Սեղմել Esc փակելու համար:
ՀՀ-ՈՒՄ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿԱՅԻՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒԹՅԱՆ ՌԱ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Վավերացման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

ՀՀ-ՈՒՄ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿԱՅԻՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐՈՒՅԹՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

 

040.0734.021299

«ՎԱՎԵՐԱՑՆՈՒՄ ԵՄ»
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՆԱԽԱԳԱՀ Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

 

«2» դեկտեմբերի 1999 թ.

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

2 դեկտեմբերի 1999 թվական թիվ 734

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿԱՅԻՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐՈՒՅԹՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ապահովության ռազմավարության հիմնադրույթները (կցվում է):

2. Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության նախարարությանը` կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման շրջանակներում կազմակերպական միջոցառումների ծրագրով նախատեսված ժամկետում Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել համապատասխան օրենքների նախագծերը:

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում 1999 թվականի դեկտեմբերի 2-ից:

 

Հաստատված է

ՀՀ կառավարության 1999 թ.

դեկտեմբերի 2-ի N 734 որոշմամբ

 

ՀԻՄՆԱԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿԱՅԻՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ

 

1. Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային

ապահովության համակարգի առկա իրավիճակը և

կատարելագործման անհրաժեշտությունը

 

Հայաստանի Հանրապետությունում կատարված հասարակական-քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական արմատական փոփոխությունները կյանքի բոլոր ոլորտներում ստեղծել են նոր պայմաններ և նշված ոլորտների առջև դրվել է դրանց հարմարվելու հրամայականը: Դա անդրադարձել է նաև կենսաթոշակային ապահովության համակարգի վրա, որտեղ գոյություն ունեցող իրավիճակը թելադրում է համակարգի կատարելագործման համար իրականացնել էական փոփոխություններ:

Կենսաթոշակային ապահովության համակարգի նման իրավիճակը պայմանավորված է մի շարք պատճառներով`

ժողովրդագրական փոփոխություններ,

արտադրության ծավալների անկում, զբաղվածության մակարդակի կրճատում,

բնակչության դրամական եկամուտների կառուցվածքում աշխատավարձի տեսակարար կշռի նվազում,

ստվերային տնտեսության առկայություն,

կենսաթոշակային ապահովության համակարգի ոչ ապահովագրական ծանրաբեռնվածություն,

արտոնյալ պայմաններով և երկարամյա ծառայության կենսաթոշակային համակարգերի առկայություն,

պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարների (այսուհետև` սոցիալական վճարներ) հավաքագրման մեխանիզմների անկատարություն,

կենսաթոշակների հաշվարկման հիմքում սոցիալական արդարության սկզբունքի բացակայություն:

Ժողովրդագրական փոփոխությունները մեծ ազդեցություն ունեցան Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ապահովության համակարգի վրա (NN 1, 2 և 4 հավելվածներ): Հայաստան առավելապես ներգաղթեց կենսաթոշակային տարիքի և այդ տարիքին մոտ բնակչությունը, իսկ արտագաղթեց հիմնականում աշխատունակ տարիքի բնակչությունը: Այս իրադարձությունները խախտեցին բնակչության սեռատարիքային համամասնությունը: Զգալիորեն ավելացավ 60 և ավելի տարիք ունեցող բնակիչների թիվը, որը մեծացրեց աշխատունակ տարիք ունեցող բնակչության սոցիալական ծանրաբեռնվածությունը և լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծեց կենսաթոշակային ապահովության համակարգի համար: 1999 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակառուների թիվը կազմում է 583 հազ. մարդ (աղյուսակ 1), որոնց մոտ 70 տոկոսը 60-ից ավելի բարձր տարիք ունեցողներն են: Տնտեսության մեջ զբաղվածների և կենսաթոշակառուների թվի հարաբերակցությունը` համակարգի բեռնվածության գործակիցը, պաշտոնական տվյալներով կազմում է 2, 3:1 (ճշտված փորձագիտական գնահատումներով` 1,9:1), իսկ արդյունավետ վճարումներ կատարողների և կենսաթոշակառուների թվի հարաբերակցությունը` 1:1:

Ներկայումս Հայաստանի Հանրապետության միջին կենսաթոշակը (մոտ 4000 դրամ) չի ապահովում կենսաթոշակառուի գոյամիջոցի անգամ նվազագույնը, իսկ համակարգի փոխհատուցման գործակիցը (միջին կենսաթոշակի հարաբերությունը միջին աշխատավարձին) կազմում է ընդամենը 23 տոկոս: Այս ցուցանիշը ԽՍՀՄ-ի վերջին տարիներին կազմում էր 50 տոկոս, իսկ Հայաստանի Հանրապետությունում այն չի գերազանցել 35 տոկոսը(1):

Բնակչության դրամական եկամուտների կառուցվածքի փոփոխությունը մեծ ազդեցություն ունի կենսաթոշակային միջոցների ձևավորման վրա: Աշխատուժի գինը հանրապետության աշխատանքի շուկայում բավականին ցածր է, որը բնակչության դրամական եկամուտների կառուցվածքում հանգեցնում է աշխատավարձի ծավալի նվազմանը: Եթե 1985 թվականի եկամուտների կառուցվածքում աշխատավարձի բաժինը կազմել է 76 տոկոս, 1992-1993 թվականներին 56-58 տոկոս(1), ապա 1995-1996 թվականներին` արդեն 35-40 տոկոս(1): Եկամուտներում աշխատավարձի տեսակարար կշռի նվազմանը զուգընթաց աճել է սոցիալական բնույթի այն եկամուտների բաժնեմասը (մարդասիրական օգնություն, դրամական փոխանցումներ հարազատներից, բարեգործություն և այլն), որից սոցիալական վճարներ չեն գանձվում:

Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային օրենսդրության մեջ գործում են բավականին վաղ կենսաթոշակի իրավունք ձեռք բերելու բազմաթիվ արտոնություններ: Այդ պատճառով հանրապետությունում կենսաթոշակի անցնելու միջին տարիքն արդեն երկար տարիներ սահմանվածից բավականին ցածր է:

Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ապահովության համակարգի վրա բացասական ազդեցություն ունեցող գործոններից մեկը ստվերային տնտեսությունն է: Դա էականորեն սահմանափակում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովագրության պետական հիմնադրամի (այսուհետև` հիմնադրամ) սոցիալական վճարներ գանձելու հնարավորությունը, որն էլ առաջ է բերում հիմնադրամի ֆինանսական միջոցների անբավարարություն: Այն պայմանավորված է նաև հիմնադրամին ապահովադիրների ունեցած ժամկետանց պարտքերով:

1999 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալական կենսաթոշակ է ստանում կենսաթոշակառուների 8,3 տոկոսը, այսինքն` նրանք, ովքեր համակարգի ֆինանսական միջոցների գոյացման գործում անհրաժեշտ մասնակցություն չեն ունեցել, իսկ դրա վճարման համար ծախսվող գումարը կազմում է կենսաթոշակների վճարմանն ուղղված միջոցների 6 տոկոսը (աղյուսակ 2, 3):

Հայաստանի Հանրապետության համախառն ներքին արդյունքում վերջին 4-5 տարվա ընթացքում նվազման միտում ունեն սոցիալական ոլորտին տրամադրվող միջոցները, իսկ սոցիալական ապահովությանը տրամադրվող միջոցների տեսակարար կշիռը տատանվում է 3,0-4,5 տոկոսի(1) սահմաններում:

Ամփոփելով` կարելի է եզրակացնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ապահովության համակարգը լուրջ կատարելագործման կարիք ունի: Անհրաժեշտ է ներդնել այնպիսի համակարգ, որում պետությունը կունենա նոր դեր, քանի որ նա պետք է պայմաններ ստեղծի հասարակության բոլոր անդամների համար, որպեսզի նրանք կարողանան «վաստակել» իրենց կենսաթոշակը, և միաժամանակ հոգ տանի նրանց մասին, ովքեր ի վիճակի չեն դա անելու:

Չնայած վերջին տասնամյակում կատարված դրական տեղաշարժերին` կենսաթոշակային ապահովության առումով իրավիճակը հանրապետությունում դեռևս մնում է լարված, քանի որ կենսաթոշակային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները հետ են մնում հանրապետության սոցիալ-տնտեսական կյանքի դինամիկ փոփոխություններից:

Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային բարեփոխումների գաղափարախոսությունը պատկանում է սոցիալական պետության կառուցման ուղենիշներին և դրա հիմնական նպատակն է նաև նպաստել աղքատության կրճատմանը: Սկզբունքորեն անհրաժեշտ է ստեղծել կենսաթոշակային ապահովության նոր ինստիտուտներ, որոնք հաշվի կառնեն բնակչության տնտեսական ու սոցիալական պայմանների փոփոխությունները, կազմակերպական-իրավական և աշխատանքային գործունեության ձևերի բազմազանությունը, կյանքի սպասվելիք միջին տևողությունը, սոցիալական տարբեր վտանգների առկայությունը:

___________________________

(1) «Սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը և աղքատությունը Հայաստանում» ազգային

զեկույց, Հայաստանի Հանրապետության վիճակագրության, պետական

ռեգիստրի և վերլուծության նախարարություն, 1998 թ.

 

2. Կենսաթոշակային ապահովության համակարգի

կատարելագործման նպատակներն ու սկզբունքները

 

Կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման հիմնական նպատակներն են`

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ երաշխավորված ծերության, հաշմանդամության, կերակրողին կորցնելու և օրենքով նախատեսված այլ դեպքերում յուրաքանչյուր քաղաքացու սոցիալական ապահովության իրավունքի իրականացումը.

Հայաստանի Հանրապետության փոփոխվող տնտեսական պայմաններին կենսաթոշակային ապահովության համակարգի համապատասխանեցումը.

կենսաթոշակների վճարման ուղղվող միջոցների օգտագործման և վերաբաշխման արդյունավետության բարձրացումը.

պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգի զարգացումը.

կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության ներդրումը:

Նշված նպատակներն իրականացնելու համար կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման հիմքում պետք է դրվեն հետևյալ սկզբունքները`

կենսաթոշակների հաշվարկման հիմքում սոցիալական հավասարության և սոցիալական արդարության սկզբունքների զուգորդում*.

համակարգի մասնակիցների իրավասությունների սահմանազատում.

գործատուների հետ (անկախ կազմակերպական-իրավական ձևից) աշխատանքային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձանց, անհատ ձեռներեցների (ձեռնարկատերերի), մտավոր գործունեությամբ և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող անձանց համար պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության իրականացում.

սերունդների, տնտեսության ճյուղերի, տարածքների և տարբեր կազմակերպությունների միջև սոցիալական համերաշխության ապահովում.

կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության հիմնական դրույթների և նորմերի օրենսդրական կարգավորում.

պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգում բաշխման և կուտակման համակարգերի տարրերի զուգակցում:

Ներկայացվող հիմնադրույթներն առաջարկում են համակարգի կատարելագործումն սկսել գործող համակարգի բարելավումից, որը ենթադրում է կենսաթոշակային օրենսդրության մեջ այնպիսի նորմերի ու դրույթների ներդրում, որոնք կբարձրացնեն կենսաթոշակային ապահովությանը տրամադրվող ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը:

Կենսաթոշակային ապահովության համակարգի կատարելագործման ուղղություններն են.

1. Անցումը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեից այն ծախսերի ֆինանսավորմանը, որոնք կապված չեն աշխատանքային (ապահովագրական) կենսաթոշակների վճարման հետ (աղյուսակ 6):

2. Աշխատանքային խեղման կամ մասնագիտական հիվանդության հետևանքով հաշմանդամության կենսաթոշակների նշանակման կարգավորումը` «Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով նախատեսվող «Արտադրությունում աշխատանքային խեղման, դժբախտ պատահարի և մասնագիտական հիվանդության դեպքերից պարտադիր ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի ընդունմամբ (աղյուսակ 6):

3. Արտոնյալ պայմաններով և երկարամյա ծառայության կենսաթոշակային ապահովության համակարգերի կարգավորումը (աղյուսակ 6):

4. Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության վճարների հաշվարկման բազան մեծացնելու նպատակով միջոցառումների մշակումը:

5. Անհատական (անձնավորված) հաշվառման համակարգի ներդրումը:

6. Համընդհանուր բաշխման համակարգից կենսաթոշակային ապահովության խառը համակարգին անցումը:

7. Կենսաթոշակային ապահովության կառավարման համակարգի կատարելագործումը և հիմնադրամի իրավական կարգավիճակի հստակեցումը:

8. Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության զարգացման համալիր միջոցառումների մշակումը:

Կենսաթոշակային նոր համակարգը կընդգրկի`

պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրությունը,

պետական կենսաթոշակային ապահովությունը,

կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրությունը:

 

___________________________

* Ելնելով կատարած ապահովագրական վճարների մեծությունից` կենսաթոշակի

հաշվարկը կիրականացվի պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության

համակարգում:

 

3. Անհատական (անձնավորված) հաշվառման դերը

 

Անհատական հաշվառման էությունը Հայաստանի Հանրապետության յուրաքանչյուր ապահովագրված քաղաքացու համար նրա ստաժի, աշխատավարձի և կատարված հատկացումների վերաբերյալ տվյալներ պարունակող անձնական հաշվի ներդրումն է, որը վարվում է մարդու ամբողջ ակտիվ աշխատանքային գործունեության ընթացքում, և նրա կենսաթոշակային իրավունքի երաշխիքն է: Անհատական հաշվառման նպատակներից է կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման համար տեղեկատվական բազայի ստեղծումը:

Յուրաքանչյուր ապահովագրված անձի անհատական հաշվում (որը պայմանական կուտակման հաշիվ է) կհավաքագրվեն աշխատողի և գործատուի կատարած հատկացումները: Ապահովագրական դեպքի վրա հասնելու ժամանակ անհատական հաշվում պահպանվող տվյալների հիման վրա ապահովագրված անձին կնշանակվի կենսաթոշակ:

 

4. Պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրությունը

 

4.1. Կենսաթոշակային համակարգի ֆինանսական կայունության

ապահովումը, ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրները

 

Անցման ժամանակաշրջանում պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգի ֆինանսական վիճակի կայունությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է`

ա) վերանայել արտոնյալ պայմաններով և երկարամյա ծառայության կենսաթոշակների նշանակման մեխանիզմները.

բ) բարձրացնել սոցիալական վճարների հավաքագրման արդյունավետությունը` անհատական հաշիվների ներդրման միջոցով.

գ) օրենսդրորեն ամրագրել պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգում ոչ ապահովագրական ժամանակաշրջանները (պարտադիր զինվորական ծառայություն, ցերեկային ուսուցում և այլն) սահմանելով դրանց ֆինանսավորման աղբյուրները.

դ) տեղափոխել սոցիալական կենսաթոշակները պետական նպաստների համակարգ` այն կարգավորելով «Պետական նպաստների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի ընդունմամբ.

ե) մինչև համապատասխան օրենքի ընդունումը` արտադրության մեջ աշխատանքային պարտականությունների հետ կապված խեղման, մասնագիտական հիվանդության հետևանքով հաշմանդամների և կերակրողին կորցնելու դեպքում աշխատանքային կենսաթոշակների ֆինանսավորումն իրականացնել գործատուների միջոցներից:

Հիմնադրամի ֆինանսական միջոցների ձևավորման գործում անհրաժեշտ է վերաբաշխել գործատուի և աշխատողի մասնակցության չափերը` աստիճանաբար փոքրացնելով գործատուի բաժնեմասը և ավելացնելով աշխատողի բաժնեմասին: Դա հնարավորություն կտա կատարելագործել տարիֆային քաղաքականությունն անհատ ձեռներեցների, գյուղատնտեսությամբ և մտավոր գործունեությամբ զբաղվող անձանց նկատմամբ, որոնց մասնակցությունը կենսաթոշակային համակարգի ֆինանսավորմանն այսօր համարժեք չէ այդ համակարգից նրանց ստացած կենսաթոշակներին:

 

4.2. Աշխատանքային կենսաթոշակի նշանակման պայմանները

 

Աշխատանքային կենսաթոշակը երաշխավորվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու նյութական ապահովումը` կենսաթոշակային տարիքի հասնելու, հաշմանդամ դառնալու կամ կերակրողին կորցնելու դեպքում: Աշխատանքային կենսաթոշակի իրավունք ունեն գործատուների հետ (անկախ կազմակերպական-իրավական ձևից) աշխատանքային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձինք, անհատ ձեռներեցները, մտավոր գործունեությամբ և գյուղատնտեսությամբ զբաղվող անձինք* (աղյուսակ 7):

Անցման ժամանակաշրջանում աշխատանքային կենսաթոշակը կազմված կլինի հետևյալ երեք մասից.

1. Բազային կենսաթոշակ, որը պետությունը երաշխավորում է այն անձանց, ովքեր ունեն պարտադիր ապահովագրական ստաժ (կանանց համար` 20 տարի, տղամարդկանց համար` 25) և կենսաթոշակի նշանակման համար ապահովագրական սկզբունքներից բխող բավարար պայմաններ: Պարտադիր ապահովագրական ստաժից պակաս ստաժ ունեցող անձանց բազային կենսաթոշակի չափը կորոշվի` ելնելով փաստացի ստաժի տևողությունից:

2. Ապահովագրական ստաժի յուրաքանչյուր տարվա համար տրվող հավելում` մինչև անհատական (անձնավորված) հաշվառման ներդրումը:

Աշխատանքային կենսաթոշակի առաջին և երկրորդ մասերն իրենցից ներկայացնում են ներկայումս գործող հասույթային բանաձևով հաշվարկված կենսաթոշակը:

3. Ապահովագրական կենսաթոշակ, որն անհատական հաշվառման ներդրումից հետո հաշվի կառնի կուտակված ապահովագրական վճարները և կենսաթոշակի անցնելու պահին կյանքի սպասվելիք միջին տևողությունը: Այն բաղկացած կլինի երկու բաղադրիչից:

Առաջին բաղադրիչը կգործի բաշխման համակարգի ռեժիմում, որում կկուտակվի ապահովագրության վճարների մեծ մասը և կկազմի անվանական կապիտալ ու կհավաքագրվի յուրաքանչյուր ապահովագրված անձի պայմանական կուտակման հաշվում: Կենսաթոշակային այդ գումարը յուրաքանչյուր տարի, կապված տնտեսական իրավիճակի փոփոխությունների հետ, պայմանականորեն կինդեքսավորվի: Անցման ժամանակաշրջանում անհրաժեշտ է ապահովել ներկայիս կենսաթոշակառուների իրավունքների պահպանումը` կենսաթոշակներն ըստ աշխատավարձի ինդեքսավորման, իսկ ապագա կենսաթոշակառուներինը` ըստ գների` ինդեքսավորման:

Ապահովագրական կենսաթոշակի երկրորդ բաղադրիչը կգործի կուտակման համակարգի ռեժիմում և կձևավորվի ապահովագրական վճարների մնացած մասից, որը կհավաքագրվի ապահովագրական վճարների հատուկ ենթահաշվում, որում կարտացոլվեն իրական կուտակումները:

Նման մեխանիզմը կգործի անցման շրջանում և հնարավորություն կտա նոր համակարգում սահուն ձևով ընդգրկել բոլոր քաղաքացիներին` հաշվի առնելով նրանց աշխատանքային ստաժը մինչև անհատական ապահովագրական հաշիվների ներդրումը և դրանից հետո կուտակված ապահովագրական վճարները:

 

______________________

* Պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության մեջ ընդգրկվում են հողի

սեփականատերերը և նրանց ընտանիքի այն չափահաս անդամները, որոնք

զբաղված են գյուղատնտեսությամբ: Նրանց կենսաթոշակների հաշվարկման

հիմքում դրվում է վերջիններիս կողմից իրենց համար կատարվող պարտադիր

սոցիալական ապահովագրության վճարները:

 

4.3. Արտոնյալ պայմաններով և երկարամյա ծառայության

կենսաթոշակային արտոնությունների կարգավորումը

 

Կենսաթոշակային ապահովության համակարգում կարևոր տեղ ունի ժամկետից շուտ կենսաթոշակի ինստիտուտն այն անձանց համար, ովքեր արտադրության վնասակար պայմաններում զբաղված են մասնագիտական գործունեությամբ: Անբարենպաստ արտադրական միջավայրում երկարատև աշխատանքը հանգեցնում է նրան, որ աշխատանքները, ելնելով առողջական վիճակից, չեն կարող կամ դժվարանում են շարունակել իրենց աշխատանքային գործունեությունը:

Տարիքի իջեցմամբ կենսաթոշակային ապահովության իրավունքը մի շարք մասնագիտական խմբերի աշխատողների աշխատունակության ավելի վաղ կորստի օրենսդրորեն ճանաչումն է:

Անհրաժեշտ են համակարգված փոփոխություններ, որոնց նպատակն ապահովագրական մեխանիզմների հաստատումն է:

Արտոնյալ կենսաթոշակային համակարգի վերացումը միանգամից չի կատարվի.

1. Այն անձինք, ովքեր մինչև նոր համակարգի ներդրումն ունեն արտոնյալ պայմաններով կենսաթոշակի անցնելու պահանջվող ստաժ և համապատասխան տարիք կպահպանեն այդ կենսաթոշակն ստանալու իրավունքը` ըստ գործող կարգի:

2. Այն անձինք, ովքեր մինչև նոր համակարգի ներդրումն ունեն ժամկետից շուտ կենսաթոշակի անցնելու պահանջվող արտոնյալ ստաժի առնվազն կեսը, համապատասխան տարիքի հասնելու դեպքում կստանան փոխհատուցում: Այդ փոխհատուցումները կնշանակվեն համամասնական չափով, ըստ ունեցած արտոնյալ ստաժի, և կվճարվեն մինչև ընդհանուր հիմունքներով կենսաթոշակային տարիքը լրանալը:

3. Օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո փոխհատուցում նշանակելիս վնասակար պայմաններում աշխատելու ժամանակաշրջանը հաշվի չի առնվի:

4. Կենսաթոշակները և փոխհատուցումները կվճարվեն հիմնադրամի միջոցներից:

5. Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը կսահմանի փոխհատուցումների չափերը, վճարման ժամկետներն ու կարգը:

Վերանայման կարիք ունեն նաև երկարամյա ծառայության կենսաթոշակային արտոնությունները:

Երկարամյա ծառայության կենսաթոշակային արտոնությունների սահմանափակումն անհրաժեշտ է իրականացնել այն սկզբունքներով, ինչ սկզբունքով իրականացվում է արտոնյալ կենսաթոշակային ապահովությունը: Միաժամանակ, եթե նրանք շարունակում են աշխատել նույն պաշտոններում, ապա փոխհատուցման վճարումը կդադարեցվի:

Նշված փոփոխությունների համար պահանջվում է նախապատրաստական համալիր միջոցառումների իրականացում: Այդ նպատակով անհրաժեշտ է մշակել`

ա) սոցիալական սուբյեկտների միջև ֆինանսական ծանրաբեռնվածության բաշխման մեթոդները,

բ) նոր համակարգին անցման սոցիալ-հոգեբանական հիմքի ապահովման համալիր միջոցառումների ծրագիրը (ուսումնական, քարոզչական, տեղեկատվական և սոցիոլոգիական աշխատանք):

 

4.4. Պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության

համակարգի կառավարման կազմակերպական հիմքերը

 

Կենսաթոշակային ապահովության համակարգն իրենից ներկայացնում է բարդ համալիր, որում համագործակցում են պետական և մասնավոր ոլորտի բազմաթիվ ինստիտուտներ: Այդ տեսանկյունից այն անհրաժեշտ է կառուցել այնպես, որպեսզի նշված ինստիտուտները սերտ համագործակցությամբ, արդյունավետ և ռացիոնալ ձևով իրականացնեն որոշակի վարչական ընթացակարգեր:

Կենսաթոշակային բարեփոխումներն իրականացնելիս անհրաժեշտ է լուծել երկու կարևոր հիմնախնդիր ծրագրային քաղաքականության (ռազմավարություն) մշակումը և վարչական կառավարման համակարգի կատարելագործումը:

Կենսաթոշակային համակարգի կառավարման նոր մեխանիզմի տնտեսական բովանդակությունը ենթադրում է ապահովագրության համար տնտեսական պատասխանատվության բաշխում կենսաթոշակային համակարգի տարբեր սուբյեկտների, պետության, գործատուների և հասարակության (ապահովագրվածների) միջև, որը կնպաստի աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորմանը, կխթանի արհմիություններին և վարձու աշխատողների այլ հասարակական կազմակերպություններին սոցիալական ապահովության ոլորտում ակտիվորեն համագործակցելու պետության և գործատուների հետ:

Կենսաթոշակային համակարգի կառավարումը պետք է զարգանա միայն ժողովրդավարական հիմքի վրա` կիրառելով հիմնադրամի միջոցների օգտագործման «թափանցիկության» սկզբունքը:

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության նախարարությունը ձևավորում է կենսաթոշակային քաղաքականությունը, օրենսդրության կատարելագործման նպատակով նախապատրաստում է Հայաստանի Հանրապետության օրենքների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի նախագծերը, իրականացնում կենսաթոշակների նշանակման, վերահաշվարկման և վճարման կարգի պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը:

Կենսաթոշակային համակարգի կառավարման կատարելագործումն անհրաժեշտ է սկսել գործող համակարգի բարելավումից և դրա արդյունավետության բարձրացումից, քանի որ նշված հիմնադիրներն ապագայում տնտեսական և ֆինանսական բարդությունների հետ միաժամանակ ավելի կմեծացնեն լարվածությունը կենսաթոշակային ապահովության ոլորտում: Անհրաժեշտ է «Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով հստակ սահմանել հիմնադրամի կառավարման և գործադիր մարմինների լիազորություններն ու իրավասությունները:

Հիմնադրամի կառավարման մարմնի աշխատանքների արդյունավետությունը բարձրացնելու համար դրա կազմում նպատակահարմար է ընդգրկել Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, արհմիությունների և գործատուների ներկայացուցիչներին:

Կառավարման նման կառուցվածքը հնարավորություն կտա բնակչության կենսաթոշակային ապահովության ոլորտում իրականացնել միասնական մեթոդական ղեկավարում, հստակ տարանջատել Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության նախարարության և հիմնադրամի գործառույթները, համակարգում ներդնել գերատեսչական ստուգումների մեխանիզմ ըստ տարբեր աղբյուրների, որը կիրականացվի ֆինանսական և տեղեկատվական հոսքերի խիստ առանձնացման ճանապարհով:

 

5. Պետական կենսաթոշակային ապահովությունը

 

Կենսաթոշակային ապահովության համակարգի կատարելագործման հայեցակարգային ուղղություններից մեկը պետական կենսաթոշակային ապահովության զարգացումն է: Պետական կենսաթոշակային ապահովությունը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի հաշվին երաշխավորում է հանրապետության բնակչության այն կատեգորիաների նյութական ապահովությունը, որոնք ընդգրկված չեն պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգում:

Այդ համակարգն ընդգրկում է զինծառայողներին ու նրանց ընտանիքների անդամներին և կարգավորվում է համապատասխան օրենքով: Ներկայացվող ռազմավարությունը զինծառայողների կենսաթոշակային ապահովության համակարգում փոփոխություններ չի նախատեսում:

 

6. Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրությունը

 

Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրությունը լրացուցիչ ապահովագրություն է և հիմնվում է հետևյալ սկզբունքների վրա

ա) ապահովագրության նորմերի և պայմանների օրենսդրական կարգավորում.

բ) գործատուների և քաղաքացիների կամավոր մասնակցություն.

գ) պետական աջակցության և հսկողության ապահովում:

Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգը կֆինանսավորվի գործատուների (անհատական և կոլեկտիվ պայմանագրերի շրջանակներում) և ապահովագրվածների կամավոր վճարումների, ինչպես նաև հավաքագրված միջոցների մի մասի ներդրումից ստացված եկամուտների հաշվին:

Կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման գործընթացում անհրաժեշտ է ստեղծել ոչ պետական կենսաթոշակային հիմնադրամների ձևավորման խթաններ և նախադրյալներ:

Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգի կայունությունն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է ձևավորել ոչ պետական կենսաթոշակային հիմնադրամների գործունեության վերահսկողության արդյունավետ մեխանիզմ, ապահովել համակարգի տեղեկատվական թափանցիկությունը: Միաժամանակ, անհրաժեշտ է մշակել ապահովագրական ընկերությունների լիցենզավորման պայմաններ, ինչպես նաև ներդրումների խիստ նորմատիվներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնելու հնարավոր վտանգները:

Ոչ պետական կենսաթոշակային հիմնադրամների ստեղծման պարտադիր պայմաններն են`

ա) հիմնադրամի կանոնադրական կապիտալը.

բ) կենսաթոշակային ակտիվների կառավարող վարչությունների, ավանդատուների և ոչ պետական հիմնադրամների սեփական կապիտալը.

գ) վերաապահովագրական հիմնադրամին պարտադիր մասնակցությունը:

Նշված հիմնադրամը կստեղծվի պետության կողմից ուղղակի ու խիստ վերահսկողության ենթակա ինքնակարգավորվող կազմակերպության ձևով և կձևավորվի ոչ պետական հիմնադրամների կատարած հատկացումների հաշվին` նպատակ ունենալով փոխհատուցել կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության մասնակիցների հնարավոր կորուստները (N 4 հավելված):

Ոչ պետական հիմնադրամների տեսչությունը կիրականացնի ոչ պետական հիմնադրամների գործունեության պետական կարգավորումը:

 

7. Կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործման փուլերը

 

Կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործումը նախատեսվում է իրականացնել 3 փուլով միաժամանակ պահպանելով գործող կենսաթոշակային համակարգում ձեռք բերված իրավունքները:

1-ին փուլ` գործող կենսաթոշակային համակարգի համապատասխանեցումը ապահովագրական սկզբունքներին:

Նախատեսվում է համակարգի կատարելագործման համար իրականացնել կենսաթոշակային օրենսդրության փոփոխություններ, մշակել «Պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծը, որում կճշգրտվեն ռազմավարության հիմնական դրույթները և կամրագրվեն պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրությունը, անցումը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեից այն ծախսերի ֆինանսավորմանը, որոնք անմիջականորեն կապված չեն ապահովագրական կենսաթոշակների վճարման հետ և քաղաքացիների սոցիալական ապահովագրության անհատական ծածկագրային համակարգի մշակումն ու ներդրումը:

2-րդ փուլ` պարտադիր կենսաթոշակային ապահովագրության համակարգում ընդգրկված անձանց անհատական հաշիվներում պարտադիր ապահովագրական վճարների հաշվառումը (պայմանական կուտակման անհատական հաշիվների ներդրում):

Այս փուլում կսկսվեն քաղաքացիների անհատական հաշիվներում պարտադիր ապահովագրական վճարների հաշվառման, պարտադիր և կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության իրականացման գործընթացները:

3-րդ փուլ` անցումը կենսաթոշակային լրիվ ապահովագրական համակարգին և դրա վերջնական ձևավորումը:

Այս փուլում նախատեսվում է կենսաթոշակների նշանակման իրականացում` պայմանական կուտակման անհատական հաշիվների միջոցով, պլանավորվում է ավարտել կենսաթոշակային համակարգի կատարելագործումը, ինչպես նաև անցնել ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն կտան երկարաժամկետ հեռանկարում ապահովել կենսաթոշակային համակարգի ֆինանսական կայունությունը և դրա արդյունավետ գործունեությունը:

Այս աշխատանքները, որոնք շոշափում են ամբողջ բնակչության շահերը, կիրականացվեն բոլոր շահագրգիռ կողմերի հետ համատեղ և կքննարկվեն զանգվածային լրատվամիջոցներով:

Կենսաթոշակային բարեփոխումների հետ կապված աշխատանքները հետագայում կճշգրտվեն օրենքների և նորմատիվային ակտերի նախագծերի պատրաստման աշխատանքներում:

 

ԾՐԱԳԻՐ

 

Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային համակարգի

կատարելագործման շրջանակներում կազմակերպական միջոցառումների

 

._______________________________________________________________________.

|Միջոցառման անվանումը |Փաստաթղթի (օրենքի կամ այլ իրավական-  |Ներկայացման|

|                     |նորմատիվային ակտի նախագծի) անվանումը |ժամկետը    |

|_____________________|_____________________________________|___________|

|Գործող կենսաթոշակային|«Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության |           |

|համակարգի            |մասին» ՀՀ օրենք                      | 1999 թ.   |

|համապատասխանեցումն   |                                     |           |

|ապահովագրական        |«ՀՀ քաղաքացիների պետական             |           |

|սկզբունքներին        |կենսաթոշակային ապահովության մասին»   |           |

|                     |Հայաստանի Հանրապետության օրենքում    |           |

|                     |փոփոխություններ կատարելու մասին»     |           |

|                     |ՀՀ օրենք                             | 2000 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Երկարամյա ծառայության աշխատանքային  |           |

|                     |կենսաթոշակներ նշանակելու պայմանների  |           |

|                     |մասին» Հայաստանի Հանրապետության      |           |

|                     |օրենքում փոփոխություններ կատարելու   |           |

|                     |մասին» ՀՀ օրենք                      | 2000 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Հայաստանի Հանրապետությունում        |           |

|                     |քաղաքացիների անհատական ծածկագրային   |           |

|                     |համակարգի մասին» ՀՀ օրենք            | 2000 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության |           |

|                     |վճարների մասին» Հայաստանի            |           |

|                     |Հանրապետության օրենքում              |           |

|                     |փոփոխություններ կատարելու մասին»     |           |

|                     |ՀՀ օրենք                             | 2001 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Կամավոր կենսաթոշակային              |           |

|                     |ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք      | 2001 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Պարտադիր կենսաթոշակային             |           |

|                     |ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք      | 2002 թ.   |

|                     |                                     |           |

|                     |«Պարտադիր կենսաթոշակային             |           |

|                     |ապահովագրության համակարգում անհատական|           |

|                     |(անձնավորված) հաշվառման մասին»       |           |

|                     |Հայաստանի Հանրապետության օրենք       | 2002 թ.   |

._______________________________________________________________________.

 

Հավելված N 1

Հայաստանի Հանրապետությունում

կենսաթոշակային ապահովության

ռազմավարության հիմնադրույթների

 

Հայաստանի բնակչության հիմնական ժողովրդագրական

ցուցանիշների շարժը

 

(1000 բնակչի հաշվով)

 

25|

|  22.9 22.9

| ._________.

| |    |    |

| |    |    |

20| |    |    |

| |    |    |

| |    |    |                        17.3 17.2

| |    |    |                        .________.

| |    |    |                        |   |    |

15| |    |    |    14.2                |   |    |

| |    |    |    .___.               |   |    |

| |    |    |11.6|   |               |   |    |

| |    |    |____|   |               |   |    |        10.4

| |    |    |    |   |               |   |    |        .___.8.8

10| |    |    |    |   |               |   |    |        |   |__.

| |    |    |    |   |          7.8  |   |    |        |   |  |

| |    |    |    |   |       6.3.__. |   |    |        |   |  |

| |    |    |    |   |    5.7.__|  | |   |    |   6.4  |   |  |

| |    |    |    |   | 5.6.__|  |  | |   |    |5.3.__. |   |  |

5 | |    |    |    |   | .__|  |  |  | |   |    |___|  | |   |  |

| |    |    |    |   | |  |  |  |  | |   |    |   |  | |   |  |   4.0

| |    |    |    |   | |  |  |  |  | |   |    |   |  | |   |  |3.3.__.

| | 1  | 2  | 3  | 4 | |1 | 2| 3| 4| | 1 |  2 | 3 | 4| |   |  |___|  |

| |    |    |    |   | |  |  |  |  | |   |    |   |  | | 1 |2 | 3 | 4|

0 | .__________________. .___________. ._______________. ._____________.

      Ծնունդ                 Մահ          Բնական աճ        Ամուսնություն

 

25|

|

|

20|

|

|

15|

|

|

10|

|

|

5 |

|    1.2

| 1.1.__.

| .__|  |    0.7

| |  |  |0.6.__.

| |  |  |___|  |

| | 1| 2| 3 | 4|

0 | .____________.

Ամուսնալուծություն

 

1 - 1979 թ. 2 - 1987 թ. 3 - 1997 թ. 4 - 1997 թ. ճշտված փորձագիտական տվյալներ

 

Հավելված N 2

Հայաստանի Հանրապետությունում

կենսաթոշակային ապահովության

ռազմավարության հիմնադրույթների

 

Հայաստանի բնակչության 1998 թ. սեռատարիքային

բուրգը (ըստ ճշտված փորձագիտական գնահատականների)

 

.___.

|...| - պաշտոնական գնահատականներ

.___.

.___. - արտաքին միջազգային չհաշվառված մասի չափով ճշտված փորձագիտական

.___.   գնահատականներ

 

._______.          .____.

|Տղամարդ|          |Կին |

._______.          .____.

 

/ \

100 |

|

95 |

|

90 |

|

|                  ._______.

Տ    85 |                  |  |17  |

|                  .__|____.

80 |                   | |16 |

|                  .__|___________.

75 |                  |  |15  |......|

|                 .___|_______.   ..

65 |              .__|   |14     |....|

|              |..|___|__________. ..

Ա    60 |             ....|   |13        |..|

|             |....___|__________|..|

55 |            ......|  |12        |..|

|            |.... .__|__________....

50 |            ._.....| |11    |.....|

|           .__. .____|_________....___.

Ր    45 |        .__.....|    |10       |......|

|        |..... ._____|___________......__.

40 |    .___.......|     | 9         |.......|

|    |....... ._______|_____________.......__.

35 |    ._.......|       | 8           |....... |

|      |..... ._______|_____________..... .__.

Ի    30 |      ._.........|   | 7         |...... |

|        |..... ._____|___________.   .___.

25 |    .___...... |     | 6        |....|

|    |..... ._________|___________.   ..

20 |  ._...... |         | 5         |....|

|  | ... .____________|_____________.  .____.

Ք    15 |  |.... |            | 4           |...... |

| ..  ._______________|___________________. .__.

10 | |.. |               | 3                 |... |

| ._. ._______________|___________________. .__.

5 |   |....|            | 2               |. .|

|   .__. .____________|_________________.....

0 |      |....|         | 1             |... |            \

.________________________________________________________

           6  5    4  3  2  1   0   1    2      3     4   5       /

                   

                                                      Հավելված N 3

                                           Հայաստանի Հանրապետությունում

                                           կենսաթոշակային ապահովության

                                           ռազմավարության հիմնադրույթների

 

Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային

համակարգը բնութագրող ցուցանիշները

 

Աղյուսակ 1

 

Կենսաթոշակառուների թվի դինամիկան Հայաստանի Հանրապետությունում

(մարդ)

._______________________________________________________________________.

|NN | Ժամանակաշրջանը                        |1995թ.|1996թ.|1997թ.|1998թ.|

|ը/կ|                                       |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 1.|Կենսաթոշակառուների թիվը                |641852|607111|587739|583047|

|   |այդ թվում`                             |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- աշխատանքային կենսաթոշակառուներ       |559906|536505|526328|524783|

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- սոցիալական կենսաթոշակառուներ         | 65847| 51075| 50701| 48149|

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- զինվորական ծառայության հետ կապված    |      |      |      |      |

|   |  կենսաթոշակառուներ                    | 16099| 19531| 23123| 22598|

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 2.|Կենսաթոշակառուների թվի աճը (տոկոս)     |  -   |  94,6|  96,8|  98,4|

|   |այդ թվում`                             |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- աշխատանքային կենսաթոշակառուներ       |  -   |  95,8|  98,1|  98,1|

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- սոցիալական կենսաթոշակառուներ         |  -   |  77,5|  99,2|  95,0|

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- զինվորական ծառայության հետ կապված    |  -   |      |      |      |

|   |  կենսաթոշակառուներ                    |      | 121,3| 118,4|  98,0|

._______________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 2

 

Սոցիալական կենսաթոշակ ստացողների թվի դինամիկան

(մարդ)

._______________________________________________________________________.

|NN | Ժամանակաշրջանը                        |1995թ.|1996թ.|1997թ.|1998թ.|

|ը/կ|                                       |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 1.|Սոցիալական կենսաթոշակ ստացողների թիվը  |65847 |51075 |50701 |48149 |

|   |այդ թվում`                             |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- ծերության                            |11953 |15887 |14223 |12507 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- հաշմանդամության                      | 2885 | 8047 | 8866 | 6648 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- մանկուց հաշմանդամներ                 |15187 |16007 |16836 |18597 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- կերակրողին կորցրած կենսաթոշակառուների|19977 |11134 |10776 |10397 |

|   |  ընտանիքներ                           |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 2.|  Սոցիալական կենսաթոշակ ստացող         |      |      |      |      |

|   |  կենսաթոշակառուների թվի աճը (տոկոս)   |  -   | 77,5 | 99,2 | 95,0 |

|   |  այդ թվում`                           |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- ծերության                            |  -   |132,9 | 89,5 | 87,9 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- հաշմանդամության                      |  -   |278,9 | 110,1| 75,0 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- մանկուց հաշմանդամներ                 |  -   |105,4 | 105,1|110,4 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   |- կերակրողին կորցրած կենսաթոշակառուների|      |      |      |      |

|   |  ընտանիքներ                           |  -   | 55,7 |  96,8| 96,5 |

._______________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 3

 

Մինչև 16 տարեկան սոցիալական կենսաթոշակ ստացող

հաշմանդամ երեխաների թիվը (մարդ)

._______________________________________________________________________.

|NN | Ժամանակաշրջանը                        |1995թ.|1996թ.|1997թ.|1998թ.|

|ը/կ|                                       |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 1.| Ընդամենը                              |6788  |7048  |7754  |85,36 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 2.| Թվի աճը (տոկոս)                       |  -   |103,8 |110,0 |110,0 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 3.| 10000 երեխայի հաշվով                  |  -   | 70,5 | 77,5 | 85,3 |

._______________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 4

 

Արտոնյալ (աշխատանքի վնասակար պայմանների հետ կապված)

պայմաններով կենսաթոշակ ստացողների թիվը (մարդ)

._______________________________________________________________________.

|NN | Ժամանակաշրջանը                        |1995թ.|1996թ.|1997թ.|1998թ.|

|ը/կ|                                       |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 1.| Ընդամենը                              |28824 |28263 |26785 |27031 |

|   | այդ թվում`                            |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   | ըստ 1-ին ցուցակի                      |12590 |11498 |10952 |11010 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   | ըստ 2-րդ ցուցակի                      |16234 |16765 |15833 |16021 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 2.| Թվի աճը (տոկոս)                       |  -   |  98,0| 94,8 |100,9 |

|   | այդ թվում`                            |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   | - ըստ 1-ին ցուցակի                    |  -   |  91,3| 95,2 |100,5 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

|   | - ըստ 2-րդ ցուցակի                    |  -   | 103,3| 94,4 |101,2 |

._______________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 5

 

Երկարամյա ծառայության աշխատանքային կենսաթոշակառուներ (մարդ)

._______________________________________________________________________.

|NN | Ժամանակաշրջանը                        |1995թ.|1996թ.|1997թ.|1998թ.|

|ը/կ|                                       |      |      |      |      |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 1.| Ընդամենը                              |20518 |18924 |18171 |18258 |

|___|_______________________________________|______|______|______|______|

| 2.| Կենսաթոշակառուների թվի աճը (տոկոս)    |  -   | 92,2 | 96,0 |100,5 |

._______________________________________________________________________.

 

Աղյուսակ 6

 

Կենսաթոշակային համակարգի ֆինանսական կայունության ապահովման

միջոցառումների արդյունքում հիմնադրամի միջոցների տնտեսումը

(1999 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ)

._______________________________________________________________________.

|Կենսաթոշակի      |Կենսաթոշա-|Տարեկան   | Հաշվետու տարում նոր նշանակվող |

|տեսակը           |կառուների |ընդհանուր |                               |

|                 |թիվը      |գումարը   |                               |

|                 |(մարդ)    |(մլն դրամ)|                               |

|_________________|__________|__________|_______________________________|

|                 |          |          |կենսաթոշակառուների|տարեկան     |

|                 |          |          |թիվը (մարդ)       |ընդհանուր   |

|                 |          |          |                  |գումարը     |

|                 |          |          |                  |(մլն դրամ)  |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|     1           |    2     |    3     |       4          |     5      |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|1. Սոցիալական    |          |          |                  |            |

|կենսաթոշակառուներ| 48149    | 1554     |       -          |    -       |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|2. Արտոնյալ      |          |          |                  |            |

|պայմաններով      | 47906*   | 1967,2   |     554          |   25,3     |

|                 |__________|__________|__________________|____________|

|այդ թվում, ըստ`  |          |          |                  |            |

|ա) 1-ին ցուցակի  |          |          |     216          |   10,2     |

|բ) 2-րդ ցուցակի  |          |          |     338          |   15,1     |

|                 |__________|__________|__________________|____________|

|գ) բազմազավակ    | 47703    | 1959,0   |      -           |    -       |

|   մայրեր        |          |          |                  |            |

|                 |__________|__________|__________________|____________|

|դ) մանկուց       |          |          |                  |            |

|   հաշմանդամ     |          |          |                  |            |

|   երեխա խնամած  |   203    |   8,2    |      -           |    0,1     |

|   մայրեր        |          |          |                  |            |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|3. Երկարամյա     |          |          |                  |            |

|ծառայության      |          |          |      320         |   13,7     |

|կենսաթոշակառուներ|          |          |                  |            |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|4. Աշխատանքային  |          |          |                  |            |

|խեղման հետևանքով |          |          |                  |            |

|հաշմանդամ        |          |          |       77         |    2,7     |

|կենսաթոշակառուներ|          |          |                  |            |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|5. Մասնագիտական  |          |          |                  |            |

|հիվանդության     |          |          |                  |            |

|հետևանքով        |          |          |       67         |    2,3     |

|հաշմանդամ        |          |          |                  |            |

|կենսաթոշակառուներ|          |          |                  |            |

|_________________|__________|__________|__________________|____________|

|Ընդամենը         |          | 3521,2   |                  |   44,0     |

._______________________________________________________________________.

._________________. .___________________________________________________.

|Կենսաթոշակի      | |Փոստային   |Ընդամենը  |     Ծանոթագրություն        |

|տեսակը           | |Ծախսերը    |(մլն դրամ)|                            |

|                 | |(մլն դրամ) |          |                            |

|                 | |(3) x 1,7 %|(3+5+6)   |                            |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|                 | |           |          |                            |

|                 | |           |          |                            |

|                 | |           |          |                            |

|                 | |           |          |                            |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|     1           | |    6      |    7     |           8                |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|1. Սոցիալական    | |           |          |ֆինանսավորվելու է           |

|կենսաթոշակառուներ| |  26,42    | 1580,42  |ՀՀ պետբյուջեից              |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|2. Արտոնյալ      | |           |          |                            |

|պայմաններով      | |  33,9     |  2026,4  |                            |

|                 | |___________|__________|____________________________|

|այդ թվում, ըստ`  | |           |          |անցման շրջանում             |

|ա) 1-ին ցուցակի  | |   0,2     |   10,4   |ֆինանսավորվելու է հիմնադրամի|

|բ) 2-րդ ցուցակի  | |   0,3     |   15,4   |միջոցներից                  |

|                 | |___________|__________|____________________________|

|գ) բազմազավակ    | |           |          |ֆինանսավորվելու է           |

|   մայրեր        | |   33,3    | 1992,3   |ՀՀ պետբյուջեից մինչև        |

|                 | |___________|__________|ընդհանուր հիմունքներով      |

|դ) մանկուց       | |           |          |կենսաթոշակային տարիքը       |

|   հաշմանդամ     | |           |          |լրանալը                     |

|   երեխա խնամած  | |    0,1    |   8,3    |                            |

|   մայրեր        | |           |          |                            |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|3. Երկարամյա     | |           |          |անցման շրջանում             |

|ծառայության      | |    0,2    |  13,9    |ֆինանսավորվելու է           |

|կենսաթոշակառուներ| |           |          |հիմնադրամի միջոցներից       |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|4. Աշխատանքային  | |           |          |                            |

|խեղման հետևանքով | |           |          |ֆինանսավորելու են           |

|հաշմանդամ        | |   0,05    |  2,75    |գործատուները                |

|կենսաթոշակառուներ| |           |          |                            |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|5. Մասնագիտական  | |           |          |                            |

|հիվանդության     | |   0,04    |  2,34    |ֆինանսավորելու են           |

|հետևանքով        | |           |          |գործատուները                |

|հաշմանդամ        | |           |          |                            |

|կենսաթոշակառուներ| |           |          |                            |

|_________________| |___________|__________|____________________________|

|Ընդամենը         | |  60,61    | 3625,81  |                            |

._________________. .___________________________________________________.

 

* Հաշվարկվել է միայն այն կենսաթոշակառուների թիվը, որոնց

կենսաթոշակների ֆինանսավորման աղբյուրը ենթակա է փոփոխության:

 

Աղյուսակ 7

 

Կենսաթոշակների նշանակման հին և նոր (ըստ պայմանական

կուտակման հաշիվների) կարգը

.________________________________________________________________________.

|Սկզբունքը     |    Հին կարգը                  |       Նոր կարգը         |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Կենսաթոշակի   |Կ= 2860+nxX, որտեղ`            |     n                   |

|հաշվարկման    |Կ-ն` աշխատանքային              |     E  ԿՄ               |

|բանաձևը       |կենսաթոշակի չափը               |    i=1 , որտեղ`         |

|              |2860-ը` բազային կենսաթոշակի    |Կ=  ___                  |

|              |չափը                           |     S միջին             |

|              |n-ն` աշխատանքային տարիների թիվը|                         |

|              |(ստաժը)                        |                         |

|              |X-ը` յուրաքանչյուր տարվա համար |                         |

|              |տրվող հավելման չափը            |Կ-ն` կենսաթոշակի չափը    |

|              |                               |ԿՄ-ն` կուտակված միջոցները|

|              |                               |Sմիջ-ը` կյանքի սպասվելիք |

|              |                               |միջին տևողությունը       |

|              |                               |կենսաթոշակի գնալու պահից |

|              |                               |n-ն` աշխատանքային        |

|              |                               |տարիների թիվը (ստաժը)    |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Մասնակցության | 5 տարի                        |20 տարի` կանանց համար,   |

|նվազագույն    |                               |25 տարի` տղամարդկանց     |

|ժամանակա-     |                               |համար                    |

|շրջանը        |                               |                         |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Առանց         | նախատեսված էր                 |չի նախատեսվում           |

|հատկացումների |                               |                         |

|մասնակցության |                               |                         |

|ժամանակա-     |                               |                         |

|շրջանի        |                               |                         |

|հաշվառումը    |                               |                         |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Կենսաթոշակի   | 55` կանանց համար              |63` կանանց համար         |

|գնալու տարիքը | 60` տղամարդկանց համար         |65` տղամարդկանց համար    |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Կենսաթոշակների|Ինդեքսավորումը կատարվում է ըստ |ինդեքսավորումը պետք է    |

|ինդեքսավորումը|գների, հնարավոր էր նաև         |կատարվի ըստ գների և      |

|              |ինդեքսավորում ըստ աշխատավարձի  |աշխատավարձի (անցման      |

|              |                               |ժամանակաշրջանում)        |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Հարկային      |կենսաթոշակային հատկացումները և |կենսաթոշակային           |

|քաղաքականու-  |կենսաթոշակներն ազատված են      |հատկացումները և          |

|թյունը        |հարկերից                       |կենսաթոշակներն ազատված են|

|              |                               |հարկերից                 |

|______________|_______________________________|_________________________|

|Ժամկետից շուտ |արտոնյալ և  երկարամյա          |չի նախատեսվում           |

|կենսաթոշակի   |ծառայության համար ժամկետից շուտ|                         |

|գնալու        |կենսաթոշակի իրավունքի          |                         |

|իրավունքը     |ձեռքբերման բարդ համակարգ       |                         |

.________________________________________________________________________.

 

Հավելված N 4

Հայաստանի Հանրապետությունում

կենսաթոշակային ապահովության

ռազմավարության հիմնադրույթների

 

Կամավոր կենսաթոշակային ապահովագրության կառավարման սխեմա

.________________________.

|Ոչ պետական հիմնադրամների|

|     տեսչություն        |

.________________________.

|

|

\|/

.__________________________.

| Ոչ պետական կենսաթոշակային|

._|       հիմնադրամներ       |.

| .__________________________.|

|                 |           |

|                 |           |

\|/                |           |

._______________.    |          \|/

._____________.   |Կենսաթոշակային |    |      ._______.     .___________.

|ՀՀ արժեթղթերի|/  |ակտիվների      |    |      |Պահառու|    \|ՀՀ         |

|շուկայի      |___|կառավարման     |    |      |բանկ   |_____|կենտրոնական|

|տեսչություն  |\  |ընկերություններ|    |      ._______.    /|բանկ       |

._____________.   ._______________.    |          /|\       .___________.

/|\               |           |

|                |           |

|                |           |

|               \|/          |

| .________________________. |

| |Ոչ պետական հիմնադրամների| |

._|     մասնաճյուղեր       |_.

.________________________.

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
02.12.1999
N 734
Որոշում