Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶԻ 2010-2013 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ՀՀ ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶԻ 2010-2013 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼ ...

 

 

040.0271.250310

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

25 փետրվարի 2010 թվականի N 271-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶԻ 2010-2013 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(6-րդ մաս)

 

270. Մարզում առկա մահճակալների թիվը կկազմի է 621 (հավելված 5.3.2):

271. Առողջապահության ոլորտի զարգացման ուղղությունները համահունչ են ՄԱԿ-ի կողմից հռչակված և Հայաստանի կողմից ընդունված հազարամյակի զարգացման նպատակներին: Նրանց իրագործումը երկարաժամկետ հեռանկարում պետք է նպաստի մարզում մասնավորապես մանկական մահացության նվազմանը և մայրական մահացության առկա ցածր մակարդակի պահպանմանը, ինչպես նաև ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և այլ տարափոխիկ հիվանդությունների դեմ պայքարի արդյունավետությանը (Աղյուսակ 5.3.10):

 

Աղյուսակ 5.3.10 Առողջապահության ոլորտի 2010-2013թթ. զարգացման ծրագրով կանխատեսվող հիմնական ցուցանիշները

 

._____________________________________________________________________.

|        Նպատակը                  |             Ցուցանիշը             |

|_________________________________|___________________________________|

|                                 |Փաստ |Սպաս-|     Կանխատեսվող       |

|                                 |     |վելիք|                       |

|                                 |_____|_____|_______________________|

|                                 |2008թ|2009թ|2010թ|2011թ|2012թ|2013թ|

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Կրճատել մանկական մահացությունը   |     |     |     |     |     |     |

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Մինչև  2013թ.   |Մինչև  5        | 18.5| 18.0|  7.0|16.0 |15.0 | 14.0|

|կրճատել 2/3-ով  |տարեկանների     |     |     |     |     |     |     |

|մինչև  5 տարեկան|մահացության     |     |     |     |     |     |     |

|երեխաների       |մակարդակը       |     |     |     |     |     |     |

|մահացության     |________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|մակարդակը       |Մինչև  1        | 16.8| 15.0| 14.0| 13.0| 12.0| 11.0|

|                |տարեկանների     |     |     |     |     |     |     |

|                |մանկական        |     |     |     |     |     |     |

|                |մահացությունը   |     |     |     |     |     |     |

|                |(ԿԶԾ)           |     |     |     |     |     |     |

|                |________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|                |Կարմրուկի դեմ   | 96.1| 98.0| 98.1| 98.2| 98.3| 99.1|

|                |պատվաստված      |     |     |     |     |     |     |

|                |մինչև  2 տարեկան|     |     |     |     |     |     |

|                |երեխաների       |     |     |     |     |     |     |

|                |տեսակարար կշիռը |     |     |     |     |     |     |

|                |(ԿԶԾ) (%)       |     |     |     |     |     |     |

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Մոր առողջության բարելավում       |     |     |     |     |     |     |

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Մինչև  2013թ.   |Մայրական        |    0| 29.5|    0|    0|    0|    0|

|3/4-ով կրճատել  |մահացության     |     |     |     |     |     |     |

|մայրական        |մակարդակը (ԿԶԾ) |     |     |     |     |     |     |

|մահացության     |________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|մակարդակը       |Բժշկական որակյալ| 98.7| 98.8| 98.9| 99.0| 99.0| 99.0|

|                |անձնակազմի      |     |     |     |     |     |     |

|                |կողմից ընդունված|     |     |     |     |     |     |

|                |ծնունդների      |     |     |     |     |     |     |

|                |տեսակարար       |     |     |     |     |     |     |

|                |կշիռը (ԿԶԾ) (%) |     |     |     |     |     |     |

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Պայքարել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, մալարիայի  |     |     |     |     |     |     |

|և  այլ հիվանդությունների դեմ     |     |     |     |     |     |     |

|_________________________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Մինչև  2013թ.   |15-24           |    0|    0|    0|    0|    0|    0|

|կանգնեցնել (ԿԶԾ)|տարեկանների մեջ |     |     |     |     |     |     |

|ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի     |ՄԻԱՎ-ով հիվանդ  |     |     |     |     |     |     |

|տարածումը       |հղի կանանց թիվը |     |     |     |     |     |     |

|                |________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|                |Հակաբեղմնավորիչ |   30|   45|   50|   60|   70|  100|

|                |ների օգտագործման|     |     |     |     |     |     |

|                |աստիճանը (ԿԶԾ)  |     |     |     |     |     |     |

|________________|________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|Մինչև  2013թ.   |Պալարախտի       |    5|    8|    8|   11|    4|    0|

|կանգնեցնել      |հետևանքով       |     |     |     |     |     |     |

|մալարիայի և  այլ|առաջացած մահվան |     |     |     |     |     |     |

|հիվանդություն-  |դեպքերը         |     |     |     |     |     |     |

|ների տարածումը  |________________|_____|_____|_____|_____|_____|_____|

|                |Պալարախտի       |    4|    5|    4|    4|    3|    3|

|                |դեպքերի         |     |     |     |     |     |     |

|                |հայտնաբերում և  |     |     |     |     |     |     |

|                |բուժում         |     |     |     |     |     |     |

._____________________________________________________________________.

 

272. Ամփոփելով Շիրակի մարզի առողջապահության ոլորտի հիմնախնդիրների և իրավիճակի վերլուծությունը և զարգացման հնարավորությունները, ինչպես նաև հաշվի առնելով ԿԶԾ-ում առողջապահության առաջնահերթությունների և հազարամյակի զարգացման նպատակները` ստորև ներկայացվում է ոլորտի տրամաբանական հենքը, որտեղ ամփոփված են ոլորտի զարգացման նպատակները և դրանց հասնելու համար առաջարկվող առաջնահերթ միջոցառումները:

 

Աղյուսակ 5.3.11 Առողջապահության ոլորտի տրամաբանական հենքը

 

.______________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր         |Արդյունքային ցուցանիշ  |      Ռիսկեր          |

|_______________________|_______________________|______________________|

|Ոլորտային նպատակ`      |1. Մինչև  1 տարեկան    |ՀՀ կառավարության      |

|Բարելավել              |երեխաների մահացություն,|ծրագրային ցուցանիշների|

|բուժսպասարկման         |1000 կենդանածինների    |համաձայն`             |

|մատչելիությունը և      |հաշվով                 |առողջապահության համար |

|որակը Շիրակի մարզում   |2. Մինչև  5 տարեկան    |պետական բյուջեի       |

|                       |երեխաների մահացություն,|ծախսերը շարունակելու  |

|                       |1000 կենդանածինների    |են աճել Ֆինանսական    |

|                       |հաշվով                 |միջոցները բաշխված են  |

|                       |3. Մայրական            |և  ժամանակին հատկացված|

|                       |մահացություն, 100000   |                      |

|                       |կենդանածինների հաշվով  |                      |

|                       |4. Հաճախումների քանակն |                      |

|                       |ամբուլատոր -           |                      |

|                       |պոլիկլինիկական         |                      |

|                       |հիմնարկներում,         |                      |

|                       |հազ.մարդ               |                      |

|                       |5. Հաճախումների քանակն |                      |

|                       |ամբուլատոր -           |                      |

|                       |պոլիկլինիկական         |                      |

|                       |հիմնարկներում 1 բն.    |                      |

|                       |հաշվով                 |                      |

|                       |6. Որակյալ բժշկական    |                      |

|                       |միջամտությամբ ընթացած  |                      |

|                       |ծնունդները             |                      |

|                       |7. Բնակչության         |                      |

|                       |հիվանդացությունը       |                      |

|                       |սեռական ճանապարհով     |                      |

|                       |փոխանցվող              |                      |

|                       |հիվանդություններով,    |                      |

|                       |դեպքերի թիվը 100000    |                      |

|                       |բնակչի հաշվով          |                      |

|                       |8. ՄԻԱՎ տարածվածության |                      |

|                       |աստիճանը, վարակակիրների|                      |

|                       |թիվը` 100000 բնակչի    |                      |

|                       |հաշվով                 |                      |

|                       |9. Բնակչության         |                      |

|                       |հիվանդացությունն ակտիվ |                      |

|                       |տուբերկուլյոզով`       |                      |

|                       |դեպքերի թիվը 100000    |                      |

|                       |բնակչի հաշվով:         |                      |

|______________________________________________________________________|

|1. Մարզում առողջության պահպանման առաջնային բուժօգնության              |

|ծառայությունների բարելավում, ինչը կնպաստի բուժօգնության որակի         |

|բարելավմանը, մայրական և  մանկական հիվանդացությունների և  մահացության  |

|նվազմանը, ծնելիության և  բնակչության բնական աճի բարձրացմանը           |

|______________________________________________________________________|

|1.1. Բժշկական          |Վերապատրաստված բժիշկներ|ԱԱՊ օղակի անձնակազմը  |

|անձնակազմի             |ի և  բուժքույրերի թիվն |կանոնավոր կերպով      |

|վերապատրաստում`        |ամբուլատոր -           |մասնակցում է          |

|առավելագույնս          |պոլիկլինիկական         |դասընթացների և        |

|ուշադրություն դարձնելով|մակարդակի անձնակազմի   |կիրառում է            |

|գյուղական              |ընդհանուր թվում, %     |վերապատրաստումից      |

|բուժամբուլատորիաների   |                       |ստացած գիտելիքները    |

|աշխատակազմի            |                       |Մասնագետների արտահոսքը|

|                       |                       |ցածր է                |

|_______________________|_______________________|______________________|

|1.2. Մոր և  մանկան     |Մինչև  1 տարեկան       |Երեխաներ ունեցող      |

|առողջության վերաբերյալ |երեխաների մահացություն,|կանայք և  հղի կանայք  |

|կանանց համար           |1000 կենդանածինների    |ցանկանում են մասնակցել|

|դասընթացների           |հաշվով                 |դասընթացների և  օգտվել|

|կազմակերպում           |Մինչև  5 տարեկան       |խնամքի                |

|                       |երեխաների մահացություն,|ծառայություններից     |

|                       |1000 կենդանածինների    |                      |

|                       |հաշվով                 |Բուժանձնակազմը և      |

|                       |Մայրական մահացություն, |ծնողները              |

|                       |100000 կենդանածինների  |համագործակցում են     |

|                       |հաշվով                 |միմյանց հետ           |

|_______________________|_______________________|                      |

|1.3. Հղի կանանց համար  |Որակյալ բժշկական       |                      |

|նախածննդյան խնամքի     |միջամտությամբ ընթացած  |                      |

|կազմակերպում           |ծնունդների տեսակարար   |                      |

|                       |կշիռը, %               |                      |

|                       |Մայրական մահացություն, |                      |

|                       |100000 կենդանածինների  |                      |

|                       |հաշվով                 |                      |

|_______________________|_______________________|                      |

|1.4. Մանկապարտեզ-      |Երեխաների քրոնիկ       |                      |

|ներում և  դպրոցներում  |թերսնուցման և          |                      |

|երեխաների կանխարգելիչ  |սակավարյունության      |                      |

|զննումների հաճախակի    |դեպքերի քանակը         |                      |

|իրականացում            |Պատվաստված երեխաների   |                      |

|                       |տեսակարար կշիռը        |                      |

|                       |երեխաների ընդհանուր    |                      |

|                       |թվում, %               |                      |

|______________________________________________________________________|

|2. Գյուղական բնակավայրերում առողջության պահպանման առաջնային           |

|ծառայությունների մատչելիության բարձրացում, որի արդյունքում մարզի      |

|բնակչության գերակշռող մեծամասնությունը հնարավորություն կունենա  օգտվել|

|որակյալ առաջնային բուժօգնության ծառայություններից:                    |

|______________________________________________________________________|

|2.1. Գյուղական         |Գյուղական համայնքների  |Կառավարության կողմից  |

|համայնքներում (հատկապես|բնակչության %, որն     |հաստատված             |

|հեռավոր և  սահմանամերձ)|օգտվել է շրջիկ         |առողջապահական ծրագրերն|

|շրջիկ բժշկական խմբերի  |բժշկական խմբերի        |իրագործվում են        |

|կանոնավոր              |ծառայություններից      |գյուղական             |

|այցելությունների       |Շրջիկ բժշկական խմբերի  |բնակավայրերում        |

|կազմակերպում           |ծառայությունների որակից|Շրջիկ բուժսպասարկման  |

|                       |գյուղական բնակչության  |ծառայություն          |

|                       |բավարարվածության       |իրականացնող անձնակազմն|

|                       |աստիճանը               |առկա է                |

|                       |                       |                      |

|______________________________________________________________________|

|3. Բուժսպասարկման ենթակառուցվածքի (առաջնային և  երկրորդային) և        |

|նյութատեխնիկական բազայի բարելավում, ինչը կնպաստի ծառայությունների     |

|արդյունավետությանը և  որակի բարձրացմանը:                              |

|______________________________________________________________________|

|3.1. Բժշկական          |Վերանորոգված           |Շենքերի,              |

|հաստատությունների      |բուժհիմնարկների        |սարքավորումների,      |

|(հատկապես գյուղական)   |տեսակարար կշիռը, %     |շրջիկ բուժսպասարկման  |

|շենքային պայմանների    |                       |պարագաների պահպանման  |

|բարելավում             |                       |և  կառավարման         |

|_______________________|_______________________|կարողությունները      |

|3.2. Պոլիկլինիկաների   |Ախտորոշիչ              |մարզում առկա են       |

|հագեցում ախտորոշիչ     |սարքավորումներով       |                      |

|սարքավորումներով       |ապահովված հիմնարկների  |                      |

|                       |(պոլիկլինիկական -      |                      |

|                       |ամբուլատոր,            |                      |

|                       |հիվանդանոցային)        |                      |

|                       |տեսակարար կշիռը, %     |                      |

|_______________________|_______________________|                      |

|3.3. Գյուղական         |Առաջին օգնության       |                      |

|համայնքների (հատկապես  |պարագաներով ապահովված  |                      |

|հեռավոր և              |պոլիկլինիկական -       |                      |

|սահմանամերձ)           |ամբուլատոր հիմնարկների |                      |

|ամբուլատորիաների,      |տեսակարար կշիռը, %     |                      |

|բուժկետերի ապահովում   |                       |                      |

|առաջին օգնության       |                       |                      |

|պարագաներով            |                       |                      |

|_______________________|_______________________|                      |

|3.4. Հիվանդանոցների    |Ժամանակակից            |                      |

|ապահովում ժամանակակից  |սարքավորումներով       |                      |

|սարքավորումներով       |ապահովված              |                      |

|                       |հիվանդանոցների         |                      |

|                       |տեսակարար կշիռը, %     |                      |

|                       |Երևան  ուղեգրված       |                      |

|                       |հիվանդների տեսակարար   |                      |

|                       |կշիռը բուժօգնություն   |                      |

|                       |ստացածների ընդհանուր   |                      |

|                       |թվում, %               |                      |

|______________________________________________________________________|

|4. Բուժհաստատությունների կառավարման բարելավում, կառավարման            |

|արդյունավետության բարձրացում                                          |

|______________________________________________________________________|

|4.1. Բուժհաստատու-     |Վերապատրաստումներին    |Բուժհիմնարկների       |

|թյունների ղեկավար      |մասնակցած ղեկավար      |ղեկավար անձնակազմը    |

|անձնակազմի ուսուցում   |անձնակազմի տեսակարար   |կիրառում է նոր        |

|ժամանակակից կառավարման |կշիռը, %               |գիտելիքներ            |

|մեթոդների և            |Բուժհաստատության կողմից|Բուժհիմնարկների       |

|այլընտրանքային         |մատուցվող մասնավոր     |ղեկավար անձնակազմը    |

|ֆինանսական աղբյուրների |ծառայություններից      |կանոնավոր մասնակցում է|

|ներգրավման             |գոյացող միջոցների      |դասընթացների          |

|հմտությունների         |տեսակարար կշիռն        |                      |

|վերաբերյալ             |ընդհանուր բյուջեում, % |                      |

|                       |Վերամիավորված          |                      |

|                       |բուժհաստատությունների  |                      |

|                       |թիվը                   |                      |

|______________________________________________________________________|

|5. Վարակիչ հիվանդությունների և  ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման պայքարի      |

|ուժեղացում, ինչը կնպաստի սեռավարակակիրների թվի կրճատմանը և            |

|մահացության դեպքերի նվազմանը:                                         |

|______________________________________________________________________|

|5.1. Անվտանգ սեռական   |Սեռական ճանապարհով     |Տեղական               |

|վարքագծի վերաբերյալ    |փոխանցվող              |իշխանությունները,     |

|դպրոցներում            |հիվանդություններով     |դպրոցները,            |

|դասընթացների           |վարակված հիվանդների    |բուժհիմնարկները       |

|կազմակերպում           |թիվը` 100000 բնակչի    |շահագրգռված են        |

|                       |հաշվով                 |կանխարգելման          |

|                       |Դասընթացներին          |միջոցառումների        |

|                       |ներգրավված դպրոցների   |շարունակելիության մեջ |

|                       |տեսակարար կշիռը, %     |                      |

|_______________________|_______________________|______________________|

|5.2. ԶԼՄ-ների միջոցով  |ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի            |Մշակութային արժեքները |

|վարակիչ                |վարակակիրների թիվը`    |չեն խոչընդոտում       |

|հիվանդությունների      |100000 բնակչի հաշվով   |անվտանգ սեռական       |

|(հատկապես պալարախտի),  |ՄԻԱՎ տարածվածությունը  |հարաբերությունների,   |

|ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ |հղի կանանց շրջանում    |բեղմնականխարգելիչ     |

|բնակչության լայն       |Վարակիչ                |միջոցների, ՁԻԱՀ-ի     |

|շերտերի իրազեկում      |հիվանդությունների և    |վերաբերյալ            |

|                       |ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ |տեղեկատվության        |

|                       |իրազեկված բնակչության  |տարածմանը             |

|                       |տեսակարար կշիռը, %     |                      |

.______________________________________________________________________.

 

5.4 ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

 

5.4.1 ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏԻ ԻՐԱՎԻՃԱԿԻ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

 

273. Շիրակի մարզը, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հանգամանքների հետևանքով, զրկվեց երբեմնի արդյունաբերական նախկին հզորություններից, պատկառելի քանակությամբ մարդկանց թողնելով առանց ապրուստի հիմնական միջոցի` աշխատանքային եկամուտի: Առկա սահմանափակ աշխատատեղերը, մեծ մասամբ ցածր աշխատավարձերն ու պետական սոցիալական վճարումները /կենսաթոշակներ, ընտանեկան նպաստ և այլն/ մարզի բնակչության զգալի մասին դարձրել են աղքատ, իսկ մի այլ ստվար մասին` խոցելի: Սրանք այն սոցիալական միավորներն ու խմբերն են, որոնք ենթարկված են աղքատության վտանգին և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ խիստ զգայուն լինելով, փոքր շեղումների դեպքում իսկ կարող են հայտնվել աղքատության մեջ:

274. Հասարակության բնականոն զարգացմանը խոչընդոտող վերոհիշյալ բացասական գործոնների ծավալների աստիճանական նվազեցմանն ու վերացմանն են միտված ՀՀ կառավարության ընդունած «Կայուն զարգացման ծրագիրը», որով հաստատված գերակայությունների` կենսաթոշակային ապահովության, ընտանեկան նպաստների, բնակչության զբաղվածության, հաշմանդամների, տարեցների ու երեխաների սոցիալական պաշտպանության և պետական աջակցության, լիարժեք իրագործումը կարող է խթանել մարզում սոցիալական քաղաքականությունն առավել արդյունավետ դարձնելուն, բնակչության սոցիալական պաշտպանության որակական նշաձողը էականորեն բարձրացնելուն:

275. Պետական աջակցությունը մարզի բնակչության խոցելի խմբերին. Բնակչության խոցելիության տեսանկյունից համաթիվը Շիրակի մարզում կազմում է 36,6 տոկոս, որը հավասար է միջին հանրապետական ցուցանիշին: Մարզում մեր կողմից իրականացված բնակչության խոցելի խմբերի հետազոտության /փորձագիտական հարցումների միջոցով/ արդյունքներում փորձագետները նշել են մարզում առկա 19 խոցելի խումբ /տես`աղյուսակ 2/, որոնց որոշ մասը պետության կողմից սահմանված է որպես խոցելի և աջակցություն է ստանում: Սակայն, նշվել են նաև այնպիսի խմբեր, որոնք պետական հոգածությունից դուրս են: Ըստ փորձագիտական գնահատականների, մարզի բնակչության շուրջ կեսը` 49.7%-ը խոցելի է: Խոցելի խմբերի թվում ամենահաճախ նշվել են գործազուրկները միայնակ ծերերը, հաշմանդամները: Իրոք Շիրակի մարզում գործազրկության պաշտոնական մակարդակը 2009թ մայիսի դրությամբ կազմել է շուրջ 17%, ինչը բավական բարձր է միջին հանրապետականի համեմատությամբ: Միայնակ ծերերն ու մեկից ավելի միայն ծերերից բաղկացած ընտանիքները կազմում են մարզի ընտանիքների 13.2%-ը: Հաշմանդամների ներկայացվածությունը մարզում կազմում է 5,4%:

276. Պետությունն իր սոցիալական քաղաքականության շրջանակներում իրականացնում է միջոցառումներ, որոնք նպատակ ունեն առավել հասցեական դարձնել խոցելի ու աղքատ բնակչությանը ուղղված պետական հոգածությունը: Նշված սոցիալական քաղաքականությամբ պետության կողմից սահմանված են բնակչության խոցելի խմբեր, որոնք ընդգրկված են սոցիալական աջակցության և պաշտպանության ծրագրերում: Պետական սոցիալական աջակցություն ստացող խոցելի խմբերի ներկայացվածությունը Շիրակի մարզում հետևյալն է (Աղյուսակ 5.4.1):

 

Աղյուսակ 5.4.1 Պետական սոցիալական աջակցություն ստացող խոցելի խմբեր

 

._____________________________________________________________________.

|                                                   |բացարձակ|   %    |

|                                                   |թիվ     |        |

|___________________________________________________|________|________|

|1   |Ընտանեկան նպաստ ստացող ընտանիքներ             |   18279|    25.9|

|____|______________________________________________|________|________|

|2   |Միանվագ սոցիալական օգնություն ստացած          |    1224|     1.7|

|    |ընտանիքներ                                    |        |        |

|____|______________________________________________|________|________|

|3   |Հաշմանդամներ, այդ թվում`                      |   14297|     5.1|

|____|______________________________________________|________|________|

|3.4 |Հաշմանդամ երեխաներ (մինչև  18 տարեկան)        |    1258|    0.45|

|____|______________________________________________|________|________|

|5   |Կենսաթոշակառուներ, այդ թվում                  |   47160|   16.72|

|____|______________________________________________|________|________|

|5.1 |Ծերանոցներում գտնվողներ                       |     154|    0.05|

|____|______________________________________________|________|________|

|6   |Ծնողազուրկ երեխաներ (%-ը` 0-18 տարեկանների    |        |        |

|    |թվում), այդ թվում`                            |        |        |

|____|______________________________________________|________|________|

|6.1 |Միակողմանի ծնողազուրկ երեխաներ                |    2053|     0.7|

|____|______________________________________________|________|________|

|6.2 |Երկկողմանի ծնողազուրկ երեխաներ                |     372|    0.13|

|____|______________________________________________|________|________|

|7   |Հատուկ հաստատությունների երեխաներ,            |     101|    0.03|

|____|______________________________________________|________|________|

|7.1 |Մանկական խնամատարական կազմակերպություններում  |     297|     0.1|

|    |գտնվող երեխաներ                               |        |        |

|____|______________________________________________|________|________|

|8   |Գրանցված գործազուրկներ (%-ը 16-64 տարեկանների |  12.658|     4.5|

|    |թվում)                                        |        |        |

._____________________________________________________________________.

 

277. Կատարված փորձագիտական հարցումներով ի հայտ են եկել մարզի բնակչության այնպիսի խոցելի խմբեր, որոնք հնչում են առաջին անգամ: Այդ նոր խոցելի խմբերն են բյուջետային աշխատողները, երիտասարդ ընտանիքները և երիտասարդներն ընդհանրապես, գյուղաբնակ հողազուրկները: Խոցելիությունը մարզում պայմանավորված է նաև այնպիսի գործոններով ինչպիսիք են բուն բնաաշխարհագրական պայմանները` լեռնային ու բարձր լեռնային տարածքների առկայություն, բնական աղետներ և դրանց վտանգը: Կարևորագույն գործոն է աշխատատեղերի պակասը: Կարևորվում են նաև բազմազավակ ու բազմանդամ ընտանիքների, ծնողազուրկ երեխաների առկայությունը: Մարզի ամենախոցելի խմբերի հատուկ` խոցելիությամբ պայմանավորված կարիքները պետության կողմից փոքր չափով են բավարարվում:

 

Աղյուսակ 5.4.2 Փորձագետների կողմից նշված խոցելի խմբեր

 

._____________________________________________________________________.

|                                                    |Նշումների|Տոկոսը|

|                                                    |քանակը   |      |

|____________________________________________________|_________|______|

|1 |գործազուրկներ                                    |    16   |  10.1|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|2 |միայնակ ծերեր                                    |    16   |  10.1|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|3 |հաշմանդամներ                                     |    16   |  10.1|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|4 |բազմազավակ ընտանիքներ                            |    14   |   8.8|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|5 |բյուջետային աշխատողներ                           |    14   |   8.8|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|6 |երիտասարդ ընտանիքներ                             |    11   |   6.9|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|7 |փախստականներ                                     |    11   |   6.9|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|8 |ծնողազուրկ երեխաներ                              |    10   |   6.3|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|9 |թոշակառուներ                                     |    10   |   6.3|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|10|հողազուրկներ                                     |    10   |   6.3|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|11|բազմանդամ ընտանիքներ                             |     9   |   5.7|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|12|տղամարդկանց կողմից լքված ընտանիքներ              |     8   |   5.0|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|13|բնական աղետից տուժածներ                          |     7   |   4.4|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|14|երիտասարդներ                                     |     2   |   1.3|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|15|միայնակ մայրեր, կին գլխավոր ունեցող ընտանիքներ   |     1   |   1.2|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|16|կացարան չունեցողներ                              |     1   |   0.6|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|17|զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներ                |     1   |   0.6|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|18|ձերբակալված ունեցող ընտանիքներ                   |     1   |   0.6|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|19|այլ                                              |     1   |   0.6|

|__|_________________________________________________|_________|______|

|  |ԸՆԴԱՄԵՆԸ                                         |   159   | 100  |

._____________________________________________________________________.

 

278. Զբաղվածություն: Գործազրկությունը աղքատությունը պայմանավորող հիմնական գործոններից մեկն է: Գործազրկության մակարդակը Շիրակի մարզում վերջին տարիներին նվազման միտում է դրսևորում: Այսպես. 2007թ. այն կազմում էր 20%, 2008թ.` 16%, 2009թ. առաջին եռամսյակում` 17%: 2009 թ. առաջին եռամսյակում գործազրկության մակարդակի փոքր ինչ ավելացումը պայմանավորված է ընդհանուր ճգնաժամով: Գործազրկության սեռատարիքային և ըստ տարածքների ցուցանիշները Շիրակի մարզում ներկայացված են աղյուսակ 5.4.3-ում:

 

Աղյուսակ 5.4.3

 

.______________________________________________.

|                       |2007թ|2008թ|2009թ. (առ|

|                       |     |     |01.09.)   |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Գործազուրկների         |15422|11814|12370     |

|թիվը - ընդամենը        |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|ըստ տարածաշրջանների    |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Գյումրի                |14144|10633|11153     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Արթիկ                  |  695|  628|  623     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Մարալիկ                |  367|  304|  320     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Աշոցք                  |   91|  132|  160     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|Ամասիա                 |  125|  117|  114     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|ըստ սեռի               |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|կին                    |11875| 9986| 8214     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|տղամարդ                | 3547| 1828| 4156     |

|_______________________|_____|_____|__________|

|ըստ տարիքի             |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|18-22                  |  144|  250|  1036    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|23-30                  | 1858| 1428|  1469    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|31-50                  | 8982| 9420|  8071    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|50-ից բարձր            | 1435|  716|  1794    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|ըստ բնակության վայրի   |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|քաղաքային              |14746|11200| 12096    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|գյուղական              |  676|  614|   274    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|ըստ կրթության          |     |     |          |

|_______________________|_____|_____|__________|

|բարձրագույն            | 1161| 2362|  1722    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|միջն. մասնագիտական     | 1755| 1426|  1921    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|միջնակարգ              |12373| 7928|  8206    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|թերի միջնակարգ         |  133|   97|   521    |

|_______________________|_____|_____|__________|

|գործազրկության մակարդակ|  20%|  16%|          |

.______________________________________________.

 

279. Գործազուրկների մեջ շարունակում է բարձր մնալ կանանց, ինչպես նաև միջնակարգ կրթություն և ցածր որակավորում ունեցողների տեսակարար կշիռը: Գործազրկության բարձր մակարդակի, զբաղվածության աճի դանդաղ տեմպերի, բնակչության տնտեսական ակտիվության տեսանելի նվազման պայմաններում սոցիալական լարվածության թուլացմանը որոշ չափով նպաստում է «Վարձատրվող հասարակական աշխատանքներ» ծրագրի իրականացումը (Աղյուսակ 5.4.4):

 

Աղյուսակ 5.4.4 «Վարձատրվող հասարակական աշխատանքներ»

 

._________________________________________________________.

|տարեթիվը   |վճարման ենթակա  |իրականացված  |ժամանակավոր   |

|           |ֆինանսական      |ծրագրերի թիվը|աշխատանքի     |

|           |միջոցների ծավալը|             |ներգրավածների.|

|           |                |             |թիվը          |

|___________|________________|_____________|______________|

|2007թ.     |151 մլն.դրամ    |      85     |    985       |

|___________|________________|_____________|______________|

|2008թ.     |174 մլն դրամ    |      98     |    1815      |

|___________|________________|_____________|______________|

|2009թ.1-ը  |92.4 մլն դրամ   |      56     |    938       |

|հոկտեմբերի |                |             |              |

._________________________________________________________.

 

280. Գործազրկության մակարդակի նվազեցմանը, զբաղվածության խթանմանը նպաստող ծրագրեր են իրականացվում զբաղվածության տարածքային կենտրոնների կողմից: Համագործակցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների գործատուների հետ, աշխատանք փնտրողների մասնագիտական ուսուցման դասընթացների կազմակերպումը և մի շարք այլ ծրագրեր հնարավորություն են ընձեռում հասնել որոշակի արդյունքների: (Աղյուսյակ 5.4.5):

 

Աղյուսակ 5.4.5

 

.______________________________________.

|                |2007-2009թթ աշխատանքի|

|                |տեղավորվածների թիվը  |

|                |_____________________|

|                |2007թ|2008թ|2009թ    |

|                |     |     |(առաջին  |

|                |     |     |կիսամյակ)|

|________________|_____|_____|_________|

|Գյումրի         |462  |425  |160      |

|________________|_____|_____|_________|

|Արթիկ           | 70  | 61  | 56      |

|________________|_____|_____|_________|

|Մարալիկ         | 13  | 17  | 26      |

|________________|_____|_____|_________|

|Աշոցք           | 12  | 19  | 10      |

|________________|_____|_____|_________|

|Ամասիա          | 16  | 12  | 13      |

|________________|_____|_____|_________|

|ընդամենը մարզում|573  |534  |265      |

.______________________________________.

 

281. Կենսաթոշակային համակարգ: Անցած ժամանակահատվածում կենսաթոշակների բացարձակ ավելացումները զգալիորեն ետ են մնացել հանրապետությունում միջին աշխատավարձի աճի տեմպերից և նման իրավիճակը զգալի բարելավման կարիք ունի: 2007-2009թթ. ընթացքում գրեթե նույնն են մնացել կենսաթոշակ ստացողների թիվը, իսկ ամսական հատկացումները մեծացել են, սակայն կենսաթոշակառուների բոլոր խմբերի համար դեռևս առկա է աղքատության ռիսկը (Աղյուսակ 5.4.6):

 

Աղյուսակ 5.4.6

 

.________________________________________.

|Տարեթիվը       |Կենսաթոշակառուների թիվը |

|_______________|________________________|

|               |ՀՀ Շիրակի մարզ|  Գյումրի|

|_______________|______________|_________|

|2007թ.         |   46470      |  28118  |

|_______________|______________|_________|

|2008թ.         |   46720      |  28099  |

|_______________|______________|_________|

|2009թ.առ 01.09.|   47393      |  27223  |

.________________________________________.

 

282. 2007-2009թթ. ընթացքում կենսաթոշակի միջին ամսական չափը մարզում աճել է 12053 դրամից հասնելով մինչև 24600 դրամի: Անհրաժեշտություն կա զգալիորեն ավելացնել կենսաթոշակներին ուղղվող պետական ծախսերի մակարդակը:

283. Պետական նպաստների համակարգ: Պետության կողմից իրականացվող սոցիալական քաղաքականության ամենամեծ և ամենակարևոր բաղադրիչներից մեկը պետական նպաստների համակարգն է: Շիրակի մարզում 2007-2009թթ. պետական նպաստների համակարգի համեմատական թվային տվյալները բերված են (Աղյուսակ 5.4.7-ում): Աղյուսակ 5.4.7

 

.____________________________________________________

|Հ/Հ|ՍԾՏԳ    |                  2007թ.              |

|   |        |______________________________________|

|   |        |Հաշվառ-|Նպաս- |Հրատապ|Մինչև  2|Ծննդյան|

|   |        |ված    |տառու |օգնու-|տարեկան |միանվագ|

|   |        |ընտա-  |ընտա- |թյուն |երեախայի|նպաստ  |

|   |        |նիքներ |նիքներ|ստացող|խնամքի  |ստացող-|

|   |        |       |      |ընտա- |նպաստ   |ներ    |

|   |        |       |      |նիքներ|ստացող  |       |

|   |        |       |      |      |ընտա-   |       |

|   |        |       |      |      |նիքներ  |       |

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|1  |Գյումրի |  19908| 17781|   116|     755|   1808|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|2  |Արթիկ   |   4800|  3621|   199|     523|    585|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|3  |Մարալիկ |   1396|   988|    59|      35|    326|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|4  |Ախուրյան|   2680|  1844|   122|      37|    497|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|5  |Ամասիա  |    271|   180|    12|       5|     60|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|6  |Աշոցք   |    444|   284|    20|       8|    140|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|7  |Ընդամենը|  29499| 24698|   528|    1363|   3416|

.____________________________________________________

.____________________________________________________

|Հ/Հ|ՍԾՏԳ    |                2008թ.                |

|   |        |______________________________________|

|   |        |Հաշվառ-|Նպաս- |Հրատապ|Մինչև  2|Ծննդյան|

|   |        |ված    |տառու |օգնու-|տարեկան |միանվագ|

|   |        |ընտա-  |ընտա- |թյուն |երեխայի |նպաստ  |

|   |        |նիքներ |նիքներ|ստացող|խնամքի  |ստացող-|

|   |        |       |      |ընտա- |նպաստ   |ներ    |

|   |        |       |      |նիքներ|ստացող  |       |

|   |        |       |      |      |ընտա-   |       |

|   |        |       |      |      |նիքներ  |       |

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|1  |Գյումրի |  16613| 16328|   972|     842|   1808|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|2  |Արթիկ   |   4900|  3645|   266|     461|    649|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|3  |Մարալիկ |   1366|   992|    77|      34|    341|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|4  |Ախուրյան|   2586|  1872|   124|      35|    437|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|5  |Ամասիա  |    263|   193|    14|       4|     87|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|6  |Աշոցք   |    417|   316|    22|       4|    165|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|7  |Ընդամենը|  26145| 23346|  1475|    1380|   3487|

.____________________________________________________

.___________________________________________________.

|Հ/Հ|ՍԾՏԳ    |                2008թ.                |

|   |        |______________________________________|

|   |        |Հաշվառ-|Նպաս- |Հրատապ|Մինչև  2|Ծննդյան|

|   |        |ված    |տառու |օգնու-|տարեկան |միանվագ|

|   |        |ընտա-  |ընտա- |թյուն |երեխայի |նպաստ  |

|   |        |նիքներ |նիքներ|ստացող|խնամքի  |ստացող-|

|   |        |       |      |ընտա- |նպաստ   |ներ    |

|   |        |       |      |նիքներ|ստացող  |       |

|   |        |       |      |      |ընտա-   |       |

|   |        |       |      |      |նիքներ  |       |

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|1  |Գյումրի |  14550| 12133|  1494|     239|    148|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|2  |Արթիկ   |   3754|  3068|   439|      91|     36|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|3  |Մարալիկ |   1317|   948|   133|      35|     16|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|4  |Ախուրյան|   2300|  1580|   146|      56|     32|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|5  |Ամասիա  |    250|   190|    21|      11|      4|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|6  |Աշոցք   |    383|   240|    45|       6|     13|

|___|________|_______|______|______|________|_______|

|7  |Ընդամենը|  22554| 18159|  2278|     438|    249|

.___________________________________________________.

 

284. Ինչպես երևում է աղյուսակ 5.4.7-ում բերված տվյալներից 2007-2009 թվականների ընթացքում համակարգում ընդգրկված ընտանիքների թիվը զգալիորեն նվազել է: Սա հիմնականում պայմանավորված է նպաստների համակարգի նպատակայնության աստիճանի բարձրացմանը (ընտանիքների անապահովության գնահատման մեխանիզմների կատարելագործում, հասցեականության և արդյունավետության բարձրացում) ուղղված ծրագրերի իրականացմամբ:

285. Հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանություն: Մարզում հաշմանդամության ոլորտում իրականացվող ծրագրերը, հիմնական մոտեցումները ուղղված են հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանությանն ու հավասար պայմանների և հավասար հնարավորությունների ապահովմանը և համահունչ են «Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի և «Հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության 2006-2015 թթ. ռազմավարության» պահանջներին:

286. ՀՀ Շիրակի մարզպետի 2008թ. մարտի 11-ի թիվ 28 կարգադրությամբ ստեղծվել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ՀՀ Շիրակի մարզային հանձնաժողով, որի կողմից և կազմակերպվում և համակարգվում են հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության, նրանց իրավունքների ապահովման և հասարակություն ինտեգրման ուղղված ծրագրերը: Այս ուղղությամբ կարևորվում են մարզի տարածքում գործող հասարակական ու միջազգային կազմակերպությունների, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցությունը: Գյումրի քաղաքում «Հայկական Կարիտաս» բարեսիրական կազմակերպության միջոցներով գործող ցերեկային խնամքի կենտրոնում ընդգրկված են շուրջ 120 հաշմանդամներ: «Արեգակ» կենտրոն են հաճախում 25-30 հաշմանդամ երեխաներ: Շիրակի մարզում 2007թ. վերականգնողական օգնություն են ստացել 79 հաշմանդամներ, 2008թ. - 152, 2009թ. առաջին կիսամյակում` 73 հաշմանդամներ: 287. Որոշակի աշխատանքներ են իրականացվում հաշմանդամություն ունեցող անձանց հիմնախնդիրների վերաբերյալ սեմինարների, քննարկումների, կլոր սեղանների կազմակերպմանը, զանգվածային լրատվության միջոցներով առկա հիմնախնդիրների լուսաբանմանը աջակցելու ուղղությամբ:

288. Փախստականներ: Շիրակի մարզը ի թիվս այլ մարզերի, բռնագաղթին հաջորդող տարիների ընթացքում մեծ թվով փախստականներ է ընդունել: Ըստ 1997թ. տվյալների մարզում հաշվառվել են մոտ 2400 փախստականներ,որոնց հիմնական մասը տեղավորվել են Գյումրի, Արթիկ քաղաքներում, Ամասիա, Ախուրյան, Ողջի գյուղական համայնքներում:2009թ.դրությամբ մարզում բնակվող փախստականների թիվը նվազել և կազմել է 980 մարդ: Նրանցից մոտ 95%-ը ընդունել է ՀՀ քաղաքացիություն:Անցած ժամանակահատվածում 162 փախստական ընտանիքներ ստացել են բնակարաններ (քաղաք Արթիկ Լմբատ թաղամաս - 40 ընտանիք, ք. Գյումրի-120 ընտանիք, գ. Շիրակ -2 ընտանիք): Փախստականների բնակարանային խնդիրների լուծման հարցում ծանրակշիռ է ՄԱԿ ՓԳՀ և ՓՆԽ երևանյան գրասենյակների դերը: Ներկայումս մարզում բնակվող, բնակարանի կարիքավոր փախստական ընտանիքների թիվը 39 է,որից 25-ը ապրում են ժամանակավոր տնակ-կացարաններում: Ներկայումս փախստականների առաջ ծառացած են այնպիսի հիմնախնդիրներ,որոնք բնորոշ են մարզի ողջ բնակչության համար:

289. Հասարակական ու միջազգային կազմակերպությունների աջակցությունը բնակչության խոցելի խմբերին: Բնակչության աղքատ ու խոցելի խավերին զգալի օժանդակություն են ցուցաբերում հասարակական ու միջազգային բարեգործական կազմակերպությունները` սատարելով պետական սոցիալական քաղաքականության իրականացմանը: 2007-2009թթ.առողջապահական, կրթական, սոցիալական աջակցության և այլ ոլորտների բարելավմանը ուղղված մի շարք ծրագրեր են իրականացվել «Հայաստան» Համահայկական հիմնադրամի, «Հայկական Կարդինաս», «SPFA» (Ֆրանսիայի բողոքական եկեղեցու և Հայաստանի միջև համերաշխություն), «ARDA» (Հայ օգնության և զարգացման ընկերակցություն), Ավետարանչական ընկերակցություն, ՀՕՖ, «Տիրամայր Հայաստանի Կուսաստան», «ՈՒորլդ Վիժըն», «Առաքելություն Հայաստանի» և տեղական այլ կազմակերպությունների կողմից:

290. Տարվա ընթացքում կոշիկ, հագուստ, սննդամթերք, կենցաղային օգտագործման իրեր, գրենական պիտույքներ են բաշխվել` հանրակացարաններում ու տնակային ավաններում բնակվող 11 հազար սոցիալապես կարիքավորների, ծերերի, հաշմանդամների, երեխաների: 500-ից ավելի անապահով ծերեր ընդգրկվել են «SPFA», «Հայկական Կարիտաս» կազմակերպությունների և Գյումրու քաղաքապետարանի կողմից ստեղծված բարեգործական ճաշարաններում: Դպրոցահասակ մոտ 3000 երեխաների համար ճամբարներ են կազմակերպվել բարեգործական կազմակերպությունների կողմից: Ցերեկային խնամքի կենտրոններում և տնային պայմաններում իրականացվել է թվով 200 միայնակ ծերերի և հաշմանդամների խնամք:

 

5.4.2 ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏԻ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԸ

 

291. Բնակչության սոցիալական պաշտպանության ոլորտի հիմնախնդիրներն են`

1) Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի դեռևս ցածր արդյունավետությունը

2) Սոցիալական ծառայությունների ցածր մատչելիությունը

3) Սոցիալական ծառայությունների ցածր որակը

4) Ֆինանսական միջոցների սահմանափակ լինելը

5) Սոցիալական ծառայությունների ոչ արդյունավետ կառավարումը

 

Աղյուսակ 5.4.8 Սոցիալական ոլորտի պաշտպանության հիմնախնդիրները

 

._______________________________________.

գծապատկեր         |Սոցիալական պաշտպանության համակարգի ցածր|    |

______________>   |        արդյունավետություն             |<___|

.___>   ._______________________________________.    |

|                                                    |

 

.___________________________.        .___________________________.

|Սոցիալական ծառայությունների|        |Սոցիալական ծառայությունների|<_______.

|ցածր մատչելիություն        |        |ցածր որակ                  |

.___________________________.        .___________________________.

            ^                                      ^

|                                      |

      _____________________.         _____________________________________.

.____________. .__________.|       .__________. .________.   .___________.|

|Բնակչության | |Սոցիալա-  ||       |Երկարատև  | |Ոչ նյու-|   |Կադրերի    ||

|իրազեկման   | |պես խոցելի||       |շարունա-  | |թական   | ^ |պակաս      ||

|պակասը      | |խմբերի    ||       |կական     | |աջակցու-| | |(սոցիալական||

|սոցիալական  | |հիմնա-    ||       |խնամքի    | |թյան    | | |տեսուչների ||

|ծրագրերի    | |խնդիրների ||       |համակարգի | |ծառայու-| | |թվի պակաս) ||

|և  իրենց    | |լուծմանն  ||       |բացակայու-| |թյուն-  | | |           ||

|իրավունքների| |ուղղված   ||       |թյուն     | |ների    | | .___________.|

|մասին       | |ծրագրերի  ||       |          | |պակաս   | |              |

|            | |պակաս     |        .__________. .________. |              |

.____________. .__________.             ^            ^     |              |

.____________.     |

.____________________.           |

.____________. ._________.|  ._________. ._________. ._________. .________.

|Սոցիալական  | |Թերի     ||  |Տեխնի-   | |ՀԿ-ները  | |Վերականգ-| |Ծառայու-|

|խորհրդատ-   | |տվյալների||  |կական    | |թույլ են | |նողական  | |թյուններ|

|վական       | |բազա     ||  |սարքավո- | |իրենց    | |կենտրոն- | |մատուցող|

|կենտրոնի    | ._________.|  |րումների | |գործունե-| |ների     | |կամավոր-|

|բացակայու-  |      ^   ._.  |սակավու- | |ության   | |բացակա-  | |ների    |

|թյուն       |      |   |    |թյուն    | |շարունա- | |յություն | |կենտրոնի|

.____________.      |  \|/   |(համակար-| |կական    | |         | |բացակա- |

.__________.   |գիչներ,  | |բնույթը  | |         | |յություն|

|Երեխաների,|   |ինտերնետ | |ապահո-   | |         | |        |

|հաշմանդամ-|   |կապ)     | |վելու    | |         | |        |

|ների,     |   ._________. |առումով  | |         | |        |

|տարեցների |        ^ ^    ._________. ._________. .________.

|կարիքների |        | |         ^            ^          ^

|ոչ լիարժեք|        |           |            |          |

|ուսումնա- |        |

|սիրում    |        |

.__________.        |

__________________________________|________________________________________

\|/

.____________________.       .___________________.    ._______________.

|Ֆինանսական միջոցների|______ |Սոցիալական խնամքի, |    |Վերապաատրաստման|

|սահմանափակություն   |_______|կարիքի գնահատման և |<___|ծրագրերի       |

|                    |       |սոցիալական ծրագրերի|    |սակավություն   |

.____________________.       |մշակման և          |    |               |

|իրականացման        |    ._______________.

|վերաբերյալ         |

|գիտելիքների պակաս  |

.___________________.

._______________________.

| Սոցիալական            |

______>| ծառայությունների ոչ   |

______________________________| արդյունավետ կառավարում|

._______________________.

.____________.                            ^

\|/          \|/                           .______________________

|

______________|________________

\|/          \|/            \|/

._________.  .__________.    .__________. .__________. ._____________.

|Սոց.     |  |Պետական   |    |Սոցիալական| |Սոցիալական| |Սոցիալական   |

|աշխատող- |  |տրանս-    |    |ծրագրերի  | |ծրագրերի  | |գործակալու-  |

|ների ցածր|  |ֆերտների  |    |թափանցի-  | |ներդրման  | |թյունների,   |

|վարձատ-  |  |(թոշակ-   |    |կության   | |ժամանակ   | |ՏԻՄ, ՀԿ-ների |

|րություն |  |ների,     |    |սակավու-  | |տարածա-   | |համագործակ-  |

._________.  |ընտանեկան |    |թյուն     | |շրջանի    | |ցության պակաս|

|գործա-    |    .__________. |առանձնա-  | |             |

|զրկության |                 |հատկու-   | ._____________.

|նպաստների)|                 |թյունների |

|ցածր      |                 |հաշվի     |

|լինելը    |                 |չառնելը   |

.__________.                 .__________.

 

5.4.3. ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՆ ՈՒ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

 

292. Տվյալ ոլորտում մարզի զարգացման գերակա նպատակ է համարվում սոցիալական ծառայությունների մատչելիության և որակի բարձրացումը: Այն կարող է իրագործվել սոցիալական ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության բարձրացման, սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության միջոցառումների ընդլայնման, սոցիալական ծառայություններ մատուցող կադրերի շարունակական վերապատրաստման, սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական բազայի բարելավման, ինչպես նաև սոցիալական ծառայությունների համակարգի կառավարման բարելավման միջոցով:

293. ԿԶԾ-ի համաձայն ընտանեկան նպաստի ծրագրի և կենսաթոշակային ապահովության համակարգի հետագա կատարելագործման և միանվագ դրամական օգնության վճարների բարձրացման միջոցառումները կշարունակվեն և ուղղված կլինեն մարզի բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավմանը:

294. Մարզի համար սոցիալական պաշտպանության բնագավառում կարևորվում է բնակչության սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության ծառայությունների ընդլայնումը: Այդպիսի ծառայություններից են.

1) Հաշմանդամներին (հատկապես հաշմանդամ երեխաներին) վերականգնողական և տեխնիկական այլ միջոցներով ապահովումը, ինչպես նաև նրանց հասարակության մեջ ինտեգրելու ծրագրերի իրականացումը:

2) Ծերերի համար ցերեկային խնամքի կենտրոնների և տան պայմաններում խնամքի ծառայության գործարկումն ու կատարելագործումը:

3) Կյանքի դժվարին իրավիճակներում հայտնված երեխաների խնամքի ցերեկային/ ընտանեկան կենտրոնների ստեղծումը:

4) Խնամատար ինստիտուտի ներդրումը:

5) Փախստականներին հասարակություն ինտեգրելու, բնակարանային պայմանների բարելավման ծրագրերի իրագործումը:

6) Սոցիալական և այլ իրավունքների վերաբերյալ խորհրդատվական ծառայությունների զարգացումը:

7) Գործազուրկների մասնագիտական վերապատրաստումները և նրանց առնվազն ժամանակավոր զբաղվածության ապահովում` վարձատրվող հասարակական աշխատանքների ծրագրերի միջոցով:

8)»Հաշմանդամներին ծառայությունների տրամադրում Գյումրու աշխատանքային վերականգնման կենտրոնում»:

9) «Անօթևան մարդկանց ժամանակավոր կացարանով ապահովում»:

295. Սոցիալական աջակցության ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության բարձրացումը նախատեսում է մարզում սոցիալական ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների (պետական, հասարակական, միջազգային) և նրանց կողմից իրականացվող ծրագրերի վերաբերյալ տեղեկատվության հրատարակում և տարածում բնակչության լայն շերտերի մեջ:

296. Սոցիալական ծառայություններ մատուցող կադրերի շարունակական վերապատրաստում. Կադրերի մասնագիտական պատրաստվածության աստիճանը շարունակում է հանդիսանալ ծրագրերի իրականացման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոն: Մասնավորապես, կարևորվում է պետական և ոչ պետական սոցիալական ծառայությունների մասնագետների կարիքների գնահատման հմտությունների ուսուցանումը, դոնորներ, հովանավորներ որոնելու հմտությունների զարգացումը, խնամողների վերապատրաստումը հաշմանդամներին, ծերերին խնամելու, այդ թվում տան պայմաններում խնամք կազմակերպելու համար:

297. Կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված երեխաների խնամքի ցերեկային/ ընտանեկան կենտրոնների ստեղծում, որը ենթադրում է երեխաների իրավունքների և շահերի պաշտպանություն, բազմամասնագիտական/ սոցիալ-հոգեբանական և բժշկական վերականգման աշխատանքների իրականացում/ աջակցության ցուցադրում:

298. Բարելավման կարիք ունեն մարզի սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական պայմանները: ՍԾՏԳ-ների գործունեության արդյունավետության բարձրացման նպատակով անհրաժեշտ է բարելավել նաև այդ կենտրոնների նյութատեխնիկական բազան: Մարզում սոցիալական ծառայությունների մատուցման որակը բարձրացնելու նպատակով` ստեղծել սոցիալական ծառայություններ մատուցող պետական կազմակերպությունների (կենսաթոշակ նշանակող, սոցիալական աջակցության, զբաղվածության, աշխատանքի պետական տեսչության տարածքային բաժիններ, բժշկասոցիալական փորձաքննական հանձնաժողովներ) համալիր կենտրոններ:

299. Սոցիալական սպասարկման համակարգի կառավարման բարելավումը: Կարևորվում է.

1) ՀԿ-ների, ՏԻՄ-երի, ՍԾՏՄ-ների միջև տեղեկատվության փոխանակման, մարզի մակարդակով իրականացվող սոցիալական ծրագրերի համակարգման մեխանիզմների մշակումը և ներդրումը:

2) Պետական ոչ պետական կառույցների համատեղ ջանքերով խոցելի խմբերի կարիքների գնահատման միջոցառումների կանոնավոր իրականացումը, սոցիալապես խոցելի բնակչության տվյալների բազայի ստեղծումը:

 

----------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
25.02.2010
N 271-Ն
Որոշում