Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ` ԱՆՀԱՊԱՂ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԵՑ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՀՀ` ԱՆՀԱՊԱՂ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՑԱ ...

 

 

040.0036.270111

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

20 հունվարի 2011 թվականի N 36-Ն

 

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ` ԱՆՀԱՊԱՂ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿԵՐԻ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ՈՒ ԿԱԶՄՄԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ ԿԱԶՄՎԱԾ ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՑԱՆԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(1-ին մաս)

 

«Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետին համապատասխան` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել`

1) Հայաստանի Հանրապետության` անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկերի գրանցման և կազմման չափորոշիչները` համաձայն N 1 հավելվածի.

2) Հայաստանի Հանրապետության` անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկը` համաձայն N 2 հավելվածի:

2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2011 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀՈՒՆՎԱՐԻ 27-ԻՆ

 

Հավելված N 1

ՀՀ կառավարության

2011 թվականի հունվարի 20-ի

N 36-Ն որոշման

 

ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ` ԱՆՀԱՊԱՂ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՑԱՆԿԵՐԻ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԵՎ ԿԱԶՄՄԱՆ

 

1. Սույն չափորոշիչներով կարգավորվում են անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկերի (այսուհետ` ցանկ) կազմման չափորոշիչները:

2. Ցանկում անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային արժեքների գրանցման չափորոշիչներն են`

1) արժեքը կենցաղավարում է կորուստներով.

2) կենցաղավարում է մի խումբ մարդկանց շրջանում (համերկրացիներ, ազգականներ).

3) պահպանված է միայն որոշակի խմբերի հիշողության մեջ.

4) խաթարված է ժառանգական փոխանցումը.

5) հիշատակվում է բանահյուսական տեքստերում.

6) մոռացված է, սակայն վերականգնումն ազգային ինքնության պահպանության տեսանկյունից կարևորվում է:

3. Անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկերի կազմման չափորոշիչներն են`

1) արժեքի անվանումը.

2) բնագավառը (ժանրը, ոճը).

3) բնութագիրը (նկարագրությունը).

4) պատմական տեղեկանքը (երբ և ինչպես է ձևավորվել, զարգացումներն ու փոփոխությունները).

5) կրողը (անհատ, խումբ, համայնք).

6) կորստի վտանգի պատճառները և պահպանման անհրաժեշտությունը:

 

Հավելված N 2

i

ՀՀ կառավարության

2011 թվականի հունվարի 20-ի

N 36-Ն որոշման

 

ՑԱՆԿ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ` ԱՆՀԱՊԱՂ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԵՑՈՂ ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ

 

.__________________________________________________________________________.

|NN|Արժեքի    |Բնագավառը  |Բնութագիրը   |Պատմական   |Կրողը     |Կորստի     |

|ը/|անվանումը |(ժանրը,    |(նկարագրու-  |տեղեկանքը  |(անհատ,   |վտանգի     |

|կ |          |ոճը)       |թյունը)      |(երբ և     |խումբ,    |պատճառները |

|  |          |           |             |ինչպես է   |համայնք)  |և          |

|  |          |           |             |ձևավորվել, |          |պահպանման  |

|  |          |           |             |զարգացում- |          |անհրաժեշտու|

|  |          |           |             |ներն ու    |          |թյունը     |

|  |          |           |             |փոփոխու-   |          |           |

|  |          |           |             |թյունները) |          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|1 |     2    |     3     |      4      |     5     |     6    |    7      |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|1.|«Կարոս    |ժողովրդական|Վիպերգը հայ  |Բանահավաք- |»Կարոս    |Հայոց      |

|  |խաչ»      |բանահյուսու|ավանդական    |ները գրառել|խաչ»      |ցեղասպանու-|

|  |վիպերգ    |թյուն,     |բանահյուսու- |են «Կարոս  |վիպերգի   |թյան       |

|  |          |կրոնական   |թյան         |խաչի» 2    |ժամանակա- |հետևանքով  |

|  |          |վիպերգ     |էպիքական     |արձակ և  17|կից       |վիպերգը    |

|  |          |           |ժանրերում    |չափածո     |կրողները  |կորցրեց իր |

|  |          |           |առանձնահա-   |տարբերակ:  |բանագետներ|կենցաղա-   |

|  |          |           |տուկ արժեք է |Երաժշտական |երաժշտա-  |վարման բուն|

|  |          |           |ներկայացնում |առաջին     |գետներ են |տարածքը`   |

|  |          |           |Դասվում է    |տարբերակը  |և  նախկին |Վան-Վասպու-|

|  |          |           |այն          |գրանցել է  |վանեցիների|րականը,    |

|  |          |           |վիպերգերի    |Կոմիտասը`  |սփյուռքա- |ինչի       |

|  |          |           |շարքը, որոնք |1901 թ.,   |բնակ      |արդյունքում|

|  |          |           |սկզբից մինչև |Վաղարշա-   |ժառանգները|նրա        |

|  |          |           |վերջ «ձենով» |պատում:    |          |հիմնական   |

|  |          |           |էին ասվում,  |Վիպերգի    |          |կրողները   |

|  |          |           |այսինքն`     |նախատիպ    |          |հայտնվեցին |

|  |          |           |երգվում էին: |հանդիսացող |          |օտար       |

|  |          |           |Կարոս խաչը   |ավանդության|          |մշակութային|

|  |          |           |պատրաստվել է |ծագումը    |          |պայման-    |

|  |          |           |կարոս        |մոտավորապես|          |ներում:    |

|  |          |           |բույսից`     |թվագրվում է|          |Նման       |

|  |          |           |անմեղ        |IV-V       |          |իրավիճակում|

|  |          |           |մանուկների`  |դարերով:   |          |«Կարոս     |

|  |          |           |հոտաղների    |Հավանաբար, |          |խաչը»      |

|  |          |           |կամ որևէ     |հիմք է     |          |աստիճանաբար|

|  |          |           |սրբի կողմից  |հանդիսացել |          |դուրս մղվեց|

|  |          |           |և  ինչ-որ    |միջնադարյան|          |կիրառու-   |

|  |          |           |իրական,      |խաչի       |          |թյունից,   |

|  |          |           |պատմական     |պատմություն|          |խախտվեց նրա|

|  |          |           |վայրում      |ներից      |          |ժառանգական |

|  |          |           |ունեցել է իր |մեկը, որը  |          |փոխանցման  |

|  |          |           |իսկ անունով  |պաշտոնական |          |ավանդույթը:|

|  |          |           |սրբարան`     |խմբագրմամբ |          |Վիպերգն    |

|  |          |           |եկեղեցի,     |մեզ չի     |          |ունի       |

|  |          |           |մատուռ կամ   |հասել: Ցարդ|          |աղբյուրա-  |

|  |          |           |այլ քարեղեն  |հայտնի     |          |գիտական    |

|  |          |           |միջավայր:    |տվյալներով`|          |նշանակու-  |

|  |          |           |Կարոսն       |վիպվել ու  |          |թյուն հայ  |

|  |          |           |ընկալվել է   |տարածված է |          |ժողովրդի   |

|  |          |           |որպես        |եղել Սասնո |          |կողմից     |

|  |          |           |նվիրյալ,     |կից գավառ- |          |քրիստոնեու-|

|  |          |           |օրհնված      |ներում`    |          |թյան       |

|  |          |           |բույս: Ըստ   |Մոկսում,   |          |ընդունման  |

|  |          |           |սյուժեի`     |Տարոնում և |          |և  առաջին  |

|  |          |           |հոտաղ        |Վասպուրակա-|          |խաչերի     |

|  |          |           |երեխաները    |նում:      |          |ստեղծման   |

|  |          |           |(40 հովիվ)   |Կրում է    |          |պատմության |

|  |          |           |կարոսի       |Հայաստանում|          |ուսումնա-  |

|  |          |           |մարգերում    |ժամանակին  |          |սիրման     |

|  |          |           |կարոսից խաչ  |տարածված   |          |համար,     |

|  |          |           |են           |հեթանոսական|          |հետևաբար,  |

|  |          |           |պատրաստում:  |հավատալիք- |          |նրա        |

|  |          |           |Նրա          |ների       |          |վերականգ-  |

|  |          |           |զորությունը  |հետքեր:    |          |նումը      |

|  |          |           |հայտնի է     |19-20-րդ   |          |կարևորվում |

|  |          |           |դառնում, երբ |դարերում   |          |է նաև      |

|  |          |           |այն թողնում  |գրառված    |          |ազգային    |

|  |          |           |են իր        |տարբերակ-  |          |ինքնության |

|  |          |           |պատրաստման   |ների       |          |պահպանու-  |

|  |          |           |վայրում`     |համադրումը |          |թյան       |

|  |          |           |կարոսի       |ցույց է    |          |տեսանկյու- |

|  |          |           |ածուներում:  |տալիս, որ  |          |նից:       |

|  |          |           |Հայտնությու- |վիպերգն    |          |           |

|  |          |           |նից (երազի   |ունեցել է  |          |           |

|  |          |           |կամ տեսիլքի  |մի         |          |           |

|  |          |           |միջոցով)     |հեղինակային|          |           |

|  |          |           |հետո մարդիկ  |սկիզբ, նոր |          |           |

|  |          |           |պետք է       |ժանրի մի   |          |           |

|  |          |           |փորձեին այն  |անհայտ     |          |           |

|  |          |           |տեղափոխել    |ձևավորող,  |          |           |

|  |          |           |իրենց ուզած  |որն այն    |          |           |

|  |          |           |վայրը (կամ   |դարձրել է  |          |           |

|  |          |           |գողանալ,     |միահանգ,   |          |           |

|  |          |           |յուրացնել և  |հավասարա-  |          |           |

|  |          |           |այլն), բայց  |տող-ութվան-|          |           |

|  |          |           |խաչը չպիտի   |կանի       |          |           |

|  |          |           |ենթարկվեր    |ոտանավոր և |          |           |

|  |          |           |բռնի ուժին.  |երգել է:   |          |           |

|  |          |           |դիմադրելով   |Հեղինակը   |          |           |

|  |          |           |ու սեփական   |նախկին     |          |           |

|  |          |           |կամքով պետք  |առասպելի   |          |           |

|  |          |           |է ընտրեր իր  |հակադրու-  |          |           |

|  |          |           |վերջնական    |թյունը     |          |           |

|  |          |           |հանգրվանը:   |նրբորեն    |          |           |

|  |          |           |Այս          |փոխարկել է |          |           |

|  |          |           |հանգրվանը,   |հայ-ոչ հայ,|          |           |

|  |          |           |ըստ սյուժեի, |քրիստոնյա -|          |           |

|  |          |           |պատրաստի     |ոչ         |          |           |

|  |          |           |եկեղեցի կամ  |քրիստոնյա  |          |           |

|  |          |           |սրբատեղի     |հակադրու-  |          |           |

|  |          |           |չէր, այլ նոր |թյան:      |          |           |

|  |          |           |յուրացվող    |Վիպերգի    |          |           |

|  |          |           |տարածք, որն  |հինգ-վեց-  |          |           |

|  |          |           |այսուհետ     |հարյուրամյա|          |           |

|  |          |           |սրբացվում էր |բանավոր    |          |           |

|  |          |           |ու կոչվում   |ուղին      |          |           |

|  |          |           |«Կարոս խաչ»: |հանգեց     |          |           |

|  |          |           |             |19-20-րդ   |          |           |

|  |          |           |             |դդ. գրա-   |          |           |

|  |          |           |             |ռումներին, |          |           |

|  |          |           |             |իսկ 20-րդ  |          |           |

|  |          |           |             |դարավերջին |          |           |

|  |          |           |             |այն        |          |           |

|  |          |           |             |ամբողջովին |          |           |

|  |          |           |             |անցել է    |          |           |

|  |          |           |             |գրքային    |          |           |

|  |          |           |             |կյանքի,    |          |           |

|  |          |           |             |ուստի,     |          |           |

|  |          |           |             |գրավոր     |          |           |

|  |          |           |             |վիպականաց- |          |           |

|  |          |           |             |ման ընթացքը|          |           |

|  |          |           |             |ծայր է     |          |           |

|  |          |           |             |առնում     |          |           |

|  |          |           |             |նշանավոր   |          |           |

|  |          |           |             |բանահավաք- |          |           |

|  |          |           |             |ների կամա  |          |           |

|  |          |           |             |թե ակամա   |          |           |

|  |          |           |             |միջամտու-  |          |           |

|  |          |           |             |թյուններից |          |           |

|  |          |           |             |և  շարու-  |          |           |

|  |          |           |             |նակվում է  |          |           |

|  |          |           |             |հետագա     |          |           |

|  |          |           |             |գիտական    |          |           |

|  |          |           |             |հետազոտու- |          |           |

|  |          |           |             |թյուններում|          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|2.|Լարախաղա- |ժողովրդական|Լարախաղացու- |Հեթանոսական|Հաշվի     |Լարախաղացու|

|  |ցություն  |պարարվեստ, |թյունը հայ   |ժամանակա-  |առնելով,  |թյունը     |

|  |(փահլևանի |ծիսական    |ժողովրդի     |շրջանի     |որ լարա-  |երկարատև,  |

|  |խաղեր)    |պար        |թատերական -  |ժողովրդական|խաղացու-  |բարդ       |

|  |          |           |պարային      |ներկայացում|թյունը    |ուսուցման  |

|  |          |           |ներկայացում- |ների տվյալ |սերտորեն  |գործընթաց  |

|  |          |           |ներում       |բնագավառը  |առնչվում  |է,         |

|  |          |           |զբաղեցնում է |սերտորեն   |էր Մշո    |պահանջում է|

|  |          |           |կարևորագույն |առնչվում է |Սուրբ     |մարմնամար- |

|  |          |           |տեղերից մեկը,|Առաջավոր և |Կարապետի  |զական լավ  |

|  |          |           |որի արմատները|Փոքր Ասիայի|պաշտամուն-|պատրաստվա- |

|  |          |           |գնում են դեպի|ժողովուրդ- |քին, այն  |ծություն:  |

|  |          |           |հեթանոսական  |ների պաշտա-|հիմնակա-  |Մյուս      |

|  |          |           |պաշտամունքա- |մունքային  |նում      |կողմից էլ` |

|  |          |           |յին թատրոն:  |ավանդույթ- |տարածված  |հասարակու- |

|  |          |           |Լարախաղացը   |ներին: Այն |էր Տարոն  |թյան մեջ   |

|  |          |           |(փահլևան,    |մասին, որ  |աշխարհում,|առկա է այս |

|  |          |           |պարանագնաց,  |լարախաղաց -|մասնավորա-|արվեստի    |

|  |          |           |պարանախաղաց, |ակրոբատների|պես,      |վերաբերյալ |

|  |          |           |ճամբազ,      |արվեստը    |մշեցիների |տեղեկույթի |

|  |          |           |քանդրբազ,    |հայտնի էր  |շրջանում: |պակաս, ինչն|

|  |          |           |ձողագնաց)    |դեռևս      |Հետագայում|էլ պատճառ է|

|  |          |           |Սուրբ        |հեթանոսական|այն մեծ   |դառնում    |

|  |          |           |Կարապետի     |ժամանակ-   |տարածում  |լարախաղաց- |

|  |          |           |ուխտավորն է: |ներից,     |գտավ բոլոր|ների       |

|  |          |           |Ըստ          |վկայված է  |ազգագրական|նկատմամբ   |

|  |          |           |ավանդության` |հռոմեացի   |շրջաննե-  |հետաքրքրու-|

|  |          |           |Մշո Սուրբ    |կատակերգու |րում:     |թյան       |

|  |          |           |Կարապետ վանքի|Պուբլիոս   |Այսօր     |նվազման:   |

|  |          |           |ուխտավորներ  |Տերենտիոսի |լարախաղաց-|Երիտասարդ- |

|  |          |           |են եղել      |(Ք. ա.     |ների      |ները վստահ |

|  |          |           |միջնադարյան  |194-159    |կարելի է  |չեն, որ,   |

|  |          |           |Հայաստանի    |թթ.)       |հանդիպել  |լարախաղաց  |

|  |          |           |երգիչները,   |«Սկեսուրը» |ՀՀ        |դառնալով,  |

|  |          |           |գուսաններն ու|ստեղծագոր- |Կոտայքի,  |կարող են   |

|  |          |           |լարախաղացները|ծության    |Գեղարքու- |հոգալ իրենց|

|  |          |           |Ըստ էության, |մեջ: Հայ   |նիքի,     |կեցությունը|

|  |          |           |հեթանոսական  |մատենագի-  |Արագածոտնի|հետևաբար,  |

|  |          |           |ժամանակաշրջա-|տության մեջ|մարզերում,|խուսափում  |

|  |          |           |նի այս պաշտա-|սրա մասին  |Երևանի  մի|են այս     |

|  |          |           |մունքային    |առաջին     |շարք հին  |արվեստում  |

|  |          |           |ավանդությունը|վկայությու-|թաղամասե- |մասնագիտաց-|

|  |          |           |քրիստոնեացվել|նը տալիս է |րում:     |ման ուղին  |

|  |          |           |է, և  ավելին`|Դավիթ      |          |ընտրելուց: |

|  |          |           |նրան տրվել է |Անհաղթի    |          |Լարախաղա-  |

|  |          |           |քրիստոնեական |«Սահմանքը»:|          |ցությունը  |

|  |          |           |սրբի հովանա- |Այն,       |          |հայ        |

|  |          |           |վորություն:  |իրավամբ,   |          |ժողովրդի   |

|  |          |           |Լարախաղացը   |համարվում է|          |ազգային    |

|  |          |           |հայտնվում է  |թատրոնի և  |          |ինքնության |

|  |          |           |կարմիր կամ   |կրկեսի     |          |գեղեցիկ    |

|  |          |           |ծիրանագույն  |նախատիպ:   |          |արտահայտ-  |

|  |          |           |ատլասե       |Քրիստոնեու-|          |չամիջոցնե- |

|  |          |           |արխալուղով,  |թյան       |          |րից մեկն է:|

|  |          |           |որը կոճկված  |ընդունումից|          |Դրա        |

|  |          |           |է, իսկ       |հետո       |          |պահպանու-  |

|  |          |           |պարանոցի մոտ`|եկեղեցին ոչ|          |թյունը և   |

|  |          |           |բաց, առանց   |միայն      |          |կենսունա-  |

|  |          |           |կոճակների:   |հանդուրժեց |          |կության    |

|  |          |           |Պարանոցը     |այս        |          |խթանմանը   |

|  |          |           |զարդարում էին|արվեստը,   |          |նպաստող    |

|  |          |           |մետաքսե,     |այլև       |          |միջոցառում-|

|  |          |           |ճերմակաթույր,|ժամանակի   |          |ների       |

|  |          |           |ժանեկազարդ   |ընթացքում  |          |կազմակերպու|

|  |          |           |կրծկալ -     |սկսեց      |          |մը հնարա-  |

|  |          |           |օձիքը և      |հովանավորել|          |վորություն |

|  |          |           |հուռութների  |այն: Դարեր |          |կտան       |

|  |          |           |ժապավենները, |շարունակ   |          |սերունդների|

|  |          |           |որոնք        |լարախաղա-  |          |միջև       |

|  |          |           |գունավոր     |ցությունը  |          |ստեղծելու  |

|  |          |           |եռանկյունինե-|հայ        |          |առավել     |

|  |          |           |րի ձև  ունեին|ժողովրդի   |          |ամուր կապ, |

|  |          |           |ու նման էին  |կյանքում   |          |ինչպես նաև |

|  |          |           |ծաղիկների:   |առավել     |          |կապահովեն  |

|  |          |           |Դրանցում     |ակտիվ      |          |լարախաղա-  |

|  |          |           |Նարեկացուց   |կենսավարում|          |ցության    |

|  |          |           |կամ          |ունեցող    |          |միջոցով    |

|  |          |           |«Ժամագրքից»  |արժեքներից |          |միջազգային |

|  |          |           |գրված        |է եղել և   |          |հանրության |

|  |          |           |աղոթքներով   |կազմել է   |          |հաղորդակ-  |

|  |          |           |թղթեր կային: |տոնախմբու- |          |ցությունը  |

|  |          |           |Ներկայացումն |թյունների  |          |հայ        |

|  |          |           |սկսվում է    |անքակտելի  |          |ժողովրդի   |

|  |          |           |զուռնա-դհոլի |մասը: Այն  |          |գեղարվեստա-|

|  |          |           |նվագածությամբ|որոշակի    |          |կան ու     |

|  |          |           |Լարախաղացը   |վերելք     |          |հավատալի-  |

|  |          |           |վերցնում է   |ապրեց նաև  |          |քային      |

|  |          |           |հավասարակշռու|խորհրդային |          |պատկերա-   |

|  |          |           |թյան ձողը և  |ժամանակա-  |          |ցումներին, |

|  |          |           |դանդաղ ու    |շրջանում:  |          |խորհրդանշա-|

|  |          |           |հանդիսավոր   |Անկախության|          |նային      |

|  |          |           |բարձրանում   |առաջին     |          |համակարգին:|

|  |          |           |թեք լարի     |տարիներին  |          |           |

|  |          |           |վրայով:      |ստեղծված   |          |           |

|  |          |           |Ձողափայտը և  |սոցիալ -   |          |           |

|  |          |           |նրա ուղիղ    |տնտեսական  |          |           |

|  |          |           |մարմինը խաչի |և          |          |           |

|  |          |           |են նմանվում: |մշակութային|          |           |

|  |          |           |Լարախաղացը,  |իրավիճակի  |          |           |

|  |          |           |վեր          |պատճառով   |          |           |

|  |          |           |բարձրանալով, |լարախաղացու|          |           |

|  |          |           |սրբազան      |թյունը     |          |           |

|  |          |           |արարողություն|կորցրեց իր |          |           |

|  |          |           |է կատարում,  |երբեմնի    |          |           |

|  |          |           |քանի որ իր   |նշանակու-  |          |           |

|  |          |           |գործը նա     |թյունը և   |          |           |

|  |          |           |համարում է   |հայտնվեց   |          |           |

|  |          |           |սրբին        |մոռացության|          |           |

|  |          |           |ծառայելու    |եզրին:     |          |           |

|  |          |           |տեսակ:       |           |          |           |

|  |          |           |Հասնելով     |           |          |           |

|  |          |           |կայմի ծայրին`|           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացը   |           |          |           |

|  |          |           |կանգ է առնում|           |          |           |

|  |          |           |ձողափայտը    |           |          |           |

|  |          |           |մոտեցնում է  |           |          |           |

|  |          |           |շուրթերին,   |           |          |           |

|  |          |           |ինչպես խաչն  |           |          |           |

|  |          |           |են համբուրում|           |          |           |

|  |          |           |և,  հայացքը  |           |          |           |

|  |          |           |բարձրացնելով |           |          |           |

|  |          |           |դեպի երկինք, |           |          |           |

|  |          |           |արտասանում է.|           |          |           |

|  |          |           |«Մշու սուլթան|           |          |           |

|  |          |           |Սուրբ        |           |          |           |

|  |          |           |Կարապետ,     |           |          |           |

|  |          |           |մեռնեմ քո    |           |          |           |

|  |          |           |զորութենին.  |           |          |           |

|  |          |           |ես վերու էս  |           |          |           |

|  |          |           |թարազու քու  |           |          |           |

|  |          |           |զորութենով   |           |          |           |

|  |          |           |ուժովցած.    |           |          |           |

|  |          |           |ընձի ամոթով  |           |          |           |

|  |          |           |չանես»: Այս  |           |          |           |

|  |          |           |աղոթքով      |           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացն   |           |          |           |

|  |          |           |օգնություն է |           |          |           |

|  |          |           |աղերսում     |           |          |           |

|  |          |           |հովանավոր    |           |          |           |

|  |          |           |սրբից, որից  |           |          |           |

|  |          |           |հետո աջ ոտքը |           |          |           |

|  |          |           |սեղմում է    |           |          |           |

|  |          |           |լարին, դանդաղ|           |          |           |

|  |          |           |սահեցնելով   |           |          |           |

|  |          |           |առաջ հրում,  |           |          |           |

|  |          |           |ապա հենման   |           |          |           |

|  |          |           |կետից պոկում |           |          |           |

|  |          |           |ձախ ոտքը և   |           |          |           |

|  |          |           |թռիչքաձև     |           |          |           |

|  |          |           |վազքով       |           |          |           |

|  |          |           |անցնում լարի |           |          |           |

|  |          |           |մյուս ծայրն  |           |          |           |

|  |          |           |ու պարելով   |           |          |           |

|  |          |           |հետ գալիս:   |           |          |           |

|  |          |           |Մինչ         |           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացը   |           |          |           |

|  |          |           |լարի վրա է`  |           |          |           |

|  |          |           |ներքևում     |           |          |           |

|  |          |           |հայտնվում է  |           |          |           |

|  |          |           |ծաղրածուն`   |           |          |           |

|  |          |           |կարճ ճիպոտը  |           |          |           |

|  |          |           |ձեռքին:      |           |          |           |

|  |          |           |Լարախաղացն ու|           |          |           |

|  |          |           |ծաղրածուն    |           |          |           |

|  |          |           |հակոտնյա     |           |          |           |

|  |          |           |կերպարներ են`|           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացը`  |           |          |           |

|  |          |           |իմաստուն,    |           |          |           |

|  |          |           |ամենակարող ու|           |          |           |

|  |          |           |անձնուրաց,   |           |          |           |

|  |          |           |իսկ          |           |          |           |

|  |          |           |ծաղրածուն`   |           |          |           |

|  |          |           |վախկոտ ու    |           |          |           |

|  |          |           |անհեթեթ:     |           |          |           |

|  |          |           |Ներկայացման  |           |          |           |

|  |          |           |ընթացքում    |           |          |           |

|  |          |           |ծաղրածուի    |           |          |           |

|  |          |           |դերը գնալով  |           |          |           |

|  |          |           |փոքրանում է, |           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացինը`|           |          |           |

|  |          |           |մեծանում:    |           |          |           |

|  |          |           |Լարախաղացու- |           |          |           |

|  |          |           |թյունը, որպես|           |          |           |

|  |          |           |միջնադարյան  |           |          |           |

|  |          |           |ծիսական խաղ, |           |          |           |

|  |          |           |չունի        |           |          |           |

|  |          |           |դրությունների|           |          |           |

|  |          |           |պատճառահե-   |           |          |           |

|  |          |           |տևանքային    |           |          |           |

|  |          |           |ընթացք: Դա   |           |          |           |

|  |          |           |անկախ        |           |          |           |

|  |          |           |դրվագների    |           |          |           |

|  |          |           |շղթա է, որի  |           |          |           |

|  |          |           |սկիզբն ու    |           |          |           |

|  |          |           |ավարտը       |           |          |           |

|  |          |           |տեսնում ենք  |           |          |           |

|  |          |           |հնարների     |           |          |           |

|  |          |           |աստիճանական  |           |          |           |

|  |          |           |բարդացման    |           |          |           |

|  |          |           |մեջ, ինչը    |           |          |           |

|  |          |           |նշանակում է  |           |          |           |

|  |          |           |հերոսականի   |           |          |           |

|  |          |           |վեհացում,    |           |          |           |

|  |          |           |աստվածայինի  |           |          |           |

|  |          |           |ու հրաշալիի  |           |          |           |

|  |          |           |հաստատում, և |           |          |           |

|  |          |           |ծաղրածուի    |           |          |           |

|  |          |           |դերի         |           |          |           |

|  |          |           |նսեմացման մեջ|           |          |           |

|  |          |           |արտահայտվում |           |          |           |

|  |          |           |է առօրեականի |           |          |           |

|  |          |           |պարտությունը:|           |          |           |

|  |          |           |Լարախաղացները|           |          |           |

|  |          |           |ելույթ են    |           |          |           |

|  |          |           |ունենում     |           |          |           |

|  |          |           |հիմնականում  |           |          |           |

|  |          |           |կրոնական     |           |          |           |

|  |          |           |տոներին`     |           |          |           |

|  |          |           |վանքերի ու   |           |          |           |

|  |          |           |եկեղեցիների  |           |          |           |

|  |          |           |մոտ: Այսօր   |           |          |           |

|  |          |           |լարախաղացների|           |          |           |

|  |          |           |կարելի է     |           |          |           |

|  |          |           |հանդիպել     |           |          |           |

|  |          |           |քաղաքային հրա|           |          |           |

|  |          |           |պարակներում, |           |          |           |

|  |          |           |մարդաշատ     |           |          |           |

|  |          |           |ճանապարհների |           |          |           |

|  |          |           |եզրերին, գյու|           |          |           |

|  |          |           |ղամեջերում:  |           |          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|3.|«Վիճակի   |ժողովրդական|Ավանդական    |Վկայված են |Պահպանվել |Խորհրդային |

|  |երգեր»    |երաժշտար-  |գարնանային   |վաղ        |են շատ    |տարիների   |

|  |          |վեստ,      |տոնաշարի,    |միջնադարից,|տարեց     |տոնածիսական|

|  |          |ժողովրդական|մասնավորապես,|բայց       |բնակչու-  |կյանքի     |

|  |          |բանահյու-  |Համբարձման   |նմուշները  |թյան      |գաղափարա-  |

|  |          |սություն,  |տոնի հիմնական|գրանցվել են|միջավայ-  |խոսական    |

|  |          |ժողովրդական|բաղկացուցիչն |19-րդ դարից|րում,     |համահարթեց-|

|  |          |տոներ      |է: Խիստ      |և  20-րդ   |ամբողջ հայ|ման պայման-|

|  |          |           |քնարերգական  |դարի       |ժողովրդի  |ներում     |

|  |          |           |երգեր են,    |ընթացքում: |մեջ:      |մոռացված   |

|  |          |           |որոնց միջոցով|           |          |լինելով`   |

|  |          |           |արտահայտվում |           |          |վիճակի     |

|  |          |           |են ինչպես    |           |          |երգերը     |

|  |          |           |սիրո, սեռերի |           |          |դարձել են  |

|  |          |           |հարաբերու-   |           |          |պակաս      |

|  |          |           |թյունների    |           |          |ճանաչված:  |

|  |          |           |մասին պատ-   |           |          |Երիտասարդ  |

|  |          |           |կերացումները,|           |          |սերունդը   |

|  |          |           |այնպես էլ`   |           |          |հետաքրքրված|

|  |          |           |փոխադարձ     |           |          |է ավանդական|

|  |          |           |հարաբերու-   |           |          |մշակույթով |

|  |          |           |թյունները,   |           |          |և  համա-   |

|  |          |           |պատկերացում- |           |          |պատասխան   |

|  |          |           |ները: Դրանք  |           |          |միջոցառում-|

|  |          |           |կատարվում են |           |          |ների       |

|  |          |           |նաև  գուշակու|           |          |իրականացման|

|  |          |           |թյունների    |           |          |պարագայում |

|  |          |           |նպատակով:    |           |          |հնարավոր է |

|  |          |           |Վիճակի       |           |          |պաշտպանել  |

|  |          |           |երգերում     |           |          |վիճակի     |

|  |          |           |ցայտուն      |           |          |երգերի     |

|  |          |           |արտահայտվում |           |          |կենսունա-  |

|  |          |           |է նաև        |           |          |կությունը: |

|  |          |           |տիեզերական   |           |          |Արժեքի     |

|  |          |           |մարմինների և |           |          |կենսունա-  |

|  |          |           |երևույթների  |           |          |կության    |

|  |          |           |կապն անհատի  |           |          |պաշտպանու- |

|  |          |           |և  հասարակու-|           |          |թյունը     |

|  |          |           |թյան հետ: Մեկ|           |          |կնպաստի    |

|  |          |           |նմուշ`       |           |          |ինչպես     |

|  |          |           |Գացեք մեծ    |           |          |սերունդների|

|  |          |           |վարպետ բերեք,|           |          |փոխհաղոր-  |

|  |          |           |Աղվորին      |           |          |դակցությանը|

|  |          |           |խաբդան       |           |          |այնպես էլ  |

|  |          |           |ձևեցեք,      |           |          |սեռերի`    |

|  |          |           |Արեգակն երես |           |          |աղջիկների  |

|  |          |           |արեք,        |           |          |և  տղաների |

|  |          |           |Լուսնկան     |           |          |հարաբերու- |

|  |          |           |աստառ        |           |          |թյունների  |

|  |          |           |ձևեցեք,      |           |          |ամրացմանը: |

|  |          |           |Ամպերով բոլոր|           |          |Վիճակի     |

|  |          |           |նախշեցեք,    |           |          |երգերը     |

|  |          |           |Ծովեն        |           |          |կատարման   |

|  |          |           |աբրեշում թել |           |          |համապատաս- |

|  |          |           |քաշեցեք,     |           |          |խան        |

|  |          |           |Աստղերը կոճակ|           |          |միջավայրի  |

|  |          |           |շարեք, Ինչ   |           |          |առկայության|

|  |          |           |սեր կա` մեջը |           |          |դեպքում    |

|  |          |           |կարեցեք:     |           |          |կարող են   |

|  |          |           |Նախնական     |           |          |նպաստել    |

|  |          |           |գործառույթը  |           |          |հասարակու- |

|  |          |           |եղել է       |           |          |թյան       |

|  |          |           |տոնահանդեսի  |           |          |ընդհանուր  |

|  |          |           |մշակույթի    |           |          |կենսունա-  |

|  |          |           |միջոցով      |           |          |կության,   |

|  |          |           |բնության հետ |           |          |հասարակական|

|  |          |           |հասարակու-   |           |          |խմբերի և   |

|  |          |           |թյան կապի    |           |          |համայնքների|

|  |          |           |ապահովումը:  |           |          |ներքին     |

|  |          |           |Վիճակի երգերը|           |          |հարաբերու- |

|  |          |           |կարևորվում   |           |          |թյունների  |

|  |          |           |են որպես     |           |          |ամրապնդմանը|

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |Արժեքը     |

|  |          |           |բանահյուսու- |           |          |կարևորվում |

|  |          |           |թյան փայլուն |           |          |է նաև      |

|  |          |           |նմուշներ,    |           |          |նրանով, որ |

|  |          |           |մասամբ` որպես|           |          |վիճակի     |

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |երգերի     |

|  |          |           |երաժշտարվեստի|           |          |միջոցով    |

|  |          |           |դրսևորումներ |           |          |հնարավոր է |

|  |          |           |Վիճակի երգերն|           |          |վերստեղծել |

|  |          |           |ուղեկցվում են|           |          |երաժշտական |

|  |          |           |վիճակահանու- |           |          |բանահյուսու|

|  |          |           |թյամբ և      |           |          |թյան դաշտը:|

|  |          |           |երիտասարդ    |           |          |           |

|  |          |           |աղջիկների    |           |          |           |

|  |          |           |ապագայի      |           |          |           |

|  |          |           |գուշակությամբ|           |          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|4.|«Ավետիս»  |ժողովրդական|Տարբեր       |Վկայված է  |ՀՀ        |Հայաստանում|

|  |          |բանահյուսու|դարաշրջան-   |վաղ        |տարածքում |ավանդույթ- |

|  |          |թյուն,     |ներում հայերն|միջնադարից,|ավետիսների|ները       |

|  |          |երաժշտա-   |ունեցել են   |սակայն     |կենցաղում |կորցրած    |

|  |          |բանաստեղծա-|գարնանային,  |նմուշները  |կիրառու-  |Ծննդյան    |

|  |          |կան ժանր   |ամառային և   |գրանցվել են|թյունը    |տոնը Նոր   |

|  |          |           |աշնանային Նոր|19-րդ դարից|գործնակա- |տարվա      |

|  |          |           |տարվա տոներ: |և  20-րդ   |նում      |տոնակատա-  |

|  |          |           |Քրիստոնեու-  |դարի       |դադարել է,|րության    |

|  |          |           |թյան         |ընթացքում: |մասամբ    |բնական     |

|  |          |           |հաստատումից  |Ավետիսների |շարունակ- |շարունա-   |

|  |          |           |հետո         |ժանրը      |վում է    |կությունը  |

|  |          |           |ամենատարածված|հայերի     |սփյուռքի  |չի դառնում |

|  |          |           |Ամանորը եղել |շրջանում   |որոշ      |Նոր տարին  |

|  |          |           |է Սուրբ      |ձևավորվել  |գաղթօջախ- |քաղաքացիա- |

|  |          |           |Ծնունդը,     |է,         |ներում,   |կան է,     |

|  |          |           |այսինքն`     |հավանաբար, |պահպանվել |Ծնունդը`   |

|  |          |           |ձմեռային     |նախաքրիստո-|է միայն   |եկեղեցական-|

|  |          |           |արևադարձի    |նեական     |շատ տարեց |կրոնական,  |

|  |          |           |օրը, որին էլ |ժամանակա-  |բնակչու-  |և,  որպես  |

|  |          |           |նվիրված են   |շրջանում:  |թյան      |տոնական մեկ|

|  |          |           |բազում հատուկ|Պահպանելով |միջավայ-  |միավոր,    |

|  |          |           |ծիսական      |զարգացման  |րում:     |դրանք      |

|  |          |           |երգեր`       |մի քանի    |          |միմյանց հետ|

|  |          |           |«ավետիսներ»: |փուլերի    |          |աղերսներ   |

|  |          |           |«Ավետիս»     |նշմարելի   |          |չունեն:    |

|  |          |           |կոչվում է այն|առանձնահատ-|          |Խորհրդային |

|  |          |           |երգը, որը    |կություններ|          |տարիների   |

|  |          |           |Սուրբ Ծննդյան|ավետիսները |          |տոնածիսական|

|  |          |           |տոնի երեկոյան|ներկայանում|          |կյանքի     |

|  |          |           |երգում են մեծ|են         |          |գաղափարա-  |

|  |          |           |մասամբ տղա   |կիրառական  |          |խոսական    |

|  |          |           |(որոշ        |և  բովանդա-|          |համահարթեց-|

|  |          |           |շրջաններում` |կային      |          |ման պայման-|

|  |          |           |նաև  աղջիկ)  |ավարտուն   |          |ներում     |

|  |          |           |երեխաները:   |տեսքով ու  |          |մոռացված   |

|  |          |           |Տնետուն      |հստակ      |          |լինելով`   |

|  |          |           |շրջելով`     |կառուցված- |          |ավետիսները |

|  |          |           |նրանք ավետում|քով:       |          |դարձել են  |

|  |          |           |էին Քրիստոսի |Ծիսականի և |          |պակաս      |

|  |          |           |ծննդյան լուրը|վիպականի   |          |ճանաչված:  |

|  |          |           |և  մաղթանքներ|սահմանա-   |          |Մշակութային|

|  |          |           |անում        |գծում      |          |որոշ միջո- |

|  |          |           |ընտանիքների  |գտնվող     |          |ցառումների |

|  |          |           |անդամներին ու|իրենց      |          |շնորհիվ    |

|  |          |           |դրա դիմաց    |բանաստեղ-  |          |հնարավոր   |

|  |          |           |հավաքում     |ծական      |          |դարձավ ՀՀ  |

|  |          |           |քաղցրեղեն:   |տեսքով և   |          |Արագածոտնի |

|  |          |           |Այսօր տոն է  |երաժշտու-  |          |մարզում    |

|  |          |           |ծննդյան,     |թյամբ      |          |ակտիվացնել |

|  |          |           |ավետի~ս,     |ավետիսները |          |ավետիսների |

|  |          |           |Աշխարհ լցվավ |յուրահատուկ|          |կիրառումը` |

|  |          |           |լիություն,   |տեղ են     |          |ստեղծելով  |

|  |          |           |ավետի~ս,     |գրավում ոչ |          |նպաստավոր  |

|  |          |           |Մեր տերն էլավ|միայն      |          |պայմաններ` |

|  |          |           |նախատակ,     |տոմարային  |          |տարեցներից |

|  |          |           |ավետի~ս,     |երգերի     |          |երիտասարդ- |

|  |          |           |Տժողքն էլավ  |շարքում,   |          |ներին      |

|  |          |           |տուռ խորտակ, |այլև       |          |փոխանցման  |

|  |          |           |ավետի~ս:     |հայկական   |          |համար:     |

|  |          |           |Մարիամն կնաց |ժողովրդական|          |           |

|  |          |           |տուռն հերին, |երգաստեղ-  |          |           |

|  |          |           |ալելուա~,    |ծության մեջ|          |           |

|  |          |           |Ծնավ, պիրեց  |ընդհանրապես|          |           |

|  |          |           |Հիսուս որդին,|19-րդ դարի |          |           |

|  |          |           |ալելուա~,    |վերջին և   |          |           |

|  |          |           |Քրիստոս որդի |20-րդ դարի |          |           |

|  |          |           |կյրկանոցին,  |սկզբին     |          |           |

|  |          |           |ալելուա~,    |կային      |          |           |

|  |          |           |Քյավոր` Սիմոն|«Ավետիս»   |          |           |

|  |          |           |խերն արեցին, |երգողների  |          |           |

|  |          |           |ալելուա~:    |և          |          |           |

|  |          |           |Ավետիսները   |ստեղծողների|          |           |

|  |          |           |երբեմն       |կայուն     |          |           |

|  |          |           |մեկնաբանվում |երիտասար-  |          |           |

|  |          |           |են իբրև      |դական ու   |          |           |

|  |          |           |քրիստոնեական |պատանեկան  |          |           |

|  |          |           |ժողովրդական  |խմբեր,     |          |           |

|  |          |           |երգեր: Դրանց |որոնք իրենց|          |           |

|  |          |           |որոշ մասը    |հմտություն-|          |           |

|  |          |           |բանաստեղծական|ները       |          |           |

|  |          |           |բովանդակու-  |փոխանցում  |          |           |

|  |          |           |թյամբ և      |էին հաջորդ |          |           |

|  |          |           |երաժշտական   |սերնդին`   |          |           |

|  |          |           |լեզվի մասնակի|հատուկ այդ |          |           |

|  |          |           |առանձնահատ-  |նպատակով   |          |           |

|  |          |           |կություններով|ձևավորված  |          |           |

|  |          |           |նմանվում է   |«դպրոցնե-  |          |           |

|  |          |           |հայ          |րում»:     |          |           |

|  |          |           |եկեղեցական   |           |          |           |

|  |          |           |երաժշտությանը|           |          |           |

|  |          |           |Ավետիսներ    |           |          |           |

|  |          |           |երգվել են    |           |          |           |

|  |          |           |նաև  Զատկին, |           |          |           |

|  |          |           |որը,         |           |          |           |

|  |          |           |հատկապես,    |           |          |           |

|  |          |           |միջագետքյան  |           |          |           |

|  |          |           |ազդեցության  |           |          |           |

|  |          |           |շրջանում եղել|           |          |           |

|  |          |           |է հայերի     |           |          |           |

|  |          |           |գարնանային   |           |          |           |

|  |          |           |Նոր տարին:   |           |          |           |

|  |          |           |Կարևորվում  է|           |          |           |

|  |          |           |որպես        |           |          |           |

|  |          |           |կրոնական և   |           |          |           |

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |           |

|  |          |           |համալիր      |           |          |           |

|  |          |           |երաժշտարվեստի|           |          |           |

|  |          |           |և            |           |          |           |

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |           |

|  |          |           |բանահյուսու- |           |          |           |

|  |          |           |թյան նմուշ`  |           |          |           |

|  |          |           |բարեկեցության|           |          |           |

|  |          |           |բարոյականու- |           |          |           |

|  |          |           |թյան,        |           |          |           |

|  |          |           |արդարության  |           |          |           |

|  |          |           |և  արարչագոր-|           |          |           |

|  |          |           |ծության մասին|           |          |           |

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |           |

|  |          |           |պատկերացում- |           |          |           |

|  |          |           |ներով:       |           |          |           |

|  |          |           |Նշանակու-    |           |          |           |

|  |          |           |թյունը       |           |          |           |

|  |          |           |կարևորվում  է|           |          |           |

|  |          |           |ժողովրդական  |           |          |           |

|  |          |           |ստեղծագործա- |           |          |           |

|  |          |           |կան հնարավո- |           |          |           |

|  |          |           |րությունների |           |          |           |

|  |          |           |բացահայտման  |           |          |           |

|  |          |           |տեսանկյունից:|           |          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

|5.|«Խաչբուռ» |բնության և |Հացահատիկի   |Վկայված է  |Պահպանվել |Հայաստանի  |

|  |          |տնտեսության|հասունացման  |վաղ        |է միայն   |Հանրապետու-|

|  |          |զարգացման  |շրջանում     |միջնադարից:|գյուղական |թյան       |

|  |          |մասին      |հասկերից     |Առաջին     |բնակչու-  |տարածքում  |

|  |          |պատկերա-   |հյուսվող     |գրավոր     |թյան միջա-|խաչբուռների|

|  |          |ցումներ,   |կանացիակերպ  |հիշատակու- |վայրում:  |կենցաղում  |

|  |          |ժողովրդա-  |կամ խաչաձև,  |թյունն     |          |կիրառու-   |

|  |          |կան տոներ  |ծառաձև       |Ագաթանգեղո-|          |թյունը     |

|  |          |           |պատկերներ,   |սինն է,    |          |խիստ նվազել|

|  |          |           |որոնք        |բայց       |          |է,         |

|  |          |           |պարունակում  |պատկերային |          |պահպանվել է|

|  |          |           |էին          |և          |          |գյուղական  |

|  |          |           |հացահատիկի   |կիրառական  |          |բնակչության|

|  |          |           |պաշտամունքի  |նմուշները  |          |առանձին    |

|  |          |           |դրսևորումներ |գրանցվել են|          |խմբերում:  |

|  |          |           |և  հացահատիկի|19-րդ դարից|          |Ավանդույթի |

|  |          |           |հասկերի      |և  20-րդ   |          |կենսունակու|

|  |          |           |օգտագործման  |դարի       |          |թյան       |

|  |          |           |միջոցով`     |ընթացքում: |          |ակտիվացումը|

|  |          |           |հացահատիկը   |Որոշ հետա- |          |կնպաստի    |

|  |          |           |հովանավորող  |զոտողներ   |          |գեղագիտական|

|  |          |           |ուժերին      |խաչբուռի   |          |ճաշակի և   |

|  |          |           |զոհաբերության|մեջ տեսնում|          |ժողովրդական|

|  |          |           |խորհուրդը:   |են բերքի   |          |մշակույթի  |

|  |          |           |Վարդավառին   |հովանավոր  |          |ժառանգորդ- |

|  |          |           |կամ          |Անահիտ     |          |մանը,      |

|  |          |           |Աստվածածնի   |աստվածուհու|          |տոնահանդեսի|

|  |          |           |տոնին        |ծպտված     |          |մշակույթի  |

|  |          |           |նվիրաբերվում |կերպարը    |          |զարգացմանը:|

|  |          |           |էին          |և  նրա     |          |           |

|  |          |           |եկեղեցիներին:|պաշտամունքի|          |           |

|  |          |           |Օգտագործվում |թաքուն     |          |           |

|  |          |           |էին (են)     |պահպանվա-  |          |           |

|  |          |           |որպես        |ծությունը  |          |           |

|  |          |           |հացահատիկի   |հայերի     |          |           |

|  |          |           |շտեմարանների |կենցաղում: |          |           |

|  |          |           |պահպանակներ, |           |          |           |

|  |          |           |որպես տան    |           |          |           |

|  |          |           |զարդ:        |           |          |           |

|  |          |           |Խաչբուռը     |           |          |           |

|  |          |           |Վարդավառ տոնի|           |          |           |

|  |          |           |խորհրդանշան- |           |          |           |

|  |          |           |ներից մեկն է:|           |          |           |

|  |          |           |Հնձվորներն   |           |          |           |

|  |          |           |արտերում     |           |          |           |

|  |          |           |հունձն       |           |          |           |

|  |          |           |սկսելուց առաջ|           |          |           |

|  |          |           |խաչբուռներ   |           |          |           |

|  |          |           |էին հյուսում,|           |          |           |

|  |          |           |որոնք        |           |          |           |

|  |          |           |հիշեցնում էին|           |          |           |

|  |          |           |կնոջ         |           |          |           |

|  |          |           |արտաքինը, և  |           |          |           |

|  |          |           |նվիրում իրենց|           |          |           |

|  |          |           |արտատերերին: |           |          |           |

|  |          |           |Խաչբուռ      |           |          |           |

|  |          |           |ստացած       |           |          |           |

|  |          |           |տանտիկինները,|           |          |           |

|  |          |           |որպես օրվա   |           |          |           |

|  |          |           |գլխավոր      |           |          |           |

|  |          |           |զարդ ու      |           |          |           |

|  |          |           |խորհրդանիշ,  |           |          |           |

|  |          |           |դրանք դնում  |           |          |           |

|  |          |           |էին ցորենի   |           |          |           |

|  |          |           |կամ ալյուրի  |           |          |           |

|  |          |           |ամբարի վրա և |           |          |           |

|  |          |           |պահում մինչև |           |          |           |

|  |          |           |հաջորդ       |           |          |           |

|  |          |           |Վարդավառ:    |           |          |           |

|  |          |           |Խաչբուռների  |           |          |           |

|  |          |           |կարելի է     |           |          |           |

|  |          |           |հանդիպել     |           |          |           |

|  |          |           |առանձին      |           |          |           |

|  |          |           |ընտանիքների  |           |          |           |

|  |          |           |պատերին      |           |          |           |

|  |          |           |փակցրած,     |           |          |           |

|  |          |           |երբեմն նաև`  |           |          |           |

|  |          |           |գյուղական    |           |          |           |

|  |          |           |գրասենյակ-   |           |          |           |

|  |          |           |ներում:      |           |          |           |

|  |          |           |Նախնական     |           |          |           |

|  |          |           |գործառույթ-  |           |          |           |

|  |          |           |ները եղել են |           |          |           |

|  |          |           |տարբեր`      |           |          |           |

|  |          |           |1) նախա-     |           |          |           |

|  |          |           |քրիստոնեական |           |          |           |

|  |          |           |պաշտամունք-  |           |          |           |

|  |          |           |ների «ծպտված»|           |          |           |

|  |          |           |շարունակու-  |           |          |           |

|  |          |           |թյուն.       |           |          |           |

|  |          |           |2) հացահատիկի|           |          |           |

|  |          |           |աճի վրա      |           |          |           |

|  |          |           |«ազդելու»    |           |          |           |

|  |          |           |միտում.      |           |          |           |

|  |          |           |3) ընտանիքի  |           |          |           |

|  |          |           |բարեկեցության|           |          |           |

|  |          |           |ապահովում.   |           |          |           |

|  |          |           |4) ժողովրդա- |           |          |           |

|  |          |           |կան մշակույթի|           |          |           |

|  |          |           |ժառանգորդում:|           |          |           |

|__|__________|___________|_____________|___________|__________|___________|

 

------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
20.01.2011
N 36-Ն
Որոշում