Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ ԱՐԱՐԱՏԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ՀՀ ԱՐԱՐԱՏԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵ ...

 

 

040.0353.140410

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

25 մարտի 2010 թվականի N 353-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԱՐԱՏԻ ՄԱՐԶԻ 2011-2014 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼ-ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(4-րդ մաս)

 

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|  |     2         |    6   |    7   |   8    |    9     |   10   |   11   |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|31|գ. Խաչփարի     |        |        |        |  200000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|32|գ. Նոր ՈՒղու   |        |        |        |  200000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|33|գ. Սիսավանի    |        |        |        |  220000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|34|գ. Մրգավանի    | 18970,0|        |        |  165000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|35|գ. Փոքր Վեդու  |  5000,0|        |        |  235000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|36|գ. Այգեզարդի   | 36350,0|        |        |   90000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|37|գ. Դիտակի դպրոց|        |        |        |  120000,0|        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|38|գ. Նարեկի դպրոց|  9860,0|        |        |  110000,0|        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|39|գ. Բյուրավանի  |        |        |        |  180000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|40|գ. Գետազատի    |  4050,0|        |        |  180000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|41|գ. Ն. Դվինի    |        |        |        |  205000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|42|գ. Լանջազատի   | 25000,0|        |        |  200000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|43|գ. Բարձրաշենի  |        |        |        |  260000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|44|ք. Արարատի     |        |        |        |  200000,0|        |        |

|  |թիվ 1          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|45|ք. Վեդու թիվ 1 |  6499,4|        |        |  220000,0| 10000,0| 10000,0|

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|46|գ. Արարատի     | 49760,0|        |        |  200000,0|        |        |

|  |թիվ 1          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|47|գ. ՈՒրցաձորի   | 34028,0|        |        |  160000,0|        |        |

|  |թիվ 1          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|48|գ. Լուսառատի   |        |        |        |  100000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|49|գ. Պ. Սևակի    |        |        |        |    7000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|50|գ. Ջրահովիտի   |        |        |        |  180000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|51|գ. Ազատաշենի   |        |        |        |  110000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|52|գ. Դարակերտի   |  3000,0|        |        |  170000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|53|գ. Նորամարգի   | 23500,0|        |        |  160000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|54|գ. Նիզամու     | 20000,0|        |        |  160000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|55|գ. Այնթապի     |        |        |        |  200000,0|        |        |

|  |թիվ 2          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|56|գ. Լանջառի     | 10000,0|        |        |   30000,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|57|գ. Լուսաշողի   | 23500,0|        |        | 1811500,0|        |        |

|  |դպրոց          |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|58|գ. Սիսի դպրոց  |        |        |        |  200000,0|        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|59|Ավագ դպրոց     |        |        |        |          |        |        |

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|60|ք. Մասիսի թիվ 5|        |        |100000,0|  112445,5|112445,5|112445,5|

|__|_______________|________|________|________|__________|________|________|

|61|Ընդամենը       | 570 733| 272 120| 592 640|13 088 542|1240 246|1240 246|

.__________________________________________________________________________.

 

193. Մինչև 2010 թ. դպրոցների կառուցման, հիմնանորոգման և արդիականացման ծրագրով մարզում կատարվել է 8819.961 մլն. դրամի կապիտալ ներդրում:

194. Մարզի 52 դպրոցներ ունեն իրենց սեփական կաթսայատները, որոնցից աշխատում են 47-ը: Մնացած դպրոցներից` 10-ում իրականացվում է վառարաններով, իսկ 55-ում էլեկտրական մարտկոցներով ջեռուցում:

195. Ավագ դպրոցների փորձնական ծրագրում ընդգրկված Մասիս քաղաքի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի վերանորոգման և նոր մասնաշենքի կառուցման համար 2010 թ. պետ. բյուջեի միջոցներով նախատեսվում է ներդնել 212 մլն դրամ:

196. 2007-2008 թթ. ՀՀ պետական բյուջեի միջոցներից մարզին հատկացված 137855,3 հազար դրամ գումարով ձեռք է բերվել 12-ամյա կրթության անցման կապակցությամբ 6 տարեկան երեխաների ուսուցման կազմակերպման համար անհրաժեշտ դպրոցական գույք: 2008-2009 թթ. մարզի դպրոցները համալրվել են 1500 կոմպլեկտ տարրական դասարանների սեղան նստարաններով:

197. Մարզի դպրոցական գրադարանային ֆոնդի գեղարվեստական և մեթոդամանկավարժական գրականության հիմնական մասը հնամաշ է, իսկ մի մասը օգտագործման պիտանի չէ` կապված հանրակրթական ծրագրերի փոփոխման հետ:

198. Մարզի 68 դպրոցներում գործում են համակարգչային դասարաններ, 88 դպրոցներ ապահովված են ինտերնետ կապով, 6-11-րդ դասարաններում սովորող 26 աշակերտին բաժին է ընկնում մեկ ժամանակակից համակարգիչ: Այս ցուցանիշները դեռևս բավարար չեն: Մարզի 5 դպրոցներ չունեն ժամանակակից համակարգիչներ: Մարզի ոչ բոլոր դպրոցներն են ընդգրկվել դպրոցների համակարգիչների շրջանառու համակարգում:

199. Այնուամենայնիվ, չնայած իրականացված միջոցառումներին, մարզի կրթական հաստատություններում ներկայումս համարյա թե բացակայում են ժամանակակից լաբորատոր սարքավորումներն ու նյութերը, դպրոցների մեծ մասը դեռևս խիստ կարիք ունի աշակերտական, ուսուցողական սեղան-նստարանների, գրատախտակների, փափուկ գույքի: Դպրոցները խիստ կարիք ունեն նաև առարկայական դիդակտիկ պարագաների, համակարգչային տեխնիկայի: Հրատապ է նաև լոկալ ջեռուցում ունենալու խնդիրը:

200. Մարզպետարանի կողմից կատարված կարիքի գնահատման արդյունքների համաձայն, այսօր մարզի դպրոցների համար պահանջվում է դպրոցներն ապահովել.

1) մոտ 4500 աշակերտական սեղան-աթոռներով,

2) 500 գրատախտակով,

3) լաբորատոր սարքավորումներով և գույքով,

4) 500 ուսուցչական սեղաններով:

201. Վերանորոգել և կահավորել դպրոցների

1) բացօթյա խաղահրապարակները,

2) բուֆետներն ու ճաշարանները,

3) մարզադահլիճները,

4) կաբինետներն ու ուսուցչանոցները:

202. Արդիական է նաև դպրոցի կառավարման խնդիրը: Չնայած դպրոցի կառավարման ապակենտրոնացման քաղաքականությանը շատ դպրոցներում կառավարման խորհուրդները ձևական բնույթ են կրում: Անհրաժեշտ է վերապատրաստել խորհուրդների անդամներին և իրականացնել խորհրդի գործունեության կազմակերպման իրավական փաթեթի լրամշակում: Չնայած 2006թ. դպրոցների խորհուրդների մոտ 610 անդամներ անցել են վերապատրաստումներ համաշխարհային բանկի «ԿՈՀ» ծրագրի շրջանակներում, սակայն դրանց կազմի փոփոխության պատճառով խորհուրդների նոր անդամները տեղյակ չեն այդ կառույցի կանոնադրական և գործառնական խնդիրներին: Դպրոցը դեռ չի կայացել որպես ինքնուրույն և ինքնակառավարվող կրթական օղակ: Այսպես. դպրոցի կառավարման գործում աշակերտների, ծնողների մասնակցությունը դեռևս ցածր է կամ ձևական: Համայնքը, տեղական իշխանությունները չեն շտապում աջակցություն ցուցաբերել դպրոցին, համարելով, որ դա պետության խնդիրն է:

203. Մասնագիտական կրթություն. Մարզում գործում է մեկ հավատարմագրված ոչ պետական ԲՈՒՀ «Արտաշատ» համալսարան:

204. Ներկայումս Արարատի մարզում գործում են տարբեր գերատեսչությունների ենթակայության տակ գտնվող միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, այդ թվում.

1) Արտաշատի պետական քոլեջը

2) Արտաշատի բժշկական քոլեջը

3) Արարատի պետական քոլեջը

4) Արարատի բժշկական քոլեջը

5) Մասիսի պետական գյուղատնտեսական քոլեջը

6) Վեդի քաղաքում գործող Եվրոպական քոլեջի մասնաճյուղը:

205. Վերջին տարիներին իրավիճակն այս բնագավառում էլ ավելի է վատթարացել: Անընդհատ և սրընթաց նվազում է մասնագիտական-տեխնիկական կրթության պետական պատվերը, որը բերում է ինքնաֆինանսավորմամբ զարգանալու անհրաժեշտության: Այդ հաստատությունները ունեն անբավարար ուսումնանյութական բազա և անբավարար շենքային պայմաններ:

206. Այսօր այդ կրթական հաստատություններն իրենց առկա տեսքով այլևս մրցունակ չեն կրթական ծառայությունների շուկայում, ինչպես և դրանց շրջանավարտները մրցունակ չեն աշխատանքի շուկայում:

207. Ընդհանրացնելով մարզի կրթության ոլորտի իրավիճակի նկարագրությունը ամփոփ ձևով ներկայացվում է նրա հիմնական խնդիրները և նրանց միջև փոխկապվածությունը (տես` Գծապատկեր):

_____________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

5.1.2. Կրթության ոլորտի զարգացման նպատակները և ռազմավարությունը

 

208. Կրթության ոլորտի իրավիճակի բարելավման նպատակով, ԿԶԾ-ի սույն ոլորտի ռազմավարական մոտեցումները կիրառվելու են նաև Արարատի մարզում: Մասնավորապես, ՀՀ կառավարության կողմից առաջնահերթ են համարվում նախադպրոցական կրթության մատչելիության ապահովման, հանրակրթական համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դպրոցների նյութատեխնիկական բազայի, ուսումնածրագրային և ուսումնամեթոդական նյութերի բարելավման, մասնագիտական կրթության բովանդակության արդիականացման և որակի բարձրացման ռազմավարական ուղղությունները և համապատասխան միջոցառումները:

209. Ելնելով Արարատի մարզում կրթության ոլորտի ներկա իրավիճակից` կրթության որակի և մատչելիության բարձրացումը դիտվում է որպես այս ոլորտի զարգացման գերակա նպատակ: Հատկապես ուշադրություն է դարձվելու հանրակրթության համակարգում տեղի ունեցող բարեփոխումներին, որոնք ուղղված են դպրոցների ապակենտրոնացմանը և ժողովրդավարացմանը, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանն ու թափանցիկության ապահովմանը, միջազգայնորեն ընդունված չափանիշներին հասնելու համար ուսումնական գործընթացը տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով հագեցմանը, ինչպես նաև 12-ամյա կրթության, ուսումնական ծրագրերի և գնահատման նոր համակարգի, դպրոցի ավարտական, բուհական ընդունելության նոր քննական համակարգի ներդրմանը: Անհրաժեշտ է նաև իրականացնել կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաներին հանրակրթական համակարգում ինտեգրելուն ուղղված համապատասխան միջոցառումներ:

210. Կարևոր պայման է դպրոցներում հեռահաղորդակցման կենտրոնների ստեղծումը: Դրա միջոցով ակնկալվում է դպրոցը վերափոխել ինտերնետային կապով ապահովված համակարգչային, հեռահաղորդակցման, կրթական համայնքային կենտրոնի` ամրագրելով տեղեկատվություն ստացող և փոխանակող, մշակութային և կրթական բազմապիսի ծառայություններ, ինչպես նաև համայնք-դպրոց շարունակական կապի հնարավորությունները:

211. Մարզի կրթության ոլորտի զարգացման տեսանկյունից չափազանց կարևորվում է նաև նախադպրոցական կրթության համակարգի կատարելագործումը, զարգացումը, այլընտրանքային ծառայությունների մշակումը և մատուցումը: Ստորև գծապատկերում ներկայացված է կրթության ոլորտի զարգացման նպատակներն ու ուղղությունները

 

Կրթության ոլորտի զարգացման նպատակներն ու ուղղությունները

 

._______________________________________.

|Արարատի մարզում հանրակրթության որակի և |

|       մատչելիության բարձրացում        |

._______________________________________.

                     /\              /\          /\

.___.               |           .__________.

|                   |                      |

|                   |                      |

.__________________.   ._______________________.     .______________.

|Հանրակրթական որակի|   |Նախադպրոցական կրթության|     |Կրթական և     |

._>|և  մատչելիության  |   |որակի և  մատչելիության |     |մշակութային   |

|  |բարձրացում        |   |      բարձրացում       |     |միջոցառումների|

|  |                  |   |                       |     |զարգացում     |

|  .__________________.   ._______________________.     .______________.

|           /\     /\            /\   /\   /\  /\

|           |      .______.      |    |    |   .________________.

|  ._________________. ._____________.|.________________.._______________.

|  |Դպրոցների նյութա-| |Կադրերի վերա-|||Այլընտրանքային  ||Մանկապարտեզների|

|  |տեխնիկական       | |պատրաստում   |||ծառայությունների||շենքային       |

|  |բազայի բարելավում| |             |||զարգացում       ||պայմանների     |

|  |                 | |             |||                ||բարելավում     |

|  ._________________. ._____________.|.________________.._______________.

|                                     |

|                                     |

|       .___________________.         |        ._____________.

|       |Հատուկ կրթական և   |         |        |Կահավորում և |

|       |առանձնահատուկ      |         .________|ուսուցողական |

|       |պայմանների կարիք   |                  |պարագաներով  |

._______|ունեցող երեխաների  |                  |վերազինում   |

|ներառական կրթության|                  ._____________.

|կազմակերպում       |

.___________________.

 

212. Կրթության ոլորտի ֆինանսավորումը 2011-2014 թթ Արարատի մարզի կրթության ոլորտին պետության կողմից ուղղված ծախսերը ներկայացվում են ստորև

 

Աղյուսակ 5.6

(հազ. դրամ)

._________________________________________________________________________.

|Կրթության    | 2008 թ. |2009 թ.  |2010 թ.  |2011 թ.  |2012 թ.  |2013 թ.  |

|ոլորտ        |         |         |         |         |         |         |

|_____________|_________|_________|_________|_________|_________|_________|

|Հանրակրթական |4777765,9|5817740,1|5803233,3|6285442,0|6137807,0|5959015,0|

|դպրոցներ     |         |         |         |         |         |         |

._________________________________________________________________________.

 

213. Ինչպես 2008-2010 թվականներին, այնպես էլ 2011-2014 թվականներին` իրականացվող ծրագրերով կրթության բնագավառի հիմնական գերակայությունը հանրակրթության ոլորտն է: Հանրակրթության զարգացման համար նախատեսված են նաև Համաշխարհային բանկի վարկային ծրագրի միջոցները: Թեև տարեցտարի այդ հատկացումները պակասում են, այնուամենայնիվ, դա զգալի ներդրում կլինի Արարատի մարզի հանրակրթական համակարգի իրավիճակի բարելավման գործում:

214. Մարզի հանրակրթական համակարգի 2011-2014 թթ. զարգացման ռազմավարության ֆինանսավորումը ներկայացված է հավելված 5.1.1-ում:

 

Կրթության ոլորտի տրամաբանական հենքը

 

._____________________________________________________________________.

|   Ամփոփ նկարագիր      |   Արդյունքային        |   Նախադրյալներ      |

|                       |   ցուցանիշներ         |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|Ոլորտային նպատակ`      |1. Համախառն            |Կրթության համար      |

|Բարձրացնել կրթական     |ընդգրկվածությունը      |պետական բյուջեի      |

|ծառայությունների       |հիմնական դպրոցում 100% |ծախսերը շարունակելու |

|մատչելիությունը և      |2. Աշակերտ-ուսուցիչ    |են աճել համաձայն ՀՀ  |

|որակը Արարատի մարզում  |հարաբերակցությունը`    |կառավարության        |

|                       |հանրակրթության         |ծրագրային            |

|                       |բնագավառում-1/14       |ցուցանիշների         |

|                       |3. Ջեռուցման լոկալ     |                     |

|                       |համակարգ ունեցող       |Ֆինանսական միջոցները |

|                       |դպրոցների թիվը-9       |բաշխված են և         |

|                       |4. 3-6 տարեկան         |ժամանակին հատկացված: |

|                       |երեխաների              |                     |

|                       |նախադպրոցական          |                     |

|                       |հաստատություններում    |                     |

|                       |ընդգրկվածության        |                     |

|                       |տեսակարար կշիռն այդ    |                     |

|                       |տարիքի երեխաների       |                     |

|                       |ընդհանուր թվում, 60%   |                     |

|_____________________________________________________________________|

|1. Դպրոցների շենքային պայմանների բարելավում և  նյութատեխնիկական      |

|                     բազայի արդիականացում                            |

|_____________________________________________________________________|

|1.1 Դպրոցական շենքերի  |Վերանորոգված դպրոցների |Կառավարության կողմից |

|վերանորոգում,          |թիվը-112               |դպրոցական շենքերի    |

|ջրամատակարարում,       |                       |վերանորոգման և       |

|ջրահեռացում            |                       |նյութատեխնիկական     |

|_______________________|_______________________|բազայի համալրման     |

|1.2 Դպրոցների          |Բարեկարգված            |նպատակով հատկացվող   |

|մարզադահլիճների և      |մարզադահլիճներ և       |ֆինանսական միջոցները |

|խաղահրապարակների       |խաղահրապարակներ        |տարեցտարի            |

|վերանորոգում,          |ունեցող դպրոցների      |ավելանում են:        |

|մարզագույքով և         |տեսակարար կշիռը, 40%   |                     |

|տեխնիկական պարագաներով |                       |                     |

|հագեցում               |                       |                     |

|_______________________|_______________________|                     |

|1.3 Ջեռուցման լոկալ    |Ջեռուցման լոկալ        |                     |

|համակարգի ներդրում     |համակարգ ունեցող       |                     |

|                       |դպրոցների տեսակարար    |                     |

|                       |կշիռը, 80%             |                     |

|_______________________|_______________________|                     |

|1.4 Դպրոցական գույքի   |Նորացված գույք ունեցող |                     |

|տրամադրում (ներառյալ   |դպրոցների թիվը-60      |                     |

|12-ամյա կրթությանը     |                       |                     |

|համապատասխան)          |                       |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|1.5 Լաբորատոր          |Համալրված և            |                     |

|սարքավորումների և      |արդիականացված          |                     |

|նյութերի, դիդակտիկ     |լաբորատորիաներ ունեցող |                     |

|պարագաների ձեռքբերում, |դպրոցների թիվը-45      |                     |

|գրադարանային ֆոնդի     |Թարմացված գրադարաններ  |                     |

|համալրում և  թարմացում |ունեցող դպրոցների      |                     |

|                       |թիվը 30                |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|1.6 Համակարգչային      |Համակարգչային          |                     |

|դասասենյակների         |դասասենյակներ ունեցող  |                     |

|ստեղծում, համալրում    |դպրոցների թիվը-112     |                     |

|և  ինտերնետ կապով      |Ինտերնետային կապով     |                     |

|ապահովում              |ապահովված դպրոցների    |                     |

|                       |թիվը-112               |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|1.7 Դպրոցական          |Վերազինված արհեստանոց  |                     |

|արհեստանոցների         |ունեցող դպրոցների      |                     |

|վերազինում (հաստոցներ, |թիվը-20                |                     |

|գործիքներ և  նյութեր)  |                       |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|1.8 Դպրոցական          |Նոր բուֆետ-ճաշարաններ  |                     |

|բուֆետ-ճաշարանների     |ունեցող դպրոցների      |                     |

|ստեղծում և             |թիվը-85                |                     |

|համապատասխան գույքով   |                       |                     |

|ապահովում              |                       |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|                       |Ավագ դպրոցների թիվը-5  |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|                       |Ներառական կրթություն   |                     |

|                       |իրականացնող դպրոցների  |                     |

|                       |թիվը-5                 |                     |

|_____________________________________________________________________|

|       2. ՈՒսուցչական անձնակազմի որակավորման բարձրացում              |

|_____________________________________________________________________|

|2.1 ՈՒսուցիչների       |Որակավորման բարձրացման |ՈՒսուցիչների         |

|մասնագիտական           |և  վերապատրաստման      |վերապատրաստումը      |

|վերապատրաստման         |դասընթացների մասնակցած |կառավարության        |

|դասընթացների պարբերաբար|ուսուցիչների թիվը-3000 |ուշադրության         |

|կազմակերպում, կրթության|                       |կենտրոնում է և       |

|օրենսդրության մասին    |Համակարգչին տիրապետող  |իրականացվում է ՀԲ    |

|իրազեկում              |ուսուցիչների թիվը-3000 |«Կրթության որակ և    |

|_______________________|                       |համապատասխանություն» |

|2.2 ՈՒսուցիչների համար |                       |վարկային ծրագրի      |

|համակարգչային դասընթացի|                       |շրջանակում:          |

|կազմակերպում`          |                       |                     |

|դասապրոցեսում          |                       |                     |

|համակարգչային          |                       |                     |

|տեխնոլոգիաներ          |                       |                     |

|կիրառելու նպատակով     |                       |                     |

|_______________________|                       |_____________________|

|2.3 Դասավանդման        |                       |                     |

|համագործակցային և      |                       |                     |

|մանկավարժական նոր      |                       |                     |

|մեթոդների ուսուցում    |                       |                     |

|_______________________|_______________________|_____________________|

|2.4 ՈՒսուցիչների       |Ատեստավորված           |                     |

|պարտադիր ատեստավորման  |ուսուցիչների թիվը 2400 |                     |

|կազմակերպում           |                       |                     |

|_____________________________________________________________________|

|   3. Դպրոցների ինքնակառավարման կարողությունների բարձրացում          |

|_____________________________________________________________________|

|3.1 Հանրակրթական       |Որակավորման բարձրացման |Դպրոցների ղեկավար    |

|դպրոցների ղեկավարների  |և  վերապատրաստման      |կադրերի              |

|կառավարման             |դասընթացների մասնակցած |վերապատրաստումը      |

|հմտությունների, այդ    |ղեկավարների թիվը 112   |կառավարության        |

|թվում` արտաբյուջետային |Արտաբյուջետային        |ուշադրության         |

|աղբյուրների ներգրավման |միջոցների տեսակարար    |կենտրոնում է և       |

|կարողությունների       |կշիռը դպրոցների        |իրականացվում է ՀԲ    |

|զարգացում              |ընդհանուր բյուջեում    |«Կրթության որակ և    |

|                       |(10%)                  |համապատասխանություն» |

|_______________________|_______________________|վարկային ծրագրի      |

|3.2 Դպրոցական          |Վերապատրաստման         |շրջանակում:          |

|խորհուրդների անդամների |դասընթացների մասնակցած |                     |

|վերապատրաստում` խորհրդի|դպրոցական խորհրդի      |                     |

|աշխատանքների ակտիվացման|անդամների թիվը 784     |                     |

|և  արդյունավետության   |                       |                     |

|բարձրացման նպատակով    |                       |                     |

|_____________________________________________________________________|

|   6. Նախադպրոցական կրթության համակարգի զարգացում` հատկապես          |

|                    գյուղական համայնքներում                          |

|_____________________________________________________________________|

|6.1 Նախադպրոցական      |Վերանորոգված           |Պետությունը          |

|հաստատությունների      |մանկապարտեզների թիվը   |հետևողական   է       |

|շենքային պայմանների    |60%                    |նախադպրոցական        |

|բարելավում,            |                       |կրթության օրենքի     |

|ջրամատակարարում,       |                       |կիրարկման,           |

|ջրահեռացում            |                       |ենթաօրենսդրական      |

|_______________________|_______________________|ակտերի մշակման և     |

|6.2 Նախադպրոցական      |Թարմացված ուսումնական  |գործարկման հարցում:  |

|հաստատությունների      |և  նյութատեխնիկական    |                     |

|նյութատեխնիկական       |բազա ունեցող           |                     |

|բազայի նորացում և      |մանկապարտեզների թիվը   |                     |

|կրթական միջավայրի      |50%                    |                     |

|բարելավում             |                       |                     |

|_______________________|_______________________|                     |

|6.3 Նախադպրոցական      |Վերապատրաստված         |                     |

|հաստատությունների      |դաստիարակների թիվը     |                     |

|կադրերի շարունակական   |Վերապատրաստված ղեկավար |                     |

|վերապատրաստում         |կադրերի թիվը 410       |                     |

|_______________________|_______________________|                     |

|6.4 Նախադպրոցական      |3-6 տարեկան երեխաների  |                     |

|այլընտրանքային         |նախադպրոցական          |                     |

|ծառայությունների       |հաստատություններում    |                     |

|մատուցում              |(հատկապես` հեռավոր և   |                     |

|                       |սահմանամերձ գյուղերի)  |                     |

|                       |ընդգրկվածության 80%    |                     |

._____________________________________________________________________.

 

5.2 ՄՇԱԿՈՒՅԹ

 

5.2.1 Մշակույթի ոլորտի իրավիճակի վերլուծություն

 

215. Մշակույթն ի թիվս հասարակական զարգացման այլ գործոնների, ձևավորում է այն միջավայրը, որը հնարավոր է դարձնում մարդկանց խաղաղ համակեցությունը, նպաստում է տնտեսական գործունեության բարձրացմանը, հասարակության հիմքում ընկած արժեքների շարունակական կատարելագործմանը:

216. Արարատի մարզում մշակութային ոլորտի հիմնախնդիրները կապված են հիմնականում մշակույթի տների, գրադարանների, թանգարանների, երաժշտական, արվեստի, գեղարվեստի դպրոցների, պատմամշակութային հուշարձանների, ոչ նյութական մշակութային արժեքների, արվեստի ճյուղերի պահպանման և զարգացման հետ:

217. Մարզերում մշակույթի զարգացման խնդիրները ներառված են մի շարք ծրագրերում, մասնավորապես` «ՀՀ կառավարության 2008-2012 թթ. գործունեության միջոցառումների ծրագրում», ՀՀ կառավարության 2007 թ. ապրիլի 5-ի «ՀՀ մարզերում մշակույթի զարգացման ծրագիրը հաստատելու մասին» N 589-Ն որոշմամբ հաստատված ծրագրում, ՀՀ կառավարության 2007 թ. մայիսի 3-ի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության, դրա կենսունակության պահպանության հայեցակարգից բխող միջոցառումների մասին» N 17 արձանագրային որոշմամբ ընդունված ժամանակացույցի միջոցառումներում:

218. Մարզի տարածքում գործող մշակութային բոլոր օբյեկտները համայնքային ենթակայության են, բացառությամբ թանգարանների, որոնք մարզային ենթակայության են, և Ամո Խարազյանի անվ. պետական դրամատիկական թատրոնի և մարզային գրադարանի, որոնք գործում են ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայության ներքո:

219. 2009 թ. մարզի տարածքում գործել են 89 մշակույթի տուն, 10 երաժշտական, 5 արվեստի, 3 գեղարվեստի դպրոց, 1 պատկերասրահ, 95 հանրային և 1 մարզային գրադարան, 2 տուն-թանգարան, 1 պետական դրամատիկական, 3 տիկնիկային և 2 մանկական թատրոն:

220. Մշակույթի տներ. Պետական մշակութային քաղաքականության իրականացման հիմնական օղակը մշակույթի տներն են, որոնք կոչված են պահպանելու և սերունդներին փոխանցելու հայ մշակույթը, նրա արժեքներն ու ավանդույթները: Սա հենց պետական մշակութային քաղաքականության իմաստն է, և պետք է դիտվի որպես աշխատանքները կազմակերպելու կարևորագույն ու հիմնական սկզբունք: Մարզում կան մասնագետ կադրերի, մշակույթի օջախների վերանորոգման և տեխնիկական վերազինման խնդիրներ:

221. 2000-2009 թթ. վերանորոգվել է 38 մշակույթի տուն 1 մլդ. 68 մլն. 870 հազ. դրամ ընդհանուր արժողությամբ, որից պետ. բյուջեից` 639 մլն. 870 հազ. դրամ: 2008 թ.-ից ընթանում է ՈՒրցաձոր համայնքի մշակույթի տան հիմնանորոգման աշխատանքները` 200 մլն. դրամ արժողությամբ:

 

Աղյուսակ 5.7. 2000-2009 թթ. վերանորոգված մշակույթի տներ

 

.__________________________________________________.

|N |Մշակույթի տունը  |Կառուց.|Պետական   |Այլ       |

|  |                 |տարեթիվ|բյուջե    |միջոցներով|

|  |                 |       |(հազ. դր.)|(հազ. դր.)|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|1 |գ. Արևշատ        |1951   |   18000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|2 |գ. Աբովյան       |1946   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|3 |գ. Արաքսավան     |1966   |    5000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|4 |գ. Բարձրաշեն     |1980   |   25000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|5 |գ. Բերդիկ        |1973   |   20000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|6 |գ. Բերքանուշ     |1963   |   20000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|7 |գ. Դիտակ         |1960   |    6000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|8 |գ. Կանաչուտ      |1966   |          |   36000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|9 |գ. Հովտաշեն      |1954   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|10|գ. Մասիս         |1960   |   30000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|11|գ. Մրգավան       |1960   |          |   10000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|12|գ. Մխչյան        |1957   |          |   30000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|13|գ. Մրգանուշ      |1961   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|14|գ. Ներքին Դվին   |1948   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|15|գ. Նարեկ         |1983   |          |   66000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|16|գ. Վերին Արտաշատ |1964   |          |   60000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|17|գ. Վերին Դվին    |1964   |   20000,0|    7000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|18|գ. Քաղցրաշեն     |1980   |   25000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|19|գ. Արմաշ         |1966   |   20000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|20|գ. Ավշար         |1964   |  120250,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|21|գ. Արալեզ        |1964   |          |   40000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|22|գ. Գոռավան       |1976   |   20000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|23|գ. Եղեգնավան     |1964   |          |   60000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|24|գ. Զանգակատուն   |1972   |   30000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|25|Լուսառատ         |1976   |   83620,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|26|գ. Լուսաշող      |1962   |   15000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|27|գ. Նոյակերտ      |1966   |   20000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|28|գ. Նոր-ուղի      |1964   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|29|գ. Շաղափ         |1963   |   15000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|30|գ. Ոսկետափ       |1968   |   30000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|31|գ. Սիսավան       |1972   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|32|Վարդաշեն         |1968   |    5000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|33|գ. Վանաշեն       |1968   |   22000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|34|գ. ՈՒրծալանջ     |1985   |    5000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|35|գ. Արևաբույր     |1958   |   15000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|36|գ. Հովտաշատ      |1958   |   10000,0|          |

|__|_________________|_______|__________|__________|

|37|գ. Նոր-կյանք     |1964   |          |   40000,0|

|__|_________________|_______|__________|__________|

|38|գ. Նոր Խարբերդ   |1961   |          |   80000,0|

.__________________________________________________.

 

222. Գրեթե բոլոր մշակույթի տները ձմեռային սեզոնին` շուրջ 4-5 ամիս չեն գործում, քանի որ ունեն ջեռուցման խնդիր:

223. Մարզի մշակույթի տները հիմնականում անցյալ դարի 60-70 ական թթ. կառույցներ են, այդ իսկ պատճառով կարիք ունեն վերանորոգման: Համայնքը միայն իր սեփական միջոցներով չի կարող իրականացնել վերանորոգում:

224. Մշակութային գործունեություն կազմակերպելու համար առաջնային է տեխնիկապես վերազինելու խնդիրը: Գրեթե բոլոր մշակույթի տներում եղած, ինչ-որ չափով պահպանված տեխմիջոցները արդեն վաղուց անօգտագործելի են: Շատ համայնքներում դրանք դուրս չեն գրված և որպես գույք հաշվառված են: Միայն ք. Արարատ, ք. Վեդի, Արալեզ համայնքներն են իրենց միջոցներով 2007 թ. կարողացել վերազինվել:

225. Մշակութային քաղաքականություն իրականացնելու կարևորագույն խնդիրը համարվում է կադրային խնդիրը: Մշակույթի տների 161 աշխատողների մոտ 60%-ը ոչ մասնագետներ են, 20%-ը խորհրդային ժամանակներում աշխատած թոշակառուներ` դրանից բխող հետևանքներով (ոչ մասնագիտական մոտեցում, հնացած մեթոդներ, մտածողություն):

226. Չնայած վերը նշված դժվարություններին մարզի մշակութային կյանքը հագեցած է` Արտաշատ քաղաքի Շ. Ազնավուրի անվան մշակույթի կենտրոնում մշտապես կազմակերպվում են մարզային և հանրապետական նշանակության միջոցառումներ: Մարզային փառատոներին, կամ ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից կազմակերպված միջոցառումներին ակտիվ մասնակցություն են ունենում մարզի համայնքներում գործող ինքնագործ խմբերը, հիմնականում` մանկական պարային, ասմունքի, թատերական, ժողովրդական գործիքների և անհատ կատարողները: Մարզի մշակույթի տներում գործող ինքնագործ համույթների ուժերով կազմակերպվում է բոլոր մարզային միջոցառումների գեղարվեստական մասը

 

Աղյուսակ 5.8. Մարզի մշակույթի տներում գործող ինքնագործ համույթներ

 

.______________________________________________________________________.

|N |Մշակույթի տունը            |  Գործող ինքնագործ խմբերը              |

|__|___________________________|_______________________________________|

|1 |ք. Արտաշատ, Շ. Ազնավուրի   |1. Ժողովրդական պարերի  մեծ. «ՀԱՅՔ»     |

|  |անվան մշ. կենտրոն          |   համույթ                             |

|  |                           |2. «Գուսան Ռազմիկ» Ժողգործիք. համույթ  |

|  |___________________________|_______________________________________|

|  |ք. Արտաշատի ԱԱԿ            |1. Մանկական թատրոն և  տիկնիկային թատրոն|

|  |___________________________|_______________________________________|

|  |ք. Արտաշատի «Մանկան        |1. մանկական տիկնիկային թատրոն          |

|  |մոլորակ» ՍՊԸ               |                                       |

|__|___________________________|_______________________________________|

|2 |ք. Արարատի մշ. տուն        |1. Ժողովրդական պարերի համույթ          |

|  |                           |2. Տիկնիկային թատրոն                   |

|__|___________________________|_______________________________________|

|3 |ք. Արարատ մշ. տուն         |1. Վոկալ գործիքային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|4 |ք. Վեդի                    |1. Գեղ. դպրոցի պարային մանկական համույթ|

|  |                           |1. Մշակույթի տան մանկ. «Աստղիկներ»     |

|  |                           |   վոկալ ստուդիա                       |

|__|___________________________|_______________________________________|

|5 |ք. Մասիս մշ. տուն          |1. Պարային մանկ համույթներ             |

|  |                           |_______________________________________|

|  |                           |2. Մանկական թատրոն                     |

|__|___________________________|_______________________________________|

|6 |գ. Նոյակերտ մշ. տուն       |1. Վոկալ գործիքային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|7 |գ. Քաղցրաշեն մշ. տուն      |1. Մանկական պարային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|8 |գ. Այգեզարդ մշ. տուն       |1. Մանկական երգչախումբ                 |

|  |                           |2. Մանկական ժող. պարի համույթ          |

|__|___________________________|_______________________________________|

|9 |գ. Արգավանդ մշ. տուն       |1. Մանկական պարային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|10|գ. Նոր Խարբերդ մշ. տուն    |1. Մանկական ժամանակակից պարերի համույթ |

|__|___________________________|_______________________________________|

|11|գ. Մրգավան մշ. տուն        |1. Մանկական պարի համույթ               |

|__|___________________________|_______________________________________|

|12|գ. Մխչյան մշ. տուն         |1. Մանկական երգչախումբ                 |

|  |                           |2. Մանկական պարի համույթ               |

|__|___________________________|_______________________________________|

|13|գ. Զանգակատուն մշ. տուն    |1. Ասմունքի խմբակ                      |

|__|___________________________|_______________________________________|

|14|գ. Ջրաշեն մշ. տուն         |1. Մանկական ժող. պարի համույթ          |

|__|___________________________|_______________________________________|

|15|գ. Շաղափ մշ. տուն          |1. Ազգագրական պարի համույթ             |

|__|___________________________|_______________________________________|

|16|գ. Նշավան մշ. տուն         |1. Շվիահարների մանկական համույթ        |

|__|___________________________|_______________________________________|

|17|գ. Մրգավետ մշ. տուն        |1. Մանկական պարի համույթ               |

|__|___________________________|_______________________________________|

|18|գ. Արևշատ  մշ. տուն        |1. Մանկական երգչախումբ                 |

|__|___________________________|_______________________________________|

|19|գ. Արալեզ մշ. տուն         |1. Էստրադային համույթ                  |

|__|___________________________|_______________________________________|

|20|գ. Ոսկետափ  մշ. տուն       |1. Ազգագրական պարերի համույթ           |

|__|___________________________|_______________________________________|

|21|գ. Բերդիկ մշ. տուն         |1. Մանկական ժող. պարի համույթ          |

|__|___________________________|_______________________________________|

|22|գ. Եղեգնավան մշ. տուն      |1. Մանկական պարային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|23|գ. Գոռավան մշ. տուն        |1. Ազգագրական պարային համույթ          |

|__|___________________________|_______________________________________|

|24|գ. Տափերական մշ. տուն      |1. Հայկական ժող. պար. համույթ          |

|  |                           |2. Ժող. գործիք համույթ                 |

|__|___________________________|_______________________________________|

|25|գ. Փոքր Վեդի մշ. տուն      |1. Մանկական 2 պարային ժող. համույթներ  |

|__|___________________________|_______________________________________|

|26|գ. Հովտաշեն մշ. տուն       |1. Ժող. պարերի մանկական համույթ        |

|__|___________________________|_______________________________________|

|27|գ. Վերին Արտաշատ մշ. տուն  |1. Մանկական պարային համույթ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|28|գ. Բուրաստան մշ. տուն      |1. Մանկական երգի-պարի խմբակ            |

|__|___________________________|_______________________________________|

|29|գ. Վերին Դվին մշ. տուն     |1. Ասորական երգի պարի համույթ          |

|__|___________________________|_______________________________________|

|30|գ. Բյուրավան մշ. տուն      |1. Ժող. գործիքների համույթ Գուսան Մեխակ|

|__|___________________________|_______________________________________|

|31|գ. Սուրենավան մշ. տուն     |1. Տիկնիկային թատրոն                   |

.______________________________________________________________________.

 

227. Գրադարաններ Մարզում առկա է 96 գրադարան` 1-ը մարզային, 7-ը` քաղաքային, 2-ը` մանկական և 86-ը` գյուղական համայնքների: Ընդհանուր գրական ֆոնդը կազմում է 907191 կտոր գրականություն, աշխատողների թիվը` 156 մարդ: Գրադարաններում տարվա ընթացքում կազմակերպվում են տարաբնույթ միջոցառումներ, մասնավորապես մարզային գրադարանում կազմակերպվել է ավելի քան 50 գրական միջոցառում` գրքային շնորհանդեսներ, մեծարման ու գրական ցերեկույթներ, գրքերի մատենագիտական տեսություններ ու շնորհանդեսներ, գրական ու պոեզիայի երեկոներ, հանդիպումներ գրողների, բանաստեղծների, գիտնականների, արվեստի, գրականության, կրթության ու մշակույթի անվանի գործիչների հետ: Մարզի բոլոր գրադարանները մասնակցում են Գրադարանավարի օրվան, Թարգմանչաց տոնին, Մայրենի լեզվի միջազգային օրվան, Մանկապատանեկան գրքի և երաժշտության շաբաթվան, Գիրք նվիրաբերելու օրվան, Գիտելիքի և դպրության օրվան, Հաղթանակի և խաղաղության տոնին, Դպրոցական գրադարանների միջազգային օրվան նվիրված միջոցառումներին:

228. ՀՀ մշակույթի նախարարության միջոցներով մարզային գրադարանում 2008-2009 թթ. ընթացքում իրականացվել է գրադարանային ֆոնդի 1/10-ի թվայնացում էլեկտրոնային քարտադարանի օգնությամբ: Աշխատանքները շարունակվում են:

229. Գրադարանները հիմնականում հարմարեցված են մշակույթի տներում: Գրադարանների շենքային պայմաններն անբարենպաստ են, գրապահոցներում բացակայում են հավաքածուների պահպանությունն ապահովող տեխնիկական սարքավորումները, ինչը խոչընդոտում է տարածաշրջանի բնակչության` տեղեկույթի մատչելիության իրավունքի արդյունավետ իրականացմանը: Պարբերական հրատարակությունները գրեթե մատչելի չեն բնակչությանը: Մարզի համայնքային գրադարանների նյութատեխնիկական անկատար վիճակը խոչընդոտում է տնտեսական և կազմակերպական խնդիրների արդյունավետ իրականացմանը: Ինտերնետի բացակայությունը տարածաշրջանում խոչընդոտում է համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը: Արդյունքում կրճատվում է գիտության, կրթության և արտադրության վերաբերյալ տեղեկատվության ապահովվումը, արգելակվում միասնական տեղեկատվական գործընթացների ներգրավումը, խորանում տնտեսական, սոցիալական անհավասարությունը, ինչը խոչընդոտ է տարածաշրջանի բնակչության զարգացման համար: Համայնքային գրադարանների ընթերցասրահները կահավորված չեն ըստ պատշաճի, չկան հարմարավետ պայմաններ, ինչը չի նպաստում ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը: Մարզի գրադարանային կադրերի պատրաստվածության որակը հետ է մնում ժամանակակից գրադարանների զարգացման դինամիկայից ու պահանջներից, ինչը խիստ խանգարում է գրքային ֆոնդի լիակատար օգտագործմանը: Մի շարք գրադարաններում չկան ընթերցասրահներ: Վերջին 10-15 տարիների ընթացքում մասնակիորեն վերանորոգվել են ընդհանուր թվով 33 գրադարանի հատկացված տարածք, 63 գրադարան կարիք ունեն վերանորոգման, որոնցից առաջնային են Արարատի մարզային, Արաքսավանի և Գետազատի համայնքային գրադարանները, վերջին երկուսը գտնվում են վթարային վիճակում:

230. Մարզում գործող գրադարանների գրքային ֆոնդը հնամաշ է և կարիք ունի համալրման: Վերջին տարիներին այդ ուղղությամբ ձեռնարկվել են քայլեր, մասնավորապես 2008-2009 թթ. մարզային գրադարանը ստացել է 2309 կտոր գրականություն, որից 313-ը (պետ. բյուջե) 1996-ը (նվիրատվություն), 2009 թ. Վեդու քաղաքային գրադարան` 250 կտոր գրականություն (համայնքային բյուջե), Արարատի քաղաքային գրադարան 200 կտոր գրականություն (համայնքային բյուջե), մանկական գրադարաններ` 1302 կտոր (պետական բյուջե):

231. Թանգարաններ: Մարզի տարածքում գործում են հայ մեծանուն բանաստեղծ Պարույր Սևակի և սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի տուն-թանգարանները` 950-ից ավելի մշակութային արժեքներով:

232. 2009 թ. թանգարանները պետության կողմից սուբսիդավորվել են 12 մլն 314 հազ. դրամով (Պ. Սևակի տուն-թանգարան` 5 մլն. 277 հազ. 600 դրամ, Վ. Սարգսյանի տուն-թանգարան` 7 մլն 36 հազ. 800 դրամ):

233. Վ. Սարգսյանի տուն-թանգարանը հիմնադրվել է 2000 թ. և գտնվում է բարվոք վիճակում (առկա են ջերմախոնավային կայունությունը պահպանող համակարգեր):

234. Պ. Սևակի տուն-թանգարանը հիմնադրվել է 1981 թ. բանաստեղծի ծննդավայր Զանգակատուն (նախկին Չանախչի) համայնքում: Տուն-թանգարանի շենքը մինչ այսօր չի վերանորոգվել, միայն 2008 թ. թանգարանին պետ. բյուջեից տրամադրվել է 7 մլն. դրամ` ներքին ձևավորման և կահավորման համար:

235. Պ. Սևակի տուն-թանգարանում բացակայում են ջերմախոնավային կայունությունը պահպանող համակարգեր: Թանգարանը ունի միայն ցուցասրահ, զգացվում է ֆոնդադարանի կառուցման անհրաժեշտություն: Շրջակայքը կարիք ունի բարեկարգման:

236. Պատմամշակութային և բնության հուշարձաններ Արարատի մարզը հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով: Մարզի տարածքում են գտնվում «Խոր Վիրապ» վանքային համալիրը, պատմական Հայաստանի երկու մայրաքաղաքները` Արտաշատը և Դվինը, «Խոսրովի անտառ» արգելանոցը, նշանավոր եկեղեցիներ, խաչքարեր, բնության հուշարձաններ, գյուղատեղիներ և այլ արժեքավոր հուշարձաններ: Առանձնակի պատմական արժեք են ներկայացնում Խոսրովի արգելանոցի տարածքում գտնվող 10-15-րդ դարերի հնություն ունեցող Մանկուքի խաչքարերը և տապանաքարերը:

237. ՀՀ կառավարության 2002 թ. հունվարի 24-ի թիվ 65 որոշմամբ մարզի տարածքում հաշվառված են 906 հուշարձան` 224 պահպանական միավորով: Կան 200-ից ավելի հաշվառված, սակայն ցուցակում չընդգրկված հուշարձաններ: Նշված հուշարձաններից բոլորը չեն, որ ունեն պահպանական գոտիներ: Պահպանական գոտիներ ունեն 112 հուշարձաններ, որից.

1) Արտաշատի տարածաշրջանում --- 52

2) Արարատի տարածաշրջանում --- 44

3) Մասիսի տարածաշրջանում --- 16:

238. Մարզում եղած պատմամշակութային հուշարձանները վերականգնվում և վերանորոգվում են և՛ պետական բյուջեի միջոցներով և՛ այլ միջոցներով: 2008 թ-ից ընթացքի մեջ է Գևորգ Մարզպետունի ամրոցի պատերի մասնակի վերականգնման և ամրակայման աշխատանքները, որի վրա ծախսվել է 49.200.000 դրամ գումար: Այժմ իրականացվում են ամրոցի ներսում գտնվող եկեղեցու վերականգնման աշխատանքները:

239. Մայր աթոռի կողմից ընթանում են վերանորոգման աշխատանքներ «Խոր վիրապ» վանքային համալիրում: Հայ Առաքելական եկեղեցու և բարերարների միջոցներով վերակառուցվել և վերականգնվել են Կանաչուտ, Արևշատ, Վ. Արտաշատ, Շահումյան, Մխչյան, Բուրաստան, Բերքանուշ, Վ. Դվին, Վարդաշատ համայնքների եկեղեցիները: Մարզի մի շարք համայնքներում, անհատ բարերարների միջոցներով կառուցվել են նոր եկեղեցիներ: Դրանք են Արտաշատ և Վեդի քաղաքների, Ն. Դվինի, Մարմարաշենի, Մասիսի եկեղեցիները:

240. Պատրաստ է հրատարակման «Արարատի մարզի պատմական հուշարձաններ» գիրք-ալբոմը:

241. Մարզի տարածքը հարուստ է նաև բնության հուշարձաններով, դրանք հիմնականում գտնվում են մարզի արևելյան` ավելի բարձրադիր հատվածում: Արարատի մարզի բնության հուշարձաններ`

    1) «Յախշխան» քարանձավ    - Վեդի քաղաքից մոտ 20 կմ. հս-արլ.

                               ՈՒխտաակունք գետի աջ ափին, Դարբանդ գետի հետ

                               միախառնման տեղից 08 կմ. հոսանքով վեր, 40 մ.

                               գետի հունից բարձր, ծ/մ 2100 մ. բարձր. վրա:

 

2) «Դաշտաքար» քարանձավ  - Դաշտաքար գյուղից 02. կմ հվ. Անահավատքար հս.

լանջին լեռան հիմքից 400 մ բարձր. վրա:

 

    3) «Խոր հոր» անձավ        - Շաղափ գյուղից 3 կմ հս-արլ. ծ/մ-ից 2200 մ

                               բարձր. վրա:

 

    4) Անանուն               - Տիգրանաշեն - Պ. Սևակ  գյուղ. ճանապարհի

                               17 կմ-ի վրա:

 

    5) Անանուն               - Երևան-Մեղրի  խճուղու 81-րդ կմ. (Տիգրանաշեն -

                               Պ. Սևակ հատվածի 15-րդ կմ.)

 

    6) Անանուն               - ՈՒրցաձոր գյուղից 4,5 կմ դեպի հս. Վեդի գետի

                               աջ ափին:

 

7) Հորթունի բրածո ֆլորա - Զանգակատուն գյուղից 8 կմ. հս-արլ:

 

8) Ջերմանիսի բրածո ֆլորա - Ռանչպար գյուղից 4 կմ հս-արվմ:

 

    9) Վեդի գետի ավազանի     - Վեդի գետի ավազան, ՈՒրցաձոր գյուղից 15 կմ

                               հս-արլ (բրածո ֆլորա)

 

    10) «Արարատ» հանքային    - Վեդի քաղաքից 2,5 կմ հս-արլ, Բորոտաղբյուր

        ջուր                   գետի կիրճում:

 

242. Գեղարվեստական կրթություն. Արարատի մարզում գործում են 10 երաժշտական, 5 արվեստի, 3 գեղարվեստի դպրոց, որտեղ գեղարվեստական կրթություն են ստանում 1940 երեխա:

243. Երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցները աշակերտներին տալիս են գեղարվեստական մասնագիտական նախնական կրթություն, հաղորդակից դարձնում համաշխարհային արվեստի գանձարանին, որոնց նմուշների ուսումնասիրման միջոցով նպաստում սովորողների գեղագիտական ճաշակի ձևավորմանը, դաստիարակում հասարակության լիիրավ անդամ: Սրա հետ մեկտեղ երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցները կոչված են բացահայտելու առավել օժտված, շնորհալի աշակերտներին և ապահովելու նրանց հետագա ուսումը այլ հաստատություններում: Շնորհալի երեխաների բացահայտման նպատակով ՀՀ մշակույթի նախարարությունը ստեղծել է «ՀՀ շնորհալի երեխաների տեղեկատվական բանկ», որտեղ ընդգրկված են մարզի 81 սովորող, նրանց թվում են մարզային, հանրապետական և միջազգային մրցույթ-փառատոնների դափնեկիրներ` Հասմիկ Շահբազյան, Մարիա Գասպարյան, Նարեկ Ավագյան («Վերածնունդ» միջազգային մրցույթ-փառատոն), Մոնա Դանիելյան (Ալ. Սպենդիարյանի անվ. պատանի երաժիշտ-կատարողների հանրապետական II մրցույթ-փառատոն), Վարդուհի և Մարիամ Բարսեղյաններ (»Գուսանական երգի մարզային փառատոն» և «Աստղիկ» նախագիծ), Գուրգեն Թովմասյան (Ազգային ժող. երաժշտության հանրապետական մրցույթ), Էդվարդ Ղազարյան, Լիանա Գյուլնազարյան, Մանե Բադոյան (Մանկապատանեկան նկարչական ստեղծագործությունների հանրապետական I մրցույթ), Արայիկ Ավանեսյան (»Ես և տիեզերքը» հանրապետական մանկ. նկարչական ցուցահանդես), Նինա Գևորգյան (Բեյրութի միջազգային մանկ. նկարչական ցուցահանդես) և այլն:

244. 2008 թ. ՀՀ կառավարության որոշմամբ ստեղծված «Մշակութային կրթության աջակցման հիմնադրամ»-ը, մարզի բոլոր դպրոցներում պարբերաբար կազմակերպում է «Վարպետաց դասեր», որի շրջանակներում ուսումնամեթոդական և գործնական օգնություն է ցուցաբերում երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցներին:

245. 2007-2009 թթ. երաժշտական և արվեստի դպրոցներում ազգային նվագարանների գծով իրականացվում է ուսման վարձավճարի փոխհատուցում: Այս ծրագրով մարզի 10 երաժշտական և արվեստի դպրոցի 111 աշակերտ անվճար ուսման հնարավորություն է ստանում, որն էլ մեծապես նպաստում է ազգային նվագարանների պահպանմանը, խթանում է դրանց տարածումն ու զարգացումը, ինչպես նաև հնարավորություն է ընձեռում երաժշտական և արվեստի դպրոցներին, տնտեսումների առկայության դեպքում, ֆինանսական միջոցներ ուղղել ազգային նվագարանների ուսուցման ծախսերին` ներառյալ նվագարանների ձեռքբերմանը: Վերջին երկու տարում նկատվում է ազգային նվագարանների բաժիններում սովորողների թվի աճի միտում, սակայն փոխհատուցման չափը, աշակերտների քանակի առումով, անփոփոխ է, որն էլ անհավասար պայմաններ է ստեղծում սովորողների համար:

246. «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումից հետո երաժշտական, արվեստի և գեղարվեստի դպրոցները անցան համայնքային ենթակայության: Անհրաժեշտ իրավական դաշտի բացակայությունը, համայնքների ոչ բավարար տնտեսական ներուժը և պատրաստվածությունը, առկա սոցիալ-տնտեսական պայմանները և գործունեության ընդհանուր չափորոշիչների բացակայությունը դպրոցների համար առաջացրեցին մի շարք խնդիրներ.

1) Գեղարվեստական կրթական հաստատությունների մեծ մասը վերանորոգման, գույքի համալրման, գործիքների ձեռքբերման կարիք ունեն: Սակայն, ելնելով սոցիալ-տնտեսական իրավիճակից, համայնքների մեծ մասը չեն կարողանում համայնքային բյուջեներում նախատեսել բավարար ֆինանսական միջոցներ` դպրոցների պահպանման ծախսերը և աշխատավարձերը ապահովելու համար:

2) Դպրոցներում բացակայում են լոկալ ջեռուցման համակարգերը: 9 դպրոց (Քաղցրաշենի երաժշտական դպրոց, Շահումյանի արվեստի դպրոց, Այգեզարդի արվեստի դպրոց, Արևշատի երաժշտական դպրոց, Վ. Արտաշատի արվեստի դպրոց, Ն. Խարբերդի երաժշտական դպրոց, Փ. Վեդու արվեստի դպրոց, Վեդի քաղաքի երաժշտական դպրոց և Արտաշատ քաղաքի գեղարվեստի դպրոց) գործում է հարմարեցված շենքերում, որտեղ մեծամասամբ բացակայում են տարրական շենքային պայմանները:

3) Համայնքների ֆինանսական դժվարությունները առաջացնում են նաև սոցիալական խնդիրներ` ուսուցիչների ցածր աշխատավարձի հետևանքով մեծ է դպրոցներից որակյալ կադրերի արտահոսքը; ելնելով սոցիալական պայմաններից սահմանվում են ցածր ուսման վարձավճարներ, ինչը չի ապահովվում դպրոցի պահպանման անհրաժեշտ ծախսերը, իսկ առանձին դեպքերում, սահմանված բարձր վարձավճարը բերում է սովորողների թվաքանակի նվազման:

4) ՈՒսումնական պլանները հաստատում են համայնքների ղեկավարները, ինչի հետևանքով ուսումնական ծրագրերից դուրս են մնում հիմնական առարկան:

247. Արվեստ /թատերարվեստ, երաժշտարվեստ, պարարվեստ, կերպարվեստ/ Բնագավառի հիմնական նպատակը պետք է համարել թատերարվեստի, երաժշտարվեստի, պարարվեստի, կերպարվեստի պահպանումը, զարգացումը և տարածումը, մշակութային օջախներում գործող համերգային կազմակերպությունների գործունեության ապահովումը, ժողստեղծագործությանը աջակցություն ցուցաբերելը:

248. Թատերական կյանքը մարզում ապահովում է Արտաշատի Ա. Խարազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնը: Սա միակ մշակույթի օջախն է, որը ջեռուցվում և գործում է ամբողջ տարին: Տարվա ընթացքում ներկայացումներով պարբերաբար հանդես է գալիս մարզի համայնքներում, ինչպես նաև հյուրախաղերով լինում է Երևանում և ՀՀ մարզերում: 2009 թ. ընթացքում ընդհանուր հաշվով թատրոնում բեմադրվել է 9 ներկայացում, որոնք խաղացվել են 68 անգամ` շուրջ 13600 հանդիսատեսի համար:

249. Այսօր թատրոնի առջև ծառացած է ժամանակակից լուսային սարքավորումներ չունենալու հարցը: Թատրոնում եղածը բավականին հին է, տեղադրվել է անցած դարի 60-ականներին և չի բավարարում այսօրվա պահանջներին:

250. Ակտիվ գործում են Արտաշատ քաղաքի «Մանկան մոլորակ» մանկական տիկնիկային, ԱԱԿ-ի մանկական, Մասիս քաղաքի թիվ 1, Այնթափի և Նոր Խարբերդի դպրոցների մանկական թատրոնները, որոնք մշտապես ներկայացումներով հանդես են գալիս մարզի դպրոցներում և մանկապարտեզներում:

 

-------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
25.03.2010
N 353-Ն
Որոշում