Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏ ...

 

 

040.1060.220710

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

22 հուլիսի 2010 թվականի N 1060-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(6-րդ մաս)

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐ

(6-րդ մաս)

 

291. Մարզում ակտիվ գործունեություն է ծավալում հաշմանդամների խնդիրներով զբաղվող «Շուշան» ՀԿ-ն: Հաշմանդամների համար Եղեգնաձորի քաղաքապետարանի կողմից կառուցվել է թեք երթուղիներ քաղաքապետարանում, Գիտելիք համալսարանում, թիվ 1 և 2 միջնակարգ դպրոցներում,հատկացվել է տարածք կոշիկի վերանորոգման արհեստանոց կառուցելու համար: ՈՒշադրության կենտրոնում են Հայրենական պատերազմի մասնակիցները, Արցախյան պատերազմի զոհվածների ընտանիքները և հաշմանդամները: Կազմակերպվում է Հաշմանդամների վերականգնման և պրոթեզաօրթոպետիկ օգնության ու ծառայությունների մատուցման կազմակերպման բարելավմանը ուղղված աշխատանքներ, որը կնպաստի հասարակության մեջ նրանց ինտեգրմանը:Պարբերաբար հաշմանդամներին մարզպետարանի կողմից դրամական օգնություն է հատկացվում:

292. Առաջնորդվելով ՀՀ վարչապետի 2008 թ փետրվարի 25-ի «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողով ստեղծելու, ազգային հանձնաժողովի աշխատակարգն ու անհատական կազմը հաստատելու մասին» N 98-Ն որոշման 4-րդ կետի պահանջներով ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի 2008 թ մարտի 27-ի N 27 «Ա» որոշմամբ ստեղծվել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով մարզային հանձնաժողով: Մարզային հանձնաժողովի կողմից ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն է ներկայացվել հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության վերաբերյալ ծրագրային առաջարկներ տարեկան ծրագրերում ընդգրկելու նպատակով: Կազմվել է հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության 2010 թվականի տարեկան ծրագիրը

293. Ծրագրի խնդիրներից են.

1) Հաշմանդամների իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների իրականացում

2) Հաշմանդամների համար հավասար և մատչելի պայմանների ապահովում

3) Հաշմանդամների կրթության և մասնագիտական ուսուցմանն ուղղված ծրագրերի իրականացում

4) Հաշմանդամների զբաղվածության խթանմանն ուղղված ծրագրեր

5) Հաշմանդամների սոցիալական սպասարկմանն ուղղված ծրագրեր

6) Հաշմանդամներին վերականգնողական, տեխնիկական և այլ օժանդակ միջոցներով ապահովում

7) Հաշմանդամների ինտեգրումը հասարակություն մշակույթի և սպորտի միջոցով

8) Հանրային իրազեկման իրականացում

9) Սոցիալական գործընկերություն հաշմանդամների հիմնահարցերով զբաղվող պետական և հասարակական կազմակերպությունների միջև:

294. Այնուամենայնիվ, ներկայիս սոցիալական պաշտպանության համակարգը դեռևս չի կարողանում լիարժեք բավարարել հաշմանդամների յուրահատուկ պահանջմունքները, որի պատճառով հաշմանդամներին հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթացը դանդաղ է ընթանում:

295. Պետական նպաստներ - Պետական նպաստների տրամադրման բնագավառը կարգավորվում է «Պետական նպաստների մասին», «Սոցիալական աջակցության մասին» ՀՀ օրենքներով, ինչպես նաև օրենքների կիրառությունն ապահովող ՀՀ կառավարության մի շարք որոշումներով:

296. Ընտանեկան նպաստի համակարգը գործում է 1999 թվականից,որի հիմնական նպատակն է աղքատ ընտանիքների կենսամակարդակի բարձրացմանն օժանդակելը: Իրականացվող ծրագիրն այս տարիների ընթացքում ենթարկվել է փոփոխությունների ինչպես ընտանիքների անապահովության գնահատման, ընտանեկան նպաստի չափի որոշման բանաձևերի, այնպես էլ համակարգի վարչարարական բարելավման առումով:

297. Աղյուսակ 5.21-ում բերված թվերը խոսում են համակարգում հաշվառված ընտանիքների թվի նվազման մասին, ինչը թերևս վկայում է ընտանեկան նպաստի համակարգի մասին բնակչության առավել իրազեկության և հարակից բազաների կիրարկման մասին:

 

Աղյուսակ 5.21 Ընտանեկան նպաստի համակարգը մարզում 2006-2008 թ.թ.

._________________________________________________________________.

| |                                             |2006 |2007 |2008 |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|1|Նպաստառու ընտանիքներ /% հաշվառված ընտանիքների|51.34|59.61|72.87|

| |թվից/                                        |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|2|Երեխա ունեցող ընտանիքներ /% նպաստառու        |75.76| 79.7|90.36|

| |ընտանիքներից/                                |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|3|ՀՀ պետական բյուջեով նախատեսված միջոցներ      | 0.48| 0.53| 0.61|

| |/մլրդ դրամ/                                  |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|4|Նպաստի միջին չափը                            |15300|16800|18600|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|5|Ընտանեկան նպաստ ստացող ընտանիքների թիվը      | 2543| 2504| 2598|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

| |որից` քաղաքաբնակ                             |  946|  945|  889|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

| |գյուղաբնակ                                   | 1597| 1559| 1709|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|6|Նպաստառու ընտանիքում ծնված երեխաներ          |  114|   57|   86|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|7|«Փարոս» համակարգում հաշվառված ընտանիքներում  |    0|    5|  116|

| |երրորդ և  ավելի ծնված երեխաների միանվագ      |     |     |     |

| |օգնություն                                   |     |     |     |

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|8|Հրատապ դրամական օգնություն/միջին ամսական թիվ/|  100|  229|  170|

|_|_____________________________________________|_____|_____|_____|

|9|մինչև  2 տարեկան երեխաների խնամքի նպաստ/միջին|  100|  106|  111|

| |ամսական թիվ/                                 |     |     |     |

._________________________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի առողջապահության և սոցիալական ապահովության վարչություն

 

298. Ընտանեկան նպաստի համակարգում սկսել է կիրառվել տարբերակված մոտեցում կարիքավորության աստիճանի հիման վրա: Փաստորեն, որքան աղքատ է ընտանիքը, այդքան բարձր է աղքատության ընտանեկան նպաստի չափը: Նպաստառու ընտանիքների կեսից ավելին գյուղական ընտանիքներ են:

299. Ընտանեկան նպաստների և այլ սոցիալական օգնության ծրագրերի իրականացման պատասխանատուները սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալություններն են: Սակայն նրանք հիմնականում գտնվում են նախկին շրջկենտրոններում և դրանով է մասամբ պայմանավորված այն, որ բնակչության ամենաաղքատ խավերի շրջանում ընտանեկան նպաստների համակարգի մասին տեղեկատվությունը լիարժեք չէ: Այդ հանգամանքը պահանջում է, որ սոցիալական ծառայությունները նաև իրենք բացահայտեն ամենաաղքատներին, այլ ոչ թե ընտրությունը կատարեն միայն նպաստառու դառնալ ցանկացող ընտանիքների դիմումների հիման վրա: Սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալությունները` ծառայողական տրանսպորտի բացակայության, համակարգչային և այլ տեխնիկայի հնամաշության, սահմանափակ տեխնիկայի պատճառով, ժամանակակից ծառայություններ մատուցելու բավարար բազա չունեն:

300. Այնուամենայնիվ մեծ է ընտանեկան նպաստի դերը ազգաբնակչության զգալի խավի աղքատության հաղթահարման և նվազագույն նյութական պահանջները հոգալու գործում:

301. Ինչ վերաբերում է ՍԾՏԳ-ների մասնագիտական ներուժին, ապա այս ոլորտում վերջին տարիներին ՀՀ ԱՍՀՆ-ի և ՀԲ-ի համագործակցության շրջանակներում Աշխատանքի և սոցիալական հետազոտությունների Ազգային ինստիտուտում իրականացվում են սոցիալական աշխատողների վերապատրաստման դասընթացներ: 2007-08 թթ. մարզից այդ դասընթացներին մասնակցել է 10 մասնագետ, որից 1-ը մարզպետարանի, 2-ը համայնքապետարանների իսկ 7-ը ՍԾՏԳ-ների աշխատակիցներ: Վերապատրաստման գործընթացը շարունակական է:

302. Մարզի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի խնդիրները և նրանց միջև փոխկապվածությունը ներկայացված է Գծապատկեր 5-ում:

 

Գծապատկեր 5. Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի խնդիրների «ծառ»

.__________________________________________________________.

._>|Սոցիալական պաշտպանության համակարգի ցածր արդյունավետություն|<.

|  .__________________________________________________________. |

|                                     / \                       |

._______________.                         | .___________________________.

|Սոցիալական     |                         | |Սոցիալական ծառայությունների|

|ծառայություննե-|                         | |ցածր որակ                  |<.

|րի ցածր        |     .___________________|>|                           | |

|մատչելիություն |     |       |     |     | |                           | |

._______________.     |       |     |     | .___________________________. |

/|\         |       |     |     |                    /\         |

._____________.   |       |     |     |    .______________________.   |

.______.._______. |.______..____.._____.  | ._____.._______.._____.._____.|

|Բնակ- ||Սոցիա- | ||Երկա- ||Ոչ  ||Կադ- |  | |Տեխնի||ՀԿ-ները||Վերա-||Ծառա-||

|չու-  ||լապես  | ||րատև  ||նյու||րերի |  | |կական||թույլ  ||կանգ-||յու- ||

|թյան  ||խոցելի | ||շարու-||թա- ||պակաս|  | |սար- ||են     ||նողա-||թյուն||

|իրա-  ||խմբերի | ||նակա- ||կան ||(սո- |  | |քավո-||իրենց  ||կան  ||ներ  ||

|զեկման||հիմնա- | ||կան   ||աջակ||ցիալա|  | |րում-||գործու-||կենտ-||մատու||

|պակասը||խնդիր- |<||խնամքի||ցու-||կան  |  | |ների ||նեու-  ||րոն- ||ցող  ||

|սոցիա-||ների   | ||համա- ||թյան||տե-  |  | |սակա-||թյան   ||ների ||կամա-||

|լական ||լուծ-  | ||կարգի ||ծառա||սուչ-|  | |վու- ||շարու- ||բացա-||վոր- ||

|ծրագ- ||մանն   | ||բացա- ||յութ||ների |  | |թյուն||նակական||կայու||ների ||

|րերի  ||ուղղված| ||կայու-||յուն||թվի  |  | |(համա||բնույթը||թյուն||կենտ-||

|և     ||ծրագ-  | ||թյուն ||ների||պա-  |  | |կար- ||ապահո- ||     ||րոնի ||

|իրենց ||րերի   | ||      ||պա- ||կաս) |  | |գիչ- ||վելու  ||     ||բացա-||

|իրա-  ||պակաս  | ||      ||կաս ||     |  | |ներ, ||առումով||     ||կայու||

|վունք-||       | ||      ||    ||     |  | |ինտեր||       ||     ||թյուն||

|ների  ||       | ||      ||    ||     |  | |նետ  ||       ||     ||     ||

|մասին ||       | ||      ||    ||     |  | |կապ) ||       ||     ||     ||

.______.._______. |.______..____.._____.  | ._____.._______.._____.._____.|

/|\     /|\    |  /|\     /|\          |  /|\     /|\      /|\    /|\  |

|       |     |   ._______.           |   |_______________________.   |

.______.._______. |.____________. ._____. |   | .____________________.    |

|Սոցիա-||Թերի   | ||Սոցիալական  | |Վերա-| |   | |ֆինանսական միջոցների|    |

|լական ||տվյալ- | ||խնամքի,     | |պատ- | .___|_|սահմանափակություն   |    |

|խորհր-||ների   | ||կարիքի      | |րաստ-|    |||.____________________.    |

|դատվա-||բազա   | ||գնահատման և |<|ման  |<___.||     .__________.         |

|կան   |._______. ||սոցիալական  | |ծրագ-|     ||    \|/        \|/        |

|կենտ- |          ||ծրագրերի    | |րերի |     || .______. .___________.   |

|րոնի  |          ||մշակման և   | |սակա-|     || |Սոց.  | |Պետական    |   |

|բացա- |          ||իրականացման | |վու- |     || |աշխա- | |տրանս-     |   |

|կայու-|          ||վերաբերյալ  | |թյուն|     || |տող-  | |ֆերտների   |   |

|թյուն |          ||գիտելիքների | ._____.     || |ների  | |(թոշակների,|   |

.______.          ||պակաս       |             || |ցածր  | |ընտանեկան, |   |

|.____________.             || |վար-  | |գործազր-   |   |

|                   ._______.| |ձատրու| |կության    |   |

|                  \|/       | |թյուն | |նպաստների) |   |

._______. |         .________________. | |      | |ցածր       |   |

|Երեխա- | |         |Սոցիալական      | | |      | |լինելը     |   |

|ների,  | |         |ծառայությունների|_. .______. .___________.   |

|հաշման-| |         |ոչ արդյունավետ  |                            |

|դամնե- | |         |կառավարում      |                            |

|րի,    | |         .________________.                            |

|տարեց- | |                 /\____________________________________.

|ների   |<.        .______________________________.

|կարիք- |  .______________..________________.._____________.

|ների ոչ|  |Սոցիալական    ||Սոցիալական      ||Սոցիալական   |

|լիարժեք|  |ծրագրերի      ||ծրագրերի        ||գործակալու-  |

|ուսում-|  |թափանցիկության||ներդրման ժամանակ||թյունների,   |

|նասի-  |  |սակավություն  ||տարածաշրջանի    ||ՏԻՄ, ՀԿ-ների |

|րում   |  |              ||առանձնահատկու-  ||համագործակ-  |

._______.  |              ||թյունների հաշվի ||ցության պակաս|

|              ||չառնելը         ||             |

.______________..________________.._____________.

 

303. Տվյալ ոլորտում մարզի զարգացման գերակա նպատակն է համարվում սոցիալական ծառայությունների մատչելիության և որակի բարձրացումը: Այն կարող է իրագործվել սոցիալական ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկման բարձրացման, սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության միջոցառումների ընդլայնման, այդ կապակցության սոցիալական ծառայություններ մատուցող պետական և ոչ պետական կառույցների համագործակցության, սոցիալական ծառայություններ մատուցող կադրերի շարունակական վերապատրաստման, սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական բազայի բարելավման, ինչպես նաև սոցիալական ծառայությունների համակարգի կառավարման բարելավման միջոցով:

304. ԿԶԾ-ի համաձայն կշարունակվեն ընտանեկան նպաստների ծրագրի և կենսաթոշակային ապահովության համակարգի հետագա կատարելագործման և միանվագ դրամական օգնության վճարների բարձրացման միջոցառումները, որոնք ուղղված են լինելու նաև մարզի բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավմանը:

305. Այս առումով մարզի համար սոցիալական պաշտպանության բնագավառում կարևորվում է սոցիալապես խոցելի խմբերին ուղղված սոցիալական աջակցության ծառայությունների ընդլայնումը: Այդպիսի ծառայություններից են.

1) հաշմանդամներին (հատկապես հաշմանդամ երեխաներին) վերականգնողական և

տեխնիկական այլ միջոցներով ապահովումը, ինչպես նաև նրանց

հասարակության մեջ ինտեգրելու ծրագրերի իրականացումը,

2) ծերերի համար ցերեկային խնամքի կենտրոնների և տան պայմաններում խնամքի

ծառայության գործարկումը և կատարելագործումը,

3) խնամատար ինստիտուտի ներդրման աշխատանքների շարունակության ապահովում,

4) կյանքի դժվարին իրավիճակներում հայտնված երեխաների խնամքի

ցերեկային/ընտանեկան կենտրոնների ստեղծումը,

5) փախստականներին հասարակությանը ինտեգրվելու ծրագրերի իրագործումը,

6) սոցիալական և այլ իրավունքների վերաբերյալ խորհրդատվական

ծառայությունների զարգացումը,

7) բնակչության լրիվ և արդյունավետ զբաղվածության ապահովման համար

պայմանների ստեղծման նպատակով, զբաղվածության մարզային կենտրոնների

գործընկերային հարաբերությունների հաստատում պետական և մասնավոր

կառույցների հետ, գյուղական բնակավայրերի բնակչության զբաղմունքների

բազմազանեցում, ոչ գյուղատնտեսական ոլորտի ճյուղերի առաջանցիկ

զարգացման խրախուսում, և ոչ գյուղատնտեսական աշխատատեղերի ստեղծում

պետական և մասնավոր ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման

մեխանիզմների ու ուղղությունների մշակման և կիրարկման միջոցով:

Միաժամանակ, մարզում գյուղատնտեսական վարկերի հասանելիության միջոցով

նպաստել փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանը: Գյուղական համայնքների

երիտասարդության համար աշխատաշուկայի պահանջարկին համապատասխան

մասնագիտական կրթության հասանելիության և մատչելիության ապահովումը:

306. Սոցիալական աջակցության ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության բարձրացումը նախատեսում է մարզում սոցիալական ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների (պետական, հասարակական, միջազգային) և նրանց կողմից իրականացվող ծրագրերի վերաբերյալ տեղեկատվության հրատարակում և տարածում բնակչության լայն շերտերի մեջ:

307. Կադրերի մասնագիտական պատրաստվածության աստիճանը շարունակում է ծրագրերի իրականացման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոն հանդիսանալ, այս պայմաններում ՄԺԾԾ բոլոր երեք տարիների ընթացքում կադրերի վերապատրաստումը կմնա որպես կարևոր գերակայություն: Մասնավորապես, կարևորվում է սոցիալական ծառայությունների, ինչպես պետական, այնպես էլ ոչ պետական, մասնագետների կարիքների գնահատման հմտությունների ուսուցանումը, դոնորներ, հովանավորներ որոնելու հմտությունների զարգացումը, խնամողների վերապատրաստումը հաշմանդամներին, ծերերին խնամելու, այդ թվում` տան պայմաններում խնամք կազմակերպելու համար:

308. Կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված երեխաների խնամքի ցերեկային/ընտանեկան կենտրոնների ստեղծումը ենթադրում է երեխաների իրավունքների և շահերի պաշտպանություն, բազմամասնագիտական (սոցիալ-հոգեբանական և բժշկական վերականգնման աշխատանքների իրականացում) աջակցության ցուցաբերում: Բացի այդ խնամատար ընտանիքի ինստիտուտի ներդրման արդյունավետությունը թույլ կտա շարունակելու ծրագիրը և ավելի մեծ թվով երեխաներ տեղավորելու ընտանիքներ:

309. Մարզի սոցիալական ծառայության գործակալությունների նյութատեխնիկական պայմանների բարելավումը կարևոր դեր ունի ՍԾՏԳ-ների գործունեության արդյունավետության բարձրացման գործում:

310. Սոցիալական սպասարկման համակարգի կառավարման բարելավումը իր մեջ ներառում է հետևյալ հիմնական բաղադրատարրերը`

1) ՀԿ-ների, ՏԻՄ-երի, ՍԾՏԳ ների միջև տեղեկատվության փոխանակման, մարզի

մակարդակով իրականացվող սոցիալական ծրագրերի համակարգման մեխանիզմների

մշակումը և ներդրումը,

2) պետական և ոչ պետական կառույցների համատեղ ջանքերով խոցելի խմբերի

կարիքների գնահատման միջոցառումների կանոնավոր իրականացումը,

3) կամավորների շարժման (կենտրոնի) զարգացումը:

 

5.5 Երեխաների իրավունքների պաշտպանություն

 

311. Երեխաների սոցիալական պաշտպանության պետական քաղաքականությունն իրականացվում է «Երեխայի իրավունքների մասին», «Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների սոցիալական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքներով, ՀՀ Կառավարության 2003 թ. դեկտեմբերի 18-ի N 1745-Ն «Հայաստանի Հանրապետությունում երեխաների իրավունքների պաշտպանության 2004-2015 թթ. ազգային ծրագրի» և ՀՀ Կառավարության 2007 թ. նոյեմբերի 8-ի N 1288-Ն «Կյանքի դժվարին իրավիճակում գտնվող երեխայի սոցիալ-հոգեբանական վերականգնողական անհատական ծրագրի մշակման կարգը հաստատելու մասին» ընդունած որոշումներով:

Նշված փաստաթղթերը նախատեսում են միջոցառումներ և ծառայություններ առանց ծնողական խնամքի մնացած, կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված, խնամքի և դաստիարակության կարիք ունեցող, մանկական, սոցիալական, առողջապահական հիմնարկներում գտնվող երեխաների համար:

312. Սոցիալական քաղաքականության համակարգում երեխայի հիմնահարցերի լուծման հիմնական ուղղություններն են`

1) Երեխայի խնամքի և պաշտպանության միասնական մեկ համակարգի ստեղծում

2) Երեխայի խնամքի և պաշտպանության հաստատություններում երեխաների թվի նվազեցում և այդ հաստատություններում երեխաների մուտքի կանխարգելում

3) Երեխաների խնամք և պաշտպանություն իրականացնող հաստատությունների վիճակի բարելավում

4) Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների հիմնախնդիրներ

5) Հաշմանդամ երեխաների հիմնախնդիրներ

6) Բազմանդամ և բազմազավակ ընտանիքների հիմնախնդիրներ

7) Պետական հատուկ հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների երեխաների հիմնախնդիրներ

8) Մուրացիկ, թափառաշրջիկ, իրավախախտ երեխաների հիմնախնդիրներ

9) Սոցիալապես ծայրահեղ անապահով ընտանիքների երեխաների պաշտպանության հիմնախնդիրներ

313. Այդ գործառույթների իրականացման նպատակով 2006 թ. մարզպետարաններում ստեղծվեցին երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժիններ:

314. Չնայած առկա բազմաթիվ հիմնախնդիրներին, մարզում չի գործում երեխաների խնամքի և պաշտպանության ոչ մի հաստատություն:

315. 2006 թ. ՀՀ Կառավարությունը հաստատեց կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող երեխաների սոցիալական պաշտպանության բարեփոխումների և 2006-2010 թթ. ռազմավարությունը` երեխայի շահերի առաջնահերթության սկզբունքը համարելով կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող երեխաների սոցիալական պաշտպանությունը: Ռազմավարությունը կարևորում է երեխային մատուցվող ծառայությունների ապակենտրոնացում, մասնավորապես այդ գործում համայնքների ներգրավում, խնամքի ցերեկային կենտրոնների ստեղծման միջոցով: Այդպիսի կենտրոնի ստեղծումը խիստ անհրաժեշտ է մարզի համար, քանի որ ըստ մարզպետարանի երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժնի դիտարկումների 2008 թ. տվյալներով մարզում բնակվում են 290 միակողմանի և 8 երկկողմանի ծնողազուրկ երեխաներ: Մարզում քիչ չեն նաև սոցիալական տարբեր հիմնախնդիրներ ունեցող երեխաներ:

 

Աղյուսակ 5.22.Վայոց ձորի մարզի միակողմանի և երկկողմանի ծնողազուրկ,

ֆիզիկական արատներով ծնված / մանկուց հաշմանդամ/, իրավախախտ երեխաներ

առ 01.12.2008 թ.

.______________________________________________________.

|Տարածաշրջանը|Միակողմանի|Երկկողմանի|Ֆիզիկական|Իրավախախտ|

|            |ծնողազուրկ|ծնողազուրկ|արատներով|երեխաների|

|            |երեխաների |երեխաների |ծնված    |թիվը     |

|            |թիվը      |թիվը      |երեխաներ |         |

|            |          |          |թիվը     |         |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Եղեգնաձոր   |   206    |    7     |  179    |    4    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Վայք        |   56     |    1     |   47    |    4    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Ջերմուկ     |   28     |    1     |   15    |    2    |

|____________|__________|__________|_________|_________|

|Ընդամենը    |  290     |    9     |  213    |   10    |

.______________________________________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի ԵԻՊ բաժին

 

316. Խնամակալություն և հոգաբարձություն է սահմանվել առանց ծնողական խնամքի մնացած 14 երեխաների նկատմամբ, մանկատուն է ուղարկվել 4 երեխա, գիշերօթիկ դպրոց` 2-ը, կենսաբանական ընտանիք են վերադարձել 2 երեխաներ: Մարզում թափառաշրջիկ, մուրացիկ երեխաներ չկան:

 

Աղյուսակ 5.23. Ֆիզիկական արատներով ծնված երեխաներ ըստ տարեթվերի և

տարածաշրջանների

.___________________________.

|Տարածաշրջանը|2006|2007|2008|

|____________|____|____|____|

|Եղեգնաձոր   | 110| 158| 179|

|____________|____|____|____|

|Վայք        | 35 | 34 | 47 |

|____________|____|____|____|

|Ջերմուկ     | 15 | 16 | 15 |

|____________|____|____|____|

|Ընդամենը    | 160| 208| 241|

.___________________________.

Աղբյուրը` ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի ԵԻՊ բաժին

 

317. Երեխաների սոցիալական կարիքների գնահատման արդյունքները ցույց են տալիս են, որ մարզի սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին օգնություն են ցույց տվել ոչ միայն պետական կառույցները, այլ նաև միջպետական և տեղական բարեգործական կազմակերպությունները:

318. «Մեկ ընտանիք, մեկ հայրենիք» Հայաստանի մանկատների հիմնադրամը մարզի 26 ծնողազուրկ երեխաների տարեկան երկու անգամ տրամադրում է դրամական օգնություն:

319. 2008 թ. մարզի 35 հաշմանդամ երեխաները ստուգման ենթարկվեցին Գերմանիայի Դաշնությունից մարզ ժամանած բժիշկների կողմից: Ամեն տարի Սյունյաց թեմի առաջնորդարանի կողմից սոցիալապես անապահով ընտանիքների և զոհված ազատամարտիկների 400 երեխաներ իրենց ամառային հանգիստն անցկացնում են թեմին պատկանող «Սիրանույշ» ճամբարում:

320. Մարզպետի կողմից տարեկան երկու անգամ դրամական օգնություն է տրամադրվում ծնողազուրկ և 6 և ավելի երեխաներ ունեցող ընտանիքներին:

2006-2008 թթ. մարզում որդեգրման համար դիմել են 6 ընտանիքներ, մերժում են ստացել 3-ը, որդեգրման իրավունք են ձեռք բերել 3-ը, երեխա են որդեգրել 2-ը:

321. Սոցիալական պաշտպանության համակարգի տարրերը - Վերոհիշյալ բոլոր խոցելի խմբերի նկատմամբ այսօր պետության կողմից իրականացվում են մի շարք միջոցառումներ: Սոցիալական պաշտպանության համակարգը թե՛ հանրապետության, թե՛ Վայոց ձորի մարզի կտրվածքով այսօր ներառում է.

1) պետական սոցիալական օժանդակության ծրագրեր, ինչպիսիք են` պետական նպաստները (ընտանեկան, ծննդյան միանվագ (2010 թ. 50 հազար դրամ, 3 և 4 երեխաների դեպքում` 430 հազար դրամ), մինչև 2 տարեկան երեխաների խնամքի և հուղարկավորության նպաստներ), ԽՍՀՄ խնայբանկում ներդրված ավանդների փոխհատուցման և այլ աջակցությունների ուղղված ծրագրերը,

2) սոցիալական ապահովության ծրագրեր հաշմանդամների, վետերանների և երեխաների համար, մասնավորապես բժշկասոցիալական վերականգնման ծրագրեր, տարեցներին և հաշմանդամներին տնային պայմաններում սպասարկելու սոցիալական ծրագրեր, տուն-ինտերնատների, մանկատների և գիշերօթիկ դպրոցների պահպանման ծրագրեր,

3) պետական սոցիալական ապահովագրության ծրագրեր, որոնք բաղկացած են վարձու աշխատողի մահվան դեպքում տրվող թաղման նպաստից, ժամանակավոր անաշխատունակության և հղիության հետ կապված նպաստներից,

4) զբաղվածության պետական ծրագրեր` գործազրկության նպաստի վճարում, մասնագիտական ուսուցում, աշխատաշուկայում խոցելի խմբերին աշխատանքի ընդունելու դեպքում աշխատավարձի մասնակի փոխհատուցում գործատուին, վարձատրվող հասարակական աշխատանքների կազմակերպում և այլն:

5) պետական կենսաթոշակային համակարգի շրջանակներում վճարվող ապահովագրական և սոցիալական կենսաթոշակները,

փոխհատուցում գործատուին, վարձատրվող հասարակական աշխատանքների կազմակերպում և այլն:

322. Վայոց ձորի մարզի սոցիալական պաշտպանության ոլորտի 2011-2014 թվականների ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 5.4.1-ում:

 

5.5.1 Սոցիալական պաշտպանության ոլորտի տրամաբանական հենքը

._____________________________________________________________________.

|Ամփոփ նկարագիր        |Արդյունքային ցուցանիշներ|Նախադրյալներ         |

|______________________|________________________|_____________________|

|Ոլորտային նպատակ      |1. Սոցիալական           |Սոցիալական           |

|                      |ծառայությունների        |պաշտպանության ոլորտը |

|Բարձրացնել սոցիալական |հասցեականությունից      |ՀՀ կառավարության     |

|ծառայությունների      |սոցիալապես խոցելի       |ուշադրության         |

|մատչելիությունը և     |բնակչության             |կենտրոնում է:        |

|որակը մարզում         |բավարարվածության        |Ֆինանսական միջոցները |

|                      |աստիճանը                |բաշխված են և         |

|                      |2. Ծառայության որակից   |ժամանակին հատկացված: |

|                      |սոցիալապես խոցելի խմբերի|                     |

|                      |բավարարվածության        |                     |

|                      |աստիճանը                |                     |

|                      |3. Աշխատանքի տեղավորված |                     |

|                      |գործազուրկների տեսակարար|                     |

|                      |կշիռը, %                |                     |

|                      |4. Ոչ նյութական         |                     |

|                      |աջակցություն ստացած     |                     |

|                      |հաշմանդամների, ծերերի   |                     |

|                      |տեսակարար կշիռը, %      |                     |

|                      |5. Սոցիալական           |                     |

|                      |պաշտպանության ծրագրերում|                     |

|                      |ընդգրկված խոցելի խմբերի |                     |

|                      |ներկայացուցիչների       |                     |

|                      |տեսակարար կշիռը, %      |                     |

|_____________________________________________________________________|

|1. Մարզում սոցիալական ծրագրերի վերաբերյալ բնակչության իրազեկության   |

|բարձրացումը, ինչը կնպաստի սոցիալական ծառայությունների գործունեության |

|հրապարակայնության,նրանց հաշվետվողականության աճին և  հետևաբար         |

|աշխատանքի նպատակայնության բարձրացմանը                                |

|_____________________________________________________________________|

|1.1 Մարզում սոցիալական|Հրապարակային            |Մարզում գործող       |

|ծառայություններ       |ներկայացումների թիվը    |սոցիալական           |

|մատուցող              |Սոցիալական ծրագրերի և   |ծառայություններ      |

|կազմակերպությունների/ |ծառայություն            |մատուցողները         |

|պետական, հասարակական, |մատուցողների մասին      |շահագրգռված են       |

|միջազգային/ և  նրանց  |իրազեկված խոցելի խմբերի |տրամադրել            |

|կողմից իրականացվող    |տեսակարար կշիռը, %      |տեղեկատվություն իրենց|

|ծրագրերի վերաբերյալ   |Հասարակական կարծիքի     |ծրագրերի մասին:      |

|տեղեկատվության        |հարցումների ժամանակ     |                     |

|հրատարակում և         |սոցիալական              |                     |

|տարածում բնակչության  |ծառայությունների        |                     |

|լայն շերտերում:       |նպատակայնությունից և    |                     |

|1.2 մարզպետարանի      |հասցեականությունից      |                     |

|Առողջապահության և     |բավարարված հարցվողների  |                     |

|սոցիալական            |տեսակարար կշիռը         |                     |

|ապահովության          |հարցվողների ընդհանուր   |                     |

|վարչության ՍԾՏԳ-ների  |թվում, %                |                     |

|կանոնավոր             |                        |                     |

|հաշվետվությունների    |                        |                     |

|հրապարակային          |                        |                     |

|ներկայացում           |                        |                     |

|բնակչությանը          |                        |                     |

|սոցիալական աջակցության|                        |                     |

|բնագավառում ընթացող   |                        |                     |

|ծրագրերի, նրանց մեջ   |                        |                     |

|ընդգրկման չափանիշների |                        |                     |

|վերաբերյալ            |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|2. Սոցիալական ծառայությունների բնագավառի մասնագետների շարունակական   |

|վերապատրաստում                                                       |

|_____________________________________________________________________|

|2.1 Սոցիալական        |Մատուցվող ոչ նյութական  |                     |

|ծառայություններ       |ծառայությունների թիվը   |                     |

|մատուցող              |Դոնորների և  մասնավոր   |                     |

|կազմակերպությունների  |բարերարների կողմից      |                     |

|համար դոնորներ և      |ֆինանսավորվող կարիքավոր |                     |

|հովանավորներ որոնելու |խմբերին ուղղված         |                     |

|հմտությունների        |աջակցության             |                     |

|զարգացում             |ծառայությունների թիվը   |                     |

|/դասընթացներ,         |                        |                     |

|միջազգային փորձ/      |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|2.2 Սոցիալական        |Կարիքի գնահատման        |                     |

|ծառայություններ       |դասընթացների            |                     |

|մատուցող              |մասնակիցների թիվը       |                     |

|կազմակերպությունների  |/մարզպետարան, ՍԾՏԳ, ՏԻՄ,|                     |

|/պետական և  ոչ պետական|ՀԿ-ներ/                 |                     |

|/կադրերի              |                        |                     |

|վերապատրաստում        |                        |                     |

|կարիքների գնահատման   |                        |                     |

|հմտությունների        |                        |                     |

|զարգացման վերաբերյալ  |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|3. Սոցիալական սպասարկման համակարգի կառավարման բարելավում, ինչի       |

|արդյունքում կավելանան խոցելի բնակչության սպասարկման համատեղ          |

|իրականացվող ծրագրերը                                                 |

|_____________________________________________________________________|

|3.1 ՀԿ_ների, ՏԻՄ-երի, |ՀԿ_ների և  ՏԻՄ-երի      |Միջոցառումներն       |

|ՍԾՏԳ ների միջև        |համատեղ ծրագրերի թիվը   |իրականացնելու համար  |

|տեղեկատվության        |                        |ակնկալվում է         |

|փոխանակման, մարզի     |                        |ֆինանսավորում դոնոր  |

|մակարդակով իրականացվող|                        |կազմակերպություններից|

|սոցիալական ծրագրերի   |                        |                     |

|համակարգման           |                        |                     |

|մեխանիզմների մշակում  |                        |                     |

|և  ներդրում           |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.2 Պետական և  ոչ     |                        |                     |

|պետական կառույցների   |                        |                     |

|համատեղ ջանքերով      |                        |                     |

|խոցելի խմբերի         |                        |                     |

|կարիքների գնահատման   |                        |                     |

|միջոցառումների        |                        |                     |

|կանոնավոր իրագործում  |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.3 Մարզի խոցելի      |խոցելի խմբերի վերաբերյալ|                     |

|խմբերի քարտեզագրում,  |տվյալների բազայի        |                     |

|տվյալների բազայի      |առկայություն            |                     |

|ստեղծում` նրանց       |խոցելի խմբերի համար     |                     |

|սոցիալական            |իրականացված ծրագրերի և  |                     |

|պաշտպանությանն ուղղված|միջոցառումների թիվը     |                     |

|միջոցառումների        |                        |                     |

|ընդլայնման և          |                        |                     |

|հասցեականության       |                        |                     |

|բարձրացման նպատակով   |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|3.4 Կամավորների       |Սոցիալական աջակցության  |Երիտասարդությունը    |

|շարժման /կենտրոնի/    |ծրագրերում ընդգրկված    |ցանկանում է          |

|զարգացում,            |կամավորների թիվը        |հասարակական          |

|երիտասարդների շրջանում|                        |հիմունքներով         |

|կամավորական շարժման   |                        |ծառայություն մատուցել|

|խթանում               |                        |խոցելի խմբերին       |

|_____________________________________________________________________|

|4. Երեխաների խնամքի կենտրոնների ստեղծում` ապահովելով                 |

|սոցիալ-հոգեբանական, մանկավարժական ծառայություններ կյանքի դժվարին     |

|իրավիճակներում գտնվող երեխաների և  նրանց ընտանիքների համար           |

|_____________________________________________________________________|

|4.1 Դժվարին           |Մարզում դժվարին         |Կյանքի դժվարին       |

|իրավիճակում հայտնված  |իրավիճակում հայտնված    |իրավիճակում հայտնված |

|երեխաների վերաբերյալ  |երեխաների թիվը          |երեխաների            |

|տվյալների բազայի      |Խնամքի և                |պաշտպանությունը      |

|ստեղծում              |սոցիալ-հոգեբանական      |գտնվում է            |

|4.2 Ժամանակավոր խնամքի|վերականգնողական         |Կառավարության        |

|կարիք ունեցող         |աջակցության             |ուշադրության         |

|երեխաների ցերեկային   |ծառայություններից օգտված|կենտրոնում:          |

|կենտրոնների ստեղծում  |երեխաների թիվը          |                     |

|_____________________________________________________________________|

|5. Մարզում սոցիալական ծառայություններ մատուցող կառույցների           |

|նյութատեխնիկական պայմանների բարելավում` համակարգի գործունեության     |

|արդյունավետության և  որակի բարձրացման նպատակով                       |

|_____________________________________________________________________|

|5.1 Սոցիալական        |Սոցիալական              |                     |

|ծառայություններ       |ծառայություններում նոր  |                     |

|մատուցող կառույցների/ |համակարգիչների տեսակարար|                     |

|պետական և  ոչ պետական/|կշիռը, %                |                     |

|համակարգչային         |Կայուն ինտերնետ կապ     |                     |

|տեխնիկայով հագեցում և |ունեցող սոցիալական      |                     |

|ինտերնետ կապով        |ծառայությունների թիվը   |                     |

|ապահովում             |                        |                     |

|_____________________________________________________________________|

|6 Բնակչության սոցիալական ծառայությունների ընդլայնում, որը կնպաստի    |

|խոցելի խմբերին մատուցվող ծառայությունների բազմազանությանը            |

|_____________________________________________________________________|

|6.1 Խնամողների        |Մարզում խնամողների      |Միջոցառումների       |

|վերապատրաստում,       |մասնագիտական            |իրականացման համար    |

|հաշմանդամների և       |վերապատրաստում անցած    |ակնկալվում է         |

|ծերերի խնամք, այդ     |կամավորների թիվը        |ֆինանսավորում դոնոր  |

|թվում տնային խնամք    |                        |կազմակերպություններից|

|իրականացնելու համար   |                        |Անհրաժեշտ փորձ և     |

|______________________|________________________|հմտություններ ունեցող|

|6.2 Սոցիալապես        |Հումանիտար ճաշարանների  |պետական և  ոչ պետական|

|անապահով ընտանիքների  |կողմից սպասարկվող       |սոցիալական           |

|անդամների             |բնակչության թվաքանակը % |ծառայություններ      |

|սննդապահովում         |                        |մատուցողների         |

|______________________|________________________|առկայություն:        |

|6.3 Ծերերի խնամքի     |Բացի պետական            |Պետական և  ոչ պետական|

|ծառայությունների      |տրանսֆերտներից խնամքի   |կազմակերպությունների |

|իրականացում           |ծառայություններից օգտվող|միջև                 |

|                      |ծերերի թիվը             |համագործակցության    |

|______________________|________________________|բարձր աստիճան        |

|6.4 Հաշմանդամների     |Վերականգնողական և       |                     |

|/հատկապես հաշմանդամ   |տեխնիկական անհրաժեշտ այլ|                     |

|երեխաների և  նրանց    |միջոցներ ստացած         |                     |

|ծնողների/ ապահովում   |հաշմանդամների թիվը      |                     |

|վերականգնողական և     |                        |                     |

|տեխնիկական այլ        |Կենտրոնի                |                     |

|միջոցներով            |ծառայություններից օգտվող|                     |

|Հաշմանդամ երեխաների   |հաշմանդամ երեխաների թիվը|                     |

|առողջավերականգնողական |                        |                     |

|ցերեկային կենտրոնի    |                        |                     |

|ստեղծում              |                        |                     |

|______________________|________________________|_____________________|

|6.5 Խնամատար ընտանիքի |Հաշվառված խնամատար      |ՀՀ կառավարությունն   |

|ինստիտուտի զարգացումը |ընտանիքների թիվը        |աջակցում է խնամատար  |

|                      |Խնամատար ընտանիքներում  |ընտանիքի ինստիտուտի  |

|                      |տեղավորված ծնողազուրկ   |կայացմանը            |

|                      |երեխաների թիվը          |հանրապետությունում   |

|______________________|________________________|_____________________|

|6.6 Գործազուրկների    |Վերապատրաստված          |Միջոցառումների       |

|համար մասնագիտական    |գործազուրկների թիվը     |իրականացման համար    |

|վերապատրաստման        |աշխատանքի տեղավորված    |ակնկալվում է         |

|միջոցառումների        |վերապատրաստված          |ֆինանսավորում դոնոր  |

|կազմակերպում          |գործազուրկների տեսակարար|կազմակերպություններից|

|                      |կշիռը %                 |Նոր աշխատատեղերի     |

|______________________|________________________|ստեղծման             |

|6.7 Վարձատրվող        |Վարձատրվող հասարակական  |հնարավորությունները  |

|հասարակական           |աշխատանքների ծրագրերի   |մարզում              |

|աշխատանքների          |թիվը                    |ընդլայնվում են       |

|իրականացում           |Վարձատրվող հասարակական  |Աջակցության          |

|                      |աշխատանքների ծրագրերում |ցուցաբերում միայն    |

|                      |ընդգրկված շահառուների   |կարիքավորության      |

|                      |թիվը                    |չափանիշներին         |

|                      |                        |համապատասխանող       |

|                      |                        |բնակչությանը         |

._____________________________________________________________________.

 

6 ԱՐԴՅՈՒՆԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ

6.1 Իրավիճակի վերլուծություն

 

323. Մարզի արդյունաբերական կազմակերպությունների ընդհանուր քանակում գերակշռում են գերփոքր և փոքր կազմակերպությունները, որոնց տեսակարար կշիռները համապատասխանաբար կազմում են 22.5% և 60.0%, որոնք թողարկում են արդյունաբերական արտադրանքի ընդհանուր ծավալի 43.8%-ը: Մարզի խոշոր և միջին կազմակերպություններին, որոնք կազմում են ընդհանուր թվաքանակում 12.5%, բաժին է ընկնում արդյունաբերական արտադրանքի ամբողջ ծավալի 52.9%-ը:

324. Մարզի արդյունաբերության տեսակարար կշիռը հանրապետության արդյունաբերության ընդհանուր ծավալում կազմում է 0.8%: Արդյունաբերության ոլորտում հիմնականում զարգացած են ոչ ոգելից ըմպելիքի` «Ջերմուկ» հանքային ջրերի և խաղողի գինու արտադրությունները, որոնց տեսակարար կշիռները հանրապետության հանքային ջրերի և խաղողի գինու արտադրությունների ընդհանուր ծավալում համապատասխանաբար կազմում են` 60% և 20%:

325. Վայոց ձորի մարզում, ըստ 40 արդյունաբերական կազմակերպություններից ստացված հաշվետվությունների տվյալների, ինչպես նաև վիճակագրական մոնիթորինգում չընդգրկված տնտեսավարող փոքր ձեռնարկատիրության սուբյեկտների գործունեության գնահատման (ընթացիկ գներով) վերջին տարիներին թողարկվում է շուրջ 5.5-6.3 մլրդ. դրամի արդյունաբերական արտադրանք, նույնքան էլ իրացվում է, որից` ԱՊՀ երկրներում` 1198.1 մլն. դրամի, այլ երկրներում` 97.2 մլն. դրամի արտադրանք:

 

Աղյուսակ 7.1. Արդյունաբերական արտադրանքի արտադրությունն ըստ

տնտեսական գործունեության տեսակների, 2006-2008 թթ.

._____________________________________________________________________.

|                     |Թողարկված արտադրանքի   |Պատրաստի արտադրանքի    |

|                     |ծավալը, ընթացիկ        |իրացումը, ընթացիկ      |

|                     |գներով (3), մլն. դրամ  |գներով (1), մլն. դրամ  |

|                     |_______________________|_______________________|

|                     |2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|2006 թ.|2007 թ.|2008 թ.|

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|Ամբողջ               | 5066,0| 5466.3| 6252.3| 5178,4| 5654.4| 6442.7|

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|այդ թվում`           |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|հանքագործական        |  23,6 |  34.9 |  33.5 |  22,8 |  34.4 |  33.7 |

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|որից`                |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|հանքագործական        |  23,6 |  34.9 |  33.5 |  22,8 |  34.4 |  33.7 |

|արդյունաբերության այլ|       |       |       |       |       |       |

|ճյուղեր              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|մշակող               | 3915,6| 4205.5| 4804.8| 4028,8| 4394.1| 5005.0|

|արդյունաբերություն   |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|որից`                |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|սննդամթերքի, ներառյալ| 3655,2| 4010.6| 4654.3| 3813,4| 4154.0| 4292.1|

|խմիչքները,           |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|մանածագործական       |  51,9 |  22.2 |   -   |   -   |   -   |   -   |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|բնափայտի մշակում և   |  1,8  |  2.0  |  4.0  |  3,2  |  6.6  |  2.4  |

|փայտե                |       |       |       |       |       |       |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|այլ ոչ մետաղական     |  12,7 |  12.1 |  30.1 |  9,9  | 11.6  | 28.4  |

|հանքային             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|պատրաստի մետաղե      |  79,9 | 120.5 |  81.7 |  79,9 | 120.5 |  81.7 |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրական մեքենաների|  26,7 | 23.0  | 26.1  |  24,1 |  24.6 |  26.5 |

|և  էլեկտրասարքավո-   |       |       |       |       |       |       |

|րումների             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|ոսկերչական           |  79,1 |  15.1 |  18.7 |  92,1 |  76.2 |  73.9 |

|արտադրատեսակների     |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն        |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրաէներգիայի,    | 1126,8| 1225.9| 1404.0| 1121,8| 1225.9| 1404.0|

|գազի, ջրի            |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն և      |       |       |       |       |       |       |

|բաշխում              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|դրանից`              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|էլեկտրաէներգիայի,    | 1011,9| 1120.6| 1300.0| 1011,9| 1120.6| 1300.0|

|գազի, տաք ջրի և      |       |       |       |       |       |       |

|գոլորշու             |       |       |       |       |       |       |

|արտադրություն և      |       |       |       |       |       |       |

|բաշխում              |       |       |       |       |       |       |

|_____________________|_______|_______|_______|_______|_______|_______|

|ջրի հավաքում,        | 114,9 | 105.3 | 104.0 | 114,9 | 105.3 | 104.0 |

|մաքրում և  բաշխում   |       |       |       |       |       |       |

._____________________________________________________________________.

Աղբյուրը` «Վայոց ձորի մարզի սոցիալ-տնտեսական վիճակը», ԱՎԾ մարզային

գործակալություն 2008-2009 թթ.

 

326. Մարզի մշակող արդյունաբերության ծավալի մեջ սննդամթերքի և ըմպելիքի արտադրության ծավալը կազմել է 95.3%:

 

-----------------------------

ԻՐՏԵԿ - նկարը չի բերվում

 

327. ՀՀ Վայոց ձոր մարզի համայնքներում էներգամատակարարումը կատարվում է «ՀԷՑե» ՓԲԸ Արաքս մասնաճյուղի Եղեգնաձորի և Վայքի Էլ. ցանցերի միջոցով: Չնայած 2006-2008 թթ. այդ բնագավառում կատարվել է ներդրումներ, որոշ համայնքներում տրանսֆորմատորները փոխարինվել են ավելի հզոր տրանսֆորմատորներով, կառուցվել են նոր օդային և մալուխային գծեր, տեղադրվել են նոր հենասյուներ, սակայն այն դեռևս բավարար չէ բնակչությանը անվտանգ և անխափան էներգամատակարարում իրականացնելու համար: Մարզում էներգամատակարարման որակի բարձրացումը կպահանջի լրացուցիչ ֆինանսական ներդրումներ:

328. «2011-2014 թթ. ՀՀ Վայոց ձորի մարզում «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից նախատեսվում է շուրջ 2309.3 մլն դրամի ներդրումներ: Ներդրումները հիմնականում ուղղված կլինեն օդային, մալուխային գծերի կառուցման, վերանորոգման, ենթակայանների նորոգման, հին տրանսֆորմատորները նորերով փոխարինելու աշխատանքներին. /տես Աղյուսակ 7.2/:

 

Աղյուսակ 7.2. Վայոց ձորի մարզի (Եղեգնաձոր, Վայք էլ. ցանցեր)

2011-2014 թթ. էլ. սարքավորումների նորոգման և կապիտալ ներդրումների

վերաբերյալ

.___________________________________________________________________.

|Հ/Հ|Աշխատանքային անվանացանկ                          |2011-2014 թթ.|

|   |                                                 |նախատեսված   |

|   |                                                 |ներդրումներ  |

|   |                                                 |մլն. դրամ    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 1 |35/110 կՎ ուժային տրանսֆորմատորների նորոգում     |   285.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 2 |6(10)-35-110 կՎ անջատիչների նորոգում             |   121.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 3 |35-110 կՎ բաժանիչների, կարճ միացուցիչների և      |   100.40    |

|   |խզիչների նորոգում                                |             |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 4 |35-110 կՎ օդային գծերի նորոգում                  |   115.60    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 5 |Ձմռան նախապատրաստական աշխատանքներ                |   178.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 6 |6(10) կՎ տրանսֆորմատորային ենթակայանների նորոգում|   136.50    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 7 |6(10) կՎ մալուխային, օդային գծերի նորոգում       |   814.60    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 8 |0,4 կՎ մալուխային, օդային գծերի նորոգում         |   465.30    |

|___|_________________________________________________|_____________|

| 9 |Ենթակայանների տանիքների նորոգում                 |    92.00    |

|___|_________________________________________________|_____________|

|   |Ընդամենը                                         |  2309.30    |

.___________________________________________________________________.

 

329. Տնտեսության տարբեր ճյուղերի հետագա զարգացումը նոր պահանջներ է առաջադրում մարզի տարածքում նոր էներգետիկ հզորությունների ստեղծման համար: Վայոց ձորը Հայաստանի այն մարզերից է, որտեղ կարելի է զարգացնել հիդրոէլեկտրաէներգիայի արտադրությունը: Ներկայումս ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից տրված արտադրության լիցենզիաների համաձայն մարզում տարեկան 45.41 մլն. կՎտժ էլեկտրական էներգիա են արտադրում 7 փոքր հիդրոէլեկտրակայաններ` մոտ 15304 կՎտ ընդհանուր հզորությամբ /տես Աղյուսակ 7.3/:

 

Աղյուսակ 7.3. 2009 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՊՐԻԼԻ 1-Ի ԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՀՀ ՀԱՆՐԱՅԻՆ

ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿՈՂՄԻՑ ՏՐՎԱԾ ԼԻՑԵՆԶԻԱՆԵՐԻ ՀԱՄԱՁԱՅՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԷՆԵՐԳԻԱ ԱՐՏԱԴՐՈՂ ՓՈՔՐ ՀԻԴՐՈԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ ԸՍՏ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՂ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ

._____________________________________________________________________.

|N |Շահագործող      |Փոքր ՀԷԿ-ի|Լիցենզիայի|Լիցենզիայի  |Դրված- |Տարե- |

|  |ընկերությունը   |անունը    |տրամադրման|գործողության|քային  |կան   |

|  |                |          |ամսաթիվը  |ժամկետի     |հզորու-|արտադ-|

|  |                |          |          |ավարտը      |թյունը |րանքը |

|  |                |          |          |            |կՎտ    |մլն.  |

|  |                |          |          |            |       |կՎտ ժ |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|1 |«Երէներգո» ՓԲԸ  |»Արենի»   |25.06.1999| 25.06.2014 |  684  | 0,79 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|2.|«Մուշեղ ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Ջերմուկ» |25.06.1999| 25.06.2014 |  440  | 2,51 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|3.|«Էլեգիս ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Եղեգիս»  |12.06.2003| 12.06.2018 |  800  | 3,46 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|4.|«Բազենք» ՓԲԸ    |»Եղեգիս-1»|01.06.2004| 01.06.2019 |  9950 | 27,74|

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|5.|«Էլեգիս ՀԷԿ» ՍՊԸ|»Հերմոն»  |27.10.2006| 27.10.2021 |  1200 | 3,72 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|6.|«ՀԱԿ ՀԷԿ» ՍՊԸ   |»Կարակայա»|08.10.2008| 08.10.2023 | 1 530 | 4,49 |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|7.|«Հերմոն ՄԱԴ» ՍՊԸ|»Քարա-    |25.03.2009| 25.03.2024 |  700  | 2,7  |

|  |                |գլուխ»    |          |            |       |      |

|__|________________|__________|__________|____________|_______|______|

|  |Ընդամենը        |          |          |            | 15304 | 45,41|

._____________________________________________________________________.

 

330. Մարզում 2009-2012 թթ. ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից տրված լիցենզիաների համաձայն կառուցվում են ևս 17 փոքր ՀԷԿ-եր` 23073 կՎտ հզորությամբ և տարեկան 103,9 մլն. կՎտժ արտադրանքով /տես Աղյուսակ 7.4/:

 

--------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
22.07.2010
N 1060-Ն
Որոշում