ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
ՀՐԱՄԱՆ
30 ապրիլի 2026 թվականի N 34-Ն
ՓՈԽՆԵՐԱՐԿՎՈՂ ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՐՅԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԻ ԵՎ ՌԵՑԻՊԻԵՆՏԻ ԱՐՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
i
Հիմք ընդունելով «Մարդու արյան և դրա բաղադրամասերի դոնորության և փոխներարկումային բժշկական օգնության մասին» օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետը`
Հրամայում եմ
1. Հաստատել փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշման հետազոտության իրականացման կարգը` համաձայն հավելվածի:
2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:
30.04.2026 Ա. Ավանեսյան
Հավելված
ՀՀ առողջապահության նախարարի
2026թ. ապրիլի 30-ի
N 34-Ն հրամանի
ԿԱՐԳ
ՓՈԽՆԵՐԱՐԿՎՈՂ ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՐՅԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԻ ԵՎ ՌԵՑԻՊԻԵՆՏԻ ԱՐՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ
1. Սույն կարգով կարգավորում են փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշման հետազոտության իրականացման հետ կապված հարաբերությունները:
2. Փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշումն իրականացվում է բուժման նպատակով հիվանդանոցային պայմաններում բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում:
3. Փոխներարկում իրականացնող բժիշկը յուրաքանչյուր արյան և արյան բաղադրամասերի փոխներարկումից առաջ կատարում կամ կազմակերպում է փոխներարկվող արյան բաղադրամասի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության (խմբային և ռեզուս համատեղելիության) որոշման հետազոտություն:
4. Հետազոտության համար արյան պարկից փորձանմուշի անջատումը իրականացվում է առանց պարկի ամբողջականության խախտման:
5. Անհատական (արյան խմբերի ABO դասակարգում) համատեղելիության փորձերն իրականացվում են հետևյալ եղանակներով`
1) էրիթրոցիտային զանգված-լուսավոր սենյակում, օդի ջերմաստիճանի +15-ից +24 oC պայմաններում ափսեի վրա կաթեցվում է ռեցիպիենտի արյան շիճուկ, որի վրա ավելացվում է դոնորական արյան էրիթրոցիտների կաթիլ (էրիթրոցիտների և շիճուկի հարաբերությունը պետք է կազմի 1:10): Կաթիլները խառնում են ապակյա ձողիկով: Այնուհետև, 5 րոպե սպասելուց հետո կատարում համապատասխան եզրակացություններ: Կեղծ փաթիլավորումը բացառելու նպատակով ավելացնում են մեկ կաթիլ 0,9% նատրիումի քլորիդի լուծույթ.
2) թարմ սառեցված պլազմա և թրոմբոցիտային զանգված-համատեղելիության փորձն անցկացվում է դոնորի արյան պլազմայի և ռեցիպիենտի արյան էրիթրոցիտների միջև:
6. Էրիթրոցիտների փաթիլավորման առկայության դեպքում արյան բաղադրամասը համարվում է անհամատեղելի և այն չի թույլատրվում փոխներարկել: Կաթիլի մեջ էրիթրոցիտների փաթիլավորման բացակայության դեպքում, դոնորի և ռեցիպիենտի արյունները համարվում են համատեղելի` ըստ խմբային ABO հակածինների:
7. Անհատական ռեզուս համատեղելիության փորձն իրականացվում է հետևյալ կերպ`
1) Պետրիի թասի վրա կաթեցվում է ռեցիպիենտի արյան շիճուկ, որի վրա ավելացվում է դոնորական արյան էրիթրոցիտների կաթիլ (էրիթրոցիտների և շիճուկի հարաբերությունը կազմում է 1:10): Կաթիլները խառնում են ապակյա ձողիկով: Պետրիի թասը դրվում է ջրային բաղնիք` +46+-1 oC ջերմաստիճանում: Այնուհետև, 5 րոպե սպասելուց հետո Պետրիի թասը հանվում է ջրային բաղնիքից և կատարվում համապատասխան եզրակացություն: Էրիթրոցիտների փաթիլավորման առկայության դեպքում արյան բաղադրամասը համարվում է անհամատեղելի և այն չի թույլատրվում փոխներարկել: Եթե կաթիլի մեջ բացակայում է էրիթրոցիտների փաթիլավորումը, դոնորի և ռեցիպիենտի արյունները համարվում են համատեղելի ըստ ռեզուս համակարգի հակածինների.
2) ռեզուս համատեղելիության փորձն իրականացվում է միայն էրիթրոցիտային զանգվածի փոխներարկման ժամանակ:
8. Եթե պացիենտի մոտ երբևէ առաջացել է հետփոխներարկումային բարդություն, ապա լրացուցիչ իրականացվում է համատեղելիության հետազոտություն` Կումբսի անուղղակի ռեակցիայով և հակածինների տիպավորում` ըստ խմբային, ռեզուս, Քելլ (Kell) համակարգերի:
Պաշտոնական հրապարակման օրը` 7 մայիսի 2026 թվական: