________________________________________________________________.

|N |Միջոցառման      |Չ/մ|Քանակ|Կատարման|Կատարող  |Արտանետումներ   |

|  |անվանումը       |   |     |ժամկետը |         |________________|

|  |                |   |     |        |         |տեսակը |նվազեց %|

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 1|Ցեմենտի թիվ 1-8 |Կ-տ|    1| III եռ.|Բարձ.արտ.|Ցեմենտի|      8 |

|  |տարողությունների|   |     |        |Ասպիրացիա|փոշի   |        |

|  |խմբի վրա էլ.    |   |     |        |ՎՏԿ ԷՎԱ  |       |        |

|  |զտիչի տեղադրում |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 2|Ցեմենտի բարձման |Կ-տ|    8| III եռ.|Ասպիրացիա|Ցեմենտի|       1|

|  |ժամանակ         |   |     |        |ՎՏԿ Բարձ.|փոշի   |        |

|  |(ավտոմեքենաներ  |   |     |        |արտ      |       |        |

|  |և  վագոն)       |   |     |        |         |       |        |

|  |առաջացող փոշու  |   |     |        |         |       |        |

|  |որսման համար    |   |     |        |         |       |        |

|  |ասպիրացիոն      |   |     |        |         |       |        |

|  |համակարգի       |   |     |        |         |       |        |

|  |վերականգնում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 3|Թիվ 1 պտտվող    |Կ-տ|    3|   I եռ.|Ասպիրացիա|Կրաքարի|       5|

|  |վառարանի էլ.    |   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |զտիչների        |   |     |        |         |       |        |

|  |վերանորոգում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 4|Թիվ 1 և  3      |Կ-տ|    2|   I եռ.|Ասպիրացիա|Ցեմենտի|       1|

|  |ցեմենտի աղացների|   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |ասպիրացիոն      |   |     |        |         |       |        |

|  |խողովակների     |   |     |        |         |       |        |

|  |մաքրում         |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 5|Թիվ 1,2 և  3    |Կ-տ|    3|   I եռ.|Ասպիրացիա|Ցեմենտի|       4|

|  |ցեմենտի աղացների|   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |էլ. զտիչների    |   |     |        |         |       |        |

|  |ընթացիկ         |   |     |        |         |       |        |

|  |վերանորոգում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 6|Ցեմենտի աղացների|Կ-տ|    4|  II եռ.|Ասպիրացիա|Ցեմենտի|      10|

|  |առաջին աստիճանի |   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |փոշեորսիչ       |   |     |        |         |       |        |

|  |սարքավորումների |   |     |        |         |       |        |

|  |(ցիկլոններ)     |   |     |        |         |       |        |

|  |աշխատանքի       |   |     |        |         |       |        |

|  |վերականգնում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 7|Հումքի ջարդման  |Կ-տ|    3| III եռ.|Ասպիրացիա|Կրաքարի|       8|

|  |տեղամասի թիվ 1,2|   |     |        |ԷՎԱ      |փոշի   |        |

|  |և  6            |   |     |        |         |       |        |

|  |հանգույցներում  |   |     |        |         |       |        |

|  |ասպիրացիոն      |   |     |        |         |       |        |

|  |համակարգի       |   |     |        |         |       |        |

|  |վերականգնում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 8|Թիվ 1 պտտվող    |Կ-տ|    1|   I եռ.|ԳՋՄ      |Կրաքարի|       1|

|  |վառարանի        |   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |փոշեվերադարձման |   |     |        |         |       |        |

|  |համակարգի       |   |     |        |         |       |        |

|  |վերանորոգում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

| 9|Թիվ 1 պտտվող    |Կ-տ|   12|   I եռ.|Ասպիրացիա|Ցեմենտի|       2|

|  |վառարանի էլ     |   |     |        |         |փոշի   |        |

|  |զտիչները սնուցող|   |     |        |         |       |        |

|  |ԱՏՖ-1000        |   |     |        |         |       |        |

|  |ագրեգատների     |   |     |        |         |       |        |

|  |վերականգնում    |   |     |        |         |       |        |

|__|________________|___|_____|________|_________|_______|________|

|10|Թիվ 1 պտտվող    |Կ-տ|    1|  IV եռ.|Ասպիրացիա|Կրաքարի|      10|

|  |վառարանի        |   |     |        |ՎՏԿ      |փոշի   |        |

|  |սառնարանի       |   |     |        |ԷՎԱ      |       |        |

|  |ասպիրացիոն      |   |     |        |         |       |        |

|  |համակարգի       |   |     |        |         |       |        |

|  |վերականգնում    |   |     |        |         |       |        |

._________________________________________________________________.

 

. Մթնոլորտային օդի վրա վնասակար ազդեցություն ունեցող օբյեկտներից է «Հրազդանի էներգետիկ կազմակերպություն» (ՀրազՋէկ) ԲԲԸ-ն:

. «ՀրազդանՋէկ» ում մշակվել է ամեն մի առանձին աղբյուրից մթնոլորտ արտանետվող աղտոտող նյութերի սահմանային թույլատրելի արտանետումների (ՍԹԱ) նորմատիվների նախագիծ, որն հաստատվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարության կողմից (2007 թ. մայիսի 16-ին, գրանցման համարը` 03-2084):

Ստորև աղյուսակում բերվում է արտանետումների վերոհիշյալ նորմերը.

 

աղ. N Հ-15

.___________________________________________________________________.

|Աղտոտող  |ընդհանուր արտանետումը|աղտոտող      |ընդհանուր արտանետումը|

|նյութը   |_____________________|նյութը       |_____________________|

|         |   գ/վ   |   տ/տ     |             |    գ/վ    |   տ/տ   |

|_______________________________|___________________________________|

|    I տարբերակ (գազ)           |  II տարբերակ (մազութ)             |

|_______________________________|___________________________________|

|Ազոտի    |    123.9|     2557.4|Ազոտի        |    214.184|  245.547|

|երկօքսիդ |         |           |երկօքսիդ     |           |         |

|_________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|         |         |           |Ծծմբի        |           |         |

|         |         |           |երկօքսիդ     |    432.201|  487.653|

|_________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|         |         |           |Մազութային   |      9.135|   10.286|

|         |         |           |մոխիր        |           |         |

|         |         |           |վերահաշվարկած|           |         |

|         |         |           |V2O5         |           |         |

.___________________________________________________________________.

 

«ՀրազդանՋէկ» ԲԲԸ-ն ներկա դրությամբ աշխատում է գազով: Ըստ ԲԲԸ-ի տված տեղեկանքի, մթնոլորտային օդ արտանետվող ազոտի երկօքսիդը չի գերազանցում հաստատված նորմերը (տեղեկանքը տրված է հավելվածում):

- Մթնոլորտային օդի վրա վնասակար ազդեցություն է ունենում նաև «Հրազդանի ՃՇՇՁ» ԲԲԸ: Ձեռնարկությունում մշակված է անշարժ աղբյուրներից մթնոլորտ արտանետվող աղտոտող նյութերի նորմերի նախագիծ, որը հաստատվել է ՀՀ Բնապահպանության նախարարության կողմից (2006թ. օգոստոսի 17-ին, գրանցման համարը` 03-1910):

Ստորև բերվում են արտանետումների վերոհիշյալ նորմերը.

 

աղ. N Հ-16

._____________________________________________________________________.

|Աղտոտող    |ընդհանուր արտանետումը|աղտոտող      |ընդհանուր արտանետումը|

|նյութը     |_____________________|նյութը       |_____________________|

|           |   գ/վ   |   տ/տ     |             |    գ/վ    |   տ/տ   |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Արտադրական |         |           |Ածխաջրածիններ|      0.020|    0.310|

|հրապարակ N1|         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Փոշի       |    1.080|     7.620 |Արտադրական   |           |         |

|անօրգանական|         |           |հրապարակ N 3 |           |         |

|(SIO2-20%  |         |           |             |           |         |

|-70%)      |         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Ածխածնի    |    0.435|      2.820|Փոշի         |      0.736|    7.800|

|օքսիդ      |         |           |անօրգանական  |           |         |

|           |         |           |(SIO2-20%    |           |         |

|           |         |           |-70%)        |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Ազոտի      |    0.150|      0.963|Ածխածնի օքսիդ|      0.280|    2.100|

|օքսիդներ   |         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Ածխաջրածին-|    0.195|      1.263|Ազոտի        |      0.070|    0.520|

|ներ        |         |           |օքսիդներ     |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Արտադրական |         |           |Ածխաջրածիններ|      0.112|    0.840|

|հրապարակ N2|         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Յուղի      |    0.011|      0.093|             |           |         |

|գոլորշի    |         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Եռակցման   |    0.006|      0.013|             |           |         |

|աերոզոլ    |         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Մանգանի    |    0.001|      0.002|             |           |         |

|օքսիդ      |         |           |             |           |         |

|___________|_________|___________|_____________|___________|_________|

|Ազոտի      |    0.001|      0.002|             |           |         |

|օքսիդներ   |         |           |             |           |         |

._____________________________________________________________________.

 

Ըստ «Հրազդան ՃՇՇՁ» ԲԲԸ-ի տված տեղեկանքի, մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերը չեն գերազանցում վերոհիշյալ նորմերը:

Այսպիսով, մթնոլորտային օդի վրա վնասակար ազդեցություն ունեցող արդյունաբերական օբյեկտների վնասակար արտանետումները գտնվում են ՀՀ բնապահպանության նախարարության կողմից հաստատված սահմանային թույլատրելի արտանետումների նորմերի սահմաններում:

. Մթնոլորտային օդն աղտոտվում է նաև ավտոտրանսպորտի արտանետումներից (տես «Տրանսպորտի հեռանկարային զարգացումը» ենթագլուխը):

Արտանետված վնասակար նյութերի քանակի փոքրացման համար ՀՀ-ում 2001 թ.-ից արգելվում է էթիլացված բենզինի արտադրությունը, 2007 թ. հունվարի 1-ից արգելվե է վնասակար արտանետումների չեզոքացուցիչ չունեցող ավտոմեքենաների ներմուծումը, 2005 թ. մայիսին ընդունվել են գերնորմատիվային արտանետումներ ունեցող ավտոմեքենաների շահագործարկելու, չափիչ կետերի համակարգի ստեղծման և դրանց կանոնակարգման օրենքներ:

. Բնակչության լրիվ դեմոգրաֆիական տարողունակության (74.0 հազ.) տեղաբաշխման և փողոցային ցանցի ընդլայնման պայմաններում կառաջանա աղմուկի դիսկոմֆորտ: Հաշվի առնելով, որ աղմուկի էկվիվալենտ չափման տվյալներ չկան, կատարվել են հաշվարկներ աղմուկի մակարդակի որոշման համար` օգտագործելով աղմուկի աղբյուրի ակուստիկ բնութագրերն ըստ գործող ստանդարտների և մեթոդական հանձնարարականների միջինացված տվյալների (տրված է «Տրանսպորտի հեռանկարային զարգացումը» ենթագլխում և «ուղևորահոսքերի քարտոգրամ» գծագրում):

. Հասարակական կանաչը կազմում է 18.99 հա, որը նախատեսվում է հեռանկարային բնակչության համար հասցնել գործող նորմերի պահանջներին (84.5 հա` հաշվի առնելով անտառների առկայությունը, ըստ որի պահանջարկը նվազեցվել է 15%-ով):

Այսպիսով, մթնոլորտային օդն աղտոտվածությունից պահպանելու նպատակով նախատեսվում է.

- Գործող արդյունաբերական օբյեկտների վնասակար արտանետումները և հոսքերը համապատասխանեցնել գործող սահմանային թույլատրելի արտանետումների և սահմանային թույլատրելի արտահոսքերի նորմատիվային պահանջներին` տեխնոլոգիական պրոցեսների օպտիմալացումով և մոդեռնացումով:

- Արդյունաբերական օբյեկտների վերագործարկում և նորերի կառուցում միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող, շրջակա միջավայրին նվազագույն վնաս հասցնող տեխնոլոգիաներով:

- Հասարակական կանաչի մեծացում` հասցնելով նորմատիվայինի պահանջներին, ճանապարհների, այլ օբյեկտների (գերեզմանոցներ, արդյունաբերական, ագրոարդյունաբերական օբյեկտների) սանպահպանման գոտիների կանաչապատում (տրված է «Քաղաքի հեռանկարային հատակագծային կառուցվածքը» ենթագլխում), որը կնպաստի նաև աղմուկի մակարդակի փոքրացմանը և համապատասխանեցմանը գործող նորմերին:

- Ավտոմոբիլային տրանսպորտից արտանետումների նվազեցման միջոցառումներ:

 

II-7.3. Մակերևութային և խորքային ջրերի պահպանություն

 

Հրազդան քաղաքի տարածքով հոսում է Հրազդան գետը, Մարմարիկ, Կաքավաձոր, Ծաղկաձոր վտակներն իրենց ստորին հոսանքներով: Հեղեղաբեր են Կաքավաձոր և Ծաղկաձոր վտակները, իսկ Հրազդան գետը վարարումների ժամանակ որոշում է գետի երկարությամբ կառուցապատված տարածքները:

Վթարային վիճակում է գտնվում նաև Մաքրավան և կենտրոն թաղամասերը արևմուտքից, հյուսիսից, արևելքից շրջափակող հեղեղատարը (լեռնային առուն):

Աղբրակապված (կապտաժ) չեն ջրամբարի հարևանությամբ դուրս եկող աղբյուրները, որոնք աղտոտման վտանգի տակ են գետի վարարումների ժամանակ:

Հրազդան քաղաքում գտնվող ջրամբարը, որը գտնվում է «Միջազգային էներգետիկ կորպորացիա» ՓԲԸ-ի տնօրինության տակ, նույնպես կարիք ունի ափերի ամրացման և ջրի մաքրման ջրիմուռներից:

Հակահեղեղային, մակերևութային ջրերի հեռացման, գետի և ջրամբարի ափերի ամրացման, աղբյուրների աղբրակապման միջոցառումները տրված են «Ինժեներական նախապատրաստման միջոցառումներ» I-3.2.1.5. ենթագլխում:

Հրազդան գետի աղտոտման աղբյուր է հանդիսանում ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերը: Համաձայն ՀՀԱՆՊՀՀ տեսչության պետի նամակի

(27.04.2007 թ.) վթարային վիճակ է ստեղծված պոմպակայաններում, անհրաժեշտ է բարձրացնել պոմպերի սրահի հատակի մակարդակները` կանխելով պոմպասրահում ստորգետնյա ջրերի կուտակումը և կեղտաջրերի թափանցումը դեպի մաքուր ջրի ավազան:

Ֆիզիկապես և բարոյապես մաշված է ջրամատակարարման ներքին ցանցը, որտեղ գրաֆիկային ջրամատակարարման պատճառով հաճախ բացասական ճնշման տակ կեղտաջրերը վթարված մասից թափանցում են ջրամատակարարման ցանց:

Շուրջ 15 տարի է չի գործում Քաղսիի մաքրման կայանը և կեղտաջրերն առանց մաքրման լցվում են Հրազդան գետը:

Այսպիսով, մակերևութային և խորքային ջրերն աղտոտումից պաշտպանելու նպատակով նախագծով նախատեսված է.

- Կոյուղու մաքրման կայանի վերակառուցում` միջազգային ստանդարտների համապատասխանող տեխնոլոգիայով, որը կապահովի կեղտաջրերի եռաստիճան մաքրումը (մեխանիկական, ֆիզիկական-քիմիական, կենսաբանական, հետագա խորը մաքրումով):

- Կոյուղու ցանցի վերանորոգում, վերազինում:

- Ջրամատակարարման ցանցի վերանորոգում, վերազինում:

- Ջրի որակի վերահսկման նպատակով բակտերոլոգիական և քիմիական լաբորատորիաների կառուցում, նոր տիպի քլորակայանների տեղադրում:

- Ջրամատակարարման, ջրահեռացման տվյալների բազայի ստեղծում:

(Տրված է «Ինժեներական ենթակառուցվածքների հեռանկարային զարգացումը» ենթագլխում):

- Մակերևութային ջրերի աղտոտման աղբյուր է հանդիսանում «ՀրազՋէկ» ԲԲԸ-ն, որն արտադրական կարիքների համար ջուր է վերցնում Մարմարիկ գետից 957 մ3/ժամ քանակով: օգտագործումից հետո հոսքաջրերը երկու կետով թափվում են Հրազդան գետ (հոսքաջուր N 1-բլոկային և ոչ բլոկային մասերից, հոսքաջուր N 2-վառելիքային արտադրամասից), իսկ մեկ կետով թափվում է Մարմարիկ գետ (հոսքաջուր N3-օդամուղային ջրահովարանների արտափչման ջրեր):

«ՀրազՋէկ» ԲԲԸ-ում 2006 թ. մշակվել է հոսքաջրերի հետ ջրային ավազան արտանետվող աղտոտող նյութերի թույլատրելի սահմանային արտահոսքի (ԹՍԱ) նորմաների հաշվարկ, որը հաստատվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարության ջրային ռեսուրսների կառավարման գործակալության հետ (24.11.2006 թ. N 239):

 

Ելակետային տվյալներ

 

I արտանետում Հրազդան գետ-247.0 մ3/ժամ

1. Հոսքի արագությունը-1.1 մ/վրկ

2. Գետի ջրի հոսքի արագությունը`

առավելագույն ելքի ժամանակ-2.52 մ/վրկ

նվազագույն ելքի ժամանակ-0.26 մ/վրկ

3. Գետի խորությունը-1.41 մ

4. Արտանետման խողովակի տրամագիծը-1000 մմ

5. Գետի ոլորայնության գործակիցը-1.34

6. Գետի հատակի անհարթության, խորդուբորդության գործակիցը-0.05

7. Արտանետման կետից մինչև գետ եղած հեռավորությունը-600 մ

 

Արտահոսք N 1 - Բլոկային և ոչ բլոկային մասերից

 

1.1. Արտահոսք ջրի կատեգորիան արտադրական, անձրևաջրեր

1.2. Ջրային օբյեկտի անվանումը, որն ընդունում է արտահոսք ջրերը Հրազդան գետ

1.3. Ջրօգտագործման կատեգորիան արտադրական, ոռոգում

1.4. Արտահոսք ջրերի փաստացի ծախսը 2163.72 հազ. մ3/տարի 247.0 մ3/ժամ

1.5. ԹՍԱ-ի սահմանման համար արտահոսք ջրերի հաստատված ծախսը 247.0 մ3/ժամ, 0.07 մ3/վրկ

1.6. Հաստատված թույլատրելի սահմանային արտահոսքը և նրա կազմը`

 

աղ. N Հ-17

.____________________________________________________________.

|N |Նյութերի      |փաստացի  |փաստացի |Թույլատրելի|Հաստատված  |

|  |անվանումը     |խտություն|արտահոսք|սահմանային |թույլատրելի|

|  |              |մգ/դմ3   |գ/ժամ   |խտություն  |արտահոսք   |

|  |              |         |        |մգ/դմ3     |գ/ժամ      |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 1|Թթվածնի       |     1.75|  432.25|          3|   1059.692|

|  |կենսաքիմիական |         |        |           |           |

|  |պահանջը (ԹԿՊ5)|         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 2|Կախված        |     0.55|  135.85|պետք է     |   8220.594|

|  |մասնիկներ     |         |        |չգերազանցի |           |

|  |              |         |        |19.15      |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 3|նավթամթերքներ |        0|       0|       0.05|     138.32|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 4|Սուլֆատներ    |     39.6|  9781.2|        100|  47774.895|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 5|Քլորիդներ     |     14.9|  3680.3|        300| 193950.897|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 6|Նիտրիտ իոններ |    0.023|    5.68|       0.08|       49.4|

|  |(NO2)         |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 7|Նիտրատ իոններ |     2.68|  661.96|       40.0|   12730.38|

|  |(NO3)         |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 8|Պղինձ         |    0.018|    4.45|        1.0|    777.243|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 9|Երկաթ         |    0.183|   45.20|      0.005|      64.22|

.____________________________________________________________.

 

Արտահոսք N 2 - Վառելիքային արտադրամասից ըստ կցված սխեմայի

 

2.1. Արտահոսք ջրի կատեգորիան արտադրական, անձրևաջրեր

2.2. Ջրային օբյեկտի անվանումը, որն ընդունում է արտահոսք ջրերը Հրազդան գետ

2.3. Ջրօգտագործման կատեգորիան արտադրական, ոռոգում

2.4. Արտահոսք ջրերի փաստացի ծախսը 297.8385 հազ. մ3/տարի 34.0 մ3/ժամ, 0.009 մ3/վրկ

2.5. ԹՍԱ-ի սահմանման համար արտահոսք ջրերի հաստատված ծախսը 34.0 մ3/ժամ

2.6. Հաստատված թույլատրելի սահմանային արտահոսքը և նրա կազմը`

 

աղ. N Հ-18

.____________________________________________________________.

|N |Նյութերի      |փաստացի  |փաստացի |Թույլատրելի|Հաստատված  |

|  |անվանումը     |խտություն|արտահոսք|սահմանային |թույլատրելի|

|  |              |մգ/դմ3   |գ/ժամ   |խտություն  |արտահոսք   |

|  |              |         |        |մգ/դմ3     |գ/ժամ      |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 1|Նավթամթերքներ |      4.2|   142.8|       0.05|      19.04|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 2|Սուլֆատներ    |     12.2|   414.8|        100|  20509.914|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 3|Քլորիդներ     |     7.36|   250.2|        300|  99068.816|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 4|ԹԿՊ5          |     4.56|  155.04|          3|    491.542|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 5|Նիտրիտ իոններ |    0.046|    1.56|       0.08|        6.8|

|  |(NO2)         |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 6|Նիտրատ իոններ |     2.77|    94.1|       40.0|    1752.36|

|  |(NO3)         |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 7|Կախված        |     2.21|    75.1|պետք է     |   3239.320|

|  |մասնիկներ     |         |        |չգերազանցի |           |

|  |              |         |        |19.15      |           |

.____________________________________________________________.

 

Արտահոսք N 3 - Օդամուղային ջրահովարանների արտափչումից

3.1. Արտահոսք ջրերի փաստացի ծախսը 262.8 հազ. մ3/տարի 30.0 մ3/ժամ, 0.008 մ3/վրկ (ըստ կցված ցուցակի)

3.2. Արտահոսք ջրի կատեգորիան արտադրական, անձրևաջրեր

3.3. Ջրային օբյեկտի անվանումը, որն ընդունում է արտահոսք ջրերը Մարմարիկ գետ

3.4. Հաստատված թույլատրելի սահմանային արտահոսքը և նրա կազմը`

 

աղ. N Հ-19

.____________________________________________________________.

|N |Նյութերի      |փաստացի  |փաստացի |Թույլատրելի|Հաստատված  |

|  |անվանումը     |խտություն|արտահոսք|սահմանային |թույլատրելի|

|  |              |մգ/դմ3   |գ/ժամ   |խտություն  |արտահոսք   |

|  |              |         |        |մգ/դմ3     |գ/ժամ      |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 1|Նավթամթերքներ |        0|       0|       0.05|        5.4|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 2|ԹԿՊ5          |     1.77|    53.1|        3.0|      119.7|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 3|Սուլֆատներ    |     57.3|  1719.0|      100.0|   3456.075|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 4|Քլորիդներ     |     22.6|   678.0|      300.0|   10486.79|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 5|Նիտրիտ իոններ |    0.014|    0.42|       0.08|      2.434|

|  |(NO2)         |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 6|Նիտրատ իոններ |      2.5|    75.0|       40.0|     1374.3|

| (|O3)           |         |        |           |           |

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 7|Պղինձ         |    0.016|    0.48|        1.0|    301.578|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 8|Երկաթ         |    0.087|    2.61|      0.005|       13.8|

|__|______________|_________|________|___________|___________|

| 9|Կախված        |     0.57|    17.1|չպետք է    |    579.553|

|  |մասնիկներ     |         |        |գերազանցի  |           |

|  |              |         |        |19.15      |           |

.____________________________________________________________.

 

. Մակերևութային ջրերի աղտոտման աղբյուր է հանդիսանում նաև «Միկացեմենտ» ՓԲԸ-ն, որը զբաղվում է ցեմենտի արտադրությամբ (տարեկան 300000 տ): Ջրառն իրականացվում է Մարմարիկ գետից և քաղաքային ցանցից:

Ջրօգտագործման թույլտվությամբ (2004թ. դեկտեմբերի 21-ի N0615) սահմանվել են.

Ջրառի` մակերևութային ջրային ռեսուրսից` 2005 հազ.մ3/տարի, 7427.0 մ3/օր (86.0 լ/վրկ),

1 ջրահեռացման` Մարմարիկ գետ` 1257.3 հազ. մ3/տարի, 4656.7 մ3/օր (54.0 լ/վրկ)

2. քաղաքային կոյուղու ցանց` 32.0 հազ.մ3/տարի, 118.4 մ3/օր (1.4 լ/վրկ):

«Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ-ում մշակված է նաև վնասակար նյութերի թույլատրելի սահմանային արտահոսքի չափաքանակների նախագիծ (հաստատված 21.12.04 N 262 ԹՍԱ-ի, ուժի մեջ է մինչև 21.12.07 թ.):

 

1. Ելակետային տվյալներ (ջրահեռացում` Մարմարիկ գետ)

Ջրօգտագործող-»Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ

Արտահոսքի թիվը-1

KSI-արտահոսքի տեղակայման գործակից-1.5

Աղտոտող նյութերի քանակը-9

Do-արտահոսքի տրամագիծը-1.20 մ

q-կեղտաջրերի քանակը-1257305.0 մ3/տարի

Vc8-արտահոսքի արագությունը-1.5 մ/վրկ

Ջրային օբյեկտը-Մարմարիկ գետ

H-գետի միջին խորությունը-0.7 մ

Q-գետի ելքը-3.5 մ3/վրկ

VSR-միջին արագությունը-2.05 մ/վրկ

FI-գետի ոլորապտույտության գործակիցը-1.18

Nա-գետի հատակի խորդուբորդության գործակիցը-0.067

L-արտահոսքից մինչև հսկվող դիտակետի հեռավորությունը-500.0 մ

 

աղ. N Հ-20

.__________________________________________________________.

|N |Վնասակար     |Գետի ԹՍԽ|Ֆոնային  |Արտահոսքի |Անկոնսերվա-|

|  |նյութերի     |        |խտություն|հաշվարկ.  |տիվության  |

|  |անվանումը    |        |         |խտությունը|գործակից   |

|  |             |________|_________|__________|___________|

|  |             |  գ/մ3  |  գ/մ3   |   գ/մ3   |    1/օր   |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 1|ԹԿՊլրիվ      |    6.00|     3.20|      2.90|      0.230|

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 2|Կախված մասնիկ|   40.25|    40.00|     27.50|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 3|Նավթամթերքներ|    0.01|     0.20|      0.25|           |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 4|Ֆոսֆատներ    |    0.10|     0.13|      0.13|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 5|Քլորիդներ    |  300.00|    14.88|     14.88|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 6|Սուլֆատներ   |  100.00|    54.45|     54.45|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 7|Երկաթ        |    0.05|     0.10|      0.10|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 8|Պղինձ        |   0.001|     0.01|      0.01|      -    |

|__|_____________|________|_________|__________|___________|

| 9|Նիկել        |    0.01|     0.02|      0.02|      -    |

.__________________________________________________________.

 

1.1. Կեղտաջրերով ջրային ռեսուրսներ թափվող վնասակար նյութերի

թույլատրելի սահմանային արտահոսքի (ԹՍԱ) նորմաները

 

1. Ջրօգտագործումը` «Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ

2. Արտահոսք-1/մեկ

3. Կեղտաջրերի կարգը-Արտադրական

4. Կեղտաջրերի թափման վայրը-Մարմարիկ գետ

5. Ջրաավազանի կարգը-2 ձկնաբուծական

6. Կեղտաջրերի փաստացի քանակը-1257305.0 մ3/տարի

7. ԹՍԱ-ով հաստատված կեղտաջրերի քանակը-194.0 մ3/ժամ

8. Կեղտաջրերի կազմը և հաստատված ԹՍԱ-ն ըստ վնասակար նյութերի (չնշված վնասակար նյութերի արտահոսքն արգելվում է):

 

աղ. N Հ-21

._______________________________________________________________.

|N |Կեղտաջրերի    |Հաշվարկային|Հաշվարկային|Թույլատրելի|ԹՍԱ-ով   |

|  |որակական կազմը|խտություն  |արտահոսք   |խտություն  |հաստատված|

|  |              |գ/մ3       |գ/ժամ      |գ/մ3       |գ/ժամ    |

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 1|ԹԿՊլրիվ       |       2.90|     562.60|       2.90|   562.60|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 2|Կախված մասնիկ |      27.50|    5335.00|      27.50|  5335.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 3|Նավթամթերքներ |       0.25|      48.50|       0.25|    48.50|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 4|Ֆոսֆատներ     |       0.13|      25.22|       0.13|    25.22|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 5|Քլորիդներ     |      14.88|    2886.72|      17.88|  2886.72|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 6|Սուլֆատներ    |      54.45|   10563.30|      54.45|  10563.3|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 7|Երկաթ         |       0.10|      19.40|       0.10|    19.40|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 8|Պղինձ         |       0.01|       1.94|       0.01|     1.94|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 9|Նիկել         |       0.02|       3.88|       0.02|     3.88|

._______________________________________________________________.

 

9. Կեղտաջրերի հաստատված հատկանիշները.

 

. Մակերևույթին պետք է բացակայեն լողացող նյութեր, նավթամթերքների, յուղի և այլ նյութերի թաղանթներ:

. Գույնը-պետք է բացակայի:

. Ջերմաստիճանը- (-5-23 C0):

. Կոլի ինդեքսը-1000/լ ոչ ավելի;

. Ակտիվ ռեակցիան- 6.5-8.5:

. Հոտը-պետք է բացակայի:

. Լուծված թթվածին-8.4 մգ/լ ոչ պակաս

 

2. Ելակետային տվյալներ (ջրահեռացում կոյուղու կոլեկտոր)

Ջրօգտագործող-»Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ

Արտահոսքի թիվը-1

Աղտոտող նյութերի քանակը-7

q-կեղտաջրերի քանակը-31982.0 մ3/տարի

Ջրային օբյեկտը-կոյուղու կոլեկտոր

 

աղ. N Հ-22

.__________________________________________.

|N |Վնասակար     |Արտահոսքի |Կոյուղու      |

|  |նյութերի     |հաշվարկ.  |կոլեկտորում   |

|  |անվանումը    |խտությունը|կոնցենտրացիայի|

|  |             |գ/մ3      |սահմանափակում |

|  |             |          |գ/մ3          |

|__|_____________|__________|______________|

| 1|ԹԿՊլրիվ      |    120.00|        240.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 2|Կախված մասնիկ|    115.00|        215.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 3|Նավթամթերքներ|     15.00|         25.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 4|Սուլֆատներ   |    150.00|        500.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 5|Քլորիդներ    |    165.00|        350.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 6|Նիտրատներ    |     40.00|         40.00|

|__|_____________|__________|______________|

| 7|Նիտրիտներ    |      0.30|          8.00|

.__________________________________________.

 

2.1. Կեղտաջրերով կոյուղու կոլեկտոր թափվող վնասակար նյութերի թույլատրելի սահմանային արտահոսքի (ԹՍԱ) նորմաները

 

1. Ջրօգտագործողը` «Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ

2. Արտահոսք-1/մեկ

3. Կեղտաջրերի կարգը-Արտադրական

4. Կեղտաջրերի թափման վայրը-կոյուղու կոլեկտոր

5. Ջրաավազանի կարգը-կոմունալ-տնտեսական

6. Կեղտաջրերի փաստացի քանակը-31982.0 մ3/տարի

7. ԹՍԱ-ով հաստատված կեղտաջրերի քանակը-7.4 մ3/ժամ

8. Կեղտաջրերի կազմը և հաստատված ԹՍԱ-ն ըստ վնասակար նյութերի (չնշված վնասակար նյութերի արտահոսքն արգելվում է):

 

աղ. N Հ-23

._______________________________________________________________.

|N |Կեղտաջրերի    |Հաշվարկային|Հաշվարկային|Թույլատրելի|ԹՍԱ-ով   |

|  |որակական կազմը|խտություն  |արտահոսք   |խտություն  |հաստատված|

|  |              |գ/մ3       |գ/ժամ      |գ/մ3       |գ/ժամ    |

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 1|ԹԿՊլրիվ       |     120.00|     888.00|     120.00|   888.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 2|Կախված մասնիկ |     115.00|     851.00|     115.00|   851.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 3|Նավթամթերքներ |      15.00|     111.00|      15.00|   111.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 4|Սուլֆատներ    |     150.00|    1110.00|     150.00|  1110.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 5|Քլորիդներ     |     165.00|    1221.00|     165.00|  1221.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 6|Նիտրատներ     |      40.00|     296.00|      40.00|   296.00|

|__|______________|___________|___________|___________|_________|

| 7|Նիտրիտներ     |       0.30|       2.22|       0.30|     2.22|

._______________________________________________________________.

 

9. Կեղտաջրերի հաստատված հատկանիշները.

. Մակերևույթին պետք է բացակայեն լողացող նյութեր, նավթամթերքների, յուղի և այլ նյութերի թաղանթներ:

. Գույնը-պետք է բացակայի:

. Ջերմաստիճանը- (-5-23 C0):

. Կոլի ինդեքսը-1000/լ ոչ ավելի;

. Ակտիվ ռեակցիան- 6.5-8.5:

. Հոտը-պետք է բացակայի:

. Լուծված թթվածին-8.4 մգ/լ ոչ պակաս

Ըստ «Միկա-ցեմենտ» ՓԲԸ-ի տված տեղեկանքի 2007 թ. վնասակար արտահոսքերը չեն գերազանցում ԹՍԱ-ները (տրված է հավելվածում):

. Այսպիսով, կեղտաջրերում արդյունաբերական օբյեկտներից վնասակար նյութերի թույլատրելի սահմանային արտահոսքի գիտականորեն հիմնավորված հաշվարկը և նորմատիվային փաստաթղթերի ստեղծումը հանդիսանում է ջրային ավազանների աղտոտվածության և քաղաքային կենսաբանական մաքրման կայանի արդյունավետության բարձրացման հետ կապված խնդիրների լուծմանը նպաստող անհետաձգելի միջոցառումներից մեկը:

Բացի դրանից, ջրային ռեսուրսներն աղտոտումից պաշտպանելու համար նախատեսվում է.

. Հակահեղեղային միջոցառումներ:

. Մակերևութային ջրերի հեռացում:

. Աղբյուրների աղբրակապում:

. Ջրամատակարարման, ջրահեռացման համակարգերի վերակառուցում, վերազինում:

 

II-7.4. Տարածքային և հողաբուսական ռեսուրսների պահպանություն

II-7.4.1. Տարածքային ռեսուրսների պահպանություն

 

Հրազդան քաղաքի տարածքը տեղակայված է հյուսիսից Փամբակի, Ծաղկունյաց, արևելքից և հյուսիս-արևելքից` Գեղամի, արևմուտքից` Միսխանայի լեռնաշղթաներով, որոնք արևմտյան մասում անտառածածկ են, իսկ արևելյան մասում ներկայացված են քարքարոտ, ցածր լեռնալանջերով, սարահարթերով:

Տարածքի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման, ինչպես նաև տարաբնակեցման համակարգի անհավասարակշռության աստիճանական վերացման նպատակով քաղաքի համար սահմանված է տարածքային սահմանափակման ռեժիմ` ներքաղաքային ռեզերվային տարածքների օգտագործմամբ (ըստ «ՀՀ տարաբնակեցման գլխավոր նախագծի» հիմնադրույթների):

Բնակելի բոլոր թաղամասերի համար ընտրված են բնակչության և կառուցապատման նորմերին համապատասխան խտությունների, մշակված են ինժեներական նախապատրաստման միջոցառումներ` տարածքների անվտանգությունն ապահովելու նպատակով:

 

II-7.4.2. Հողաբուսական ծածկույթի պահպանություն

 

. Հրազդան քաղաքի հողային ծածկույթը Հրազդան գետի աջափնյա հատվածում ներկայացված է դարչնագույն անտառային հողերով, որոնք ձևավորվել են չափավոր տաք և ոչ կայուն խոնավությամբ առանձնացվող ու չոր թփուտներով հարուստ բոխու-կաղնու անտառային ծածկույթի պայմաններում: Հողերը ձևավորվել են կրաքարերի, մերգելների, պորիֆիրիտների և տուֆաբրեկչիաների հողմնահարման նյութերի դելյուվիալ-կարբոնատային նստվածքների վրա: Դարչնագույն հողերը բնութագրվում են հզոր պրոֆիլով, խորը և ինտենսիվ կավայնացմամբ, վերին հորիզոնի զգալի հումուսացվածությամբ (5-8%), որը թռիչքային նվազում է դեպի ստորին շերտերը: Այդ հողերն ունեն կլանման մեծ ծավալ (25-40 մ/էկվ): Այս հողերն իրենց բերրիության պայմաններով գրավում են շականակագույն հողերի և սևահողերի միջին տեղը:

Հրազդան գետի ձախափնյա հատվածը քաղաքի տարածքում ներկայացված է լեռնային սևահողերով, որոնք տարածված են համեմատաբար մեղմ թեքության Գեղամա զանգվածի լանջերի վրա: Սևահողերն ունեն միջին կամ հզոր (50-80 սմ) հումուսային հորիզոն` հումուսի զգալի պարունակությամբ (5-9%): Այս հողերն ունեն բարձր կենսաբանական ակտիվություն: Սևահողերի բերրիությունը բարձրացնելու և դրանց ռացիոնալ օգտագործման համար անհրաժեշտ է հակաէրոզիոն միջոցառումներ, ոռոգման աշխատանքներ:

. Հրազդան քաղաքի արևելյան մասում, գետի ձախափնյա հատվածում տարածված է հիմնականում փետրախոտային տափաստանային բուսականության` ներկայացված հացազգի և տարախոտա-հացազգի բույսերի խմբակցություններով: Հանդիպում են փետրախոտի մի քանի տեսակներ, որոնցից ամենատարածվածը նեղտերև փետրախոտը կամ սմբուլն է (Stepa stenophyile): Փետրախոտի հետ հանդիպում են շյուղախոտ, կելերիա, սեզ, կենդանածին դաշտավլուկ և տափաստանային շատ երկշաքիլավորներ: Տափաստանների մեծ մասը վերածվել է գյուղատնտեսական հողատեսքերի:

Հրազդան գետի աջափնյա հատվածը հիմնականում ծածկված է անտառներով: Անտառային հիմնական ծառատեսակը կաղնին է, որի հետ հանդես է գալիս բոխին, թխկու տեսակներ, արոսենի և այլն: Անտառները հիմնականում բնապահպանական և ռեկրեացիոն նշանակության են:

Հրազդան քաղաքի կանաչապատված տարածքներում հիմնականում հանդիպում են եղևնի, նոճի արևմտյան, գիհի, կենսածառ արևելյան, սպիտակ ուռենի, լացող ուռենի, կեչի, թխկի, հացենի, լորենի, ծփի, ընկուզենի սովորական:

Թփուտներից տարածված են յասաման, հաղարջ, նեղտերև փշատենի, ուռատերև տանձենի, թխկի դաշտային, արոսենի սովորական (ծտի խնձոր) և այլն:

Հրազդան քաղաքում կարող են աճել նաև բարակատերև լորենի, լիտվինովի կեչին, ընկուզենի (հունական), որոնք կարելի է հաջողությամբ օգտագործել նոր զանգվածների կանաչապատման համար:

. Հրազդան քաղաքի հողաբուսական ծածկույթին վնաս են հասցնում հեղեղները, գետի վարարումները, մակերեսային հոսքերը: Նախագծով մշակված են համապատասխան միջոցառումներ (տրված է I-3.2.1.4. և I-3.2.1.5.):

. Քաղաքում կենցաղային կոշտ թափոնները տեղափոխվում են գործող աղբավայր, որը չի համապատասխանում գործող սանիտարական նորմերին:

Սույն նախագծով նախատեսվում է նոր աղբավայր քաղաքի հարավ-արևելյան մասում, շահագործված կավի հանքավայրի հանքափոսում: Նախատեսվող հանքավայրի հատակը ծածկված է կավային ապարների հզոր շերտով, որը բացառում է աղտոտող նյութերի ներթափանցումը խորքային և մակերևութային ջրերի ավազանները: Աղբավայրը պետք է համապատասխանեցնել գործող սանպահպանման նորմերին:

Աղբամշակման պահանջը հաշվարկված է ըստ գործող նորմերի (ՍՆիՊ 2-07.01.89) գոյություն ունեցող (52.8 հազար) և հեռանկարային (74.0 հազար) բնակչության համար:

 

աղ. N Հ-24

._____________________________________________________.

|Կենցաղային կոշտ |Կենցաղային |Գոյություն |Հեռանկարային|

|թափոններ        |աղբը 1 մարդ|ունեցող    |բնակչության |

|                |/տարի      |բնակչության|համար հազ.  |

|                |հաշվարկով  |համար      |տոննա/տարի  |

|                |(կգ)       |հազ.տոննա/ |            |

|                |           |տարի       |            |

|________________|___________|___________|____________|

|Մաղաքային       |    200-250|       13.2|        18.5|

|համայնքում      |           |           |            |

|ընդհանուր քանակը|           |           |            |

|հասարակական     |           |           |            |

|շենքերի         |           |           |            |

|հաշվառումով     |           |           |            |

._____________________________________________________.

 

. Հողային ծածկույթի, ինչպես նաև մակերևութային և խորքային ջրերի աղտոտման աղբյուր են հանդիսանում կոնսերվացված և գործող գերեզմանոցները:

Որպես առաջնահերթ միջոցառում նախատեսվում է գերեզմանոցները ցանկապատել և ցանկապատի երկարությամբ խիտ ծառապատել իսկ նոր հատկացվող գերեզմանոցի սանիտարական պահպանման գոտին կանաչապատել 50 %-ի չափով` տարածքների օգտագործումը իրականացնելով գործող նորմերին համապատասխան:

. Հրազդանի քաղաքային համայնքի հողային ծածկույթի որակական կազմը բարենպաստ է կանաչապատման համար:

Այսպիսով, հողաբուսական ծածկույթն աղտոտումից և էրոզիայից պաշտպանելու համար սույն նախագծով նախատեսվում է.

- Հակահեղեղային միջոցառումներ:

- Մակերեսային հոսքի կարգավորում:

- Նոր աղբավայրի կազմակերպում` համապատասխանեցված սանպահպանման նորմերին:

- Անտառտնտեսության հողերում անտառմելիորատիվ միջոցառումների իրականացում:

- Գյուղատնտեսական հողերում ագրոտեխնիկական միջոցառումների իրականացում:

- Սանպահպանման գոտիների կանաչապատում:

 

II-7.5. Պատմամշակութային հուշարձանների պահպանություն

 

Հրազդան քաղաքի դիրքը Երևան-Սևան-Իջևան-Ադրբեջանի սահման, Երևան-Սևան-Վանաձոր-Վրաստանի սահման միջպետական ճանապարհի վրա, տարածաշրջանի, ինչպես նաև բուն քաղաքի և շրջակայքի բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձանների առկայությունը, տարածաշրջանի համայնքների կապերը Հրազդանի հետ, ձմեռային հանգստի և սպորտի կենտրոն Ծաղկաձոր հարևանությունը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու Հրազդան քաղաքը որպես Հրազդան գետի վերին և միջին հոսանքի (ներառելով Մարմարիկի ավազանը) ռեկրեացիոն ենթագոտու կենտրոն` իրականացնելով նաև պատմամշակութային հուշարձանների պահպանման վերահսկողությունը (հուշարձանների անվանացանկը և բնութագրերը տրված են «Տարածքի համալիր գնահատականը» ենթագլխում):

Սույն նախագծով «Պատմամշակութային հուշարձաններ» գծագրի վրա (ՀՀ Մշակույթի նախարարության տվյալներով) տրված են.

- Հուշարձանների բուն տարածքները, որտեղ արգելվում են ցանկացած շինարարական կամ այլ բնույթի աշխատանքներ:

- Հուշարձանների խմբային պահպանման գոտիները:

- Մշակութային շերտի պահպանման գոտիները (պեղման գոտիները):

- Պոտենցիալ պեղման գոտիները:

Նախագծով պահպանված են վերը նշված բոլոր գոտիների սահմանված ռեժիմները:

 

II-8. Քաղաքացիական պաշտպանության միջոցառումներ

 

Ներածություն

 

Գլխավոր հատակագծի մշակման հիմնական նպատակը, տարածքային պլանավորման միջոցով, համայնքի համար բարենպաստ կենսամիջավայրի ձևավորման ու կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ նախադրյալների ստեղծումն է:

Քաղաքի տարածքի ինժեներա-երկրաբանական նախապատրաստումը, տարերային և տեխնածին վտանգավոր երևույթներից պաշտպանությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներա-տեխնիկական միջոցառումների իրականացումը նպատակաուղղված են բնակավայրի տարածքում անվտանգ, բարենպաստ, կայուն կենսամիջավայրի ձևավորման ապահովմանը:

Քաղաքացիական պաշտպանության կարևորագույն միջոցառումներից է բնակչության պատսպարումը հակաճառագայթային թաքստոցներում և ապաստարաններում: Գլխավոր հատակագծում ներկայացված ապաստարանների անհրաժեշտ ծավալները պետք է ապահովվեն և դրանք պահվեն պատրաստ վիճակում, օգտագործել ու առաջին իսկ անհրաժեշտության դեպքում:

Քաղաքի գլխավոր հատակագծում քաղաքացիական պաշտպանության հարցերին լուծումներ տալու համար հիմք են հանդիսացել «Քաղաքացիական պաշտպանության ինժեներա-տեխնիակական միջոցառումների նախագծման «Գռաժդանստռօյ»-ի ՎՍՆ ԳՕ -38-82, և ՎՍՆ ԳՕ -38-83 հրահանգները» և այլ իրավական ու նորմատիվային փաստաթղթերը:

 

Ընդհանուր բնութագիրը

 

Հրազդան քաղաքը գտնվում է Երևանից 50 կմ հեռավորության վրա: 1960-70 թթ. քաղաքի շրջանի մեջ են մտել Մաքրավան, Աթարբեկյան, Ջրառատ և Կաքավաձոր գյուղերը:

Գտնվում է համանուն գետի վերին հոսանքի ձախ ափին, 1740 մ. միջին բարձրության վրա` զառիթափ լանջերով և փոքրիկ հարթ տեղամասերով տեղանքում:

Գործում են Պետական շրջանային էլեկտրակայանը, Ցեմենտի գործարանը, Խոշոր պանելային տնաշինական կոմբինատը, կաթի, հացի գործարանները, սառնարանային համալիրը, հիվանդանոց, ծննդատուն, պոլիկլինիկաներ (2), հանրակրթական (14), երաժշտական դպրոցներ, կերպարվեստի, մարզական դպրոցներ, տեխնիկում, նախադպրոցական հիմնարկներ, կուլտուրայի տուն, ակումբային հիմնարկներ, գրադարաններ (11), կինոթատրոն, պատկերասրահ: Քաղաքը գազաֆիկացված է:

 

2. Տարերային վտանգավոր երևույթները

 

Հրազդան քաղաքի տարածքին տարերային վտանգավոր երևույթներից առավել բնորոշ են սեզոնային ջրհեղեղները` Մարմարիկ գետի հովտի շրջանում (Ջրառատ, Մաքրավան), լանջային գրավիտացիոն երևույթները, սողանքները (Մաքրավան և Վերին աղբյուրակ թաղամասեր), քարաթափումները (Կաքավաձոր և Ջրառատ թաղամասեր), ինչպես նաև ուժեղ քամիներն ու կարկտահարությունները: Քաղաքի տարածքի սեյսմիկ վտանգը ըստ ՀՀՇՆ II - 6. 02 - 2006թ. MSK - 64 սանդղակի գնահատված է 8-9 բալ ըստ, իսկ գետնի վրա սպասվելիք առավելագույն արագացումները 0,3 g.:

 

3. Տեխնածին վտանգավոր երևույթները

 

Քաղաքում տեխնածին արտակարգ իրավիճակների օջախներ են համարվում`

- կոմունալ և կենցաղային գազատարները,

- քաղաքի խմելու ջրագծերը, էներգամատակարարման գծերը և կոյուղագծերը,

- կամուրջները,

- երկաթգիծը:

Տեխնածին արտակարգ իրավիճակներից խուսափելու համար անհրաժեշտ է`

- ապահովել երկաթուղով թունավոր, հրդեհապայթյունավտանգ նյութերի տեղափոխման անվտանգությունը,

- ապահովել Քաղսիի կենցաղային, կեղտաջրերի կենսաբանական մաքրման կայանի արդյունավետ աշխատանքը.

- ապահովել քաղաքի կոմունալ, կենցաղային գազատարների, խմելու ջրագծերի կոյուղագծերի, էներգամատակարարման գծերի, ճանապարհների անխափան աշխատանքը` ժամանակին կատարելով դրանց պլանային նախազգուշական վերանորոգման պրոֆիլակտիկ աշխատանքները.

- բենզա-գազալիցքավորման կայանները տեղակայել գոյություն ունեցող նորմաների համաձայն.

- արտակարգ իրավիճակներում քաղաքի բնակչության նվազագույն կարիքները բավարարելու նպատակով ստեղծել խմելու ջրի պահուստային պաշարներ.

- կատարելագործել բնակչության պաշտպանության ապաստարանները, նախատեսել նորերը.

- բարձրացնել էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալիությունը` բացառելով բնակչության էլեկտրամատակարարման երկարատև անջատումները.

- բնակարանների գազով տաքացման համար օգտագործել այնպիսի վառարաններ, որոնք ունեն գազի այրման արգասիքների երաշխավորված հեռացման հնարավորություն:

 

______________________________________________

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
27.12.2007
N 1597-Ն
Որոշում