Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 163-ՐԴ ՀՈԴՎ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՀՀ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 163-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ, ՀՀ ՀՈՂԱՅԻՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 62-ՐԴ, 60-ՐԴ ՀՈԴՎ ...

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

 

    ՀՀ վարչական դատարանի վճիռ            Վարչական գործ թիվ ՎԴ2/0421/05/08

    Վարչական գործ թիվ ՎԴ2/0421/05/08                              2009 թ.   

Նախագահող դատավոր`   Հ. Թորոսյան

 

ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

 

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան)

 

    նախագահությամբ                            Ս. Սարգսյանի

    մասնակցությամբ դատավորներ`                Ե. Սողոմոնյանի

                                              Վ. Աբելյանի

                                              Ս. Անտոնյանի

                                              Վ. Ավանեսյանի

                                              Մ. Դրմեյանի

                                              Ե. Խունդկարյանի

                                              Է. Հայրիյանի

 

2009 թվականի հուլիսի 24-ին

 

դռնբաց դատական նիստում, քննելով Իլյա Մինասյանի վճռաբեկ բողոքը ՀՀ վարչական դատարանի 23.02.2009 թվականի վճռի դեմ` ըստ Իլյա Մինասյանի հայցի ընդդեմ ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտի համայնքի ղեկավարի (այսուհետ` Համայնքի ղեկավար), երրորդ անձինք Հարազատ Ղարաբեկյանի և Գուրգեն Առաքելյանի` Համայնքի ղեկավարի 10.12.2007 թվականի թիվ 1 որոշումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու պահանջի մասին,

 

ՊԱՐԶԵՑ

 

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

Դիմելով դատարան` Իլյա Մինասյանը պահանջել է ոչ իրավաչափ ճանաչել Համայնքի ղեկավարի 10.12.2007 թվականի թիվ 1 որոշումը:

ՀՀ վարչական դատարանի (այսուհետ` Դատարան) 23.02.2009 թվականի վճռով հայցը մերժվել է:

Սույն գործով վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել Իլյա Մինասյանը:

Վճռաբեկ բողոքի պատասխան է ներկայացրել Հարազատ Ղարաբեկյանը:

 

2. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Սույն վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Դատարանը չի կիրառել ՀՀ Սահմանադրության 31-րդ հոդվածը, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 1-ին արձանագրության 1-ին հոդվածը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածը, ՀՀ հողային օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 7-րդ մասը, որոնք պետք է կիրառեր, սխալ է մեկնաբանել ՀՀ հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 10-րդ, 13-րդ կետերը, խախտել է ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետը, 22-րդ, 23-րդ, 24-րդ, 29-րդ, 42-րդ, 99-րդ հոդվածները, ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին կետը:

Բողոք բերած անձը նշված պնդումը պատճառաբանել է հետևյալ փաստարկներով.

Դատարանը հայցի մերժումը պատճառաբանել է նրանով, որ բողոք բերած անձի հողամասի և ճանապարհի սահմանակից լինելը չի ապացուցվել:

Մինչդեռ թիվ 2260499 սեփականության իրավունքի վկայականով հաստատվում է, որ բողոք բերած անձի հողամասը 4-5 և 5-1 հատվածներով սահմանակցում է ճանապարհի հետ, որը վերջինիս հողամասին մոտենալու, դրանից օգտվելու հնարավորություն և իրավունք ապահովող միակ ուղին է:

Գործում գտնվում է երրորդ անձ Հարազատ Ղարաբեկյանի դիմումը` թվագրված 12.02.2008 թվականով և հասցեագրված Համայնքի ղեկավարին, որի բովանդակությունը փաստում է, որ Հարազատ Ղարաբեկյանն ինչ-ինչ լուծում է առաջարկում Համայնքի ղեկավարին, որպեսզի «պարտադիր սերվիտուտ» չառաջանա և որպեսզի «ճանապարհի հարցը լուծվի»:

Մինչդեռ նշված փաստը նույնպես Դատարանը չի հետազոտել և չի գնահատել, ինչպես նաև վճռի մեջ չի նշել այդ ապացույցը մերժելու փաստարկները:

Դատարանը չի գնահատել նաև Գուրգեն Առաքելյանի ցուցմունքն այն մասին, որ վիճելի հողամասը ձեռք է բերվել բենզալցակայանի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով, ինչպես նաև թիվ 2218424 սեփականության իրավունքի վկայականը, որով փաստվում է, որ մայրուղուց սկսվող և մինչև երկաթուղու անօտարելի գոտին ձգվող 4 մետր լայնությամբ ճանապարհ ընդհանրապես գոյություն չունի, նշված վկայականում ամրագրված հողամասն իր հատակագծի 1-2, 2-3, 3-4 հատվածներով պետք է որ սահմանակից լիներ դաշտամիջյան ճանապարհին, սակայն վկայականով ամրագրված է սահմանակցումը ոչ թե դաշտամիջյան ճանապարհի, այլ «ԱԳԼՃԿ»-ի (ավտոգազալիցքավորման ճնշակայան) հետ:

Բողոք բերած անձը միջնորդել է վկա հրավիրել Դատարան, սակայն Դատարանը չի քննարկել միջնորդությունը և այն մերժելու կամ բավարարելու մասին որոշում չի կայացրել:

Դատարանի` ՀՀ հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի մեկնաբանությունը սխալ է, քանի որ օրենսդիրը հողամասերի սեփականության իրավունքի փոխանցումն արգելում է` ելնելով ոչ թե այս կամ այն հողամասի նպատակային նշանակությունից, այլ առաջնորդվելով անհատի շահի հանդեպ հանրային շահի գերակայության ու այդ գերակա շահի առաջնահերթ պաշտպանության սկզբունքով:

Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը պահանջել է բեկանել Դատարանի 23.02.2009 թվականի վճիռը:

 

2.1. Վճռաբեկ բողոքի պատասխանում բերված փաստարկները

Բողոքն անհիմն է, քանի որ դաշտամիջյան չորս մետր լայնությամբ ճանապարհը բողոք բերած անձի հողամաս է մտնում մինչև երկաթգծի անվտանգության գոտին: Բողոք բերած անձն օգտվել է և հիմա էլ կարող է անարգել օգտվել գոյություն ունեցող դաշտամիջյան ճանապարհից, որից օգտվում է նաև գազալցակայանը, այսինքն` պարտադիր սերվիտուտի հարց գոյություն չունի:

Բացի այդ, պարտադիր սերվիտուտը բացառվում է նաև այն պատճառով, որ բողոք բերած անձի տղային պատկանող 112-010, 112-011, 112-013 գյուղատնտեսական նշանակության հողամասերը մուտք ունեն անմիջապես մայրուղուց:

 

3. Վճռաբեկ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը.

1) Համայնքի ղեկավարի 10.12.2007 թվականի թիվ 1 որոշման քաղվածքի համաձայն` Համայնքի ղեկավարը որոշել է հաստատել 10.12.2007 թվականի աճուրդի արդյունքները` թիվ 1-2 արձանագրության 784 քմ հողատարածքը վաճառելու մասին: Հարազատ Ղարաբեկյանին վաճառել 784 քմ հողատարածքը 232.848 ՀՀ դրամով (կցվում է հատակագիծը): Համայնքի ղեկավարի նույն թվականով թվագրված և նույն համարով մեկ այլ որոշման համաձայն` Համայնքի ղեկավարը որոշել է հաստատել 10.12.2007 թվականի աճուրդի արդյունքները` թիվ 1-2 արձանագրության 640 քմ հողատարածքը վաճառելու մասին: Համայնքի բնակավայրի հասարակական նպատակով հողերից Հարազատ Ղարաբեկյանին վաճառել 640 քմ հողատարածքը 190.080 ՀՀ դրամով (կցվում է հատակագիծը) (գ.թ. 10, 25):

2) Իլյա Մինասյանին 02.03.2007 թվականին տրված թիվ 2160499 սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի հողամասի հատակագիծը բաժնում վերջինիս սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասը 4-5 և 5-1 հատվածներում` համապատասխանաբար 41.9 մետր և 16.4 մետր երկարությամբ, սահմանակից է ճանապարհին (գ.թ. 17-19):

3) Հարազատ Ղարաբեկյանին և Գուրգեն Առաքելյանին 08.01.2008 թվականին տրված թիվ 2218424 սեփականության իրավունքի գրանցման վկայականի հողամասի հատակագիծը բաժնում վերջիններիս սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասը 8-9, 9-10, 10-11 և 11-1 հատվածներում` համապատասխանաբար 5.6 մետր, 22.4 մետր, 16.4 մետր և 41.9 մետր երկարությամբ, սահմանակից է Իլյա Մինասյանին պատկանող հողամասին (գ.թ. 69-71):

4) Հարազատ Ղամբարյանը Համայնքի ղեկավարին ուղղված 12.02.2008 թվականի դիմումով խնդրել է իրեն պատկանող 112-001 և 112-012 հողամասերի ներքևի մասից 4 մետր լայնությամբ ընդհանուր օգտագործման ճանապարհն անհատույց հատկացնել Իլյա Մինասյանին (սկսած մայրուղուց իր հողամասի ամբողջ լայնությամբ, ինչպես նախատեսված է Իլյա Մինասյանի տղային պատկանող 112-010, 112-011 հողամասերի ճանապարհները, գազալցակայանին կից ճանապարհի փոխարեն), որպեսզի պարտադիր սերվիտուտի անհրաժեշտություն չառաջանա (գ.թ. 12):

 

4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները

Քննելով վճռաբեկ բողոքը նշված հիմքի սահմաններում` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ՀՀ Սահմանադրության 8-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետությունում ճանաչվում և պաշտպանվում է սեփականության իրավունքը:

ՀՀ Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի իր հայեցողությամբ տիրապետելու, օգտագործելու, տնօրինելու և կտակելու իր սեփականությունը: Սեփականության իրավունքի իրականացումը չպետք է վնաս պատճառի շրջակա միջավայրին, խախտի այլ անձանց, հանրության և պետության իրավունքներն ու օրինական շահերը:

ՀՀ հողային օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հողամասերի մասնավորեցումը պետության և համայնքների սեփականության ներքո գտնվող հողերից սեփականության իրավունքով հողամասերի տրամադրումն է քաղաքացիներին և իրավաբանական անձանց:

Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` մասնավորեցվող հողամասի տարածքները պետք է այնպես ճշգրտվեն, որպեսզի առավելագույնս բացառվի սերվիտուտներ սահմանելու անհրաժեշտությունը:

Վերը նշված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ հողային օրենսգիրքը համայնքին իրավունք է վերապահում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող հողամասերն օտարել քաղաքացիներին և իրավաբանական անձանց, սակայն համայնքի այդ իրավունքն անսահմանափակ չէ, այն չի կարող վնաս պատճառել շրջակա միջավայրին, խախտել այլ անձանց, հանրության և պետության իրավունքներն ու օրինական շահերը: Անձի իրավունքների պաշտպանությունը երաշխավորվում է այնպիսի դրույթի սահմանմամբ, որը համայնքին պարտավորեցնում է մասնավորեցվող հողամասի տարածքները ճշգրտել այնպես, որպեսզի առավելագույնս բացառվի սերվիտուտներ սահմանելու անհրաժեշտությունը, իսկ նշված պահանջների չպահպանման դեպքում անձի իրավունքները ենթակա են պաշտպանության ՀՀ Սահմանադրության ուժով:

Սույն գործով հայցի մերժման հիմքում Դատարանը դրել է այն հանգամանքը, որ դաշտամիջյան ճանապարհը չորս մետր լայնքով պահպանվում է, և բողոք բերած անձը կարող է դրանով անցնել և երկաթգծին հարող ազատ տարածքով մուտք գործել իր հողամաս: Բողոք բերած անձն իր հողամաս կարող է մուտք գործել նաև` դաշտամիջյան ճանապարհից անմիջականորեն մտնելով Հարազատ Ղարաբեկյանին և Գուրգեն Առաքելյանին հատկացված վիճելի հողամաս:

Մինչդեռ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի նշված պատճառաբանություններն անհիմն են, քանի որ Դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Հարազատ Ղարաբեկյանին և Գուրգեն Առաքելյանին հատկացված վիճելի հողամասով իր հողամաս մուտք գործելու պայմաններում բողոք բերած անձի նկատմամբ սահմանվում է սերվիտուտ, որը և Համայնքը, հողամասը օտարելիս, պարտավոր էր առավելագույնս բացառել:

Նշված փաստը հաստատվում է գործում առկա հատակագծով, որի համաձայն` վիճարկվող որոշմամբ հաստատված աճուրդով Հարազատ Ղարաբեկյանին օտարված 748 քմ հողատարածքի սահմաններն ամբողջ երկայնքով սահմանակցում են բողոք բերած անձի հողամասին, ինչի հետևանքով վերջինս զրկված է մայրուղուց եկող դաշտամիջյան ճանապարհից ազատորեն մուտք գործել իր հողամաս:

Բացի այդ, Հարազատ Ղարաբեկյանը, սերվիտուտի բացառման նպատակով Համայնքի ղեկավարին ուղղված դիմումով խնդրելով իրեն պատկանող հողամասից անհատույց ընդհանուր օգտագործման ճանապարհ հատկացնել, նույնպես ընդունել է սերվիտուտ առաջանալու հանգամանքը, որը Դատարանն անտեսել է:

Բողոք բերած անձի հողամասը մյուս երկու կողմերից սահմանակցում է այլ անձանց հողամասերին, ինչը ևս բացառում է այդ հատվածներից ազատորեն հողամաս մտնելու հնարավորությունը: Փաստորեն բողոք բերած անձի հողամաս ազատ մուտք գործելու համար միակ ազատ հատվածը երկաթուղու գոտին է:

ՀՀ հողային օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` տրանսպորտի օբյեկտների կառուցման և սպասարկման համար հողամասեր տրամադրելիս սահմանվում են պաշտպանական գոտիներ, որոնցում սահմանվում է հողերի օգտագործման ու դրա նկատմամբ սահմանափակումների կիրառման հատուկ ռեժիմ:

Մինչդեռ Դատարանը, հաստատված համարելով, որ բողոք բերած անձը դաշտամիջյան ճանապարհով կարող է անցնել և երկաթգծին հարող ազատ տարածքով մուտք գործել իր հողամաս, որևէ կերպ չի անդրադարձել և չի գնահատել նշված հատվածից հողամաս ազատորեն և անվտանգության պահանջների պահպանմամբ մուտք գործելու հնարավորությունը:

Նշվածի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը բողոքի մյուս փաստարկներին չի անդրադառնում:

Վերոնշյալ պատճառաբանություններով հերքվում են վճռաբեկ բողոքի պատասխանով բերված փաստարկները:

Այսպիսով, սույն վճռաբեկ բողոքի հիմքի առկայությունը Վճռաբեկ դատարանը համարում է բավարար` ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 227-րդ և 228-րդ հոդվածների ուժով Դատարանի վճիռը բեկանելու համար:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 240-241.2-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

 

ՈՐՈՇԵՑ

 

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Բեկանել ՀՀ վարչական դատարանի 23.02.2009 թվականի վճիռը և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

 

Նախագահող`  Ս. Սարգսյան

Դատավորներ` Ե. Սողոմոնյան

Վ. Աբելյան

Ս. Անտոնյան

Վ. Ավանեսյան

Մ. Դրմեյան

Ե. Խունդկարյան

Է. Հայրիյան

 

 

pin
Վճռաբեկ դատարան
24.07.2009
N ՎԴ2/0421/05/08
Որոշում