ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՀԱՐՑԵՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐ
ՀՐԱՄԱՆ
31 հուլիսի 2026 թվականի N 91-Ն
ՏԱՐԵՑ ԿԱՄ ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՑՈՂ ԱՆՁԱՆՑ ԽՆԱՄՔԻ (ԲԱՑԱՌՈՒԹՅԱՄԲ ԽՆԱՄԱՏԱՐ ԸՆՏԱՆԻՔՆԵՐՈՒՄ ԿԱՄ ԽՆԱՄԱԿԱԼԻ ԿԱՄ ՀՈԳԱԲԱՐՁՈՒԻ ԸՆՏԱՆԻՔՈՒՄ ԻՐԱԿԱՆԱՑՎՈՂ ԽՆԱՄՔԻ) ՏՐԱՄԱԴՐՄԱՆ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
(5-րդ մաս)
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 15. ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՓՈԽԱՐԻՆՈՒՄՆ ԸՍՏ ՍՊԻՏԱԿՈՒՑՆԵՐԻ ԵՎ ԱԾԽԱՋՐԵՐԻ
._________________________________________________________________________.
|Հ/Հ |Սննդամթերքի |Քանակը (զտաքաշ, գ)|Սննդային նյութեր (գ) |Ավելացնել |
| |անվանումը | | |օրվա |
| | | |________________________|սննդա- |
| | | |Սպիտա- |Ճարպեր|Ածխաջրեր|կարգում |
| | | |կուցներ |(գ) |(գ) |կամ բացառել|
| | | |(գ) | | | |
|____|____________________________________________________________________|
|1. | Հացի փոխարինումը (ըստ սպիտակուցների և ածխաջրերի) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Ցորենի հաց | 100 | 7,7 | 2,4 | 53,4 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Աշորայի | 150 | 8,3 | 1,5 | 48,1 | |
| |(տարեկանի) | | | | | |
| |հաց | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Ալյուր ցորե-| 70 | 7,4 | 0,8 | 48,2 | |
| |նի առաջին | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
| 4) |Մակարոն, | 70 | 7,5 | 0,9 | 48,7 | |
| |վերմիշել | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
| 5) |Սպիտակաձավար| 70 | 7,9 | 0,5 | 50,1 | |
|____|____________________________________________________________________|
|2. | Կարտոֆիլի փոխարինողներ (ըստ ածխաջրերի) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Կարտոֆիլ | 100 | 2,0 | 0,4 | 16,3 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Բազուկ | 190 | 2,9 | - | 17,3 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Գազար | 240 | 3,1 | 0,2 | 17,0 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Կաղամբ | 370 | 6,7 | 0,4 | 17,4 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Մակարոն, | 25 | 2,7 | 0,3 | 17,4 | |
| |վերմիշել` | | | | | |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|6) |Սպիտակաձավար| 25 | 2,8 | 0,2 | 17,9 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|7) |Ցորենի հաց` | 35 | 2,7 | 0,3 | 17,4 | |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|8) |Աշորայի | 55 | 3,1 | 0,6 | 17,6 | |
| |(տարեկանի) | | | | | |
| |հաց | | | | | |
|____|____________________________________________________________________|
|3. | Թարմ խնձորի փոխարինողներ (ըստ ածխաջրերի) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Թարմ խնձոր | 100 | 0,4 | 0,4 | 9,8 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Չորացրած | 15 | 0,5 | - | 9,7 | |
| |խնձոր | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Ծիրանաչիր | 15 | 0,5 | - | 8,3 | |
| |(առանց | | | | | |
| |կորիզի) | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Սև սալորա- | 15 | 0,3 | - | 8,7 | |
| |չիր | | | | | |
|____|____________________________________________________________________|
|4. | Կաթի փոխարինողներ (ըստ սպիտակուցների) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Կաթ | 100 | 2,8 | 3,2 | 4,7 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Կաթնաշոռ` | 20 | 3,3 | 1,8 | 0,3 | |
| |ցածր յուղայ-| | | | | |
| |նությամբ | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Կաթնաշոռ` | 20 | 2,8 | 3,6 | 0,6 | |
| |բարձր յու- | | | | | |
| |ղայնությամբ | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Պանիր | 10 | 2,7 | 2,7 | - | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Տավարի միս` | 15 | 2,8 | 2,1 | - | |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|6) |Տավարի միս` | 15 | 3,0 | 1,2 | - | |
| |երկրորդ | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|7) |Ձուկ (փափկա-| 20 | 3,2 | 0,1 | - | |
| |միս) | | | | | |
|____|____________________________________________________________________|
|5. | Մսի փոխարինողներ (ըստ սպիտակուցների) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Տավարի միս` | 100 | 18,6 | 16,0 | | |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Տավարի միս` | 90 | 18,0 | 7,5 | |կարագ + 6 գ|
| |երկրորդ | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Կաթնաշոռ` | 130 | 18,2 | 23,4 | 3,7 |կարագ - 9 գ|
| |բարձր յու- | | | | | |
| |ղայնության | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Ձուկ | 120 | 19,2 | 0,7 | - |կարագ + 13գ|
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Ձու | 145 | 18,4 | 16,7 | 1,0 | |
|____|____________________________________________________________________|
|6. | Ձկան փոխարինողներ (ըստ սպիտակուցների) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Ձուկ | 100 | 16,0 | 0,6 | 1,3 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Տավարի միս` | 85 | 15,8 | 11,9| - |կարագ - 11գ|
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Տավարի միս` | 80 | 16,0 | 6,6 | - |կարագ - 6 գ|
| |երկրորդ | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Կաթնաշոռ` | 115 | 16,1 | 20,7| 3,3 |կարագ - 20գ|
| |բարձր յու- | | | | | |
| |ղայնության | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Ձու | 125 | 15,9 | 14,4| 0,9 |կարագ - 13գ|
|____|____________________________________________________________________|
|7. | Կաթնաշոռի փոխարինողներ (ըստ սպիտակուցների) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Կաթնաշոռ` | 100 | 14,0 | 18,0| 2,8 | |
| |բարձր յու- | | | | | |
| |ղայնությամբ | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Տավարի միս` | 90 | 16,7 | 12,6| - |կարագ - 3գ |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Տավարի միս` | 85 | 17,0 | 7,4 | - | |
| |երկրորդ | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Ձուկ | 100 | 16,0 | 0,6 | - |կարագ + 9 գ|
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Ձու | 130 | 16,5 | 15,0| 0,9 |կարագ - 5 գ|
|____|____________________________________________________________________|
|8. | Ձվի փոխարինողներ (ըստ սպիտակուցների) |
|____|____________________________________________________________________|
|1) |Ձու` 1 հատ | 50 | 12,5 | 11,5| 0,7 | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|2) |Կաթնաշոռ` | 35 | 4,9 | 6,3 | 1,0 | |
| |բարձր յու- | | | | | |
| |ղայնությամբ | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|3) |Պանիր | 20 | 5,4 | 5,5 | - | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|4) |Տավարի միս` | 30 | 5,6 | 4,2 | - | |
| |առաջին կարգի| | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|5) |Տավարի միս` | 25 | 5,0 | 2,1 | - | |
| |երկրորդ | | | | | |
| |կարգի | | | | | |
|____|____________|__________________|________|______|________|___________|
|6) |Ձուկ | 35 | 5,6 | 0,7 | - | |
._________________________________________________________________________.
91. Սննդամթերքի խոհարարական սառը մշակման արդյունքում գոյացած թափոնի հաշվարկը կատարվում է համաձայն ԱՂՅՈՒՍԱԿ 16-ի:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 16. ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԽՈՀԱՐԱՐԱԿԱՆ ՍԱՌԸ ՄՇԱԿՄԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ԹԱՓՈՆԻ ԵԼՔԻ ԱՂՅՈՒՍԱԿ
._____________________________________________________________________.
|Հ/Հ|Սննդամթերքի անվանումը |Թափոնի (մթերքի` ուտելու ոչ |
| | |ենթակա մաս) % |
|___|________________________________|________________________________|
|1. |Ձավարեղեն | 1 |
|___|________________________________|________________________________|
|2. |Ընդեղեն (ընկույզ, նուշ, պնդուկ | 0,5 |
| |և այլն) | |
|___|________________________________|________________________________|
|3. |Կարտոֆիլ` | |
| |մինչև հունվարի 1-ը | 24 |
| |հունվարի 1-ից մինչև մարտի 1-ը | 30 |
| |մարտի 1-ից | 40 |
| |թարմ կարտոֆիլ | 10 |
|___|________________________________|________________________________|
|4. |Սմբուկ | 10 |
|___|________________________________|________________________________|
|5. |Դդմիկ | 7 |
|___|________________________________|________________________________|
|6. |Կաղամբ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|7. |Ծաղկակաղամբ | 25 |
|___|________________________________|________________________________|
|8. |Կանաչ սոխ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|9. |Սոխ | 16 |
|___|________________________________|________________________________|
|10.|Գազար` | |
| |մինչև հունվարի 1-ը | 23 |
| |հունվարի 1-ից հետո | 30 |
|___|________________________________|________________________________|
|11.|Վարունգ | 7 |
|___|________________________________|________________________________|
|12.|Պղպեղ քաղցր | 25 |
|___|________________________________|________________________________|
|13.|Կանաչի | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|14.|Բողկ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|15.|Ճակնդեղ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|16.|Մարոլի տերևներ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|17.|Բազուկ | 20 |
|___|________________________________|________________________________|
|18.|Լոլիկ | 5 |
|___|________________________________|________________________________|
|19.|Սպանախ | 26 |
|___|________________________________|________________________________|
|20.|Կանաչ լոբի | 10 |
|___|________________________________|________________________________|
|21.|Դդում | 36 |
|___|________________________________|________________________________|
|22.|Ձմերուկ | 40 |
|___|________________________________|________________________________|
|23.|Սեխ | 36 |
|___|________________________________|________________________________|
|24.|Մրգեր` թարմ | 10 |
|___|________________________________|________________________________|
|25.|Ձու | 10 |
|___|________________________________|________________________________|
|26.|Միս տավարի` | |
| |1-ին կարգի | 25 |
| |2-րդ կարգի | 30 |
|___|________________________________|________________________________|
|27.|Հավ | 26 |
|___|________________________________|________________________________|
|28.|Ձուկ | 30 |
._____________________________________________________________________.
92. Շահառուի` առողջ, բալանսավորված և անհատականացված սնուցման ապահովման և սննդաբաժինների պլանավորման, սննդի փոխարինման ու սննդի կալորիականության պահանջների գնահատման համար սննդամթերքի հիմնական սննդային նյութերի և էներգետիկ արժեքների տվյալները ներկայացված են ԱՂՅՈՒՍԱԿ 17-ում:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 17. ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՏՎՅԱԼՆԵՐԸ
._____________________________________________________________________.
|Հ/Հ|Սննդամթերքի |Սպիտակուցներ (գ)|Ճարպեր (գ)|Ածխաջրեր |Էներգետիկ |
| |անվանումը | | |(գ) |արժեք |
| | | | | |(կկալ) |
|___|_________________________________________________________________|
|1. | Բանջարեղեն |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Սմբուկ | 1,2 | 0,1 | 5,1 | 24 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Դդմիկ | 0,6 | 0,3 | 4,9 | 23 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Կաղամբ` թարմ | 1,8 | 0,1 | 4,7 | 27 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Կաղամբ` աղադրած| 1,8 | 0 | 2,2 | 19 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Ծաղկակաղամբ | 2,5 | 0,3 | 4,5 | 30 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Կարտոֆիլ | 2,0 | 0,4 | 16,3 | 80 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Սոխ` կանաչ | 1,3 | 0 | 3,5 | 19 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Սոխ` գլուխ | 1,4 | 0 | 9,1 | 41 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Գազար | 1,3 | 0,1 | 7,2 | 30 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Վարունգ | 0,8 | 0,1 | 2,6 | 14 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Վարունգ ջերմոցի| 0,7 | 0,1 | 1,9 | 11 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Պղպեղ` կանաչ, | 1,3 | 0 | 5,3 | 26 |
| |քաղցր | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Պղպեղ` կարմիր, | 1,3 | 0 | 5,7 | 27 |
| |քաղցր | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Մաղադանոս | 3,7 | 0,4 | 8,0 | 49 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|15)|Բողկ | 1,2 | 0,1 | 3,8 | 21 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|16)|Հազարի տերևներ | 1,5 | 0,2 | 2,3 | 17 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|17)|Բազուկ | 1,5 | 0,1 | 9,1 | 42 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|18)|Լոլիկ | 1,1 | 0,2 | 3,8 | 23 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|19)|Կանաչ լոբի | 4,0 | 0 | 4,3 | 32 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|20)|Սխտոր | 6,5 | 0 | 5,2 | 46 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|21)|Սպանախ | 2,9 | 0,3 | 2,0 | 22 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|22)|Թրթնջուկ | 1,5 | 0 | 3,0 | 19 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|23)|Բրոկոլի | 2,8 | 0,4 | 7,0 | 34 |
|___|_________________________________________________________________|
|2. | Միս |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Տավարի` 1-ին | 18,6 | 16,0 | 0 | 218 |
| |կարգի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Տավարի` 2-րդ | 20,0 | 9,8 | 0 | 168 |
| |կարգի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Հավի` 1-ին | 18,2 | 18,4 | 0,7 | 241 |
| |կարգի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Հավի` 2-րդ | 21,2 | 8,2 | 0,6 | 161 |
| |կարգի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Հնդկահավի | 19,5 | 22,0 | 0 | 276 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Հորթի` 1-ին | 19,7 | 2,0 | 97 | 3 |
| |կարգի | | | | |
|___|_________________________________________________________________|
|3. | Ձուկ, ձկնամթերք ծովամթերք |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Սիգ | 19 | 7,5 | 0 | 144 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Պերկես (օկուն) | 18,2 | 3,3 | 0 | 103 |
| |ծովային | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Իշխան | 20.0 | 6.2 | 0 | 141 |
|___|_________________________________________________________________|
|4. | Ձու |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Ձու | 12,5 | 11,5 | 0,7 | 157 |
|___|_________________________________________________________________|
|5. | Մրգեր, հատապտուղներ և բոստանային մշակաբույսեր |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Ծիրան | 0,9 | 0,1 | 9,0 | 41 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Սերկևիլ | 0,6 | 0,5 | 7,9 | 40 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Ադամաթուզ | 1,5 | 0 | 22,4 | 91 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Բալ | 0,8 | 0,5 | 10,3 | 52 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Տանձ | 0,4 | 0,3 | 9,5 | 42 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Թուզ | 0,7 | 0,2 | 11,2 | 49 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Հոն | 1,0 | 0 | 9,7 | 45 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Դեղձ | 0,9 | 0,1 | 9,5 | 43 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Սալոր | 0,08 | 0 | 9,6 | 43 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Խուրմա | 0,5 | 0, | 13,3 | 53 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Կեռաս | 1,1 | 0,4 | 10,6 | 50 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Թութ | 0,7 | 0 | 12,0 | 52 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Խնձոր | 0,4 | 0,4 | 9,8 | 45 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Նարինջ | 0,9 | 0,2 | 8,1 | 40 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|15)|Թուրինջ | 0,9 | 0,2 | 6,5 | 35 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|16)|Կիտրոն | 0,9 | 0,1 | 3,0 | 33 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|17)|Մանդարին | 0,8 | 0,3 | 8,1 | 40 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|18)|Խաղող | 0,6 | 0,2 | 15,0 | 65 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|19)|Մորի | 0,8 | 0,3 | 8,3 | 42 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|20)|Կարմիր հաղարջ | 0,6 | 0,2 | 7,3 | 39 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|21)|Սև հաղարջ | 1,0 | 0,2 | 7,3 | 38 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|22)|Մասուր թարմ | 1,6 | 0 | 10,0 | 51 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|23)|Մասուր չորացրած| 3,4 | 0 | 21,5 | 110 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|24)|Ձմերուկ | 0,7 | 0,2 | 8,8 | 38 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|25)|Սեխ | 0,6 | 0 | 9,1 | 38 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|26)|Դդում | 1,0 | 0,1 | 4,2 | 25 |
|___|_________________________________________________________________|
|6. | Չրեղեն |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Ծիրանի չիր | 5,2 | 0 | 55,0 | 234 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Չամիչ` քիշմիշի | 1,8 | 0 | 66,0 | 262 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Սև սալորի չիր | 2,3 | 0 | 58,4 | 242 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Խնձորի չիր | 3,2 | 0 | 68,0 | 273 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Բալի չիր | 1,5 | 0 | 73,0 | 292 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Տանձի չիր | 2,3 | 0 | 62,1 | 246 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Դեղձի չիր | 3,0 | 0 | 68,5 | 275 |
|___|_________________________________________________________________|
|7. | Կաթ և կաթնամթերք |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Կաթ | 2,8 | 3,2 | 4,7 | 58 |
| |պաստերիզացված | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Կաթ` 2.5% | 3,3 | 2,5 | 5 | 55 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Կաթ` 0,5 % | 3.3 | 0,5 | 5 | 38 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Կաթի փոշի | 26,0 | 25,0 | 37,5 | 476 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Սերուցք 10% | 3,0 | 10,0 | 4,0 | 118 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Սերուցք 20% | 2,8 | 20,0 | 3,6 | 205 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Թթվասեր 10% | 3,0 | 10,0 | 2,9 | 116 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Թթվասեր 20% | 2,8 | 20,0 | 3,2 | 206 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Կեֆիր` ցածր | 3,0 | 0,05 | 3,8 | 30 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Կեֆիր` բարձր | 2,8 | 3,2 | 4,1 | 56 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Յոգուրտ` 1,5 % | 5,0 | 1,5 | 8,5 | 70 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
| |(քաղցր) | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Կաթնաշոռ` բարձր| 14,0 | 18,0 | 2,8 | 232 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Կաթնաշոռ` ցածր | 18,0 | 0,6 | 1,8 | 88 |
| |յուղայնությամբ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Պանիր «Բռինզա» | 17,9 | 20,1 | 0,0 | 260 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|15)|Պանիր հալած | 24,0 | 13,5 | 0,0 | 226 |
| |(փաթեթավորած) | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|16)|Պանիր «Չանախ» | 21,8 | 25,3 | 0,315 | 350 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|17)|Պանիր «Լոռի» | 23 | 27,5 | 0 | 339 |
|___|_________________________________________________________________|
|8. | Ճարպեր |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Կարագ սերուց- | 0,5 | 82,5 0,8 748 |
| |քային | | |
|___|_______________|________________|________________________________|
|2) |Յուղ հալած | 0,3 | 98 0,6 887 |
|___|_______________|________________|________________________________|
|3) |Յուղ բուսական | 0 | 99,9 0 899 |
|___|_________________________________________________________________|
|9. | Ձավարեղեն |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Հնդկաձավար | 9,5 | 2,3 | 65,9 | 329 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Վարսակաձավար | 11,0 | 6,1 | 49,7 | 303 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Գարեձավար | 10,0 | 1,3 | 66,3 | 324 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Կորկոտ | 11,5 | 3,3 | 66,5 | 348 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Բրինձ | 7,0 | 1,0 | 71,4 | 330 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Բլղուր | 10,0 | 1,4 | 67 | 321 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Հաճար | 10,0 | 1,4 | 67 | 321 |
|___|_________________________________________________________________|
|10.| Ընդեղեն |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Լոբի հատիկ | 21,0 | 2,0 | 46,6 | 292 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Ոլոռ | 23,0 | 1,6 | 50,8 | 314 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Սիսեռ | 23,0 | 1,2 | 53,3 | 303 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Ոլոռ կանաչ | 5,0 | 0,2 | 12,8 | 73 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Ոսպ | 24,8 | 1,1 | 53,7 | 310 |
|___|_________________________________________________________________|
|11.| Հաց, հացամթերք, ալյուր |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Հաց տարեկանի | 6,9 | 1,2 | 42,4 | 214 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Հաց ցորենի` | 7,7 | 2,4 | 53,4 | 254 |
| |բարձր տեսակի | | | | |
| |ալյուրից | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Հաց ցորենի` | 7,9 | 1 | 48,1 | 239 |
| |1-ին տեսակի | | | | |
| |ալյուրից | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Հաց ցորենի` | 8,1 | 1,2 | 46,6 | 220 |
| |2-րդ տեսակի | | | | |
| |ալյուրից | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Հաց ցորենի` | 8,8 | 3,4 | 43,8 | 248 |
| |թեփով | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Հաց ամբողջահա- | 12,2 | 2,5 | 72 | 340 |
| |տիկի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Ալյուր ցորենի` | 10,3 | 1,1 | 68,9 | 334 |
| |բարձր տեսակի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Ալյուր ցորենի` | 10,6 | 1,3 | 67,6 | 331 |
| |1-ին տեսակի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Ալյուր ցորենի` | 11,7 | 1,8 | 63,7 | 324 |
| |2-րդ տեսակի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Ալյուր տարեկանի| 6,9 | 1,1 | 76,9 | 326 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Ալյուր ամբողջա-| 12.2 | 2.5 | 72 | 340 |
| |հատիկ ցորենից | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Ալյուր եգիպտա- | 7,2 | 1,5 | 72,1 | 331 |
| |ցորենի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Ալյուր կարտո- | 0,1 | 0 | 79,6 | 327 |
| |ֆիլի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Մակարոնեղեն` | 10,4 | 1,1 | 69,7 | 337 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|15)|Ալրային հրուշա-| 7,8 | 2,5 | 50,5 | 261 |
| |կեղեն (թխվածքա-| | | | |
| |բլիթ, բուլկի, | | | | |
| |քաղցրաբլիթ և | | | | |
| |այլ նմանատիպ | | | | |
| |պատրաստուկներ) | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|16 |Չորաբլիթ | 11,0 | 1,3 | 73,0 | 330 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|17)|Չորահաց | 8,5 | 10,8 | 66,0 | 398 |
|___|_________________________________________________________________|
|12.| Շաքար, հրուշակեղեն քաղցրավենիք |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Շաքարավազ | 0 | 0 | 99,8 | 379 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Մեղր | 0,8 | 0 | 80,3 | 314 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Զեֆիր | 0,8 | 0 | 78,3 | 304 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Իրիս | 3,3 | 7,5 | 81,8 | 387 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Մարմելադ | 0,4 | 0 | 76,0 | 293 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Կարամել` | 0 | 0,1 | 92,1 | 357 |
| |մրգային | | | | |
| |միջուկով | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Շոկոլադապատ | 2,9 | 10,7 | 76,6 | 396 |
| |կոնֆետներ | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Հալվա | 11,6 | 29,7 | 54 | 516 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Շոկոլադ | 6,9 | 35,7 | 52,4 | 550 |
| |կաթնային | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Վաֆլի` մրգային | 3,2 | 2,8 | 80,1 | 350 |
| |միջուկով | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Վաֆլի` յուղ | 3,4 | 30,2 | 64,7 | 530 |
| |պարունակող | | | | |
| |միջուկով | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Շերտային | 5,7 | 25,6 | 52,7 | 454 |
| |խմորեղեն` | | | | |
| |խնձորով | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Բիսկվիտային | 4,7 | 9,3 | 64,2 | 351 |
| |խմորեղեն` | | | | |
| |մրգային | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Քաղցրաբլիթ | 4,8 | 2,8 | 77,7 | 350 |
|___|_________________________________________________________________|
|13.| Ջեմեր և մուրաբաներ |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Մուրաբա` տանձի | 0,3 | 0,2 | 70,8 | 273 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Մուրաբա` ելակի | 0,3 | 0 | 70,9 | 271 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Մուրաբա` | 0,6 | 0,2 | 70,4 | 273 |
| |արքայամորու | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Մուրաբա` դեղձի | 0,5 | 0 | 66,8 | 258 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Մուրաբա` սալորի| 0,4 | 0,3 | 74,2 | 288 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Ջեմ` խնձորի | 0,4 | 0,3 | 65,3 | 250 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Ջեմ` ծիրանի | 0,5 | 0 | 68,8 | 265 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Ջեմ` խնձորի | 0,4 | 0 | 65 | 250 |
|___|_________________________________________________________________|
|14.| Հյութեր և ըմպելիքներ |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Հյութ` գազարի | 1,1 | 0,1 | 12,6 | 56 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Հյութ` տոմատի | 1 | 0,1 | 2,9 | 18 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Հյութ` ծիրանի | 0,5 | 0 | 13,7 | 56 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Հյութ` արքայա- | 0,3 | 0,1 | 11,8 | 52 |
| |խնձորի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|5) |Հյութ` նարնջի | 0,7 | 0,1 | 13,2 | 60 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|6) |Հյութ` խաղողի | 0,3 | 0 | 13,8 | 54 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|7) |Հյութ` բալի | 0,7 | 0,2 | 11,4 | 51 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|8) |Հյութ` նռան | 0,3 | 0 | 14,5 | 64 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|9) |Հյութ` թուրինջի| 0,3 | 0,1 | 7,9 | 38 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|10)|Հյութ` կիտրոնի | 0,6 | 0 | 3,9 | 33 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|11)|Հյութ` | 0,8 | 0 | 9,8 | 45 |
| |մանդարինի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|12)|Հյութ` դեղձի | 0,3 | 0 | 16,5 | 68 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|13)|Հյութ` սալորի | 0,3 | 0,1 | 15,2 | 68 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|14)|Հյութ` սև | 0,5 | 0 | 7,3 | 41 |
| |հաղարջի | | | | |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|15)|Հյութ` մասուրի | 0,1 | 0,2 | 16,1 | 67 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|16)|Հյութ` խնձոր | 0,5 | 0,1 | 9,1 | 38 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|17)|Հյութ` տանձի | 0 | 0 | 14,4 | 59 |
|___|_________________________________________________________________|
|15.| Սննդային հավելումներ |
|___|_________________________________________________________________|
|1) |Թթխմոր` չոր | 12,7 | 8,5 | 2,7 | 109 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|2) |Ժելատին | 87,2 | 0,7 | 0,4 | 355 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|3) |Ցորենի թեփ | 16 | 16,6 | 3,8 | 165 |
|___|_______________|________________|__________|__________|__________|
|4) |Կակաո փոշի | 24,2 | 17,5 | 27,9 | 380 |
._____________________________________________________________________.
93. Սննդի չափորոշիչները պետք է ծառայեն որպես գործնական շրջանակ` համապատասխան ճաշացանկերի պլանավորման համար:
94. Ճաշացանկը պետք է պլանավորվի` հաշվի առնելով խնամքի միջավայրը, շահառուների առանձնահատկությունները, պարբերական վերանայման անհրաժեշտությունը` շահառուների հետ խորհրդակցելով: Մտավոր խնդիրներ ունեցող շահառուների հետ քննարկման ընթացքում պետք է կիրառվի համընդհանուր հաղորդակցման մոտեցում` ներառյալ պատկերներ, նշաններ կամ այլ հարմարեցված միջոցներ:
95. Ճաշացանկի կազմման գործընթացը պետք է պարտադիր կերպով նախատեսի տարբերակված սննդակարգեր` հիմնված շահառուների բժշկական ցուցումների և սննդաբանական կարիքների վրա:
96. Սննդի ընդունման ժամանակ անհրաժեշտ է ապահովել պատշաճ աջակցություն` դրա կարիքն ունեցող անձանց:
97. Քաշի կարգավորման կարիք ունեցող շահառուի համար բարձր ճարպայնությամբ և շաքարով խորտիկները պետք է սահմանափակվեն: Աղյուսակներում շաքարի նորմը ներառում է նաև այն քանակը, որն օգտագործվում է ճաշատեսակների և հյութերի պատրաստման ժամանակ, եթե շահառուին տրվում է շաքար պարունակող պատրաստի մթերք (մուրաբա, ջեմ, խտացրած կաթ և այլն), ապա տրվող շաքարի քանակը պետք է նվազեցնել` կախված օգտագործվող պատրաստի մթերքում առկա շաքարի քանակից:
98. Շահառուի համար սահմանված սննդակարգի արդյունավետության և համապատասխանության գնահատում պետք է իրականացվի յուրաքանչյուր 6 ամիսը մեկ` օգտագործելով հաստատված և հուսալի գնահատման գործիքներ, ինչպիսիք են Սննդային անբավարարության համընդհանուր զննման գործիքը (MUST) կամ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության աճի աղյուսակները: Զննման արդյունքները պետք է գրանցվեն անձի անհատական սոցիալական ծրագրում և օգտագործվեն անհատական սննդային ծրագրի մշակման և վերանայման ժամանակ` ըստ շահառուի առողջական վիճակի:
99. Վարակիչ և ոչ վարակիչ հիվանդությունների և սննդային թունավորումների առաջացման ու տարածման կանխարգելման նպատակով, ելնելով առողջ և ռացիոնալ սննդի նորմերից, չի թույլատրվում օգտագործել այն սննդամթերքը և պատրաստել այն խոհարարական կերակրատեսակները, որոնք նշված են ԱՂՅՈՒՍԱԿ 18-ում:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 18. ՉԹՈՒՅԼԱՏՐՎՈՂ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔ
._____________________________________________________________________.
|Հ/Հ |Սննդամթերքի խումբ|Չթույլատրվող տեսակներ |Պարզաբանում կամ ռիսկ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|1. |Ձու |- Անլվա կճեպով ձու |Աղիքային վարակիչ |
| | |- Թերխաշ ձու |հիվանդությունների, |
| | |- Հում ձու |այդ թվում` սալմոնե- |
| | | |լոզի առաջացման վտանգ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|2. |Մսամթերք |- Երշիկներ, նրբերշիկներ,|Բարձր նիտրիտ, աղ և |
| | |սարդելկաներ` մեծ |տրանսճարպեր |
| | |քանակությամբ | |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|3. |Բանջարեղեն և |- Բորբոսով, փչացած |Տոքսինների և մարսո- |
| |միրգ |- Կանաչած կարտոֆիլ |ղական խանգարումների |
| | | |վտանգ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|4. |Պահածոներ |- Տնային պայմաններում |Բոտուլիզմի և մանրէա-|
| | |պատրաստված |յին աղտոտման ռիսկ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|5. |Նախորդ օրվա |- Բոլոր տեսակի |Մանրէային աճ, |
| |մնացորդներ | |սննդային թունավորում |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|6. |Կրեմային հրուշա- |- Տորթեր, կրեմով |Բարձր շաքար, մանրէա- |
| |կեղեն |հրուշակներ` բարձր |յին ռիսկ, սննդային |
| | |հաճախականությամբ |թունավորում, աղիքային|
| | | |բարդություններ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|7. |Դոնդողածածկ |- Մսի, ձկան դոնդող |Մարսողության դժվարու-|
| |կերակրատեսակներ | |թյուն, մանրէային ռիսկ|
|____|_________________|________________________|_____________________|
|8. |Կաթ |- Առանց եռացման |Մանրէային աղտոտում, |
| | |- Տնային կաթնաթթվային |սննդային արժեքի |
| | | մթերք |անկայունություն |
| | |- Թթված կաթ | |
| | |- Բուսական ճարպերով | |
| | | կաթնամթերք | |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|9. |Կաթնաշոռ |- Չպաստերիզացված կաթից |Անբավարար ջերմային |
| | |- տնային պայմաններում |մշակում, մանրէային |
| | | պատրաստված |ռիսկ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|10. |Խտանյութեր |- Արգանակներ և դրանց |Բարձր նատրիում, մար- |
| | | հիմքով կերակրատեսակներ|սողական ծանրաբեռնվա- |
| | | |ծություն |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|11. |Տրանսճարպեր |- Բոլոր տեսակի |Սրտանոթային |
| | | |հիվանդությունների |
| | | |ռիսկ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|12. |Տապակած կերակրա- |- Ֆրիտյուր, փքաբլիթներ, |Բարձր ճարպ, տրանս- |
| |տեսակներ |չիպս, նրբաբլիթներ` մեծ |ճարպեր, մարսողական |
| | |քանակությամբ և հաճախա- |ծանրություն |
| | |կանությամբ | |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|13. |Յուղ |- Մասնակի հիդրոգենացված |Տրանսճարպեր, |
| | |- Մարգարին և սփրեդ` |սրտանոթային ռիսկ |
| | | ուտելու համար | |
| | |- Խոհարարական ճարպ | |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|14. |Համեմունքներ |- Կծու սոուսներ, |աղի բարձր պարունակու-|
| | | կետչուպ, մայոնեզ` մեծ |թյուն, ճարպ, մարսողա-|
| | | քանակությամբ |կան գրգռում |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|15. |Ըմպելիքներ |- Էներգետիկ ըմպելիքներ |Նյարդային համակարգի |
| | |- Ալկոհոլ |գրգռում, դեղի հետ |
| | |- ԿԱՀ պարունակող հյութեր|անհամատեղելիություն |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|16. |Ընդեղեն |- Աղի մեջ բոված, կծու |Մարսողական և |
| | | |սրտանոթային |
| | | |բարդություններ |
|____|_________________|________________________|_____________________|
|17. |Շաքար և աղ |- ցանկացած սննդամթերք` |Շաքարային դիաբետի, |
| | | շաքարի կամ աղի բարձր |հիպերտոնիայի ռիսկ |
| | | պարունակությամբ | |
._____________________________________________________________________.
100. Սննդի նմուշառումն իրականացվում է ամեն օր: Նմուշները պահվում են սառնարանում 48 ժամ: 48 ժամ անց բոլոր նմուշները պետք է հեռացվեն` սննդի մնացորդների հետ միասին:
101. Յուրաքանչյուր նմուշին պետք է կցվի թերթիկ, որի վրա մակնշված կլինի` սնունդը
1) ում կողմից է պատրաստվել,
2) երբ է պատրաստվել,
3) երբ է տրամադրվել շահառուին,
4) պատրաստողի և այն բաշխողի ստորագրությունը:
102. Սննդի անվտանգության հիմնական պահանջները ներառում են` մակերեսների, սարքավորումների և սպասքի պատշաճ մաքրում և ախտահանում, անձնական հիգիենայի պահպանում (հատկապես` ձեռքերի լվացում), սննդի ճիշտ պահում, սառեցում և պատրաստում` ըստ ջերմաստիճանի և միջավայրի, վնասատուների հսկողություն, պատրաստի սննդի ճիշտ մշակում, ինչպես նաև խոհարարական և խնամքի անձնակազմի վերապատրաստում` սննդային թունավորման, ալերգիաների և սննդային անընկալունակության վերաբերյալ:
103. Սննդի պահեստներում պետք է պահպանվեն սննդի անվտանգության և սանիտարական կանոններով սահմանված պահանջները:
104. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնի աշխատակազմը պարտավոր է մշտադիտարկել մատակարարվող ջրի համը, հոտը և գույնը: Որևէ փոփոխություն նկատելու դեպքում պետք է անմիջապես տեղեկացնել տնօրենին և ջրամատակարար կազմակերպությանը: Անմիջապես պետք է արգելվի ջրի օգտագործումը շահառուների կողմից, մինչև համապատասխան լաբորատոր և տեխնիկական վերլուծությամբ վերացվի հնարավոր վտանգը:
105. Ջրանջատումների դեպքում շուրջօրյա խնամքի կենտրոնը պարտավոր է շահառուին ապահովել բավարար քանակի անվտանգ, մաքուր խմելու ջրով, որը պահվում է հարմար և փակ տարաներում: Ջուրը պետք է հեշտ հասանելի լինի բոլոր սենյակներում և ճաշարաններում: Անհրաժեշտ է ապահովել ձեռքերի մաքրությունը, հատկապես սննդի ընդունումից առաջ` ալկոգելով կամ սպիրտային թաց անձեռոցիկներով, եթե կենտրոնում բացակայում են ջրի բակերը և հոսող ջրի ապահովման հնարավորությունները:
4.2 ՀԱԳՈՒՍՏԻ, ԿՈՇԿԵՂԵՆԻ, ԱՆԿՈՂՆԱՅԻՆ ԵՎ ԱՆՁՆԱԿԱՆ ՀԻԳԻԵՆԱՅԻ ՊԱՐԱԳԱՆԵՐԻ ԵՎ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԳՈՒՅՔԻ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ
106. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնը պետք է շահառուին ապահովի սեռատարիքային առանձնահատկություններին և եղանակային պայմաններին համապատասխան անհրաժեշտ հագուստով, կոշկեղենով, կենցաղի կազմակերպման համար անհրաժեշտ սպիտակեղենով, տնտեսական ապրանքներով, անկողնային ու անձնական հիգիենայի պարագաներով, կրթության կամ աշխատանքի կազմակերպման ու զարգացման համար անհրաժեշտ դիդակտիկ նյութերով և այլ անհրաժեշտ պարագաներով:
107. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնն ապահովում է շահառուի անձնական հիգիենան ինքնուրույն կամ անհրաժեշտության դեպքում` համապատասխան աշխատողների օգնությամբ հոգալու հնարավորությունը:
108. Հագուստի առանձին տեսակներ, որոնք անմիջականորեն շփվում են անձի մարմնի հետ (տղամարդկանց դեպքում` անդրավարտիքը, շապիկը, գուլպաները, թաշկինակները, գիշերազգեստը, կանանց դեպքում` անդրավարտիքը, կրծկալը, գուլպաները կամ զուգագուլպաները, շապիկը, թաշկինակը, գիշերազգեստը), ինչպես նաև բոլոր տեսակի կոշիկները և տնային հագուստը հանդիսանում են անհատական օգտագործման իրեր և փոխանցվում են շահառուին սեփականության իրավունքով` որպես նվիրատվություն:
109. Անհատական հիգիենայի պարագաները` ատամի խոզանակ, բաղնիքի սպունգ, սրբիչներ, սանրեր, հողաթափեր (սենյակի, բաղնիքի), սափրվելու պարագաներ, ևս չեն կարող օգտագործվել այլ շահառուների կողմից:
110. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնից դուրս գրվելու դեպքում անձը կարող է իրեն հատկացված հագուստը, կոշիկները և հիգիենայի պարագաները վերցնել իր հետ, եթե ցանկանում է:
111. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնն ապահովում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց` կարիքի գնահատման կամ ֆունկցիոնալության գնահատման արդյունքում ցուցված աջակցող միջոցների ստացումը, որոնք անհատական են տվյալ անձի համար և պետք է պահվեն նրա պահարանում կամ մահճակալի մոտ:
112. Շուրջօրյա խնամքի կենտրոնը կազմակերպում կամ ապահովում է շահառուին անհրաժեշտ աջակցող միջոցների տրամադրումը: Եթե շահառուին անհրաժեշտ աջակցող միջոցը ներառված չէ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2024 թվականի հունիսի 27-ի N 1004-Ն որոշմամբ հաստատված ցանկում, ապա խնամք տրամադրող կազմակերպությունը կարող է այն հատկացնել բյուջեով չարգելված այլ աղբյուրների միջոցներով: Նման օրինակներ սահմանված են ԱՂՅՈՒՍԱԿ 19-ում:
-------------------------------------------------------
ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում