ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
ՀՐԱՄԱՆ
16 հունվարի 2026 թվականի N 05-Ն
ՄԱՆՐԷԱԲԱՆՈՐԵՆ ՀԱՍՏԱՏՎԱԾ ԴԵՂԱԶԳԱՅՈՒՆ ԹՈՔԱՅԻՆ ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՈԶՈՎ ՊԱՑԻԵՆՏԻ (ԻՆԴԵՔՍ ԴԵՊՔԻ) ՄԻՆՉԵՎ 5 ՏԱՐԵԿԱՆ ԿՈՆՏԱԿՏԱՎՈՐ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՈԶԻ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԻՉ ԲՈՒԺՄԱՆ ՎԱՐՄԱՆ ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
i
Հիմք ընդունելով «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 31-րդ կետը`
Հրամայում եմ
1. Հաստատել մանրէաբանորեն հաստատված դեղազգայուն թոքային տուբերկուլոզով պացիենտի (ինդեքս դեպքի) մինչև 5 տարեկան կոնտակտավոր երեխաների շրջանում տուբերկուլոզի կանխարգելիչ բուժման վարման գործելակարգը` համաձայն հավելվածի:
2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:
16.01.2026 Ա. Ավանեսյան
Հավելված
ՀՀ առողջապահության նախարարի
2026 թվականի հունվարի 16-ի
N 05-Ն հրամանի
ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳ ՄԱՆՐԷԱԲԱՆՈՐԵՆ ՀԱՍՏԱՏՎԱԾ ԴԵՂԱԶԳԱՅՈՒՆ ԹՈՔԱՅԻՆ ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՈԶՈՎ ՊԱՑԻԵՆՏԻ (ԻՆԴԵՔՍ ԴԵՊՔԻ) ՄԻՆՉԵՎ 5 ՏԱՐԵԿԱՆ ԿՈՆՏԱԿՏԱՎՈՐ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՈԶԻ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԻՉ ԲՈՒԺՄԱՆ ՎԱՐՄԱՆ
1. Նոզոլոգիաների խումբ` ըստ հիվանդությունների և առողջության հետ կապված խնդիրների վիճակագրական 11-րդ վերանայման դասակարգչի.
._____________________________________________________________________.
|Կոդը |Անվանում |
|_____|_______________________________________________________________|
|1B14 |Գաղտնի տուբերկուլոզային վարակ |
._____________________________________________________________________.
2. Տուբերկուլոզի (այսուհետ` ՏԲ) կանխարգելիչ բուժումը սահմանվում է որպես ակտիվ ՏԲ-ի զարգացումը կանխելու միջոց` ՏԲ-ով պացիենտի (ինդեքս դեպքի) ընտանեկան օջախի կամ սերտ կոնտակտավոր նորածինների և երեխաների շրջանում:
3. Կանխարգելիչ բուժումը ներառում է միջամտությունների ամբողջական փաթեթ` բացահայտել և թեստավորել այն անձանց, ովքեր ենթակա են թեստավորման, այնուհետև գնահատել և արդյունավետ ու անվտանգ բուժում տրամադրել այնպես, որ բուժումը սկսածների մեծամասնությունն այն ավարտի առանց անցանկալի երևույթների կամ դրանց նվազագույն ռիսկով: Գործընթացը ենթադրում է նաև մշտադիտարկում և գնահատում:
4. Նոզոլոգիաների խումբը կիրառելի է` ըստ սույն հավելվածով սահմանված Ձև 1-ի.
Ձև 1
._____________________________________________________________________.
|1) |Տարիքային խումբ (նորածին, |Նորածին, երեխա` մինչև 5 տարեկան |
| |երեխա, դեռահաս, մեծահասակ) |երեխաները |
|___|____________________________|____________________________________|
|2) |Սեռ (արական, իգական) |Արական/իգական |
|___|____________________________|____________________________________|
|3) |Բարդություններ (առանց |Ա/Բ |
| |բարդությունների (ԱԲ), | |
| |բարդություններով (Բ)) | |
|___|____________________________|____________________________________|
|4) |Հիվանդության փուլը |Առողջ ընտանեկան օջախի կամ սերտ |
| |(նկարագրել) |կոնտակտավոր (բացառել ՏԲ |
| | |հիվանդությունը) |
|___|____________________________|____________________________________|
|5) |Բժշկական օգնության և |Արտահիվանդանոցային պայմաններում |
| |սպասարկման պայմանները/ |(հնարավոր է որոշ դեպքերում |
| |բժշկական կազմակերպությունից |հիվանդանոցային պայմաններում |
| |դուրս, արտահիվանդանոցային |հետազոտության իրականացում) |
| |պայմաններում, ցերեկային | |
| |ստացիոնարի պայմաններում, | |
| |հիվանդանոցային պայմաններում/| |
|___|____________________________|____________________________________|
|6) |Բժշկական օգնության և |Պլանային |
| |սպասարկման ծառայությունների | |
| |մատուցման ձևը /պլանային/ | |
|___|____________________________|____________________________________|
|7) |Կիրառման շրջանակը (նշել |Ֆթիզիատրներ, մանկաբույժներ, |
| |մասնագետների շրջանակը) |ընտանեկան բժիշկներ |
|___|____________________________|____________________________________|
|8) |Գանգատներ |ՏԲ-ին բնորոշ գանգատներ չի |
| | |ներկայացնում |
|___|____________________________|____________________________________|
|9) |Անամնեզ |Ընտանեկան օջախի անձ (ով մեկ կամ մի |
| | |քանի գիշեր կամ օր շփվել է ակտիվ ՏԲ |
| | |պացիենտի (ինդեքս դեպքի) հետ նույն |
| | |փակ բնակելի տարածքում` մինչև ինդեքս|
| | |դեպքի ընթացիկ բուժումը սկսելը` |
| | |վերջին 3 ամսվա ընթացքում) կամ սերտ |
| | |անձ (ով շաբաթական 8 ժամ կամ ավելին |
| | |շփվել է ակտիվ ՏԲ պացիենտի (ինդեքս |
| | |դեպքի) հետ նույն փակ տարածքում` |
| | |մինչև ինդեքս դեպքի ընթացիկ բուժումը|
| | |սկսելը` 3 ամիսների ընթացքում |
| | |կոնտակտավոր մանրէաբանորեն հաստատված |
| | |դեղազգայուն թոքային ՏԲ պացիենտի |
| | |(ինդեքս դեպքի) հետ: Պետք է ճշտել ԲՑԺ|
| | |պատվաստում ստացած լինելը, ալերգիա |
| | |կամ հայտնի գերզգայունություն |
| | |հակատուբերկուլոզային դեղերի նկատմամբ|
| | |(Իզոնիազիդ, Ռիֆամպիցին, Ռիֆաբուտին |
| | |կամ Ռիֆապենտին), ՄԻԱՎ կարգավիճակը և |
| | |ՀՌՎ բուժման ռեժիմը, ուղեկցող |
| | |հիվանդությունները` գնահատել ուղեկցող|
| | |հիվանդությունների առկայությունը |
| | |(օրինակ` թերսնուցում, շաքարային |
| | |դիաբետ, վիրուսային հեպատիտ) և |
| | |գրանցել ընդունվող դեղերը, ՏԲ |
| | |կանխարգելիչ բուժման հնարավոր |
| | |հակացուցումները, ինչպիսիք են ակտիվ |
| | |հեպատիտը (սուր կամ քրոնիկ) կամ |
| | |տրանսամինազների մակարդակի |
| | |բարձրացումը, նախկինում ՏԲ բուժման |
| | |պատմությունը: |
|___|____________________________|____________________________________|
|10)|Զննման արդյունք/Ցուցում |ՏԲ-ին բնորոշ ախտանիշների |
| | |բացակայություն, ճառագայթաբանական |
| | |շեղումների բացակայություն |
| | |(անհրաժեշտության դեպքում նաև ՀՇ |
| | |հետազոտության փոփոխությունների |
| | |բացակայություն): Որովայնի խոռոչի |
| | |օրգանների ուլտրաձայնային |
| | |հետազոտություն(ՏԲ-ին բնորոշ |
| | |փոփոխությունների բացակայություն): |
| | |Տուբերկուլինի մաշկային փորձի (ՏՄՓ) |
| | |կամ գամմա-ինտերֆերոնային արտազատման |
| | |փորձի (ԳԻԱՓ) բացասական կամ դրական |
| | |տվյալներ: Մինչև հինգ տարեկան |
| | |երեխաները, որոնք ունեցել են սերտ կամ|
| | |տնային կոնտակտ մանրէաբանորեն |
| | |հաստատված դեղազգայուն թոքային ՏԲ |
| | |դեպքի հետ և որոնց մոտ բացառված է |
| | |ակտիվ ՏԲ-ի առկայությունը, պետք է |
| | |ստանան ՏԲ-ի կանխարգելիչ բուժում |
| | |(ՏԿԲ)` անկախ ՏՄԹ-ի կամ ԳԻԱՓ-ի |
| | |արդյունքից: Դրական արդյունք ունեցող |
| | |երեխաները կարիք չունեն կրկնակի ՏՄԹ-ի|
| | |կամ ԳԻԱՓ թեստի և պետք է ստանան ՏԿԲ |
| | |ըստ հաստատված ռեժիմի: Բացասական |
| | |պատասխանի դեպքում թեստերը` ՏՄԹ-ն կամ|
| | |ԳԻԱՓ-ը պետք է կրկնել պատուհանի |
| | |շրջանից հետո` 8-12 շաբաթ անց` ՏԲ |
| | |պացիենտի (ինդեքս դեպքի) հետ վերջին |
| | |կոնտակտից հետո: Եթե վերջին կոնտակտի |
| | |ամսաթիվը անհայտ է, ապա հաշվարկման |
| | |սկիզբ համարել առաջին մաշկային փորձի |
| | |ամսաթիվը, բացասական պատասխանի |
| | |դեպքում ՏԿԲ-ը պետք է դադարեցվի, իսկ |
| | |դրական պատասխանի դեպքում` |
| | |շարունակել: |
|___|____________________________|____________________________________|
|11)|Հոսպիտալացման Ցուցում |Դեղերի բարդ անցանկալի երևույթների |
| | |առկայության դեպքում |
._____________________________________________________________________.
5. Սույն հավելվածի Ձև 1-ի 10-րդ ենթակետում նշված զննումը իրականացվում է.
1) գինեկոլոգիական աթոռի վրա` մեջքի վրա պառկած և ոտքերը մաքսիմալ ծալած դեպի որովայնը.
2) կողքի վրա` ոտքերը մաքսիմալ ծալած դեպի որովայնը.
3) ծունկ-արմունկային դիրքում:
6. Բժիշկ-մասնագետի կողմից պացիենտի զննումը, խորհրդատվությունը իրականացվում է ըստ Ձև 2-ի (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը).
Ձև 2
._____________________________________________________________________.
|Հ/հ|Խորհրդատվության տեսակը |Տրամադրման քանակը|
| | |_________________|
| | | ԱԲ | Բ |
|___|_______________________________________________|________|________|
|1. |Ֆթիզիատր | 1 | 1 |
|___|_______________________________________________|________|________|
|2. |Մանկաբույժ | 0,3 | 0,3 |
|___|_______________________________________________|________|________|
|3. |Ընտանեկան բժիշկ | 0,3 | 0,3 |
._____________________________________________________________________.
7. Սույն հավելվածի Ձև 2-ում նշված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ զննման, խորհրդատվության իրականացման հաճախականությունը: Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ զննման, խորհրդատվության իրականացման հաճախականությունը:
8. Լաբորատոր-գործիքային ախտորոշիչ հետազոտություններն իրականացվում են` ըստ Ձև 3-ի (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը).
Ձև 3
._____________________________________________________________________.
| Լաբորատոր հետազոտություններ |
|_____________________________________________________________________|
|Հ/Հ|Կոդը |Անվանումը |Տրամադրման|Արդյունք |
| | | |քանակը | |
| | | |__________| |
| | | | ԱԲ | Բ | |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|1) |Առկա չէ|Տուբերկուլինի մաշկային| 1 | - |ՏԲ-վարակվածության |
| | |թեստ (3 ամսականից ցածր| | |ախտորոշում` կատարվում է|
| | |խորհուրդ չի տրվում) | | |բուժումը սկսելուց առաջ:|
| | | | | |Դրական պատասխանի |
| | | | | |դեպքում կրկնության |
| | | | | |կարիք չկա: Մինչ |
| | | | | |բուժումը բացասական |
| | | | | |արդյունքի դեպքում |
| | | | | |կրկնել պատուհանի |
| | | | | |շրջանից հետո` ՏԲ |
| | | | | |պացիենտի (ինդեքս դեպքի)|
| | | | | |հետ վերջին կոնտակտից |
| | | | | |8-12 շաբաթ անց (եթե |
| | | | | |վերջին կոնտակտի |
| | | | | |ամսաթիվը անհայտ է, ապա |
| | | | | |հաշվարկման սկիզբ |
| | | | | |համարել առաջին մաշկային|
| | | | | |փորձի ամսաթիվը): |
| | | | | |Բացասական արդյունքի |
| | | | | |դեպքում, դադարեցնել |
| | | | | |բուժումը, դրական |
| | | | | |արդյունքի դեպքում |
| | | | | |շարունակել: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|2) |Առկա չէ|Գամմա ինտերֆերոնի | 1 | - |ՏԲ-վարակվածության |
| | |արտազատման փորձ (3 | | |ախտորոշում` կատարվում է|
| | |ամսականից ցածր | | |բուժումը սկսելուց առաջ:|
| | |խորհուրդ չի տրվում) | | |Դրական պատասխանի |
| | | | | |դեպքում կրկնության |
| | | | | |կարիք չկա: Մինչ |
| | | | | |բուժումը բացասական |
| | | | | |արդյունքի դեպքում |
| | | | | |կրկնել պատուհանի |
| | | | | |շրջանից հետո` ՏԲ |
| | | | | |պացիենտի (ինդեքս դեպքի)|
| | | | | |հետ վերջին կոնտակտից |
| | | | | |8-12 շաբաթ անց (եթե |
| | | | | |վերջին կոնտակտի |
| | | | | |ամսաթիվը անհայտ է, ապա |
| | | | | |հաշվարկման սկիզբ |
| | | | | |համարել առաջին մաշկային|
| | | | | |փորձի ամսաթիվը): |
| | | | | |Բացասական արդյունքի |
| | | | | |դեպքում, դադարեցնել |
| | | | | |բուժումը, դրական |
| | | | | |արդյունքի դեպքում |
| | | | | |շարունակել: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|3) |Առկա չէ|Արյան ընդհանուր | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |հետազոտություն` ԷՆԱ-ի | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | |որոշմամբ | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|4) |Առկա չէ|Կրեատինին | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | | | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: Եթե չկան |
| | | | | |շեղումներ, դեղերի |
| | | | | |հակացուցումները |
| | | | | |բացառելու նպատակով |
| | | | | |հաջորդ ստուգումը |
| | | | | |կատարվում է միայն |
| | | | | |կլինիկական ցուցման կամ |
| | | | | |երիկամային հիվանդության|
| | | | | |զգալի ռիսկի առկայության|
| | | | | |դեպքում: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|5) |Առկա չէ|Միզանյութ | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | | | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: Եթե չկան |
| | | | | |շեղումներ, դեղերի |
| | | | | |հակացուցումները |
| | | | | |բացառելու նպատակով |
| | | | | |հաջորդ ստուգումը |
| | | | | |կատարվում է միայն |
| | | | | |կլինիկական ցուցման կամ |
| | | | | |երիկամային հիվանդության|
| | | | | |զգալի ռիսկի առկայության|
| | | | | |դեպքում: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|6) |Առկա չէ|Ալանինամինատրանսֆերազ | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |(ԱԼՏ) | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: Եթե չկան |
| | | | | |շեղումներ, դեղերի |
| | | | | |հակացուցումները |
| | | | | |բացառելու նպատակով |
| | | | | |հաջորդ ստուգումը |
| | | | | |կատարվում է 3 շաբաթ անց|
| | | | | |և բուժման վերջում, |
| | | | | |ինչպես նաև կլինիկական |
| | | | | |ցուցման կամ լյարդի |
| | | | | |հիվանդության զգալի |
| | | | | |ռիսկի առկայության |
| | | | | |դեպքում: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|7) |Առկա չէ|Ասպարտատամինատրանսֆե- | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |րազ (ԱՍՏ) | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: Եթե չկան |
| | | | | |շեղումներ, դեղերի |
| | | | | |հակացուցումները |
| | | | | |բացառելու նպատակով |
| | | | | |հաջորդ ստուգումը |
| | | | | |կատարվում է 3 շաբաթ անց|
| | | | | |և բուժման վերջում, |
| | | | | |ինչպես նաև կլինիկական |
| | | | | |ցուցման կամ լյարդի |
| | | | | |հիվանդության զգալի |
| | | | | |ռիսկի առկայության |
| | | | | |դեպքում: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|8) |Առկա չէ|Ընդհանուր բիլիռուբին` | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |ֆրակցիաներով | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը: Եթե չկան |
| | | | | |շեղումներ, դեղերի |
| | | | | |հակացուցումները |
| | | | | |բացառելու նպատակով |
| | | | | |հաջորդ ստուգումը |
| | | | | |կատարվում է միայն |
| | | | | |կլինիկական ցուցման կամ |
| | | | | |լյարդի հիվանդության |
| | | | | |զգալի ռիսկի առկայության|
| | | | | |դեպքում: |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|9) |Առկա չէ|Արյան մեջ գլյուկոզի | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |որոշում | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|10)|Առկա չէ|Ընդհանուր սպիտակուց | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | | | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|11)|Առկա չէ|Մեզի ընդհանուր | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | |հետազոտություն | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | |մանրադիտակով | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|12)|Առկա չէ|C ռեակտիվ սպիտակուց | 1 |0.02 |Շեղումներ չեն |
| | | | | |հայտնաբերված: Եթե կան |
| | | | | |շեղումներ, պարզել |
| | | | | |պատճառը |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|13)|Առկա չէ|Հեպատիտ Բ (HBsAg) թեստ| 1 |0.02 |Հեպատիտ Բ-ով |
| | | | | |վարակվածության |
| | | | | |գնահատում |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|14)|Առկա չէ|Հեպատիտ Ց (HCV) | 1 |0.02 |Հեպատիտ Ց-ով |
| | |հակամարմինների | | |վարակվածության |
| | |հայտնաբերման թեստ | | |գնահատում |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|15)|Առկա չէ|Հեպատիտ Ց, ՊՇՌ թեստ |0.03|0.006|Հեպատիտ Ց-ի ախտորոշում |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|16)|Առկա չէ|ՄԻԱՎ I/II հայտնաբերման| 1 |0.02 |ՄԻԱՎ-ով վարակվածության |
| | |արագ ախտորոշիչ թեստ | | |գնահատում |
|_____________________________________________________________________|
| Գործիքային հետազոտություններ |
|_____________________________________________________________________|
|17)|Առկա չէ|Ճառագայթաբանական | 1 | 1 |Շեղումներ հայտնաբերված |
| | |հետազոտություն | | |չեն |
|___|_______|______________________|____|_____|_______________________|
|18)|Առկա չէ|Որովայնի օրգանների | 1 | 1 |Շեղումներ հայտնաբերված |
| | |ուլտրաձայնային | | |չեն |
| | |հետազոտություն (ՈՒՁՀ) | | | |
._____________________________________________________________________.
9. Սույն հավելվածի Ձև 3-ում սահմանված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ հետազոտության իրականացման հաճախականությունը: Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ հետազոտության իրականացման հաճախականությունը:
10. Օգտագործվող դեղերի ցանկը սահմանվում է ըստ Ձև 4-ի (անհրաժեշտության դեպքում նշել հիվանդության փուլերը).
Ձև 4
._________________________________________________________________________.
|Հ/Հ|Դեղի |Անվանում |Չափման |Միջի- |Միջին |Բուժման|Դեղերի |
| |հապավում | |միավոր |նացված|օրական|կուրսի |ընդուն-|
| | | | |ցուցա-|չափա- |միջին |ման |
| | | | |նիշ` |քանակ |ժամանա-|օրերի |
| | | | |տրամա-|(ըստ |կահատ- |թիվ |
| | | | |դրման |քաշի) |ված |շաբաթվա|
| | | | |հաճա- | |(ամիս) |ընթաց- |
| | | | |խակա- | | |քում |
| | | | |նու- | | | |
| | | | |թյուն | | | |
| | | | | | | | |
|___|__________|____________________|_______|______|______|_______|_______|
|1) |H 100 |Իզոնիազիդ 100 մգ |դեղահատ| 0,9 |0.5-5 | 3-6 |7 օր/ |
| | | | | | | |շաբաթա-|
| | | | | | | |կան մեկ|
| | | | | | | |անգամ |
|___|__________|____________________|_______|______|______|_______|_______|
|2) |R 150 |Ռիֆամպիցին 150 մգ |դեղահատ| 0.1 |0.5-2 | 4 |7 օր |
|___|__________|____________________|_______|______|______|_______|_______|
|3) |HR 50/75 |Իզոնիազիդ 50 մգ |դեղահատ| 0.1 | 1-2 | 3 |7 օր |
| | |Ռիֆամպիցին 75 մգ | | | | | |
|___|__________|____________________|_______|______|______|_______|_______|
|4) |HR 75/150 |Իզոնիազիդ 75 մգ |դեղահատ| 0.1 | 1-2 | 3 |7 օր |
| | |Ռիֆամպիցին 150 մգ | | | | | |
|___|__________|____________________|_______|______|______|_______|_______|
|5) |P 150 |Ռիֆապենտին 150 մգ |դեղահատ| 0.2 | 2-3 | 3 |շաբաթա-|
| | | | | | | |կան մեկ|
| | | | | | | |անգամ |
|_________________________________________________________________________|
|Ախտանշանային բուժում, ուղեկցող հիվանդությունների բուժման դեղեր |
|_________________________________________________________________________|
|6) | - |Պիրիդօքսին 50 մգ |դեղահատ| 1.0 | 3 | 3-6 |6-7 |
._________________________________________________________________________.
11. Սույն հավելվածի Ձև 4-ում սահմանված հակատուբերկուլոզային դեղեր (բոլոր դեղերի դեղաչափերը որոշվում են ըստ կգ/քաշի` ԱՀԿ-ի ստանդարտներին համապատասխան).
1) 6H ռեժիմի դեպքում` մինչ 5 տարեկանը, միջինում 10 մկ/կգ/օրական: Բուժումը սկսելու պահին երեխան պետք է առնվազն լինի 4 կգ.
2) 3HP ռեժիմի դեպքում` աղյուսակը ստորև: Բուժումը տրվում է 2 տարեկան և բարձր տարիքի դեպքում, առնվազն 10 կգ քաշի դեպքում.
._____________________________________________________________________.
|2 - 5 տարեկան |
|_____________________________________________________________________|
|Քաշ |10 - 15 կգ|16 - 23 կգ|24 - 30 կգ|31 - 34 կգ|> 34 կգ|
|_________________|__________|__________|__________|__________|_______|
|Իզոնիազիդ 100* մգ| 3 | 5 | 6 | 7 | 7 |
|դեղահատերի քանակ | | | | | |
|_________________|__________|__________|__________|__________|_______|
|Ռիֆապենտին 150 մգ| 2 | 3 | 4 | 5 | 5 |
|դեղահատերի քանակ | | | | | |
._____________________________________________________________________.
3) *Կարող է փոխարինվել 300 մգ իզոնիազիդի դեղահատերով.
4) 3HR ռեժիմի դեպքում` իզոնիազիդի դոզան հաշվարկվում է մինչ 5 տարեկանը, միջինում 10 մկ/կգ/օրական: Բուժումը սկսելու պահին երեխան պետք է առնվազն լինի 4 կգ: Ռիֆամպիցինի դոզան հաշվարկվում է մինչ 5 տարեկանը, միջինում 15 մկ/կգ/օրական: Բուժումը սկսելու պահին երեխան պետք է առնվազն լինի 4 կգ.
5) 4R ռեժիմի դեպքում` Ռիֆամպիցինի դոզան հաշվարկվում է մինչև 5 տարեկանը, միջինում 15 մկ/կգ/օրական: Բուժումը սկսելու պահին երեխան պետք է առնվազն լինի 4 կգ:
12. Սույն հավելվածի Ձև 4-ում սահմանված`
1) նշանակված դեղի նկատմամբ անհատական անտանելիության դեպքում ավագ բուժաշխատողը իրավասու է նշանակել այլ դեղ.
2) տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ դեղի օգտագործման հաճախականությունը: Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ դեղի օգտագործման հաճախականությունը:
13. Բուժական այլ միջոցառումներ սահմանվում են Ձև 5-ում (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը).
Ձև 5
._____________________________________________________________________.
|Հ/հ|Բժշկական ծառայության տեսակը |Տրամադրման քանակը|
| | |_________________|
| | | ԱԲ | Բ |
|___|_______________________________________________|________|________|
|1) |Բրոնխոսկոպիկ հետազոտություն | 0.1 | 0.1 |
|___|_______________________________________________|________|________|
|2) |Ստամոքսի պարունակության արտաբերում | 0.1 | 0.1 |
|___|_______________________________________________|________|________|
|3) |Խորխի ինդուկցիա | 0.1 | 0.1 |
|___|_______________________________________________|________|________|
|4) |Էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ) | 0.1 | 0.1 |
._____________________________________________________________________.
14. Սույն հավելվածի Ձև 5-ում սահմանված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով, թե ինչ հաճախականությամբ է իրականացվում տվյալ բուժական միջոցառումը: Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ բուժական միջոցառման կիրառման հաճախականությունը:
15. Կանխարգելիչ բուժման ռեժիմները սահմանվում են Ձև 6-ում.
Ձև 6
._____________________________________________________________________.
|Հ/Հ|Կանխար-|Նշանակման |Բուժման|Մեկնաբանություններ |
| |գելիչ |ցուցում |տևո- | |
| |բուժման| |ղու- | |
| |ռեժիմ | |թյուն | |
| | | |(ամիս) | |
|___|_______|____________________|_______|____________________________|
|1) |6H |Դեղազգայուն թոքային | 6 |Բուժումը սկսել ԴԶԹ արդյունքը|
| | |ինդեքս դեպքի տնային | |ստանալուց հետո, որը |
| | |կամ սերտ կոնտակտավոր| |հաստատում է ՏԲ-ի դեղազգայուն|
| | | | |լինելը: Ռեժիմը նախատեսված է |
| | | | |0-4 տարեկան երեխաների համար,|
| | | | |որոնք հակացուցում չունեն |
| | | | |իզոնիազիդի նկատմամբ: |
| | | | |Իզոնիազիդը տրվում է ամեն օր |
| | | | |վեց ամսվա ընթացքում: |
| | | | |ԱՀԿ խիստ անհրաժեշտ |
| | | | |առաջարկություն, ազդեցության |
| | | | |գնահատականների միջինից |
| | | | |մինչև բարձր վստահություն: |
|___|_______|____________________|_______|____________________________|
|2) |3HP |Դեղազգայուն թոքային | 3 |Համարվում է այլընտրանքային |
| | |ինդեքս դեպքի տնային | |բուժում: Բուժումը սկսել ԴԶԹ |
| | |կամ սերտ կոնտակտավոր| |արդյունքը ստանալուց հետո, |
| | | | |որը հաստատում է ՏԲ-ի |
| | | | |դեղազգայուն լինելը: Ռեժիմը |
| | | | |նախատեսված է 2-4 տարեկան |
| | | | |երեխաների համար, որոնք |
| | | | |հակացուցում չունեն |
| | | | |իզոնիազիդի և/կամ |
| | | | |ռիֆապենտինի նկատմամբ: |
| | | | |Տրվում է շաբաթական մեկ անգամ|
| | | | |3 ամսվա ընթացքում: |
| | | | |Դեղերի ընդունման ձևը` |
| | | | |ուղղակիորեն վերահսկվող: |
| | | | |Ռիֆամիցինները ինդուկցում են |
| | | | |որոշակի ցիտոքրոմ P-450 |
| | | | |ֆերմենտներ և, հետևաբար, |
| | | | |կարող են խանգարել այս |
| | | | |նյութափոխանակության ուղուց |
| | | | |կախված դեղամիջոցների |
| | | | |գործունեությանը` արագացնելով|
| | | | |դրանց արտազատումը: Այս |
| | | | |դեղամիջոցների թվում են |
| | | | |հակավիրուսային թերապիան |
| | | | |(ՀՌԹ), հակացնցումային |
| | | | |դեղամիջոցները, հակաառիթմիկ |
| | | | |դեղամիջոցները, քինինները, |
| | | | |հակամակարդիչները, |
| | | | |հակասնկային դեղամիջոցները, |
| | | | |կորտիկոստերոիդները, |
| | | | |ցիկլոսպորինները, |
| | | | |ֆտորքինոլոնները և այլ |
| | | | |հակամանրէային դեղամիջոցները,|
| | | | |հիպոգլիկեմիկ դեղամիջոցները, |
| | | | |մեթադոնը: Հետևաբար, այս |
| | | | |դեղամիջոցներից պետք է |
| | | | |խուսափել ռիֆապենտին |
| | | | |պարունակող ռեժիմներ |
| | | | |ընդունելիս, կամ դրանց |
| | | | |դեղաչափերը պետք է ճշգրտվեն: |
| | | | |Հակացուցված է որոշ |
| | | | |հակամակարդիչների, հեպատիտ |
| | | | |Ց-ի և Բ-ի բուժման համար |
| | | | |օգտագործվող հակավիրուսային, |
| | | | |հակատրոմբոցիտային և |
| | | | |հակաբեղմնավորիչ դեղերի հետ: |
| | | | |ԱՀԿ խիստ անհրաժեշտ |
| | | | |առաջարկություն, ազդեցության |
| | | | |գնահատականների միջինից |
| | | | |մինչև բարձր վստահություն |
|___|_______|____________________|_______|____________________________|
|3) |3HR |Դեղազգայուն թոքային | 3 |Համարվում է այլընտրանքային |
| | |ինդեքս դեպքի տնային | |բուժում: Բուժումը սկսել ԴԶԹ |
| | |կամ սերտ կոնտակտավոր| |արդյունքը ստանալուց հետո, |
| | | | |որը հաստատում է ՏԲ-ի |
| | | | |դեղազգայուն լինելը: Ռեժիմը |
| | | | |նախատեսված է 0-5 տարեկան |
| | | | |երեխաների համար: Դեղերը |
| | | | |տրվում է ամեն օր: Դեղերի |
| | | | |ընդունման ձևը` ուղղակիորեն |
| | | | |վերահսկվող: |
| | | | |Առկա է միայն մեկ |
| | | | |հետազոտություն և |
| | | | |ապացուցողականության ցածր |
| | | | |աստիճան, սակայն հանդիսանում |
| | | | |է այլընտրանք, եթե այլ ավելի |
| | | | |բարձր ապացուցողականություն |
| | | | |ունեցող ռեժիմները հնարավոր |
| | | | |չէ օգտագործել: Հաշվի առնել |
| | | | |Ռիֆամիցինների |
| | | | |փոխազդեցությունը այլ դեղերի |
| | | | |հետ: |
|___|_______|____________________|_______|____________________________|
|4) |4R |Դեղազգայուն թոքային | 4 |Համարվում է այլընտրանքային |
| | |ինդեքս դեպքի տնային | |բուժում: Բուժումը սկսել ԴԶԹ |
| | |կամ սերտ կոնտակտավոր| |արդյունքը ստանալուց հետո, |
| | | | |որը հաստատում է ՏԲ-ի |
| | | | |դեղազգայուն լինելը: Ռեժիմը |
| | | | |նախատեսված է 0-5 տարեկան |
| | | | |երեխաների համար: Դեղը տրվում|
| | | | |է ամեն օր: Դեղի ընդունման |
| | | | |ձևը` ուղղակիորեն |
| | | | |վերահսկվող, ունի |
| | | | |ապացուցողականության ցածր |
| | | | |աստիճան, սակայն հանդիսանում |
| | | | |է այլընտրանք, եթե այլ ավելի |
| | | | |բարձր ապացուցողականություն |
| | | | |ունեցող ռեժիմները հնարավոր |
| | | | |չէ օգտագործել: Հաշվի առնել |
| | | | |Ռիֆամիցինների |
| | | | |փոխազդեցությունը այլ դեղերի |
| | | | |հետ: |
| | | | |ԱՀԿ պայմանական |
| | | | |առաջարկություն, ազդեցության |
| | | | |գնահատականների ցածրից մինչև |
| | | | |միջին վստահություն: |
._____________________________________________________________________.
16. Հաշվառումը և մշտադիտարկումը սահմանվում են Ձև 7-ում.
Ձև 7
._____________________________________________________________________.
|1)|Հաշվառում և |ՏԲ կանխարգելիչ բուժմամբ յուրաքանչյուր բուժառու |
| |հաշվետվություն|հաշվառման է ենթարկվում ըստ բնակության վայրի ՏԲ |
| | |կաբինետում: Բուժառուի տվյալները, կատարված |
| | |հետազոտությունները և բուժման արդյունքները |
| | |գրանցվում են տարածքային պոլիկլինիկայի կանխարգելիչ |
| | |բուժման հաշվառման մատյանում և ՏԲ տվյալների |
| | |գրանցման էլեկտրոնային առցանց համակարգում: ՏԲ |
| | |կանխարգելիչ բուժման մեջ ընդգրկված բուժառուների |
| | |վերաբերյալ հաշվետվությունները ներկայացվում է |
| | |եռամսյակային և տարեկան: |
|__|______________|___________________________________________________|
|2)|Մշտադիտարկում |ՏԲ կանխարգելիչ բուժման միջոցառումների |
| |և գնահատում |արդյունավետության, առաջընթացի գնահատման ուղղված |
| | |մշտադիտարկման և գնահատման գործառույթները ներառում |
| | |են` ՏԲ կանխարգելիչ բուժման իրականացման |
| | |մշտադիտարկում, գնահատում, տվյալների հավաքագրում և |
| | |հաշվետվություն, տվյալների որակի ապահովում, |
| | |գնահատում և ամփոփում, կարողությունների զարգացում: |
| | |ՏԲ կանխարգելման միջոցառումների արդյունավետության |
| | |գնահատման ցուցանիշները ձևավորվում են առողջապահական|
| | |հաստատությունում հետևյալ գործողություններից` |
| | |առողջապահական ոլորտի աշխատողների կողմից առաջընթացի |
| | |ցուցանիշների կանոնավոր գրանցում և հաղորդում, |
| | |համակարգված մշտադիտարկման այցեր: |
._____________________________________________________________________.
ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԸ
1. Տուբերկուլոզի վարման կլինիկական ուղեցույց, ՀՀ ԱՆ 19.08.2019 թ. թիվ 2278-Ա 2023թ 2019 թ.:
2. Հայաստանի հանրապետությունում տուբերկուլոզ հիվանդության համաճարակաբանական դիտարկմանը և կանխարգելմանը ներկայացվող պահանջներ: Հանրային առողջապահական նորմատիվ: ՀՀ առողջապահության նախարարի 2025 թվականի մարտի 20-ի 34-Ն հրաման:
3. WHO consolidated guidelines on tuberculosis, Module 1: prevention - tuberculosis preventive treatment, second edition. Geneva: World Health Organization; 2024
ԱՀԿ համակցված ուղեցույցներ տուբերկուլյոզի վերաբերյալ, Մոդուլ 1. կանխարգելում - տուբերկուլյոզի կանխարգելիչ բուժում, երկրորդ հրատարակություն: Ժնև` Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն; 2024:
4. Sterling TR, Villarino ME, Borisov AS, Shang N, Gordin F, Bliven-Sizemore E et al. Three months of rifapentine and isoniazid for latent tuberculosis infection. N Engl J Med. 2011;365(23):2155-66. doi:10.1056/NEJMoa1104875.
Սթերլինգ Թ.Ռ., Վիլլարինո Մ.Ե., Բորիսով Ա.Ս., Շանգ Ն., Գորդին Ֆ., Բլիվեն-Սայզմոր Է. և այլք: Երեք ամիս ռիֆապենտին և իզոնիազիդ` թաքնված տուբերկուլյոզի վարակման համար: Նյու Անգլիային բժշկական ամսագիր (N Engl J Med), 2011; 365(23):2155-2166: https://doi.org/10.1056/NEJMoa1104875:
5. Villarino ME, Scott NA, Weis SE, Weiner M, Conde MB, Jones B et al. Treatment for preventing tuberculosis in children and adolescents: a randomized clinical trial of a 3-month, 12-dose regimen of a combination of rifapentine and isoniazid. JAMA Pediatr. 2015;169(3):247. doi:10.1001/jamapediatrics.2014.3158.
Վիլլարինո Մ.Ե., Սքոթ Ն.Ա., Վայս Ս.Ե., Վայներ Մ., Կոնդե Մ.Բ., Ջոնս Բ. և այլք: Տուբերկուլյոզի կանխարգելիչ բուժում երեխաների և դեռահասների մոտ. ռիֆապենտին-իզոնիազիդի 3-ամսյա, 12-դեղաչափային սխեմայի ռանդոմիզացված կլինիկական հետազոտություն: JAMA Pediatrics, 2015; 169(3):247: https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2014.3158:
6. Swindells S, Ramchandani R, Gupta A, Benson CA, Leon-Cruz J, Mwelase N et al. One month of rifapentine plus isoniazid to prevent HIV-related tuberculosis. New Eng J Med. 2019;380(11):1001-11. doi:10.1056/NEJMoa1806808.
Սվինդելս Ս., Ռամչանդանի Ռ., Գուպտա Ա., Բենսոն Կ.Ա., Լեոն-Կրուս Խ., Մվելասե Ն. և այլք: Մեկ ամիս ռիֆապենտին և իզոնիազիդ` ՄԻԱՎ-ով պայմանավորված տուբերկուլյոզի կանխարգելման համար: Նյու Անգլիային բժշկական ամսագիր, 2019; 380(11):1001-1011: https://doi.org/10.1056/NEJMoa1806808:
7. Diallo T, Adjobimey M, Ruslami R, Trajman A, Sow O, Obeng Baah J et al. Safety and side effects of rifampin versus isoniazid in children. N Engl J Med. 2018;379(5):454-63. doi:10.1056/NEJMoa1714284.
Դիալո Տ., Աջոբիմեյ Մ., Ռուսլամի Ռ., Տրաջման Ա., Սոու Օ., Օբենգ Բաա Ջ. և այլք: Ռիֆամպինի և իզոնիազիդի կիրառման անվտանգության և կողմնակի ազդեցությունների համեմատական գնահատում երեխաների մոտ: Նյու Անգլիային բժշկական ամսագիր, 2018; 379(5):454-463: https://doi.org/10.1056/NEJMoa1714284:
8. Menzies D, Long R, Trajman A, Dion MJ, Yang J, Al Jahdali H et al. Adverse events with 4 months of rifampin therapy or 9 months of isoniazid therapy for latent tuberculosis infection: a randomized trial. Ann Intern Med. 2008;149(10):689-97. doi:10.7326/0003-4819-149-10-200811180-00003.
Մենզիես Դ., Լոնգ Ռ., Տրաջման Ա., Դիոն Մ.Ժ., Յանգ Ջ., Ալ Ջահդալի Հ. և այլք: Կողմնակի ազդեցություններ 4-ամսյա ռիֆամպինի կամ 9-ամսյա իզոնիազիդի բուժման դեպքում թաքնված տուբերկուլյոզի վարակման ժամանակ. ռանդոմիզացված հետազոտություն: Annals of Internal Medicine, 2008; 149(10):689-697: https://doi.org/10.7326/0003-4819-149-10-200811180-00003:
9. van Zyl S, Marais BJ, Hesseling AC, Gie RP, Beyers N, Schaaf HS. Adherence to anti-tuberculosis chemoprophylaxis and treatment in children. Int J Tuberc Lung Dis. 2006;10(1):13-8. PMID:16466031.
վան Զիլ Ս., Մարայս Բ.Ջ., Հեսելինգ Ա.Կ., Գիե Ա.Պ., Բեյերս Ն., Շաֆ Հ.Ս. Տուբերկուլյոզի քիմիոպրոֆիլակտիկայի և բուժման հանդեպ հավատարիմ մնալը երեխաների շրջանում: International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 2006; 10(1):13-18: PMID: 16466031:
10. Spyridis NP, Spyridis PG, Gelesme A, Sypsa V, Valianatou M, Metsou F et al. The effectiveness of a 9-month regimen of isoniazid alone versus 3- and 4-month regimens of isoniazid plus rifampin for treatment of latent tuberculosis infection in children: results of an 11-year randomized study. Clin Infect Dis. 2007;45(6):715-22. doi:10.1086/520983.
Սպիրիդիս Ն.Պ., Սպիրիդիս Պ.Գ., Գելեսմե Ա., Սիպսա Վ., Վալիանատու Մ., Մեցու Ֆ. և այլք: Իզոնիազիդի 9-ամսյա բուժման արդյունավետությունը` համեմատած իզոնիազիդ+րիֆամպինի 3- և 4-ամսյա սխեմաների հետ` թաքնված տուբերկուլյոզով երեխաների բուժման համար. 11-ամյա ռանդոմիզացված հետազոտության արդյունքներ: Clinical Infectious Diseases, 2007; 45(6):715-722: https://doi.org/10.1086/520983:
Պաշտոնական հրապարակման օրը` 2 փետրվարի 2026 թվական: