(ուժը կորցրել է 01.06.2026թ` 05.05.2026 թիվ 10-Ն հրաման)
110.0257.120511
ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ
«12» 05 2011 Թ.
ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ 11011220
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ ՀՐԱՄԱՆ
30 մարտի 2011 թվականի N 257-Ն
ՆԱԽԱԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
(3-րդ մաս)
| ԽՈՍՔԻ ԵՎ ՀԱՂՈՐԴԱԿՑՄԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Բանավոր խոսք |
|_____________________________________________________________________|
| Խոսքի ընկալում և օգտագործում |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան ընկալում է իրեն |1.1. Կատարում է մեծահասակների պարզ |
|ուղղված ուրիշի բանավոր |հրահանգները: |
|խոսքը: |_______________________________________|
| |1.2. Լրացնում է պարզ նախադասության |
| |վերջին` բաց թողնված բառը: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Ուշադիր ունկնդրում է իր կամ խմբի |
| |համար ընթերցվող մանկական հեքիաթը: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Խոսքի հնչերանգով տարբերակում է |
| |խոսակցի տրամադրությունը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|2. Երեխան բանավոր |2.1. Ճիշտ (ադեկվատ) պատասխանում է |
|արտահայտում է իր մտքերն ու |«ինչո՞ւ» հարցերին: |
|կարծիքը, զգացողություններն |_______________________________________|
|ու զգացմունքները: |2.2. Պատմում է սեփական փորձառության |
| |մասին: |
| |_______________________________________|
| |2.3. 3-4 պարզ նախադասությամբ ասում է, |
| |թե ի՞նչ են անում նկարում պատկերված |
| |մարդիկ կամ կենդանիները: |
|_____________________________________________________________________|
| Խոսքի հնչյունաբանական և քերականական իմացություն |
|_____________________________________________________________________|
|3. Երեխան ճիշտ արտասանում է |3.1. Գտնում է հանգավորված բառեր: |
|մայրենի լեզվի հնչյունները: |_______________________________________|
| |3.2. Կրկնում է առաջարկված բառերը` ճիշտ |
| |արտաբերելով հնչյունները: |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան ճիշտ օգտագործում է |4.1. Ճիշտ (տեղին) ձևակերպում է «ի՞նչ»,|
|խոսքի տարբեր մասեր: |«որտե՞ղ», «ե՞րբ», «ինչո՞ւ» բառերով |
| |հարցեր: |
|_____________________________________________________________________|
| Հաղորդակցում |
|_____________________________________________________________________|
|5. Երեխան արդյունավետ |5.1. Զրուցում է մեծահասակի հետ` |
|հաղորդակցվում է |պատասխանելով առնվազն 3-4 պարզ հարցերի: |
|մեծահասակների, հասակակիցների |_______________________________________|
|և փոքրերի հետ: |5.2. Մասնակցում է առօրյա խոսակցությանը |
| |«հիմա» և «այստեղ» թեմաների շուրջ: |
|_____________________________________________________________________|
| Գրավոր խոսք |
|_____________________________________________________________________|
| Հետաքրքրություն գրքերի և գրվածքի նկատմամբ |
|_____________________________________________________________________|
|6. Երեխան հետաքրքրություն է |6.1. Պատկերազարդ գրքեր դիտելիս հարցեր է|
|ցուցաբերում գրքերի և |տալիս: |
|ընթերցանության նկատմամբ: | |
|Վաղ գրաճանաչություն | |
|_____________________________|_______________________________________|
|7. Երեխան հասկանում է գրավոր |7.1. Ձևացնում է, որ գրում է: |
|խոսքի որոշ սկզբունքներ: | |
|_____________________________|_______________________________________|
|8. Երեխան ունի գրելու |8.1. Օգտագործում է գրելու պարագաներ: |
|պարագաների օգտագործման | |
|պարզագույն հմտություններ: | |
|_____________________________________________________________________|
| ԻՄԱՑԱԿԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Մտածողություն և տրամաբանություն |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան հետազոտում և |1.1. Կարողանում է բացատրել առարկաների |
|համեմատում է, առարկաները: |նշանակությունը, դերը: |
| |_______________________________________|
| |1.2. Կարողանում է համեմատել առարկաները |
| |ըստ մեկ հատկանիշի: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Գտնում է զույգ պատկերներ: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Հավաքում է 3-4 խոշոր մասերից |
| |բաղկացած պատկեր: |
|_____________________________|_______________________________________|
|2. Երեխան հասկանում է |2.1. Տալիս է «ինչո՞ւ» հարցը` հասկանալու|
|իրադարձությունների |համար պատճառահետևանքային կապերը: |
|հաջորդականությունը և պարզ |_______________________________________|
|պատճառահետևանքային կապերը: |2.2. Բացատրում է, թե ինչպիսի՞ արդյունք |
| |կարող է ունենալ տվյալ պարզ |
| |գործողությունը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|3. Երեխան կարողանում է |3.1. Խմբավորում է առարկաները զույգերով |
|ընդհանրացումներ կատարել: |ըստ ֆունկցիոնալ նշանակության: |
| |_______________________________________|
| |3.2. Առաջարկված առարկաներից կամ |
| |նկարներից ընտրում է սնունդի, հագուստի, |
| |կենդանիների հասկացություններին |
| |վերաբերող առարկաներ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան կարողանում է |4.1. Դասավորում է առարկաները ըստ |
|դասակարգել և խմբավորել |որոշակի հատկանիշի: |
|առարկաները: | |
|_____________________________________________________________________|
| Տարրական մաթեմատիկական գիտելիքներ |
|_____________________________________________________________________|
|5. Երեխան ունի մեծության, |5.1. Տեսակավորում է առարկաները ըստ |
|չափի, ձևի մասին գիտելիքներ, |ձևի: |
|ճանաչում է գույները: |_______________________________________|
| |5.2. Տեսակավորում է առարկաները ըստ |
| |գույնի: |
| |_______________________________________|
| |5.3. Անվանում է հիմնական գույն: |
| |_______________________________________|
| |5.4. Ընտրում է 2-4 գույներ: |
| |_______________________________________|
| |5.5. Տեսակավորում է առարկաներն ըստ |
| |գույնի: |
| |_______________________________________|
| |5.6. Գնահատում է չափերը: |
| |_______________________________________|
| |5.7. Գիտի 2 երկրաչափական պատկերներ` |
| |շրջան, եռանկյունի: |
|_____________________________|_______________________________________|
|6. Երեխան ցուցաբերում է |6.1. Անգիր հաշվում է մինչև 5-ը: |
|հաշվի, թվերի, թվանշանների |_______________________________________|
|իմացություն: |6.2. Կիրառում է հաշիվը առօրյա կյանքում:|
|_____________________________________________________________________|
| Ուշադրություն, հիշողություն |
|_____________________________________________________________________|
|7. Երեխան դրսևորում է |7.1. Մեծահասակի օրինակից հետո կրկնում է|
|ուշադրության կենտրոնացում և |ծափերը (3 ծափ): |
|պահպանում: |_______________________________________|
| |7.2. Շուրջ 5 րոպե ուշադրությամբ լսելուց|
| |հետո հարցեր է տալիս: |
|_____________________________|_______________________________________|
|8. Երեխան մտապահում և |8.1. Մեծահասակի ասելուց հետո կրկնում է |
|վերարտադրում է որոշակի |բանաստեղծության 2 տող: |
|ինֆորմացիա: | |
|_____________________________________________________________________|
| Երևակայություն և ստեղծագործական մտածողություն |
|_____________________________________________________________________|
|9. Երեխան դրսևորում է տարբեր|9.1. Կատարում է տարբեր գործողություն- |
|նյութերի հետ աշխատելու |ներ ծեփամածիկի և թղթի հետ: |
|տարրական հմտություններ: |_______________________________________|
| |9.2. Նկարում է լսած պատմության (հեքիաթի|
| |իրեն դուր եկած առարկան) պատկերը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|10. Երեխան շարժումների, |10.1. Երաժշտության տակ կատարում է |
|երաժշտության և պարի միջոցով |ռիթմիկ պարային շարժումներ: |
|արտահայտում է իր մտքերը, |_______________________________________|
|պատկերացումները, |10.2. Ձևացնում է, թե երգում է |
|զգացմունքները: |հանդիսատեսի համար: |
| |_______________________________________|
| |10.3. Երգում է հաճախ լսած երգերը: |
| |_______________________________________|
| |10.4. Մեծահասակին խնդրում է երգել իր |
| |սիրած երգը: |
|_____________________________________________________________________|
| Կողմնորոշում տարածության և ժամանակի մեջ |
|_____________________________________________________________________|
|11. Երեխան ունի գիտելիքներ |11.1. Կատարում է հրահանգներ` կապված |
|տարածության մեջ առարկաների |առարկաների և իր դիրքի հետ: |
|դիրքի վերաբերյալ և |_______________________________________|
|կարողանում է կողմնորոշվել |12.1. Տարբերում է ցերեկ և գիշեր |
|տարածության մեջ: |հասկացությունները` կապելով դրանք այդ |
|12. Երեխան կարողանում է |ժամին կատարվող գործողությունների հետ: |
|կողմնորոշվել ժամանակի մեջ: | |
|_____________________________________________________________________|
| Սոցիալ-մշակութային, կենցաղային կողմնորոշում և վերաբերմունք |
| շրջակա միջավայրի նկատմամբ |
|_____________________________________________________________________|
|13. Երեխան ունի գիտելիքներ |13.1. Ճանաչում է մարմնի մասերը: |
|իր անձի, ընտանիքի, համայնքի |_______________________________________|
|մասին: |13.2. Նկարագրում է տարբեր սեռերի |
| |առանձնահատկությունները: |
| |_______________________________________|
| |13.3. Գիտի մարդկանց սոցիալական դերերի |
| |և հարաբերությունների մասին: |
| |_______________________________________|
| |13.4. Գիտի այն թաղամասը կամ փողոցը, |
| |որտեղ ապրում է: |
| |_______________________________________|
| |13.5. Մասնակցում է ընտանեկան տոներին: |
| |_______________________________________|
| |13.6. Ընտանիքն ընկալում է որպես անվտանգ|
| |և հարմարավետ միջավայր: |
|_____________________________|_______________________________________|
|14. Երեխան ունի գիտելիքներ |14.1. Ճանաչում և անվանում է որոշ |
|շրջապատող միջավայրի և |ընտանի և վայրի կենդանիներ: |
|բնության վերաբերյալ: |_______________________________________|
| |14.2. Գիտի տարբեր կենդանիների ապրելու |
| |միջավայրերը: |
| |_______________________________________|
| |14.3. Ճանաչում և անվանում է բնության |
| |որոշ երևույթներ. քամի, անձրև, ձյուն: |
| |_______________________________________|
| |14.4. Ճանաչում և անվանում է իրեն |
| |շրջապատող բնաշխարհի որոշ տարրեր. ջուր, |
| |ծառ, ծաղիկ, թռչուններ: |
| |_______________________________________|
| |14.5. Մաքուր է պահում իր շրջապատը: |
| |_______________________________________|
| |14.6. Խնամքով է վերաբերվում շրջապատող |
| |բնությանը: |
| |_______________________________________|
| |14.7. Ցուցաբերում է սպառվող ռեսուրսները|
| |խնայելու տարրական հմտություններ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|15. Երեխան ցուցաբերում է |15.1. Մեծահասակի ուղղորդմամբ կիսում է |
|տնտեսական պարզ |իր ունեցածը կամ փոխանակում է |
|հասկացությունների |խաղալիքները/առարկաները ուրիշների հետ: |
|իմացություն: |_______________________________________|
| |15.2. Հասկանում է, որ մետաղադրամներով |
| |և թղթադրամներով կարելի է ինչ-որ բան |
| |գնել: |
| |_______________________________________|
| |15.3. Սյուժետադերային խաղերի միջոցով |
| |արտահայտում է «գնման և վաճառքի» պարզ |
| |հասկացությունները: |
|_____________________________|_______________________________________|
|16. Երեխան ունի որոշ |16.1. Երգում է հայկական երգեր: |
|պատկերացումներ հայկական |_______________________________________|
|մշակույթի տարրերի մասին: |16.2. Կատարում է ազգային պարերի որոշ |
| |շարժումներ: |
| |_______________________________________|
| |16.3. Ճանաչում և անվանում է ազգային |
| |ստեղծագործությունների, հայկական |
| |մուլտֆիլմերի հերոսներին: |
|_____________________________|_______________________________________|
|17. Երեխան Ճանաչում է այլ |17.1. Կատարում է այլ ազգերի երգերի և |
|ազգերի մշակութային որոշ |պարերի որոշ տարրեր: |
|տարրեր: |_______________________________________|
| |17.2. Խաղում է այլ ազգերի մանկական |
| |շարժախաղեր: |
| |_______________________________________|
| |17.3. Ճանաչում և անվանում է այլ ազգերի|
| |ստեղծագործությունների, մուլտֆիլմերի |
| |հերոսներին: |
|_____________________________________________________________________|
| ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈՒԶԱԿԱՆ ԵՎ ԱՆՁՆԱՅԻՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Սոցիալական զարգացում |
|_____________________________________________________________________|
| Փոխհարաբերություններ մեծահասակների հետ |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան շփվում է ծանոթ |1.1. Ազատ հաղորդակցվում է ծանոթ |
|մեծահասակների հետ և |մեծահասակների հետ: |
|հաստատում է վստահության վրա |_______________________________________|
|հիմնված հարաբերություններ: |1.2. Ընդունում է իր համար նշանակալի |
| |մեծահասակների (բարեկամների, |
| |հարևանների) ընկերակցությունը: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Ընդունում է մեծահասակների կողմից |
| |ցուցաբերվող աջակցությունը և |
| |ուղղորդումը: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Խնդրանքի դեպքում օգնում է |
| |մեծահասակին: |
|_____________________________________________________________________|
| Փոխհարաբերություններ հասակակիցների հետ |
|_____________________________________________________________________|
|2. Երեխան սկսում է շփվել իր |2.1. Առանձնացած խաղում է մյուս |
|հասակակիցների հետ: |երեխաների հետ նույն տարածքում: |
| |_______________________________________|
| |2.2. Մյուս երեխաների հետ զուգահեռ նույն|
| |տարածքում խաղալիս` ժամանակ առ ժամանակ |
| |մեկնաբանություններ է կատարում: |
| |_______________________________________|
| |2.3. Մասնակցում է առօրյա պարզ |
| |աշխատանքներին և/կամ |
| |գործողություններին: |
| |_______________________________________|
| |2.4. Օգնում է իր հասակակցին: |
| |_______________________________________|
| |2.5. Զրուցում է իրեն ծանոթ |
| |հասակակիցների հետ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|3. Երեխան մասնակցում է |3.1. Մասնակցում է 5-10 րոպե |
|խմբային գործունեությանը: |տևողությամբ խմբային աշխատանքներին: |
| |_______________________________________|
| |3.2. Ենթարկվում է հաստատված 3-4 |
| |կանոններին: |
| |_______________________________________|
| |3.3. Նկատում է խաղընկերոջ |
| |բացակայությունը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան լուծում է |4.1. Դիմում է մեծահասակի օգնությանը |
|հասակակիցների հետ առաջացած |հասակակցի հետ վեճը լուծելու համար: |
|վեճերը մեծահասակի օգնությամբ:| |
|_____________________________________________________________________|
| Սոցիալական վարք |
|_____________________________________________________________________|
|5. Երեխան սկսում է |5.1. Խաղում է տարբեր երեխաների հետ: |
|համագործակցել հասակակիցների |_______________________________________|
|հետ: |5.2. Տարբերակում է որևէ անձի որպես իր |
| |ընկեր: |
| |_______________________________________|
| |5.3. Խաղալիս սկսում է բարեկիրթ բառեր |
| |գործածել` մեծահասակի օգնությամբ: |
| |_______________________________________|
| |5.4. Միանում է իրեն ծանոթ երեխաների |
| |խաղին: |
|_____________________________|_______________________________________|
|6. Երեխան սկսում է |6.1. Հետևում է վարքի պարզ կանոններին: |
|ցուցաբերել ինքնակառավարման |_______________________________________|
|հմտություններ: |6.2. Խնամքով է վերաբերվում իր համար |
| |կարևոր իրերին, խաղալիքներին: |
| |_______________________________________|
| |6.3. Անցում է կատարում մի |
| |գործողությունից մյուսը մեծահասակի |
| |օգնությամբ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|7. Երեխան սկսում է |7.1. Խաղում է տարբեր |
|ուշադրություն դարձնել իր |առանձնահատկություններ ունեցող երեխաների|
|շուրջը եղած բազմազանությանը: |հետ: |
| |_______________________________________|
| |7.2. Փնտրում է հաղորդակցման միջոցներ` |
| |այլ լեզվով խոսող երեխայի հետ շփվելիս: |
|_____________________________________________________________________|
| Անձնային զարգացում |
|_____________________________________________________________________|
|8. Երեխան սկսում է |8.1. Գիտի իր անունը և ազգանունը: |
|ցուցաբերել իր անձի և |_______________________________________|
|ուրիշների մասին իմացություն: |8.2. Խոսում է իր մասին առաջին դեմքով: |
| |_______________________________________|
| |8.3. Հասկանում է մարդկանց դերերը/կապերը|
| |ընտանիքում: |
|_____________________________|_______________________________________|
|9. Երեխան սկսում է դրսևորել |9.1. Հպարտանում է իր ձեռքբերումներով: |
|ինքնավստահություն: |_______________________________________|
| |9.2. Միանում է մյուս երեխաներին տարբեր |
| |խաղերի, աշխատանքների ժամանակ: |
| |_______________________________________|
| |9.3. Խոսում է իր նվաճումների մասին: |
|_____________________________|_______________________________________|
|10. Երեխան սկսում է դրսևորել |10.1. Առաջարկվող/առկա երկու |
|ինքնուրույնություն: |գործողություններից ընտրում է մեկը: |
| |_______________________________________|
| |10.2. Կատարում է մի շարք առօրյա |
| |գործողություններ և առաջադրանքներ: |
|_____________________________________________________________________|
| Հուզական զարգացում |
|_____________________________________________________________________|
|11. Երեխան սկսում է ճանաչել |11.1. Ապրումակցում է իր համար կարևոր |
|հիմնական հույզերն ու |անձանց: |
|զգացմունքները և իրավիճակին |_______________________________________|
|համապատասխան հույզեր |11.2. Արձագանքում է ուրիշների |
|դրսևորել: |զգացմունքներն: |
|_____________________________________________________________________|
| ԻՆՔՆԱՍՊԱՍԱՐԿՄԱՆ, ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Ինքնասպասարկում |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան սկսում է դրսևորել |1.1. Ինքնուրույն հագնում և հանում է |
|առօրյա կյանքի ինքնասպասարկման|հագուստի որոշ մասը: |
|հմտություններ: |_______________________________________|
| |1.2. Օգտվում է զուգարանից մասնակիորեն: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Կոճկում և արձակում է մեծ |
| |կոճակները: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Խաղալուց հետո հավաքում է |
| |խաղալիքները մեծահասակների հիշեցումով: |
| |_______________________________________|
| |1.5. Մեծահասակի օգնությամբ նեղ սափորից |
| |հեղուկը լցնում է բաժակի մեջ: |
|_____________________________________________________________________|
| Առողջության պահպանում |
|_____________________________________________________________________|
|2. Երեխան հետևում և |2.1. Խոզանակով կատարում է ատամները |
|պահպանում է անձնական |մաքրելու գործողություններ: |
|հիգիենայի որոշ կանոններ: | |
|_____________________________|_______________________________________|
|3. Երեխան սկսում է հասկանալ |3.1. Առաջարկում է կատարել ատամների |
|սնվելու և ատամները առողջ |խնամքի հետ կապված գործողություններ: |
|պահելու միջև գործող կապը: | |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան հետևում է |4.1. Կատարում է առողջության պահպանմանն |
|առողջապահության հիմնական |ուղղված հիմնական գործողությունները: |
|կանոններին մեծահասակի | |
|հիշեցումով: | |
|_____________________________|_______________________________________|
|5. Երեխան գիտակցում և |5.1. Բառերով ներկայացնում է իրեն |
|արտահայտում է իր |անհանգստացնող հիվանդության |
|վերաբերմունքը սեփական անձի |խտանշանները: |
|հետ կապված առողջապահական | |
|խնդիրների նկատմամբ: | |
|_____________________________________________________________________|
| Անվտանգություն |
|_____________________________________________________________________|
|6. Երեխան հետևում է |6.1. Խուսափում է վտանգ ներկայացնող |
|անվտանգության հիմնական |տեղերում, իրերի, սարքավորումների հետ |
|կանոններին մեծահասակի |խաղալուց: |
|հիշեցումով: |_______________________________________|
| |6.2. Գիտի իր հետ քննարկված |
| |անվտանգության որոշ ընդհանուր կանոններ: |
|_____________________________________________________________________|
| ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔ ՍՈՎՈՐԵԼՈՒ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Հետաքրքրասիրություն |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան հետաքրքրասիրություն|1.1. Փորձում է խաղալ նոր խաղերով: |
|է ցուցաբերում նոր բաներ |_______________________________________|
|սովորելու և նոր |1.2. Հարցեր է տալիս տեղեկություններ |
|փորձառությունների նկատմամբ: |ստանալու համար իր շրջապատում գտնվող նոր|
| |առարկաների, երևույթների մասին: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Նկատում է այլ երեխաների |
| |հետաքրքրությունները` դիտելով նրանց խաղը|
| |կամ շփվելով նրանց հետ: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Նախընտրում է խաղի որոշ տեսակներ: |
|_____________________________________________________________________|
| Նախաձեռնություն |
|_____________________________________________________________________|
|2. Երեխան նախաձեռնություն է |2.1. Պատրաստակամություն է հայտնում |
|ցուցաբերում: |մասնակցելու տարբեր խաղերի և |
| |առաջադրանքների: |
| |_______________________________________|
| |2.2. Մեծահասակի օգնությամբ ընտրություն |
| |է կատարում առաջարկվող 2-3 խաղերի, |
| |նյութերի միջև: |
|_____________________________________________________________________|
| Մասնակցություն և հետևողականություն |
|_____________________________________________________________________|
|3. Երեխան մասնակցություն և |3.1. Առաջարկության դեպքում մասնակցում է|
|հետևողականություն է |խմբային խաղերի: |
|ցուցաբերում իր տարիքին |_______________________________________|
|համապատասխան առաջադրանքների |3.2. Դժվարության հանդիպելիս ինքնուրույն|
|նկատմամբ: |հաղթահարում է արգելքները կամ դիմում է |
| |մեծահասակի օգնությանը: |
| |_______________________________________|
| |3.3. Օգնում է առօրյա գործերում: |
| |_______________________________________|
| |3.4. Կազմում է 2 քայլից բաղկացած պլան |
| |և գործում է ըստ այդ պլանի: | |
|_____________________________________________________________________|
| Տեխնոլոգիա |
|_____________________________________________________________________|
|4. Մեծահասակի օգնությամբ և |4.1. Խաղալու ժամանակ փորձում է |
|քաջալերանքով փորձում է |օգտագործել իրական կամ խաղալիք |
|կիրառել իր միջավայրում |սարքավորումներն այնպես, ինչպես որ դրանք|
|օգտագործվող տարբեր |օգտագործվում են կյանքում: |
|տեխնոլոգիաները: |_______________________________________|
| |4.2. Խաղալիքների միջից գտնում և |
| |առանձնացնում է այն գործիքներն ու |
| |նյութերը, որոնք օգտագործվում են որոշակի|
| |աշխատանքների համար: |
| |_______________________________________|
| |4.3. Խաղի ժամանակ փորձում է ըստ նպատակի|
| |օգտագործել տարբեր |
| |շարժասարքեր/մեքենաներ` մեկնաբանելով իր |
| |գործողությունները: |
| |_______________________________________|
| |4.4. Օգտագործում է ճշգրիտ բառապաշար` |
| |տեխնոլոգիան անվանելու համար: |
| |_______________________________________|
| |4.5. Մեծահասակի օգնությամբ |
| |հաղորդակցվում է ընտանիքի անդամների կամ |
| |այլ ծանոթների հետ հեռախոսով կամ այլ |
| |հաղորդակցման սարքի միջոցով: |
|_____________________________________________________________________|
| 5. ՄԻՋԻՆ ԽՄԲԻ` ՉՈՐՍԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՀԻՆԳ ՏԱՐԵԿԱՆ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ |
| ԵՎ ԿՐԹԱԿԱՆ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉ |
|_____________________________________________________________________|
| ՇԱՐԺՈՂԱԿԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Խոշոր շարժողական |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան դրսևորում է խոշոր |1.1. Պահում է հավասարակշռությունը: |
|շարժումներով պայմանավորված |_______________________________________|
|հիմնական կարողությունները: |1.2. Գիտի շարժումների |
| |հաջորդականությունը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|2. Երեխան հստակ կատարում է |2.1. Երեխան մասնակցում է գնդակով պարզ |
|աչք-ձեռք կոորդինացիոն |խաղերի: |
|շարժումներ: | |
|_____________________________________________________________________|
| Նուրբ/մանր շարժումներ |
|_____________________________________________________________________|
|3. Երեխան ցուցաբերում է |3.1. Կառուցում է 10 և ավելի կտորներից |
|ձեռքի և մատների շարժումների |բաղկացած շինություններ կառուցողական |
|կառավարման հմտություններ: |առարկաներով: |
| |_______________________________________|
| |3.2. Աշխատում է մանր առարկաներով: |
| |_______________________________________|
| |3.3. Ցուցաբերում է ծեփելու |
| |հմտություններ: |
| |_______________________________________|
| |3.4. Երեխան ցուցաբերում է դակելու և |
| |մկրատով կտրտելու հմտություններ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան ցուցաբերում է գրի |4.1. Արտանկարում է տառեր և թվանշաններ,|
|պարզագույն հմտություններ և |որոշ երկրաչափական պատկերներ, մարմնի |
|նկարչական հմտություններ: |մասեր: |
| |_______________________________________|
| |(բավականին մանրամասնորեն) ըստ հրահանգի |
| |կամ ինքնաբերաբար: |
|_____________________________|_______________________________________|
|5. Երեխան ցուցաբերում է |5.1. Փորձում է ինքնուրույն հագնվել: |
|ինքնասպասարկման որոշ |_______________________________________|
|հմտություններ: |5.2. Ինքնուրույն հանվում է: |
| |_______________________________________|
| |5.3. Ուտելիս օգտվում է սպասքից: |
|_____________________________________________________________________|
| ԽՈՍՔԻ ԵՎ ՀԱՂՈՐԴԱԿՑՄԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Բանավոր խոսք |
|_____________________________________________________________________|
| Խոսքի ընկալում և օգտագործում |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան ընկալում է իրեն |1.1. Կատարում է մեծահասակների 2-3 |
|ուղղված ուրիշի բանավոր խոսքը:|քայլից բաղկացած հրահանգները: |
| |_______________________________________|
| |1.2. Ավարտում է նախադասության միտքը: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Վերապատմում է (ընթերցված, ռադիոյով|
| |կամ ձայնագրությամբ) լսած պատմությունը) |
| |հեքիաթը: |
|_____________________________|_______________________________________|
|2. Երեխան բառերով արտահայտում|2.1. Հարցերին պատասխանելիս օգտագործում |
|է իր մտքերը, կարծիքը, |է ընդարձակ նախադասություններ: |
|կարիքները, զգացողություններն |_______________________________________|
|ու զգացմունքները: |2.2. Պատմում է սեփական փորձառության |
| |մասին` նշելով մի քանի հաջորդական |
| |դեպքեր: |
| |_______________________________________|
| |2.3. Երեք-չորս նկարների միջոցով կազմում|
| |է փոքրիկ պատմվածք: |
| |_______________________________________|
| |2.4. Բառերով արտահայտում է իր |
| |նախասիրությունները: |
| |_______________________________________|
| |2.5. Պատմում է իր զգացմունքների, |
| |զգացողությունների մասին` հիմնավորելով |
| |դրանք: |
| |2.6. Ձևակերպում է իր կարիքները: |
|_____________________________________________________________________|
| Խոսքի հնչյունաբանական և քերականական իմացություն |
|_____________________________________________________________________|
|3. Երեխան ճանաչում է մայրենի |3.1. Վանկերը միացնելով, կազմում է 2-3- |
|լեզվի հնչյունները և |վանկանի բառեր: |
|կարողանում է տարանջատել |_______________________________________|
|դրանք: |3.2. Կրկնում է առաջարկված բառերն ու |
| |բառակապակցությունները` ճիշտ արտաբերելով|
| |հնչյունները: |
| |_______________________________________|
| |3.3. Գտնում է պարզագույն (միավանկ) |
| |հանգավորված բառեր: |
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան կազմում է բարդ |4.1. Խոսքում օգտագործում է համադասական |
|նախադասություններ: |նախադասություններ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|5. Երեխան ճիշտ օգտագործում է |5.1. Օգտագործում է բայի ճիշտ |
|խոսքի տարբեր մասեր: |ժամանակային ձևերը: |
| |_______________________________________|
| |5.2. Բառերով արտահայտում է |
| |հարաբերություններ մարդկանց և |
| |առարկաների միջև: |
|_____________________________________________________________________|
| Հաղորդակցում |
|_____________________________________________________________________|
|6. Երեխան արդյունավետ |6.1. Մասնակցում է առօրյա խոսակցությանը`|
|հաղորդակցվում է |կապված անցյալում ինչ-որ տեղ կատարված |
|մեծահասակների, հասակակիցների |դեպքերի և իրադարձությունների հետ: |
|և փոքրերի հետ: |_______________________________________|
| |6.2. Մասնակցում է համատեղ պլաններ |
| |կազմելուն և խնդիրներ լուծելուն: |
| |_______________________________________|
| |6.3. Մասնակցում է խնդիրների խմբային |
| |քննարկմանը: |
| |_______________________________________|
| |6.4. Հասակակիցների հետ խաղալիս տալիս է |
| |իրավիճակին համապատասխան հարցեր: |
| |_______________________________________|
| |6.5. Իրենից փոքր տարիքի երեխաների հետ |
| |խաղալիս փոխում է ձայնի ինտոնացիան: |
| |_______________________________________|
| |6.6. Իրենից փոքր տարիքի երեխաների հետ |
| |խաղալիս օգտագործում պարզ |
| |նախադասություններ: |
| |_______________________________________|
| |6.7. Օգտագործում է հաղորդակցման ոչ |
| |խոսքային միջոցներ: |
| |_______________________________________|
| |6.8. Դերային խաղերի ժամանակ փոխում է |
| |ձայնի ինտոնացիան դերին համապատասխան: |
|_____________________________________________________________________|
| Գրավոր խոսք |
|_____________________________________________________________________|
| Հետաքրքրություն գրքերի և գրավոր խոսքի նկատմամբ |
|_____________________________________________________________________|
|7. Երեխան հետաքրքրություն է |7.1. Գիտի, որ գիրքն ունի վերնագիր: |
|ցուցաբերում գրքերի և |_______________________________________|
|ընթերցանության նկատմամբ: |7.2. Գիրքը բռնում է ճիշտ ուղղությամբ, |
| |էջերը թերթում է սկզբից վերջ: |
| |_______________________________________|
| |7.3. Պատկերազարդ գրքեր դիտելիս կամ |
| |հեքիաթ լսելիս մեկնաբանություններ է |
| |անում: |
|_____________________________________________________________________|
| Հետաքրքրություն վաղ գրաճանաչության նկատմամբ |
|_____________________________________________________________________|
|8. Երեխան հասկանում է գրավոր |8.1. Գիտի, որ տառը կարող է արտասանվել |
|խոսքի հիմնական սկզբունքները: |(կարդացվել): |
| |_______________________________________|
| |8.2. Գիտի, որ խոսքը կարող է գրառվել: |
| |_______________________________________|
| |8.3. Ճանաչում է որոշ թվանշաններ: |
| |_______________________________________|
| |8.4. Ճանաչում է շրջապատի գրվածքները |
| |(ցուցանակներ, լոգոներ (տարբերանշաններ) |
| |և այլն): |
| |_______________________________________|
| |8.5. Գիտի և ճանաչում է շրջապատի |
| |գրաֆիկական սիմվոլները: |
|_____________________________________________________________________|
| ԻՄԱՑԱԿԱՆ ՈԼՈՐՏ |
|_____________________________________________________________________|
| Մտածողություն և տրամաբանություն |
|_____________________________________________________________________|
| Չափորոշիչ | Ցուցիչ |
|_____________________________|_______________________________________|
|1. Երեխան համեմատում, |1.1. Նկարագրում է առարկան` անվանելով |
|հետազոտում է առարկաները և |առավել բնորոշ հատկանիշները (գույն, ձև, |
|երևույթները: |չափ): |
| |_______________________________________|
| |1.2. Համեմատում է առարկաներն ըստ |
| |գույնի, չափի, ձևի և այլ տարբեր |
| |հատկանիշների: |
| |_______________________________________|
| |1.3. Տրամաբանական կապ է հաստատում երկու|
| |հասկացությունների միջև: |
| |_______________________________________|
| |1.4. Համեմատում է առարկաները` |
| |օգտագործելով համեմատական աստիճանը. |
| |«ավելի մեծ է», «ավելի բարձր է», «ավելի |
| |հեռու է», «ավելի երկար է», «ավելի շատ |
| |է» բառակապակցությունները: |
|_____________________________|_______________________________________|
|2. Երեխան գտնում է տարբեր |2.1. Խաղի ժամանակ առաջարկում է պակասող |
|խնդիրների լուծումներ: |իրը (առարկան փոխարինել այլ իրով) |
| |առարկայով: |
| |_______________________________________|
| |2.2. Մեծահասակից օգնություն է խնդրում: |
|_____________________________|_______________________________________|
|3. Երեխան հասկանում է |3.1. Կարողանում է բացատրել պարզ |
|իրադարձությունների |իրողությունների պատճառները: |
|հաջորդականությունը և պարզ |_______________________________________|
|պատճառահետևանքային կապերը: |3.2. Պատմում է պարզ սյուժետային նկար |
| |4-5 պարզ նախադասություններով: |
| |_______________________________________|
| |3.3. Դասավորում է նկարները ըստ սյուժեի:|
|_____________________________|_______________________________________|
|4. Երեխան կարողանում է |4.1. Անվանում է առարկաների խումբը մեկ |
|ընդհանրացումներ կատարել: |ընդհանուր բառով: |
| |_______________________________________|
| |4.2. Տարբերակում/նկատում է կենդանիների,|
| |բույսերի նմանությունները և |
| |տարբերությունները: |
|_____________________________|_______________________________________|
|5. Երեխան կարողանում է |5.1. Դասավորում է առարկաները ըստ որևէ |
|դասակարգել (տեսակավորել) |կոնկրետ հատկանիշի: |
|առարկաները: | |
|_____________________________________________________________________|
| Տարրական մաթեմատիկական գիտելիքներ |
|_____________________________________________________________________|
|6. Երեխան ցուցաբերում է |6.1. Ճանաչում է որոշ թվանշաններ: |
|հաշվի, թվերի, քանակի |_______________________________________|
|իմացություն: |6.2. Հաշվում է մինչև 10-ը: |
| |_______________________________________|
| |6.3. Հաշվելով` տեղադրում է որոշակի |
| |քանակով առարկաներ ըստ օրինակի: |
| |_______________________________________|
| |6.4. Առարկաների խումբը բաժանում է երկու|
| |հավասար մասերի: |
| |_______________________________________|
| |6.5. Ավելացնում է ավելի փոքր խմբին |
| |առարկաների պակասող քանակը և հաստատում |
| |հավասարություն: |
| |_______________________________________|
| |6.6. Երեխան գիտի թիվ-քանակ |
| |հարաբերությունը: |
| |_______________________________________|
| |6.7. Կրկնօրինակում և շարունակում է |
| |պարզ օրինաչափությունները: |
| |_______________________________________|
| |6.8. Լուծում է պարզ մաթեմատիկական |
| |խնդիրներ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|7. Երեխան ունի մեծության, |7.1. Դասավորում է առարկաները ըստ չափի: |
|չափի, ձևի մասին գիտելիքներ: |_______________________________________|
| |7.2. Անվանում է առնվազն 3-4 |
| |երկրաչափական պատկերներ (եռանկյունի, |
| |շրջան, ուղղանկյուն, քառակուսի): |
| |_______________________________________|
| |7.3. Տարբերում է 3-4 երկրաչափական |
| |պատկերներ (եռանկյունի, շրջան, |
| |ուղղանկյուն, քառակուսի): |
| |_______________________________________|
| |7.4. Իրեն շրջապատող առարկաների և |
| |բնության մեջ ճանաչում է երկրաչափական |
| |պատկերները: |
| |_______________________________________|
| |7.5. Համեմատում է առարկաները ըստ |
| |բարձրության, երկարության, լայնության, |
| |հաստության: |
| |_______________________________________|
| |7.6. Կատարում է մեծացնելու և |
| |փոքրացնելու գործողություններ: |
|_____________________________|_______________________________________|
|8. Երեխան գիտի, ճանաչում է |8.1. Ընտրություն է կատարում գույների |
|գույները: |միջև: |
| |_______________________________________|
| |8.2. Նկարելիս օգտագործում է տարբեր |
| |գույներ` կարմիր, դեղին, կանաչ, կապույտ,|
| |սպիտակ, սև, շագանակագույն: |
------------------------------------------------------
ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում