Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՅՈՒՍԻՍ-ՀԱՐԱՎ ՃԱՆԱՊԱՐՀԱՅԻՆ ՄԻՋԱՆՑՔԻ Ն...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ՀՅՈՒՍԻՍ-ՀԱՐԱՎ ՃԱՆԱՊԱՐՀԱՅԻՆ ՄԻՋԱՆՑՔԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ՀՈՂԻ ՕՏԱՐՄԱՆ ԵՎ ՏԱՐԱԲՆԱԿ ...

 

 

040.1274.051010

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

16 սեպտեմբերի 2010 թվականի N 1274-Ն

 

ՀՅՈՒՍԻՍ-ՀԱՐԱՎ ՃԱՆԱՊԱՐՀԱՅԻՆ ՄԻՋԱՆՑՔԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ՀՈՂԻ ՕՏԱՐՄԱՆ ԵՎ ՏԱՐԱԲՆԱԿԵՑՄԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿԸ ԵՎ ԴՐԱ ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՄԱՆ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(4-րդ մաս)

 

Զ. ԾՐԱԳՐԻ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՈՒՄ ՍՏԱՆԱԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐ

 

25. Ծրագրի շրջանակներում ՀՕՏ-ի առաջադրանքները պետք է իրականացվեն փոխհատուցում և օժանդակություն ստանալու իրավունքներին համապատասխան, որը հնարավորինս պետք է համահունչ լինի ինչպես Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը, այնպես էլ ԱԶԲ-ի Անվտանգության մեխանիզմների քաղաքականությանը (2009թ.): Փոխարինման արժեքով փոխհատուցումը որոշվում է գույքի շուկայական արժեքի հիման վրա, ներառյալ բոլոր կիրառելի գործարքային ծախսերը, տոկոսադրույքները, տեղափոխման և վերականգնման ծախսերը և այլ կիրառելի վճարները և հատուցումները, որոնք ի հայտ են գալիս ծրագրի ազդեցության հետևանքով: Այն դեպքերում, երբ գույքի կադաստրային արժեքը գերազանցում է շուկայական արժեքին` ապա հիմք է ընդունվում կադաստրային արժեքը: Իրավունքների սխեմայի նկարագիրը ներկայացված է ստորև բերված Աղյուսակ 2-ում:

 

Աղյուսակ 2: Իրավունքների սխեմա

 

._____________________________________________________________________.

|Կորստի      |Նկարագրու-  |Իրավատերը (իրավունքի|Փոխհատուցում ստանալու |

|տեսակը      |թյուն       |սուբյեկտը)          |իրավունքները          |

|____________|____________|____________________|______________________|

|1. Հողի     |ԱԵԱ-ներ,    |Սեփականատեր         |Դրամական փոխհատուցում`|

|կորուստ     |որոնք       |                    |փոխարինման արժեքով,   |

|            |կորցնում են |                    |գնահատված շուկայական  |

|            |իրենց սեփա- |                    |կամ կադաստրային       |

|            |կանությունը |                    |արժեքով (որն ավելի    |

|            |հանդիսացող  |                    |բարձր է) գումարած 15%`|

|            |հողամասը կամ|                    |կամ փոխանակում ԱԵԱ    |

|            |դրա մի մասը`|                    |համար ընդունելի մեկ   |

|            |անկախ       |                    |այլ համարժեք հողով:   |

|            |ազդեցության |____________________|______________________|

|            |չափից       |Իրավական կարգավիճակ |Օրենսդրությամբ        |

|            |            |ստանալու ենթակա ԱԵԱ |սահմանված դեպքերում`  |

|            |            |                    |ԱԵԱ-ները կարող են     |

|            |            |                    |ձեռքբերել             |

|            |            |                    |սեփականության         |

|            |            |                    |իրավունք կամ          |

|            |            |                    |իրականացնել առկա      |

|            |            |                    |իրավունքների պետական  |

|            |            |                    |գրանցումը և           |

|            |            |                    |փոխհատուցվել որպես    |

|            |            |                    |սեփականատեր:          |

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Վարձակալ            |1. Օրենսդրությամբ     |

|            |            |(համայնքից,         |սահմանված դեպքերում   |

|            |            |պետությունից)       |վարձակալը կարող է     |

|            |            |                    |ձեռքբերել             |

|            |            |                    |սեփականության իրավունք|

|            |            |                    |և  փոխհատուցվել որպես |

|            |            |                    |սեփականատեր կամ նրան, |

|            |            |                    |հողի սեփականատիրոջ    |

|            |            |                    |(վարձատուի)           |

|            |            |                    |համաձայնությամբ,      |

|            |            |                    |կարող է տրվել նոր     |

|            |            |                    |վարձակալություն:      |

|            |            |                    |2. Եթե դա հնարավոր չէ,|

|            |            |                    |ապա, ելնելով          |

|            |            |                    |վարձակալության մնացած |

|            |            |                    |տարիների հաշվարկից, նա|

|            |            |                    |պետք է ստանա          |

|            |            |                    |ազդեցության ենթակա    |

|            |            |                    |վարձակալված հողի      |

|            |            |                    |«շուկայական կամ       |

|            |            |                    |կադաստրային արժեք (որն|

|            |            |                    |ավելի բարձր է)`       |

|            |            |                    |գումարած 15%»-ին      |

|            |            |                    |համարժեք փոխհատուցում |

|            |            |                    |հետևյալ               |

|            |            |                    |մասնաբաժիններով`      |

|            |            |                    |1) մինչև  1 տարի` հողի|

|            |            |                    |արժեքի 5%-ի չափով,    |

|            |            |                    |2) մինչև  15 տարի`    |

|            |            |                    |հողի արժեքի 14%-ի     |

|            |            |                    |չափով,                |

|            |            |                    |3) մինչև  25 տարի`    |

|            |            |                    |հողի արժեքի 20%-ի     |

|            |            |                    |չափով,                |

|            |            |                    |4) 25 և  ավելի տարի`  |

|            |            |                    |հողի արժեքի 25%-ի     |

|            |            |                    |չափով:                |

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Քաղաքացիների և      |Արդեն վճարված, սակայն |

|            |            |իրավաբանական անձանց |չօգտագործված          |

|            |            |սեփականությունը     |վարձավճարի կանխիկ     |

|            |            |հանդիսացող հողի     |փոխհատուցում:         |

|            |            |վարձակալ            |                      |

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Այլ գույքային       |Հողամասի նկատմամբ     |

|            |            |իրավունք            |գույքային իրավունքներ |

|            |            |(սերվիտուտի,        |ունեցողներին,         |

|            |            |կառուցապատման,      |բացառությամբ          |

|            |            |գրավի,              |վարձակալների,         |

|            |            |հիփոթեքի,           |փոխհատուցումը         |

|            |            |օգտագործման)        |տրվում է ազդակիր      |

|            |            |ունեցողներ,         |հողամասի դիմաց        |

|            |            |բացառությամբ        |տրվող փոխհատուցման    |

|            |            |վարձակալների        |գումարից` ՀՀ          |

|            |            |                    |օրենսդրությամբ        |

|            |            |                    |սահմանված կարգով:     |

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Իրավական գրանցման   |Այս ԱԵԱ-ները կստանան  |

|            |            |կարգավիճակ ստանալու |փոխհատուցում միայն    |

|            |            |ոչ ենթակա ԱԵԱ       |հողի վրա կատարված     |

|            |            |                    |բարելավումների        |

|            |            |                    |դիմաց, սույն ՀՕՏՇ-ով  |

|            |            |                    |սահմանված կարգով:     |

|____________|____________|____________________|______________________|

|2. Բնակելի  |            |Բոլոր ԱԵՏՏ-ները`    |Բնակելի շենքի,        |

|շենքեր,     |            |անկախ կառույցի      |շինության կորստի      |

|շինություն- |            |նկատմամբ            |դեպքում`              |

|ների կորուստ|            |իրավունքների        |փոխհատուցում          |

|            |            |առկայությունից      |փոխարինման արժեքի     |

|            |            |(ներառյալ` իրավական |գումարած 15%-ի չափով, |

|            |            |կարգավիճակ ստանալու |առանց ամորտիզացիոն    |

|            |            |ենթակա և  ոչ ենթակա |մասհանումների և       |

|            |            |ԱԵԱ)                |գործարքային ծախսերի   |

|            |            |                    |նվազեցումների:        |

|            |            |                    |Մասնակի ազդեցության   |

|            |            |                    |դեպքում փոխհատուցում  |

|            |            |                    |տրամադրվում է         |

|            |            |                    |շինության միայն       |

|            |            |                    |ազդեցության ենթակա    |

|            |            |                    |հատվածի համար այն     |

|            |            |                    |դեպքում, եթե          |

|            |            |                    |շինության ոչ ազդակիր  |

|            |            |                    |մասի հետագա           |

|            |            |                    |օգտագործումը և        |

|            |            |                    |շահագործումը          |

|            |            |                    |տեխնիկապես            |

|            |            |                    |հնարավոր է: Նշված     |

|            |            |                    |դեպքում փոխհատուցման  |

|            |            |                    |են ենթակա նաև         |

|            |            |                    |շինության             |

|            |            |                    |վերանորոգման ծախսերը: |

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Վերաբնակեցվող       |Արդեն վճարված,        |

|            |            |վարձակալ            |սակայն չօգտագործված   |

|            |            |                    |վարձավճարի դրամական   |

|            |            |                    |փոխհատուցում:         |

|____________|____________|____________________|______________________|

|3. Ոչ       |ԱԵԱ-երին    |Սեփականատեր         |Շենք, շինության կորստի|

|բնակելի     |սեփականու-  |                    |դեպքում` փոխհատուցման |

|շենքերի,    |թյան        |                    |տրամադրում փոխարինման |

|շինություն- |իրավունքով  |                    |արժեք գումարած 15%-ի  |

|ների կորուստ|պատկանող և  |                    |չափով: Փոխհատուցումը  |

|            |պետական     |                    |տրամադրվելու է առանց  |

|            |գրանցում    |                    |ամորտիզացիոն          |

|            |ստացած շենք,|                    |մասնահանումների և     |

|            |շինություն- |                    |գործարքի համար ծախսերի|

|            |ներ         |                    |նվազեցումների:        |

|            |            |                    |Մասնակի ազդեցության   |

|            |            |                    |դեպքում փոխհատուցում  |

|            |            |                    |տրամադրվում է         |

|            |            |                    |շինության միայն       |

|            |            |                    |ազդեցության ենթակա    |

|            |            |                    |հատվածի համար, եթե    |

|            |            |                    |շինության ոչ ազդակիր  |

|            |            |                    |մասի հետագա           |

|            |            |                    |օգտագործումը,         |

|            |            |                    |շահագործումը և        |

|            |            |                    |օտարումը օրենսդրորեն  |

|            |            |                    |հնարավոր է: Նշված     |

|            |            |                    |դեպքում փոխհատուցման  |

|            |            |                    |են ենթակա նաև         |

|            |            |                    |շինության վերանորոգման|

|            |            |                    |ծախսերը:              |

|            |____________|____________________|______________________|

|            |Քաղաքացի-   |Ինքնակամ կառույց    |Ինքնակամ կառույցի     |

|            |ներին կամ   |իրականացրած ԱԵԱ-ներ,|կորստի դեպքում`       |

|            |իրավաբանական|որոնք հանդիսանում են|դրամական փոխհատուցում`|

|            |անձանց սեփա-|հողամասի սեփականատեր|ինքնակամ կառույցի     |

|            |կանության   |                    |փոխարինման ամբողջ     |

|            |իրավունքով  |                    |արժեքի չափով` առանց 15|

|            |պատկանող    |                    |տոկոս հավելավճարի     |

|            |հողամասի    |                    |                      |

|            |վրա առկա    |                    |                      |

|            |ինքնակամ    |                    |                      |

|            |կառույց     |                    |                      |

|            |            |____________________|______________________|

|            |Համայնքային |Ինքնակամ կառույց    |Համայնքային կամ պետա- |

|            |կամ պետական |իրականացրած ԱԵԱ     |կան սեփականություն    |

|            |սեփականու-  |                    |հանդիսացող հողամասի   |

|            |թյուն       |                    |վրա ինքնակամ կառույց  |

|            |հանդիսացող  |                    |իրականացրած ԱԵԱ-ին    |

|            |հողամասի    |                    |կտրամադրվի վերականգն- |

|            |վրա առկա    |                    |ման օժանդակություն`   |

|            |ինքնակամ    |                    |ինքնակամ կառույցի     |

|            |կառույց     |                    |փոխարինման արժեքի     |

|            |            |                    |չափով` հանած          |

|            |            |                    |օրինականացման ծախսերը:|

|            |            |____________________|______________________|

|            |            |Վերաբնակեցվող       |Արդեն վճարված,        |

|            |            |վարձակալ            |սակայն չօգտագործված   |

|            |            |                    |վարձավճարի դրամական   |

|            |            |                    |փոխհատուցում:         |

|____________|____________|____________________|______________________|

|4. Հանրային |Համայնքային |Համայնք, պետություն |Համայնքային           |

|գույքի      |կամ պետական |                    |սեփականություն        |

|կորուստ     |գույք       |                    |հանդիսացող հողամասի,  |

|            |            |                    |անշարժ գույքի         |

|            |            |                    |փոխհատուցում կամ      |

|            |            |                    |պետական, համայնքային  |

|            |            |                    |ազդակիր կառույցների   |

|            |            |                    |կամ այլ գույքի        |

|            |            |                    |վերակառուցում և       |

|            |            |                    |նրանց գործառույթների  |

|            |            |                    |վերականգնում`         |

|            |            |                    |համայնքի, պետության   |

|            |            |                    |իրավասու մարմնի       |

|            |            |                    |համաձայնությամբ:      |

|____________|____________|____________________|______________________|

|5. Մշակա-   |Ազդեցության |Բարելավումներ       |Մշակաբույսի           |

|բույսի      |ենթակա      |կատարած բոլոր       |փոխհատուցում          |

|կորուստ     |մշակաբույսեր|ԱԵՏՏ-ները` անկախ    |հաշվարկված            |

|            |            |հողի նկատմամբ       |շուկայական գներով`    |

|            |            |սեփականության կամ   |ակնկալվող համախառն    |

|            |            |այլ գույքային       |բերքի համար:          |

|            |            |իրավունքներից       |                      |

|____________|____________|____________________|______________________|

|6. Ծառերի   |Ազդեցության |Բոլոր ԱԵՏՏ-ները`    |Դրամական              |

|և  ստացվող  |ենթակա ծառեր|անկախ հողի նկատմամբ |փոխհատուցում`         |

|բերքի       |և  ստացվող  |սեփականության կամ   |հաշվարկված ծառի       |

|կորուստ     |բերք        |այլ գույքային       |արժեքի շուկայական     |

|            |            |իրավունքներից       |գներով` հիմնված       |

|            |            |                    |ծառերի տեսակի, տարիքի |

|            |            |                    |և  բերքատվության վրա: |

|____________|____________|____________________|______________________|

|7. Ձեռնարկա-|Ձեռնարկա-   |Բոլոր ԱԵԱ-ները`     |1. Ձեռնարկատիրական    |

|տիրական     |տիրական     |անկախ հարկային      |գործունեության        |

|գործունեու- |գործունեու- |հայտարարագրի        |(հարկային             |

|թյան        |թյուն       |ներկայացումից       |հայտարարագրերով)`     |

|դադարեցում  |ազդակիր     |                    |1) մշտական            |

|            |հողում      |                    |ազդեցության դեպքում`  |

|            |            |                    |միանվագ փոխհատուցում  |

|            |            |                    |տարեկան զուտ եկամտի   |

|            |            |                    |չափով,                |

|            |            |                    |2) ժամանակավոր        |

|            |            |                    |ազդեցության դեպքում`  |

|            |            |                    |զուտ եկամտի           |

|            |            |                    |փոխհատուցում          |

|            |            |                    |ձեռնարկատիրական       |

|            |            |                    |գործունեության        |

|            |            |                    |ընդհատման մինչև  1    |

|            |            |                    |տարի ժամանակահատվածի  |

|            |            |                    |համար: Պետական        |

|            |            |                    |գրանցման կամ          |

|            |            |                    |լիցենզիայի վճարները   |

|            |            |                    |նույնպես              |

|            |            |                    |կփոխհատուցվեն, եթե    |

|            |            |                    |այդպիսիք առկա են:     |

|            |            |                    |2. Ձեռնարկատիրական    |

|            |            |                    |գործունեության        |

|            |            |                    |(հայտարարագրի         |

|            |            |                    |բացակայության         |

|            |            |                    |դեպքում)`             |

|            |            |                    |1) մշտական            |

|            |            |                    |ազդեցության դեպքում`  |

|            |            |                    |վերականգնման          |

|            |            |                    |օժանդակություն        |

|            |            |                    |նվազագույն ամսական    |

|            |            |                    |աշխատավարձի չափով`    |

|            |            |                    |1 տարվա համար:        |

|            |            |                    |2) ժամանակավոր        |

|            |            |                    |ազդեցության դեպքում`  |

|            |            |                    |վերականգնման          |

|            |            |                    |օժանդակության         |

|            |            |                    |տրամադրում, հիմնված   |

|            |            |                    |նվազագույն            |

|            |            |                    |աշխատավարձի չափի վրա` |

|            |            |                    |ձեռնարկատիրական       |

|            |            |                    |գործունեության        |

|            |            |                    |ընդհատված ամիսների    |

|            |            |                    |հաշվարկով մինչև       |

|            |            |                    |առավելագույնը 1 տարի: |

|____________|____________|____________________|______________________|

|8. Աշխատանքի|Աշխատանքի   |Ազդակիր             |1. Փոխհատուցման       |

|կորուստ     |մշտական     |կազմակերպությունում |տրամադրում`           |

|            |կորուստ կամ |կամ ԱՁ-ում          |1) մշտական            |

|            |հարկադիր    |աշխատանքային        |ազդեցության դեպքում`  |

|            |պարապուրդ   |պայմանագրի հիման    |վեց ամսվա միջին       |

|            |(ոչ աշխատողի|վրա աշխատող անձինք  |աշխատավարձի չափով,    |

|            |մեղքով)     |                    |2) ժամանակավոր        |

|            |            |                    |ազդեցության դեպքում`  |

|            |            |                    |մինչև  վեց ամիս միջին |

|            |            |                    |աշխատավարձի չափով`    |

|            |            |                    |ձեռնարկատիրական       |

|            |            |                    |գործունեության        |

|            |            |                    |ընդհատված ամիսների    |

|            |            |                    |հաշվարկով:            |

|____________|____________|____________________|______________________|

|9. Օժանդա-  |Գյուղա-     |Խիստ ազդեցության    |1.Փոխհատուցման        |

|կություն    |տնտեսական   |ենթարկված բոլոր     |(օժանդակության)       |

|խիստ        |նշանակության|ԱԵԱ/ԱԵՏՏ, ներառյալ  |տրամադրում`           |

|ազդեցու-    |հողի 10 և   |կացության որևէ      |1) գյուղատնտեսական    |

|թյունների   |ավելի տոկոսի|կարգավիճակ չունեցող |նշանակության հողի     |

|դեպքում     |կորուստ և   |բնակիչները          |10 և  ավելի տոկոսի    |

|            |վերա-       |                    |կորստի դեպքում        |

|            |բնակեցում   |                    |փոխհատուցում`         |

|            |            |                    |ազդեցության ենթակա    |

|            |            |                    |հատվածում առկա 1      |

|            |            |                    |տարվա բերքի չափով:    |

|            |            |                    |2) վերականգնման       |

|            |            |                    |օժանդակություն`       |

|            |            |                    |վերաբնակեցվող         |

|            |            |                    |ԱԵՏՏ-ներին` վեց       |

|            |            |                    |ամսվա նվազագույն      |

|            |            |                    |աշխատավարձի չափով:    |

|____________|____________|____________________|______________________|

|10. Վերա-   |Օժանդակու-  |Վերաբնակեցվող       |Դրամական օժանդակության|

|բնակեցման   |թյուն       |բոլոր ԱԵՏՏ-ներ,     |տրամադրում` տեղափոխման|

|օժանդակու-  |տեղափոխման  |ներառյալ            |համար անհրաժեշտ       |

|թյուն       |նպատակով    |վարձակալները        |տրանսպորտային ծախսերը |

|            |տրանսպորտա- |                    |և  մեկ ամսվա          |

|            |յին ծախսերը |                    |կենսապահովման ծախսերը |

|            |և  ապրուստի |                    |հոգալու համար:        |

|            |միջոցները   |____________________|______________________|

|            |հոգալու     |Ազդեցության ենթակա  |Դրամական օժանդակության|

|            |համար       |հողի և  շինության   |տրամադրում`           |

|            |            |վրա շարժական գույք  |տրանսպորտային ծախսերը |

|            |            |ունեցող բոլոր       |հոգալու համար:        |

|            |            |ԱԵԱ-ները, որոնք     |                      |

|            |            |ենթակա են           |                      |

|            |            |տարաբնակեցման` անկախ|                      |

|            |            |ազդակիր գույքի      |                      |

|            |            |նկատմամբ առկա       |                      |

|            |            |իրավունքներից       |                      |

|____________|____________|____________________|______________________|

|11. Օժանդա- |            |Աղքատության         |Դրամական              |

|կություն    |            |սահմանագծից ցածր    |օժանդակության         |

|խոցելի      |            |կենսամակարդակ       |տրամադրում` 6 ամսվա   |

|անձանց/     |            |ունեցող, կանանց,    |նվազագույն            |

|ԱԵՏՏ-ներին  |            |տարեց կամ           |աշխատավարձի չափով:    |

|            |            |հաշմանդամ անձանց    |Ծրագրի իրականացման հետ|

|            |            |կողմից ղեկավարվող   |կապված աշխատատեղերի   |

|            |            |ԱԵՏՏ                |համար ընտրություն     |

|            |            |                    |կատարելիս այս անձանց  |

|            |            |                    |պետք է առաջնայնություն|

|            |            |                    |տալ:                  |

|____________|____________|____________________|______________________|

|12. Ժամանա- |            |Ժամանակավոր         |Վնասների փոխհատուցում |

|կավոր       |            |ազդեցություն կրող   |կտրամադրվի            |

|ազդեցություն|            |բոլոր անձինք և      |ժամանակավոր           |

|            |            |տնային              |ազդեցության ենթակա    |

|            |            |տնտեսությունները    |դեպքերում` փոխարինման |

|            |            |                    |արժեքով, սույն        |

|            |            |                    |ՀՕՏՇ-ով սահմանված     |

|            |            |                    |փոխհատուցման          |

|            |            |                    |իրավունքներին         |

|            |            |                    |համապատասխան:         |

|____________|____________|____________________|______________________|

|13. ՀՕՏ     |            |Փոխհատուցման        |Ծրագրի իրականացման    |

|չնախատեսած  |            |իրավունքներ ունեցող |ընթացքում ՏԿԵՆ        |

|ազդեցու-    |            |ԱԵԱ/ԱԵՏՏ-ներ        |կանդրադառնա           |

|թյուններ,   |            |                    |չնախատեսված           |

|եթե այդպիսիք|            |                    |ազդեցություններին և   |

|լինեն       |            |                    |կհոգա դրանց հետ կապված|

|            |            |                    |փոխհատուցումը կամ     |

|            |            |                    |օժանդակության         |

|            |            |                    |տրամադրումը, ըստ      |

|            |            |                    |ՀՕՏՇ դրույթների:      |

|____________|____________|____________________|______________________|

|14. Բարե-   |Այլ         |Բարելավում կատարած  |Փոխհատուցման          |

|լավումների  |բարելավում- |ԱԵԱ-ներ             |տրամադրում`           |

|փոխհատուցում|ներ, որոնք  |                    |փոխարինման արժեքի     |

|            |ներառված չեն|                    |չափով:                |

|            |իրավունքների|                    |                      |

|            |սույն       |                    |                      |

|            |աղյուսակում,|                    |                      |

|            |սակայն առկա |                    |                      |

|            |են ազդակիր  |                    |                      |

|            |հողամասի    |                    |                      |

|            |վրա (բացա-  |                    |                      |

|            |ռությամբ`   |                    |                      |

|            |շարժական    |                    |                      |

|            |գույքի      |                    |                      |

._____________________________________________________________________.

(25-րդ կետը փոփ. 29.06.17 թիվ 752-Ն որոշում)

 

Զ.1 Իրավունքներ.

 

26. Սույն ծրագրի շրջանակներում փոխհատուցում ստանալու իրավունք և իրավունքների վերականգնման/ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ դրույթներից օգտվելու իրավունք ունեցող ԱԵԱ-ներն են.

1) Հողամասի սեփականատերերը, այլ գույքային իրավունքներ ունեցողները, ներառյալ հողամասի վարձակալները, հողամասի օգտագործման իրավունքը կամ օգտագործման հնարավորությունը կորցնող կամ հողամասը փաստացի տիրապետող և օգտագործող բոլոր ԱԵԱ-ները, անկախ հողի նկատմամբ գրանցված իրավունքներից,

2) Շենք, շինությունների սեփականատերերը, այլ գույքային իրավունքներ ունեցողները, ներառյալ վարձակալները, շենքը և շինությունը կառուցած, փաստացի տիրապետողները և օգտագործողները, ինքնակամ կառույց իրականացրած անձինք,

3) Ծառերի, բերքի/մշակաբույսերի կամ հողին ամրակցված այլ գույքի և բարելավումների սեփականատերերը, գույքային իրավունքներ ունեցողները, ներառյալ վարձակալները և փաստացի տիրապետողները և օգտագործողները,

4) Ձեռնարկատիրական գործունեության, եկամտի և աշխատավարձի կորուստ կրող բոլոր ԱԵԱ-ները:

27. Օտարվող սեփականության նկարագրության արձանագրության կազմման օրվանից հետո կատարված բարելավումների համար փոխհատուցում չի տրվում, բացառությամբ Օրենքով և ՀՕՏՇ-ով սահմանված դեպքերի:

Օտարման ենթակա սեփականության նկատմամբ ծագած ծանրաբեռնվածությունների կամ երրորդ անձանց տրված կամ նրանց կողմից դրա նկատմամբ ստացած իրավունքների դիմաց փոխհատուցում տրվում է միայն սույն ՀՕՏՇ-ով սահմանված դեպքերում, կապված իրավական գրանցման կարգավիճակ ստանալու ենթակա ԱԵԱ-ի իրավունքների ձևակերպման և պետական գրանցման (օրինականացման) հետ: Մյուս բոլոր դեպքերում նշված իրավունքները դադարեցվում են` առանց փոխհատուցման իրավունքի:

Սեփականության օտարման դիմաց տրվող փոխհատուցումից բացի` ՀՕՏՇ-ով սահմանված Ծրագրի այլ ազդեցությունների համար փոխհատուցման կամ լրացուցիչ օժանդակություն ստանալու իրավունքները ևս սահմանափակվում են վերջնաժամկետով, որը յուրաքանչյուր ենթածրագրի շրջանակներում օտարվող սեփականության նկարագրության արձանագրության կազմման օրն է, որտեղ արձանագրվում են նաև իրականացված մարդահամարի և մանրամասն չափագրման հետազոտության տվյալները (այսուհետ` Կասեցման օր):

Այն ԱԵԱ-ները, ովքեր բնակություն են հաստատում կամ նոր բարելավումներ են կատարում ազդեցության տարածքներում Կասեցման օրվանից հետո, փոխհատուցման կամ լրացուցիչ օժանդակության համար իրավունքներ չեն ստանում: Այնուամենայնիվ, նրանց պետք է նախօրոք ծանուցում ուղարկել` խնդրելով նախքան ծրագրի իրականացումը ազատել տարածքները և քանդել կառույցները: Քանդված կառույցների շինանյութը չի բռնագրավվում, նրանք որևէ տուգանք չեն վճարում, և նրանց նկատմամբ պատասխանատվության որևէ միջոց չի կիրառվում:

 

Զ.2 Փոխհատուցում և վերականգնման օժանդակություն ստանալու իրավունքները.

 

28. Հողի, շենք, շինությունների և եկամտի կորուստ կրող ԱԵԱ-ների փոխհատուցման իրավունքները և վերականգնման լրահատկացումները պետք է ներառեն հողի, շենք-շինությունների, բերքի/մշակաբույսերի, ծառերի և բարելավումների մշտական և ժամանակավոր կորստի վերաբերյալ դրույթներ և վերաբնակեցման լրահատկացումներ, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական գործունեության դադարեցման համար փոխհատուցում` հարկերի մասին հայտարարագրերի հիման վրա կամ միանվագ դրամական օժանդակություն վճարելու միջոցով: Այս իրավունքները հետևյալն են.

 

1) Հողի կորուստ

ա. Հողի նկատմամբ ազդեցությունը կփոխհատուցվի` փոխարինման արժեքով, որը գնահատվում է շուկայական կամ կադաստրային արժեքով (որն ավելի բարձր է) գումարած 15%, կամ ԱԵԱ կողմից ընդունելի` ազդակիր հողամասին համարժեք (եկամտաբերությամբ, տեղադրությամբ) հողով փոխարինելու միջոցով` համարժեք հողամասի առկայության և ՏԿԵՆ համաձայնության դեպքում:

Հողի անուղղակի ազդեցություն կրող հատվածները, որոնք Ծրագրի ազդեցությունից հետո դարձել են դժվարամատչելի կամ մշակման համար անպիտան, ևս կներառվեն հողի ազդեցության ենթակա հատվածի մեջ, եթե դրա օտարման պահանջն ԱԵԱ-ի կողմից իրականացվել և ձեռքբերողի կողմից ընդունվել է օրենքով սահմանված կարգով: Եթե ազդեցության է ենթարկվել գյուղատնտեսական նշանակության հողի ավելի քան 10%-ը, ԱԵԱ-ները (սեփականատերերը, վարձակալները, հողօգտագործողները) պետք է խիստ ազդեցության համար լրացուցիչ օժանդակություն ստանան, որը համարժեք է կորցրած հողից ստացված տարեկան համախառն եկամտի շուկայական արժեքին:

բ. Այն ԱԵԱ-ները, որոնց իրավունքները ազդակիր հողամասի նկատմամբ ենթակա են ձևակերպման և պետական գրանցման (այսուհետ` օրինականացման), կարող են ձևակերպել իրենց իրավունքները, որից հետո նրանց կորուստներն ամբողջությամբ պետք է փոխհատուցվեն այնպես, ինչպես սեփականատերերինը: Այն ԱԵԱ-ները, որոնց իրավունքները չեն կարող օրինականացվել կամ այն ԱԵԱ-ները, որոնք ազդակիր հողն օգտագործում են առանց դրա նկատմամբ գրանցված իրավունքների (չձևակերպված օգտագործող) կստանան փոխհատուցում միայն հողի վրա առկա բարելավումների համար:

գ. Համայնքային կամ պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասի վարձակալները, օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում և կարգով, կարող են ձեռքբերել հողամասի նկատմամբ սեփականության իրավունք և փոխհատուցվել որպես լիարժեք սեփականատեր կամ նրանց կարող է տրվել նոր վարձակալություն` համարժեք հողամասի առկայության և հողամասի սեփականատիրոջ (վարձատուի) համաձայնության դեպքում: Եթե դա հնարավոր չէ, ապա վարձակալները կստանան շուկայական կամ կադաստրային արժեքին (որն ավելի բարձր է) գումարած 15%-ին համարժեք փոխհատուցում` կախված վարձակալության մնացած տարիների թվից` հետևյալ կարգով. ա) մինչև 1 տարի` վարձակալությամբ ծանրաբեռնված ազդակիր հողի փոխհատուցման արժեքի 5%-ի չափով, բ) մինչև 15 տարի` վարձակալությամբ ծանրաբեռնված ազդակիր հողի փոխհատուցման արժեքի 14%-ի չափով, գ) մինչև 25 տարի` վարձակալությամբ ծանրաբեռնված ազդակիր հողի փոխհատուցման արժեքի 20%-ի չափով, դ) 25 և ավելի տարի` վարձակալությամբ ծանրաբեռնված ազդակիր հողի փոխհատուցման արժեքի 25%-ի չափով:

դ. Քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց սեփականությունը հանդիսացող հողի վարձակալներին կտրամադրվի դրամական փոխհատուցում արդեն վճարված վարձավճարի չօգտագործված մասի և վարձատուի համաձայնությամբ կատարված անբաժանելի բարելավումների համար:

 

2) Բնակելի շենք, շինությունների կորուստ.

ա. Բնակելի շենք, շինությունների համար փոխհատուցում պետք է տրամադրվի փոխարինման արժեքի գումարած 15%-ի չափով` անկախ շենք, շինության նկատմամբ ԱԵԱ-երի գրանցված իրավունքներից կամ գույքի իրավական կարգավիճակից: Փոխհատուցումը տրամադրվելու է առանց մաշվածության (ամորտիզացիոն) մասնահանումների և գործարքի համար ծախսերի նվազեցումների` անկախ ազդեցության ենթակա գույքի գրանցման կամ հաշվառման հանգամանքից: Մասնակի ազդեցություն կրելու դեպքում կամ եթե սեփականատերը չի ցանկանում օտարել շինությունն ամբողջությամբ, ազդեցությունները կընդգրկեն միայն շինության ազդեցության ենթակա մասը և այդ մասի` շահագործման համար պիտանիության նախկին վիճակին բերելու լիարժեք վերականգնումը, եթե դա տեխնիկապես հնարավոր է:

բ. Վերաբնակեցվող վարձակալներին կտրվի դրամական փոխհատուցում արդեն վճարված վարձավճարի չօգտագործված մասի համար: Վերաբնակեցվող վարձակալներին կտրվի նաև վերաբնակեցման և խիստ ազդեցություն կրելու օժանդակություն` ՀՕՏՇ-ով սահմանված կարգով:

 

3) Ոչ բնակելի շենք, շինությունների կորուստ.

ա. Ոչ բնակելի շենք, շինությունների (բացառությամբ ինքնակամ կառույցների) համար փոխհատուցում պետք է տրամադրվի փոխարինման արժեքի գումարած 15%-ի չափով

բ. Ինքնակամ կառույցի կորստի դեպքում`

քաղաքացիներին կամ իրավաբանական անձանց սեփականության իրավունքով պատկանող հողամասերում գտնվող` ոչ բնակելի ինքնակամ կառույցների կորստի դեպքում հողամասի սեփականատեր հանդիսացող` ինքնակամ կառույց իրականացրած ԱԵԱ-ներին կտրամադրվի դրամական փոխհատուցում` շենքի, շինության փոխարինման ամբողջ արժեքի չափով (ոչ պակաս, քան շուկայական արժեքը)` առանց 15 տոկոս հավելավճարի.

համայնքային կամ պետական սեփականություն հանդիսացող հողամասերի վրա ինքնակամ կառույց իրականացրած անձանց կտրամադրվի վերականգնման օժանդակություն` ինքնակամ կառույցի փոխարինման ամբողջ արժեքի չափով (ոչ պակաս, քան շուկայական արժեքը)` հանած օրինականացման ծախսերը:

գ. Վերաբնակեցվող վարձակալներին կտրվի դրամական փոխհատուցում արդեն վճարված վարձավճարի չօգտագործված մասի համար:

դ. Ինքնակամ կառույցների օրինականացումը սույն ենթակետի «բ» պարբերությամբ սահմանված դեպքերի համար պարտադիր չէ:

 

4) Հանրային գույքի կորուստ.

Հանրային գույքի` համայնքային և պետական կառույցներն և հանրային ծառայություններն ամբողջությամբ պետք է փոխարինվեն կամ վերականգնվեն այնպես, որ կարողանան իրականացնել ծրագրից առաջ ունեցած գործառույթները:

 

5) Բերքի/մշակաբույսի կորուստ.

Բերքի/մշակաբույսի կորստի համար կտրամադրվի մեկ տարվա բերքի, մշակաբույսի շուկայական համախառն արժեքին համապատասխան փոխհատուցում այն ԱԵԱ-ներին (սեփականատեր, վարձակալ, փաստացի հողօգտագործող), ում փաստացի գործողությունների` հողի օգտագործման կամ մշակման արդյունքում ստացվել է փոխհատուցվող բերքը/մշակաբույսը: Ծառերից ստացված բերքը ներառված է ծառերի և դրանցից ստացվող բերքի փոխհատուցումներում և սույն բաժնի դրույթները չեն կիրառվում նշված ազդեցության նկատմամբ:

 

6) Ծառերի և ստացվող բերքի կորուստ.

Ծառերի և ստացվող բերքի համար հողի սեփականատերերին, վարձակալներին և փաստացի օգտագործողներին պետք է տրվի փոխհատուցում շուկայական արժեքին համապատասխան` հիմնվելով ծառերի տեսակի, տարիքի և բերքատվության ցուցանիշների վրա, հետևյալ կարգով.

ա. Համայնքային կամ պետական հողերի սեփականատերերը կստանան ծառերի համար ամբողջական փոխհատուցումը, եթե ծառի համար փոխհատուցման իրավունքը չի փոխանցվում վարձակալին, համաձայն սույն կետի բ) ենթակետի, կամ ծառատնկումը չի իրականացվել հողամասը փաստացի օգտագործողի կողմից, ինչպես սահմանված է սույն կետի գ) ենթակետով,

բ. Եթե հողամասը ծանրաբեռնված է վարձակալությամբ, ապա ծառերի համար ամբողջական փոխհատուցումը կտրվի վարձակալին, եթե ծառերը տնկվել են վարձակալի կողմից` հողամասի սեփականատիրոջ համաձայնությամբ,

գ. Եթե համայնքային կամ պետական հողերը փաստացի, առանց իրավաբանական ձևակերպման, օգտագործվում են սեփականություն կամ գույքային իրավունք չունեցող անձի կողմից, ապա ծառերի համար ամբողջական փոխհատուցումը կտրամադրվի հողամասը փաստացի օգտագործողին` հողամասի սեփականատիրոջ համաձայնությամբ,

դ. Քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց սեփականությունը հանդիսացող հողերի փաստացի օգտագործողները կփոխհատուցվեն միայն ծառերից ստացվող մեկ տարվա բերքի արժեքի չափով:

 

7) Ձեռնարկատիրական գործունեության դադարեցում.

Ձեռնարկատիրական գործունեության մշտական և ժամանակավոր դադարեցման դեպքում տրամադրվում է փոխհատուցում` հարկերի մասին հայտարարագրերի հիման վրա հետևյալ կարգով`

ա. Ձեռնարկատիրական գործունեության մշտական դադարեցման դեպքում կտրամադրվի փոխհատուցում մեկ տարվա եկամտի չափով` հարկերի մասին հայտարարագրի հիման վրա:

բ. Ձեռնարկատիրական գործունեության ժամանակավոր դադարեցման դեպքում` կտրամադրվի փոխհատուցում ամսական եկամտի չափով, հարկերի մասին հայտարարագրի հիման վրա` ձեռնարկատիրական գործունեության ընդհատված ամիսների հաշվարկով:

գ. Պետական գրանցման և լիցենզիայի վճարները նույնպես պետք է փոխհատուցվեն, եթե առկա են:

դ. Հարկերի մասին հայտարարագրի բացակայության դեպքում, ձեռնարկատիրական գործունեության մշտական և ժամանակավոր դադարեցման համար փոխհատուցումը կիրականացվի վերոնշյալ սկզբունքով` ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափով:

ե. Պետական գրանցման և լիցենզիայի վճարները նույնպես պետք է փոխհատուցվեն, եթե առկա են:

 

8) Աշխատանքի կորուստ.

Ազդեցության ենթակա կազմակերպությունում կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ մոտ աշխատող ԱԵԱ-ների աշխատանքի մշտական կորստի դեպքում տրամադրվում է դրամական փոխհատուցում`

ա. 6 ամսվա միջին ամսական աշխատավարձի չափով, եթե աշխատանքային պայմանագիրը դադարում է ազդակիր հողում ձեռնարկատիրական գործունեության մշտական դադարեցման հետևանքով: Վերոհիշյալ փոխհատուցումը կտրամադրվի բացառապես այն աշխատողներին, որոնք Կասեցման օրվանից առնվազն երկու ամիս առաջ և մինչև ձեռնարկատիրական գործունեության մշտական դադարեցումը անընդմեջ աշխատում են տվյալ կազմակերպությունում կամ ԱՁ-ում:

բ. Աշխատանքի ժամանակավոր կորստի դեպքում (հարկադիր պարապուրդ) դրամական փոխհատուցում կտրվի նույն հիմունքներով` աշխատանքի հարկադրված դադարեցման (պարապուրդի) ամիսների համար:

 

9) Օժանդակություն խիստ ազդեցության դեպքում.

ա. Ծրագրի խիստ ազդեցության համար դրամական օժանդակություն տրամադրվում է ազդեցության ենթակա այն ԱԵՏՏ-ներին (ներառյալ` վարձակալներին և հողի փաստացի օգտագործողներ հանդիսացող ԱԵՏՏ-ներին), որոնց պատկանող կամ որոնց կողմից մշակվող գյուղատնտեսական նշանակության հողի ավելի քան 10%-ն ազդակիր է և տվյալ հողամասի օգտագործման արդյունքում տվյալ ԱԵՏՏ-ները ստանում են օգուտներ` պտուղների, բերքի, մշակաբույսի տեսքով:

Վերոհիշյալ օժանդակության հաշվարկման համար հիմք է հանդիսանում հողերի փաստացի գործառնական նշանակությունը, անկախ անշարժ գույքի կադաստրային տվյալներում, իրավունքի վկայականներում և իրավունքը հաստատող այլ փաստաթղթերում հողամասի համար սահմանված նշանակությունից: Այն դեպքում, երբ 10 և ավելի տոկոսով ազդեցության ենթակա հողամասը թեև չի հանդիսանում գյուղատնտեսական նշանակության հողամաս, սակայն փաստացի օգտագործվում (մշակվում) է որպես գյուղատնտեսական, և որի վրա փաստացի առկա է բերք/մշակաբույս, ապա վերջինս ենթակա է փոխհատուցման` վերոհիշյալ սկզբունքների համաձայն` առանց օրինականացման պահանջի ապահովման:

բ. Վերաբնակեցվող ԱԵՏՏ-ները (ներառյալ` վերաբնակեցվող վարձակալները) կստանան վերականգնման օժանդակություն խիստ ազդեցության համար ամսական նվազագույն աշխատավարձի 6-ապատիկի չափով:

 

10) Վերաբնակեցման օժանդակություն.

ա. Տեղափոխման և ապրուստի միջոցը հոգալու ծախսեր. Այն ԱԵՏՏ-ները, որոնք ենթակա են վերաբնակեցման ազդակիր բնակության վայրից (ներառյալ` վարձակալները), պետք է ստանան մեկ ամսվա ապրուստի ծախսերի համար վերաբնակեցման օժանդակություն` ամսական նվազագույն աշխատավարձին համարժեք չափով, ինչպես նաև դրամական օժանդակություն` տեղափոխման հետ կապված տրանսպորտային ծախսերը հոգալու համար: Այն ԱԵՏՏ-ները, որոնք առնվազն երեք ամիս Կասեցման օրվանից առաջ փաստացի չեն բնակվել ազդակիր տանը կամ բնակելի շինությունում, ենթակա չեն վերաբնակեցման օժանդակության տրամադրման:

բ. Շարժական գույքի տեղափոխման ծախսեր. Ազդակիր հողի և շինության վրա շարժական գույք ունեցող բոլոր ԱԵՏՏ-ներին, անկախ ազդակիր հողի կամ շինության նկատմամբ առկա իրավունքներից, կտրամադրվի դրամական օժանդակություն` տեղափոխման ենթակա շարժական գույքի տեղափոխման տրանսպորտային ծախսերը հոգալու համար:

 

11) Օժանդակություն խոցելի անձանց/ԱԵՏՏ-ներին.

Խոցելի անձանց (աղքատության սահմանագծից ցածր կենսամակարդակ ունեցող ԱԵՏՏ, կանանց կամ տարեց մարդկանց կամ հաշմանդամների կողմից ղեկավարվող տնտեսություններ) կտրվի վերականգնման օժանդակություն ամսական նվազագույն աշխատավարձի 6-ապատիկի չափով, ինչպես նաև Ծրագրի շրջանակներում նախատեսվող աշխատատեղերում աշխատելու համար գերակայություն: Սոցիալապես խոցելի անձինք են`

ա. այն տնային տնտեսությունները, որոնք հաշվառված են ընտանիքի անապահովության գնահատման համակարգում և ստանում են ընտանեկան նպաստ.

բ. միայնակ կանանց կողմից ղեկավարվող տնային տնտեսությունները, որտեղ տարիքային կենսաթոշակառու հանդիսացող կամ 1-ին կամ 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձանցից, Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող կամ մինչև քսաներեք տարին լրացած և ուսումնական հաստատություններում ցերեկային ուսուցմամբ սովորողներից բացի այլ չափահաս, աշխատունակ տարիքի անձ չկա:

գ. տարիքային կենսաթոշակառու հանդիսացող անձանց կողմից ղեկավարվող տնային տնտեսությունները, որտեղ կենսաթոշակառու կամ 1-ին կամ 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձանցից, Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող կամ մինչև քսաներեք տարին լրացած և ուսումնական հաստատություններում ցերեկային ուսուցմամբ սովորողներից բացի այլ այլ չափահաս, աշխատունակ տարիքի անձ չկա:

դ. 1-ին և 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձանց կողմից ղեկավարվող տնային տնտեսությունները, որտեղ կենսաթոշակառու կամ 1-ին կամ 2-րդ խմբի հաշմանդամություն ունեցող անձանցից, Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող կամ մինչև քսաներեք տարին լրացած և ուսումնական հաստատություններում ցերեկային ուսուցմամբ սովորողներից բացի այլ այլ չափահաս, աշխատունակ տարիքի անձ չկա:

 

12) Ժամանակավոր ազդեցություններ.

Ժամանակավոր ազդեցություն կրող անձանց և տնային տնտեսություններին կտրամադրվի վնասների փոխհատուցում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում` սույն ՀՕՏՇ Իրավունքների սխեմայով սահմանված փոխհատուցման իրավունքներին համապատասխան: Ժամանակավոր ազդեցություն կրող անձինք և տնային տնտեսություններին տրամադրվող փոխհատուցումը չի ներառի ՀՕՏՇ-ով սահմանված վերականգնման օժանդակությունները:

 

13) ՀՕՏ չնախատեսված ազդեցություններ, եթե այդպիսիք լինեն.

Ծրագրի իրականացման ընթացքում ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունը կանդրադառնա չնախատեսված ազդեցություններին և կհոգա դրանց հետ կապված փոխհատուցումը կամ օժանդակության տրամադրումը, համաձայն սույն ՀՕՏՇ պահանջների: Չնախատեսված ազդեցությունների դեպքում կկիրառվեն բոլոր ընթացակարգերը, որոնք սահմանված են սույն ՀՕՏՇ-ում (սոցիալական ազդեցությունների գնահատում և այլ անհրաժեշտ հետազոտություններ և իրավական ընթացակարգեր, ներառյալ թարմացված ՀՕՏԾ-ի կամ ՀՕՏԾ Լրացման պատրաստումը, եթե անհրաժեշտ է):

 

14) Բարելավումների փոխհատուցում.

Այն բարելավումները, որոնք ներառված չեն Իրավունքների սխեմայում, սակայն առկա են ազդակիր հողամասի վրա (բացառությամբ` շարժական գույքի), կփոխհատուցվեն փոխարինման արժեքի չափով:

(28-րդ կետը փոփ. 29.06.17 թիվ 752-Ն որոշում)

 

Զ.3 Միավորի փոխհատուցման արժեքի գնահատումը

 

29. Անշարժ գույքի շուկայական արժեքի գնահատումն իրականացվում է «Անշարժ գույքի գնահատման գործունեության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով, ՀՀ-ում անշարժ գույքի գնահատման Հայաստանի ազգային ստանդարտով, ԱԶԲ Անվտանգության մեխանիզմների քաղաքականության (2009) և սույն ՀՕՏՇ-ի պահանջների համաձայն, որից ելնելով տարբեր ազդեցությունների` միավորի դիմաց փոխհատուցման արժեքի գնահատման ԱԶԲ և ՀՀ կառավարության համար փոխհամաձայնեցված մեթոդաբանությունը հետևյալն է`

1) Հողամասը պետք է գնահատվի փոխարինման արժեքով, այսինքն` շուկայական կամ կադաստրային արժեք (որն ավելի բարձր է) գումարած 15 տոկոս:

2) Շենքերը և շինությունները պետք է գնահատվեն փոխարինման արժեքով` շինության տեսակի, շինանյութերի արժեքի, շինարարության տեսակի, աշխատուժի, տրանսպորտի և այլ շինարարական ծախսերի հիման վրա: Մաշվածության (ամորտիզացիոն) մասհանումներ կամ գործարքի դիմաց ծախսերը չեն կիրառվում և չեն նվազեցվում: Ազդեցության ենթակա հողի վրա առկա ինքնակամ շինությունների օրինականացման ծախսերը հաշվարկվում են անկախ գնահատողի կողմից` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի մայիսի 18-ի N 912-Ն որոշմամբ սահմանված դրույքաչափերով:

 

3) Մեկ տարվա մշակաբույսից ստացվող բերքի փոխհատուցման արժեքը պետք է գնահատվի գյուղատնտեսական ապրանքների նախորդ 3 տարիների միջին գների և միջին բերքատվության ցուցանիշների վրա:

Այն դեպքում, երբ ԱԵԱ-ին վճարման ենթակա է ավելի քան մեկ տարվա փոխհատուցում, առաջին տարուց հետո բերքի դիմաց փոխհատուցում պետք է տրամադրվի շուկայական համախառն արժեքին համապատասխան:

4) Ծառերը (թփերը) պետք է գնահատվեն տարբեր մեթոդաբանությամբ` կախված այն հանգամանքից, թե արդյոք կորցրած ծառը (թուփը) ոչ պտղատու ծառ (թուփ) է, թե` պտղատու:

ա) Ոչ պտղատու` փայտանյութ տվող և դեկորատիվ ծառերը (թփերը)` պետք է գնահատվեն ըստ հետևյալ խմբերի. ա) մանր ծառեր, բ) միջին ծառեր և գ) խոշոր ծառեր, հիմք ընդունելով ծառատեսակը (թփատեսակը) և գնահատման հետևյալ չափման միավորները` փայտանյութի (վառելափայտի կամ շինափայտի) ծավալը, ծառի (թփի) բարձրությունը, ինչպես նաև տվյալ ծառատեսակի (թփատեսակի) համար կիրառելի այլ չափման միավորներ, որոնք կսահմանվեն ՀՕՏԾ-ով:

բ) Պտղատու ծառերը (թփերը, խաղողը) պետք է գնահատվեն այգետնկման տարիքի հիման վրա: Պտղատու ծառերի (թփերի) դիմաց փոխհատուցում պետք է տրամադրվի ներդրված արժեքի հիման վրա, և այնքան, որքան կազմում է տվյալ ծառատեսակի (թփատեսակի) մեկ տարվա բերքի փոխհատուցման շուկայական արժեքը` բազմապատկած տվյալ ծառի (թփի) այգետնկման օրվանից հաշված տարիների քանակով, սակայն ոչ ավելի քան այն տարիների քանակն է, որն անհրաժեշտ է տվյալ ծառատեսակին (թփատեսակին) արդյունաբերական բերքատվության տարիքի հասնելու համար:

(29-րդ կետը փոփ. 29.06.17 թիվ 752-Ն որոշում)

30. Միավորի դիմաց փոխհատուցման դրույքաչափերը պետք է գնահատվեն որակավորված անկախ գնահատողի կողմից` ԱԶԲ-ի կողմից ընդունելի հստակ և թափանցիկ մեթոդաբանության հիման վրա: Որակավորված անկախ գնահատողը գույքի բոլոր տեսակների համար կազմում է գնահատման և հաշվարկման հաշվետվություններ, որտեղ անկախ գնահատվող գույքի տեսակից, պետք է նշվեն բոլոր ելակետային տվյալների ստացման աղբյուրները և գնահատման ժամանակահատվածը:

 

Զ.4 Սեփականության օտարման պայմանները

 

31. Սեփականության օտարումն իրականացվում է օրենքով սահմանված որոշակի ընթացակարգերի համաձայն: Մասնավորապես, հասարակության և պետության կարիքների համար սեփականությունը կարող է օտարվել` ա) պայմանագրի համաձայն, բ) փոխհատուցման ենթակա գումարը դեպոզիտ հանձնելով և գ) դատական կարգով:

32. Սեփականությունը կարող է օտարվել` ձեռքբերողի և օտարման ենթակա սեփականության սեփականատիրոջ միջև կնքվող պայմանագրի համաձայն: Այս դեպքում կողմերի համաձայնությամբ են որոշվում օտարվող սեփականության դիմաց տրվող համարժեք փոխհատուցման չափը, ձևը, կարգը, ժամկետները, պայմաններն ու կողմերի պատասխանատվությունը, որոնք սակայն չպետք է հակասեն սույն ՀՕՏՇ դրույթներին կամ ԱԵԱ-ների նկատմամբ լինեն պակաս բարենպաստ, քան Ծրագրի ներքո նրանց տրված իրավունքները: Օտարման պայմանագրի կողմ պետք է հանդիսանան նաև օտարվող սեփականության նկատմամբ ձեռքբերողին հայտնի գույքային իրավունքներ ունեցողները: Ծրագրի ներքո առավելությունը պետք է տրվի օտարման նշված եղանակին և ՏԿԵՆ պետք է իր լավագույն ջանքերը գործադրի հաջող բանակցություններ իրականացնելու միջոցով սեփականությունը օտարելու համար:

33. Բանակցությունների ձախողման և ԱԵԱ-ների անհամաձայնություն դեպքում, եթե լրացել է պայմանագրի կնքման համար նախատեսված 3-ամսյա ժամկետը, ձեռքբերողը, Օրենքով սահմանված ժամկետներում, սեփականության օտարման դիմաց տրամադրվող փոխհատուցման գումարը հանձնում է դատարանի կամ նոտարի դեպոզիտ հաշվին: ԱԵԱ-ներն իրավունք ունեն ստանալ փոխհատուցումը 7-օրյա ժամկետում: Տվյալ դեպքում, (ինչպես նաև մինչև դատարանի կողմից վճռի կայացումը փոխհատուցման գումարը դեպոզիտից ստանալու դեպքում) սեփականության օտարման պայմանագիրը համարվում է կնքված:

34. Եթե ԱԵԱ-ները օրենքով սահմանված ժամկետում դեպոզիտից չեն ստանում փոխհատուցման գումարը, ապա ձեռքբերողը մեկամսյա ժամկետում դիմում է դատարան` սեփականության հարկադիր օտարման պահանջով:

35. Հողի ձեռքբերումը սեփականության օտարման վարույթով կապված է երկար ընթացակարգերի հետ և հաճախ կարող է դիմադրության հանդիպել: Ծրագրի շրջանակներում նման մոտեցմամբ պետք է գործել միայն ծայրահեղ դեպքերում, երբ ԱԵԱ և ձեռքբերողի և ՏԿԵՆ միջև բանակցությունները ձախողվում են, և ենթածրագրի իրագործելու համար չկա մատչելի այլընտրանքային հող: Ձեռքբերողը չպետք է զբաղեցնի օտարվող հողամասերը մինչև` օտարվող սեփականության նկատմամբ օրենքով սահմանված կարգով չգրանցվի ձեռքբերողի սեփականության իրավունքը կամ օրենքով սահմանված կարգով համապատասխան դատական ակտը չմտնի օրինական ուժի մեջ և օտարվող սեփականությունը չհանձնվի ձեռքբերողին:

36. Օտարման հետ կապված ծախսերի հատուցումը.

Սեփականությունն օտարելու գործընթացում առաջացած ծախսերը կատարվում են հողը և այլ անշարժ գույքը ձեռքբերողի հաշվին:

Օտարման գործընթացի ընթացքում առաջացող ծախսերը սահմանվում են սույն ենթածրագրի համար նախապատրաստվող ՀՕՏԾ-ում:

Սեփականության օտարման հետ կապված օտարվող սեփականության սեփականատիրոջ համար պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից այդ կապակցությամբ առաջացող ֆինանսական պարտավորությունները (հարկեր, տուրքեր, պարտադիր վճարներ) հատուցում է ազդակիր հողի և այլ անշարժ գույքի ձեռքբերողը:

 

Զ.5 Օրինականացման պայմանները.

 

37. Օտարվող սեփականության իրավատեր հանդիսացող բոլոր ԱԵԱ-ները (անձ, ով ունի օտարվող սեփականության նկատմամբ իր իրավունքը հավաստող փաստաթղթեր, սակայն դեռևս չի գրանցել իր սեփականության իրավունքը) պետք է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով գրանցեն իրենց սեփականության և այլ գույքային իրավունքները, որը կերաշխավորի սեփականության օտարման կապակցությամբ տրվող փոխհատուցումների ավելի բարձր մակարդակ:

38. Այն ԱԵԱ-ները, որոնք օտարվող սեփականության նկատմամբ ունեն օրենքով ճանաչվող իրավունքներ, սակայն չեն ապահովել դրանց պատշաճ ձևակերպումը և պետական գրանցումը, օրենքով սահմանված կարգով, իրավունք ունեն մինչև օտարման պայմանագրի կնքումը կամ դատական ակտի կայացումը, օրինականացման գործընթացի արդյունքում, ձեռք բերել ազդակիր գույքի նկատմամբ իրավունքներ և ստանալ փոխհատուցում` ձեռքբերված իրավունքներին (նոր ձևակերպված և պետական գրանցում ստացած) համապատասխան:

39. ԱԵԱ-ներն իրենց նախաձեռնությամբ և հայեցողությամբ պետք է սկսեն իրավունքների ձևակերպման կամ պետական գրանցման համապատասխան գործընթաց` ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով: ՏԿԵՆ-ն կապահովի նշված ԱԵԱ-ների պատշաճ իրազեկումը և իր իրավասության շրջանակներում կաջակցի այն ԱԵԱ-ներին, որոնք կնախաձեռնեն օրինականացման գործընթաց:

40. Օրինականացման գործընթացի պայմանները և ժամկետները` ըստ օտարվող սեփականության նկատմամբ ԱԵԱ-ների իրավունքների (սեփականության օրինական տիրապետողները, ձեռքբերման վաղեմության ուժով սեփականության փաստացի տիրապետողները, օգտագործողները, սեփական հողամասում ինքնակամ կառույց իրականացրած ԱԵԱ-ները և այլն), ՏԿԵՆ օժանդակության ձևերն ու կարգը կսահմանվեն սույն ենթածրագրի ՀՕՏԾ-ում` օրինականացման պլան կազմելու և ընդունելու միջոցով:

41. Օտարվող սեփականության նկատմամբ սեփականության կամ այլ իրավունք ձեռք բերելու օրինական ակնկալիք չունեցող կամ օտարվող սեփականության նկատմամբ օրենքով ճանաչվող իրավունքները իրենց հայեցողությամբ չձևակերպած և չգրանցած ԱԵԱ-ները` համապատասխան ազդեցությունների համար փոխհատուցումը ստանում են և սույն ՀՕՏՇ-ով նախատեսված փոխհատուցման իրավունքներից օգտվում են որպես իրավական կարգավիճակ չունեցող ԱԵԱ-ներ:

 

Է. ԳԵՆԴԵՐԱՅԻՆ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԵՂՄԱՑՆՈՂ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ

 

42. Կանայք կարևոր դեր են խաղում ծրագրի ազդակիր տարածքներում և ներգրավվում են գյուղատնտեսական և շուկայավարման եկամտաստեղծ գործողությունների լայն շրջանակում: Ծրագրի շրջանակներում պետք է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել կանանց կողմից իրենց գործողություններին առնչվող փոխհատուցման ապահովմանը և հետևել, որպեսզի այն կանայք, ովքեր ընտանիքը փաստացի ղեկավարողն են, հստակորեն ներառված լինեն այն շահառուների ցանկում, որոնց համար վարկի շրջանակներում փոխհատուցում և վերականգնում է նախատեսվում: Վերը նշվածն ապահովելու համար պետք է հաշվի առնել հետևյալ գործողությունները.

1) Կանանց ներգրավել ազդեցությունների վերաբերյալ տվյալների հավաքման գործընթացում:

2) ԱԵՏՏ-ների/ԱԵԱ վրա ազդեցությունների գնահատում, որը պարունակում է ընտանիքների և մարդկանց ընդհանուր քանակն ըստ սեռի` հստակ նշելով, թե քանի կին կարող է ազդեցության ենթարկվել ծրագրի արդյունքում, ինչպես նաև նկարագրել ծրագրից առաջ ունեցած նրանց կենսապայմանները:

3) Փոխհատուցման իրավունքները սահմանելու, դրանց շուրջ բանակցելու և ՀՕՏԾ-ն իրականացնելու համար խորհրդատվական գործընթացներում կանայք պետք է հիմնական մասնակիցներ լինեն:

4) ՀՕՏԾ-ի մոնիտորինգի և գնահատման ընթացքում հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել կանանց և այլ խոցելի խմբերի վրա տարաբնակեցման հետևանքներին:

 

Ը. ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԼՍՈՒՄՆԵՐ, ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐԻ ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄ

 

43. ԱԶԲ-ի քաղաքականության համաձայն` ԱԵԱ-ին պետք է լիարժեք խորհրդատվություն տրամադրել և հնարավորություն ընձեռել մասնակցելու հողի օտարման և տարաբնակեցման աշխատանքների պլանավորմանը և իրականացմանը: Նրանց նաև պետք է ժամանակին և պատշաճ կերպով տեղեկություններ տրամադրել պլանավորման գործընթացի արդյունքների, ինչպես նաև ՀՕՏԾ իրականացման ժամկետների և ընթացակարգերի վերաբերյալ: Ծրագրի իրականացման կազմակերպությունը (ԾԻԿ) հողի օտարման և տարաբնակեցման գործընթացի բոլոր փուլերում պետք է իրականացնի հանրային տեղեկատվության և խորհրդատվության քարոզարշավ: Բացի այդ, ԾԻԿ-ը պետք է կազմակերպի նաև հանրային իրազեկման հանդիպումներ` ԱԵԱ մասնակցությունը ՎՉՀ-ին, ՏԾ-ի ամբողջական բացահայտումը և ԱԵԱ իրազեկումը փոխհատուցման վճարման և վերաբնակեցման ընթացակարգերի վերաբերյալ ապահովելու նպատակով:

44. Սկզբնական ՀՕՏՇ-ն թարգմանվել է հայերեն, հրապարակվել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության կայքում և բաշխվել ազդակիր համայնքներում: Թարմացված ՀՕՏՇ նախագիծը թարգմանվել է հայերեն: Հայերեն տարբերակը կթարմացվի և կվերջնականացվի ԱԶԲ-ի և կառավարության վերանայումից հետո և կհրապարակվի ՏԿԵՆ կայքում` ՀՀ կառավարության կողմից հաստատվելուց հետո: ԱԶԲ Խորհրդի կողմից հավանության արժանանալուց և ՀՀ կառավարության կողմից հաստատվելուց անմիջապես հետո սույն թարմացված ՀՕՏՇ-ն կտեղադրվի նաև ԱԶԲ-ի կայքում: Հետագա փուլերի համար վերանայված ՀՕՏՇ-ն (եթե դրա անհրաժեշտությունը կա) կհրապարակվի նախքան ԱԶԲ ղեկավարության կողմից յուրաքանչյուր ՊՖՀ-ի դիտարկումը:

45. ՀՕՏ Ծրագրի տարբեր փուլերում (պլանավորում, իրականացում և մոնիտորինգ) պետք է իրականացնել հետևյալ գործողությունները` բաժանել հասարակության իրազեկման հայերեն բրոշյուրներ և գրքույկներ, ՀՕՏԾ-ի հայերեն տարբերակները տրամադրել մարզպետարաններին և համայնքապետարաններին և ՀՕՏԾ-երը տեղադրել ԱԶԲ-ի կայքում:

46. Համայնքային իշխանությունները պետք է իրազեկվեն Ծրագրի մասին, և նրանցից աջակցություն պետք է խնդրել մարդահամարի, ազդեցության ենթակա գույքի հաշվառման, գույքագրման և մանրամասն չափագրման հետազոտության իրականացման հարցում: Բացի այդ, նախքան ՀՕՏԾ-ն ավարտին հասցնելը և այն ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությանը ներկայացնելը ԱԵԱ-ները պետք է մանրամասնորեն իրազեկվեն ԱԵԱ ցուցակագրման մարդահամարի, ազդեցության ենթակա գույքի հաշվառման, գույքագրման և ՎՉՀ-ի արդյունքների մասին, և համապատասխանաբար պետք է հաշվի առնվեն նրանց նախապատվությունները փոխհատուցման և տարաբնակեցման համար տրամադրվող այլ աջակցության առումով: ԱԵԱ և այլ շահառուների ակտիվ մասնակցությունն ապահովող գործընթացներն ու մեխանիզմները պետք է մանրամասն ներկայացվեն ՀՕՏԾ-երում, ներառյալ ժամկետը, մասնակիցների ցուցակը և խորհրդատվական հանդիպումների արձանագրությունները:

 

-----------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
16.09.2010
N 1274-Ն
Որոշում