ՀՀ ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱԿԱՆ ՄԱՆՐԱԾԱԽ ՇՈՒԿԱՅԻ ԱՌԵՎՏՐԱՅԻ ...

05.08.2025 -

 

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

25 դեկտեմբերի 2019 թվականի N 517-Ն

 

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱԿԱՆ ՄԱՆՐԱԾԱԽ ՇՈՒԿԱՅԻ ԱՌԵՎՏՐԱՅԻՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ 2006 ԹՎԱԿԱՆԻ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ 27-Ի N 358-Ն ՈՐՈՇՈՒՄՆ ՈՒԺԸ ԿՈՐՑՐԱԾ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(1-ին մաս)

 

Հիմք ընդունելով «Էներգետիկայի մասին» օրենքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի «զ» կետը, «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքի 37-րդ հոդվածը` Հայաստանի Հանրապետության հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը որոշում է.

1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական մանրածախ շուկայի առևտրային կանոնները` համաձայն հավելվածի:

i

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 2006 թվականի դեկտեմբերի 27-ի «Էլեկտրական էներգիայի մատակարարման և օգտագործման կանոնները հաստատելու մասին» N 358-Ն որոշումը:

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում 2022 թվականի փետրվարի 1-ից:

i

(3-րդ կետը փոփ. 29.01.2021 թիվ 21-Ն որոշում)

 

Հայաստանի Հանրապետության

հանրային ծառայությունները

կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ`                  Գ. Բաղրամյան

 

Հավելված

i

Հաստատված է

Հայաստանի Հանրապետության

հանրային ծառայությունները

կարգավորող հանձնաժողովի

2019 թվականի դեկտեմբերի 25-ի

N 517-Ն որոշմամբ

 

ԱՌԵՎՏՐԱՅԻՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԷԼԵԿՏՐԱԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱԿԱՆ ՄԱՆՐԱԾԱԽ ՇՈՒԿԱՅԻ

 

ԲԱԺԻՆ 1
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

ԳԼՈՒԽ 1.

ԱՌԱՐԿԱՆ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

 

i

1. Հայաստանի Հանրապետության Էլեկտրաէներգետիկական մանրածախ շուկայի առևտրային կանոններով (այսուհետ` ԷՄԱ կանոններ) կանոնակարգվում են էլեկտրաէներգետիկական մանրածախ շուկայի (այսուհետ` ԷՄԱ) գործունեության սկզբունքները, ԷՄԱ-ում առևտրի իրականացման կանոնները, էլեկտրական էներգիայի մատակարարման, երաշխավորված մատակարարման, էլեկտրական էներգիայի բաշխման լիցենզիա ունեցող անձանց ներկայացվող պահանջները, Սպառողների կողմից Մատակարարին փոփոխելու կարգը, սպառած էլեկտրական էներգիայի հաշվառման ու վճարման կարգը, առևտրային հաշվառքի սարքի աշխատանքի ճշտության ստուգման և անճշտության հայտնաբերման դեպքում կողմերի փոխհարաբերությունները, ԷՄԱ-ում տվյալների պահպանմանը և թափանցիկությանը ներկայացվող պահանջները, ինչպես նաև ԷՄԱ-ի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված կանոնները և ընթացակարգերը:

2. ԷՄԱ կանոններում օգտագործվող հիմնական հասկացություններն են.

 

i

    1) Առևտրային                       Առևտրային  հաշվառման նպատակով

       հաշվառքի սարք`                  Պայմանագրում կամ Հաշվառման քարտում

                                       ամրագրված Հաշվառքի սարք.

 

    2) Առևտրային  հաշվառքի             Չափագիտական մարմնի փորձաքննության

       սարքի խախտում`                  եզրակացությամբ փաստված Առևտրային

                                       հաշվառքի սարքի առանձին բաղադրիչների

                                       խափանումները, դրանց վնասվածքները,

                                       Առևտրային հաշվառքի սարքի կնիքների

                                       բացակայությունը, դրանց կեղծված,

                                       վնասված լինելը (այդ թվում` հոսանքի

                                       և լարման չափիչ տրանսֆորմատորների

                                       հարաչափերի կամ միացման սխեմաների

                                       փոփոխությունը) կամ առևտրային

                                       հաշվառքի սարքի աշխատանքի նկատմամբ

                                       որևէ անձի կողմից այլ

                                       ներգործությունները.

 

    2.1)                               Արտադրող` Էլեկտրական էներգիայի

                                       (հզորության) արտադրության իրավունք

                                       ունեցող և փաստացի արտադրող անձ,

                                       բացառությամբ կարգաբերման-գործարկման

                                       աշխատանքների ընթացքում գտնվող կայանի

                                       և ԻԷԱ-ի.

 

    3) Բաշխող`                         էլեկտրական էներգիայի (հզորության)

                                       բաշխման լիցենզիա ունեցող անձ.

 

    4) Գաղտնապահական                   Բաշխողի, Երաշխավորված մատակարարի,

       տեղեկատվություն`                Մատակարարի ֆինանսական վիճակի և

                                       առևտրային գաղտնիքների վերաբերյալ

                                       տեղեկատվություն կամ այլ

                                       տեղեկություններ, որոնց հրապարակումը

                                       կարող է վնասել վերջիններիս, ինչպես

                                       նաև Սպառողներին վերաբերող`

                                       Բաշխողի, Երաշխավորված մատակարարի,

                                       Մատակարարի մոտ առկա

                                       տեղեկությունները.

 

    5) Ենթասպառող`                     Սպառող, որի էլեկտրամատակարարումն

                                       իրականացվում է այլ Սպառողի սպառման

                                       համակարգի միջոցով, և որն ունի

                                       Երաշխավորված մատակարարի

                                       (Մատակարարի) հետ սահմանված կարգով

                                       կնքված էլեկտրական էներգիայի

                                       մատակարարման պայմանագիր.

 

    6) Երաշխավորված                    Էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված

       մատակարար`                      մատակարարի լիցենզիա ունեցող անձ.

 

    7) ԷԲՑ կանոններ`                   Հանձնաժողովի հաստատած` Հայաստանի

                                       Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական

                                       շուկայի բաշխման ցանցային կանոններ.

 

    7.1) ԷՀՑ կանոններ`                 Հանձնաժողովի հաստատած Հայաստանի

                                       Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական

                                       շուկայի հաղորդման ցանցային կանոններ.

 

    8) ԷՄՇ կանոններ`                   Հանձնաժողովի հաստատած` Հայաստանի

                                       Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական

                                       մեծածախ շուկայի առևտրային կանոններ.

 

    9) Ինքնավար                        Վերականգնվող էներգետիկ ռեսուրսների

       էներգաարտադրող (ԻԷԱ)`           կիրառմամբ սեփական կարիքների համար

                                       էլեկտրական էներգիա արտադրող սպառող,

                                       որը Երաշխավորված մատակարարի հետ

                                       կնքել է Փոխհոսքերի պայմանագիր և

                                       տվյալ ինքնավար էներգաարտադրության

                                       տեղակայանքի մասով արտադրության

                                       լիցենզիա ունեցող անձ չէ: Սույն

                                       կետի իմաստով` սեփական կարիք է

                                       համարվում ինքնավար էներգաարտադրողի,

                                       իսկ ինքնավար խմբի դեպքում` խմբի

                                       բոլոր մասնակիցների` էլեկտրական

                                       էներգիայի սպառումը, անկախ դրա

                                       օգտագործման նպատակից (կենցաղային,

                                       արտադրական և այլն).

 

    10) Ինքնավար խումբ`                ինքնավար էներգաարտադրողի կամ

                                       ինքնավար էներգաարտադրողի

                                       (էներգաարտադրողների) և սպառողի

                                       (սպառողների) խումբ.

 

    11) Խոցելի սպառող`                 բնակիչ-բաժանորդ, որը Հայաստանի

                                       Հանրապետության կառավարության կողմից

                                       սահմանված կարգով ստացել է խոցելի

                                       սպառողի կարգավիճակ` հաշվի առնելով

                                       վերջինիս սոցիալապես անապահով

                                       լինելու կամ հատուկ կարգավիճակ

                                       ունենալու հանգամանքը.

 

    12) Համակարգի օպերատոր`            էլեկտրաէներգետիկական համակարգի

                                       օպերատորի ծառայության մատուցման

                                       լիցենզիա ունեցող անձ.

 

    13) Հանձնաժողով`                   Հայաստանի Հանրապետության հանրային

                                       ծառայությունները կարգավորող

                                       հանձնաժողով.

 

    14) Հաշվարկային ամիս`              ժամանակահատված, որի գործողությունը

                                       սկսվում է յուրաքանչյուր օրացուցային

                                       ամսվա առաջին օրվա ժամը 00:00-ին

                                       և ավարտվում է նույն ամսվա վերջին

                                       օրվա ժամը 23:59-ին ներառյալ.

 

    15) Հաշվառքի սարք`                 էլեկտրական էներգիայի հաշվիչ կամ

                                       էլեկտրական էներգիայի հաշվիչի,

                                       հոսանքի և լարման չափիչ

                                       տրանսֆորմատորների միացությունների

                                       համախումբ` ստուգաչափված Չափագիտական

                                       մարմնի կողմից.

 

    16) ԷՄԱ մասնակիցներ`               Մատակարար, Երաշխավորված մատակարար,

                                       Սպառող (բացառությամբ որակավորված

                                       սպառողի) և ԻԷԱ.

 

    17) Մատակարար`                     Էլեկտրական էներգիայի մատակարարման

                                       լիցենզիա ունեցող անձ.

 

    18) Մատակարարման                   Մատակարարի և  Սպառողի միջև  կնքվող

        պայմանագիր`                    (կնքված)` էլեկտրական էներգիայի

                                       մատակարարման պայմանները սահմանող

                                       պայմանագիր.

 

    19) Շուկայի օպերատոր`              էլեկտրաէներգետիկական շուկայի

                                       օպերատորի ծառայությունների մատուցման

                                       լիցենզիա ունեցող անձ.

 

    20) Չափագիտական մարմին`            «Չափումների միասնականության

                                       ապահովման մասին» օրենքով սահմանված

                                       պետական չափագիտական հսկողություն

                                       իրականացնող կազմակերպություն.

 

    21) Պայմանագիր`                    Հանձնաժողովի հաստատած օրինակելի

                                       ձևին համապատասխան` էլեկտրական

                                       էներգիայի բաշխման ծառայության

                                       մատուցման և էլեկտրական էներգիայի

                                       երաշխավորված մատակարարման մասին

                                       պայմանագիր և (կամ) սպառման

                                       համակարգն էլեկտրական ցանցին միացման,

                                       էլեկտրական էներգիայի բաշխման և

                                       էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված

                                       մատակարարման մասին պայմանագիր.

 

    22) Սակագին`                       էլեկտրական էներգիայի միավորի

                                       վաճառքի, էներգետիկայի բնագավառում

                                       լիցենզավորված գործունեությամբ

                                       մատուցվող ծառայությունների համար

                                       Հանձնաժողովի կողմից «Էներգետիկայի

                                       մասին» օրենքին (այսուհետ` Օրենք)

                                       համապատասխան սահմանված առավելագույն

                                       գին.

 

    23) Սահմանազատման կետ`             ԷՄԱ մասնակիցների, Բաշխողի էլեկտրա-

                                       տեղակայանքների հաշվեկշռային

                                       պատկանելության սահման.

 

    24) Սպառող`                        էլեկտրական էներգիայի սպառման

                                       պահանջարկ ունեցող անձ, որն

                                       էլեկտրական էներգիայի մատակարարման

                                       պայմանագիր է կնքել մատակարարման

                                       լիցենզիա ունեցող անձի (ներառյալ`

                                       երաշխավորված մատակարարի) հետ կամ

                                       գտնվում է այդ գործընթացում.

 

    25) Սպառողի սպառման                Սպառողի էլեկտրատեղակայանքների

        համակարգ`                      համախումբ.

 

    26) Վերստուգիչ                     Պայմանագրում կամ Հաշվառման քարտում

        հաշվառքի սարք`                 վերստուգիչ հաշվառման նպատակով

                                       ամրագրված Հաշվառքի սարք.

 

    27) Փոխհոսքերի պայմանագիր`         Հանձնաժողովի հաստատած օրինակելի

                                       ձևին համապատասխան` Ինքնավար

                                       էներգաարտադրողի և Երաշխավորված

                                       մատակարարի միջև կնքվող էլեկտրական

                                       էներգիայի փոխհոսքերի մասին

                                       պայմանագիր:

 

(2-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 28.12.2022 թիվ 562-Ն, 13.09.2023 թիվ 323-Ն. 01.08.2025 թիվ 278-Ն որոշումներ)

 

ԳԼՈՒԽ 2.

ՄԱՆՐԱԾԱԽ ՇՈՒԿԱՅԻ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՆ ՈՒ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

 

3. ԷՄԱ կանոնների նպատակն է ստեղծել էլեկտրաէներգետիկական մանրածախ շուկայի գործունեության թափանցիկ և մրցակցային պայմաններ` խթանելով նոր Մատակարարների մուտքը շուկա և ապահովելով սպառողների շահերի պաշտպանությունը:

4. ԷՄԱ-ն հիմնված է հետևյալ սկզբունքների վրա.

1) Երաշխավորված մատակարարի կողմից Սպառողներին, այդ թվում` Խոցելի սպառողներին էլեկտրական էներգիայի մատակարարում` կարգավորվող սակագներով,

2) Մատակարարների կողմից Սպառողներին էլեկտրական էներգիայի մատակարարում` չկարգավորվող գներով,

3) Սպառողի (բացառությամբ Խոցելի սպառողի, ԻԷԱ-ի և Ինքնավար խմբի մասնակցի) կողմից Մատակարար ընտրելու, նրան փոփոխելու հնարավորության ապահովում,

4) Խոցելի սպառողների շահերի պաշտպանություն` տարբերակված Սակագների կիրառմամբ,

5) էլեկտրական էներգիայի սպասարկման որակի ցուցանիշների խախտման դեպքում` Բաշխողի պատասխանատվություն,

6) Երաշխավորված մատակարարի, Մատակարարների և Բաշխողի կողմից Սպառողին ԷՄԱ կանոններով սահմանված տեղեկությունների հասանելիության ապահովում:

(4-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն որոշում)

 

ԳԼՈՒԽ 3.

ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒՄԸ ԵՎ ԾԱՆՈՒՑՈՒՄԸ

 

5. ԷՄԱ մասնակիցների, ինչպես նաև վերջիններիս և Բաշխողի միջև տեղեկությունների փոխանակումն ու փաստաթղթերի հանձնումն իրականացվում է պատշաճ ձևով:

6. Տեղեկությունների փոխանակումն ու փաստաթղթերի հանձնումը համարվում են պատշաճ ձևով իրականացված, եթե դրանք հանձնվել են ստորագրությամբ առձեռն հանձնելու, էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության համակարգի, այդ թվում` շուկայի կառավարման ծրագրի միջոցով (թղթակցությունը ստացողի մոտ նման համակարգի առկայության դեպքում), պատվիրված նամակով` հանձնման մասին ծանուցմամբ, Սպառողի կամ դիմող անձի կողմից նշված շարժական կապի հեռախոսահամարին (այդ թվում` շարժական կապի ծրագրային հավելվածին) հաղորդագրություն ուղարկելով, այդ թվում` հաղորդագրության միջոցով Բաշխողի պաշտոնական կայքում տեղադրված տեղեկատվությանը հասանելիություն տրամադրելով, կամ էլեկտրոնային փոստի, ինչպես նաև հաղորդագրության ձևակերպումն ապահովող կապի այլ միջոցներով, որոնք թույլ են տալիս հաստատել հասցեատիրոջ կողմից թղթակցությունը ստանալու կամ օրենքով սահմանված դեպքերում պատշաճ ծանուցված լինելու փաստը, եթե ԷՄԱ կանոններով տեղեկությունների փոխանակման կամ փաստաթղթերի հանձնման այլ ձև նախատեսված չէ:

(6-րդ կետը փոփ. 17.07.2024 թիվ 242-Ն որոշում)

6.1. ԷՄԱ կանոնների 6-րդ կետի իմաստով էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության համակարգի, էլեկտրոնային փոստի կամ Սպառողի կամ դիմող անձի կողմից նշված շարժական կապի հեռախոսահամարին հաղորդագրության միջոցով ուղարկված տեղեկությունը համարվում է հասցեատիրոջը պատշաճ հանձնված` այն առաքելու պահից: Սույն կետում նշված հաղորդագրությունը, ցանկացած պատճառով չառաքվելու պարագայում, Բաշխողը ծանուցումն իրականացնում է թղթակցությունը պատվիրված նամակով ուղարկելու կամ այն առձեռն հանձնելու միջոցով:

(6.1-ին կետը լրաց. 17.07.2024 թիվ 242-Ն որոշում)

7. Սպառողը պարտավոր է Բաշխողին անհապաղ հայտնել իր հասցեի, ներառյալ` էլեկտրոնային փոստի հասցեի կամ հաղորդակցության այլ միջոցի տվյալի փոփոխության մասին: Նման հաղորդման բացակայության դեպքում տեղեկությունները փոխանակվում և փաստաթղթերն ուղարկվում են հասցեատիրոջ վերջին հայտնի հասցեով, և հասցեատերը կրում է փոփոխության մասին չտեղեկացնելու անբարենպաստ հետևանքների ռիսկը:

8. Այն դեպքում, երբ հասցեատերը հրաժարվում է փոստային առաքմամբ ուղարկված թղթակցությունն ստանալուց կամ թղթակցության ստացումը հավաստող փաստաթուղթն ստորագրելուց, կամ որևէ պատճառով պատվիրված նամակով ուղարկված թղթակցությունը վերադարձվում է, ապա թղթակցությունը համարվում է ուղարկողի կողմից հասցեատիրոջը պատշաճ հանձնված http://www.azdarar.am հասցեում և իր պաշտոնական կայքում հասցեատիրոջը հասցեագրված թղթակցության առկայության և դրա բովանդակությանը ծանոթանալու հնարավորության վերաբերյալ հայտարարություններից վերջինը հրապարակելու օրվան հաջորդող օրվանից հաշված երրորդ օրը:

9. Բաշխողը (Երաշխավորված մատակարարը) և Մատակարարը Սպառողի կամ դիմող անձի գրավոր դիմումին տալիս են գրավոր պատասխան, բանավոր դիմումին` բանավոր պատասխան, իսկ էլեկտրոնային փոստով ստացված դիմումին պատասխանը տրվում է էլեկտրոնային փոստի միջոցով` դիմումն ստանալուց հետո (բացառությամբ` բանավորի) 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, եթե ԷՄԱ կանոններով այլ ժամկետ նախատեսված չէ: Բանավոր հարցման պատասխանը տրվում է բանավոր` հարցումից հետո անմիջապես կամ հնարավորինս սեղմ ժամկետում:

10. ԷՄԱ մասնակիցները և Բաշխողը պատասխանատվություն են կրում իրենց ներկայացրած տեղեկությունների (փաստաթղթերի) հավաստիության համար:

11. ԷՄԱ մասնակիցների, ինչպես նաև վերջիններիս և Բաշխողի միջև փոխանակված տեղեկությունների ու փաստաթղթերի միջև հայտնաբերված սխալները ենթակա են ուղղման հայտնաբերումից և փոխադարձ տեղեկացումից հետո 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում, եթե այլ ժամկետ ԷՄԱ կանոններով սահմանված չէ:

12. ԷՄԱ մասնակիցների, վերջիններիս և Բաշխողի միջև, ինչպես նաև ԷՄԱ մասնակիցների և Բաշխողի կողմից Հանձնաժողով ներկայացված տեղեկությունները (փաստաթղթերը) հրապարակային են, եթե դրանք օրենքի համաձայն չեն համարվում գաղտնի:

13. ԷՄԱ կանոնների 12-րդ կետով սահմանված տեղեկությունները (փաստաթղթերը) կարող են հրապարակվել օրենքով սահմանված կարգով: Հրապարակած կողմը պատասխանատվություն է կրում այդպիսի տեղեկությունների (փաստաթղթերի) հրապարակման վերաբերյալ օրենսդրության պահանջների խախտման համար:

14. ԷՄԱ կանոններով նախատեսված ցանկացած տեղեկություն կամ փաստաթուղթ պետք է պահպանվի առնվազն հինգ տարի ժամկետով, եթե տվյալ տեսակի տեղեկությունների, փաստաթղթերի պահպանության համար ԷՄԱ կանոններով կամ օրենսդրությամբ ավելի երկար ժամկետ սահմանված չէ, բացառությամբ շուրջօրյա հեռախոսակապի ձայնագրությունների, որոնք պահպանվում են առնվազն մեկ տարի:

(14-րդ կետը փոփ. 17.07.2024 թիվ 242-Ն որոշում)

 

ԳԼՈՒԽ 4.

ԷՄԱ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ, ՎԵՃԵՐԻ (ՏԱՐԱՁԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ) ԼՈՒԾՈՒՄԸ

 

15. ԷՄԱ մասնակիցը և Բաշխողն ԷՄԱ կանոնների դրույթները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար պատասխանատվություն է կրում օրենքով, ԷՄԱ կանոններով և Պայմանագրով սահմանված կարգով:

16. ԷՄԱ մասնակիցը և Բաշխողն ԷՄԱ կանոններով սահմանված պարտավորությունների խախտման համար պատասխանատվություն չեն կրում, եթե այն հետևանք է ֆորս մաժորի:

17. ԷՄԱ կանոնների իմաստով ֆորս մաժոր է համարվում ցանկացած հանգամանք կամ դեպք (դրա հետևանք), որը հանգեցրել է (հանգեցնում է) ԷՄԱ կանոններով սահմանված պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման և միաժամանակ բավարարում է հետևյալ պայմաններին.

1) չի գտնվում ֆորս մաժորի ազդեցության ներքո գործող կողմի վերահսկողության ներքո,

2) ֆորս մաժորի ազդեցության ներքո գործող կողմը ձեռնարկել է բոլոր անհրաժեշտ միջոցները և ջանքերը (այդ թվում` նախազգուշական, այլընտրանքային, օրենսդրությամբ նախատեսված) նշված հանգամանքները (հետևանքները) կանխելու, վերացնելու, մեղմելու կամ դրանցից խուսափելու համար:

18. ԷՄԱ կանոնների իմաստով, մասնավորապես, ֆորս մաժորային դեպքեր են`

1) բնական և տեխնածին աղետները, համաճարակները, բնության ուժերի արտասովոր դրսևորումները (այդ թվում` ջրհեղեղներ, երկրաշարժեր, փոթորիկներ, պտտահողմեր, կայծակով և ամպրոպով ուղղորդվող հորդառատ անձրևներ, ձնաբքեր, սողանքներ), ատոմային, քիմիական կամ կենսաբանական աղտոտում, գործադուլները, հասարակական անկարգությունները,

2) ապստամբությունները, ահաբեկչությունները, պատերազմները, ներխուժումներ, զինված հակամարտություններ, արտաքին թշնամու գործողություններ կամ շրջափակում, որոնցից յուրաքանչյուրը տեղի է ունենում Հայաստանի տարածքում, կամ ներգրավում է այն, ինչը գոյություն չի ունեցել կամ չէր կարող ողջամտորեն կանխատեսվել,

3) պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ այլ իրավասու կազմակերպության ակտը, գործողությունը կամ անգործությունն այն դեպքում, երբ դրա արդյունքում չի տրամադրվել, երկարաձգվել պարտավորության կատարման համար անհրաժեշտ որևէ թույլտվություն կամ իրավունք կամ խոչընդոտվել է այդ պարտավորության կատարումը, պայմանով, որ ԷՄԱ մասնակիցը և Բաշխողը գործել են համաձայն օրենսդրության:

19. Ֆորս մաժոր առաջանալու դեպքում ֆորս մաժորի ազդեցության ներքո գործող կողմը մյուս կողմին այդ մասին տեղեկացնում է Ֆորս մաժորի մասին իրազեկվելու պահից կամ իր նկատմամբ ազդեցությունից 10 օրվա ընթացքում: Ծանուցում չիրականացրած կողմը կրում է չծանուցման հետ կապված բացասական հետևանքների ռիսկը:

20. ԷՄԱ կանոնների 18-րդ կետը չի սահմանափակում ԷՄԱ մասնակցի և Բաշխողի իրավունքը նկարագրվածից բացի այլ արտակարգ և անկանխելի դեպքեր ու հանգամանքներ ի հայտ գալու պարագայում դիմել Հանձնաժողով` սույն գլխի պահանջները բավարարելու դեպքում դրանք ևս ֆորս մաժոր ճանաչելու համար:

21. ԷՄԱ մասնակիցների և Բաշխողի միջև առաջացող բոլոր վեճերը (տարաձայնությունները) կարգավորվում են բանակցությունների միջոցով:

22. Վեճը (տարաձայնությունը) կողմերի համաձայնությամբ չկարգավորվելու դեպքում կողմերից յուրաքանչյուրը կարող է դիմել Հանձնաժողով` վերջինիս իրավասությունների շրջանակում վիճարկվող հարցերը լուծելու խնդրանքով կամ վեճի լուծումը հանձնել իրավասու դատարան, եթե կողմերի համաձայնությամբ չի որոշվել գործը հանձնել արբիտրաժի լուծմանը:

 

ԲԱԺԻՆ 2
ՄԱՆՐԱԾԱԽ ՇՈՒԿԱՅՈՒՄ ԱՌԵՎՏՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ

 

ԳԼՈՒԽ 5.

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

i

23. Սպառողները, ԷՄԱ կանոնների համաձայն, էլեկտրական էներգիա կարող են գնել իրենց ընտրությամբ Երաշխավորված մատակարարից կամ Մատակարարներից, բացառությամբ Խոցելի սպառողների, ԻԷԱ-ների և Ինքնավար խմբի մասնակիցների, որոնք էլեկտրական էներգիա կարող են գնել միայն Երաշխավորված մատակարարից:

(23-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշումներ)

24. Երաշխավորված մատակարարի (Բաշխողի) կողմից էլեկտրական էներգիայի բաշխումը և երաշխավորված մատակարարումն իրականացվում է Պայմանագրի հիման վրա, իսկ Մատակարարի կողմից էլեկտրական էներգիայի մատակարարումը` Մատակարարման պայմանագրի հիման վրա:

25. Սպառողի նախաձեռնությամբ Երաշխավորված մատակարարի փոխարեն այլ Մատակարարի ընտրությունը կամ ընտրված Մատակարարի փոփոխությունն իրականացվում է ԷՄԱ կանոնների համաձայն` օրացուցային տարվա ընթացքում ոչ ավելի, քան 4 անգամ: Մատակարարի կամ Երաշխավորված մատակարարի փոփոխությունը հաշվառվում է Բաշխողի կողմից` այդ մասին նշում կատարելով Սպառողի համար բացված անհատական հաշվառման քարտում (այսուհետ` Հաշվառման քարտ):

26. Այն դեպքում, երբ Սպառողն ունի մեկից ավելի սպառման համակարգ (անկախ դրանց գտնվելու վայրից և միացման կետերի քանակից), վերջինս իրավունք ունի կնքել մեկ միասնական Պայմանագիր կամ յուրաքանչյուր սպառման համակարգի համար առանձին Պայմանագիր:

27. Բաշխողը (Երաշխավորված մատակարարն) իրավունք չունի Սպառողներից պահանջել կատարել վճարումներ, տրամադրել հատուցում, ներկայացնել տեղեկություն և փաստաթղթեր կամ նրանց ծանրաբեռնել պարտավորություններով, եթե դրանք սահմանված չեն ԷՄԱ կանոններով, Պայմանագրով կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտերով:

28. Օրենքի համաձայն Սպառողի կողմից իր էլեկտրատեղակայանքներով Ենթասպառողի կամ Բաշխողի այլ ցանցերի սնման համար էլեկտրական էներգիայի փոխանցումն իրականացվում է ԷՄԱ կանոնների N 1 հավելվածի համաձայն:

29. ԻԷԱ-ի և Երաշխավորված մատակարարի մատակարարած էլեկտրական էներգիայի դիմաց հատուցում տրամադրելու հետ կապված հարաբերությունները կարգավորվում են ԷՄԱ կանոնների 15.1-րդ գլխի համաձայն:

(29-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն որոշում)

29.1. ԷՄԱ կանոնների` Սպառողներին վերաբերող կարգավորումները հավասարապես կիրառվում են ԻԷԱ-ների նկատմամբ` բացառությամբ, եթե ԷՄԱ կանոններով այլ բան սահմանված չէ:

(29.1-ին կետը լրաց. 20.04.2022 թիվ 149-Ն որոշում)

 

ԳԼՈՒԽ 6.

ԵՐԱՇԽԱՎՈՐՎԱԾ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

i

30. Երաշխավորված մատակարարն Օրենքի, լիցենզիայի, ԷՄԱ կանոնների, Պայմանագրի և Փոխհոսքերի պայմանագրի համաձայն`

1) էլեկտրական էներգիա է մատակարարում յուրաքանչյուր Սպառողի, որը տվյալ ժամանակահատվածում չունի Մատակարարման պայմանագիր այլ Մատակարարի հետ կամ որի Մատակարարի` ԷՄՇ-ում առևտուր իրականացնելու իրավունքը ԷՄՇ կանոնների համաձայն դադարեցվել է,

2) էլեկտրական էներգիա է մատակարարում Խոցելի սպառողներին,

3) ապահովում է էլեկտրական էներգիայի փոխհոսքերի իրականացումը ԻԷԱ-ի և Ինքնավար խմբի մասնակցի հետ,

4) կատարում է էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարմանն առնչվող այլ գործառույթներ:

(30-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշումներ)

 

ԳԼՈՒԽ 7.

ԲԱՇԽՈՂԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

31. Բաշխողն Օրենքի, լիցենզիայի, ԷՄԱ կանոնների և Պայմանագրի համաձայն`

i

1) մատուցում է էլեկտրական էներգիայի բաշխման ծառայություն` ոչ խտրական պայմաններով,

2) գրանցում է Սպառողների Առևտրային հաշվառքի սարքերի տվյալները, խախտման դեպքում` իրականացնում է վերահաշվարկ,

3) սպասարկման որակի ցուցանիշների խախտման դեպքում Սպառողին վճարում է տույժ,

4) Մատակարարին անվճար տրամադրում է տեղեկություն վերջինիս հետ պայմանագիր կնքած Սպառողին մատակարարած էլեկտրական էներգիայի քանակի մասին,

5) Սպառողին ներկայացնում է մատակարարված էլեկտրական էներգիայի քանակի և արժեքի, ԻԷԱ-ի և Ինքնավար խմբի մասնակցի դեպքում` նաև մատուցված բաշխման ծառայության քանակի և արժեքի, իսկ Մատակարարի Սպառողի դեպքում` մատուցված բաշխման ծառայության քանակի և արժեքի մասին հաշվարկային փաստաթուղթ,

6) ապահովում է շուրջօրյա հեռախոսակապ, որի միջոցով Սպառողին նախապես տեղեկացնելով հեռախոսազանգի ձայնագրման մասին` տրամադրում է տեղեկություն կամ պարզաբանում`

ա. Պայմանագրի կնքման ընթացակարգի և անհրաժեշտ փաստաթղթերի,

բ. էլեկտրամատակարարման ընդհատումների, դադարեցումների պատճառների և վերականգնման ժամկետների,

գ. էլեկտրական էներգիայի մատակարարման քանակի, սակագնի և արժեքի, իսկ Մատակարարի Սպառողի դեպքում` մատուցվող բաշխման ծառայության քանակի, սակագնի և արժեքի, ինչպես նաև վճարման ժամկետների և դրանց խախտման հետևանքների,

դ. Բաշխողի կողմից տույժերի վճարման դեպքերի,

ե. Սպառողների կողմից բողոքների և դիմումների ներկայացման և Բաշխողի կողմից դրանց պատասխանելու կարգի,

զ. ինչպես նաև իր կողմից մատուցվող ծառայությունների հետ կապված այլ հարցերի վերաբերյալ,

7) սպասարկման գրասենյակում և պաշտոնական կայքում տեղադրում է Պայմանագրի օրինակելի ձևը, ինչպես նաև հասանելի է դարձնում սույն կետի 6-րդ ենթակետով սահմանված տեղեկությունները,

7.1) իր պաշտոնական կայքում տեղադրում է Ենթասպառողների ցանկն` ըստ հասցեների,

8) վարում է կողմնակի միջամտությունից պաշտպանություն ունեցող Էլեկտրոնային ռեեստր` համաձայն ISO/IEC 27001 և ISO/IEC 27002 ստանդարտների պահանջների, որը ներառում է բոլոր Սպառողների Հաշվառման քարտերը,

9) իրականացնում է բաշխման ծառայության մատուցումից բխող այլ գործառույթներ:

(31-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշումներ)

32. Սպառողի Հաշվառման քարտը պարունակում է`

i

1) Սպառողի հետ կնքած Պայմանագիրը, Փոխհոսքերի պայմանագիրը, դրանց հիմքերը, Սպառման համակարգի տեղակայման հասցեն,

2) Հաշվառքի սարքերի (այդ թվում` վերստուգիչ)` ներառյալ հոսանքի ու լարման չափիչ տրանսֆորմատորների վերաբերյալ տվյալները, մասնավորապես, տեղեկություններ Հաշվառքի սարքի տեղադրման վայրի, տեսակի, գործարանային համարի, կնիքի համարի, թույլատրելի հոսանքի, անվանական լարման, իսկ հոսանքի ու լարման չափիչ տրանսֆորմատորների դեպքում` նաև ճշտության դասի ու տրանսֆորմացիայի գործակցի վերաբերյալ,

2.1) Հաշվառքի սարքերի ապահավաքակցման, ստուգաչափման, փոխարինման, տեղակայման հետ կապված ակտերը (արձանագրություններ, եզրակացություններ), ինչպես նաև հաջորդ պլանային ստուգաչափման ամիսը և տարեթիվը,

3) Սպառողի սպառման, առկայության դեպքում` նաև արտադրության համակարգի էլեկտրական ցանցին միացման, Սահմանազատման կետի, էլեկտրատեղակայանքների շահագործման պատասխանատվության սահմանազատման (եթե տարբերվում է Սահմանազատման կետից), Սպառողի (ենթասպառողի) սնման ուղղության, Սահմանազատման կետում լարման, առավելագույն թույլատրելի հզորության (այսուհետ` սպառման համակարգի հզորություն) մասին տեղեկություններ, ինչպես նաև Սպառողի էլեկտրամատակարարման միագիծ սխեման,

4) ԷԲՑ կանոններով սահմանված դեպքում` Սպառողի սպառման, առկայության դեպքում` նաև արտադրության համակարգի նկարագիրը, հզորությունը և աշխատանքային ժամերը,

5) Առևտրային հաշվառքի սարքի տեղադրման և Սահմանազատման կետերի միջև էլեկտրատեղակայանքներում առաջացած էլեկտրական էներգիայի տեխնոլոգիական կորուստների ամսական մեծությունները,

6) նվազագույն բեռնվածքի ժամանակահատվածի տևողությունը և այդ ժամանակահատվածում միացված գումարային բեռնվածքի մեծությունները, դրանց հաշվարկի կարգը,

7) ԷՄԱ կանոնների 84-րդ կետով սահմանված տեղեկությունները,

8) կատարված վերահաշվարկի վերաբերյալ փաստաթղթերը և տեղեկությունները,

9) Սպառողի էլեկտրական էներգիայի ամսական ծախսերի, ինքնավար էներգաարտադրության շրջանակում էլեկտրական էներգիայի ամսական մատակարարված քանակի, կուտակված ավելցուկային էլեկտրական էներգիայի քանակի, վճարումների, ԻԷԱ-ին կամ Ինքնավար խումբը ստեղծող ԻԷԱ-ին հատուցման ենթակա գումարի, Բաշխողի կողմից վճարված տույժերի մասին տեղեկությունները,

10) Սպառողի ներկայացրած էլեկտրական էներգիայի պահանջարկի տարեկան հայտերը (առկայության դեպքում),

11) այլ Մատակարարի հետ Մատակարարման պայմանագիր կնքելու դեպքում` այդ Մատակարարի անվանումը և Մատակարարի փոփոխության ամսաթիվը, իսկ Մատակարարման խմբի մասնակից լինելու դեպքում` նաև նշում այդ մասին,

12) Սպառողի կողմից տեխնոլոգիական կամ վթարային հզորությունների ամրագրման դեպքում` կողմերի համատեղ կազմած ակտը` համաձայն ԷՄԱ կանոնների N3 հավելվածի,

13) Հաշվառման քարտի գրանցումներում կատարված փոփոխությունների և դրանք իրականացնողի մասին տեղեկությունները:

(32-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 03.07.2024 թիվ 218-Ն, 17.07.2024 թիվ 242-Ն որոշումներ)

33. Բաշխողը Սպառողի Հաշվառման քարտում պարունակվող տեղեկությանը հասանելիությունն ապահովում է այդ Սպառողի հետ Պայմանագրի գործողության ողջ ընթացքում, այնուհետև այն արխիվացնում է և պահպանում` Պայմանագրի լուծման պահից առնվազն 10 տարի ժամկետով:

34. Սպառողի դիմելու դեպքում Բաշխողը վերջինիս տրամադրում է Հաշվառման քարտում պարունակվող տեղեկությունների փաստաթղթային օրինակը:

35. Հաշվառման քարտում սխալի հայտնաբերման դեպքում Սպառողը և Բաշխողն առաջնորդվում են հաշվարկային փաստաթղթում սխալի ուղղման վերաբերյալ ԷՄԱ կանոններով սահմանված ընթացակարգով:

36. Սպառողին տրամադրվում է մուտքի իրավունք` էլեկտրոնային ռեեստրից ստանալու իրեն վերաբերող տեղեկությունները:

 

ԳԼՈՒԽ 8.

ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

37. Մատակարարն Օրենքի, լիցենզիայի, ԷՄԱ կանոնների համաձայն`

1) Մատակարարման պայմանագրի պահանջներին համապատասխան էլեկտրական էներգիա է մատակարարում Սպառողին` չկարգավորվող գներով,

2) Սպառողին ներկայացնում է հաշվարկային փաստաթուղթ` մատակարարված էլեկտրական էներգիայի քանակի և արժեքի վերաբերյալ,

3) պետք է ունենա սպասարկման գրասենյակ, պաշտոնական կայք, որոնց միջոցով Սպառողին տրամադրում է տեղեկություն և պարզաբանում`

ա. Մատակարարման պայմանագրի կնքման ընթացակարգի և անհրաժեշտ փաստաթղթերի,

բ. մատակարարվող Էլեկտրական էներգիայի քանակի և արժեքի, վճարման ժամկետների և դրանց խախտման հետևանքների,

գ. Սպառողների կողմից բողոքների և դիմումների ներկայացման և Մատակարարի կողմից դրանց պատասխանելու կարգի,

դ. իր կողմից մատուցվող ծառայությունների հետ կապված այլ հարցերի վերաբերյալ.

4) սպասարկման գրասենյակում և պաշտոնական կայքում ապահովվում է Պայմանագրի օրինակելի ձևի հասանելիությունը:

 

ԳԼՈՒԽ 9.

ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻ ԿՆՔՈՒՄԸ

 

38. Պայմանագիրը հրապարակային է, որը կնքվում է Սպառողի կողմից Հանձնաժողովի հաստատած օրինակելի ձևին համապատասխան ներկայացված ակցեպտի հիման վրա և ուժի մեջ է մտնում Բաշխողի կողմից ակցեպտը հաստատվելու պահից` բացառությամբ սպառման համակարգն էլեկտրական ցանցին միացման, էլեկտրական էներգիայի բաշխման և էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարման մասին պայմանագրի, որի կնքման կարգը սահմանված է ԷԲՑ կանոններով:

39. Սպառողն ակցեպտը Բաշխողին ներկայացնում է գրավոր ձևով` թղթային փաստաթղթի տեսքով (ձեռագիր ստորագրությամբ) կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության այնպիսի միջոցով, որը հնարավորություն է տալիս Բաշխողին հաստատելու դրա իսկությունը և ճշգրիտ որոշելու, որ այն ելնում է Սպառողից, այդ թվում` Սպառողի էլեկտրոնային թվային ստորագրությամբ հաստատված տեսքով կամ Սպառողի էլեկտրոնային փոստի հասցեից` անկախ էլեկտրոնային թվային ստորագրության առկայությունից:

40. Ակցեպտին կից բնակիչ Սպառողի դեպքում ենթակա է ներկայացման անձը հաստատող փաստաթղթի պատճենը, Սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իրավունքները կամ իրավունքների ձեռքբերումը հավաստող (հաստատող) փաստաթղթի պատճենը, իրավաբանական անձի դեպքում` Սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իրավունքները հավաստող փաստաթղթի, իսկ 6 (10) կՎ և բարձր լարման ցանցին միանալու դեպքում` նաև պետական տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնող լիազորված մարմնի կողմից տրված էլեկտրատեղակայանքների գործարկման եզրակացության (թույլտվության) պատճենը և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հաստատված տեխնիկական կանոնակարգով սահմանված` օպերատիվ անձնակազմի (էլեկտրատնտեսության պատասխանատու անձի) վերաբերյալ տեղեկություն:

41. Այն դեպքում, երբ սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ բնակիչ Սպառողի իրավունքը (այդ թվում` սեփականության, օգտագործման) օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձևակերպված չէ, սակայն առկա է իրավասու մարմնի կողմից տրամադրված` սպառման համակարգի տեղակայման տարածքում Սպառողի բնակության, իսկ ավտոտնակների դեպքում այդ տարածքը զբաղեցնելու փաստը հավաստող տեղեկանք, Բաշխողը, գնահատելով Սպառողին էլեկտրամատակարարման հնարավորությունը և դրա հետ կապված իր ռիսկերը, իրավասու է կնքել Պայմանագիր:

42. Ակցեպտի` օրինակելի ձևին անհամապատասխանության դեպքում, ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ Սպառողին էլեկտրական էներգիայի մատակարարումը հակասում է նորմատիվ իրավական ակտերի պահանջներին, Բաշխողն ակցեպտն ստանալուց հետո մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում, բացառությամբ ԷՄԱ կանոնների 44-րդ կետով նախատեսված դեպքի, վերադարձնում է այն Սպառողին` համապատասխան գրավոր հիմնավորումներով: Ակցեպտի վերադարձման` սույն կետով նախատեսված հիմքերի բացակայության դեպքում Բաշխողը նույն ժամկետում գրավոր հաստատում է այն և Սպառողին տեղեկացնում Պայմանագիրը կնքված լինելու մասին:

43. Պայմանագրի կնքումից անմիջապես հետո Բաշխողը Սպառողի համար բացում և վարում է Հաշվառման քարտ` իր համարանիշով, վերջինիս տրամադրելով Հաշվառման քարտի համարը և դրա տվյալներին հասանելիությունն ապահովող անձնական էջի մուտքանունը և ծածկագիրը:

44. Սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենք, շինություն) նկատմամբ իրավունք ունեցող անձի կողմից ԷՄԱ կանոններին համապատասխան ակցեպտ ներկայացնելու դեպքում, եթե Սպառողը չունի տարածքի (շենք, շինություն) նկատմամբ ԷՄԱ կանոններով պահանջվող իր իրավունքները հավաստող փաստաթուղթ, Բաշխողն ԷՄԱ կանոններին համապատասխան հաստատում է ակցեպտը` Պայմանագրի լուծումից հետո` մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում:

45. Պայմանագիրը կնքվում է անորոշ ժամկետով` բացառությամբ`

1) ԷԲՑ կանոններով սահմանված ժամանակավոր միացումների դեպքերի, որոնց պարագայում Պայմանագիրը կնքվում է այդ միացումների ժամկետներով,

2) ԷՄԱ կանոնների 41-րդ կետով սահմանված դեպքի, որի պարագայում Պայմանագիրը կնքվում է առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով,

3) ԷՄԱ կանոնների 54-րդ կետով նախատեսված դեպքի, որի պարագայում Պայմանագիրը կնքվում է մինչև վեճի` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վերջնական լուծումը:

46. Եթե ԷՄԱ կանոններով տվյալ դեպքի համար նախատեսված է ժամանակավոր Պայմանագրի կնքում, ապա դրա գործողության ժամկետը լրանալուց մեկ ամիս առաջ կողմերից յուրաքանչյուրը ԷՄԱ կանոններով սահմանված կարգով կարող է ծանուցել մյուս կողմին պայմանագրի գործողության դադարեցման մասին: Եթե ժամկետի ավարտից հետո Սպառողը Բաշխողի ծանուցման բացակայությամբ շարունակում է սպառել էլեկտրական էներգիա, ապա Պայմանագրի գործողությունը համարվում է երկարաձգված` նույն պայմաններով և նույն ժամկետով, բացառությամբ ԷՄԱ կանոնների 45-րդ կետի 1-ին ենթակետով սահմանված դեպքի, որի պարագայում Պայմանագրի գործողությունը չի կարող երկարաձգվել:

(46-րդ կետը փոփ. 17.07.2024 թիվ 242-Ն որոշում)

47. Բաշխողը պարտավոր է էլեկտրական էներգիայի բաշխման ծառայության մատուցման և էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարման մասին պայմանագրի կնքումից, իսկ սպառման համակարգն էլեկտրական ցանցին միացման, էլեկտրական էներգիայի բաշխման և էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարման մասին պայմանագրի դեպքում` միացման աշխատանքների ավարտից հետո, առավելագույն 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում Սպառողին ապահովել էլեկտրամատակարարմամբ (դրա հնարավորությամբ):

 

ԳԼՈՒԽ 10.

ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒՄԸ, ԿԱՍԵՑՈՒՄԸ ԵՎ ԼՈՒԾՈՒՄԸ

 

48. Հանձնաժողովի կողմից Պայմանագրի նոր օրինակելի ձև հաստատվելու կամ դրանում փոփոխություններ, լրացումներ կատարվելու դեպքում կնքված Պայմանագրերը Հանձնաժողովի համապատասխան իրավական ակտն ուժի մեջ մտնելու պահից համարվում են նոր կամ փոփոխված ձևին համապատասխան կնքված կամ փոփոխված` համաձայն Պայմանագրի:

49. ԷՄԱ կանոնների 48-րդ կետի համաձայն Պայմանագրի նոր օրինակելի ձևի հաստատման կամ դրանում կատարված փոփոխությունների մասին Բաշխողը ծանուցում է Սպառողներին Հանձնաժողովի սահմանած կարգով և ժամկետում:

50. Կողմերի համաձայնությամբ Պայմանագրում, այդ թվում` ակցեպտում, փոփոխություններ կարող են կատարվել գրավոր` պայմանով, որ չեն հակասի Հանձնաժողովի կողմից հաստատված և գործող օրինակելի ձևին և Հանձնաժողովի այլ իրավական ակտերին:

51. Երաշխավորված մատակարարի փոխարեն այլ Մատակարար ընտրելու դեպքում դադարում է Պայմանագրով էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարումը, ինչը չի ազատում Սպառողին Պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարումից, իսկ դրանց խախտման դեպքում` սահմանված պատասխանատվությունից:

52. Պայմանագիրը լուծվում է`

i

1) կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ,

2) Սպառողի կողմից միակողմանի` այդ մասին Բաշխողին տեղեկացնելու, ինչպես նաև մատակարարված էլեկտրական էներգիայի, ԻԷԱ-ի և Ինքնավար խմբի մասնակցի դեպքում` երբ էլեկտրական էներգիան արտադրվում է էլեկտրաէներգետիկական համակարգի մեկ կամ ավելի կետերում և սպառվում տարբեր կետերում` նաև մատուցված բաշխման ծառայության, իսկ Մատակարարի սպառողի դեպքում` մատուցված բաշխման ծառայության դիմաց ամբողջությամբ վճարելու պայմանով,

3) Բաշխողի կողմից միակողմանի`

ա. ԷՄԱ կանոնների 45-րդ կետի համաձայն որոշակի ժամկետով կնքված Պայմանագրի գործողության ժամկետի ավարտվելու դեպքում` այդ մասին ժամկետն ավարտվելուց մեկ ամիս առաջ Սպառողին ծանուցելու պայմանով,

բ. սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իրավունք ունեցող անձի գրավոր պահանջի դեպքում, եթե Սպառողը չունի ԷՄԱ կանոններով պահանջվող տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իր իրավունքները հավաստող փաստաթուղթ` Սպառողին նախապես տեղեկացնելու պայմանով, բացառությամբ ԷՄԱ կանոնների 53-րդ կետով նախատեսված դեպքի,

գ. բնակիչ Սպառողի մահվան, իրավաբանական անձ Սպառողի լուծարման դեպքում,

դ. ԷՄԱ կանոններով նախատեսված` ակցեպտի վերադարձման կամ ԷԲՑ կանոններով նախատեսված` Պայմանագրի կնքման հայտի մերժման հիմքերի բացահայտման դեպքում Սպառողին նախապես տեղեկացնելու պայմանով,

ե. ԷՄՇ կանոնների համաձայն Որակավորված սպառողի կարգավիճակ ստանալու, ինչպես նաև ԻԷԱ-ի կողմից, որպես մրցակցային պայմաններով գործող արտադրող գրանցման կամ Որակավորված սպառողի կարգավիճակ ստանալու դեպքում,

զ. օրենքով, ԷՄԱ կանոններով, Պայմանագրով և Հանձնաժողովի այլ իրավական ակտերով նախատեսված դեպքերում` Սպառողին նախապես տեղեկացնելու պայմանով:

(52-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 28.12.2022 թիվ 562-Ն որոշումներ)

i

52.1. Մատակարարման խմբի մասնակից Սպառողի հետ Պայմանագիրը լուծվում է ոչ շուտ, քան ԷՄԱ կանոնների 52-րդ կետով նախատեսված հիմքի առաջացման պահից վեց աշխատանքային օր հետո, ընդ որում Բաշխողն այդ հիմքի առաջացման (այդ մասին տեղեկանալու) պահից մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում այդ մասին տեղեկացնում է համապատասխան Մատակարարման խմբի Մատակարարին:

(52.1-ին կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

52.2. Մատակարարի Սպառողի հետ Պայմանագրի լուծման դեպքում Բաշխողը լուծման պահից մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում այդ մասին տեղեկացնում է վերջինիս Մատակարարին:

(52.2-րդ կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

53. Սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իրավունքի (այդ թվում` բնակության իրավունքի) վերաբերյալ վեճի առկայության դեպքում, ԷՄԱ կանոնների 52-րդ կետի 3-րդ ենթակետի «բ» պարբերության համաձայն, Պայմանագրի լուծման հարցը որոշվում է վեճն օրենսդրությամբ սահմանված կարգով լուծելուց հետո:

(53-րդ կետը լրաց. 26.03.2025 թիվ 85-Ն որոշում)

54. Այն պարագայում, երբ սպառման համակարգի տեղակայման տարածքի (շենքի, շինության) նկատմամբ իրավունքի (այդ թվում` բնակության իրավունքի) վերաբերյալ վեճը ծագել է կամ դրա առկայության մասին Բաշխողը տեղեկացել է ԷՄԱ կանոնների 52-րդ կետի 3-րդ ենթակետի «բ» պարբերության համաձայն` Պայմանագրի լուծումից և նոր իրավատիրոջ հետ Պայմանագրի կնքումից հետո, վեճի առկայության մասին Բաշխողի տեղեկանալու պահից մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում նոր կնքված Պայմանագրի գործողությունը համարվում է կասեցված և նախկին Սպառողի հետ նախկին պայմաններով կնքված է համարվում ժամանակավոր պայմանագիր` մինչև վեճի` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վերջնական լուծումը, ինչի վերաբերյալ նույն ժամկետում Բաշխողը տեղեկացնում է կողմերին:

(54-րդ կետը լրաց. 26.03.2025 թիվ 85-Ն որոշում)

54.1. ԷԲՑ կանոններով սահմանված` էլեկտրամատակարարումը դադարեցնելուց ձեռնպահ մնալու հիմքերի առկայության պարագայում ԷՄԱ կանոնների 52-րդ կետով սահմանված դեպքերում Պայմանագիրը լուծվում է այդ հիմքերը վերանալու մասին Բաշխողի տեղեկանալու պահից 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում:

(54.1-ին կետը լրաց. 26.03.2025 թիվ 85-Ն որոշում)

54.2. Այն պարագայում, երբ ԷԲՑ կանոններով սահմանված` էլեկտրամատակարարումը դադարեցնելուց ձեռնպահ մնալու հիմքերը ծագել են կամ դրանց առկայության մասին Բաշխողը տեղեկացել է ԷՄԱ կանոնների 52-րդ կետի համաձայն Պայմանագրի լուծումից և նոր իրավատիրոջ հետ Պայմանագրի կնքումից հետո, վեճի առկայության մասին Բաշխողի տեղեկանալու պահից մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում նոր կնքված Պայմանագրի գործողությունը համարվում է կասեցված և նախկին Սպառողի հետ նախկին պայմաններով կնքված է համարվում ժամանակավոր պայմանագիր` մինչև վեճի` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վերջնական լուծումը, ինչի վերաբերյալ նույն ժամկետում Բաշխողը տեղեկացնում է կողմերին:

(54.2-րդ կետը լրաց. 26.03.2025 թիվ 85-Ն որոշում)

55. Պայմանագրի փոփոխումը կամ լուծումը կողմերին չի ազատում մինչ այդ պայմանագրով ստանձնած և չկատարված պարտավորությունների կատարումից:

 

ԳԼՈՒԽ 11.

ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԻ (ԵՐԱՇԽԱՎՈՐՎԱԾ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԻ) ՓՈՓՈԽՈՒՄՆ ՈՒ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻ ԿՆՔՈՒՄԸ

 

i

56. Սպառողն իրավունք ունի Երաշխավորված մատակարարի փոխարեն ընտրել այլ Մատակարար կամ փոխել ընտրված Մատակարարին` նախաձեռնելով Մատակարարման պայմանագրի կնքման գործընթաց` պայմանով, որ`

1) Բաշխողի հետ ունի կնքված Պայմանագիր,

2) Սպառողի Հաշվառքի սարքը համապատասխանում է ԷԲՑ կանոններով ու ԷՀՑ կանոններով սահմանված պահանջներին և ներառված է Բաշխողի էլեկտրական էներգիայի հաշվառման և վերահսկման ավտոմատացված համակարգում (այսուհետ` ԲԷԱՀ)` բացառությամբ ԷՄԱ կանոնների 56.1-ին կետով նախատեսված դեպքի,

3) չի հանդիսանում Խոցելի սպառող, ԻԷԱ կամ Ինքնավար խմբի մասնակից,

4) չի գերազանցել Մատակարարի փոփոխման ԷՄԱ կանոնների 25-րդ կետով ամրագրված թույլատրելի քանակը:

(56-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշումներ)

i

56.1. Այն պարագայում, երբ Սպառողի սպառման համակարգից սնվող որևէ Ենթասպառողի Հաշվառքի սարքը չի համապատասխանում ԷՄԱ կանոնների 56-րդ կետի 2-րդ ենթակետում նշված պահանջներին, ապա նման բոլոր Ենթասպառողները և համապատասխան Սպառողը կարող են ձևավորել խումբ (Մատակարարման խումբ) և խմբի համար ընտրել միասնական Մատակարար: Սույն կետով նշված դեպքում Մատակարարման խմբի մասնակիցների և վերջիններիս ընտրած Մատակարարի միջև կնքվում է մեկ միասնական Մատակարարման պայմանագիր:

(52.1-ին կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

57. Մատակարարման պայմանագիրը պարունակում է առնվազն`

i

1) մատակարարվող էլեկտրական էներգիայի գինը կամ վճարը,

2) վճարումների կարգը և խախտման հետևանքները,

3) պայմանագրի գործողության ժամկետը,

4) պայմանագրի լուծման կարգը և հետևանքները, այդ թվում` Երաշխավորված մատակարարի կողմից Սպառողի էլեկտրական էներգիայի մատակարարումը վերսկսելու դեպքում ԷՄԱ կանոնների 82-րդ կետով սահմանված իրավակարգավորումը:

(57-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

58. Մատակարարման պայմանագրի կնքման համար Սպառողից ծառայության վճար չի գանձվում:

59. Մատակարարի կամ Բաշխողի (Երաշխավորված մատակարարի) նկատմամբ Սպառողի ունեցած պարտքն արգելք չէ այլ Մատակարարի հետ կնքելու Մատակարարման պայմանագիր:

i

60. Սպառողը Մատակարարման պայմանագիր կնքելու` իր կողմից հայցվող ժամկետից առնվազն 10 աշխատանքային օր առաջ նոր Մատակարարին ներկայացնում է դիմում` կցելով Մատակարարի կողմից պահանջվող փաստաթղթերը:

(60-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

61. Մատակարարը Սպառողի դիմումն ստանալուց հետո վերջինիս հետ Մատակարարման պայմանագիր կնքելու մտադրության բացակայության դեպքում, մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում տեղեկացնում է Սպառողին, իսկ այդպիսի մտադրության դեպքում վերջինիս տրամադրում է`

1) Մատակարարի փոփոխման գործընթացի տևողության և պայմանների մասին տեղեկություն,

2) էլեկտրական էներգիայի մատակարարման պայմանագրի նմուշը,

3) տեղեկացնում է ԷՄԱ կանոնների 51-րդ կետի համաձայն էլեկտրական էներգիայի երաշխավորված մատակարարման դադարեցման մասին:

62. Սպառողը, նախքան Մատակարարման պայմանագրի կնքումը, Մատակարարի ներկայացրած պայմաններին չհամաձայնելու դեպքում իրավունք ունի հրաժարվել դիմումից:

i

63. Մատակարարի և Սպառողի միջև Մատակարարման պայմանագրի կնքման համաձայնության առկայության դեպքում Մատակարարը տվյալ Սպառողին իր հաշվեկշռման խմբում ընդգրկելու հնարավորության պարզման նպատակով ԷՄՇ կանոնների համաձայն` դիմում է Շուկայի օպերատորին:

(63-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

64. Մատակարարը, ԷՄՇ կանոնների համաձայն, իր հաշվեկշռման խումբ Սպառողին ընդգրկելու հնարավորության վերաբերյալ Շուկայի օպերատորից`

1) դրական դիրքորոշում ստանալու դեպքում` այդ պահից 2 աշխատանքային օրվա ընթացքում Սպառողի հետ կնքում է Մատակարարման պայմանագիր` տեղեկացնելով Բաշխողին և Շուկայի օպերատորին.

2) բացասական դիրքորոշում ստանալու դեպքում` այդ պահից 1 աշխատանքային օրվա ընթացքում գրավոր մերժում է Մատակարարման պայմանագրի կնքման մասին Սպառողի դիմումը` համապատասխան հիմնավորումներով:

(64-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

65. ԷՄԱ կանոնների 64-րդ կետի 1-ին ենթակետով նախատեսված տեղեկացումը ստանալուց հետո`

1) Բաշխողը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում նշում է կատարում Սպառողի Հաշվառման քարտում Մատակարարի (Երաշխավորված մատակարարի) փոփոխության մասին, իսկ Մատակարարման խմբի մասնակից դառնալու դեպքում` նաև այդ մասին, և Մատակարարի ու Շուկայի օպերատորի համար ապահովում է Սպառողի միացման, Առևտրային հաշվառքի սարքերի և նախկին սպառման ծավալների մասին (այդ թվում` Ենթասպառողների մասով) տվյալների հասանելիությունը ԲԷԱՀ-ում,

2) Շուկայի օպերատորը ղեկավարվում է ԷՄՇ կանոններով:

(65-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

65.1. Այն սպառողները, որոնք նախորդ օրացուցային տարվա ընթացքում իրենց 6 (10) կՎ ու բարձր լարման` մեկ միլիոն կՎտժ սպառումը գերազանցող բոլոր հաշվառման կետերում միասին ունեցել են 12 միլիոն կՎտժ-ից ավելի սպառում, պարտավոր են մինչև տվյալ տարվա փետրվարի 1-ը Օրենքի և շուկայի կանոնների համաձայն տվյալ հաշվառման կետերի մասով ստանալ որակավորված սպառողի կարգավիճակ:

(65.1-ին կետը լրաց. 01.08.2025 թիվ 278-Ն որոշում)

65.2. Բաշխողը յուրաքանչյուր տարի մինչև հունվարի 15-ը Շուկայի օպերատորին է ներկայացնում ԷՄԱ կանոնների 65.1-ին կետի պահանջներին բավարարող սպառողների ցանկը:

(65.2-րդ կետը լրաց. 01.08.2025 թիվ 278-Ն որոշում)

65.3. Շուկայի օպերատորը ԷՄԱ կանոնների 65.2-րդ կետով նախատեսված ցանկը ստանալուց հետո 3 օրվա ընթացքում ԷՄԱ կանոնների 65.1-ին կետով նախատեսված պարտավորության, ինչպես նաև ԷՄԱ կանոնների 82-րդ կետով նախատեսված կարգավորման մասին ծանուցում է սպառողին, սպառողի Մատակարարին և Երաշխավորված մատակարարին:

(65.3-րդ կետը լրաց. 01.08.2025 թիվ 278-Ն որոշում)

65.4. Սույն կանոնների 65.1-ին կետի պահանջներին բավարարող սպառողների կողմից մինչև օրացուցային տարվա փետրվարի 1-ը որակավորված սպառողի կարգավիճակ չստանալու դեպքում Շուկայի օպերատորն իր նախաձեռնությամբ նշված սպառողներին այդ ամսաթվից տեղափոխում է Երաշխավորված մատակարարի խումբ, որպիսի դեպքում վերջինիս նկատմամբ կիրառելի է ԷՄԱ կանոնների 82-րդ կետով նախատեսված կարգավորումը:

(65.4-րդ կետը լրաց. 01.08.2025 թիվ 278-Ն որոշում)

66. (66-րդ կետն ուժը կորցրել է 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

i

67. (67-րդ կետն ուժը կորցրել է 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

 

ԳԼՈՒԽ 12.

ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ

 

68. Մատակարարման պայմանագիրը լուծվում է`

i

1) կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ,

2) Սպառողի նախաձեռնությամբ` լուծումից առնվազն 6 աշխատանքային օր առաջ տեղեկացնելով Մատակարարին, իսկ Մատակարարման խմբի մասնակից լինելու դեպքում` լուծումից առնվազն 15 աշխատանքային օր առաջ տեղեկացնելով Մատակարարին և Մատակարարման խմբի մյուս մասնակիցներին,

3) Մատակարարի նախաձեռնությամբ` Մատակարարման պայմանագրով կամ օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով` այդ մասին առնվազն 15 աշխատանքային օր առաջ տեղեկացնելով Սպառողին,

4) Բաշխողի հետ Պայմանագրի լուծման դեպքում` Պայմանագրի լուծման պահից, բացառությամբ Մատակարարման խմբի մասնակից Ենթասպառողի, որի հետ Պայմանագրի լուծման դեպքում Մատակարարման պայմանագիրը լուծվում է միայն տվյալ Ենթասպառողի մասով:

(68-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

69. Մատակարարման պայմանագրի լուծման` ԷՄԱ կանոնների 68-րդ կետով նախատեսված հիմքի առաջացման դեպքում Մատակարարն իր հաշվեկշռման խմբից տվյալ Սպառողին հանելու գործընթաց սկսելու նպատակով դիմում է Շուկայի օպերատորին` համաձայն ԷՄՇ կանոնների:

(69-րդ կետը փոփ. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

69.1. Մատակարարը ԷՄՇ կանոնների համաձայն` իր հաշվեկշռման խմբից Սպառողին հանելու վերաբերյալ դրական դիրքորոշում ստանալու դեպքում այդ պահից երկու աշխատանքային օրվա ընթացքում Սպառողի հետ լուծում է Մատակարարման պայմանագիրը` այդ մասին տեղեկացնելով Բաշխողին և Շուկայի օպերատորին:

(69.1-ին կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

69.2. ԷՄԱ կանոնների 69.1-ին ենթակետով նախատեսված տեղեկացումը ստանալուց հետո`

1) Բաշխողը մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում նշում է կատարում Սպառողի Հաշվառման քարտում Մատակարարի (Երաշխավորված մատակարարի) փոփոխության մասին.

2) Շուկայի օպերատորը ղեկավարվում է ԷՄՇ կանոններով:

(69.2-րդ կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

69.3. ԷՄԱ կանոնների 68-րդ կետի 4-րդ ենթակետով նախատեսված հիմքով Մատակարարման խմբի մասնակից Ենթասպառողի հետ Մատակարարման պայմանագրի լուծման և վերջինիս սպառման համակարգի մասով նոր Պայմանագրի կնքման դեպքում դրա կողմ հանդիսացող Ենթասպառողը պարտավորվում է ընդգրկվել նույն Մատակարարման խմբում` միանալով տվյալ խմբի և նույն Մատակարարի միջև կնքված Մատակարարման պայմանագրին, կամ իր Հաշվառքի սարքը համապատասխանեցնել ԷՄԱ կանոնների 56-րդ կետի 2-րդ ենթակետով սահմանված պահանջներին:

(69.3-րդ կետը լրաց. 03.07.2024 թիվ 218-Ն որոշում)

70. Մատակարարման պայմանագրի լուծումը չի ազատում այդ պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունների կատարումից:

 

ԲԱԺԻՆ 3
ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՎԱԾ ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԷՆԵՐԳԻԱՅԻ ԵՎ ՄԱՏՈՒՑՎԱԾ ԲԱՇԽՄԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՈՒ ՎՃԱՐՄԱՆ ԿԱՐԳԸ

 

ԳԼՈՒԽ 13.

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

71. Էլեկտրական էներգիայի հաշվառմանը ներկայացվող պահանջները նպատակ ունեն ապահովել Առևտրային հաշվառման ամբողջականությունը, անընդհատությունը, թափանցիկությունը և միասնականությունը:

72. Առևտրային հաշվառքի սարքի և Վերստուգիչ հաշվառքի սարքի տվյալներն ամրագրվում են Հաշվառման քարտում:

 

ԳԼՈՒԽ 14.

ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՎԱԾ (ԲԱՇԽՎԱԾ) ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԷՆԵՐԳԻԱՅԻ ՔԱՆԱԿԻ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ԿԱՐԳԸ

 

73. Մատակարարված էլեկտրական էներգիայի քանակությունը որոշվում է Հաշվարկային ամսում սպառողի Առևտրային հաշվառման սարքի գրանցած ցուցմունքների տարբերությամբ կամ այդ տարբերությունը հոսանքի և լարման չափիչ տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիայի գործակիցների արտադրյալով բազմապատկելու միջոցով: Եթե Առևտրային հաշվառքի սարքն անմիջապես գրանցում է էլեկտրական էներգիայի քանակը որպես Հաշվարկային ամսվա ընթացքում մատակարարված` ընդունվում է էլեկտրական էներգիայի այդ քանակը: Եթե Առևտրային հաշվառքի սարքը տեղադրված է Սահմանազատման կետից դուրս, ապա Առևտրային հաշվառքի սարքով հաշվառված էլեկտրական էներգիայի քանակին գումարվում կամ այդ քանակից հանվում է Առևտրային հաշվառքի սարքի տեղադրման և Սահմանազատման կետերի միջև էլեկտրատեղակայանքներում առաջացած էլեկտրական էներգիայի տեխնոլոգիական կորուստների մեծությունը, որի հաշվարկման եղանակն ամրագրվում է Հաշվառման քարտում: Եթե Սպառողի էլեկտրատեղակայանքներին միացված են Ենթասպառողներ կամ Բաշխողի այլ ցանցեր, ապա հաշվարկվում է միայն Սպառողի բեռին համապատասխանող տեխնիկական կորուստը: Առևտրային հաշվառքի սարքի խախտման դեպքում սպառված էլեկտրական էներգիայի քանակությունը որոշվում է համաձայն ԷՄԱ կանոնների 17-րդ գլխի պահանջների:

(73-րդ կետը փոփ. 20.04.2022 թիվ 149-Ն, 30.06.2023 թիվ 215-Ն որոշումներ)

74. 0,4 կՎ և բարձր լարման Սպառողների (բացառությամբ` բնակչության) համար, երբ նվազագույն բեռնվածքի ռեժիմներում տեխնիկապես անհնար է Առևտրային հաշվառքի սարքերի բնականոն աշխատանքը, մատակարարված էլեկտրական էներգիայի քանակը հաշվարկվում է նվազագույն բեռնվածքի ամբողջ ժամանակահատվածում փաստացի միացված էլեկտրական ընդունիչների հզորության հիման վրա և ավելացվում Առևտրային (վերստուգիչ) հաշվառքի սարքի ցուցմունքով հաշվարկված էլեկտրական էներգիայի քանակին: Նվազագույն բեռնվածքի ժամանակահատվածի տևողությունը և այդ ժամանակահատվածում միացված գումարային բեռնվածքի մեծությունները, դրանց հաշվարկի կարգի վերաբերյալ տվյալներն ամրագրվում են Հաշվառման քարտում և կարող են վերանայվել կողմերից մեկի գրավոր պահանջով` նվազագույն բեռնվածքի փոփոխման դեպքում:

75. Առևտրային (Վերստուգիչ) հաշվառքի սարքի ցուցմունքը գրանցում է Բաշխողը` տվյալ Հաշվարկային ամսվան հաջորդող ամսվա առաջին երեք օրերի ընթացքում: Մատակարարված էլեկտրական էներգիան բազմասակագնային էլեկտրոնային հաշվիչով (այսուհետ` էլեկտրոնային հաշվիչ) հաշվառելու դեպքում Բաշխողն Առևտրային (Վերստուգիչ) հաշվիչի ցուցմունքի փոխարեն գրանցում է ավտոմատացված ռեժիմում Առևտրային հաշվառքի սարքի լուսատախտակի վրա արտածվող` Սպառողի նախորդ Հաշվարկային ամսվա ծախսը (ըստ ժամային տիրույթների):

76. Բաշխողը պարտավոր է Սպառողի (բացառությամբ` բնակչության) Առևտրային հաշվառքի սարքի ցուցմունքը գրանցել Սպառողի ներկայացուցչի մասնակցությամբ, եթե վերջինս ներկայացրել է նման գրավոր պահանջ: Այդ դեպքում Բաշխողը պարտավոր է Առևտրային հաշվառքի սարքի ցուցմունքը գրանցել Սպառողի հետ համատեղ` ԷՄԱ կանոնների 75-րդ կետով սահմանված և Սպառողի հետ փոխհամաձայնեցված ժամկետում: Բաշխողն իրավունք ունի Առևտրային հաշվառքի սարքի ցուցմունքը գրանցել առանց Սպառողի ներկայացուցչի, եթե վերջինս փոխհամաձայնեցված ժամկետում չի ներկայացել:

77. Այն դեպքերում, երբ Առևտրային (վերստուգիչ) հաշվառքի սարքը ներառված է ԲԷԱՀ-ում, Բաշխողը պարտավոր է Առևտրային հաշվառքի սարքի ցուցմունքները գրանցել ԲԷԱՀ-ի միջոցով` հավաքագրելով նաև Հաշվառքի սարքի գրանցած ողջ տեղեկությունները:

78. Եթե Սպառողին մատակարարած էլեկտրական էներգիայի հաշվառումը կատարվում է Հաշվառքի սարքով, որն իր հերթին ներառված է ԲԷԱՀ-ում, ապա վերջինիս գրավոր դիմումի դեպքում, դիմումն ստանալուց ոչ ուշ, քան 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում Բաշխողը պարտավոր է տվյալ Սպառողին, անհրաժեշտության դեպքում նաև նրա Մատակարարին, մշտադիտարկման նպատակով տրամադրել ԲԷԱՀ-ի մուտքի իրավունք` Սպառողին վերաբերող ողջ տեղեկության մասով:

79. Մատակարարի սպառողի դեպքում Բաշխողն Առևտրային հաշվառքի սարքերի գրանցած ողջ տեղեկությունները ներկայացնում է Մատակարարին` վերջինիս Սպառողներին վերաբերող մասով, ոչ ուշ, քան Հաշվարկային ամսվան հաջորդող ամսվա 5-ը:

 

---------------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում