Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ 2017-2036 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՀՀ 2017-2036 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ...

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆԻՍՏԻ
ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՔԱՂՎԱԾՔ

 

8 դեկտեմբերի 2016 թվականի N 49

 

21. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2017-2036 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՎԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՏԱԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(1-ին մաս)

 

1. Հավանություն տալ Հայաստանի Հանրապետության 2017-2036 թվականների կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման համակարգի զարգացման ռազմավարությանը` համաձայն հավելվածի:

2. Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարին` երկամսյա ժամկետում Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության 2017-2036 թվականների կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման համակարգի զարգացման ռազմավարության իրականացման միջոցառումների ծրագիրը:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2016 ԹՎԱԿԱՆԻ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ 27-ԻՆ

 

Հավելված

ՀՀ կառավարության

2016 թ. դեկտեմբերի 8-ի նիստի

N 49 արձանագրային որոշման

 

ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2017-2036 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ

 

Բովանդակություն

 

I. ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ 1. ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆՊԱՏԱԿԸ ԵՎ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ 2. ԿԿԹԿ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ 3. ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ II. ԿԿԹԿ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ԱՌԿԱ ԻՐԱՎԻՃԱԿԸ ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ 1. ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՀ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ 2. ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ ԾԱԽՍՎՈՂ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ, ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎՃԱՐԻ ԴՐՈՒՅՔԱՉԱՓԸ ԵՎ ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ ՀԱՎԱՔՎԱԾ ԳՈՒՄԱՐԸ 2.1. Աղբահանության վրա ծախսվող միջոցները 2.2. Աղբահանության վճարը և դրույքաչափը 2.3. Աղբահանության համար հավաքված գումարը 3. ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԳՈՐԾԱԾՈՒԹՅԱՆ ԲՆԱԳԱՎԱՌՈՒՄ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԵՎ ՏԵՂԱԿԱՆ ԻՆՔՆԱԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ III. ԻՐԱԿԱՆԱՑՎԱԾ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ IV. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՏՐԱՄԱԲԱՆԱԿԱՆ ՀԵՆՔԸ, ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԿԱՏԱՐՈՂԱԿԱՆԻ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ 1. ՖԻԶԻԿԱԿԱՆ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԻ ՍՏԵՂԾՈՒՄ/ԲԱՐԵԼԱՎՈՒՄ 2. ՖԻԶԻԿԱԿԱՆ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԻ ԲԱՂԱԴՐԻՉՆԵՐԸ 3. ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 4. ԱՂԲԻ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՏԵՍԱԿԱՎՈՐՈՒՄ 5. ԱՂԲԻ ՏԵՂԱՓՈԽՈՒՄ ՄԵԾ ՏԱՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 6. ԵՄ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԻՆ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆ ԱՂԲԱՎԱՅՐԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄ ԵՎ ՇԱՀԱԳՈՐԾՈՒՄ 7. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՂԵԿԱՎԱՐՈՒՄԸ, ԿԿԹԿ ԻՆՍՏԻՏՈՒՑԻՈՆԱԼ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ՁԵՎԱՎՈՐՈՒՄԸ ԵՎ ՀԶՈՐԱՑՈՒՄԸ 8. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՂԵԿԱՎԱՐՈՒՄ 9. ՊԵՏԱԿԱՆ-ՄԱՍՆԱՎՈՐ ԳՈՐԾԸՆԿԵՐՈՒԹՅԱՆ ԽՐԱԽՈՒՍՈՒՄ 10. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՇԱՀԱՌՈՒՆԵՐԸ 11. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՌԻՍԿԵՐԸ 12. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԺԱՄԿԵՏՆԵՐԸ ԵՎ ՓՈՒԼԵՐԸ V. ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԻՐԱԶԵԿՄԱՆ ՔԱՐՈԶԱՐՇԱՎ VI. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՖԻՆԱՆՍԱՎՈՐՈՒՄ VII. ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՆՊԱՏԱԿՈՎ ՀՀ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԵՆԹԱՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ԱԿՏԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ VIII. ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ IX. ՀԵՏԱԳԱ ՔԱՅԼԵՐ X. ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

Գծապատկերներ և աղյուսակներ

 

Գծապատկեր 1. Աղբահանությունը ՀՀ մարզերում և Երևանում

Գծապատկեր 2. Աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրերի շահագործման համար մեկ շնչի հաշվով բյուջետավորված միջոցները

Գծապատկեր 3. 2015 թվականին աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրի շահագործման ծախսերի համամասնություն

Գծապատկեր 4. ԿԿԹԿ գործընթացը

Գծապատկեր 5. ԿԿԹԿ գործընթացը գյուղերում

 

Աղյուսակ 1. Աղբահանությունը ՀՀ մարզերում և Երևանում

Աղյուսակ 2. Աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրերի շահագործման վրա համայնքների կողմից ծախսված միջոցները

Աղյուսակ 3. 2015 թվականին աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրի շահագործման ծախս (1000 ՀՀ դրամ) առանց հիմնական միջոցների ամորտիզացիոն ծախսերի

Աղյուսակ 4. Աղբահանության համար գանձվող դրույքաչափեր

Աղյուսակ 5. 2015 թվականին աղբահանության համար հավաքված գումար (1000 ՀՀ դրամ)

Աղյուսակ 6. Թափոնների գործածության ոլորտում պետական կառավարման մարմինների իրավասությունները

Աղյուսակ 7. Ռազմավարության իրականացման տրամաբանական հենք

Աղյուսակ 8. ԿԿԹԿ յուրաքանչյուր ենթագործառույթն ապահովող ֆիզիկական ենթակառուցվածքի անհրաժեշտություն

Աղյուսակ 9. ԿԿԹ ՄԿՄ և ինսիներացիայի ընձեռած առավելությունները

 

Պատկեր 1. Տարածաշրջանային ենթահամակարգեր (9 ենթահամակարգ և 6 ենթահամակարգ)

 

I. ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ 1. ԿՈՇՏ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԹԱՓՈՆՆԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆՊԱՏԱԿԸ ԵՎ ԱԿՆԿԱԼՎՈՂ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

 

1. Հայաստանի Հանրապետության 2017-2036 թթ. կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ազգային ռազմավարության (այսուհետ` Ռազմավարություն) գերակա նպատակն է Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում ստեղծել կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ԵՄ չափանիշներին բավարարող, ինտեգրված համակարգ, որը տեխնիկական, ֆինանսական և բնապահպանական առումներով կայուն և ծախսարդյունավետ ծառայություններ է տրամադրելու բնակչությանը և հիմնարկներին (այսուհետ միասին` բաժանորդներ): ԿԿԹԿ հանրապետական համակարգը ներառելու է միմյանցից անկախ գործող, բայց միևնույն պահանջներին ու սկզբունքներին բավարարող ԿԿԹԿ տարածաշրջանային ենթահամակարգեր: Համակարգի ինտեգրվածությունը ենթադրում է թափոնների կառավարման (հավաքման, տեղափոխման, պահպանման, տեղադրման, իսկ հետագայում նաև վերամշակման) տեխնոլոգիաների և կառավարման համակարգի համադրություն, որը գործելու է ֆինանսական, ինստիտուցիոնալ և իրավական կայուն հենքի վրա:

2. Ռազմավարության իրականացման արդյունքում.

1) ՀՀ ամբողջ տարածքը կսպասարկի Եվրոպական խորհրդարանի և Եվրոպայի Խորհրդի 2008 թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 2008/98/EC, 1994 թ. դեկտեմբերի 20-ի թիվ 94/62/EC և Խորհրդի 1999 թ. ապրիլի 26-ի թիվ 1999/31 հրահանգների (դիրեկտիվների) պահանջներին (այսուհետ միասին` ԵՄ չափանիշներին) բավարարող ԿԿԹԿ համակարգ, որը կներառի աղբահանությունը և աղբավայրերի շահագործումը:

2) ԿԿԹԿ համակարգը բաղկացած կլինի սահմանափակ թվով տարածաշրջանային ենթահամակարգերից (ոչ ավելի քան 10 տարածաշրջանային ԵՄ չափանիշներին համապատասխան աղբավայրի շահագործում և ենթահամակարգի համայնքներում աղբահանության իրականացում) և կսպասարկի Հայաստանի Հանրապետության տարածքի 100%:

3) Կհավաքվի Հայաստանի Հանրապետությունում գոյացող (գեներացվող) աղբի առնվազն 95%:

4) Բաժանորդները կտեսակավորեն իրենց կողմից առաջացված (գեներացրած) աղբի մինչև 20%:

5) Նոր համակարգի ներդրմանը զուգընթաց կփակվեն Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող աղբավայրերը (եթե դրանց արդիականացումը դիտվի ոչ նպատակահարմար):

6) Մասշտաբի էֆեկտի շնորհիվ, կապահովվի աղբահանության հնարավոր նվազագույն դրույքաչափը: Ռազմավարության իրականացումը չի պահանջի ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված աղբահանության վճարի առավելագույն դրույքաչափի փոփոխություն:

7) Մասշտաբի էֆեկտի շնորհիվ նաև կմեծանա համակարգի գրավչությունը մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչների համար` աղբահավաքման արժեշղթայի յուրաքանչյուր օղակում (աղբահանությունից մինչև աղբավայրի շահագործում կամ աղբի վերամշակում):

8) Էապես կնվազի մարդկանց առողջությանն ու շրջակա միջավայրին հասցվող վնասը: Աղբից մաքրված լանդշաֆտը կբարձրացնի Հայաստանի զբոսաշրջային գրավչությունը:

 

2. ԿԿԹԿ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

 

3. Ռազմավարությունը խարսխված է ՀՀ օրենսդրությամբ ամրագրված հետևյալ սկզբունքների վրա.

1) մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի վրա կոշտ կենցաղային թափոնների բացասական (վտանգավոր) ներգործության նվազեցում և չեզոքացում.

2) բնակչության համար հարմարավետ և էկոլոգիապես անվտանգ պայմանների ապահովում.

3) աղբահանության և սանիտարական մաքրման պարտադիր և պարբերաբար իրականացում.

4) օգտահանման ենթակա թափոնների տեսակավորման, կրկնակի կամ վերաօգտագործման ու վերամշակման համար պայմանների ստեղծում և աղբավայրերում տեղադրվող թափոնների ծավալների նվազեցում.

5) աղբահանության և սանիտարական մաքրման աշխատանքների մեքենայացում` «խելացի» համակարգի ներդնում».

6) ոլորտում միջհամայնքային համագործակցություն.

7) տեխնիկատնտեսական հիմնավորված ծախսածածկող և բնակչության համար մատչելի վարձավճարներ:

 

3. ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

 

4. Խորհրդային ժամանակներում կային աղբահանության այն ժամանակներին բնորոշ մշակույթ, սովորույթ և ընթացակարգեր: Հետխորհրդային ժամանակաշրջանում այդ ամենը սովորույթի ուժով շարունակվեց, կրեց ձևախեղումներ, որը պայմանավորված էր կոմունալ ծառայությունների կենտրոնացված կառավարման վերացմամբ և համատիրությունների ոչ ամբողջական կայացմամբ: Ձևավորվեցին տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններ, որոնց իրավասություններն աղբահանության մասով հստակեցված չէին: Մասնավորապես, տարածքային կառավարման մարմինները աղբահանության գործառույթն իրականացնելու լիազորություններ չստացան: Տեղական ինքնակառավարման մարմինները, հատկապես գյուղերում, պատշաճ վերահսկողության, ֆինանսավորման և համապատասխան ենթակառուցվածքների բացակայության հետևանքով, աղբը սկսեցին հեռացնել աղբահանության համար չհարմարեցված վայրերում:

5. Աղբահանության ոլորտը, թեև տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործառույթ է, անհրաժեշտ է պետական լիազոր մարմինների կողմից այդ գործառույթների համակարգումը, քանի որ թափոնների կառավարումն առնչվում է ՀՀ բնապահպանության և առողջապահության նախարարությունների լիազորություններին:

6. Մասնավորապես` «Թափոնների մասին» ՀՀ օրենքով սահմանվեց արտոնագրված աղբավայր եզրը, սահմանելով տարածքային կառավարման մարմինների չարտոնագրված աղբավայրերը վերացնելու (լիկվիդացնելու) իրավասությունը, մինչդեռ, արտոնագրման գործընթացը և դրա նկատմամբ պահանջները հստակ չեն: Արդյունքում` ՀՀ-ում առ այսօր չկան արտոնագրված աղբավայրեր: Արդյունքում, եթե աղբահանությունը, թեև ոչ բավարար մակարդակով, բայց իրականացվում է, աղբավայրերի կառուցումն ու շահագործումը գտնվում է անմխիթար վիճակում:

7. Ստեղծված խնդիրների լուծման ուղղությամբ առաջին քայլերը սկսել են իրականացվել դեռևս մեկ տասնամյակ առաջ: Սակայն, առաջարկված լուծումներն ու իրականացված քայլերը, ընդհանուր տեսլականի բացակայության պայմաններում, հնարավորություն չեն ընձեռում ապահովել ձեռնարկված միջոցառումների արդյունավետությունը` առաջարկելով կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման համապարփակ լուծում:

8. Միասնական ռազմավարության անհրաժեշտությունը պայմանավորված է մի քանի գործոններով: Մասնավորապես.

1) մինչ այժմ ձեռնարկված քայլերը կամ առաջարկվող լուծումներն ունեցել են հատվածային բնույթ և հիմնականում վերաբերել են աղբը հավաքելուն ու առանց տեսակավորելու և խտացնելու բնակավայրից հեռացնելուն: Համայնքային, մասնավոր նախաձեռնությունները, միջազգային հասարակական կազմակերպությունների օժանդակությամբ, վերաբերում էին կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման (այսուհետ` ԿԿԹԿ) գործընթացում որևէ առանձին բաղադրիչին (պլաստիկ շշերի հավաքում, աղբահանություն, աղբավայրի կառուցում, աղբի վերամշակում և այլն).

2) առաջարկվող լուծումները հիմնականում վերաբերել են ֆիզիկական ենթակառուցվածքի ստեղծմանը կամ բարելավմանը` առանց ինստիտուցիոնալ կողմին պատշաճ ուշադրություն դարձնելու.

3) աղբավայրերի շահագործման, արտոնագրման հարցերում պետական կառավարման տարբեր մարմինների լիազորությունները հստակեցման կարիք ունեն.

4) պատշաճ ուշադրություն չի դարձվել պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը և ջանքերի համադրմանը.

5) հատվածային և ոչ լիարժեքորեն համակարգված բնույթ են կրում միջազգային ֆինանսական հաստատությունների և դոնոր երկրների (կազմակերպությունների) կողմից տրամադրված աջակցությունները. առկա են դեպքեր, երբ տարբեր միջազգային ծրագրերի շրջանակներում ընդգրկված տարբեր փորձագետներ միմյանց բացառող լուծումներ են առաջարկել:

9. Այսպիսով, ելնելով վերոգրյալից, անհրաժեշտ է և նպատակահարմար մշակել կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ընդհանուր ռազմավարություն, որը կուրվագծի կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման (ԿԿԹԿ) բնագավառում պետության քաղաքականությունը, նախընտրելի լուծումները և ակնկալվող արդյունքները:

10. Ամփոփելով հարկ է նշել, որ Հայաստանի Հանրապետության 2017-2036 թվականների կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման համակարգի զարգացման սույն Ռազմավարությունը հիմնված է Ասիական զարգացման բանկի օժանդակությամբ 2013 թվականին եվրոպական փորձագետների կողմից իրականացված «Հայաստանի կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ոլորտի ռազմավարական զարգացման պլանը, ճանապարհային քարտեզը և երկարաժամկետ ներդրումային պլանը» ուսումնասիրությամբ ներկայացված առաջարկների և վերլուծությունների հիման վրա:

 

II. ԿԿԹԿ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ԱՌԿԱ ԻՐԱՎԻՃԱԿԸ ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ 1. ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՀ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ

 

11. 2016 հունվարի 1-ի դրությամբ Հայաստանի Հանրապետության 896 համայնքներից 489 համայնքներ (54.6%), իրենց բյուջեներում, աղբահանության գումար են նախատեսել: Սակայն, հաշվի առնելով, որ աղբահանությունը, հիմնականում, իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության մեծ համայնքներում, աղբահանության ծառայություններից օգտվում է ՀՀ ընդհանուր բնակչության 89 տոկոսը: Այս առումով, ամենաբարվոք վիճակը Երևան քաղաքում է` 100%, ՀՀ Շիրակի (92.2%), Կոտայքի (87.5%) և Արարատի (87.4%) մարզերում: Աղբահանության ամենացածր տոկոսն ՀՀ Արագածոտնի մարզում է` 65%, ՀՀ Շիրակի մարզի բնակչության մեծ ներգրավվածությունը պայմանավորված է Գյումրիի մեծ տեսակարար կշռով: Մինչդեռ Շիրակում համայնքների ներգրավվածությունը խիստ ցածր է, օրինակ` Ամասիայի և Աշոցքի տարածաշրջաններում աղբահանություն կազմակերպված է միայն մեկական համայնքներում:

12. Ստորև բերված աղյուսակն ու գծապատկերներն առավել տեսանելի են նկարագրում ՀՀ տարածքում աղբահանության վիճակը:

 

Աղյուսակ 1. Աղբահանությունը ՀՀ մարզերում և Երևանում

 

.______________________________________________________________.

|Մարզեր|Համայնքների|Բնակչության|      Աղբահանություն           |

|և     |թիվը       |թիվը       |_______________________________|

|Երևան |           |           |Ըստ համայնքների|Ըստ բնակչության|

|      |           |           |քանակի         |թվի            |

|______|___________|___________|_______________|_______________|

|Երևան |1          |1054698    |1     |100%    |1054698|100%   |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Արագա-|114        |125539     |51    |45%     |81541  |65%    |

|ծոտն  |           |           |      |        |       |       |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Արարատ|97         |246880     |88    |91%     |215768 |87%    |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Արմա- |97         |256639     |87    |90%     |200564 |78%    |

|վիր   |           |           |      |        |       |       |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Գեղար-|92         |211828     |38    |41%     |179402 |85%    |

|քունիք|           |           |      |        |       |       |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Լոռի  |107        |217103     |47    |44%     |177081 |82%    |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Կոտայք|67         |245324     |54    |81%     |214533 |87%    |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Շիրակ |119        |233308     |62    |52%     |170084 |73%    |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Սյու- |102        |119873     |14    |14%     |78281  |65%    |

|նիք   |           |           |      |        |       |       |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Վայոց |44         |47659      |20    |45%     |37999  |80%    |

|ձոր   |           |           |      |        |       |       |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Տավուշ|56         |112920     |27    |48%     |85031  |75%    |

|______|___________|___________|______|________|_______|_______|

|Ընդա- |896        |2871771    |489   |55%     |2494982|87%    |

|մենը` |           |           |      |        |       |       |

|ՀՀ-ում|           |           |      |        |       |       |

.______________________________________________________________.

 

Գծապատկեր 1. Աղբահանությունը ՀՀ մարզերում և Երևանում

 

_____________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

13. ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարության դիտարկումներով Հայաստանի Հանրապետությունում, թերևս բացի Երևան քաղաքից, աղբահանության մակարդակը հեռու է բավարար լինելուց, նույնիսկ այն համայնքներում, որտեղ աղբահանություն իրականացվում է: Մասնավորապես, կարելի է առանձնացնել 3 հիմնական խնդիրներ.

1) Մեքենաների և սարքավորումների ոչ պիտանիություն պայմաններում աղբը հավաքվում է բաց աղբամաններում, ինչը սանիտարահիգիենիկ, բնապահպանական և էսթետիկ խնդիրներ է առաջացնում: Աղբամաններից բեռնատարներ է բարձվում բահերի միջոցով: Բեռնատարների զգալի մասը բաց թափքով է, ինչի արդյունքում, աղբը տեղափոխելիս այն ցրվում է մեծ տարածությունների վրա:

2) Աղբահանության ամբողջականությունը բացակայում է զգալի թվով համայնքներում, որտեղ այդ ծառայությունը հասանելի չէ համայնքի ողջ բնակչությանը: Խնդիրն առավել լուրջ է գյուղերում: Արդյունքում` կենցաղային աղբը համայնքի ընդհանուր օգտագործման տարածքների` այդ նպատակով հատուկ սահմանված կամ նախատեսված տեղերում և համայնքի կամ օպերատորի տրամադրած տարողություններում` աղբամաններում կամ կոնտեյներներում, աղբախցերում պահելու փոխարեն, անկանոն կերպով թափվում է համայնքի մերձակա տարածքներում կամ նույնիսկ ոռոգման ջրանցքներում:

3) Աղբահանության հաճախականությունը ևս խնդիր է: Չնայած «Աղբահանության և սանիտարական մաքրման մասին» ՀՀ օրենքի 10-րդ հոդվածի և ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հոկտեմբերի 4-ի N 1161-Ն որոշման N 1 հավելվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետով սահմանված պահանջներին, զգալի թվով համայնքներում աղբահանության սահմանված հաճախականությունը փոքր է կամ հաստատված ժամանակացույցը խախտվում է, ինչի արդյունքում ընդհանուր օգտագործման տարածքներում աղբի կուտակումը ստեղծում է հակասանիտարական և ոչ էսթետիկ իրավիճակ:

14. Հավաքված աղբը տեղադրելու հարցում խնդիրներն ավելի լուրջ են: ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարության գնահատականներով, Հայաստանում գործում է առավել քան 450 աղբավայր: Աղբավայրերը քարտեզագրված չեն, նրանց սահմանները հստակ չեն, աղբավայրերում տեղադրվող աղբի ծավալներն ու բաղադրությունը հայտնի չեն: Աղբավայրերի մեծ մասը որոշակի առանձնացված տարածքներ, որտեղ որևէ կառավարում չի իրականացվում, կամ իրականացվում է խիստ սահմանափակ ծավալով կամ ոչ բավարար որակով: Արդյունքում` ստեղծվել է մարդու և բնության համար անբարենպաստ միջավայր:

15. ԿԿԹԿ բնագավառում ստեղծված իրավիճակին նպաստում են մի քանի առարկայական և ենթակայական պատճառներ: Մասնավորապես.

1) Բարոյապես և ֆիզիկապես մաշված ֆիզիկական ենթակառուցվածքներում կապիտալ ներդրումներ կամ չեն արվել, կամ արվել են ոչ բավարար ծավալով, կամ էլ ընտրողաբար` մի քանի համայնքներում:

2) Աղբահանության և ԿԿԹԿ պատշաճ համակարգի բացակայությունը նպաստել են չկարգավորված աղբաթափության սովորության ձևավորմանը, ինչը հղի է սանիտարական և բնապահպանական վտանգավոր հետևանքներով, բացասաբար է ազդում զբոսաշրջության զարգացման վրա, ինչպես նաև էսթետիկական տեսանկյունից տհաճ է:

3) Հասարակության շրջանում առկա է աղբահանության ծառայության դիմաց վճարելու դժկամություն: Ծառայության դիմաց վարձավճարների հաշվառման և գանձման ոչ բավարար մակարդակը էապես նվազեցնում է աղբահանության իրականացման և համակարգի արդիականացման համար հասանելի միջոցները:

4) Համայնքային միջոցների սղությունն ու մասնավոր հատվածի կողմից հետաքրքրվածության բացակայությունը բավարար չեն բարձրորակ ծառայություններ մատուցելու համար, իսկ ֆոնդային միջոցների բացակայությունը պատճառ է ներդրումների բացակայության:

5) ԿԿԹԿ բնագավառում տեղական ինքնակառավարման (ՏԻ) մարմինների լիազորությունների ոչ ամբողջականությունը ևս ազդում է աղբահանության մակարդակի վրա: ՏԻ մարմինները պատասխանատու են աղբահանության համար, սակայն պատասխանատու չեն իրենց վարչական տարածքներում գտնվող աղբավայրերի շահագործման համար:

6) Հայաստանի բնակչության կեսից ավելին բնակվում է Երևանում կամ Երևանի անմիջական հարևանությամբ (մինչև 50 կմ): Որպես հետևանք` Հայաստանում գոյացող կոշտ թափոնների մեծամասնությունը նույնպես կենտրոնացած է Երևանում:

7) Լեռնային ռելիեֆը նույնպես ազդում է աղբահանության աշխատանքների վրա: Հայաստանի Հանրապետության լեռնային ռելիեֆը հանրապետության որոշ բնակավայրերի տրանսպորտային հասանելիության հետ կապված որոշակի դժվարություններ է ստեղծում:

8) Ելնելով որոշ համայնքների հեռավորությունից և (կամ) սակավ բնակեցվածությունից` հեռավոր և նոսր բնակեցված համայնքների ԿԿԹ կառավարումը բավականին ծախսատար է:

9) Աղբահանության ոչ պատշաճ կազմակերպման, աղբահանության պայմանագրով չնախատեսված վայրերում աղբ թափելու համար նախատեսված վարչական պատասխանատվության միջոցները կիրառվում են ոչ հետևողական: Չնայած ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 43.1 հոդվածը վարչական պատասխանատվություն (տուգանք) է նախատեսում աղբահանության ոչ ժամանակին կազմակերպման, ինչպես նաև չնախատեսված վայրերում աղբ թափելու համար, սակայն այդ տուգանքները, հիմնականում, կիրառվում են ընտրողաբար և շատ հազվադեպ:

 

2. ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ ԾԱԽՍՎՈՂ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ, ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎՃԱՐԻ ԴՐՈՒՅՔԱՉԱՓԸ ԵՎ ԱՂԲԱՀԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ ՀԱՎԱՔՎԱԾ ԳՈՒՄԱՐԸ

 

2.1. Աղբահանության վրա ծախսվող միջոցները

16. ՀՀ համայնքներն իրենց համայնքային բյուջեներում աղբահանության և սանիտարական մաքրման իրականացման համար որոշակի ֆինանսական միջոցներ են նախատեսում: Եթե համայնքի տարածքում գործում է նաև աղբավայր, ապա աղբավայրի շահագործման համար նույնպես միջոցներ են հատկացվում: 2015 թվականին աղբահանության, սանիտարական մաքրման և աղբավայրերի շահագործման համար Հայաստանի Հանրապետությունում բյուջետավորվել է 8,8 մլրդ. ՀՀ դրամ: Հաշվի առնելով, որ համայնքային բյուջեների եկամտի ընդամենը 30 տոկոսն է ձևավորվում սեփական միջոցների հաշվին, կարելի է մոտարկել, որ 8.8 մլրդ. ՀՀ դրամից առավել քան 6 մլրդ. ՀՀ դրամը ծախսվում է ՀՀ պետական բյուջեի միջոցներից:

17. Ստորև բերված աղյուսակն ամփոփում է աղբահանության համար 2016 թ. համայնքների կողմից բյուջետավորված միջոցները:

 

Աղյուսակ 2. Աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրերի շահագործման վրա համայնքների կողմից ծախսված միջոցները

 

.___________________________________________________________________.

|Մարզեր և |Բնակչու- |Աղբահանության սան. |Մեկ շնչի     |Մեկ շնչի     |

|Երևան    |թյան թիվը|մաքրման և          |հաշվով բյուջե|հաշվով բյուջե|

|         |         |աղբավայրի          |տավորված     |տավորված     |

|         |         |շահագործման համար  |տարեկան      |ամսական      |

|         |         |բյուջետավորված     |գումար       |գումար       |

|         |         |տարեկան գումար     |             |             |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Երևան    |1 054 698|5 449 950 000      |5 167        |431          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Արագածոտն|125 539  |106 168 600        |846          |70           |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Արարատ   |246 880  |317 368 000        |1 286        |107          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Արմավիր  |256 639  |316 725 000        |1 234        |103          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Գեղարքու-|211 828  |277 526 000        |1 310        |109          |

|նիք      |         |                   |             |             |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Լոռի     |217 103  |486 593 000        |2 241        |187          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Կոտայք   |245 324  |875 791 000        |3 570        |297          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Շիրակ    |233 308  |172 481 000        |739          |62           |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Սյունիք  |119 873  |432 084 000        |3 605        |300          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Վայոց ձոր|47 659   |115 210 000        |2 417        |201          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Տավուշ   |112 920  |294 549 000        |2 608        |217          |

|_________|_________|___________________|_____________|_____________|

|Ընդամենը`|2 871 771|8 844 436 000      |3 080        |257          |

|ՀՀ       |         |                   |             |             |

.___________________________________________________________________.

 

Գծապատկեր 2. Աղբահանության, սանմաքրման և աղբավայրերի շահագործման համար մեկ շնչի հաշվով բյուջետավորված միջոցները

 

__________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

18. Ստորև ներկայացված աղյուսակում, մարզերի մեծ քաղաքների համար, երեք ուղղություններով 2015 թվականին կատարված ծախսերն առավել մանրամասնեցված են:

 

Աղյուսակ 3. 2015 թվականին աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրի շահագործման ծախս (1000 ՀՀ դրամ) առանց հիմնական միջոցների ամորտիզացիոն ծախսերի

 

._____________________________________________________________________.

|Քաղաք          |Սան. Մաքրում    |Աղբավայրի շահագործում|Աղբահանություն|

|               |(Առանց փողոցների|                     |              |

|               |լվացման և  ձյան |                     |              |

|               |մաքրման)        |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Երևան          |                |5064963              |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արագածոտնի մարզ|                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Աշտարակ        |20070           |7080                 |18570         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Ապարան         |7754            |650                  |6570          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Թալին          |1850            |1537                 |9909          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արարատի մարզ   |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արտաշատ        |32828           |0                    |31945         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արարատ         |32979           |810                  |22795         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Մասիս          |37036           |14520                |20165         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Վեդի           |14300           |0                    |18600         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արմավիրի մարզ  |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արմավիր        |59830           |4476                 |30410         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Էջմիածին       |55106           |29831                |107131        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Մեծամոր        |16000           |40                   |8200          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Գեղարքունիքի   |                |                     |              |

|մարզ           |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Գավառ          |2024            |728                  |33649         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Մարտունի       |790             |2540                 |39600         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Վարդենիս       | -              |1191                 |19707         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Սևան           |30811           |4824                 |33069         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Լոռու մարզ     |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Վանաձոր        |62519           |                     |197802        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Սպիտակ         |15798           |2889                 |19375         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Ալավերդի       |19858           |3582                 |36744         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Ստեփանավան     |33655           |                     |14850         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Տաշիր          |12162           |                     |19760         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Կոտայքի մարզ   |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Հրազդան        |55100           |20557                |53073         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Աբովյան        |81971           |4080                 |103766        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Չարենցավան     |41977           |1873                 |46000         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Շիրակի մարզ    |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Գյումրի        |140 964         |9 520                |67 637        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Արթիկ          |10 482          |0                    |14 979        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Մարալիկ        |9 247           |1 641                |11 061        |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Սյունիքի մարզ  |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Կապան          |57708           |41850                |13640         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Սիսիան         |36048           |500                  |27125         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Մեղրի          |6893            |4689                 |13478         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Ագարակ         |6723            |0                    |20552         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Գորիս          |11000           |4300                 |36977         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Վայոց ձորի մարզ|                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Եղեգնաձոր      |16853           |1023                 |2740          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Վայք           |3806            |0                    |4381          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Ջերմուկ        |39245           |1496                 |4527          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Տավուշի մարզ   |                |                     |              |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Իջևան          |35580           |3071                 |31867         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Դիլիջան        |32300           |1500                 |23886         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Բերդ           |21000           |0                    |18900         |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|Նոյեմբերյան    |633             |0                    |1440          |

|_______________|________________|_____________________|______________|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ` ՀՀ   |1 062 900       |170 798              |1 184 880     |

|(առանց Երևանի) |                |                     |              |

._____________________________________________________________________.

 

9. Ստորև բերված գծապատկերի վրա ծախսերի համամասնությունն ավելի պատկերավոր է:

 

Գծապատկեր 3. 2015 թվականին աղբահանության, սան. մաքրման և աղբավայրի շահագործման ծախսերի համամասնություն

_________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

2.2. Աղբահանության վճարը և դրույքաչափը

20. «Աղբահանության և սանիտարական մաքրման մասին» ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` աղբահանության վճարը համայնքի բյուջե կամ արտաբյուջե գանձվող պարտադիր գանձույթ է: Աղբահանության դրույքաչափերը սահմանում է համայնքի ավագանին: Աղբահանության վճարը սահմանված է նույն օրենքի 14-րդ հոդվածով և կազմում է ամսական առավելագույնը 400 ՀՀ դրամ մեկ բնակչի համար, կամ ըստ բնակելի շինության կամ բնակարանի ընդհանուր մակերեսի` մեկ քառակուսի մետր մակերեսի համար` առավելագույնը 25 դրամ: Ստորև ներկայացված աղյուսակում ամփոփված են ՀՀ որոշ քաղաքների կողմից գանձվող աղբահանության դրույքաչափերը:

 

Աղյուսակ 4. Աղբահանության համար գանձվող դրույքաչափեր

 

.______________________________________________.

|Համայնք         |Դրույքաչափ|Համայնք|Դրույքաչափ|

|                |(ՀՀ դրամ) |       |(ՀՀ դրամ) |

|________________|__________|_______|__________|

|Երևան           |200       |Կոտայքի|          |

|                |          |մարզ   |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Արագածոտնի մարզ |          |Հրազդան|200       |

|________________|__________|_______|__________|

|Աշտարակ         |150       |Աբովյան|250       |

|________________|__________|_______|__________|

|Ապարան          |100       |Չարենցա|200       |

|                |          |վան    |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Թալին           |100       |Շիրակի |          |

|                |          |մարզ   |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Արարատի մարզ    |          |Գյումրի|100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Արտաշատ         |100       |Արթիկ  |120       |

|________________|__________|_______|__________|

|Արարատ          |180       |Մարալիկ|100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Մասիս           |180       |Սյունիք|          |

|                |          |մարզ   |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Վեդի            |150       |Կապան  |150       |

|________________|__________|_______|__________|

|Արմավիրի մարզ   |          |Սիսիան |150       |

|________________|__________|_______|__________|

|Արմավիր         |100       |Մեղրի  |400       |

|________________|__________|_______|__________|

|Էջմիածին        |150       |Ագարակ |400       |

|________________|__________|_______|__________|

|Մեծամոր         |100       |Գորիս  |150       |

|________________|__________|_______|__________|

|Գեղարքունիքի    |          |Վայոց  |          |

|մարզ            |          |ձորի   |          |

|                |          |մարզ   |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Գավառ           |150       |Եղեգնա-|210       |

|                |          |ձոր    |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Մարտունի        |150       |Վայք   |100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Վարդենիս        |0         |Ջերմուկ|100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Սևան            |200       |Տավուշի|          |

|                |          |մարզ   |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Լոռու մարզ      |          |Իջևան  |100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Վանաձոր         |150       |Դիլիջան|100       |

|________________|__________|_______|__________|

|Սպիտակ          |150       |Բերդ   |120       |

|________________|__________|_______|__________|

|Ալավերդի        |150       |Նոյեմ- |100       |

|                |          |բերյան |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Ստեփանավան      |150       |       |          |

|________________|__________|_______|__________|

|Տաշիր           |100       |       |          |

.______________________________________________.

 

1. Անհրաժեշտ է նշել, որ առնվազն երկու քաղաք` Մեղրին և Ագարակը, աղբահանության համար գանձում են օրենքով սահմանված աղբահանության վարձի առավելագույն դրույքաչափը: Վարդենիս քաղաքում աղբահանությունն իրականացվում է համայնքի բյուջեի միջոցներով:

 

2.3. Աղբահանության համար հավաքված գումարը

22. 2015 թվականին ՀՀ որոշ քաղաքներում հավաքված աղբահանության վճարն ամփոփված է ստորև բերված աղյուսակում:

 

Աղյուսակ 5. 2015 թվականին աղբահանության համար հավաքված գումար (1000 ՀՀ դրամ)

 

.____________________________________________.

|Քաղաք          |Ֆիզիկական անձանցից|Իրավաբանա|

|               |                  |կան      |

|               |                  |անձանցից |

|_______________|__________________|_________|

|Երևան          |1 619 663         |1 214 594|

|_______________|__________________|_________|

|Արագածոտնի մարզ|                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Աշտարակ        |10560             |4090     |

|_______________|__________________|_________|

|Ապարան         |4171              |3461     |

|_______________|__________________|_________|

|Թալին          |2581              |1208     |

|_______________|__________________|_________|

|Արարատի մարզ   |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Արտաշատ        |11705             |3531     |

|_______________|__________________|_________|

|Արարատ         |37448             |7597     |

|_______________|__________________|_________|

|Մասիս          |13621             |6544     |

|_______________|__________________|_________|

|Վեդի           |15165             |2609     |

|_______________|__________________|_________|

|Արմավիրի մարզ  |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Արմավիր        |23640             |7791     |

|_______________|__________________|_________|

|Էջմիածին       |92151             |22285    |

|_______________|__________________|_________|

|Մեծամոր        |7519              |684      |

|_______________|__________________|_________|

|Գեղարքունիքի   |                  |         |

|մարզ           |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Գավառ          |14501             |5755     |

|_______________|__________________|_________|

|Մարտունի       |14270             |7457     |

|_______________|__________________|_________|

|Վարդենիս       |-                 |-        |

|_______________|__________________|_________|

|Սևան           |19022             |11041    |

|_______________|__________________|_________|

|Լոռու մարզ     |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Վանաձոր        |108240            |25100    |

|_______________|__________________|_________|

|Սպիտակ         |12884             |3149     |

|_______________|__________________|_________|

|Ալավերդի       |10397             |4802     |

|_______________|__________________|_________|

|Ստեփանավան     |9897              |2648     |

|_______________|__________________|_________|

|Տաշիր          |3152              |1120     |

|_______________|__________________|_________|

|Կոտայքի մարզ   |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Հրազդան        |55034             |14757    |

|_______________|__________________|_________|

|Աբովյան        |115742            |26466    |

|_______________|__________________|_________|

|Չարենցավան     |40465             |3722     |

|_______________|__________________|_________|

|Շիրակի մարզ    |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Գյումրի        |90 457            |85 289   |

|_______________|__________________|_________|

|Արթիկ          |6 544             |6 675    |

|_______________|__________________|_________|

|Մարալիկ        |475               |592      |

|_______________|__________________|_________|

|Սյունիքի մարզ  |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Կապան          |31539             |27392    |

|_______________|__________________|_________|

|Սիսիան         |16709             |10838    |

|_______________|__________________|_________|

|Մեղրի          |8762              |6117     |

|_______________|__________________|_________|

|Ագարակ         |12960             |10700    |

|_______________|__________________|_________|

|Գորիս          |14149             |6128     |

|_______________|__________________|_________|

|Վայոց ձորի մարզ|                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Եղեգնաձոր      |6686              |32970    |

|_______________|__________________|_________|

|Վայք           |4231              |1326     |

|_______________|__________________|_________|

|Ջերմուկ        |3875              |57406    |

|_______________|__________________|_________|

|Տավուշի մարզ   |                  |         |

|_______________|__________________|_________|

|Իջևան          |5435              |6585     |

|_______________|__________________|_________|

|Դիլիջան        |7778              |12392    |

|_______________|__________________|_________|

|Բերդ           |5261              |4657     |

|_______________|__________________|_________|

|Նոյեմբերյան    |736               |2744     |

|_______________|__________________|_________|

|ԸՆԴԱՄԵՆԸ` ՀՀ   |2 457 425         |1 652 222|

.____________________________________________.

 

23. Աղյուսակ 5-ից երևում է, որ ֆիզիկական անձանցից գանձվել է ընդհանուր աղբահանության վճարի 60%:

 

---------------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
08.12.2016
N 49
Արձանագրային որոշում