Սեղմել Esc փակելու համար:
ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՈԼՈՐՏԻ ԿԱԴՐԵՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ, ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՈԼՈՐՏԻ ԿԱԴՐԵՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ, ՎԵՐԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ Ծ ...

 

 

040.0073.050210

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

14 հունվարի 2010 թվականի N 73-Ն

 

ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՈԼՈՐՏԻ ԿԱԴՐԵՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ, ՎԵՐԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(1-ին մաս)

 

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

Հաստատել մշակույթի ոլորտի կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և վերաորակավորման համալիր ծրագիրը` համաձայն հավելվածի:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2010 ԹՎԱԿԱՆԻ ՓԵՏՐՎԱՐԻ 5-ԻՆ

 

Հավելված

ՀՀ կառավարության

2010 թվականի հունվարի 14-ի

N 73-Ն որոշման

 

ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՈԼՈՐՏԻ ԿԱԴՐԵՐԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ, ՎԵՐԱՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱՈՐԱԿԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԾՐԱԳԻՐ

 

1. Ներածություն

 

1.1. Մշակույթի ոլորտի կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և վերաորակավորման համալիր ծրագրի նպատակը մշակույթի ոլորտի որակյալ կադրերով ապահովման արդյունավետ համակարգի ձևավորումը, մշակութային ծառայությունների որակի բարձրացումը, կադրային պահանջարկի բավարարումը և կադրերի արդյունավետ տեղաբաշխման պայմանների ստեղծումն է:

 

Մշակույթի ոլորտի կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և վերաորակավորման համալիր ծրագիրը ներառում է մշակութային կազմակերպությունների (պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պահպանության ոլորտում գործող, թատերահամերգային, գրադարանների, թանգարանների, գեղարվեստական կրթական հաստատությունների, մշակույթի տների և կենտրոնների) ստեղծագործական, վարչական և տեխնիկական աշխատողներին, ինչպես նաև, ըստ ցանկության, վերապատրաստմանը և վերաորակավորմանը կարող են ներգրավվել նաև անհատ ստեղծագործողներ:

 

1.2. Սույն ծրագրով նախատեսվում է`

ա) կադրերի մասնագիտական պատրաստում` կրթական հաստատություններում մասնագիտությունների ուսուցում ու որակավորում, ինչպես նաև առանձին մասնագիտությունների գծով կադրերի պատրաստում գիտամշակութային կազմակերպություններում.

բ) կադրերի վերապատրաստում` մասնագիտական որակավորման բարձրացում ու մասնագիտական գիտելիքների և աշխատանքային ունակությունների հետևողական կատարելագործում.

գ) կադրերի մասնագիտական վերաորակավորում` մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների հիման վրա հարակից նոր մասնագիտության ուսուցում ու որակավորում:

 

2. Առկա իրավիճակը և հիմնական խնդիրները

 

Մշակույթի ոլորտում կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և վերաորակավորման գործառույթներն իրականացնում են գեղարվեստական կրթության համակարգում ընդգրկված երաժշտական, գեղարվեստի և արվեստի դպրոցները, արվեստի միջին մասնագիտական, բուհական և հետբուհական հաստատությունները, մշակութային, գիտական և ստեղծագործական կազմակերպությունները:

Կադրերի վերապատրաստման և վերաորակավորման գործընթացներում ընդգրկվում են Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ենթակայությամբ գործող, ինչպես նաև Երևանի և Հայաստանի Հանրապետության մարզերի մշակութային կազմակերպությունների աշխատողները:

ՀՀ-ում մշակույթի ոլորտում աշխատողների ընդհանուր թիվը կազմում է 15578, որից` ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայությամբ գործող 82 պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում` 5891 (վարչական անձնակազմը 342, մասնագետները` 3256, այլ աշխատողներ և տեխնիկական անձնակազմը` 2292): Երևանում գործող 65 մշակութային կազմակերպություններում աշխատողների ընդհանուր թիվը կազմում է 1656: ՀՀ մարզերում համայնքային ենթակայությամբ մշակութային 1586 կազմակերպությունում աշխատողների թիվը կազմում է 7941: Մշակույթի ոլորտի կադրերի առկա թվի, պահանջարկի և տեղաբաշխման վերաբերյալ տեղեկույթն ստացվել է 2007-2008 թթ. ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից Երևանում և ՀՀ մարզերում իրականացված մոնիթորինգի արդյունքում և համեմատվել են Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների հետ:

Մշակույթի բնագավառում կադրերի կառավարման խնդիրներն ամբողջովին կանոնակարգված չեն: Երկար տարիներ մշակույթի ոլորտում կադրերի վերապատրաստում և վերաորակավորում չի իրականացվել (բացառությամբ մի քանի փոքր ծրագրերի), ինչի արդյունքում նվազել է մշակութային ծառայությունների որակը, դժվարացել նոր տեխնիկական-տեղեկատվական միջոցների ներդրումը: Տարիֆաորակավորման բնութագրերի և ներկայացվող մասնագիտական պահանջների բացակայության հետևանքով կատարվել են ոչ նպատակային կադրային նշանակումներ: Նոր ժամանակների պահանջներին համահունչ անհրաժեշտություն է առաջացել կազմել մշակույթի ոլորտի մասնագիտությունների նորացված ցանկ, կադրերի պլանավորման և հավասարաչափ տեղաբաշխման նպատակով իրականացնել կադրերի հաշվառում` տեղեկատվական բազայի թարմացմամբ:

Կադրերի պատրաստման և վերապատրաստման շրջանակներում վերջին տարիներին իրականացվել են մի շարք ծրագրեր միջազգային կազմակերպությունների հետ: Մասնավորապես, մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման ուղղությամբ 2007-2009 թթ. իրականացվել է ուսանողների ուսուցումն ու մասնագետների վերապատրաստումը ՌԴ-ում և Իտալիայում (երկու երկրների միջև ստորագրված երկկողմ փաստաթղթերի հիման վրա), «ICOM-ի թանգարանի աշխատողների մասնագիտական վարքագծի կանոնագրքի մասին» ծրագիրը, Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ուսուցման կենտրոնում կազմակերպվել է «Մեդիաարվեստ և նոր տեխնոլոգիաները թանգարաններում» խորագրով սեմինարը, մասնագետներ են գործուղվել Սանկտ Պետերբուրգ` մասնակցելու ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմակերպած «Թանգարանների կառավարում և մարքեթինգ» թեմայով տարածաշրջանային սեմինարին, կազմակերպվել է «Թանգարանների կառավարում» ՅՈՒՆԵՍԿՕ/ICOM ազգային թրեյնինգը (դասընթաց-վարժանք): Երկու տարի է, նախարարության հատուկ վերապատրաստման ծրագրով, Ռուսաստանի Դաշնության թանգարանային առարկաների վերականգնման կենտրոնում վերապատրաստում են անցնում վերականգնող նկարիչները:

2006-2007 թթ. Եվրահանձնաժողովի «Culture 2000» ծրագրի շրջանակներում մեկնարկեց «Մշակույթ և համագործակցություն» ասոցիացիայի կողմից Հայաստանում երաժշտական գործիքների (լարային, փողային և ստեղնաշարային) վերանորոգմանն ուղղված ծրագիրը, որի շրջանակում վերապատրաստվեցին նաև պետական նվագախմբերի հայ մասնագետները, ինչպես նաև Ֆրանսիա երկարաժամկետ պատրաստման գործուղվեց հայ մասնագետը:

2008 թ. Հայ-իտալական մշակութային համագործակցության ծրագրի շրջանակներում իտալացի մասնագետների օժանդակությամբ հանրապետությունում առաջին անգամ Հռոմի Պալացցո Սպինելլի արվեստի և վերականգնողական աշխատանքների ինստիտուտի երեք մասնագետների կողմից իրականացվեց Մինաս Ավետիսյանի «Թորոս Ռոսլինի ծնունդը» որմնանկարի տեղափոխումը և վերականգնումը, որին մասնակցեցին նաև հայ մասնագետները` ծանոթանալով վերականգնման աշխատանքների նոր միջոցներին: Նույն համագործակցության ծրագրերի շրջանակում նախատեսվում է հիմնել վերականգնման կենտրոն, ուր նախատեսվում են նաև իրականացնել պատրաստման և վերապատրաստման ծրագրեր:

 

2.1. Կադրերի պատրաստում

 

Մշակույթի ոլորտում կադրերի մասնագիտական պատրաստումն իրականացվում է եռաստիճան համակարգով` նախնական մասնագիտական (արհեստագործական), միջին մասնագիտական և բարձրագույն մասնագիտական կրթական հաստատություններում:

Նշված համակարգի համար հիմնականում դիմորդներ են պատրաստում գեղարվեստական կրթական հաստատությունները` երաժշտական, գեղարվեստի և արվեստի դպրոցները:

2008 թ. տվյալներով ՀՀ-ում գործել են 212 դպրոց և մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոն, որոնցից` երաժշտական 95, արվեստի 60, գեղարվեստի 26 դպրոց և մանկապատանեկան ստեղծագործական 31 կենտրոն` ընդհանուր 37469 աշակերտով:

Ստորև ներկայացնում ենք դպրոցներում և մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոններում դասավանդվող առարկաները` ըստ մասնագիտությունների`

________________________

ԻՐՏԵԿ - գրաֆիկը չի բերվում

 

Դպրոցներում դասավանդվող մասնագիտությունները տոկոսային հարաբերությամբ ներկայումս անհավասարաչափ են բաշխված, ինչը ներկայացվում է նշված գրաֆիկում (ՀՀ երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցներում դասավանդվող բաժինների տոկոսային հարաբերությունը, ընդհանուրը` 100 տոկոս).

________________________

ԻՐՏԵԿ - գրաֆիկը չի բերվում

 

Ելնելով նշվածից, ինչպես նաև նկատի ունենալով միջին մասնագիտական և բարձրագույն կրթական հաստատությունների պահանջարկը` անհրաժեշտություն է առաջանում ձեռնարկել քայլեր` դպրոցներում դասավանդվող առարկաների առավել համամասնական բաշխման համար:

Նշված խնդրի լուծման նպատակով, ինչպես նաև նկատի ունենալով որոշ մասնագիտությունների գծով սովորողների թվի խիստ նվազումը` 2007-2009 թթ. ՀՀ երաժշտական և արվեստի դպրոցներում ազգային գործիքների ուսուցման գծով իրականացվեց նպատակային պետպատվեր` ուսման վարձավճարների փոխհատուցմամբ: ՈՒսման վարձավճարի փոխհատուցում են ստացել 2007 թ.` 134 դպրոցի 1993 սովորող, 2008 թ.` 139 դպրոցի 2062 սովորող, իսկ 2009 թ.` ազգային, լարային և փողային գործիքների ուսման վարձավճարի փոխհատուցում են ստացել 141 դպրոցի 2443 սովորող (ազգային նվագարաններ` 2082, լարային գործիքներ` 100, փողային գործիքներ` 261): Նշվածի արդյունքում գեղարվեստական կրթական հաստատություններում ավելացավ ազգային, փողային և լարային գործիքներ սովորողների թիվը, ինչն ապագայում կապահովի նաև միջին և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների համար համապատասխան դիմորդների առկայությունը:

 

2.1.1. Նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) որակավորմամբ կադրերի պատրաստում

 

2009/2010 ուսումնական տարում ՀՀ-ում գործել է 29 նախնական (արհեստագործական) պետական ուսումնական հաստատություն, որից` 8-ում դասավանդվել են արվեստի և արհեստների 37 մասնագիտություն` 987 ուսանողով:

Նախնական մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում դասավանդվել են հետևյալ մասնագիտությունները`

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչը|       Մասնագիտությունը     |       Որակավորումը              |

|______|____________________________|_________________________________|

|0500  |                            |                                 |

|______|____________________________|_________________________________|

|0514  |Գեղարվեստական ձևավորման     |Նկարիչ-ապակեպատող                |

|      |աշխատանքներ և  դիզայն       |                                 |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Ցուցափեղկեր ձևավորող             |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Գեղարվեստական ձևավորող           |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Սանրվածքներ ցուցադրող            |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Հագուստների ցուցադրող (մոդել)    |

|______|____________________________|_________________________________|

|0515  |Զարդակիրառական արվեստ       |Ասեղնագործ-ժանեկագործ (ձեռագործ) |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Բրուտագործ                       |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Խեցեգործական գեղարվեստական իրեր  |

|      |                            |պատրաստող                        |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Փայտյա գեղարվեստական իրեր        |

|      |                            |պատրաստող                        |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Կաշվե գեղարվեստական իրեր         |

|      |                            |պատրաստող                        |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Քանդակագործ-դրվագող              |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Փայտի գեղարվեստական փորագրող     |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Մետաղի գեղարվեստական մշակող      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Քարի գեղարվեստական փորագրող      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Ոսկրի գեղարվեստական փորագրող     |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Ոսկերիչ                          |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Գորգագործ                        |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Գոբելենագործ                     |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Մանրանկարիչ                      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Կիսաթանկարժեք և  թանկարժեք քարեր |

|      |                            |մշակող                           |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Հախճապակյա իրեր նկարազարդող      |

|      |                            |Դերձակ-մոդելավորող               |

|______|____________________________|_________________________________|

|2305  |Լուսանկարչություն           |Համակարգչային գրաֆիկայի օպերատոր |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Մինիլուսանկարչական տան օպերատոր  |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Ֆոտոլաբորանտ                     |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Լուսանկարիչ                      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Լուսանկարիչ-ձևավորող             |

|______|____________________________|_________________________________|

|2904  |Վերականգնողական աշխատանքների|Զարդային-գեղարվեստական           |

|      |իրականացում                 |որմնանկարներ վերականգնող         |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Զարդային ծեփի և  ծեփված իրեր     |

|      |                            |վերականգնող                      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Փայտյա հուշարձաններ վերականգնող  |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Քարե հուշարձաններ վերականգնող    |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Փայտե ստեղծագործություններ       |

|      |                            |վերականգնող                      |

|______|____________________________|_________________________________|

|      |                            |Քարե ստեղծագործություններ        |

|      |                            |վերականգնող                      |

|______|____________________________|_________________________________|

|2908  |Հարդարման շինարարական       |Խճանկարիչ                        |

|      |աշխատանքների իրականացում    |                                 |

._____________________________________________________________________.

 

Ներկա պահին նախնական մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում դասավանդվող մասնագիտությունների բազմազանությունն ապահովված է, սակայն հիմնական խնդիր է համարվում ՀՀ մարզերի ուսումնական հաստատություններում արվեստի և արհեստների ուսուցման հավասարաչափ բաշխումը (արվեստի և արհեստների ուսուցումը բացակայում է ՀՀ Սյունիքի, Վայոց ձորի, Արարատի, Տավուշի, Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերում), ինչը կնպաստի ոչ միայն մշակույթի ոլորտն անհրաժեշտ կադրերով ապահովելուն, այլև նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը և արհեստագործական մարզային կենտրոնների գործարկմանը: Ելնելով նշվածից` 2011-2015 թթ. առաջնային խնդիր է համարվում մարզերում արվեստի և արհեստների նախնական մասնագիտական որակավորմամբ կադրերի պատրաստման հավասար հնարավորության ստեղծումը` հաշվի առնելով տվյալ մարզի առանձնահատկությունները:

 

2.1.2. Միջին մասնագիտական որակավորմամբ կադրերի պատրաստում

 

2008/2009 ուսումնական տարում ՀՀ-ում գործել է 12 քոլեջ, որտեղ արվեստի մասնագիտությունների գծով սովորել է 2571 ուսանող:

Միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում դասավանդվել են հետևյալ մասնագիտությունները`

 

._____________________________________________________________________.

|Դասիչը |Մասնագիտությունը    |      Որակավորումը     |Ընդունելության  |

|       |                    |                       |տեղերի թիվը     |

|       |                    |                       |________________|

|       |                    |                       |ան- |վճա- |ընդա-|

|       |                    |                       |վճար|րովի-|մենը |

|       |                    |                       |ու- |ու-  |     |

|       |                    |                       |սու-|սու- |     |

|       |                    |                       |ցում|ցում |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|   1   |        2           |             3         |  4 |  5  |  6  |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0501   |Գործիքային          |                       | 112| 152 |  264|

|       |կատարողական արվեստ  |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0501.01|Դաշնամուր           |Նվագախմբի և  համույթի  |  43|   72|  115|

|       |                    |մենակատար, երաժշտության|    |     |     |

|       |                    |դասատու, նվագակցող     |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0501.02|Լարային գործիքներ   |Նվագախմբի և  համույթի  |  12|   27|   39|

|       |                    |մենակատար, երաժշտության|    |     |     |

|       |                    |դասատու, նվագակցող     |    |     |     |

|       |                    |                       |    |     |     |

|       |                    |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0501.03|Փողային և           |Նվագախմբի և  համույթի  |  16|   22|   38|

|       |հարվածային գործիքներ|մենակատար, երաժշտության|    |     |     |

|       |                    |դասատու, նվագակցող     |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0501.04|Ժողովրդական         |Նվագախմբի և  համույթի  |  41|   31|   72|

|       |գործիքներ           |մենակատար, երաժշտության|    |     |     |

|       |                    |դասատու, նվագակցող     |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0502   |Երգեցողություն      |Ակադեմիական երգչախմբի, |  68|   96|  164|

|       |                    |համույթի մենակատար,    |    |     |     |

|       |                    |ժողովրդական երգչախմբի, |    |     |     |

|       |                    |համույթի մենակատար     |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0503   |Երգչախմբավարություն |Երգչախմբի և            |  9 |   24|   33|

|       |                    |ստեղծագործական համույթի|    |     |     |

|       |                    |ղեկավար, երգչախմբային  |    |     |     |

|       |                    |առարկաների դասատու,    |    |     |     |

|       |                    |երգչախմբի և  համույթի  |    |     |     |

|       |                    |մենակատար              |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0504   |Երաժշտության        |Տեսական և              |   3|   16|   19|

|       |տեսություն          |երաժշտագիտական         |    |     |     |

|       |                    |առարկաների դասատու,    |    |     |     |

|       |                    |ռիթմիկայի դասատու      |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0505   |Էստրադային          |Էստրադայի մենակատար,   |   5|   10|   15|

|       |երաժշտարվեստ        |ստեղծագործական         |    |     |     |

|       |                    |կոլեկտիվի ղեկավար,     |    |     |     |

|       |                    |դիջեյներ, ծրագիր       |    |     |     |

|       |                    |վարողներ, շոումեններ   |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0506   |Պարարվեստ           |                       |  30|   34|   64|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0506.01|Դասական պար         |Բալետի մենակատար       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0506.02|Ժողովրդական պար     |ժողովրդական համույթի   |    |     |     |

|       |                    |մենակատար              |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0506.03|Ժամանակակից պար     |Համույթի մենակատար     |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0507   |Դերասանական արվեստ  |էստրադայի դերասան      |  17|   20|   37|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0508   |Կրկեսային արվեստ    |Կրկեսի դերասան         |   0|    0|    0|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0509   |Ռեժիսուրա           |Ռեժիսոր                |   5|   15|   20|

|       |(ըստ ճյուղերի)      |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0510   |Թատերական ձևավորման |Նկարիչ-տեխնոլոգ        |    |     |     |

|       |արվեստ              |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0511   |Էստրադային          |Էստրադայի մենակատար,   |   3|    3|    6|

|       |երաժշտարվեստ        |ստեղծագործական         |    |     |     |

|       |                    |կոլեկտիվի ղեկավար      |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0512   |Գեղանկարչություն    |                       |  38|   83|  121|

|       |Նկարիչ, դասավանդող  |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0513   |Քանդակագործություն  |Նկարիչ-քանդակագործ,    |   8|   17|   25|

|       |                    |դասավանդող             |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0514   |Դիզայն (ըստ         |Դիզայներ               |  36|   77|  113|

|       |ճյուղերի)           |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0515   |Զարդային կիրառական  |Նկարիչ-վարպետ          |   2|    3|    5|

|       |արվեստ և            |                       |    |     |     |

|       |ժողովրդական         |                       |    |     |     |

|       |արհեստներ           |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0516   |Արվեստի ստեղծա-     |Նկարիչ-վերականգնող     |   2|   15|   17|

|       |գործությունների     |                       |    |     |     |

|       |վերականգնում,       |                       |    |     |     |

|       |կոնսերվացում և      |                       |    |     |     |

|       |պահպանում           |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0517   |Գրադարանային գործ   |Գրադարանավար           |   0|   15|   15|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0518   |Սոցիալ մշակութային  |Հեռուստառադիոլրա-      |   4|   15|   19|

|       |գործունեություն     |գրություն              |    |     |     |

|       |և  ժողովրդական      |                       |    |     |     |

|       |ստեղծագործություն   |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0520   |Լուսային ռեժիսուրա  |Տեխնիկ                 |   0|    0|    0|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0319   |Պարի ուսուցում      |Պարուսույց             |   0|   15|   15|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|0601   |Էկոնոմիկա,          |Աուդիտորներ            |   0|   15|   15|

|       |հաշվապահական        |                       |    |     |     |

|       |հաշվառում և  աուդիտ |                       |    |     |     |

|       |(մշակույթի ճյուղերի)|                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|2019   |Կինոսարքավորումների |Տեխնիկներ              |  3 |   15|   18|

|       |և  տեսատեխնիկայի    |                       |    |     |     |

|       |շահագործում         |                       |    |     |     |

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|2307   |Զբոսաշրջություն     |Էքսկուրսավարներ        |   0|   15|   15|

|_______|____________________|_______________________|____|_____|_____|

|2305   |Լուսանկարչական գործ |Լուսանկարիչ,           |   0|    0|    0|

|       |                    |լուսանկարիչ-տեխնիկ     |    |     |     |

._____________________________________________________________________.

 

Միջին մասնագիտական կրթական հաստատություններում հիմնական խնդիրներից է նոր մասնագիտությունների ներդնումը, մասնավորապես, «Հնչյունային ռեժիսուրա», «Լուսային ռեժիսուրա», «Մենեջմենթ», «Էստրադային ռեժիսուրա», «Արվեստի ստեղծագործությունների վերականգնում, կոնսերվացում և պահպանում» մասնագիտության գծով` մշակութային արժեքների վերականգնողներ` ըստ մասնագիտացումների, նվագարանների պատրաստում և վերանորոգում:

Առաջարկվող քայլերը. Մշակույթի ոլորտում միջին մասնագիտական կրթությամբ կադրերի պահանջարկի ճշգրտում և ուսումնական հաստատություններում մշակույթի ոլորտի կադրերի պատրաստման մասնագիտությունների ցանկի լրամշակում (նոր մասնագիտությունների ներառում), մշակույթի մասնագիտությունների գծով պետպատվերով սովորողների թվի ճշգրտում:

 

2.1.3. Բարձրագույն մասնագիտական որակավորմամբ կադրերի պատրաստում

 

Կադրերի պատրաստում Հայաստանում

2008/2009 ուսումնական տարում բարձրագույն մասնագիտական որակավորմամբ կադրերի պատրաստումը ՀՀ-ում իրականացնում են 5 բուհում, որտեղ 34 մասնագիտությունների գծով ուսանում է 3993 ուսանող: Մշակույթի մասնագիտություններ դասավանդող բուհերի ցանկը նշված է աղյուսակում`

 

._____________________________________________________________________.

|Բուհի անվանումը/ դասիչը            |Մասնագիտությունը         |ՈՒսա-  |

|                                   |                         |նողների|

|                                   |                         |թիվը   |

|___________________________________|_________________________|_______|

|               1                   |            2            |   3   |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երևանի  Կոմիտասի անվան պետական     |                         |       |

|կոնսերվատորիա                      |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երաժշտական արվեստ 070100           |Գործիքային կատարողական   |    549|

|                                   |արվեստ                   |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|                                   |Վոկալ արվեստ             |    213|

|___________________________________|_________________________|_______|

|                                   |Խմբավարություն           |     21|

|___________________________________|_________________________|_______|

|                                   |Ստեղծագործական           |     16|

|___________________________________|_________________________|_______|

|                                   |Երաժշտագիտություն        |     18|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երևանի  գեղարվեստի պետական ակադեմիա|                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Քանդակագործություն 072100          |Քանդակագործություն       |     35|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գեղանկարչություն 071900            |Գեղանկարչություն         |     63|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գրաֆիկա 072200                     |Գրաֆիկա                  |     57|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Կերպարվեստի պատմություն և          |Արվեստաբանություն        |     32|

|տեսություն 072300                  |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Դեկորատիվ կիրառական արվեստ 071100  |Կիրառական արվեստի        |     51|

|                                   |ստեղծագործողներ          |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Համակարգչային գեղարվեստական        |Համակարգչային գրաֆիկա    |     61|

|նախագծում 071800                   |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Դիզայն 070900                      |Դիզայներ                 |    196|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Հագուստի մոդելավորում 072400       |Հագուստի մոդելավորող     |    164|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երևանի  թատրոնի և  կինոյի պետական  |                         |       |

|ինստիտուտ                          |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Դերասանական արվեստ 070200          |Դերասան                  |    248|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Ռեժիսուրա 070300                   |Ռեժիսոր                  |    122|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Թատերագիտություն 070400            |Թատերագետ                |     35|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Պարարվեստ 070700                   |Պարարվեստի ռեժիսոր       |     29|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գրական ստեղծագործություն 071200    |Դրամատուրգ               |     12|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Կինոարվեստ 071300                  |Կինոարվեստի մասնագետ     |    107|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Օպերատորություն 071400             |Օպերատոր                 |     91|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Սոցիալ-մշակութային գործունեություն |Մենեջեր                  |     24|

|(արվեստի կառավարում) 071700        |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գեղանկարչություն 071900            |Գեղանկարիչ               |     38|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Կինոգիտություն 072500              |Կինոգետ                  |     10|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երևանի  պետական համալսարան         |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Արվեստաբանություն 031500           |Արվեստաբան               |     30|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Մշակութաբանություն                 |Մշակութաբան              |     20|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Արվեստ և  հումանիտար               |Արվեստաբան               |     15|

|գիտություններ 031600               |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գեղեցիկ արվեստ 031700              |Գեղագետ                  |     20|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Խ. Աբովյանի անվ. պետական           |                         |       |

|մանկավարժական համալսարան           |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երաժշտական կրթություն 050700       |Մանկավարժ                |     70|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Կերպարվեստ և  գծագրություն 050800  |Մանկավարժ                |     78|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Թանգարանային գործ և                |Թանգարանագետ             |     35|

|մշակութաբանություն                 |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Գրադարանավարություն և              |Գրադարանավար-մատենագետ   |     15|

|մատենագիտություն                   |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Սոցիալ-մշակութային գործունեություն,|Մանկավարժ                |       |

|այդ թվում`                         |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Լուսանկարչություն                  |Գեղարվեստական լուսանկարիչ|     18|

|___________________________________|_________________________|_______|

|Փողային և  էստրադային,             |Նվագախմբի ղեկավար        |     10|

|ժողգործիքների նվագախմբերի          |                         |       |

|ղեկավարում                         |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Երևանի  ճարտարապետության և         |                         |       |

|շինարարության պետական համալսարան   |                         |       |

|___________________________________|_________________________|_______|

|Ճարտարապետ 271500                  |Ճարտարապետ-դիզայներ      |     90|

._____________________________________________________________________.

 

Երևանի չորս բուհերում (Թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, Երևանի գեղարվեստի ակադեմիա, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարան) կատարվում է 931 դիմորդի ընդունելություն, այդ թվում` Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում` 151, Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում` 204, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում` 204, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանում` 372:

Թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտը տարեկան ավարտում է 102 շրջանավարտ` դերասան, ռեժիսոր, օպերատոր, թատրոնի և կինոյի տեսաբան, թատերական մենեջեր մասնագիտությունների գծով:

Պետական կոնսերվատորիան ամեն տարի կատարում է 120-123 դիմորդի ընդունելություն, իսկ բուհն ավարտում է մոտ 100 շրջանավարտ: Դրա պատճառը երաժիշտների պահանջի անկումն է և ուսման բարձր վարձը (տարեկան 800 ԱՄՆ-ի դոլարին համարժեք դրամ և ավելի):

Գեղարվեստի ակադեմիան հիմնական մասնագիտությունների գծով (գրաֆիկա, քանդակ, գունանկար) տարեկան ունենում է 125 շրջանավարտ: Այլ բաժիններում, հատկապես կիրառական մասնագիտությունների գծով (մոդելավորում, դիզայն), վիճակը փոքր-ինչ հուսադրող է:

Պատկերը գրեթե նույնն է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում: Այս բուհը պատրաստում է գեղարվեստի, նկարչության և երաժշտության դասատուներ, նկարիչներ, սոցիալ-մշակութային գործունեության մասնագետներ: Վերջերս բացվել է արվեստի պատմության և մշակութաբանության մասնագիտությունների ֆակուլտետը: Ընդունվողների քանակը մեծանում է, բայց թե՛ Գեղարվեստի ակադեմիայի, թե՛ Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտների մասնագիտական մակարդակը նվազում է: Պետք է հաշվի առնել նաև այն հանգամանքը, որ մշակութային բուհի շրջանավարտների զգալի մասը չի աշխատում իր մասնագիտությամբ` ցածր աշխատավարձի պատճառով:

Մշակութային կրթական հաստատություններում մի շարք մասնագիտությունների գծով սովորողների թվի նվազումը պայմանավորված է ժամանակակից շուկայական հարաբերություններում սոցիալական վիճակով, ինչը նախընտրելի չի դարձնում մշակույթի ոլորտի մասնագիտությունների ընտրությունը, ինչպես նաև բարձր ուսման վարձավճարների պայմաններում մշակութային կրթությունը մատչելի չէ բոլոր ցանկացողների համար:

Բարձրագույն մասնագիտական կրթական հաստատություններում հիմնական խնդիրներից է նոր մասնագիտությունների ներդրումը, մասնավորապես, «Ռեժիսուրա» մասնագիտության մեջ ավելացնել հետևյալ մասնագիտացումները` «Երաժշտական ռեժիսուրա», «Հնչյունային ռեժիսուրա», «Էստրադային ռեժիսուրա», «Լուսային ռեժիսուրա»: Ժամանակակից մասնագիտությունների գծով ներդնել «Մենեջմենթ», «Մարքեթինգ», «Պրոդյուսերներ, ըստ ճյուղերի» մասնագիտացումները: Մշակութային ժառանգության ոլորտում ներդնել «Արվեստի ստեղծագործությունների վերականգնում, կոնսերվացում և պահպանում» մասնագիտության գծով` «Մշակութային արժեքների վերականգնողներ» ըստ մասնագիտացումների, «Նվագարանների պատրաստում և վերանորոգում» մասնագիտությունը:

Առաջարկվող քայլերը. Մշակույթի ոլորտում բարձրագույն մասնագիտական կրթությամբ կադրերի պահանջարկի ճշգրտում և ուսումնական հաստատություններում մշակույթի ոլորտի կադրերի պատրաստման մասնագիտությունների ցանկի լրամշակում (նոր մասնագիտությունների ներառում), մշակույթի մասնագիտությունների գծով պետպատվերով սովորողների թվի ճշգրտում:

 

2.2. Կադրերի վերապատրաստում

 

Կադրերի վերապատրաստումն իրականացվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում, գիտակրթական և մշակութային կազմակերպություններում և արտերկրում:

 

2.2.1. Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պահպանության ոլորտ

 

Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պահպանության ոլորտում աշխատողների թիվը կազմում է 433: Կադրերի վերապատրաստում այս ոլորտում չի իրականացվել (միայն երեք մասնագետ վերապատրաստվել է արտերկրում): Հիմնական խնդիրներն են` հուշարձանների վերականգնման ավանդական մեթոդների փոխանցումը, ուսումնասիրման, հետազոտման և վերականգնման նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը` ոլորտում գործող մասնագետների համար: Նշվածը վերաբերում է նաև ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կադրերի վերապատրաստմանը:

 

2.2.2. Թանգարանային գործ և ոչ նյութական ժառանգության պահպանություն

 

ՀՀ-ում թանգարանային աշխատողների թիվը կազմում է 1456, այդ թվում` ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայությամբ գործող թանգարաններում` 1048, համայնքային ենթակայության թանգարաններում` 408:

Վերջին տարիներին թանգարանի աշխատողների վերապատրաստման դասընթացներ իրականացվել են «ՀԿ Հզորացման Ծրագիր Համաշխարհային ՈՒսուցում/ Հայաստան», «Մեդիաարվեստ և նոր տեխնոլոգիաները թանգարաններում», «Թանգարանների կառավարում» ՅՈՒՆԵՍԿՕ/ ԻԿՕՄ ազգային թրեյնինգ» ծրագրերով, որին մասնակցել է 234 թանգարանային աշխատող: Սակայն թվարկած ծրագրերը պարբերական ու ամբողջական չեն և չեն ընդգրկում հանրապետության բոլոր թանգարանային աշխատողներին: Թանգարանների բոլոր աշխատողները տեղեկացված չեն առաջավոր փորձին, «Թանգարան 1» թանգարանների առարկաների տեղեկույթի համակարգչային ծրագրին, թանգարանների ոլորտում կիրառվող նոր տեխնոլոգիաներին:

Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ոլորտում վերջին տարիներին մասնագետների վերապատրաստում չի իրականացվել, ինչը պայմանավորված էր ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերի և համապատասխան ծրագրերի բացակայությամբ: Նշված խնդիրների լուծման նպատակով ընդունվեց ՀՀ կառավարության 2007 թ. մայիսի 3-ի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության, դրա կենսունակության պաշտպանության հայեցակարգից բխող միջոցառումների ժամանակացույցի մասին» N 17 արձանագրային որոշումը, որի հավելվածի 9-րդ կետով նախատեսվում է ոչ նյութական մշակութային արժեքների պահպանության ոլորտին առնչվող մասնագիտությունների գծով կադրերի պատրաստման, վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերի իրականացում: 2007-2008 թթ. վերապատրաստման ծրագրեր են իրականացվել ժողովրդական վարպետներ Անահիտ և Անժելա Աբգարյանների Ձեռարվեստի կենտրոնում, որտեղ 30 սան մասնակցեց 48 սեմինարի, ստեղծվեց «Հայ ավանդական դարբնագործության ուսուցման կենտրոն», որտեղ մեկ տարում վերապատրաստվեց 5 դարբին, Քաշաթաղի բազմազավակ ընտանիքների հիմնադրամի մասնակցությամբ իրականացվեց «Հայկական հուշանվերային գորգի ստեղծում» ծրագիրը:

Ոչ նյութական մշակութային արժեքների պահպանության ոլորտում արհեստագործական մասնագետների վերապատրաստումը դիտարկվում է որպես հիմնական ուղղություն, քանի որ նախատեսվում է ստեղծել արհեստագործական կենտրոններ:

 

2.2.3. Գրադարանային գործ

 

ՀՀ-ում գրադարանային աշխատողների թիվը կազմում է 4800, այդ թվում` 889-ը ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայությամբ գործող գրադարաններում, 1674-ը համայնքային, 1400-ը դպրոցական գրադարաններում:

Վերջին տարիներին գրադարանային աշխատողների վերապատրաստման դասընթացներ իրականացնում է Հայկական գրադարանային ասոցիացիան, սակայն ուսումնական ծրագրերի բովանդակությունը, ուսուցման որակը, մեթոդական ապահովվածությունը և ուսումնական գործընթացի նյութատեխնիկական բազան չեն համապատասխանում պահանջվող չափանիշներին. բացակայում են հետևողականությունը և գործողությունների հաջորդականությունը, և վերջնական արդյունքը դեռևս մնում է անբավարար:

ՈՒսումնական գործընթացում առանձին դերակատարում ունեն միջազգային կազմակերպությունները և հիմնադրամները, մասնավորապես, Բաց հասարակության ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղը, որոնք երբեմն ֆինանսապես աջակցում են ուսումնական ծրագրերի իրագործմանը:

Պետության կողմից գրադարանային ոլորտում իրականացվում են արդիականացման մի շարք ծրագրեր, սակայն գրադարանային կադրերի պատրաստման և վերապատրաստման համակարգը հետ է մնում ժամանակակից գրադարանների զարգացման դինամիկայից ու պահանջներից: Գրադարանների աշխատողները տեղեկացված չեն առաջավոր փորձին, գրադարանների ավտոմատացման գործընթացների և համակարգչային տեխնոլոգիաների վերաբերյալ ունեն ընդհանուր պատկերացումներ:

 

2.2.4. Թատերահամերգային գործունեություն և կինոարվեստ

 

Թատերահամերգային կազմակերպություններում ընդամենն աշխատում է 3731 ստեղծագործական աշխատող, այդ թվում` թատրոններում` 2450, համերգային կազմակերպություններում` 1169, կինոկազմակերպություններում` 212: Վերջին տարիներին նշված կազմակերպություններում վերապատրաստման ծրագրեր չեն իրականացվել: Վերապատրաստման ծրագրերի հիմնական խնդիր է դիտարկվում կազմակերպությունների վարչական աշխատողների վերապատրաստումը` նկատի ունենալով նոր տնտեսական հարաբերություններում կազմակերպությունների ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացումը, ստեղծվող շուկայական հարաբերություններին ինտեգրվելը, մենեջմենթի և մարքեթինգի բավարար իմացությունն ու կիրառումը: Ստեղծագործական անձնակազմի վերապատրաստման համար մշակութային միջոցառումների անցկացման ընթացքում (փառատոներ, համերգաշրջաններ, բիենալեներ) անհրաժեշտ է կազմակերպել վարպետության դասընթացներ, փորձի փոխանակում և այլն: Հիմնական խնդիրներից է նաև թատերահամերգային և կինոկազմակերպությունների տեխնիկական աշխատողների վերապատրաստումը, քանի որ վերջին տարիներին այդ կազմակերպությունները վերազինվել են ժամանակակից լուսաձայնային սարքավորումներով:

Առանձնակի կարևորվում է ՀՀ մարզերում գործող թատերահամերգային կազմակերպությունների ստեղծագործական աշխատողների վերապատրաստումը, ինչը կնպաստի այդ կազմակերպություններում մշակութային ծառայությունների որակի աճին:

 

2.2.5. Գեղարվեստական կրթության ոլորտ

 

2008/2009 ուսումնական տարվա ընթացքում նշված ուսումնական հաստատություններում դասավանդել է 3969 ուսուցիչ, որից` 1269-ը Երևանում: ՈՒսուցիչների 60.8 տոկոսն ունեցել է միջին մասնագիտական կրթություն: ՈՒսուցիչների մասնագիտացումների բաշխումը նշված է աղյուսակում`

________________________________

ԻՐՏԵԿ - գրաֆիկ-գծագիրը չի բերվում

 

2008 թ. հիմնվեց Մշակութային կրթության աջակցության հիմնադրամը, որը մինչ այսօր իրականացնում է գեղարվեստական կրթական հաստատություններում կադրերի վերապատրաստման ծրագրեր, մասնավորապես, Երևանի և մարզային 11 մեթոդական կենտրոնում հանրապետության երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցների սաներին ու ուսուցիչներին ցուցաբերում է ուսումնամեթոդական և գործնական աջակցություն:

Գեղարվեստական կրթության մատչելիության և որակի ապահովվածության բարձրացման նպատակով ստեղծվել է 33 հենակետային դպրոց (յուրաքանչյուր մարզում 3-ական), 2008 թվականին այդ դպրոցներում բոլոր մասնագիտությունների գծով կազմակերպվել են վերապատրաստման 10-օրյա դասընթացներ` Երևանի և մարզերի գեղարվեստական կրթության 360 ուսուցչի համար, որը կազմում է ուսուցիչների ընդհանուր թվի ընդամենը 9 տոկոսը:

Հիմնական խնդիրը փուլային եղանակով առաջիկա 5 տարիների ընթացքում մնացած ուսուցիչների վերապատրաստումն է (տարեկան 10-12 տոկոս):

 

2.3. Կադրերի վերաորակավորում

 

Մշակույթի ոլորտում առաջնային խնդիրներից է ստեղծագործական աշխատողների վերաորակավորումը (մի շարք օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պայմանների հետևանքով նախկինում չի իրականացվել), որի հիմնական նպատակն առկա կադրերի արդյունավետ տեղաբաշխումն է, աշխատանքային գործընթացներում մշակութային կազմակերպությունների առջև դրված նոր խնդիրներին համապատասխան` մշակույթի ոլորտում ժամանակակից տեղեկատվական միջոցների ներդրումը, կառավարման արդի համակարգերի կիրառումը և շուկայական հարաբերություններով պայմանավորված նոր գործելակերպը: Կադրերի վերաորակավորումը հնարավորություն կտա նաև մշակութային կազմակերպություններում նոր խնդիրներից բխող փոփոխությունների ընթացքում պահպանել փորձառու մասնագետներին և առավել արդյունավետ օգտագործել նրանց մասնագիտական փորձը և կարողությունները:

Մշակույթի ստեղծագործական աշխատողների մասնագիտական գիտելիքների և ունակությունների հիման վրա հարակից նոր մասնագիտության ուսուցումն ու որակավորումը կհանգեցնի մշակութային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, մատուցվող մշակութային ծառայությունների որակի աճին և շուկայական հարաբերություններին ճկուն ինտեգրմանը:

 

2.4. Կադրերի պատրաստում և վերապատրաստում արտերկրում

 

Արտերկրում մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման ուղղությամբ 2006-2008 թթ. ընթացքում իրականացվել է 18 ուսանողի և 10 մասնագետի փոխանակում` ՌԴ ստեղծագործական բուհերում սովորելու և վերապատրաստում անցնելու համար, և 10 մասնագետի վերապատրաստում Իտալիայում:

Ռուսաստանի Դաշնության բուհերում պատրաստված և վերապատրաստված մասնագետների ցանկը` ըստ աղյուսակի`

 

._____________________________________________________________________.

|Բուհի անվանումը                |   Մասնագիտությունը   |ՈՒսուցման ձևը |

|_______________________________|______________________|______________|

|Գերասիմովի անվան կինոյի պետական|կինոգետ               |պատրաստում    |

|ինստիտուտ                      |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Սանկտ Պետերբուրգի կինոյի և     |կինոյի և              |պատրաստում    |

|հեռուստատեսության պետական      |հեռուստատեսության     |              |

|համալսարան                     |պրոդյուսեր, կինոգետ   |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Պ. Ի. Չայկովսկու անվան Մոսկվայի|սիմֆոնիկ              |պատրաստում    |

|պետական կոնսերվատորիա          |դիրիժորություն        |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Մոսկվայի կուլտուրայի պետական   |արտ-մենեջմենտ         |պատրաստում    |

|համալսարան                     |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Մոսկվայի կուլտուրայի պետական   |թանգարանային գործ,    |վերապատրաստում|

|համալսարան/Սանկտ Պետերբուրգ    |գրադարանային գործ     |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Գրաբարի վերականգնողական կենտրոն|վերականգնող, գրաֆիկայի|վերապատրաստում|

|                               |վերականգնող           |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Մոսկվայի սցենարիստների և       |ռեժիսուրա             |վերապատրաստում|

|ռեժիսորների բարձրագույն        |                      |              |

|երկամյա դասընթացներ            |                      |              |

._____________________________________________________________________.

 

Իտալիայի բուհերում վերապատրաստված մասնագետների ցանկը` ըստ աղյուսակի`

 

._____________________________________________________________________.

|Բուհի անվանումը                |   Մասնագիտությունը   |ՈՒսուցման ձևը |

|_______________________________|______________________|______________|

|Ֆլորենցիայի արվեստի և          |վերականգնող           |վերապատրաստում|

|վերականգնման Palazzo Spinelli  |                      |              |

|ինստիտուտում                   |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Միլանի ճարտարագիտական          |ճարտարապետություն     |վերապատրաստում|

|համալսարանում                  |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Պերուջայի արտասահմանցիների     |իտալերեն լեզու և      |վերապատրաստում|

|համար նախատեսված համալսարան    |իտալական մշակույթ     |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Միլանի ճարտարագիտական          |ճարտարապետ-վերականգնող|վերապատրաստում|

|համալսարանում                  |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Մանտովայի երաժշտական           |վոկալ արվեստ          |վերապատրաստում|

|կոնսերվատորիայում              |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Միլանի ուսումնասիրությունների  |հնագիտություն         |վերապատրաստում|

|համալսարանում                  |                      |              |

|_______________________________|______________________|______________|

|Ֆլորենցիայի արվեստի և          |վերականգնող           |վերապատրաստում|

|վերականգնման Palazzo Spinelli  |                      |              |

|ինստիտուտում                   |                      |              |

._____________________________________________________________________.

 

Կադրերի պատրաստում և վերապատրաստում արտերկրում հիմնականում իրականացվում է այն մասնագիտությունների գծով, որոնք չեն դասավանդվում հայաստանյան բուհերում, կամ անհրաժեշտ ուսումնամեթոդական բազան բացակայում է: Նախատեսվում է նաև, որ արտերկրում վերապատրաստում անցած մասնագետները հետագայում կներգրավեն վերապատրաստման դասընթացներ Հայաստանում:

 

3. Ծրագրի նպատակները և խնդիրները

 

3.1. Ծրագրի նպատակներն են`

ա) մշակութային ծառայությունների որակի բարձրացումը.

բ) շուկայական հարաբերություններում ստեղծագործական աշխատողների մրցունակության ապահովումը.

գ) մշակութային կազմակերպությունները որակյալ մասնագետներով բաշխման ապահովումը` մարզերի համաչափ զարգացման քաղաքականության համատեքստում.

դ) որակյալ մշակութային արտադրանք ապահովելու նպատակով` նոր և ժամանակակից մասնագիտությունների ներդրումը.

ե) մշակույթի ոլորտի կադրային պահանջարկի ապահովումը:

 

3.2. Ծրագրի խնդիրներն են`

ա) ոլորտի աշխատատեղերի և մշակութային ծառայություններ մատուցող մասնագետների շուկայի շարունակական ուսումնասիրումը, վերլուծումը կադրային պահանջարկի ճշգրտումը.

բ) կադրերի հաշվառումը և տեղեկատվական բազայի նորացումը.

գ) մասնագիտությունների ցանկի ճշգրտումը և նոր տարիֆաորակավորման բնութագրերի մշակումը, համակարգված պարբերական դասընթացների, սեմինարների կազմակերպումը.

դ) վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերի ստեղծումը և հաստատումը` ըստ մասնագիտությունների.

ե) մշակույթի բնագավառում կադրերի կառավարման խնդիրների կանոնակարգումը, կադրերին ներկայացվող մասնագիտական և ծառայողական պահանջների սահմանումը:

 

4. Ծրագրի սկզբունքները

 

Ծրագրի սկզբունքներն են`

ա) կադրերի պատրաստման գործընթացի շարունակականությունը, ուսուցման մատչելիությունը,

բ) ուսուցման համապարփակությունը և համակողմանիությունը,

գ) կրթական գործընթացի ձևավորումը, որը ներառում է կազմակերպչական կառուցվածքը, կիրառման եղանակը, պատրաստվածության մակարդակը, ուսուցման բովանդակությունը և տևողությունը,

դ) ինովացիոն բաղադրամասի գերակայությունն ուսուցման գործընթացում` կապված մասնագիտական գիտելիքների արդիականացման հետ,

ե) ուսումնական պլանների և ծրագրերի նորովի կազմումը` վերապատրաստվող կազմի մասնագիտական պատրաստվածությանը և ուսումնական խնդիրներին համապատասխան,

զ) իրականացման գործընթացների փուլային հաջորդականությունը, ուսուցման բովանդակության նորացումը և ընդլայնումը:

 

5. Վերապատրաստման և վերաորակավորման գործընթացի կազմակերպումը

 

5.1. Տվյալ տարվա վերապատրաստվողների և վերաորակավորողների ընդհանուր ցուցակը կազմվում է մարզպետարաններից, տեղական ինքնակառավարման մարմիններից և մշակութային կազմակերպությունների կողմից մշակույթի լիազոր պետական մարմին ներկայացված հայտերի հիման վրա (հայտերի ներկայացման ձևը և կարգը հաստատում է մշակույթի ոլորտի լիազոր պետական մարմինը): Մշակույթի ոլորտի լիազոր պետական մարմինն ամփոփում է ստացված հայտերը, ճշգրտում տվյալ տարվա պահանջարկը, կազմում գործընթացի տարեկան ժամանակացույցը և ձևավորում մրցութային հայտը: Մրցութային հայտում նշվում է վերապատրաստվողների կամ վերաորակավորողների թիվը, անունը, ազգանունը, մասնագիտությունը, որակավորումը, վերապատրաստման կամ վերաորակավորման վայրը, ժամկետները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ:

5.2. Յուրաքանչյուր տարվա վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերն իրականացնելու նպատակով հայտարարվում է մրցույթ` «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքին համապատասխան: Մրցույթը կարող է նաև անցկացվել «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի դրույթին համապատասխան` մեկ անձից գնում կատարելու պայմանով, գնման ենթակա ապրանքը, աշխատանքը կամ ծառայությունը հնարավոր է ձեռք բերել միայն մեկ անձից, ինչը պայմանավորված է նրա հեղինակային և հարակից իրավունքներով, մրցակցության բացակայությամբ, լիցենզիայի առկայությամբ:

5.3. Մշակույթի ոլորտի լիազոր պետական մարմինը մրցութային կարգով հաղթած կազմակերպության հետ կնքում է համապատասխան պայմանագրեր` վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագիրն իրականացնելու նպատակով:

5.4. Աշխատողների վերապատրաստումը և վերաորակավորումն իրականացվում է դասընթացների ձևով` համապատասխան գործունեություն իրականացնելու իրավունք ունեցող կազմակերպություններում` բարձրագույն և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում, ուսումնական կենտրոններում, գիտամշակութային ինստիտուտներում, այլ կազմակերպություններում:

5.5. Աշխատողները վերաորակավորման և վերապատրաստման դասընթացներին պարտադիր կերպով մասնակցում են հինգ տարվա ընթացքում առնվազն մեկ անգամ:

5.6. Դասընթացներին մասնակցում են մշակույթի ոլորտում առնվազն երեք տարվա աշխատանքային ստաժ ունեցողները:

5.7. Դասընթացները կազմակերպվում և իրականացվում են մշակույթի ոլորտի պետական լիազոր մարմնի կողմից հաստատված ծրագրին համապատասխան: Դասընթացի ծրագիրը ներառում է դասընթացում ընդգրկված առարկաների և թեմաների անվանացանկը, դրանց հատկացված ժամաքանակը, ուսուցման ժամանակացույցը, ընթացիկ և ամփոփիչ ատեստավորման ձևերը (ստուգարք, քննություն, հաշվետվություն և այլն) ու պահանջները:

5.8. Դասընթացներն անցկացվում են 15-25 ունկնդրից կազմված խմբերով (եթե ծրագրով այլ քանակ չի նախատեսված):

5.9. Դասընթացներն անցկացվում են դասախոսությունների, սեմինարների, գործնական ու լաբորատոր աշխատանքների, գործնական խաղերի, հարցազրույցների, դիտումների, ստեղծագործական ինքնուրույն աշխատանքների և ծրագրով սահմանված այլ եղանակներով ու մեթոդներով:

5.10. Դասընթացների իրականացման հետ կապված ծախսերը կատարվում են պատվիրատուի, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված այլ միջոցների հաշվին:

5.11. Վերապատրաստման ժամանակահատվածում պահպանվում է ունկնդրի սահմանված աշխատավարձը:

5.12. Դասընթացներին մասնակցած ունկնդիրը մասնակցում է ամփոփիչ գնահատմանը` համաձայն դասընթացի ծրագրով սահմանված ձևի ու պահանջների:

5.13. Դասընթացների ունկնդիրների գնահատումն անցկացնում է գնահատման հանձնաժողովը, որի նախագահին կազմակերպության ներկայացմամբ հաստատում է մշակույթի ոլորտի լիազորված պետական մարմնի ղեկավարը, իսկ հանձնաժողովի կազմը` կազմակերպության ղեկավարը:

5.14. Ամփոփիչ գնահատման արդյունքում ունկնդիրն ստանում է դրական (ստուգված) կամ բացասական (չստուգված) գնահատական: Գնահատման արդյունքում դրական գնահատական ստացած ունկնդրին տրվում է սահմանված նմուշի վկայական, որի պատճենը կցվում է աշխատողի անձնական գործին, իսկ բացասական գնահատման դեպքում տրվում է տեղեկանք դասընթացներին մասնակցելու մասին:

5.15. Իրականացնող կազմակերպությունը յուրաքանչյուր դասընթացի ավարտից հետո երկշաբաթյա ժամկետում պատվիրատուին ներկայացնում է հաշվետվություն աշխատողների վերապատրաստման, վերաորակավորման դասընթացի իրականացման արդյունքների վերաբերյալ:

 

--------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
14.01.2010
N 73-Ն
Որոշում