ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
ՀՐԱՄԱՆ
12 օգոստոսի 2025 թվականի N 92-Ն
ՈՒՐՈԼՈԳԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
i
Հիմք ընդունելով «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 35-րդ կետը և 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետը.
Հրամայում եմ
1. Հաստատել ուրոլոգի մասնագիտական բնութագիրը` համաձայն հավելվածի:
2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:
Պարտականությունները կատարող` Ա. Ջումայան
11.08.2025
Հավելված
Հայաստանի Հանրապետության
առողջապահության նախարարի
2025 թվականի օգոստոսի 12-ի
թիվ 92-Ն հրամանի
ՈՒՐՈԼՈԳԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ
1. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
1. Ուրոլոգն իրականացնում է մասնագիտական գործունեություն ուրոլոգիա (արական միզասեռական, իգական միզային համակարգի հիվանդություններով զբաղվող մասնագիտություն) մասնագիտությամբ հիվանդանոցային, արտահիվանդանոցային, բժշկական օգնության և սպասարկման իրականացման և կազմակերպման բնակչության առողջության առաջնային պահպանման, առողջարանային և խնամքի ապահովման ծառայություններում:
2. Ուրոլոգ կարող է համարվել այն անձը, ով ունի բարձրագույն բժշկական կրթություն և բժշկի որակավորում, հետդիպլոմային կրթություն ուրոլոգիա մասնագիտությամբ (կլինիկական օրդինատուրա, ռեզիդենտուրա) և ում կրթական փաստաթղթերը ճանաչվում են Հայաստանի Հանրապետության կողմից:
3. Ուրոլոգը կարող է անցնել նեղ մասնագիտացում` համաձայն Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ 23-Ն հրամանի:
2. ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹՆԵՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
4. Ուրոլոգն առողջապահության բնագավառում կարող է ստանձնել հետևյալ պաշտոնները.
1) Հիվանդանոցային բժշկական հաստատության ուրոլոգ.
2) Հիվանդանոցային ուրոլոգիական բաժանմունքի վարիչ.
3) Առողջության առաջնային պահպանման ծառայության ուրոլոգ.
4) Բժշկական կազմակերպության գործադիր մարմնի ղեկավար (տնօրեն):
5) Մշտական կամ ժամանակավոր ձևավորված բժշկական հանձնաժողովների բժիշկ ուրոլոգ.
6) Զորակոչային և դատաբժշկական հանձնաժողովի բժիշկ-փորձագետ:
3. ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐ, ՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
5. Բժշկական գիտելիքներ. ուրոլոգը պետք է տիրապետի.
1) միզասեռական համակարգի անատոմիային, ֆիզիոլոգիային.
2) կլինիկական որոշումների կայացմանը, որը կատարվում է ուրոլոգիական հիվանդությունների ախտանիշների, հիվանդության անամնեզի, ուղեկցող հիվանդությունների, կատարված լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների տվյալների հիման վրա.
3) ուրոլոգիական վիրաբուժության հիմունքներին. պացիենտների նախավիրահատական և հետվիրահատական վարմանը, վիրահատական ռիսկերի գնահատմանը, վիրահատության նախապատրաստման, հակաբիոտիկականխարգելման, թրոմբականխարգելման հիմունքներին, վերքերի մշակման, խնամքի, միզային համակարգի դրենավորման հիմունքներին, էնդոսկոպիկ, բաց, լապարասկոպիկ վիրաբուժական գործիքակազմին.
4) միզուղիների, արական սեռական օրգանների վարակային և բորբոքային հիվանդությունների ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը.
5) սեռական և վերարտադրողական համակարգերին վերաբերող խնդիրների կարգավորմանը.
6) վերին միզուղիների օբստրուկցիաների կարգավորման հիմունքներին.
7) արական միզասեռական, իգական միզային համակարգերի վնասվածքների կառավարման հիմունքներին.
8) միզաքարային հիվանդության ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը.
9) արական միզասեռական, իգական միզային համակարգերի ուռուցքաբանական հիվանդությունների ախտորոշմանը, վիրաբուժական բուժմանը և կանխարգելմանը, որն ընդգրկում է` մակերիկամների, երիկամների, բաժակ-ավազանային համակարգերի, միզածորանների, միզապարկի, միզուկի, հետորովայնամզային տարածության, սերմնաբշտերի, շագանակագեղձի, առնանդամի և ամորձիների, ինչպես նաև` արական միզասեռական, իգական միզային համակարգի հետ կապ ունեցող այլ տեղակայման բարորակ և չարորակ ուռուցքները.
10) մակերիկամների վիրաբուժական հիվանդությունների ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը.
11) մեզի հոսքի, կուտակման և դատարկման հետ կապված ախտաբանական վիճակների ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը.
12) արական միզասեռական, իգական միզային համակարգերի ռեկոնստրուկտիվ վիրահատություններին, հետվիրահատական խնամքին.
13) Արական միզասեռական, իգական միզային համակարգի զարգացման արատների ախտորոշմանը և բուժմանը:
6. Ուրոլոգը պետք է կարողանա.
1) հավաքել հիվանդության անամնեզ, կատարել ֆիզիկական զննում, ուղղորդել լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների.
2) մեկնաբանել հետազոտությունների արդյունքները, ախտորոշել հիվանդություններն ըստ հիվանդությունների միջազգային դասակարգման, կազմել միջազգային չափորոշիչներին և ուղեցույցներին համապատասխան բուժման մարտավարություն.
3) գնահատել վիրահատական ռիսկերը, ապահովել նախավիրահատական նախապատրաստումը, հետվիրահատական հսկողությունը և խնամքը.
4) օգտագործել ուրոլոգիական հիվանդությունների ախտորոշման համար կիրառվող գործիքակազմը.
5) կատարել ուրոլոգիական հիվանդությունների բուժմանն ուղղված կոնսերվատիվ և վիրաբուժական միջոցառումներ.
7. Բժշկական հատուկ գիտելիքներ. ուրոլոգը պետք է տիրապետի.
1) բուժկանխարգելիչ և սանիտարական նորմերին` ապահովելով բժշկական օգնության որակը և պացիենտի անվտանգությունը.
2) առաջին և շտապ բուժօգնության տրամադրմանն անհետաձգելի իրավիճակներում, արտակարգ իրավիճակներում բուժտարհանման միջոցառումներին.
3) բժշկական փաստաթղթերի հետ պատշաճ աշխատանքի սկզբունքներին:
4. ԱՅԼ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
8. Ուրոլոգը պետք է ունենա.
1) հաղորդակցման հմտություններ.
2) վեճերի լուծման հմտություններ.
3) բժշկական օգնության ու սպասարկման ոլորտի օրենսդրության իմացություն:
5. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
9. Բուժաշխատողի մասնագիտական էթիկայի կանոնների իմացություն. ուրոլոգը պետք է տիրապետի բուժաշխատողի մասնագիտական էթիկայի կանոններին` համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2022 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ 182-Ն որոշման:
10. Տեխնիկական հմտություններ. ուրոլոգը պետք է կարողանա.
1) տիրապետել տեղեկատվական և հաղորդակցման տեխնոլոգիաների հիմունքներին` իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում այն օգտագործելու նպատակով.
2) պահպանել տեղեկատվական անվտանգության կանոնները.
3) իրականացնել բժշկա-վիճակագրական տեղեկատվության վերլուծություն.
4) տիրապետել համապատասխան բժշկական փաստաթղթավարմանը.
5) տիրապետել թվային առողջապահության հիմունքներին.
6) աշխատել բժշկական սարքավորումների հետ:
6. ՄԻՋԴԻՍՑԻՊԼԻՆԱՐ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ, ԹԻՄԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ
11. Ուրոլոգը պետք է կարողանա.
1) իրականացնել թիմային աշխատանք և առաջնորդություն.
2) համագործակցել մասնագետների հետ:
7. ՈՒՐՈԼՈԳԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՐՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
12. «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքով սահմանված բուժաշխատողների իրավունքները և պարտականությունները տարածվում են ուրոլոգի վրա:
8. ԿՈՄՊԵՏԵՆՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱԿԱՐԴԱԿՆԵՐԸ ՈՒՐՈԼՈԳԻԱ ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՀԵՏԲՈՒՀԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ (ԿԼԻՆԻԿԱԿԱՆ ՕՐԴԻՆԱՏՈՒՐԱ, ՌԵԶԻԴԵՆՏՈՒՐԱ) ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ
13. Մասնագիտական ուսումնառության (կլինիկական օրդինատուրա, ռեզիդենտուրա) ընթացքում ախտորոշիչ և բուժական կոմպետենտությունների մակարդակները ցույց են տալիս ուսումնառողի ժամանակի կառավարման, խնդիրների լուծման և առանց մշտական հսկողության կամ առաջնորդության ինքնուրույն մասնագիտական գործունեությունն իրականացնելու պատրաստակամությունն ու կարողությունն` ըստ Աղյուսակի:
14. Ախտորոշիչ և բուժական կոմպետենտությունների մակարդակներ են.
1) Մակարդակ 1. Օպտիմալ ախտորոշման կամ բուժական մեթոդի ընտրության և դրա արդյունքների ճիշտ մեկնաբանման կամ հետազոտության և բուժման հետագա մարտավարությունը որոշելու փորձ: Այս մակարդակը չի ենթադրում միջամտության ինքնուրույն կատարում, սակայն ընթացակարգին մասնակցելը կարող է օգտակար լինել. պահանջվում (բայց ոչ որպես անկախ մասնագետ): Ղեկավարի հսկողության և ղեկավարության ներքո հատուկ ընթացակարգերին աջակցելու փորձը պարտադիր է: Այս մակարդակը ենթադրում է նաև որոշ միջամտություններ ինքնուրույն կատարելու ունակություն, բայց ստանդարտ ցուցումների համար և ոչ բարդ իրավիճակներում.
3) Մակարդակ 3. Բացի 2-րդ մակարդակից, անհրաժեշտ է ինքնուրույն որոշել ցուցումները, կատարել ընթացակարգը, մեկնաբանել դրա արդյունքները և կառավարել հնարավոր բարդությունները (իր ղեկավար բժիշկ մասնագետի հսկողությամբ):
Աղյուսակ
._____________________________________________________________________.
|Բժշկական |Կոմպետենտության |Կոմպետենտության|
|միջամտություն |աստիճան |մակարդակ |
|________________________________|____________________|_______________|
|1. Իրականացվող բոլոր բժշկական |Դիտորդ | 1 |
|միջամտությունների դիտորդ | | |
|կլինիկական օրդինատոր, ռեզիդենտ` | | |
|առաջին տարվա | | |
|________________________________|____________________|_______________|
|2. Իրականացվող բոլոր բժշկական |Ոչ լիարժեք կամ | 2 |
|միջամտություններին հսկողության |մասնակի | |
|ներքո մասնակից կլինիկական |կոմպետենտություն | |
|օրդինատոր, ռեզիդենտ` երկրորդ | | |
|տարվա | | |
|________________________________|____________________|_______________|
|3. Իրականացվող բոլոր բժշկական |Լիարժեք | 3 |
|միջամտությունները հսկողության |կոմպետենտություն | |
|ներքո ինքնուրույն կատարող | | |
|կլինիկական օրդինատոր, ռեզիդենտ` | | |
|երրորդ տարվա | | |
._____________________________________________________________________.
Պաշտոնական հրապարակման օրը` 18 օգոստոսի 2025 թվական: