Սեղմել Esc փակելու համար:
ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԱՇԱՐԵՐԻ ԿՈՆՍՏՐՈՒ...
Քարտային տվյալներ

Տեսակ
Գործում է
Ընդունող մարմին
Ընդունման ամսաթիվ
Համար

Ստորագրման ամսաթիվ
ՈՒժի մեջ մտնելու ամսաթիվ
ՈՒժը կորցնելու ամսաթիվ
Ընդունման վայր
Սկզբնաղբյուր

Ժամանակագրական տարբերակ Փոփոխություն կատարող ակտ

Որոնում:
Բովանդակություն

Հղում իրավական ակտի ընտրված դրույթին X
irtek_logo

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԱՇԱՐԵՐԻ ԿՈՆՍՏՐՈՒԿՑԻԱՅԻ ԵՎ ԱՆՎ ...

 

 

040.0351.290312

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

 

7 մարտի 2012 թվականի N 351-Ն

 

i

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԱՇԱՐԵՐԻ ԿՈՆՍՏՐՈՒԿՑԻԱՅԻ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

(1-ին մաս)

 

Ղեկավարվելով «Տեխնիկական անվտանգության ապահովման պետական կարգավորման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ և 6-րդ հոդվածներով ու 18-րդ հոդվածի «ա» կետով` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել տեխնոլոգիական խողովակաշարերի կոնստրուկցիայի և անվտանգ շահագործման տեխնիկական անվտանգության ապահովման կանոնները` համաձայն հավելվածի:

2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվանից վեց ամիս հետո:

 

ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏԻ ԿՈՂՄԻՑ

2012 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՐՏԻ 29-ԻՆ

 

Հավելված

ՀՀ կառավարության

2012 թվականի մարտի 7-ի

N 351-Ն որոշման

 

ԿԱՆՈՆՆԵՐ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԱՇԱՐԵՐԻ ԿՈՆՍՏՐՈՒԿՑԻԱՅԻ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳ ՇԱՀԱԳՈՐԾՄԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ

 

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

1. Տեխնոլոգիական խողովակաշարերի կոնստրուկցիայի և անվտանգ շահագործման տեխնիկական անվտանգության ապահովման տեխնիկական կանոնները (այսուհետ` կանոններ) սահմանում է տեխնոլոգիական խողովակաշարերի նախագծման, պատրաստման, շահագործման, հավաքակցման, փորձարկման, վերանորոգման, վերակառուցման, կոնսերվացման և ապահավաքակցման (շահագործումից դուրսբերման) հիմնական տեխնիկական պահանջները և ուղղված է քիմիական, նավթաքիմիական և նավթավերամշակման և Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության տարբեր ոլորտների այլ արտադրական վտանգավոր օբյեկտներում տեխնոլոգիական խողովակաշարերի շահագործման ժամանակ արդյունաբերական կամ տեխնիկական անվտանգության ապահովմանը, վթարների կանխարգելմանը և արտադրական վնասվածության կանխմանը:

2. Կանոնները մշակված են «Տեխնիկական անվտանգության ապահովման պետական կարգավորման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ, 6-րդ հոդվածների և 18-րդ հոդվածի «ա» կետի կիրարկումն ապահովելու համար և նախատեսված են տեխնիկական անվտանգության ոլորտում գործունեություն իրականացնող բոլոր կազմակերպությունների (անկախ կազմակերպական-իրավական ձևերից) կողմից կիրառման համար, այդ թվում`

1) տեխնոլոգիական խողովակաշարերի նախագծման, պատրաստման, հավաքակցման, փորձարկման, շահագործման, վերանորոգման, վերակառուցման, կոնսերվացման և ապահավաքակցման ժամանակ.

2) տեխնոլոգիական խողովակաշարերի արտադրական կամ տեխնիկական անվտանգության փորձաքննության անցկացման ժամանակ:

3. Կանոնների պահանջները տարածվում են արտադրական վտանգավոր օբյեկտներում շահագործվող, նախագծվող, նոր պատրաստվող և արդիականացվող պողպատե տեխնոլոգիական խողովակաշարերի վրա, որոնք նախատեսված են 0,001 ՄՊա (0,01 կգուժ/սմ2) մնացորդային (վակուումային) ճնշումից մինչև 320 ՄՊա (3200 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման և մինուս 196 oC-ից մինչև 700 oC-ից աշխատանքային ջերմաստիճանի ընդգրկույթում գազային, շոգենման (գոլորշանման) և հեղուկ միջավայրերի փոխադրման համար: Կանոնների պահանջների տարածման հնարավորությունը (տիրույթը) տեխնոլոգիական խողովակաշարերի տվյալ խմբի, կարգի և տեսակի վրա որոշվում է շահագործման պայմաններով և անհրաժեշտության դեպքում հիմնավորվում հաշվարկներով և սահմանվում նախագծում: Կանոնների գործողությունը տարածվում է արտաքին տնտեսական գործունեության ապրանքային անվանացանկի հետևյալ ծածկագրերին համապատասխան արտադրական վտանգավոր օբյեկտներում շահագործվող, նախագծվող, նոր պատրաստվող և արդիականացվող պողպատե տեխնոլոգիական խողովակաշարերի վրա`

    27.22          Խողովակներ և  կցամասեր` խողովակների համար` պողպատից.

    27.22.1        Խողովակներ` մեծ և  փոքր տրամագծերով, տրամատներ` սնամեջ

                   պողպատից.

    27.22.         Խողովակներ` մեծ և  փոքր տրամագծերով, տրամատներ սնամեջ`

                   պողպատից 7304-7306.

27.22.10.100   Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ անկար,

պողպատից, չժանգոտվող.

27.22.10.200  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, սառնաձգված, սառնագլոցված կամ ենթարկված

մշակման սառը վիճակում` պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.210  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ սնամեջ` անկար, կլոր

հատվածքով, սառնաձգված կամ սառնագլոցված ճշգրիտ, պողպատից

(բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.230  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, ենթարկված մշակման սառը վիճակում, ոչ ճշգրիտ`

պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.400  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, այլ (բացի սառնաձգվածից, սառնագլոցվածից կամ

ենթարկվածից մշակման սառը վիճակում)` պողպատից (բացի

չժանգոտվողից).

27.22.10.410  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, այլ (բացի սառնաձգվածից կամ սառնագլոցվածից),

պողպատից (բացի չժանգոտվողից), 168,3 մմ-ից ոչ ավելի

արտաքին տրամագծով.

27.22.10.430  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, այլ (բացի սառնաձգվածից կամ սառնագլոցվածից),

պողպատից (բացի չժանգոտվողից), 168,3 մմ-ից ավելի, բայց

ոչ ավելի 406,4 մմ-ից արտաքին տրամագծով.

27.22.10.450  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, անկար, կլոր

հատվածքով, այլ (բացի սառնաձգվածից կամ սառնագլոցվածից),

պողպատից (բացի չժանգոտվողից), 406,4 մմ-ից ավելի արտաքին

տրամագծով.

27.22.10.600  Խողովակներ և փողակներ` եռակցված, գամված կամ միացված

համանման եղանակով, կլոր հատվածքի, 406,4 մմ-ից ավելի

արտաքին տրամագծով սև մետաղներից.

27.22.10.610  Խողովակներ և փողակներ` եռակցված ուղղակարային, կլոր

հատվածքի 406,4 մմ-ից ավելի արտաքին տրամագծով սև

մետաղներից.

27.22.10.650  Խողովակներ և փողակներ` եռակցված պարուրակարային,

գամված կամ միացված համանման եղանակով, կլոր հատվածքի

406,4 մմ-ից ավելի արտաքին տրամագծով սև մետաղներից.

27.22.10.700  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, կլոր

հատվածքի 406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով

պողպատից չժանգոտվող.

27.22.10.800  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ճշգրիտ

406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով այլ պողպատից

(բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.810  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ճշգրիտ,

2 մմ-ից ոչ ավելի պատի հաստությամբ, կլոր հատվածքի 406,4

մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով այլ պողպատից (բացի

չժանգոտվողից).

27.22.10.830  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ճշգրիտ,

2 մմ-ից ավելի պատի հաստությամբ, կլոր հատվածքի 406,4

մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով այլ պողպատից (բացի

չժանգոտվողից).

27.22.10.850  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ճշգրիտ,

ոչ կլոր հատվածքի 406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով

այլ պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.900  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ոչ

ճշգրիտ, 406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին տրամագծով այլ

պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.910  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ, բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ոչ

ճշգրիտ, կլոր հատվածքի 406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին

տրամագծով այլ պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.930  Խողովակներ, փողակներ և տրամատներ` սնամեջ բացակարային,

եռակցված, գամված կամ միացված համանման եղանակով, ոչ

ճշգրիտ, ոչ կլոր հատվածքի 406,4 մմ-ից ոչ ավելի արտաքին

տրամագծով, պողպատից այլ (բացի չժանգոտվողից).

27.22.10.990  Խողովակներ և փողակներ, այլ, միացված կցամասերով, պիտանի

գազերի կամ հեղուկների մատակարարման համար, քաղաքացիական

ավիացիայի համար, պողպատից (բացի չժանգոտվողից).

    27.22.2        Կցամասեր` խողովակների համար` պողպատից.

    27.22.20       Կցամասեր` խողովակների համար` պողպատից 7307[.2 +.9].

27.22.20.100   Կցաշուրթեր` չձուլված, պողպատից.

27.22.20.300  Կցամասեր` խողովակների կամ փողակների համար չձուլված,

պողպատից պարուրակահանված, ներառյալ ծնկները, արմունկները

և պարուրախողովակները (խողովակաոստերը).

27.22.20.500  Կցամասեր` խողովակների կամ փողակների համար` չձուլված,

պողպատից (բացի կցաշուրթերից և պարուրակային կցամասերից

և կցվանքով եռակցման համար նախատեսվածներից).

27.22.20.700  Ծնկներ, արմունկներ և կցամասեր` չձուլված, պողպատից,

կցվանքով եռակցման համար.

27.22.20.730  Ծնկներ և արմունկներ` չձուլված, պողպատից, կցվանքով

եռակցման համար.

27.22.20.750  Կցամասեր` խողովակների կամ փողակների համար չձուլված,

պողպատից, կցվանքով եռակցման համար (բացի ծնկերից,

արմունկներից և խողովակաոստերից).

    27.22.9        Ծառայություններ` պողպատե խողովակների և  խողովակների

                   կցամասերի արտադրության բնագավառում.

    27.22.99       Ծառայություններ` պողպատե խողովակների և  խողովակների

                   կցամասերի արտադրության բնագավառում.

27.22.99.000   Ծառայություններ` պողպատե խողովակների և խողովակների

կցամասերի արտադրության բնագավառում:

 

4. Կազմակերպություններում գործող և կանոնների պահանջներին չհամապատասխանող տեխնոլոգիական խողովակաշարերի համար, անհրաժեշտության դեպքում կարող են մշակվել անվտանգ շահագործման ապահովմանն ուղղված, հաշվարկներով և (կամ) տեխնիկական անվտանգության փորձագիտական եզրակացություններով հիմնավորված տեխնիկական լուծումներ և միջոցառումներ:

5. Տեխնոլոգիական խողովակաշարերի (այսուհետ` խողովակաշարեր) շահագործման հրահանգները պետք է մշակվեն դրանց տեխնիկական փաստաթղթերի, տեխնոլոգիական սարքավորումների և տեխնոլոգիական խողովակաշարերի համար` շինարարական նորմերի և կանոնների, նորմատիվ այլ փաստաթղթերի, դրանք արտադրող կազմակերպությունների և կանոնների պահանջներին համապատասխան:

6. Խողովակաշարերի խողովակների, արմատուրների և միացվող մասերի պայմանական (Pպ) և դրան համապատասխանող փորձարկման (Pփ), ինչպես նաև աշխատանքային (Pա) ճնշումները պետք է որոշվեն ազգային ստանդարտներով: Տեխնոլոգիական խողովակաշարով փոխադրվող միջավայրի աշխատանքային բացասական ջերմաստիճանի դեպքում, պայմանական ճնշումը որոշվում է 20 oC ջերմաստիճանի համար:

7. Խողովակաշարերի խողովակների և մանրակների պատերի հաստությունը պետք է որոշվեն, ելնելով միջավայրի կերամաշման և մետաղի կերամաշման հատկություններից, հաշվարկային հարաչափերի կախվածությունից կատարվող ամրության հաշվարկով, խողովակների համար գործող տեսականու անվանացանկին կիրառելի նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերով: Խողովակաշարերի խողովակների և մանրակների պատերի հաստության ընտրության ժամանակ պետք է հաշվի առնվեն դրանց պատրաստման (ծռում, հավաքակցում, եռակցում) տեխնոլոգիայի առանձնահատկությունները: Խողովակաշարերում որպես հաշվարկային ճնշում է ընդունվում`

1) ապարատի համար հաշվարկային ճնշումը, որին միացված է խողովակաշարը.

2) ճնշումային խողովակաշարերի համար (պոմպերից, ճնշակներից, գազամղիչներից հետո)` կենտրոնախույս մեքենայի մղման գծի կողմից փակ սողնակների դեպքում զարգացող առավելագույն ճնշումը, իսկ մխոցավոր մեքենաների համար` ճնշման աղբյուրի վրա տեղակայված ապահովիչ կափույրի գործարկման ճնշումը.

3) իրենց վրա ապահովիչ կափույրներով տեղակայված խողովակաշարերի համար` ապահովիչ կափույրի կարգաբերման ճնշումը.

4) խողովակաշարերը, որոնք ամրության և կիպության համար փորձարկման են ենթարկվում ապարատի հետ համատեղ, պետք է ենթարկվեն ամրության հաշվարկման` հաշվի առնելով ապարատի փորձարկման ճնշումը:

8. Խողովակաշարերի պատերի հաստության հաշվարկի ժամանակ, կերամաշման փոխհատուցման համար հավելումը պատի հաշվարկային հաստությանը, պետք է ընտրել ելնելով կերամաշման արագությունների և խողովակաշարերի հաշվարկային ծառայության անհրաժեշտ ժամկետի ապահովման պայմանից: Կախված պողպատների կերամաշման արագությունից` միջավայրերն ստորաբաժանվում են`

1) անագրեսիվ և թույլ ագրեսիվության` մինչև 0,1 մմ/տարի կերամաշման արագությամբ (կայուն պողպատ).

2) միջին ագրեսիվության` 0,1./.0,5 մմ/տարի կերամաշման արագությամբ.

3) բարձր ագրեսիվության` 0,5 մմ/տարի արագությունից ավելի կերամաշման արագությամբ: Ընդ որում, 0,1./.0,5 մմ/տարի արագությամբ և 0,5 մմ/տարի արագությունից ավելի կերամաշման արագության դեպքում պողպատը համարվում է ցածրակայուն:

9. Խողովակաշարերի համար նյութերի և արտադրատեսակների ընտրության ժամանակ պետք է ղեկավարվել կանոնների պահանջներով, ինչպես նաև դրանց տեսականին, անվանացանկը, տեսակները, հիմնական հարաչափերը, օգտագործման պայմանները սահմանող նորմատիվ այլ փաստաթղթերի ցուցումներով` հաշվի առնելով`

1) փոխադրվող միջավայրի հաշվարկային ճնշումը և հաշվարկային ջերմաստիճանը.

2) փոխադրվող միջավայրի հատկությունները (ագրեսիվություն, պայթունավտանգավորություն և հրդեհավտանգավորություն, վնասակարություն և այլն).

3) նյութերի և արտադրատեսակների հատկությունները (ամրություն, ցրտակայունություն, կերամաշակայունություն, եռակցելիություն և այլն) և արտադրողի պահանջները.

4) շրջակա օդի բացասական ջերմաստիճանը` բաց տարածքում կամ չտաքացվող շենքերում տեղակայված խողովակաշարերի համար: Խողովակաշարերի նյութերի և արտադրատեսակների համար, որպես շրջակա օդի հաշվարկային բացասական ջերմաստիճան պետք է ընդունել`

ա. տվյալ տարածաշրջանի ամենացուրտ հնգօրյակի միջին ջերմաստիճանը 0,92 պահովվածությամբ, եթե ճնշման կամ վակուումի տակ գտնվող խողովակաշարի պատերի աշխատանքային ջերմաստիճանը դրական է,

բ. տվյալ տարածաշրջանի բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը, եթե ճնշման կամ վակուումի տակ գտնվող խողովակաշարի պատերի աշխատանքային ջերմաստիճանը շրջակա օդի ներգործությունից կարող է դառնալ բացասական:

10. Խողովակաշարի նախագծման, գծապատկերի ընտրության, նրա կոնստրուկցիայի ճշտության, նյութերի ընտրության և ամրության հաշվարկի, ծառայության ժամկետի նշանակման համար, պատրաստման որակի, հավաքակցման և վերանորոգման, ինչպես նաև սահմանված պահանջներին խողովակաշարի համապատասխանության համար պատասխանատվությունը կրում են համապատասխան աշխատանքներ կատարող կազմակերպությունները:

11. Խողովակաշարերի շահագործումն իրականացնող կազմակերպությունը պատասխանատվություն է կրում խողովակաշարերի անվտանգ շահագործման, դրանց աշխատանքի վերահսկողության, ժամանակին և որակով վերանորոգման և վերստուգման համար, ինչպես նաև կոնստրուկցիայում և նախագծային փաստաթղթերում կատարված փոփոխությունները սահմանված կարգով հաստատելու համար:

12. Խողովակաշարերի և արմատուրների համար, նախագծային կազմակերպության կողմից սահմանվում են շահագործման հաշվարկային ժամկետները, որոնք պետք է արտացոլված լինեն նախագծային փաստաթղթերում և նշվեն խողովակաշարերի անձնագրերում: Հաշվարկային կամ նշանակված ծառայության ժամկետն աշխատած խողովակաշարերի հետագա շահագործումը թույլատրվում է սահմանված կարգով նախագծային և փորձագիտական կազմակերպությունների հետազննությունների արդյունքների հաստատված եզրակացությունների հիման վրա` համապատասխան թույլտվություն ստանալուց հետո:

 

II. ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

 

13. Կանոններում կիրառված տերմինները և հիմնական հասկացություններն ունեն հետևյալ իմաստը`

1) արտադրական անվտանգություն` տեխնիկական և կազմակերպչական համալիր միջոցառումներով որոշված տեխնոլոգիական գործընթացի հարաչափերի կայունությունն ապահովող և վթարային իրավիճակների ծագման վտանգը բացառող (կամ նվազագույնին հասցնող), կամ դրա ծագման դեպքում մարդկանց վրա դրա վտանգավոր և վնասակար գործոնների ներգործությունը կանխող և նյութական արժեքների պահպանումն ապահովող օբյեկտի, կազմակերպության, արտադրության վիճակը.

2) աշխատանքային ջերմաստիճան` բնականոն ընթացող տեխնոլոգիական գործընթացի ժամանակ դիտարկվող խողովակաշարերում (սարքավորումներում, անոթներում և այլն) և դրանց տարրերում փոխադրվող միջավայրերի տրված ջերմաստիճան: Աշխատանքային ջերմաստիճանը, կախված փոխադրվող միջավայրերի ջերմաստիճանից, կարող է լինել դրական կամ բացասական, առավելագույն և նվազագույն թույլատրելի (սահմանային).

3) առավելագույն թույլատրելի ջերմաստիճան` առավելագույն ջերմաստիճան, որի դեպքում թույլատրվում է շահագործել խողովակաշարը, որի գերազանցումը կարող է հանգեցնել խողովակաշարով փոխադրվող միջավայրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխման կամ քայքայման, կամ առաջացնել անկանխատեսելի այլ հետևանքներ.

4) արտաքին օդի հաշվարկային ջերմաստիճան` տվյալ տարածաշրջանում միջին բազմամյա ամենացուրտ հնգօրյակում մթնոլորտային օդի միջին ջերմաստիճանը.

5) թույլտվածք` ամենամեծ և ամենափոքր սահմանային չափերի միջև տարբերությունը կամ վերին և ներքին շեղումների միջև թվաբանական տարբերությունը: Թույլտվածքը բացարձակ մեծություն է: Տրված միջակայքում գտնվող հարաչափի ցանկացած արժեքը հանդիսանում է թույլատրելի.

6) կվալիտետ (ճշգրտության աստիճան)` թույլտվածքների համախումբ, որը բոլոր անվանական չափերի համար դիտարկվում է որպես որևէ մեկ ճշգրտության աստիճանին համապատասխանություն: Կվալիտետը հանդիսանում է ճշգրտության չափ: Կվալիտետի մեծացմամբ ճշգրտությունը ցածրանում է (թույլտվածքը մեծանում է): Ըստ կվալիտետի, թույլտվածքը նշանակում են IT տառերով, նշելով կվալիտետի համարը: Օրինակ` IT 17 նշանակում է` 17-րդ կվալիտետին համապատասխանող թույլտվածք: 01-ից մինչև 4-րդ կվալիտետները կիրառվում են տրամաչափիչների և հակատրամաչափիչների պատրաստման համար, 5-ից մինչև 12-ը` կիրառվում են լծորդում ձևավորող մանրակների պատրաստման համար, 13-ից մինչև 17-ը` օգտագործում են որոշիչ ազդեցություն չթողնող և լծորդում չձևավորող մանրակների հարաչափերի համար.

7) մասնական ճնշում` գազախառնուրդի ճնշման այն մասը, որը պայմանավորված է խառնուրդի տվյալ բաղադրիչով: Մասնական ճնշումը հավասար է այն ճնշմանը, որը կգործադրեր տվյալ գազը, եթե այն գտնվեր ամբողջ գազախառնուրդի ծավալի չափով.

8) նմուշ` տարրալուծությունների և փորձարկումների համար նախատեսված նյութ, որը սահմանված կանոններով վերցվում է հետազոտվող օբյեկտից.

9) շեղում` համապատասխան անվանական չափի և չափի (իրական կամ սահմանային չափի) միջև թվաբանական տարբերությունը.

10) չափ` ընտրված չափման միավորներում գծային մեծության (տրամագծի, երկարության և այլն) թվային արժեքը.

11) պատի հաշվարկային ջերմաստիճան` խողովակաշարի կամ դրա մանրակի մետաղի ջերմաստիճանը, ըստ որի պատի հաստության հաշվարկման ժամանակ ընտրվում է թույլատրելի լարման մեծությունը.

12) պողպատի առավելագույն թույլատրելի ջերմաստիճան` տվյալ մակնիշի պողպատի համար բնորոշ առավելագույն թույլատրելի ջերմաստիճան, որի գերազանցումը հանգեցնում է պողպատի այլ ֆազային վիճակի անցմանը.

13) տեխնոլոգիական խողովակաշար` տեխնոլոգիական գործընթացի վարման կամ սարքավորման շահագործման համար անհրաժեշտ, արտադրական կազմակերպության կամ այդ կազմակերպությունների խմբերի սահմաններում տարբեր նյութերի (հումք, կիսապատրաստվածքներ, ազդանյութեր, ինչպես նաև տեխնոլոգիական գործընթացում օգտագործվող կամ ստացվող միջանկյալ և վերջնական արգասիքներ և այլն) փոխադրման համար նախատեսված խողովակաշարեր:

 

III. ՄԻՆՉԵՎ 10 ՄՊա (100 կգուժ/սմ2) ՊԱՅՄԱՆԱԿԱՆ ՃՆՇՈՒՄՈՎ

ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՈՂՈՎԱԿԱՇԱՐԵՐ

 

1. Խողովակաշարերի դասակարգումը

 

14. Մինչև 10 ՄՊա (100 կգուժ/սմ2), ներառյալ ճնշումով խողովակաշարերը, կախված փոխադրվող նյութերի վտանգավորության դասից (պայթյունավտանգություն, հրդեհավտանգություն և վնասակարություն) ստորաբաժանվում են խմբերի (Ա, Բ, Գ) և, կախված միջավայրի աշխատանքային հարաչափերից (ճնշում և ջերմաստիճաններ), ստորաբաժանվում են 5 կարգերի (I, II, III, IV, V): Խողովակաշարերի դասակարգման խմբերը և կարգերը նշված են N 1 աղյուսակում:

 

Աղյուսակ N 1

 

Pպ <= 10 ՄՊա (100 կգուժ/սմ2) ճնշման խողովակաշարերի դասակարգումը

 

._________________________________________________________________________.

|Խ |Փոխադրվող|            Խողովակաշարերի կարգը                            |

|ու|նյութերը |____________________________________________________________|

|մ |         |      I     |   II        |  III      |   IV     |   V      |

|բ |         |____________|_____________|___________|__________|__________|

|ը |         |Pհ,   |th,oC|Pհ,    |th,oC|Pհ,   |th, |Pհ,  |th, |Pհ,  |th, |

|  |         |ՄՊա   |     |ՄՊա    |     |ՄՊա   |oC  |ՄՊա  |oC  |ՄՊա  |oC  |

|  |         |(կգ   |     |(կգ    |     |(կգ   |    |(կգ  |    |(կգ  |    |

|  |         |ուժ/  |     |ուժ/   |     |ուժ/  |    |ուժ/ |    |ուժ/ |    |

|  |         |սմ2)  |     |սմ2)   |     |սմ2)  |    |սմ2) |    |սմ2) |    |

|__|_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

| 1|    2    |  3   |  4  |  5    |  6  |   7  |  8 |  9  |  10|  11 | 12 |

|__|_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|Ա |Թունավոր |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |ներգործու|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |թյամբ    |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |նյութեր  |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |ա) 1-ին  |անկախ |անկախ|  --   |  -- |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |և  2-րդ  |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |դասերի   |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |արտակարգ |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |և  բարձրա|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |վտանգավոր|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |նյութեր  |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |բ) 3-րդ  |2,5   |300- |վա-    |մի-  |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |դասի     |(25)- |ից   |կուում |նուս |      |    |     |    |     |    |

|  |չափավոր  |ից    |բարձր|0,08   |40-ից|      |    |     |    |     |    |

|  |վտանգավոր|ավելի |և    |(0,8)- |մին- |      |    |     |    |     |    |

|  |նյութեր  |      |մի-  |ից     |չև   |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |նուս |(բացար-|300  |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |40-ից|ձակ)   |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |ցածր |մինչև  |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |2,5    |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |(25)   |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|___ |

|  |         |0,08  |անկախ|  --   |  -- |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |         |(0,8)-|     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ից    |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |պակաս |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |(բացար|     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ձակ)  |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|__|_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|Բ |Պայթյունա|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |և  հրդեհա|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |վտանգավոր|      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |նյութեր  |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |ա) այրվող|2,5   |300- |վա-    |մի-  |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |գազեր    |(25)- |ից   |կուում |նուս |      |    |     |    |     |    |

|  |(ԱԳ), այդ|ից    |բարձր|0,08   |40-ից|      |    |     |    |     |    |

|  |թվում    |ավելի |և    |(0,8)- |մին- |      |    |     |    |     |    |

|  |հեղուկաց-|      |մի-  |ից     |չև   |      |    |     |    |     |    |

|  |ված ածխա-|      |նուս |(բացար-|300  |      |    |     |    |     |    |

|  |ջրածնային|      |40-ից|ձակ)   |     |      |    |     |    |     |    |

|  |գազեր    |      |ցածր |մինչև  |     |      |    |     |    |     |    |

|  |(ՀԱԳ)    |      |     |2,5    |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |(25)   |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|___ |

|  |         |վա-   |անկախ|  --   |  -- |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |         |կուում|     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |0,08  |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |(0,8)-|     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ից    |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |պակաս |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |(բացար|     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ձակ)  |     |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |բ) դյուրա|2,5   |300- |1,6    |120- |մինչև |մի- |  -- |  --|  -- | -- |

|  |վառ      |(25)- |ից   |(16)-ից|ից   |1,6   |նուս|     |    |     |    |

|  |հեղուկներ|ից    |բարձր|(բացար-|մին- |(16)  |40- |     |    |     |    |

|  |(ԴՎՀ)    |ավելի |և    |ձակ)   |չև   |      |ից  |     |    |     |    |

|  |         |      |մի-  |մինչև  |300  |      |մին-|     |    |     |    |

|  |         |      |նուս |2,5    |     |      |չև  |     |    |     |    |

|  |         |      |40-ից|(25)   |     |      |120 |     |    |     |    |

|  |         |      |ցածր |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|___ |

|  |         |վա-   |անկախ|վա-    |մի-  |  --  |  --|  -- |  --|  -- | -- |

|  |         |կուում|     |կուում |նուս |      |    |     |    |     |    |

|  |         |0,08  |     |0,08   |40-ից|      |    |     |    |     |    |

|  |         |(0,8)-|     |(0,8)- |մին- |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ից    |     |ից     |չև   |      |    |     |    |     |    |

|  |         |պակաս |     |ավելի  |300  |      |    |     |    |     |    |

|  |         |(բացար|     |(բացար-|     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |ձակ)  |     |ձակ)   |     |      |    |     |    |     |    |

|  |_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |գ) այրվող|6,3   |300- |2,5    |250- |1,6   |120-|մին- |մի- |  -- | -- |

|  |հեղուկներ|(63)- |ից   |(25)-ից|ից   |(16)- |ից  |չև   |նուս|     |    |

|  |(ԱՀ)     |ից    |բարձր|մինչև  |մին- |ից    |բար-|1,6  |40- |     |    |

|  |         |ավելի |և    |350    |չև   |մինչև |ձըր |(16) |ից  |     |    |

|  |         |      |մի-  |       |350  |2,5   |մին-|     |մին-|     |    |

|  |         |      |նուս |       |     |(25)  |չև  |     |չև  |     |    |

|  |         |      |40-ից|       |     |      |250 |     |120 |     |    |

|  |         |      |ցածր |       |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|  |         |վա-   |նույ-|վա-    |նույ-|վա-   |մի- |  -- |  --|  -- | -- |

|  |         |կուում|նը   |կուում |նը   |մինչև |նուս|     |    |     |    |

|  |         |0,003 |     |0,08   |     |0,08  |40- |     |    |     |    |

|  |         |(0,03)|     |(0,8)- |     |(0,8) |ից  |     |    |     |    |

|  |         |-ից   |     |ից     |     |(բացար|մին-|     |    |     |    |

|  |         |պակաս |     |պակաս  |     |ձակ)  |չև  |     |    |     |    |

|  |         |(բացար|     |(բացար |     |      |250 |     |    |     |    |

|  |         |ձակ)  |     |ձակ)   |     |      |    |     |    |     |    |

|__|_________|______|_____|_______|_____|______|____|_____|____|_____|____|

|Գ |Դժվարավառ|վա-   | --  |6,3    |350- |2,5   |250-|1,6  |120-|մին- |մի- |

|  |(ԴՎ) և   |կուում|     |(63)-ից|ից   |(25)- |ից  |(16)-|ից  |չև   |նուս|

|  |չայրվող  |0,003 |     |ավելի, |մին- |ից    |մին-|ից   |բար-|1,6  |40- |

|  |(Չ)      |(0,03)|     |վա-    |չև   |մինչև |չև  |ավելի|ձըր |(16) |ից  |

|  |նյութեր  |-ից   |     |կուում |450  |6,3   |350 |մին- |մին-|     |մին-|

|  |         |պակաս |     |0,08   |     |(63)  |    |չև   |չև  |     |չև  |

|  |         |(բացար|     |(0,8)- |     |      |    |2,5  |250 |     |120 |

|  |         |ձակ)  |     |ից     |     |      |    |(25) |    |     |    |

|  |         |      |     |պակաս  |     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |(բացար-|     |      |    |     |    |     |    |

|  |         |      |     |ձակ)   |     |      |    |     |    |     |    |

._________________________________________________________________________.

 

15. Խողովակաշարերի կարգը որոշվում է` ելնելով խողովակաշարերի կոնստրուկցիայի, հավաքակցման և վերահսկման ծավալի նկատմամբ տեխնիկական պահանջների ամբողջությունից:

16. Տեխնոլոգիական միջավայրերի վտանգավորության դասերը որոշվում են նախագիծը մշակողի կողմից` տեխնոլոգիական միջավայրում պարունակվող նյութերի վտանգավորության դասերի և դրանց հարաբերակցության հիման վրա: Տեխնոլոգիական խողովակաշարեր շահագործող կազմակերպությունները, որոնք արտադրական գործունեության ընթացքում օգտագործում են N 1 աղյուսակում նշված Ա, Բ, Գ խմբերին պատկանող քիմիական նյութեր և վերջնական արտադրանքի տեսքով արտադրում են այլ քիմիական նյութեր, որոնք կարող են վնասակար ներգործություն ունենալ մարդու կյանքի և առողջության, շրջակա միջավայրի վրա: Յուրաքանչյուր արտադրվող քիմիական նյութի համար պետք է կազմվի քիմիական նյութի անվտանգության անձնագիր, որը պետք է պարունակի հետևյալ տեղեկատվությունը`

1) քիմիական նյութի (պատրաստուկի և արտադրողի) սահմանումը.

2) ռիսկի (ռիսկերի) սահմանումը.

3) քիմիական նյութերի բաղադրությունը, տեղեկատվություն դրանց մասին.

4) առաջին օգնության ցուցաբերման միջոցները.

5) հակահրդեհային միջոցները.

6) միջոցները` արտակարգ իրավիճակների դեպքում.

7) գործածությունը և պահպանումը.

8) պաշտպանությունը` ճառագայթումից, անհատական պաշտպանությունը.

9) ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները.

10) կայունությունը և ռեակցունակությունը.

11) թունաբանական տեղեկատվությունը.

12) էկոլոգիական տեղեկատվությունը.

13) թափոնների կառավարումը.

14) տեղեկատվությունը` փոխադրման մասին:

17. Տեխնոլոգիական խողովակաշարերի կարգը յուրաքանչյուր խողովակաշարի համար որոշվում է նախագիծը մշակողի կողմից և նշվում է նախագծային փաստաթղթերում:

18. Կախված շահագործման պայմաններից` թույլատրվում է կիրառել ավելի պատասխանատու կարգի (քան աշխատանքային միջավայրի հարաչափերով որոշվածը) խողովակաշարեր: Որոշակի փոխադրվող միջավայրի խմբի նշանակումն իր մեջ ներառում է միջավայրի խմբի (Ա, Բ, Գ) և նյութի վտանգավորության դասն արտացոլող ենթախմբի (ա, բ, գ) նշանակումը: Խողովակաշարի խմբի (կարգի) նշանակումն ընդհանուր տեսքով համապատասխանում է փոխադրվող միջավայրի խմբի նշանակմանը: «Ա (բ) խմբի խողովակաշար» նշանակումը նշանակում է խողովակաշար, որով փոխադրվում է Ա (բ) խմբի միջավայրը (նյութերը): Տարբեր բաղադրամասերից բաղկացած միջավայր (նյութեր) փոխադրող խողովակաշարի խումբը սահմանվում է ըստ բաղադրամասի, որը պահանջում է խողովակաշարը դասել ավելի բարձր պատասխանատվության խմբին: Ընդ որում, եթե խառնուրդը պարունակում է 1-ին, 2-րդ և 3-րդ դասերի վտանգավորության վտանգավոր նյութեր, որոնցից մեկի կոնցենտրացիան ավելի վտանգավոր է, ապա խառնուրդի խումբը որոշվում է ըստ այդ նյութի: Այն դեպքում, եթե խառնուրդի կազմում ավելի վտանգավոր, ըստ ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, բաղադրամասի քանակությունն աննշան է, ապա խողովակաշարի դասելը պակաս պատասխանատվության խմբին կամ կարգին որոշվում է նախագծող կազմակերպության կողմից: Վնասակար նյութերի վտանգավորության դասը և նյութերի պայթյունահրդեհավտանգության ցուցանիշները պետք է ընդունել ըստ ազգային ստանդարտների: Խողովակաշարի կարգը պետք է սահմանել դրան ավելի պատասխանատվության կարգին դասելը պահանջող ըստ հարաչափի: Վակուումային խողովակաշարերի համար պետք է հաշվի առնել ոչ թե պայմանական ճնշումը, այլ աշխատանքային բացարձակ ճնշումը: Մինուս 40 oC-ից ցածր աշխատանքային ջերմաստիճանով կամ իրենց ինքնաբոցավառման ջերմաստիճանին հավասար կամ գերազանցող աշխատանքային ջերմաստիճանով, ինչպես նաև բնականոն պայմաններում ջրի կամ օդի թթվածնի հետ անհամատեղելի նյութեր փոխադրող խողովակաշարերը պետք է դասել 1-ին կարգին:

 

2. Խողովակաշարերի համար կիրառվող նյութերի նկատմամբ պահանջները

 

19. Խողովակաշարերի համար կիրառվող խողովակները, միացումների ձևավոր մանրակները, կցաշուրթերը, միջադիրները և ամրակման պատրաստվածքներն իրենց որակով, տեխնիկական բնութագրերով և նյութերով պետք է համապատասխանեն նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին: Խողովակաշարերի պատրաստման համար կիրառվող նյութերը և պատրաստի արտադրատեսակները պետք է ունենան դրանց որակը և տեխնիկական բնութագրերը հաստատող համապատասխան անձնագրեր կամ հավաստագրեր: Անձնագիր կամ հավաստագիր չունեցող նյութերը և արտադրատեսակները թույլատրվում է կիրառել միայն 2-րդ և ավելի ցածր կարգի խողովակաշարերի համար, և դրանք ստանդարտներին, տեխնիկական պայմաններին և նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերին համապատասխանության ստուգումներ և փորձարկումներ անցկացնելուց հետո: Խողովակաշարերի մանրակների նյութերը որպես կանոն, պետք է համապատասխանեն միացվող խողովակների նյութերին: Տարբեր տեսակի պողպատների կիրառման և եռակցման դեպքերում պետք է ղեկավարվել համապատասխան նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի ցուցումներով: Ազգային ստանդարտներում, նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերում չնշված նյութերից խողովակների և խողովակաշարերի մանրակների կիրառումը թույլատրվում է մասնագիտական (փորձագիտական) կազմակերպության կողմից հաստատված եզրակացության հիման վրա:

20. Խողովակները և խողովակաշարերի ձևավոր մանրակները պետք է պատրաստված լինեն խողովակաշարի տարրի պատի հաշվարկային ջերմաստիճանի դեպքում հոսունության սահմանի և ամրության սահմանի 0,75-ից ոչ ավելի հարաբերությամբ, հնգապատիկ նմուշների վրա խզման փորձարկման ժամանակ 16%-ից ոչ պակաս մետաղի հարաբերական երկարացմամբ և ԿՍՈՒ (KCU)=30 Ջ/սմ2-ից (3 կգուժ.մ/սմ2) ոչ ցածր հարվածային մածուցիկությամբ օժտված եռակցման տեխնոլոգիամիտության ընդունակ պողպատներից:

21. Փոխադրվող միջավայրի (նյութի) հարաչափերից կախված խողովակները պետք է ընտրել նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին համապատասխան:

22. Ձուլազանգվածներից պատրաստված անկարան խողովակներն, ինչպես նաև այդ խողովակներից պատրաստված ձևավոր մանրակների կիրառումը թույլատրվում է Ա և Բ խմբերի առաջին և երկրորդ կարգերի խողովակաշարերի համար, պայմանով, որ անդրաձայնային արատորոշման եղանակով հսկողություն իրականացվի դրանց ամբողջ մակերևույթի 100% ծավալով:

23. Հեղուկացված ածխաջրածնային գազեր (այսուհետ` ՀԱԳ), ինչպես նաև Ա (ա) խմբին դասվող նյութեր փոխադրող խողովակաշարերի համար պետք է կիրառել ազգային ստանդարտներին կամ հատուկ տեխնիկական պայմաններին համապատասխանող տաք և սառ վիճակում ձևափոխված անկարան խողովակներ: Մետաղի կերամաշման մինչև 0,1 մմ/տարի արագությամբ, մինչև 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2) աշխատանքային ճնշումով և մինչև 200 oC ջերմաստիճանով, Ա (ա) խմբին և ՀԱԳ-ին դասվող նյութեր փոխադրող խողովակաշարերի համար, թույլատրվում է կիրառել նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթերի ցուցումներին համապատասխան ջերմամշակման ենթարկված, եռակցման միացումների նմուշներից լրիվ ծավալով մեխանիկական փորձարկումների ենթարկված, այդ թվում` հարվածային մածուցիկության ԿՍՈՒ (KCU) դրական արդյունքների դեպքում, եռակցման կարանների 100% վերահսկողություն (անդրաձայնային արատորոշման կամ լուսադիտարկման եղանակներով) անցած 400 մմ-ից ավելի պայմանական տրամագծով էլեկտրաեռակցված խողովակներ: Թույլատրվում է որպես խողովակներ կիրառել մինչև 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող և թերթավոր պողպատներից պատրաստված ողնակները, որոնք համապատասխանում են ճնշման տակ աշխատող անոթներին ներկայացվող նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին:

24. Խողովակաշարերի համար պետք է կիրառել չափորոշված քիմիական բաղադրությունով և մեխանիկական հատկություններով մետաղե խողովակներ (Գ խումբ):

25. Խողովակները պատրաստողի կողմից պետք է փորձարկված լինեն խողովակի տեխնիկական փաստաթղթերում նշված փորձարկման հիդրավլիկ ճնշմամբ կամ հավաստագրում պետք է նշումներ լինեն երաշխավորվող փորձարկման ճնշման մեծության մասին: Թույլատրվում է անկարան խողովակները հիդրավլիկ փորձարկման չենթարկել, եթե դրանք ամբողջ մակերևույթի 100% ծավալով վերահսկողության են ենթարկվել չքայքայող եղանակներով:

26. Պարուրաձև կարանով էլեկտրաեռակցված խողովակները թույլատրվում է կիրառել միայն խողովակաշարերի ուղիղ հատվածամասերում:

27. Ա(բ), Բ(ա), Բ(բ) խմբերի, բացառությամբ հեղուկացված գազերի` 1,6 ՄՊա-ից (16 կգուժ/սմ2) ավելի ճնշման և Բ (գ) և Գ խմբերի` 2,5 ՄՊա-ից (25 կգուժ/սմ2) ավելի ճնշման, ինչպես նաև 300 oC-ից բարձր աշխատանքային ջերմաստիճանով նյութերի փոխադրման համար կիրառվող էլեկտրաեռակցված խողովակները, պետք է ջերմամշակված վիճակում լինեն, իսկ դրանց եռակցման կարանները 100% ծավալով չքայքայող վերահսկողության (անդրաձայնային արատորոշման կամ լուսադիտարկման եղանակներով) և ծռման կամ հարվածային մածուցիկության փորձարկման ենթարկված լինեն: Մետաղի կերամաշային ճաքճքումներ չառաջացնող միջավայրերի փոխադրման համար, թույլատրվում է կիրառել խողովակի արտաքին տրամագծի և պատի հաստության 50-ին հավասար կամ ավելի հարաբերությամբ անջերմամշակ խողովակներ:

28. Մետաղի կերամաշային ճաքճքումներ առաջացնող միջավայրերի հետ հպվող խողովակները, անկախ ճնշումից և պատի հաստությունից, պետք է ջերմամշակված վիճակում լինեն, իսկ դրանց եռակցման կարանները հիմնական մետաղի հետ հավասար ամրություն ունենան և ենթարկված լինեն 100% ծավալով ֆիզիկական (անդրաձայնային կամ ճառագայթագրային) եղանակներով վերահսկողության:

29. Գ խմբի միջավայրերի համար, մինուս 30 oC-ից ոչ ցածր արտաքին օդի հաշվարկային ջերմաստիճանով տարածքներում թույլատրվում է կիրառել ածխածնային կիսահանդարտած պողպատից, պատի 12 մմ-ից ոչ ավելի հաստության խողովակներ, շահագործման գործընթացում խողովակաշարի պատի մինուս 20 oC-ից ոչ ցածր ջերմաստիճանի ապահովման պայմանի դեպքում: Գ խմբի միջավայրերի համար, մինուս 10 oC-ից ոչ ցածր օդի հաշվարկային ջերմաստիճանով տարածքներում թույլատրվում է կիրառել ածխածնային եռացող պողպատից, պատի 8 մմ-ից ոչ ավելի հաստության և 1,6 ՄՊա (16 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի ճնշման տակ աշխատող խողովակներ:

30. Կցաշուրթերի կոնստրուկցիայի և դրանց համար նյութերի ընտրությունը պետք է իրականացվի` հաշվի առնելով աշխատանքային միջավայրերի հարաչափերը ըստ համապատասխան նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի և (կամ) մասնագիտացված (փորձագիտական) կազմակերպությունների հիմնավորված առաջարկությունների հիման վրա:

31. 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2)-ից ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ և մինչև 300 oC ներառյալ ջերմաստիճանով միջավայրերում աշխատող խողովակաշարերի համար պետք է կիրառվեն եռակցված հարթ կցաշուրթեր: Մինչև 1 ՄՊա (10 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող Ա և Բ խմբերի խողովակաշարերի համար պետք է կիրառվեն 1,6 ՄՊա (16 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) համար նախատեսված կցաշուրթեր:

32. Անկախ աշխատանքային ջերմաստիճանից, 2,5 ՄՊա-ից (25 կգուժ/սմ2) ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող խողովակաշարերի համար, ինչպես նաև, անկախ ճնշումից, 300 oC-ից բարձր աշխատանքային ջերմաստիճանում աշխատող խողովակաշարերի համար պետք է կիրառվեն կցվանքով եռակցված կցաշուրթեր:

33. Կցվանքով եռակցված կցաշուրթերը պետք է պատրաստվեն կռվածքներից կամ կալանդային նախապատրաստվածքներից: 2,5 ՄՊա-ից (25 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող խողովակաշարերի համար կցվանքով եռակցված կցաշուրթերի պատրաստումը թույլատրվում է իրականացնել ըստ պողպատե թերթի հարթության նախապատրաստվածքի գլոցման ճանապարհով, կամ կռած պողպատե ժապավենների ծռման ճանապարհով` 6,3 ՄՊա-ից (63 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող խողովակաշարերի համար, պայմանով, որ ապահովված լինի դրանց եռակցման կարանների 100% ծավալով անդրաձայնային կամ ճառագայթագրային հսկողություն:

34. Կցաշուրթերի կիպացնող մակերևույթի տեսակների ընտրության ժամանակ անհրաժեշտ է ղեկավարվել գծապատկեր 1-ով և N 2 աղյուսակով:

 

Աղյուսակ N 2

 

Կցաշուրթերի կիպացնող մակերևույթների տեսակի ընտրության

 

.____________________________________________________________________.

|Միջավայրը               | Ճնշումը Pպ,          |Կիպացնող            |

|                        |ՄՊա (կգուժ/սմ2)       |մակերևույթի         |

|                        |                      |կիրառելի տեսակը     |

|________________________|______________________|____________________|

|Գ խմբի բոլոր տեսակի     |<= 2,5 (25)           |հարթ                |

|նյութերը                |                      |                    |

|________________________|______________________|____________________|

|Ա և  Բ խմբերի բոլոր     |>= 2,5 (25)           |հարթ                |

|տեսակի նյութերը, բացի Ա |                      |                    |

|(ա) և  ԲՕՋ              |                      |                    |

|բարձրաջերմաստիճանային   |                      |                    |

|օրգանական ջերմակիր)     |                      |                    |

|________________________|______________________|____________________|

|Բոլոր խմբերի նյութերը,  |> 2,5 (25)            |ելուստ-փոս          |

|բացի ԲՕՋ                |< 6,3 (63)            |                    |

|________________________|______________________|____________________|

|Ա (ա) խմբի նյութերը     |>= 0,25 (2,5)         |հարթ                |

|________________________|______________________|____________________|

|Ա (ա) խմբի նյութերը     |> 0,25 (2,5)          |ելուստ-փոս          |

|________________________|______________________|____________________|

|ԲՕՋ                     |անկախ                 |բութակ-փորակ        |

|________________________|______________________|____________________|

|Ֆրեոն, ամոնիակ          |անկախ                 |ելուստ-փոս          |

|________________________|______________________|____________________|

|Բոլոր խմբերի նյութերը,  |0,095 (0,95)-ից մինչև |հարթ                |

|վակուումի դեպքում       |0,05 (0,5) բացարձակ   |                    |

|________________________|______________________|____________________|

|Բոլոր խմբերի նյութերը,  |0,05 (0,5)-ից մինչև   |բութակ-փորակ        |

|վակուումի դեպքում       |0,001(0,01) բացարձակ  |                    |

|________________________|______________________|____________________|

|Բոլոր խմբի նյութերը     |>= 6,3 (63)           |ոսպնյակային միջադիրի|

|                        |                      |կամ ձվաձև  կտրվածքով|

|                        |                      |միջադիրի տակ        |

.____________________________________________________________________.

 

Գծապատկեր 1. Խողովակաշարերը միացնող մասերի և կցաշուրթային արմատուրի

կիպացնող մակերևույթները.

ա) հարթ, բ) ոսպնյակային միջադիրի տակ, գ) ձվաձև կտրվածքով օղաձև

միջադիրի տակ, դ) ելուստ-փոս, ե) բութակ-փորակ:

 

_____________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

35. Պայթյունավտանգության 1-ին կարգի տեխնոլոգիական օբյեկտներում Ա և Բ խմբերի նյութեր փոխադրող խողովակաշարերի համար չի թույլատրվում կիրառել հարթ մակերևույթով կիպացնող կցաշուրթային միացումներ, բացառությամբ սահմանափակիչ օղով, պարուրաձև հյուսված միջադիրների կիրառման դեպքերի:

36. Կցաշուրթային միացումների համար ամրակման մանրակները և դրանց համար նյութերը պետք է ընտրել` ելնելով աշխատանքային պայմաններից և կցաշուրթի պողպատի տեսականիշից: Անկախ ճնշումից, 300 oC-ից բարձր և մինուս 40 oC-ից ցածր աշխատանքային ջերմաստիճաններում աշխատող կցաշուրթերի միացման համար պետք է կիրառել ապահովիչ գամասեղներ:

37. Գամասեղների, հեղյուսների և մանեկների պատրաստման ժամանակ գամասեղների և հեղյուսների կարծրության թիվը (ըստ Բրինելի սանդղակի) պետք է մանեկների կարծրության թվից բարձր լինի 10./.15 HB չափով:

38. Ամրակման արտադրատեսակների պատրաստման համար կիրառվող նյութերը, ինչպես նաև ամրակման մանրակները, պետք է ունենան արտադրողների կողմից դրանց որակը հավաստող հավաստագրեր: Նյութերի հավաստագրերի բացակայության դեպքում, ամրակման արտադրատեսակներ պատրաստողը պետք է ստուգման (վկայագրման, մուտքային վերահսկողության) ենթարկի այդ նյութերը, դրանց ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերը (այդ թվում` նաև քիմիական բաղադրությունը) որոշելու համար և կազմի հավաստագիր:

39. Արգելվում է ամրակման մանրակներ պատրաստել եռացող, կիսահանդարտած, բեսեմերյան և ավտոմատային պողպատներից:

40. Որակավոր ածխածնային, ինչպես նաև ջերմակայուն և կրակադիմացկուն լեգիրված պողպատներից պատրաստի ամրակման արտադրատեսակների կամ նախապատրաստվածքների նյութերը պետք է լինեն ջերմամշակված: Թույլատրվում է ջերմամշակման չենթարկել, մինչև 1,6 ՄՊա (16 կգուժ/սմ2) ճնշման և մինչև 200 oC աշխատանքային ջերմաստիճանում, ինչպես նաև ածխածնային պողպատներից մինչև 48 մմ տրամագծով պարուրակով կիրառվող ամրակման մանրակները:

41. 500 oC-ից բարձր աշխատանքային ջերմաստիճանով միջավայրում, աուստենիտային դասի պողպատներից ամրակման մանրակների կիրառման դեպքում արգելվում է պարուրակի պատրաստումը մակագլանման եղանակով:

42. Ամրակման մանրակների նյութերը պետք է ընտրվեն կցաշուրթի նյութի գծային ընդարձակման գործակցի արժեքին մոտիկ գծային ընդարձակման գործակիցով, մանրակների և կցաշուրթի նյութերի գծային ընդարձակման գործակիցների արժեքների 10%-ից ոչ ավելի տարբերությամբ: Փորձարարական հետազննություններով կամ ամրության հաշվարկներով հիմնավորված դեպքերում, ինչպես նաև մինչև 100 oC ներառյալ աշխատանքային ջերմաստիճանով միջավայրում կցաշուրթային միացումների համար, թույլատրվում է գծային ընդարձակման գործակիցների արժեքների 10%-ից ավելի տարբերությամբ նյութերի կիրառումն ամրակման մանրակների և կցաշուրթերի համար:

43. Կցաշուրթային միացումների հերմետիկության համար միջադիրները և միջադրանյութերը, կախված փոխադրվող նյութի միջավայրից և աշխատանքային հարաչափերից, պետք է ընտրվեն համաձայն նախագծի, նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի և (կամ) մասնագիտացված (փորձագիտական) կազմակերպության կողմից հիմնավորված առաջարկությունների հիման վրա:

44. Խողովակաշարերի ձևավոր մանրակները, կախված փոխադրվող միջավայրի հարաչափերից և շահագործման պայմաններից, պետք է ընտրվեն նախագծով և նորմատիվ ու տեխնիկական փաստաթղթերով սահմանված պահանջներին համապատասխան:

45. Խողովակաշարերի ձևավոր մանրակները պետք է պատրաստել պողպատե անկարան և ուղիղ կարանով եռակցված խողովակներից կամ թերթագլոցվածքից, որոնց մետաղը համապատասխանում է նախագծի, նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներին, ինչպես նաև միացվող խողովակների նյութերի եռակցելիության պայմաններին:

46. Մետաղի կերամաշային ճաքճքումներ առաջացնող միջավայրերի համար խողովակաշարերի մանրակները, անկախ կոնստրուկցիայից, պողպատի տեսակից և պատրաստման տեխնոլոգիայից, ենթակա են ջերմամշակման: Թույլատրվում է իրականացնել հատվածամասային արմունկների և խողովակներից եռակցված եռաբաշխիկների եռակցման միացումների տեղական ջերմամշակում, եթե դրանց պատրաստման համար կիրառվել են ջերմամշակված խողովակներ:

47. Խողովակաշարերին եռակցվող մանրակների ընտրության բոլոր դեպքերի համար, կախված միջավայրի ագրեսիվությունից, ջերմաստիճանից և ճնշումից, պետք է ղեկավարվել նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերի պահանջներով:

48. Կցամասերի եռակցումը և եռակցվանքների որակի հսկողությունը պետք է իրականացնել նախագծով և նորմատիվ ու տեխնիկական փաստաթղթերով նախատեսված ծավալով և սահմանված պահանջներին համապատասխան:

49. Խողովակաշարից ճյուղավորումը պետք է իրականացնել գծապատկեր 2-ում նշված եղանակներից որևէ մեկով: Եռաբաշխիկային միացումների ամրության ուժեղացումը կոշտության կողերի օգնությամբ արգելվում է:

50. Գծապատկեր 2-ի «ա» եղանակով ճյուղավորումների միացումը կիրառվում է այն դեպքերում, երբ հիմնական խողովակաշարի թուլացումը փոխհատուցվում է միացումում առկա ամրության պաշարներով:

51. Հիմնական խողովակաշարին ճյուղավորումների միացման ընտրության ժամանակ պետք է առաջնահերթությունը տալ գծապատկեր 2-ի «բ», «գ», «զ» եղանակներին:

52. Ճյուղավորվող խողովակաշարում մակարդակը [զ) եղանակով միացում] պետք է տեղակայել ճյուղավորվող խողովակաշարի և հիմնական խողովակաշարի տրամագծերի 0,5-ից ոչ պակաս հարաբերության դեպքում:

53. Եռակցված եռաբաշխիկները պետք է կիրառել մինչև 10 ՄՊա (100 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում:

 

Գծապատկեր 2. Տեխնոլոգիական խողովակաշարերի ճյուղավորումները.

ա) առանց ամրակման, բ) եռաբաշխիկի օգնությամբ, գ) խողովակապտուկով և մակարդակով ամրակված, դ) մակարդակով ամրակված, ե) խողովակապտուկով ամրակված, զ) մակարդակով ամրակված հիմնական և ճյուղավորվող խողովակաշարեր, է) խաչաձև:

 

_____________________________

ԻՐՏԵԿ - գծապատկերը չի բերվում

 

54. Dպ=150./.400 մմ պայմանական անցման տրամագծով եռակցված արմունկները պետք է կիրառել 6,3 ՄՊա-ից (63 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում: Dպ=500./.1400 մմ պայմանական անցման տրամագծով եռակցված արմունկները թույլատրվում է կիրառել 2,5 ՄՊա-ից (25 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում:

55. Եռակցված համակենտրոն և արտակենտրոն Dպ=250./.400 մմ պայմանական անցման տրամագծով պողպատե թերթից անցումները թույլատրվում է կիրառել մինչև 4 ՄՊա (40 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում, իսկ Dպ=500./.1400 մմ-ի դեպքում` մինչև 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշման (Pպ) տակ աշխատող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում: Կախված միջավայրի ջերմաստիճանից և ագրեսիվությունից` պողպատե թերթից անցումների կիրառման սահմանները պետք է համապատասխանեն միացվող խողովակների նույնատիպ պողպատների տեսականիշի համար սահմանային արժեքներին: Պողպատե թերթից անցումների եռակցման կարանները պետք է 100% ծավալով վերահսկողության ենթարկվեն անդրաձայնային կամ ճառագայթագրային եղանակներով:

56. 1,6 ՄՊա-ից (16 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշումով (Pպ) և Dպ=100./.500 պայմանական տրամագծով տեխնոլոգիական խողովակաշարերի համար թույլատրվում է պողպատե թերթից անցումների կիրառումը: Արգելվում է պողպատե թերթից անցումների տեղակայումը հեղուկացված գազերի և Ա (ա) խմբի նյութերի փոխադրման համար նախատեսված խողովակաշարերի վրա:

57. Պողպատե թերթից անցումները պետք է եռակցել, ենթարկելով եռակցման կարանները հետագա անդրաձայնային կամ ճառագայթագրային եղանակով 100% ծավալով վերահսկողության: Պողպատե թերթից անցումները պատրաստումից հետո պետք է ենթարկել բարձրաջերմաստիճանային մխամեղմման:

58. Եռակցված խաչարդները թույլատրվում է կիրառել մինչև 250 oC ներառյալ աշխատանքային ջերմաստիճանով ածխածնային պողատներից խողովակաշարերում: Էլեկտրաեռակցված խողովակներից պատրաստված խաչարդները թույլատրվում է կիրառել խողովակաշարերում 1,6 ՄՊա-ից (16 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) դեպքում, ընդ որում դրանք պետք է պատրաստված լինեն 2,5 ՄՊա-ից (25 կգուժ/սմ2) ոչ պակաս պայմանական ճնշման (Pպ) համար նախատեսված խողովակներից: Անկարան խողովակներից պատրաստված խաչարդները թույլատրվում է կիրառել խողովակաշարերում 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2) ոչ ավելի պայմանական ճնշման (Pպ) դեպքում, պայմանով, որ դրանք պատրաստված լինեն 4 ՄՊա-ից (40 կգուժ/սմ2) ոչ պակաս պայմանական ճնշման (Pպ) համար նախատեսված խողովակներից:

59. Տեխնոլոգիական խողովակաշարերի համար, որպես կանոն պետք է կիրառել անկարան և ուղիղ կարանով եռակցված խողովակներից տաք դրոշման (դրոշմոցով տաք ճկում) կամ ձգման (ձգումով ճկում) եղանակներով պատրաստված կտրուկ ծռած (կտրուկ կորացված) արմունկներ, կորացված (ճկված) և դրոշմաեռակցված արմունկներ:

60. Անկարան խողովակներից պատրաստված կորացված արմունկները, պետք է կտրուկ ծռած և եռակցված արմունկների փոխարեն կիրառվեն այն դեպքերում, երբ պահանջվում է բաբախող հոսքի միջավայրով (թրթռման նվազեցման նպատակով) խողովակաշարերում, ինչպես նաև 25 մմ-ից պակաս պայմանական անցման տրամագծով (Dպ) խողովակաշարերում առավելագույն նվազեցնել խողովակաշարերի հիդրավլիկ դիմադրությունը: Խողովակների տեսականուց պատրաստված կորացման (ճկման) R>=2Dպ շառավիղով հարթ կորացված արմունկների կիրառման սահմանները պետք է համապատասխանեն միացվող խողովակների նույնատիպ պողպատների տեսականիշի համար սահմանային արժեքներին, որոնցից դրանք պատրաստված են:

61. Հարթ կորացված արմունկների կորացման շառավիղի ընտրության ժամանակ պետք է ղեկավարվել նախագծային և (կամ) համապատասխան նորմատիվ և տեխնիկական փաստաթղթերով: Խողովակի եզրից մինչև կորացման սկիզբը, ուղիղ հատվածի նվազագույն երկարությունը պետք է ընդունել խողովակի արտաքին տրամագծին (Dա) հավասար, բայց ոչ պակաս 100 մմ-ից:

62. Խողովակների խցափակիչների ընտրությունը պետք է իրականացնել միջավայրի աշխատանքային հարաչափերից և շահագործման տվյալ պայմաններից` հաշվի առնելով դրանց կախվածությունը:

63. Պետք է ընդունել կցաշուրթային խցափակիչների կամ կցաշուրթերի միջև տեղակայվող խցափակիչների նյութերի կիրառման ջերմաստիճանային սահմանները` հաշվի առնելով կցաշուրթերի նյութերի կիրառման ջերմաստիճանային սահմանները:

64. Արագահան խցափակիչները թողարկվում և տեղակայվում են` համաձայն նախագծի: Եռակցված հարթ և կողավոր խցափակիչները թույլատրվում է կիրառել մինչև 2,5 ՄՊա (25 կգուժ/սմ2) պայմանական ճնշումով (Pպ), Ա և Բ խմբերի նյութեր փոխադրող տեխնոլոգիական խողովակաշարերում:

65. Կցաշուրթերի միջև տեղակայվող խցափակիչներն, ինչպես նաև արագահան խցափակիչներն արգելվում է կիրառել տարբեր միջավայրերով երկու խողովակաշարերի բաժանման համար, որոնց միջավայրերի խառնվելն անթույլատրելի է:

66. Խցափակիչների նյութը և որակը պետք է հաստատված լինի հավաստագրով: Յուրաքանչյուր հանվող խցափակիչի վրա (դրա պոչամասում, իսկ դրա բացակայության դեպքում` գլանային մակերևույթի վրա) պետք է նշված լինի համարը, պողպատի մակնիշը, պայմանական ճնշումը (Pպ) և պայմանական անցման տրամագիծը (Dա):

67. Խցափակիչների հանման և տեղակայման մասին պետք է նշումներ կատարվեն դրանց համար կազմակերպությունում նախատեսված հատուկ գրանցամատյանում:

 

------------------------------------------------------

ԻՐՏԵԿ -  շարունակությունը հաջորդ մասերում

 

 

pin
ՀՀ կառավարություն
07.03.2012
N 351-Ն
Որոշում