Սեղմել Esc փակելու համար:
ՊԵՏԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՎ ԱՆԱՎԱՐՏ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Չի գործում
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo
 

ՊԵՏԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՎ ԱՆԱՎԱՐՏ ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱ ...

10.02.1998 -ին ուժը կորցրած ակտի տվյալ խմբագրությունը գործել է   01.01.1900  -ից մինչեւ   10.02.1998  -ը:
 
i

(ուժը կորցրել է 17.12.97 թիվ ՀՕ-188)

i

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՕՐԵՆՔԸ

 

i

Օրինագիծն ընդունված է ՀՀ Գերագույն խորհրդի
կողմից «29» հուլիսի 1992թ. Հ.Ն-0681-I

 

i

ՊԵՏԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՎ ԱՆԱՎԱՐՏ ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕԲՅԵԿՏՆԵՐԻ ՍԵՓԱԿԱՆԱՇՆՈՐՀՄԱՆ ԵՎ ԱՊԱՊԵՏԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

 

Սույն օրենքի նպատակն է սահմանել Հայաստանի Հանրապետությունում արտադրության միջոցների նկատմամբ սեփականության հարաբերությունների փոխակերպման կազմակերպական-իրավական հիմքերը` պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման միջոցով արդյունավետ շուկայական տնտեսություն ստեղծելու համար:

 

1. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

Հոդված 1. Օրենքի գործողության ոլորտը

 

Սույն օրենքը կարգավորում է պետական (իշխանության տեղական մարմինների) ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման իրավահարաբերությունները:

i

Սույն օրենքը սահմանում է պետական (իշխանության տեղական մարմինների) ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման օբյեկտները, սուբյեկտները, ձևերը, կարգն ու պայմանները:

Օրենքի գործողությունը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության պետական սեփականություն հանդիսացող ձեռնարկությունների, կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկություններում Հայաստանի Հանրապետության պետական բաժնեմաս հանդիսացող գույքային համալիրների, ինչպես նաև անավարտ շինարարության օբյեկտների վրա:

Օրենքի գործողությունը չի տարածվում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով գրանցված հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններին պատկանող ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների, դրանցում այդ կազմակերպությունների բաժնեմաս հանդիսացող գույքի, ինչպես նաև պետական գույքը այլ պետություններին և միջազգային կազմակերպություններին օտարելուց բխող այն իրավահարաբերությունների վրա, որոնք կապված են Հայաստանի Հանրապետությունում դրանց ներկայացուցչական ֆունկցիաները կատարելու հետ:

Հողային և բնակարանային ֆոնդերի, մշակութային և պատմական արժեք ներկայացնող օբյեկտների սեփականաշնորհման հետ կապված իրավահարաբերությունները, ինչպես նաև քաղաքացիների և ձեռնարկությունների կողմից գույքային համալիր չհանդիսացող պետական գույքի առանձին օբյեկտների օտարման հետ կապված իրավահարաբերությունները կարգավորվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 2. Օրենքում օգտագործվող հասկացությունները

 

1. Պետական ձեռնարկությունը սեփականության իրավունքով պետությանը (իշխանության տեղական մարմիններին) պատկանող ձեռնարկությունն է կամ դրանց միավորումը կամ գույքային համալիր հանդիսացող և կազմակերպական-իրավական տեսակետից մեկուսացված, իսկ ֆունկցիոնալ առումով` ինքնուրույն գործելու հնարավորություն ունեցող ստորաբաժանումն է, ինչպես նաև կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկություններում պետությանը (իշխանության տեղական մարմիններին) պատկանող բաժնեմասը կամ բաժնետոմսերը:

2. Անավարտ շինարարության օբյեկտը պետական ( իշխանության տեղական մարմինների) սեփականություն կամ պետությանը (իշխանության տեղական մարմիններին) պատկանող բաժնեմաս հանդիսացող`

ա) սահմանված կարգով հաստատված նախագիծ և հատկացված հողատարածություն ունեցող օբյեկտն է, որում շինմոնտաժային աշխատանքները չեն սկսած.

բ) օբյեկտն է, որում իրականացվել են կամ իրականացվում են շինմոնտաժային աշխատանքներ և որը սահմանված կարգով գործարկված կամ կոնսերվացված չէ.

գ) օբյեկտն է, որը սահմանված կարգով կոնսերվացված է:

3. Ոչ պետական են համարվում այն ձեռնարկությունները, որոնց գույքի 50 տոկոսից ավելին քաղաքացիների կամ կոլեկտիվ սեփականություն է:

4. Պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ են համարվում այն ձեռնարկությունները, որոնց գույքի կազմում պետության (իշխանության տեղական մարմինների) սեփականության մասը 50 և ավելի տոկոսն է:

5. Քաղաքացիների խումբ է համարվում համատեղ գործունեություն իրականացնելու նպատակով պայմանագրային հիմունքներով միավորված ֆիզիկական անձանց խումբը:

i

6. Սեփականաշնորհվող ձեռնարկության գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունք ձեռք բերելու նպատակով ձեռնարկության սեփականաշնորհման մասին սույն օրենքով սահմանված կարգով որոշում ընդունելու պահին ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ են համարվում`

ա) տվյալ ձեռնարկությունում աշխատողները.

բ) տվյալ ձեռնարկությունում վերջին երեք տարվա ընթացքում առնվազն մեկ տարվա աշխատանքային ստաժ ունեցող անձինք.

գ) վերջին տասը տարվա ընթացքում տվյալ ձեռնարկությունից կենսաթոշակի անցած և այնտեղ առնվազն երկու տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ ունեցող անձինք.

դ) վերջին տասը տարվա ընթացքում տվյալ ձեռնարկությունում առնվազն երկու տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ ունեցող բոլոր կարգի հաշմանդամները.

ե) տվյալ ձեռնարկությունում առնվազն ութ տարվա ընդհանուր աշխատանքային ստաժ ունեցող անձինք.

զ) ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման պատճառով վերակազմավորվող կամ լուծարվող վերադաս մարմինների ազատված աշխատակիցները, որոնք տվյալ մարմնում ունեն առնվազն մեկ տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ կամ վերջին երեք տարվա ընթացքում առնվազն երկու տարվա աշխատանքային ստաժ.

է) ձեռնարկության սեփականաշնորհման մասին լիազորված պետական մարմնի կողմից որոշում ընդունելու կամ սույն օրենքով սահմանված կարգով սեփականաշնորհման մասին հայտ ներկայացնելու պահից հաստիքների կրճատման պատճառով աշխատանքից ազատված անձինք.

ը) տվյալ ձեռնարկությունում աշխատած կերակրողին կորցնելու կապակցությամբ կենսաթոշակ ստացող անձինք:

Քաղաքացիներն իրենց հայեցողությամբ կարող են ձեռք բերել սեփականաշնորհվող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամի կարգավիճակ սույն կետի միայն մեկ ենթակետով նախատեսված դեպքում և միայն մեկ ձեռնարկությունում.

թ) տվյալ ձեռնարկությունից «Զինապարտության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքին համապատասխան զինծառայության զորակոչված և զինծառայության մեջ գտնվող ու ձեռնարկությունում առնվազն մեկ տարվա աշխատանքային ստաժ ունեցող, ինչպես նաև ընտրովի պետական մարմիններում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ընտրված անձինք.

7. Ապապետականացմանը մասնակցելու իրավունք ունեցող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ են համարվում դրա ապապետականացման մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով որոշում ընդունելու պահին տվյալ ձեռնարկությունում մշտական աշխատողները:

8. Օտարերկրյա անձինք են համարվում`

ա) այլ պետությունների քաղաքացիները.

բ) այլ պետությունների իրավաբանական անձինք.

գ) միջազգային կազմակերպությունները.

դ) այլ պետությունների ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց, միջազգային կազմակերպություններին, այլ պետություններին լրիվ կամ առավելապես (գույքի կեսից ավելի մասով) պատկանող ձեռնարկությունները, դրանց դուստր ձեռնարկությունները.

ե) համատեղ ձեռնարկությունները, որոնց կանոնադրական հիմնադրամում օտարերկրյա մասնակցի բաժինը կեսից ավելին է:

9. Փոքր» սեփականաշնորհում է համարվում հասարակական սննդի, բնակչության կենցաղային սպասարկման և մանրածախ առևտրի ճյուղերի պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհումը:

«Փոքր» սեփականաշնորհման ենթակա պետական ձեռնարկությունները համարվում են «փոքր» օբյեկտներ:

(փոփ. 06.06.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 3. Սեփականաշնորհման հասկացությունը

 

Սեփականաշնորհումը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված ձեվերով պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների օտարումն է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, ոչ պետական ձեռնարկություններին ու պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններին և օտարերկրյա անձանց:

Սեփականաշնորհման օբյեկտ կարող են լինել`

ա) պետական ձեռնարկությունը կամ դրանց միավորումը.

բ) պետական ձեռնարկության այն ստորաբաժանումը, որը կազմակերպական- իրավական տեսակետից մեկուսացված է կամ ֆունկցիոնալ առումով ինքնուրույն գործելու հնարավորություն ունի.

գ) կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկություններում պետությանը պատկանող բաժնեմասը կամ բաժնետոմսերը.

դ) լուծարված պետական ձեռնարկության գույքը, այդ թվում` տարածքները.

ե) վարձակալական կամ ոչ պետական ձեռնարկություններին վարձակալությամբ տրված պետական գույքը, այդ թվում` տարածքները.

զ) բնակելի շենքերում պետությանը (իշխանության տեղական մարմիններին) պատկանող ընդհանուր օգտագործման տարածք չհանդիսացող ոչ բնակելի տարածքները.

է) անավարտ շինարարության օբյեկտները:

Սեփականաշնորհման հետևանքով սեփականության իրավունք ձեռք բերած անձանց փոխանցվում են նախկին սեփականատիրոջ գույքային և անձնական ոչ գույքային պարտավորություններ, եթե Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ այլ բան չի նախատեսված:

Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերում և կարգով սեփականաշնորհման մասին որոշմամբ կարող են ժամանակավորապես սահմանափակվել սեփականաշնորհվող ձեռնարկության արտադրական պրոֆիլի փոփոխման, պետական պատվերի ընդունման, աշխատանքային պայմանագրերի լուծման և ձեռնարկության օտարման իրավունքները:

Պետական ձեռնարկությունների կողմից պետական սեփականություն հանդիսացող գույքային համալիրների կամ գույքի առանձին տեսակների ձեռքբերումը սեփականաշնորհում չի համարվում և կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով:

Պետական ձեռնարկությունը կամ անավարտ շինարարության օբյեկտը համարվում է սեփականաշնորհվող տվյալ օբյեկտի սեփականաշնորհման մասին պետական լիազորված մարմնի որոշման իրավական ուժ ստանալու պահից մինչև պետական լիազորված մարմնի և ձեռնարկության նոր սեփականատիրոջ միջև սեփականաշնորհումը վավերացնող պայմանագրի կնքման պահը:

(փոփ. 06.06.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 4. Ապապետականացման հասկացությունը

 

Ապապետականացումը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված դեպքերում և կարգով պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների տրամադրումն է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, ձեռնարկություններին, օտարերկրյա անձանց լիազորագրային կառավարման, վարձակալության, ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ ստեղծելու համար` առանց պետական սեփականության իրավունքի օտարման:

Ապապետականացման օբյեկտ կարող են լինել`

ա) պետական ձեռնարկությունը կամ դրանց միավորումը.

բ) պետական ձեռնարկության ստորաբաժանումը.

գ) կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկություններում պետությանը պատկանող բաժնեմասը.

դ) բնակելի և ոչ բնակելի շենքերում պետությանը (իշխանության տեղական մարմիններին) պատկանող ընդհանուր օգտագործման տարածք չհանդիսացող ոչ բնակելի տարածքները.

ե) անավարտ շինարարության օբյեկտները:

Պետական ձեռնարկությունների մասնակցությունը ապապետականացմանը կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով:

Պետական ձեռնարկությունը կամ անավարտ շինարարության օբյեկտը համարվում է ապապետականացման ընթացքում գտնվող դրա ապապետականացման մասին պետական լիազորված մարմնի որոշման իրավական ուժ ստանալու պահից մինչև պետական լիազորված մարմնի և ձեռնարկության ապապետականացման սուբյեկտի միջև պայմանագրի կնքման պահը:

(փոփ. 06.06.95թ. օրենքով)

 

i
Հոդված 5. Հայաստանի Հանրապետության պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագիրը

 

1. Սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացիկ փուլի նպատակները, նախապատվությունները և սահմանափակումները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման տարեկան ծրագրերով:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի` ծրագրի գործադրմանը նախորդող նստաշրջանին է ներկայացնում ծրագրի նախագիծը:

i

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովը մինչև ծրագրի գործադրման սկիզբը քննարկում և ընդունում է ծրագիրը, ինչպես նաև ընթացիկ ծրագրին նախորդող ծրագրի կատարման մասին հաշվետվությունը օրենքների տեսքով:

2. Ծրագրի նախագիծը մշակվում է առաջիկա մեկ տարվա համար և բովանդակում է սեփականաշնորհման և ապապետականացման այդ տարվա առաջադրանքները, հաջորդ երկու տարվա համար հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև նախորդ տարվա ծրագրի կատարման վերլուծությունը:

Ծրագրի նախագիծը պետք է բովանդակի`

ա) սեփականաշնորհվող և ապապետականացվող ձեռնարկությունների ու անավարտ շինարարության օբյեկտների ընտրության սկզբունքները.

բ) տնտեսության այն ճյուղերն ու ոլորտները (առանձին դեպքերում նաև ձեռնարկություններն ու անավարտ շինարարության օբյեկտները), որոնցում առաջիկա տարում սեփականաշնորհում կամ ապապետականացում չի նախատեսվում.

գ) պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների ցանկը, ըստ տնտեսության ճյուղերի և ոլորտների, որոնք նախատեսված են սեփականաշնորհման առաջիկա տարում` առանձին նշելով այն ձեռնարկությունները, որոնց սեփականաշնորհումն իրականացվելու է բաժնետոմսերի ազատ բաժանորդագրությամբ, ինչպես նաև այն ձեռնարկությունները, որոնց սեփականաշնորհումն իրականացվելու է միջազգային մրցույթով.

դ) սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների թողարկման ծավալը, սերտիֆիկատներ ձեռք բերելու իրավունք ունեցող անձանց, սերտիֆիկատների թողարկման, բաշխման և շրջանառության կարգը, սերտիֆիկատների անվանական արժեքը և դրանք ստանալու վճարի չափը.

ե) տարաժամկետ վճարումների սանդղակն ըստ սեփականաշնորհվող ձեռնարկությունների արժեքի` «փոքր» օբյեկտների և անավարտ շինարարության օբյեկտների համար.

զ) սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում օտարերկրյա ներդրումների օգտագործման և օտարերկրացիների մասնակցության պայմանները.

է) պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունների (այդ ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման և ապապետականացման դեպքում), շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունների, հասարակական կազմակերպությունների, բարեգործական և այլ հասարակական հիմնադրամների, ինչպես նաև առևտրային բանկերի և ֆինանսավարկային կազմակերպությունների սեփականաշնորհմանը և ապապետականացմանը մասնակցելու պայմանները.

ը) սեփականաշնորհման և ապապետականացման համար անհրաժեշտ նախապատրաստական միջոցառումների բովանդակությունը.

թ) սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացքում գտնվող ձեռնարկությունների նկատմամբ նախարարությունների և պետական կառավարման ու տեղական իշխանության մարմինների իրավասության սահմանափակումները.

ժ) պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ կազմակերպական, իրավական, տեխնիկական ու ֆինանսական միջոցառումները:

3. Տվյալ տարվա սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագրով սեփականաշնորհման համար նախատեսված ձեռնարկությունները և անավարտ շինարարության օբյեկտները, եթե դրանք տարբեր պատճառներով դեռ չեն սեփականաշնորհվել, կամ դրանց սեփականաշնորհումը դեռ չի ավարտվել, չեն կարող հաջորդ տարիների ծրագրերում ընդգրկվել այն ձեռնարկությունների ցանկում, որոնց սեփականաշնորհումն առաջիկա տարում չի նախատեսվում:

4. Ծրագրով նախատեսված սեփականաշնորհվող և ապապետականացվող ձեռնարկությունների ցանկերում կարող են կատարվել լրացումներ և փոփոխություններ, որոնց նախագծերը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի քննարկմանն են ներկայացվում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից: Դրանք հաստատվելուց հետո, անհրաժեշտության դեպքում, համապատասխանաբար ավելացվում է բաշխվող սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների թողարկման ծավալը:

(փոփ. 06.06.95թ., 27.12.95թ. օրենքներով)

 

Հոդված 6. Սեփականաշնորհման և ապապետականացման սուբյեկտները

 

1. Սեփականաշնորհման (պետական գույքի ձեռքբերման) սուբյեկտներն են`

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները և քաղաքացիների խմբերը, այդ թվում` սեփականաշնորհվող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամները.

ոչ պետական ձեռնարկությունները.

պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները` այն դեպքում, եթե սեփականաշնորհվում է տվյալ ձեռնարկության պետական սեփականություն հանդիսացող մասը.

i

օտարերկրյա անձինք, Հայաստանի Հանրապետության ոչ պետական առևտրային բանկերը և այլ ֆինանսավարկային կազմակերպությունները.

2. Ապապետականացման (իրավունքի ձեռք բերման) սուբյեկտներն են`

ապապետականացվող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամները.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները և քաղաքացիների խմբերը.

ոչ պետական ձեռնարկությունները.

պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները` այն դեպքում, եթե ապապետականացվում է տվյալ ձեռնարկության պետական սեփականություն հանդիսացող մասը.

օտարերկրյա անձինք, Հայաստանի Հանրապետության ոչ պետական առևտրային բանկերը և այլ ֆինանսավարկային կազմակերպությունները.

i

3. Պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները (այլ ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման կամ ապապետականացման դեպքում), շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունները, հասարակական կազմակերպությունները, բարեգործական և այլ հասարակական հիմնադրամները սեփականաշնորհմանը և ապապետականացմանը կարող են մասնակցել այն դեպքում, եթե այդ մասին նշված է ծրագրում:

4. Քաղաքացիները, նրանց խմբերը, այդ թվում` սեփականաշնորհվող պետական ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամները, հանդես են գալիս որպես սեփականաշնորհման սուբյեկտ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով իրավաբանական անձ հանդիսացող կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություն ստեղծելուց հետո` բացառությամբ սույն օրենքի 10 հոդվածի առաջին մասի «ա» և «գ» կետերով նախատեսված դեպքերի, ինչպես նաև սույն օրենքի 10 հոդվածի առաջին մասի «բ» կետով նախատեսված դեպքի, եթե Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ այլ բան չի նախատեսված:

Քաղաքացիները, նրանց խմբերը, այդ թվում սեփականաշնորհվող պետական ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամները ապապետականացմանը մասնակցելու համար սույն օրենքով սահմանված կարգով պետք է ստեղծեն համապատասխան ձեռնարկություն:

5. Սեփականաշնորհվող ձեռնարկության աճուրդին, մրցույթին, բաժնետոմսերի բաժանորդագրությանը, սույն օրենքով և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված սեփականաշնորհման այլ ձևերին, ինչպես նաև ապապետականացմանը մասնակցելու համար իրավաբանական անձինք և իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկությունները Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված կարգով հայտ են ներկայացնում սեփականաշնորհումը կամ ապապետականացումը իրականացնող պետական լիազորված մարմնին, որտեղ նշում են տեղեկություններ այդ ձեռնարկությունների սեփականատիրոջ (սեփականատերերի) և կանոնադրական հիմնադրամի նրա բաժնեմասի (բաժնեմասերի) վերաբերյալ:

6. Սեփականաշնորհման հետևանքով սեփականության իրավունք ձեռք բերած , ինչպես նաև ապապետականացման հետևանքով պետական գույքի տիրապետման կամ տիրապետման և օգտագործման իրավունք ստացած սուբյեկտների վրա չեն տարածվում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նորաստեղծ ձեռնարկությունների համար սահմանված հարկային արտոնությունները, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նորաստեղծ ձեռնարկությունը սեփականաշնորհման սուբյեկտ է դարձել լուծարված պետական ձեռնարկության գույքի սեփականաշնորհման հետևանքով:

7. Ազգայնացված, բռնագրավված կամ այլ ձևով պետականացված ձեռնարկությունների նախկին սեփականատերերը, նրանց ժառանգները, իրավահաջորդները այդ ձեռնարկությունների սեփականաշնորհմանը մասնակցում են ընդհանուր հիմունքներով:

(փոփ. 06.06.95թ., 27.12.95թ. օրենքներով)

 

Հոդված 7. Պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների ձեռքբերման համար օգտագործվող միջոցները

 

Պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների ձեռքբերման համար օգտագործվում են քաղաքացիների եկամուտները և խնայողությունները, իրավաբանական անձանց և իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկությունների եկամուտները, սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները, իսկ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամների սեփականատեր դառնալու դեպքում` տվյալ ձեռնարկության տնտեսական խրախուսման ֆոնդերը: Քաղաքացիները, իրավաբանական անձինք և իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկությունները կարող են օգտվել նաև վարկային կամ այլ փոխառու միջոցներից:

Սեփականաշնորհվող գույքի ձեռքբերման համար օգտագործվող վերը նշված միջոցները հավասարազոր են և ընդունման համար պարտադիր Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում: Արգելվում է այդ միջոցների` որպես սեփականաշնորհվող գույքի համար վճարման միջոց, օգտագործման վրա որևէ սահմանափակում դնելը, եթե դրանք սահմանված չեն սույն օրենքով կամ ծրագրով:

Սույն օրենքի 31 և 34 հոդվածներում սահմանված դեպքերում սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները չեն կարող օգտագործվել որպես պետական ձեռնարկությունների գույքի ձեռքբերման միջոց:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

i
Հոդված 8. Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներ

 

i

Ելնելով ծրագրից և Հայաստանի Հանրապետության նախագահի համապատասխան հրամանագրից, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը թողարկում է սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներ: Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներ ստանալու իրավունք ունեն միայն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները: Հայաստանի Հանրապետության բռնադատված քաղաքացին ունի մեկ հավելյալ սերտիֆիկատ ստանալու իրավունք: Սեփականաշնորհման բնագավառում անչափահասների իրավունքները իրականացնում են ծնողները կամ նրանց իրավունքների և շահերի օրինական ներկայացուցիչները:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներ ստանալու կարգը, պայմանները և թողարկման ծավալը սահմանվում է ծրագրով: Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների թողարկման ծավալը պակաս չպետք է լինի այդ ծրագրով սեփականաշնորհման համար նախատեսված պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների արժեքի 30 տոկոսից:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների գործողության ժամկետը սեփականաշնորհման ծրագրերով նախատեսված ժամանակահատվածում չի սահմանափակվում:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներ ստանալու փաստը վավերացվում է համապատասխան նշումով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձը հավաստող փաստաթղթում:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները դրանք ստանալու իրավունքն ունեցող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների միջև բաշխվում են առանց վճարելու դրանց անվանական արժեքի համար: Սերտիֆիկատներ ստանալու վճարի չափը սահմանվում է ծրագրով` ելնելով դրանց տպագրության, բաշխման, շրջանառության և փոխանակման ծախսերը փոխհատուցելու անհրաժեշտությունից:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներն, բացառությամբ սույն օրենքի 31 և 34 հոդվածներով նախատեսված դեպքերի, ունեն անվանական արժեք, որը հայտարարվում է Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնապես շրջանառության մեջ գտնվող դրամական միավորով: Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները օրինական վճարման միջոց են սեփականաշնորհվող գույքի, բաժնեմասի կամ բաժնետոմսի համար և Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքում պարտադիր են ընդունման միայն անվանական արժեքով և դրանց գործողության ժամկետներում:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները ենթակա են ազատ առուծախի Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված ցանկացած ձևով` ինչպես դրանց տերերի, այնպես էլ միջնորդ կազմակերպությունների կողմից ազատ ձևավորվող գներով:

Մեկ անձի կողմից տնօրինվող սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների քանակը չի սահմանափակվում:

Սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները ենթակա չեն ետգնման պետության կողմից, և պետությունը, պետական կազմակերպություններն ու ձեռնարկությունները չեն կարող մասնակցել սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների առուծախին:

Սեփականաշնորհման համար ցանկացած վճարման ժամանակ սեփականաշնորհման սերտիֆիկատներով վճարվող մասի արժեքը չի սահմանափակվում:

Սեփականաշնորհման համար վճարման միջոց ծառայած սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված կարգով դուրս են բերվում շրջանառությունից և մարվում:

(փոփ. 16.11.93թ, 03.11.94թ. 06.06.95թ. 27.12.95թ. օրենքներով)

 

i
Հոդված 8.1. Պետական ձեռնարկությունների գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհումը

 

Պետական ձեռնարկության գույքի հաշվեկշռային արժեքի 20 տոկոսը ենթակա է անհատույց սեփականաշնորհման պետական ձեռնարկության այն աշխատողներին, որոնք այդ մասին որոշում ընդունելու պահին տվյալ ձեռնարկությունում ունեն մեկ տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ և իրենց ցանկությունն են հայտնել մասնակցելու մասնակի անհատույց սեփականաշնորհմանը:

Պետական ձեռնարկության գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհմանը մասնակցում են նաև`

ա) տվյալ ձեռնարկությունից ժամկետային ծառայության այն զորակոչվածները, որոնք ձեռնարկության գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհման մասին որոշման ընդունման պահին տվյալ ձեռնարկությունում ունեն առնվազն մեկ տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ,

բ) 1988 թվականի հունվարի 1-ից հետո ձեռնարկությունից զինվորական ծառայության մեկնած անձինք և կամավորները, որոնք ծառայության ընթացքում ստացած վնասվածքների, խեղումների կամ հիվանդությունների հետևանքով հաշմանդամության խումբ են ձեռք բերել,

գ) 1988 թվականի հունվարի 1-ից հետո տվյալ ձեռնարկությունից զինվորական ծառայության մեկնած և զոհված զինծառայողի, կամավորի ժառանգները` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով,

գ) աշխատանքային խեղման կամ մասնագիտական հիվանդության հետևանքով աշխատանքը թողած և այդ կապակցությամբ հաշմանդամության խումբ ստացած կամ տվյալ ձեռնարկությունից վնասի փոխհատուցում ստացող անձինք,

ե) օրենսդրությամբ սահմանված կարգով տվյալ ձեռնարկություն փոխադրվածները, որոնք ձեռնարկության գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհման մասին որոշման ընդունման պահին ունեն առնվազն մեկ տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ,

i

զ) պետական ձեռնարկությունում աշխատող արհմիութենական հաստիքային աշխատողները:

Բաժնետիրական ընկերության բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի (լիազորների ժողովի կամ կոնֆերանսի) կամ մասնակի անհատույց սեփականաշնորհման մասնակիցների որոշմամբ մասնակի անհատույց սեփականաշնորհմանը կարող են մասնակցել նաև`

ա) անձինք, որոնք արտադրական վնասվածքի հետևանքով կորցրել են տվյալ ձեռնարկությունում աշխատած կերակրողին և այդ ձեռնարկությունից ստանում են փոխհատուցում կամ կենսաթոշակ,

բ) կենսաթոշակառուները, որոնք կենսաթոշակի են անցել տվյալ ձեռնարկությունից և մինչև կենսաթոշակի անցնելն այդ ձեռնարկությունում ունեցել են առնվազն տաս տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ:

Քաղաքացիները պետական ձեռնարկության գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհմանը մասնակցելու իրավունքից կարող են օգտվել նշված ենթակետերից միայն մեկով նախատեսված դեպքում և միայն մեկ ձեռնարկությունում:

Մասնակի անհատույց սեփականաշնորհման ենթակա ձեռնարկությունների ցանկում չեն կարող ընդգրկվել «փոքր» օբյեկտները, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ներկայացմամբ Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահության կողմից հաստատված ցանկի մեջ մտնող ձեռնարկությունները:

Մասնակի անհատույց սեփականաշնորհման ենթարկվելու մասին իր ցանկությունը պետական ձեռնարկությունը հաստատում է իր աշխատավորական կոլեկտիվի ընդհանուր ժողովի /լիազորների ժողովի կամ կոնֆերանսի/ որոշմամբ` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված կարգով և ժամկետներում:

Մասնակի անհատույց սեփականաշնորհումն իրականացվում է մինչև Հայաստանի Հանրապետության պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման առաջին ծրագրի գործողության սկիզբը, եթե առանձին ձեռնարկությունների վերաբերյալ օրենքով այլ ժամկետ չի սահմանվում:

i

Պետական ձեռնարկությունների գույքի մասնակի անհատույց սեփականաշնորհումից հետո տվյալ ձեռնարկության հաշվետու տարվա չբաշխված շահույթի` պետությանը պատկանող բաժնեմասից ինվեստիցիոն սեփականաշնորհման ֆոնդին ուղղվող գումարը Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված կարգով անհատույց բաշխվում է տվյալ ձեռնարկությունում բաշխման պահին առնվազն մեկ տարվա անընդհատ աշխատանքային ստաժ ունեցող աշխատողներին` անկախ մասնակի անհատույց սեփականաշնորհմանն այդ աշխատողների մասնակցության հանգամանքից` բաժնետոմսերի հավաստագրերի ձևով: Սույն արտոնությունը գործում է մինչև տվյալ ձեռնարկության սեփականաշնորհման փաստացի սկիզբը` համաձայն Հայաստանի Հանրապետության պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման տարեկան ծրագրի:

(փոփ. 16.11.93թ, 09.11.94թ, 25.10.95թ, 26.03.96թ օրենքներով)

 

Հոդված 9. Ձեռնարկությունների սեփականաշնորհմանը մասնակցելու աշխատավորական կոլեկտիվների իրավունքը

 

Սեփականաշնորհվող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ համարվող անձինք ունեն դրա գույքը ձեռք բերելու հավասար իրավունքներ:

Սեփականաշնորհվող ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամները սեփականաշնորհմանը կարող են մասնակցել ընդհանուր հիմուքներով: Միաժամանակ աշխատավորական կոլեկտիվին տրվում են հետևյալ արտոնությունները.

ա) սեփականաշնորհվող գույք ձեռք բերելու նախապատվություն այլ գնորդների նկատմամբ: Սույն արտոնությունը չի տարածվում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության նախաձեռնությամբ սեփականաշնորհվող ձեռնարկությունների աշխատավորական կոլեկտիվների վրա.

i

բ) սեփականաշնորհվող գույքը այլ անձանց կողմից ձեռք բերելու կամ բաժնետոմսերի ազատ բաժանորդագրության դեպքում` աշխատավորական կոլեկտիվի ընդհանուր ժողովի (լիազորների ժողովի կամ կոնֆերանսի) որոշմամբ աշխատավորական կոլեկտիվին վերապահվում է գույքի արժեքի որոշակի մասը, բայց ձեռնարկության գույքի վերագնահատված արժեքի 20 տոկոսից ոչ ավելի չափով: Ընդ որում, միայն այն դեպքում, երբ աշխատավորական կոլեկտիվի անդամների ավելի քան 50 տոկոսը ցանկություն է հայտնել և բաժանորդագրվել է ձեռնարկության գույքի վերագնահատված արժեքի մինչև 20 տոկոսին:

Եթե բաց բաժնետիրական ընկերության բաժնետոմսերի բաժանորդագրության ընթացքում աշխատավորական կոլեկտիվի անդամներին վերապահված բաժնետոմսերի բաժանորդագրությանը մասնակցողների թիվը չի գերազանցում աշխատավորական կոլեկտիվի անդամների 50 տոկոսը, ապա փակ բաժանորդագրությունը համարվում է չկայացած, և փակ բաժանորդագրության համար կոլեկտիվին վերապահված բաժնետոմսերը ենթակա են վաճառքի` բաց բաժանորդագրության միջոցով:

Սույն արտոնությունը չի տարածվում աճուրդով կամ մրցույթով վաճառվող «փոքր» օբյեկտների վրա:

գ) տարաժամկետ վճարում ձեռք բերվող գույքի և ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամներին վերապահվող գույքի բաժնեմասի համար` ծրագրով հաստատված սանդղակով.

դ) պետական ձեռնարկության տնտեսական խրախուսման ֆոնդերի մնացորդների հաշվին բաժնեմասերի կամ բաժնետոմսերի արժեքի վճարման իրավունք` վճարման պահին ձեռնարկությունում աշխատող սեփականաշնորհմանը մասնակցող աշխատավորական կոլեկտիվի անդամների քանակի համամասնությամբ.

ե) առաջին վճարի չափի կրճատում երկու անգամ կամ տարաժամկետ վճարման ժամկետի երկարացում 50 տոկոսով` աղետի գոտում և հեռավոր սահմանամերձ շրջաններում գտնվող սեփականաշնորհվող ձեռնարկությունների համար: Աշխատավորական կոլեկտիվի ընդհանուր ժողովի (լիազորների ժողովի կամ կոնֆերանսի) որոշմամբ տրվում է այդ արտոնություններից միայն մեկը.

զ) իրենց հասանելիք բաժնեմասի վճարման զեղչեր` պատերազմների մասնակիցների և երրորդ կարգի հաշմանդամների համար` արժեքի 40 տոկոսի չափով, երկրորդ կարգի հաշմանդամների համար` 50 տոկոսի չափով, առաջին կարգի հաշմանդամների համար` 60 տոկոսի չափով:

(փոփ. 16.11.93, 06.06.95. 19.12.96 օրենքներով)

 

Հոդված 10. Սեփականաշնորհմանը մասնակցելու` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների և քաղաքացիների խմբերի իրավունքը

 

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները և քաղաքացիների խմբերը սույն օրենքով սահմանված կարգով կարող են մասնակցել պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհմանը`

ա) սեփականաշնորհվող ձեռնարկության (բացի «փոքր» օբյեկտներից) աշխատավորական կոլեկտիվի հետ միասին` վերջինիս համաձայնությամբ.

բ) աճուրդին և մրցութային վաճառքին մասնակցելով.

գ) բաժնետոմսերի բաժանորդագրվելով և գնելով:

Ելնելով սույն հոդվածում նշված պայմաններից, ծրագրով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին տրամադրվում են հետևյալ արտոնությունները`

ա) բաց բաժնետիրական ընկերությունների ձևով սեփականաշնորհվող ձեռնարկությունների կանոնադրական հիմնադրամի որոշակի մասի վերապահում ազատ բաժանորդագրման համար (կանոնադրական հիմնադրամի 20 տոկոսից ոչ պակաս).

բ) ձեռք բերվող գույքի կամ բաժնետոմսերի համար տարաժամկետ վճարում ըստ ծրագրում հաստատված սանդղակի:

(փոփ. 06.06.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 11. Ոչ պետական ձեռնարկությունների, պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունների և օտարերկրյա անձանց սեփականաշնորհմանը մասնակցելու իրավունք

 

Գործող ոչ պետական ձեռնարկությունները և օտարերկրյա անձինք կարող են մասնակցել պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհմանը, եթե դա չի հակասում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության պահանջներին:

Գործող պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները չեն կարող մասնակցել պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհմանը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ սեփականաշնորհվում է տվյալ ձեռնարկության պետական սեփականություն հանդիսացող մասը` եթե այլ բան չի նախատեսված ծրագրով:

Ծրագրում նշված դեպքերում օտարերկրյա անձինք ծրագրով նախատեսված ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհմանը մասնակցում են ազատ փոխարկելի արժույթով:

Ոչ պետական ձեռնարկությունները և պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները, ինչպես նաև օտարերկրյա անձինք տարաժամկետ վճարման արտոնություններից կարող են օգտվել ծրագրով սահմանված տարաժամկետ վճարումների սանդղակների համաձայն:

 

Հոդված 12. Ապապետականացմանը մասնակցելու իրավունքը

 

Պետական ձեռնարկությունները լիազորագրային կառավարման տրամադրելիս Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով լիազորագրային սեփականատեր դառնալու հավասար իրավունք ունեն տվյալ ձեռնարկության աշխատողներ հանդիսացող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները, նրանց խմբերը, ոչ պետական ձեռնարկությունները, ինչպես նաև օտարերկրյա անձինք: Պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները իրավունք ունեն լիազորագրային սեփականատեր դառնալ միայն տվյալ ձեռնարկության պետական սեփականություն հանդիսացող մասը լիազորագրային կառավարման տրամադրելիս, եթե այլ բան չի նախատեսված ծրագրով:

Պետական ձեռնարկությունները վարձակալության, ոչ պետական ձեռնարկություն կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություն ստեղծելու համար տրամադրելիս նախապատվության իրավունք ունեն դրանց աշխատավորական կոլեկտիվները:

Պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունների պետական սեփականություն հանդիսացող մասի վարձակալության նախապատվության իրավունք ունեն տվյալ ձեռնարկության ոչ պետական սեփականություն հանդիսացող մասի սեփականատերերեը:

Պետական ձեռնարկությունները վարձակալությամբ, ինչպես նաև ոչ պետական ձեռնարկություն կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություն ստեղծելու համար աշխատավորական կոլեկտիվի ընդհանուր ժողովի (լիազորների ժողովի կամ կոնֆերանսի) համաձայնությամբ հավասար իրավունքներով տրամադրվում են տվյալ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ չհանդիսացող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, ոչ պետական ձեռնարկություններին, ինչպես նաև օտարերկրյա անձանց` սույն օրենքի 38 հոդվածով նախատեսված կարգով:

Անավարտ շինարարության օբյեկտները, ոչ պետական ձեռնարկություն կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություն կառուցելու համար, հավասար իրավունքներով տրամադրվում են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, ոչ պետական ձեռնարկություններին, ինչպես նաև օտարերկրյա անձանց` սույն օրենքի 41 հոդվածով նախատեսված կարգով:

Պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունները իրավունք չունեն հանդիսանալ պետական ձեռնարկության վարձակալ, ինչպես նաև մասնակցել պետական ձեռնարկության կամ անավարտ շինարարության օբյեկտի հիման վրա ոչ պետական ձեռնարկության կամ պետական մասնակցությամբ այլ ձեռնարկության ստեղծմանը, եթե այլ բան չի նախատեսված ծրագրով:

 

Հոդված 13. Սեփականաշնորհված և ապապետականացված ձեռնարկության և նրա աշխատավորական կոլեկտիվի փոխհարաբերությունները

 

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը` Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի կողմից սահմանված կարգով, ելնելով ծրագրից, սահմանափակում է սեփականաշնորհված կամ ապապետականացված ձեռնարկության նոր սեփականատերերի (սեփականատիրոջ) կամ նրանց կողմից լիազորված մարմինների իրավունքը` մինչև 6 ամիս ժամկետով փոփոխելու աշխատողների նվազագույն քանակը:

Աշխատավորական կոլեկտիվի առանձին անդամների համաձայնությամբ աշխատողների նվազագույն քանակի վրա դրված սահմանափակումը կարող է խախտվել նոր սեփականատիրոջ կողմից: Այդ դեպքում աշխատանքից ազատելը տեղի է ունենում սահմանված ժամկետից շուտ, և սեփականատերը պարտավոր է փոխհատուցել համաձայնություն տված աշխատողի կրած վնասը, վճարելով չաշխատած ժամկետի համար` ըստ տվյալ աշխատողի վերջին մեկ տարվա միջին աշխատավարձի:

Սեփականաշնորհված կամ ապապետականացված ձեռնարկության նոր սեփականատերերը (սեփականատերը) կամ նրանց կողմից լիազորված մարմինները պարտավոր են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի հետ երեք ամսվա ընթացքում կնքել կոլեկտիվ պայմանագիր:

Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով սեփականաշնորհված կամ ապապետականացված ձեռնարկության նոր սեփականատերը (սեփականատերը) կամ նրանց կողմից լիազորված մարմինները վեց ամսվա ընթացքում կնքում են աշխատանքային նոր պայմանագիր: Մինչև նոր պայմանագրերի կնքումը գործում են նախկինում կնքված աշխատանքային պայմանագրերը:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

i

2. ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՍԵՓԱԿԱՆԱՇՆՈՐՀՄԱՆ ԵՎ ԱՊԱՊԵՏԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՄ

 

Հոդված 14. Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի իրավասությունը սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում

 

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովը`

ա) ընդունում է Հայաստանի Հանրապետության պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագիրը, ծրագրի լրացումները և փոփոխությունները.

բ) վերահսկում է սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացքը և ծրագրի իրագործումը, անհրաժեշտության դեպքում ստեղծելով համապատասխան կառուցվածքներ.

գ) տարին երկու անգամ, ինչպես նաև պատգամավորների առնվազն մեկ երրորդի պահանջով քննարկում է ծրագրի կատարման ընթացքը:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 15. Հայաստանի Հանրապետության նախագահի իրավասությունը սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում

 

Հայաստանի Հանրապետության նախագահը`

ա) ելնելով սույն օրենքից և ծրագրից, սահմանում է սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների թողարկման և շրջանառության կարգը.

բ) Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի հետ համատեղ ստեղծում է Հայաստանի Հանրապետության սեփականաշնորհման և ապապետականացման պետական հանձնաժողով:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 16. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության իրավասությունը սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում

 

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը`

ա) սույն օրենքի 14 հոդվածի «գ» կետով սահմանված կարգով հաշվետվություններ է ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով` պետական ձեռնարկությունների անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագրի կատարման ընթացքի վերաբերյալ.

բ) ընդունում է որոշումներ պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման վերաբերյալ` Հայաստանի Հանրապետության նախագահի կողմից սահմանված կարգով.

գ) Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրի հիման վրա թողարկում է սեփականաշնորհման սերտիֆիկատները, ապահովում, որպես սեփականաշնորհման համար վճարման միջոց, դրանց բաշխումը և ընդունումը, փոխանակումը և մարումը.

դ) սույն օրենքին, ծրագրին և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերին համապատասխան հաստատում է սեփականաշնորհվող և ապապետականացվող ձեռնարկությունների գույքի և անավարտ շինարարության օբյեկտների գնահատման կարգը, դրանց սեփականաշնորհումը և ապապետականացումը կարգավորող նորմատիվ այլ ակտեր:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

i
Հոդված 17. Սեփականաշնորհման և ապապետականացման նախապատրաստման հարցերով զբաղվող պետական կառավարման մարմինը և նրա իրավասությունը

 

1. Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականաշնորհման և ապապետականացման նախապատրաստման աշխատանքներն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից լիազորված պետական կառավարման մարմինը:

2.Սեփականաշնորհման և ապապետականացման հարցերով զբաղվող պետական կառավարման մարմինը`

ա) մշակում է պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման ծրագրի նախագիծը, ինչպես նաև ծրագրում առաջարկվող լրացումների և փոփոխությունների նախագծերը և ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը.

բ) ծրագրին համապատասխան և սույն օրենքով սահմանված կարգով կազմակերպում է սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացքը, քննարկում է սեփականաշնորհման և ապապետականացման հայտերը, մշակում է որոշումների նախագծեր պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների սեփականաշնորհման և ապապետականացման մասին (բացառությամբ աշխատավորական կոլեկտիվներին, առանց գնման իրավունքի պետական գույքը վարձակալությամբ հանձնելու հարցերի) և ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հաստատմանը.

i

գ) մշակում է սեփականաշնորհվող և ապապետականացվող ձեռնարկությունների գույքի և անավարտ շինարարության օբյեկտների գնահատման կարգը և դրանց սեփականաշնորհումն ու ապապետականացումը կարգավորող նորմատիվ այլ ակտերի նախագծերը և ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հաստատմանը.

դ) ելնելով ծրագրից` դիմում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը սեփականաշնորհման և ապապետականացման մասնակիցների նկատմամբ սահմանափակումներ կիրառելու առաջարկությամբ.

անհատ մասնակցին հասանելիք բաժնեմասի կամ բաժնետոմսերի գումարին և տոկոսաչափին.

առանձին մասնակիցներին (ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամներին, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին և նրանց խմբերին, ոչ պետական ձեռնարկություններին և պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններին, օտարերկրյա անձանց) հասանելիք բաժնեմասերի կամ բաժնետոմսերի գումարին կամ տոկոսաչափին.

բոլոր մասնակիցներին հասանելիք գումարային բաժնեմասին կամ բաժնետոմսերին` նշելով պետությանը պատկանող մասը.

ե) ծրագրի պահանջներից ելնելով իրականացնում է ձեռնարկությունների նախապատրաստումը սեփականաշնորհման, այդ նպատակով ստեղծելով համապատասխան հանձնաժողովներ կամ Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան նախարարություններին, գերատեսչություններին և պետական կառավարման տեղական մարմիններին առաջարկելով իրականացնել սեփականաշնորհման նախապատրաստական աշխատանքները.

զ) վերահսկում է ծրագրով սահմանված սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացքում գտնվող ձեռնարկությունների նկատմամբ համապատասխան նախարարությունների, գերատեսչությունների և պետական կառավարման տեղական մարմինների իրավասությունների սահմանափակումների կատարումը.

է) վերահսկում է սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացքը, այդ թվում սեփականաշնորհման նախապատրաստման աշխատանքները և պետական ձեռնարկությունների վարձակալությունը դրանց աշխատավորական կոլեկտիվի կողմից, սահմանված ձևով հաշվետվություններ ստանալով Հայաստանի Հանրապետության նախարարություններից, գերատեսչություններից և պետական կառավարման տեղական մարմիններից.

ը) դիմում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն` առաջարկելով օրենսդրությամբ սահմանված կարգով կասեցնել Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման ու տեղական իշխանության մարմինների սեփականաշնորհմանը և ապապետականացմանը վերաբերող այն որոշումները, որոնք հակասում են սույն օրենքին, ծրագրին և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրական այլ ակտերին.

i

թ) որոշում, հրապարակում և եռամսյակը մեկ անգամ ճշգրտում է սեփականաշնորհվող «փոքր» օբյեկտների տարածքի արժեքի հաշվարկման ուղղիչ գործակիցները` ելնելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հաստատված այդ գործակիցների նվազագույն և առավելագույն չափերից.

ժ) քննարկում է սեփականաշնորհմանը և ապապետականացմանը վերաբերող առաջարկությունները, դիմումները և գանգատները.

ժա) սույն օրենքով սահմանված կարգով և ժամկետներում սեփականաշնորհման և ապապետականացման ընթացիկ ծրագրի կատարման վերաբերյալ հաշվետվություններ է ներկայացնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը.

ժբ) իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ իրեն վերապահված այլ լիազորություններ:

(փոփ. 06.06.95թ., 27.12.95թ. օրենքներով)

 

Հոդված 18. Պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների օտարումն իրականացնող պետական կառավարման մարմինը և նրա իրավասությունը

 

1. Պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների օտարումը սույն օրենքով սահմանված սեփականաշնորհման սուբյեկտներին իրականացնող լիազորված պետական կառավարման մարմին է հանդիսանում Հայաստանի Հանրապետության պետական ունեցվածքի հաշվառման և ապապետականացման վարչությունը:

2. Հայաստանի Հանրապետության պետական ունեցվածքի հաշվառման և ապապետականացման վարչությունը`

ա) գնահատում է սեփականաշնորհվող, ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ ստեղծելու համար տրամադրվող և գնման իրավունքով վարձակալությամբ տրվող պետական ձեռնարկությունների գույքի, ինչպես նաև անավարտ շինարարության օբյեկտների արժեքը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով.

բ) իրականացնում է պետական ձեռնարկությունների և անավարտ շինարարության օբյեկտների վաճառքը սույն օրենքով և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված կարգով.

գ) ելնելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումից սահմանում է սեփականաշնորհվող օբյեկտի համար վճարումների չափերը, ժամկետները և կարգը, հետեվում է վճարումների կատարմանը և խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում իրեն վերապահված իրավասության շրջանակներում կիրառում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված տույժեր.

դ) ելնելով ծրագրից, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից ընդունված սեփականաշնորհման մասին համապատասխան որոշումից, սահմանափակումներ է դնում սեփականաշնորհվող օբյեկտների գործունեության վրա (այդ թվում գործունեության պրոֆիլի պահպանման և աշխատակիցների քանակին վերաբերող), հետևում է դրանց կատարմանը և խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում իրեն վերապահված իրավասության շրջանակներում կիրառում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված տույժեր.

ե) տվյալ օբյեկտը ձեռք բերող անձի հետ կնքում է սեփականաշնորհման պայմանագիր, հետևում է դրա կատարմանը և պայմանագիրը խախտելու դեպքում իրեն վերապահված իրավասության շրջանակներում կիրառում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված տույժեր.

զ) իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումներով իրեն վերապահված այլ լիազորություններ:

3. Պետական ունեցվածքի հաշվառման և ապապետականացման վարչությունը իր գործունեությունն իրականացնելու համար կարող է ստեղծել տարածքային բաժանմունքներ:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

i
Հոդված 19. Հայաստանի Հանրապետության նախարարությունների և գերատեսչությունների իրավասությունները սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում

 

Հայաստանի Հանրապետության նախարարությունները և գերատեսչությունները`

ա) ելնելով ծրագրից, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից լիազորված մարմնի առաջարկությամբ, իրականացնում են իրենց ենթակայության տակ գտնվող ձեռնարկությունները սեփականաշնորհման և ապապետականացման նախապատրաստելու գործունեությունը.

բ) իրենց ենթակայության տակ գտնվող ձեռնարկությունները Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վարձակալության են տրամադրում այդ ձեռնարկությունների աշխատավորական կոլեկտիվներին` առանց գույքի գնման իրավունքի.

գ) իրենց ենթակայության տակ գտնվող ձեռնարկությունները սույն օրենքով և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված կարգով (տվյալ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի իր առաջնահերթության իրավունքից հրաժարվելու դեպքում) Հայաստանի Հանրապետության կառավարության համապատասխան որոշմամբ տրամադրում են`

տվյալ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ չհանդիսացող քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին վարձակալության` առանց գնման իրավունքի, մրցույթով կամ աճուրդով.

ոչ պետական իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին` ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ ստեղծելու համար.

քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին լիազորագրային կառավարման` մրցույթով կամ աճուրդով.

դ) անավարտ շինարարության այն օբյեկտները, որոնց գլխավոր պատվիրատուներն իրենք են, սույն օրենքով, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված կարգով և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության համապատասխան որոշմամբ մրցույթով կամ աճուրդով տրամադրում են ոչ պետական իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին` ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ կառուցելու համար.

ե) իրականացնում են Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրերով և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումներով իրենց վերապահված այլ լիազորություններ:

(փոփ. 06.06.95թ., 27.12.95թ. օրենքներով)

 

Հոդված 20. Պետական կառավարման տեղական մարմինների իրավասությունները սեփականաշնորհման և ապապետականացման գործում

 

Պետական կառավարման տեղական մարմինները`

ա) ելնելով ծրագրից և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից լիազորված մարմնի առաջարկությամբ իրականացնում են իրենց ենթակայության տակ գտնվող ձեռնարկությունները սեփականաշնորհման և ապապետականացման նախապատրաստելու գործունեություն.

բ) իրենց պատկանող ձեռնարկությունները Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վարձակալության են տրամադրում այդ ձեռնարկությունների աշխատավորական կոլեկտիվներին` առանց գույքի գնման իրավունքի.

գ) իրենց պատկանող ձեռնարկությունները սույն օրենքով և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված կարգով (տվյալ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի իր առաջնահերթության իրավունքից հրաժարվելու դեպքում) Հայաստանի Հանրապետության կառավարության համապատասխան որոշմամբ տրամադրում են`

տվյալ ձեռնարկության աշխատավորական կոլեկտիվի անդամ չհանդիսացող քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին վարձակալության` առանց գնման իրավունքի, մրցույթով կամ աճուրդով,

ոչ պետական իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին` ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ ստեղծելու համար,

քաղաքացիներին, նրանց խմբերին, իրավաբանական անձանց և իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին` լիազորագրային կառավարման` մրցույթով կամ աճուրդով.

դ) անավարտ շինարարության այն օբյեկտները, որոնց գլխավոր պատվիրատուներն իրենք են, սույն օրենքով, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության այլ ակտերով սահմանված կարգով և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության համապատասխան որոշմամբ մրցույթով կամ աճուրդով տրամադրում են ոչ պետական իրավաբանական անձանց կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկություններին` ոչ պետական ձեռնարկություններ կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններ կառուցելու համար.

ե) իրականացնում են Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրերով և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումներով իրենց վերապահված այլ լիազորություններ:

(փոփ. 27.12.95թ. օրենքով)

 

Հոդված 21. Ինվեստիցիոն հիմնադրամները

 

Սեփականաշնորհման արժեթղթի շուկա ստեղծելու և դրանց գնորդների, ինչպես նաև սեփականաշնորհման սերտիֆիկատների տերերի ռիսկը պակասեցնելու համար ստեղծվում են ինվեստիցիոն հիմնադրամներ: Ինվեստիցիոն հիմնադրամների գործունեությունը կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ:

 

 

pin
ՀՀ 27.08.1992
N ՀՕ-39 օրենք