ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՔԱՂԱՔԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՄԻՏԵԻ ՆԱԽԱԳԱՀ
ՀՐԱՄԱՆ
13 հունվարի 2026 թվականի N 01-Ն
ՀՀՇՆ 31-04.07-2026 «ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՍՊԱՍԱՐԿՄԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ ՆՈՐՄԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՔԱՂԱՔԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՄԻՏԵԻ ՆԱԽԱԳԱՀԻ 2022 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀՈՒՆԻՍԻ 14-Ի N 11-Ն ՀՐԱՄԱՆՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
(1-ին մաս)
Հիմք ընդունելով «Քաղաքաշինության մասին» օրենքի 10.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի 5.1-ին կետը, «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքի 33-րդ հոդվածը, 34-րդ հոդվածի 1-ին մասը
Հրամայում եմ`
1. Հաստատել ՀՀՇՆ 31-04.07-2026 «Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կազմակերպություններ» Հայաստանի Հանրապետության շինարարական նորմերը` համաձայն հավելվածի:
i
2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2022 թվականի հունիսի 14-ի «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող` տեղայնացման ենթակա մի շարք նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթեր հաստատելու և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարի 2001 թվականի հոկտեմբերի 1-ի N 82 հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին» N 11-Ն հրամանով հաստատված հավելվածի «ՎՍՆ 01-89 «Ավտոմոբիլների սպասարկման ձեռնարկություններ» 151-րդ կետը:
3. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:
1/13/2026 Ե. Վարդանյան
Հավելված
Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքաշինության
կոմիտեի նախագահի
2026 թվականի հունվարի 13-ի
N 01-Ն հրամանի
ՀՀՇՆ 31-04.07-2026 «ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՍՊԱՍԱՐԿՄԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ ՆՈՐՄԵՐ
1. ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՈԼՈՐՏ
1. Սույն շինարարական նորմերը սահմանում են պահանջներ ավտոտրանսպորտային կազմակերպությունների շենքերի և շինությունների տեղաբաշխմանը, ճարտարապետահատակագծային լուծումներին, ինժեներական ապահովվածությանը:
2. Սույն շինարարական նորմերը տարածվում են բենզինով, դիզելային վառելիքով, սեղմված բնական գազով և հեղուկացված նավթային գազով աշխատող շարժիչներով տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների շենքերի և շինությունների նախագծման և կառուցման, վերակառուցման, ընդլայնման վրա:
3. Սույն շինարարական նորմերը չեն տարածվում ծանր բեռնատար և քաղաքային էլեկտրական տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների շենքերի և շինությունների վրա:
2. ՆՈՐՄԱՏԻՎ ՀՂՈՒՄՆԵՐ
4. Սույն շինարարական նորմերում կատարված են հղումներ հետևյալ նորմատիվատեխնիկական փաստաթղթերին:
._________________________________________________________________________.
|1) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 20-05-2022 «Շինարարական |
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |կոնստրուկցիաների պաշտպանությունը |
| |2022 թվականի օգոստոսի 17-ի N 18-Ն |կոռոզիայից» |
| |հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|2) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 21-01.01-2024 «Շենքերի և |
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |շինությունների հակահրդեհային |
| |2024 թվականի փետրվարի 22-ի N 10-Ն |պաշտպանության համակարգեր. Ավտոմատ |
| |հրաման |հրդեհաշիջման և հրդեհային |
| | |ազդանշանման կայանքներ. Նախագծման |
| | |նորմեր» |
|___|__________________________________|__________________________________|
|3) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 22-03-2017 «Արհեստական և |
| |կառավարությանն առընթեր |բնական լուսավորում» |
| |քաղաքաշինության պետական կոմիտեի | |
| |նախագահի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի | |
| |N 56-Ն հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|4) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 24-01-2016 «Շենքերի ջերմային |
| |քաղաքաշինության նախարարի 2016 |պաշտպանություն» |
| |թվականի հունիսի 16-ի N 120-Ն | |
| |հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|5) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 30-01-2023 «Քաղաքաշինություն.|
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |Քաղաքային և գյուղական |
| |2023 թվականի մայիսի 22-ի N 04-Ն |բնակավայրերի հատակագծում և |
| |հրաման |կառուցապատում» |
|___|__________________________________|__________________________________|
|6) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 40-01.01-2014 «Շենքերի ներքին|
| |քաղաքաշինության նախարարի 2014 |ջրամատակարարում և ջրահեռացում» |
| |թվականի մարտի 17-ի N 80-Ն հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|7) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 40-01.03-2022 «Կոյուղի. |
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |Արտաքին ցանցեր և կառուցվածքներ» |
| |2022 թվականի հուլիսի 8-ի N 16-Ն | |
| |հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|8) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ IV-12.02.01-2004 «Ջեռուցում, |
| |քաղաքաշինության նախարարի 2004 |օդափոխում և օդի լավորակում» |
| |թվականի օգոստոսի 4-ի N 83-Ն հրաման| |
|___|__________________________________|__________________________________|
|9) |Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 43-01-2025 «Բնակելի և |
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |հասարակական շենքերի |
| |2025 թվականի ապրիլի 14-ի N 10-Ն |էլեկտրասարքավորանք. Նախագծման |
| |հրաման |նորմեր» |
|___|__________________________________|__________________________________|
|10)|Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 21-01-2014 «Շենքերի և |
| |քաղաքաշինության նախարարի 2014 |շինությունների հրդեհային |
| |թվականի մարտի 17-ի N 78-Ն հրաման |անվտանգություն» |
|___|__________________________________|__________________________________|
|11)|Հայաստանի Հանրապետության |ՀՀՇՆ 22-01-2024 «Շինարարական |
| |քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի |կլիմայաբանություն» |
| |2024 թվականի հունվարի 15-ի N 03-Ն | |
| |հրաման | |
|___|__________________________________|__________________________________|
|12)|Հայաստանի Հանրապետության |ՍՆ N 2.2.4-001-05 «Արտադրական |
| |առողջապահության նախարարի 2005 |սենքերի միկրոկլիմայի» սանիտարական |
| |թվականի սեպտեմբերի 16-ի N 842-Ն |նորմերը հաստատելու մասին» |
|___|__________________________________|__________________________________|
|13)|Հայաստանի Հանրապետության |Ծանրաքաշ բեռներ փոխադրելու համար |
| |կառավարության 2006 թվականի հուլիսի|օգտագործվող կամ ճանապարհային |
| |20-ի N 1106-Ն որոշում |երթևեկության կանոններով սահմանված|
| | |եզրաչափերը գերազանցող կամ երկու և |
| | |ավելի կցորդների հետ միասին |
| | |ավտոգնացքի կազմում շահագործվող |
| | |տրանսպորտային միջոցների |
| | |երթևեկության կանոնները և |
| | |չմասնատվող բեռներ փոխադրող |
| | |թույլատրելի առավելագույն զանգվածը |
| | |գերազանցող և (կամ) մեկ սռնու վրա |
| | |ընկնող բեռնվածքը գերազանցող և |
| | |(կամ) մեծ եզրաչափերով |
| | |տրանսպորտային միջոցներով |
| | |փոխադրումների իրականացման երթուղու|
| | |տրամադրման թույլտվության կարգը, |
| | |տրանսպորտային միջոցների |
| | |թույլատրելի առավելագույն զանգվածը |
| | |և (կամ) մեկ սռնու վրա ընկնող |
| | |բեռնվածքը, ինչպես նաև մեծ |
| | |եզրաչափերի առավելագույն չափերը |
| | |հաստատելու մասին թույլտվության |
| | |տրամադրման կարգը հաստատելու մասին |
|___|__________________________________|__________________________________|
|14)|ԳՕՍՏ 12.1.005-88 |Աշխատանքի անվտանգության |
| | |ստանդարտների համակարգ. |
| | |Աշխատանքային գոտու օդի նկատմամբ |
| | |ընդհանուր սանիտարահիգիենիկ |
| | |պահանջներ |
._________________________________________________________________________.
3. ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
5. Սույն շինարարական նորմերում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
1) ավտոլիցքավորման կայան` շինությունների տեխնոլոգիական համալիր հագեցած սարքավորումներով, որոնք ապահովում են նավթամթերքների և գազամթերքների պահեստավորում և մանրածախ վաճառք,
2) ավտոտրանսպորտային կազմակերպություն` ավտոտրանսպորտային ենթակառուցվածքի մի մաս, որը ներառում է շինությունների համալիր, որը նախատեսված է ավտոմեքենաների տեխնիկական սպասարկման, վերանորոգման և պահման համար, այդ թվում` ուղևորատար ավտոբուսների,
i
3) արտաճանապարհային ծանր բեռնատար մեքենաներ` մեխանիկական տրանսպորտային միջոցներ, որոնք նախագծված և նպատակային առումով հատուկ նախատեսված են մեծ չափերի և/կամ ծանր բեռների տեղափոխման համար, հիմնականում ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներից դուրս, որոնց եզրաչափքերից մեկը գերազանցում է հանրային ճանապարհներով երթևեկելու համար Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի հուլիսի 20-ի N 1106-Ն որոշմամբ սահմանված թույլատրելի չափանիշները, իսկ մեկ առանցքի վրա ընկնող ընդհանուր զանգվածը գերազանցում է 10տ,
4) վերականգնողական վերանորոգում` տրանսպորտային միջոցների և դրանց բաղադրիչների ֆունկցիոնալ ամբողջականությունը վերականգնելու համար կատարված վերանորոգում, որոնք չեն ենթարկվել կապիտալ վերանորոգման (ԿՎ) ֆիզիկական մաշվածության կամ վթարի պատճառով,
5) երթակարգավարական կենտրոն (կետ)` շենք (սենք)` անհրաժեշտ սարքավորումներով երթակարգավարի աշխատատեղերի տեղաբաշխման համար,
6) տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոն` տրանսպորտային միջոցների անշարժ գույքի շենք կամ շինությունների համալիր, որը նախատեսված է տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման համար,
7) տրանսպորտային միջոց` կառուցվածք, որը նախատեսված է ճանապարհներով մարդկանց, ապրանքներ կամ սարքավորումներ տեղափոխելու համար:
4. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
6. Շինության կազմը և մակերեսը որոշվում են կազմակերպությունների կողմից մատուցվող ծառայությունների տեսակներով:
7. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների մակերեսներն, ըստ իրենց գործառնական նշանակության բաժանվում են.
1) արտադրական (պահակային աշխատանքների գոտի, արտադրական տարածքներ),
2) պահեստային,
3) տեխնիկական (տրանսֆորմատորային, ջերմային հանգույցներ, ջրաչափային հանգույցներ, կոմպրեսորային /ճնշակային/, կաթսայատուն),
4) վարչական և կենցաղային (գրասենյակային տարածքներ, զուգարաններ, ցնցուղարաններ և այլն),
5) հաճախորդների սպասարկում (այցելասրահ, բար, ճաշարան, պահեստամասերի և ավտոպարագաների վաճառքի սենքեր),
6) ավտոմեքենաների վաճառասրահ (վաճառվող ավտոմեքենաների սրահ-ցուցահանդես, պահպանման գոտիներ):
i
8. Ավտոտրանսպորտային կազմակերպությունների տարածքի կառուցապատման նվազագույն խտությունը պետք է ընդունվի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2023 թվականի մայիսի 22-ի N 04-Ն հրամանով հաստատված շինարարական նորմերի պահանջներին համապատասխան:
9. Բազմաբնակարան շենքերում, որտեղ նախատեսված է տրանսպորտային միջոցների պահպանում, ավտոմեքենաների տեխնիկական զննման և վերանորոգման տարածքները պետք է տեղադրել միայն առաջին և վերջին հարկերում` բացառելով տրանսպորտային միջոցների տարանցիկ երթևեկությունը:
10. Վեց և ավելի հարկ ունեցող շենքերում պետք է տեղադրվեն վերելակներ:
11. Բազմահարկ շենքերում, երկրորդ և ավելի բարձր հարկերից տրանսպորտային միջոցների մուտքի և ելքի համար, բացի առաջին հարկից ելքի համար նախատեսված արտաքին դարպասների քանակից, պետք է նախատեսվի մեկ արտաքին դարպաս թեքահարթակների յուրաքանչյուր երթևեկության գոտու համար և մեկ դարպաս յուրաքանչյուր երկու ստացիոնար կամ շարժական վերելակների համար:
12. Մեկուսացված թեքահարթակները պետք է ունենան անմիջական ելք դեպի դուրս:
13. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման (զննում, վերանորոգում, առանձին մասերի և հանգույցների փոխարինում, ներկում, լվացում, անվադողերի տեղադրում և այլն) համար կարող են օգտագործվել առանձին սենքեր (աշխատանքների նեղ շրջանակի համար), այլ գործառնական հրդեհային վտանգավորության շենքին ներկառուցված կամ կցակառուցված սենքերի խումբ, առանձին շենքեր կամ շենքերի խումբ:
14. Ավտոմեքենաների սպասարկումը ներառում է տեխնոլոգիական գործողությունների ամբողջություն/համալիր, որը նախատեսված է տարբեր տեսակի վառելիքով աշխատող տրանսպորտային միջոցների (ավտոմեքենաներ, բեռնատարներ, մարդատար տրանսպորտային միջոցներ և այլն) համար:
15. Միջին և խոշոր կազմակերպություններ նախագծելիս հնարավոր է տեղադրել վաճառասրահներ/խանութներ, որտեղ վաճառվում են ուղևորատար ավտոմեքենաներ, պահեստամասեր և դրանց հետ կապված ապրանքներ:
16. Վաճառասրահի ընդհանուր մակերեսը պետք է նախագծվել 1000 մ2 ոչ պակաս: Վաճառասրահը պետք է բաղկացած լինի հետևյալ տարածքներից/սենքերից.
1) ցուցասրահից` 250 մ2-ից ոչ պակաս,
2) վաճառված մեքենաների նախապատրաստման, ստուգման և առաքման սրահից` 250 մ2 ոչ պակաս,
3) պահեստամասերի և համանման ապրանքների պահեստ` 300 մ2 ոչ պակաս,
4) տնօրենի և փոխտնօրենի աշխատասենյակներ, փաստաթղթերի ձևակերպման, ավտոմեքենաների ապահովագրության համար նախատեսված սենքեր, վարորդ-տեղափոխողների սենյակներ, սպասարկման և գնումների ձևակերպման սենյակներ` 100 մ2 ոչ պակաս:
17. Չմեկուսացված թեքահարթակների տեղադրումը թույլատրվում է I և II հրակայունության աստիճանի գոյություն ունեցող շենքերում կազմակերպությունների վերակառուցման և տեխնիկական վերազինման դեպքերում, երբ համապատասխան արգելապատնեշներ են տեղադրվում հրդեհային հատվածամասի մակերեսի սահմաններում, որը չի գերազանցում 10400 մ2:
18. Համալիրում բենզալցակայան և ավտոլիցքավորման կայան և առանձին ավտոլվացման կետ տեղադրելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել տրանսպորտային ընդհանուր սխեմայում անկախ երթևեկության հոսքերը այդ շինություններին և կուտակման հարթակներին:
19. Երթևեկության հոսքերը պետք է նախագծվեն այնպես, որ դրանք չհատեն հիմնական երթևեկության ուղիները և սպասարկման օբյեկտներ տանող տրանսպորտային միջոցների ելքերը:
20. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների տարածքը պետք է մեկուսացված լինի քաղաքային երթևեկությունից և հետիոտներից:
21. Տարածքից դուրս տեղաբաշխվում են հաճախորդների և անձնակազմի մեքենաների համար բաց կայանատեղեր:
22. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների նախագծման, կառուցման, շահագործման ընթացքում անվտանգության նկատառումներից ելնելով անհրաժեշտ է ապահովել կոշտ կենցաղային թափոնների (ԿԿԹ) հավաքումը բեռնարկղերի (կոնտեյներների) օգտագործմամբ, որոնք տեղադրված են բետոնապատ կամ ասֆալտապատ հարթակի վրա, պարսպապատված երեք կողմից 1,5 մ-ից ոչ ավելի բարձրությամբ:
23. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների նախագծերում անհրաժեշտ է հաշվի առնել բեռնարկղերի (կոնտեյներների) տեղաբաշխումը, հեռավորությունը պետք է լինի 25 մ-ից ոչ պակաս և 100 մ-ից ոչ ավելի տրանսպորտային միջոցների վարչական, արտադրական և օժանդակ տարածքներից:
i
24. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների սենքերի բնական լուսավորումն ու ինսոլյացիան պետք է նախագծվեն համապատասխան Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր քաղաքաշինության պետական կոմիտեի նախագահի 2017 թվականի ապրիլի 13-ի N 56-Ն հրամանով սահմանված պահանջներին:
25. Տարբեր բնական լուսավորության պայմաններով և տարբեր աշխատանքային ռեժիմներով գոտիներ ունեցող սենքերում պետք է այդ գոտիների համար նախատեսել լուսավորության առանձին կառավարում:
26. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոններում միայն երկրորդ լույսի լուսավորությամբ կարող են նախատեսվել այն սենքերը, որոնք թույլատրվում են նախագծել առանց բնական լուսավորության:
5. ՀՐԴԵՀԱՅԻՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ
27. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոններ նախագծելիս բոլոր սենքերը, անկախ մակերեսից, պետք է պաշտպանված լինեն համապատասխան ավտոմատ հրդեհային ազդանշանային համակարգերով, բացառությամբ.
1) խոնավ գործընթացներով (ցնցուղարաններ, սանհանգույցներ, սառնարանային խցիկներ, լվացման սենքեր և այլն),
2) օդափոխման խցիկներ (ներհոս և արտահոս խցիկներ, որոնք չեն սպասարկում Ա կամ B կարգերի արտադրական օբյեկտներ), ջրամատակարարման պոմպակայաններ, ջրաջեռուցիչներ և շենքերի ինժեներական սարքավորումների այլ սենքեր, որոնցում չկան դյուրավառ նյութեր,
3) Բ և Դ կարգեր ըստ հրդեհային վտանգավորության,
4) սանդղավանդակների,
5) 3 կամ ավելի տրանսպորտային միջոցներ պահման դեպքում շենքերը պետք է պաշտպանված լինեն ավտոմատ հրդեհաշիջման համակարգերով:
28. Հրդեհային ազդանշանային համակարգը ագրեգատային հատվածում պետք է իրականացվի հեռախոսային կապի և էլեկտրական հրդեհային ազդանշանի միջոցով:
29. Ավտոմատ հրդեհաշիջման համակարգերը պետք է տեղադրվեն տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման, ախտորոշման և տրանսպորտային միջոցների զննման սենքերում, որոնք տեղաբաշխված են`
1) I և II հրակայունության աստիճանի միահարկ շենքերում սենքերի 7000 մ2 և ավելի ընդհանուր մակերեսով,
2) I և II հրակայունության աստիճանի միահարկ շենքերում սենքերի 3600 մ2 ոչ պակաս II և III կարգի ավտոբուսների պահման համար սենքերի, ինչպես նաև խառը պահման 50%-ից ավելի ավտոբուսների դեպքում,
3) III հրակայունության աստիճանի շենքերում սենքերի 3600 մ2 և ավելի ընդհանուր մակերեսով,
4) III և IV հրակայունության աստիճանի շենքերում սենքերի 2000 մ2 և ավելի ընդհանուր մակերեսով,
5) վառելանյութեր և քսանյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների համար շենքերում` անկախ մակերեսից,
6) երկու և ավելի հարկերով շենքերում, անկախ մակերեսից:
30. Չափսերից կախված` տրանսպորտային միջոցները բաժանվում են կարգերի` համաձայն աղյուսակ 1-ի:
Աղյուսակ 1
._____________________________________________________________________.
|N |Տրանսպորտային|Տրանսպորտային միջոցների չափսերը, մ |
| |միջոցների |___________________________________________________|
| |կարգը | Երկարություն | Լայնություն |
|___|_____________|______________________|____________________________|
|1 |I |Մինչև 6 ներառյալ |Մինչև 2,1 ներառյալ |
|___|_____________|______________________|____________________________|
|2 |II |6-ից մինչև 8-ը |2,1-ից մինչև 2,5-ը ներառյալ|
| | |ներառյալ | |
|___|_____________|______________________|____________________________|
|3 |III |8-ից մինչև 12 |2,5-ից մինչև 2,8 ներառյալ |
| | |ներառյալ | |
|___|_____________|______________________|____________________________|
|4 |IV |12-ից ավելի |2,8-ից ավելի |
|___|_________________________________________________________________|
|5 |Երկարության և լայնության միջև հարաբերակցություններով |
| |տրանսպորտային միջոցների կարգերը, որոնք տարբերվում են աղյուսակ |
| |1-ում համապատասխան կարգերի համար տրված հարաբերակցություններից, |
| |պետք է որոշվի ամենամեծ (ըստ հերթականության) կարգին վերաբերող |
| |չափսերից մեկով: |
._____________________________________________________________________.
31. I, II և III կարգերի ավտոտրանսպորտային միջոցներ սպասարկող կազմակերպությունների տեխնիկական սպասարկման համալիրի, ներկման, թափքի արհեստանոցի, անվադողերի տեղադրման և դրանց հետ կապված աշխատանքների սենքերը թույլատրվում է տեղակայել I-III հրակայունության աստիճանի շենքերում` դրանք բաժանելով 2-րդ տեսակի հակահրդեհային պատերով և 3-րդ տեսակի հակահրդեհային ծածկերով, իսկ IV հրակայունության աստիճանի շենքերում` 2-րդ տեսակի միջնորմերով և 3-րդ տեսակի հակահրդեհային ծածկերով:
32. Թույլատրվում է չնախատեսել ավտոմատ հրդեհաշիջում քաղաքացիներին պատկանող մարդատար ավտոմեքենաների երկհարկանի ավտոտնակ-կայանատեղիների համար շենքերի նկուղային և որմնախարսխային հարկերում, ինչպես նաև կամուրջների տակ` անկախ մակերեսից:
33. Ավտոմատ հրդեհաշիջմամբ պետք է ապահովված լինեն նաև 750 մ2 և ավելի մակերեսով ավտոմեքենաների անվադողերի պահման համար սենքերը, 500 մ2 և ավելի մակերեսով քսանյութերի պահեստավորման սենքերը, ինչպես նաև 200 մ2-ից և ավելի մակերեսով նկուղային և որմնախարսխային հարկերում քսանյութերի պահեստավորման սենքերը: Սենքի մակերեսը պետք է որոշվի 1-ին տեսակի հակահրդեհային միջնորմերի միջև:
34. Ավտոմատ հրդեհաշիջման միջոցների (ջուր, փրփուր, գազ, փոշի և այլն) ընտրությունը որոշվում է արտադրական տեխնոլոգիայի պահանջներով:
35. Ավտոմատ հրդեհային ազդասարքերը պետք է տեղադրվեն արտադրական և պահեստային սենքերում, որոնք ենթակա չեն սարքավորման ավտոմատ հրդեհաշիջման սարքերով, բացառությամբ Գ և Դ կարգերի արտադրական սենքերի:
36. Վերանորոգման և տեխնիկական սպասարկման օբյեկտների նախագծման ժամանակ պետք է օգտագործվեն REI(ՌԵԻ) 45-120 հրակայունության աստիճան ունեցող չայրելի պատեր, միջնորմեր և ծածկեր:
37. Այն սենքերում, որտեղ օգտագործվում կամ պահվում են դյուրավառ և այրվող հեղուկներ, հատակները պետք է պատրաստված լինեն չայրվող կամ Ա1(Գ1) թույլ այրելի խմբի նյութերից, որոնք կայուն են նավթամթերքների նկատմամբ:
38. Հակահրդեհային պատնեշներում, որոնք առանձնացնում են Ա և Բ կարգերի սենքերն ըստ պայթունահրդեհավտանգավորության այլ կարգերի սենքերից, միջանցքներից, աստիճանավանդակներից և վերելակների նախասրահներից պետք է նախատեսվեն օդի մշտական ճնշմամբ նախամուտք-անցախցեր:
39. Հակահրդեհային ընդմիջումները շենքերից և ծածկարաններից մինչև արտադրական նշանակության այլ շենքեր և շինություններ հրդեհային անջրպետերը (խզվածքները) պետք է լինեն 20 մ-ից ոչ պակաս, մինչև վարչական նշանակության` 25 մ-ից ոչ պակաս, բնակելի և հասարակական` 100 մ-ից ոչ պակաս:
40. Կազմակերպություններում եռակցման և կտրման աշխատանքների անցկացման վայրը, որի կոնստրուկցիաներում օգտագործվում են այրվող նյութեր, ցանկապատվում է չայրելի նյութերից համատարած միջնորմերով:
41. Միջնորմի բարձրությունը պետք է լինի 1,8 մ-ից ոչ պակաս, իսկ հատակի և միջնորմի միջև եղած բացակը` 0,05 մ-ից ոչ ավելի:
42. Ավտոկայանատեղի շենքերի հրակայունության աստիճանը, հրդեհային հատվածամասի սահմանում հարկի մակերեսը և շենքերի թույլատրելի հարկերի քանակը պետք է ընդունել համաձայն աղյուսակ 2-ի:
Աղյուսակ 2
._____________________________________________________________________.
|N |Շենքի |Շենքի |Հրդեհային հատվածամասի սահմաններում |
| |հրակայունու- |թույլատրելի|շենքի հարկի մակերեսը, մ2 ոչ ավելի |
| |թյան աստիճանը |հարկերի |______________________________________|
| | |քանակը | միահարկ | բազմահարկ |
|___|______________|___________|_________________|____________________|
|1 |I և II | 9 | 10400 | 5200 |
|___|______________|___________|_________________|____________________|
|2 |III | 1 | 3600-7800 | - |
|___|______________|___________|_________________|____________________|
|3 |IV | 1 | 2600 | - |
|___|______________|___________|_________________|____________________|
|4 |V | 1 | 1200 | - |
|___|_________________________________________________________________|
|5 |Կիսաթեքահարթակներով բազմահարկ շենքերի համար հարկերի ընդհանուր |
| |թիվը հաշվարկվում է կիսահարկերի քանակը բաժանած երկուսի, հարկերի |
| |մակերեսը որոշվում է երկու հարակից կիսահարկերի գումարով: |
._____________________________________________________________________.
43. Հրդեհաշիջման համակարգերը կարող են ներառել ցողացիրներ (սպռինկլերի) և այլ տեսակի առաջնային կայանքներ, որոնք նախատեսված են ավտոմատ գործարկման և հրդեհի ճնշման համար:
44. Շենքի տարբեր գործառնական հրդեհային վտանգավորություն ունեցող մասերը, որոնք բաժանված են 1-ին տեսակի հակահրդեհային պատերով և ծածկերով (հրդեհային հատվածամասեր), պետք է ապահովված լինեն ինքնուրույն տարահանման ելքերով:
i
45. Տարահանման ելքերի քանակը և դրանց լայնությունը պետք է որոշվեն հաշվարկով, կախված դրանց միջով տարահանվող մարդկանց առավելագույն քանակից և մարդկանց հնարավոր գտնվելու առավել հեռավոր տեղից (աշխատատեղից) մինչև մոտակա տարահանման ելք եղած սահմանային թույլատրելի հեռավորությունից համաձայն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարի 2014 թվականի մարտի 17-ի N 78-Ն հրամանով սահմանված պահանջների:
46. I, II, III հրակայունության աստիճանի միահարկ շենքերում անտրեսոլների (վերին կիսահարկ) և ներկառուցվածքների վրա տեղադրված օդափոխման խցիկների սենքերից տարահանման ելքերը, դրանցում յուղի և այլ այրվող ֆիլտրերի բացակայության դեպքում, կարող են նախատեսվել ներքին բաց պողպատե թեք աստիճանների վրա, որոնք տեղակայված են պահեստային սենքերում, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման և տեխնիկական կարգավորման կետերում, Վ, Գ և Դ հրդեհային վտանգավորության կարգերի սենքերում:
47. Բազմահարկ շենքերում տեղակայված նման օդափոխման խցիկների սենքերից տարհանման ելքերը կարող են նախատեսվել վերը նշված սենքերի միջոցով:
48. Տարհանման ելքերի ընդհանուր լայնության հաշվարկը հանդերձարաններից, որոնք տեղակայված են նախասրահից առանձին նկուղում կամ նկուղային կամ որմնախարսխային հարկերում, պետք է իրականացվի արգելապատնեշի առջև գտնվող մարդկանց թվի հիման վրա, որը հավասար է հանդերձարանում տեղերի թվի 30%-ին:
49. Շենքի ազդարարման և ավտոմատ հրդեհային պաշտպանության համակարգերը, որոնք կատարում են հրդեհի հայտնաբերման և մարդկանց անվտանգությունն ապահովելու համար կառավարման ազդանշանների ձևավորման առաջադրանք, պետք է միավորված լինեն:
50. Ավտոտրանսպորտային կազմակերպությունների և ավտոկայանատեղերի սենքերից մարդկանց տարհանումը պետք է նախատեսել ցանկապատի երկփեղկ և տարասահ դարպասներով (առանց շեմքերի կամ 0,1 մ-ից ոչ ավելի բարձրությամբ շեմքերով), որոնք բացվում են ելքի ուղղությամբ:
51. Արտաքին սանդուղքները (կամ դրանց մասերը) և շենքերի մուտքերի մոտ մայթեզրից 0,45 մ-ից ավելի բարձրություն ունեցող հարթակները, կախված նպատակից և տեղական պայմաններից, պետք է ունենան ցանկապատեր:
52. Մեկ սանդղաբազկում կամ մակարդակների տարբերության վրա վերելքների քանակը պետք է լինի 3-ից ոչ պակաս և 16-ից ոչ ավելի:
53. Միաբազուկ սանդուղքներում, ինչպես նաև առաջին հարկի սահմաններում մեկ սանդուղքաբաժնում երկբազուկ և եռաբազուկ սանդուղքները պետք է ունենան 18-ից ոչ ավելի վերելք:
54. Չի թույլատրվում ընդհանուր միջանցքներում նախատեսել ներկառուցված պահարաններ, բացառությամբ կապի և հրշեջ ծորակների պահարանների:
55. Տարհանման ուղիների վրա տեղադրված ջեռուցման սարքերը և այլ սարքավորումները չպետք է դուրս գան պատերի հարթությունից հատակի մակարդակից մինչև 2 մ բարձրության վրա:
i
56. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման համար կենտրոններ նախագծելիս պետք է պահպանվեն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարի 2014 թվականի մարտի 17-ի N 78-Ն և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի N 10-Ն հրամաններով սահմանված պահանջները:
6. ՔԱՂԱՔԱՇԻՆԱԿԱՆ ԼՈՒԾՈՒՄՆԵՐ
i
57. Տարածքների պլանավորումը և տարածական պլանավորման լուծումները պետք է համապատասխանեն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2023 թվականի մայիսի 22-ի N 04-Ն հրամանով հաստատված և սույն շինարարական նորմերի պահանջներին:
58. Տրանսպորտային միջոցների վերանորոգման և տեխնիկական սպասարկման կազմակերպություններ նախագծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել տարաբնակեցման և հանգստի գոտիների հողմահակառակ կողմում գտնվող տարածքը:
59. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների տարածքը պետք է ունենա ցանկապատ:
60. Կազմակերպության տարածքի գլխավոր մուտքի դարպասները պետք է տեղադրվեն «կարմիր գծից» հետնահանջով` տրանսպորտային միջոցի ամենաերկար մոդելից ոչ պակաս հեռավորության վրա:
61. Կազմակերպության տարածքի կառուցապատման մակերեսը պետք է կազմի կայանի ընդհանուր մակերեսի 50%-ը:
62. Տեխնիկական սպասարկման կայանի երթևեկելի մասի բարեկարգումը և կանաչապատումը պետք է զբաղեցնեն ընդհանուր մակերեսի 15%-ը և կենտրոնացված լինեն տարածքի պարագծի երկայնքով:
63. Փողոցի երթևեկելի մասի երկայնքով կանաչապատումը պետք է լինի 4,5 մ-ից ոչ պակաս լայնությամբ:
64. Հատակագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ճանապարհային ցանցին տեղակապումը, տրանսպորտային միջոցների սպասարկման հիմնական շենքի և այլ շինությունների (լցակայաններ, պահեստային սենքեր) տեղակայման տեխնոլոգիական հաջորդականությունը, ներքին տրանսպորտային ուղիների, կայանատեղիի, կանաչ տարածքների անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև կազմակերպության հետագա զարգացման հնարավորությունը:
65. Սպասարկման կայանի համար անհրաժեշտ մակերեսը որոշվում է` հաշվի առնելով բոլոր շինությունների մակերեսները, ներքին տրանսպորտային ուղիները և կայանատեղիները:
66. 25 աշխատանքային կետ ունեցող տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնի համար հողամասի չափսը պետք է լինի 2 հա-ից ոչ պակաս:
67. Բնակելի շենքերից հեռավորությունը պետք է լինի 25 մ-ից ոչ պակաս:
68. Անհրաժեշտ է հաշվի առնել քաղաքաշինական իրավիճակը` տարածքի փոխդասավորության, մուտքերի և ելքերի կազմակերպման բնույթի վրա ազդեցությունն ապահովելու նպատակով:
69. Տարածքի հիմնական մուտքի դարպասից առաջ պետք է նախատեսվի կուտակային հարթակ` առավելագույն ժամաքանակի առնվազն 10% տարողությամբ ձեռնարկություն ժամանող տրանսպորտային միջոցների քանակի:
70. 10 կամ ավելի տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետ կամ 50 կամ ավելի տրանսպորտային միջոցների պահման տարածքներ ունեցող կազմակերպության տարածքում տրանսպորտային միջոցների երթևեկությունը պետք է նախատեսվի մեկ ուղղությամբ` առանց հանդիպակաց կամ հատվող հոսքերի:
71. Կազմակերպության տարածքում, անկախ դրա հզորությունից, թույլատրվում է հանդիպակաց և հատվող տրանսպորտային միջոցների հոսքեր` ժամում 5-ից ոչ ավելի տրանսպորտային միջոցի ինտենսիվությամբ:
72. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոններն, որտեղ նախատեսվում է տրանսպորտային միջոցների պահում հարթակներում (բաց կամ ծածկարանով), պետք է ունենան 1,6 մ-ից ոչ պակաս բարձրությամբ ցանկապատ, իսկ տեխնիկական սպասարկման կայանի համար, որտեղ նախատեսվում է 10-ից ավելի տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կետ, պետք է ունենան առնվազն երկու մուտք (ելք):
73. Տեխնիկական սպասարկման կայանի շենքը պետք է տեղակայված լինի մայրուղուց որոշակի հեռավորության վրա (հնարավոր է այն տեղադրել տարածքի կենտրոնում)` ավելի լավ տեսանելիություն և մանևրելու համար անցում ապահովելու նպատակով:
74. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման համար կենտրոնների տարածքում ավտոլիցքավորման կայանների նախագծումը պետք է իրականացվի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2023 թվականի մայիսի 22-ի N 04-Ն հրամանով հաստատված շինարարական նորմերի պահանջներին համապատասխան:
75. Վերանորոգման և տեխնիկական սպասարկման կազմակերպությունների նախագծման ժամանակ ավտոլիցքավորման կայաններում պետք է տարանջատել.
1) լիցքավորման գոտին,
2) սպասարկման գոտին,
3) վառելիքի պահեստարանները,
4) մաքրման կայանները:
76. Ավտոլիցքավորման կայանը պետք է լինի III հրակայունության աստիճանից ոչ ցածր:
77. Հեռավորությունը ավտոլիցքավորման կայանից մինչև վառելիքի պահեստարաններ պետք է լինի 5մ-ից ոչ պակաս:
78. Ավտոլիցքավորման կայան թույլատրվում է չնախատեսել պայմանով, եթե վառելիքի լիցքավորման կետի կառավարման վահանակները տեղադրված լինեն կազմակերպության Վ, Գ կամ Դ կարգի արտադրական շենքի կամ շինության առանձին սենքում` հաշվի առնելով լիցքավորվող տրանսպորտային միջոցների տեսողական հսկողության ապահովումը:
79. Հեռավորությունը բաշխման սյունակից մինչև ավտոլիցքավորման կայանի այլ շինություններ պետք է լինի ոչ պակաս.
1) մինչև ավտոլիցքավորման կայանը, մինչև կառավարման վահանակի սենքը` 4մ,
2) մինչև երթանց, մինչև բաշխման սյունակների համար կղզյակների եզրը` 0,8մ,
3) մինչև ստորգետնյա պահեստարաններ` 4մ,
4) մինչև բաշխման սյունակ` չի նորմավորվում:
80. Բաշխիչ սյունակների համար կղզյակների միջև հեռավորությունները պետք է ընդունել.
1) լիցքավորվող տրանսպորտային միջոցների միաշարք դասավորության դեպքում` 1 մ-ով ավելի տրանսպորտային միջոցի լայնությունից, բայց 3 մ-ից ոչ պակաս,
2) լիցքավորվող տրանսպորտային միջոցների երկշարք դասավորության դեպքում` 1,5 մ-ով ավելի տրանսպորտային միջոցի լայնության կրկնապատիկից, բայց 6 մ-ից ոչ պակաս:
81. Ավտոմեքենաների բաքերից վառելիքը դատարկելու համար նախատեսված ստորգետնյա պահեստարանների մատույցը թույլատրվում է համատեղել լիցքավորվող տրանսպորտային միջոցների համար հիմնական մուտքի ճանապարհի հետ:
82. Բաշխիչ սյունակների համար նախատեսված կղզյակը և պահեստարանի բկանցքի մոտ գտնվող հարթակը պետք է ունենան հարակից ճանապարհից 0,15մ-0,2մ բարձրացում:
83. Հեռավորությունն ավտոլիցքավորման կայանի շինություններից մինչև տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնի շենքերը պետք է ընդունել համաձայն աղյուսակ 3-ի:
Աղյուսակ 3
._____________________________________________________________________.
|N |Շենքերի և շինությունների |Հեռավորությունը մինչև |Հարթակ |
| | անվանումը |ավտոլիցքավորման կայանի |ավտոլիցքա-|
| | |շինություններ, մ, ոչ |վորողի |
| | |պակաս |համար |
| | |________________________| |
| | |Վառելիքի |Բաշխման | |
| | |պահման |սյունակներ| |
| | |ստորգետնյա | | |
| | |պահեստարաններ| | |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|1 |Արտադրական շենքեր և | | | |
| |շինություններ | | | |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|1) |I, II, III (պատող կոնստրուկ- | 6 | 9 | 12 |
| |ցիաների և ծածկերի հրդեհի | | | |
| |տարածման զրոյական | | | |
| |սահմանաչափով) հրակայունության| | | |
| |աստիճանի | | | |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|2) |III հրակայունության աստիճանի | 9 | 9 | 12 |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|3) |IV և V հրակայունության | 12 | 12 | 18 |
| |աստիճանի | | | |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|2 |Վարչական շենքեր | 25 | 25 | 25 |
|___|_____________________________|_____________|__________|__________|
|3 |Տրանսպորտային միջոցների | 9 | 6 | 12 |
| |պահման բաց հարթակներ և | | | |
| |ծածկարաններ | | | |
._____________________________________________________________________.
84. Հեռավորությունը բեռնատար ավտոմեքենաների և ավտոբուսներ սպասարկող կազմակերպություններից (նրանց հողամասերի սահմաններից) մինչև բնակելի տներ և հասարակական շենքեր պետք է լինի.
1) բեռնատար ավտոմեքենաներ և ավտոբուսներ քաղաքային տրանսպորտի` 100մ,
2) մարդատար ավտոմեքենաներ, բացառությամբ քաղաքացիներին պատկանող ավտոմեքենաների, և ավտոբուսների` 50մ:
85. Հեռավորությունները բաց տարածքներից և ծածկարաններից, որոնք նախատեսված են տրանսպորտային միջոցների սպասման և պահման համար մինչև արտադրական, տրանսպորտային միջոցների կենտրոնի շենքեր և շինություններ և այլ կազմակերպություններ պետք է ընդունել.
1) արտադրական շենքերի և շինությունների համար`
ա. I, II, III (պատող կոնստրուկցիաների և ծածկերի հրդեհի տարածման զրոյական սահմանաչափով) հրակայունության աստիճանի առանց բացվածքների պատերի կողմից` չի նորմավորվում,
բ. I, II, III (պատող կոնստրուկցիաների և ծածկերի հրդեհի տարածման զրոյական սահմանաչափով) հրակայունության աստիճանի առանց բացվածքների պատերի կողմից` 9 մ-ից ոչ պակաս,
գ. III հրակայունության աստիճանի առանց բացվածքների պատերի կողմից` 6 մ-ից ոչ պակաս,
դ. III հրակայունության աստիճանի առանց բացվածքների պատերի կողմից` 12 մ-ից ոչ պակաս,
ե. IV և V հրակայունության աստիճանի անկախ բացվածքների առկայությունից` 15 մ-ից ոչ պակաս,
2) վարչական շենքերի համար.
ա. I և II հրակայունության աստիճանի` 9մ-ից ոչ պակաս,
բ. այլ հրակայունության աստիճանի` 15 մ-ից ոչ պակաս,
3) բեռնատար ավտոկայանների բեռնարկղային (կոնտեյներային) հարթակների համար.
ա. մետաղական բեռնարկղերով` 12 մ-ից ոչ պակաս,
բ. փայտե բեռնարկղերով կամ դյուրավառ փաթեթավորմամբ սարքավորումներով` 15 մ-ից ոչ պակաս:
86. Տեղամասը, որտեղ նախատեսվում է կառուցել տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման կայան տեղաբաշխվում է քաղաքի սահմաններում ջրամատակարարման, կոյուղու և հեղեղատարների ջրահեռացման հաղորդակցությունների կողքին:
87. Անմիջական մոտակայքում պետք է գտնվեն էլեկտրաէներգիայի և գազի ինժեներական ցանցերը:
88. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների տարածքից դուրս պետք է տեղակայված լինեն անձնակազմի տրանսպորտային միջոցների համար կայանատեղիներ:
89. Երթևեկությունը կարգավորելու համար կարող են տեղադրվել ճանապարհային նշաններ, ինչպես նաև ճանապարհի մակերևույթին վրա նշագծել անհրաժեշտ նշաններ, ներառյալ հորիզոնական և ուղղահայաց գծանշումները:
90. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների տարածքը պետք է ցանկապատված լինի 1,6 մ-ից ոչ պակաս բարձրությամբ համատարած երկաթբետոնե ցանկապատով:
91. Ճանապարհի կորության շառավիղները պետք է ընդունվեն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի 2023 թվականի մայիսի 22-ի N 04-Ն հրամանով հաստատված շինարարական նորմերի պահանջներին համապատասխան:
92. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների տարածքում գտնվող մուտքի ճանապարհներն ու տարածքները կարող է նախագծվել հատիկավոր ասֆալտբետոնե ծածկույթով 0,05մ հաստությամբ, խճաքարե հիմքի վրա` 0,016մ հաստությամբ և ավազե ենթաշերտով` 0,02մ:
93. Հետիոտնային անցումների լայնությունը պետք է լինի 1,5մ ոչ պակաս:
94. Տրանսպորտային միջոցների տեղաշարժի կազմակերպումը տարածքի ներսում կարող է իրականացվել երկու եղանակով` ժամսլաքի ուղղությամբ և հակառակ ուղղությամբ:
95. Կայանատեղիի համար նախատեսված տարածքի չափսերը և մուտքի ուղիները կախված են տրանսպորտային ընկերության տարածքի մակերեսից և տրանսպորտային միջոցների դասավորության եղանակից:
96. Կայանատեղին ներառում է տրանսպորտային միջոցի զբաղեցրած տարածքը, տրանսպորտային միջոցների միջև հեռավորությունը, անվտանգության գոտին և մերձատար ուղիները:
97. Մերձատար ուղու լայնությունը կախված է կայանատեղիի տեղաբաշխման անկյունից, կայանատեղի մուտք գործելու եղանակից (առաջընթաց կամ հետընթաց շարժումից), մեքենաների միջև հեռավորությունից, դրանց եզրաչափքերից և մանևրելու հնարավորությունից:
98. Կազմակերպության ցանկապատի տարածքում, որտեղ նախատեսված են 10 և ավելի տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման կետեր կամ 50 և ավելի տրանսպորտային միջոցների պահում, պետք է նախատեսվեն առնվազն երկու մուտք (ելք):
99. Ավելի քիչ թվով կետեր կամ տրանսպորտային միջոցների պահման տարածքներ ունեցող կազմակերպությունների համար թույլատրվում է մեկ մուտքի տեղադրում:
100. Ցանկապատում դարպասի բացվածքը պետք է լինի 4,5մ x 4,5մ-ից ոչ պակաս:
101. Մուտքի ճանապարհի լայնությունը ընդունվում է 4,5մ-ից ոչ պակաս:
102. «Մեռյալ գոտիները» բացառելու նպատակով մեքենաների տեղաբաշխումը պետք է իրականացվի 45o-ից ոչ պակաս անկյան տակ:
103. 25 աշխատանքային կետ ունեցող տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների համար դրանց տարածքում պետք է նախատեսվեն.
1) բաց կայանատեղի սպասող 50 մեքենատեղի համար,
2) ծածկարանով կայանատեղի պատրաստ տրանսպորտային միջոցների համար` 20 մեքենատեղի համար,
3) վաճառքի համար նախատեսված կայանատեղի (ծածկարանի տակ կամ ծածկած)` 80 մեքենատեղի համար:
104. Ավտոմեքենաների և պահեստամասերի վաճառասրահների այցելուների համար նախատեսված կայանատեղին տեղաբաշխվում է վերանորոգման և սպասարկման օբյեկտների տարածքից դուրս:
105. Կայանատեղին առավելագույնս մոտեցվում է վաճառասրահի հիմնական մուտքին և նախագծվում է դրա մակերեսը 15-20 մեքենատեղի համար հաշվարկից:
106. Հեռավորությունը ավտոմեքենաների պահման տարածքներից մինչև I և II հրակայունության աստիճանի շենքերն ու շինությունները առանց բացվածքների պատերի կողմից` չի նորմավորվում, նույնը բացվածքներ ունեցող պատերի կողմից ընդունվում է 9մ-ից ոչ պակաս:
107. Վերը նշված հեռավորությունները III հրակայունության աստիճանի շենքերի համար ընդունվում է համապատասխանաբար` 6մ և 12մ:
108. Կազմակերպության տարածքի մուտքի և ելքի դարպասները պետք է տեղադրվեն «կարմիր գծից» հետնահանջով` հավասար սպասարկվող տրանսպորտային միջոցների հիմնական մոդելի երկարությունից ոչ պակաս հեռավորության վրա:
109. Դարպասների միջև 30 մ-ից պակաս հեռավորության դեպքում, մուտքը պետք է նախորդի ելքին, հաշվի առնելով կազմակերպության կողմից ճանապարհի վրա շարժման ուղղությունը:
110. Երկու ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներով սահմանակից տարածքում կազմակերպություններ տեղաբաշխելու դեպքում դարպասները պետք է տեղակայված լինեն ճանապարհի այն կողմում, որտեղ երթևեկության ինտենսիվությունն ամենացածրն է:
111. Տեխնիկական սպասարկման, վերանորոգման ենթարկված և հաճախորդին հանձնելու սպասող մեքենաները պետք է պահվեն հատուկ տարածքում` ցանցով շրջապատված ծածկով` կողմնակի անձանց մուտքը կանխելու համար:
112. Ավտոմեքենաների վերանորոգման և սպասարկման կազմակերպությունների տարածքում տրանսպորտային միջոցների պահումը պետք է իրականացվի բաց տարածքում:
113. Թունավոր, վարակիչ նյութեր, կղանքի հեղուկներ և աղբ տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների պահման և սպասման տարածքները պետք է տեղակայված լինեն միմյանցից և այլ տրանսպորտային միջոցների պահման տարածքներից 10 մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա:
114. Վառելանյութեր և քսանյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների պահումը պետք է նախատեսվի խմբերով, որոնց տրանսպորտային բաքերի ընդհանուր տարողությունը չպետք է գերազանցի 600 մ3-ը, բայց չպետք է գերազանցի 50 տրանսպորտային միջոցը:
115. Վառելանյութեր և քսանյութերի տեղափոխման համար նախատեսված տրանսպորտային միջոցների խմբերի, ինչպես նաև այլ տրանսպորտային միջոցների պահման տարածքների միջև հեռավորությունը պետք է լինի 12 մ-ից ոչ պակաս:
116. 15 և պակաս կետեր ունեցող ուղևորատար ավտոսպասարկման կայանների տարածքում տրանսպորտային միջոցների պահման և սպասման տարածքներից և մինչև I և II հրակայունության աստիճանի շենքերն ու շինությունները` բացվածքներ ունեցող պատերի կողմից` չի նորմավորվում:
117. Սպասարկման կայանի տարածքում պետք է տեղաբաշխվեն արտադրական և օժանդակ սենքեր, վերանորոգման սպասող և սպասարկման ու վերանորոգման ենթարկված տրանսպորտային միջոցների կայանատեղ:
118. Ցանկապատի պարագծի տարածքը բարեկարգվում է` սովորական եզրագիծ սիզամարգով, որտեղ տնկվում են ծառեր և թփեր:
7. ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ԵՎ ՊԱՀԵՍՏԱՅԻՆ ՍԵՆՔԵՐ
119. Արտադրական և պահեստային տարածքները պետք է ներառեն.
1) տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման գոտի,
2) տեխնիկական վերանորոգման արտադրական տարածքներ,
3) պահեստներ,
4) էներգետիկ և սանիտարատեխնիկական ծառայությունների և սարքերի (ճնշակային /կոմպրեսորային/, տրանսֆորմատորի, պոմպերի, օդափոխություն և այլն) տեխնիկական սենքեր:
120. I, II և III կարգերի տրանսպորտային միջոցներ մինչև 200 (ներառյալ) տրանսպորտային միջոցների և IV կարգի մինչև 50 (ներառյալ) տրանսպորտային միջոցների քանակ ունեցող կազմակերպություններում, ինչպես նաև մինչև 10 (ներառյալ) սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետեր ունեցող տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կայաններում, ագրեգատների վերանորոգման, փականագործական-մեխանիկական, էլեկտրատեխնիկական և ռադիովերանորոգման, գործիքների վերանորոգման, տեխնոլոգիական սարքավորումների պատրաստման, հարմարանքների և արտադրական գույքի վերանորոգման և արտադրության հետ կապված աշխատանքները կարող են իրականացվել տրանսպորտային միջոցների սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի հետ նույն սենքում, որը մյուս սենքերից մեկուսացված է I տեսակի հրդեհային միջնորմով:
121. Մինչև 10-ը ներառյալ սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի քանակով սպասարկման կայաններում թույլատրվում է եռակցման միջոցով թափքի վերանորոգման կետեր տեղադրել սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի տարածքում պայմանով` նշված կետերը պետք է ցանկապատված լինեն հատակից 2,5մ բարձրությամբ համատարած չայրելի էկրանով և ապահովված լինեն կենտրոնացված գազամատակարարմամբ:
122. Արդյունաբերական և այլ կազմակերպություններին սպասարկող տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ նորոգման համար նախատեսված արտադրական ու պահեստային սենքերը կարող են տեղակայվել Վ, Գ և Դ կարգերի II հրակայունության աստիճանի արտադրական շենքերում, եթե նշված սենքերը շենքի մնացած մասից բաժանված են 2-րդ տեսակի խուլ հակահրդեհային պատերով և 3-րդ տեսակի ծածկերով:
123. Տեխնիկական սպասարկման կայանների արտադրական սենքերն ըստ արտադրության հրդեհային վտանգավորության ներառում են.
1) սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման տեղամաս, կոմպրեսորային, ագրեգատամեխանիկական տեղամաս, էլեկտրակարբյուրատորային, մարտկոցային` «Դ» կարգին,
2) թափքային, պահեստամասերի պահեստ, անվադողերի մոնտաժման, նյութերի պահեստ` «Գ» կարգին,
3) ներկման տեղամաս և ներկերի նախապատրաստման համար սենքեր` «Ա» կարգին:
124. Արտադրական սենքերի մակերեսը մոտավորապես հաշվարկվում է ըստ յուրաքանչյուր աշխատանքային կետի համար նախատեսված տեսակարար մակերեսի որը, հաշվի առնելով անցումները ընդունվում է 40 մ2 - 60 մ2:
125. Տեխնիկական սպասարկման արտադրական և պահեստային սենքերը և I, II և III կարգերի տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնները պետք է տեղակայված լինեն մեկ շենքում:
126. Նախագծման ընթացքում աղմուկի և թրթռման աղբյուրներ ունեցող տրանսպորտային միջոցների կենտրոնները այլ արտադրական սենքերից (տեղամասերից) տեղաբաշխվում են հեռավորության վրա:
127. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման կենտրոնների նախագծման, կառուցման և շահագործման գործընթացում, անվտանգությունն ու հարմարավետությունն ապահովելու համար, անհրաժեշտ է հաշվի առնել աշխատավայրեր թրթռումը փոխանցող սարքավորումները, որոնք պետք է տեղադրվեն առանձին հիմքերի կամ թրթռումային մեկուսացում պահպանող կոնստրուկցիաների վրա (թրթռումամեկուսիչ հատակներ, գորգեր):
128. Տրանսպորտային միջոցների սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի սենքերում թույլատրվում է թարմ և օգտագործված քսայուղեր պահել 5 մ3-ից ոչ ավելի ընդհանուր տարողությամբ պահեստարաններում (ռեզերվուարներում), որոնք տեղադրված են սենքում կամ գետնախորշում, ինչպես նաև տեղադրել քսայուղեր տեղափոխելու համար պոմպային սարքավորումներ:
129. Ավտոտրանսպորտային միջոցների կազմակերպություններում (I կարգերի տրանսպորտային միջոցների քանակով մինչև 200 ներառյալ) խորացված ախտորոշման կետերը կարող են տեղադրվել տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի տարածքում:
130. Փոքր արտադրական հոսք ունեցող տրանսպորտային միջոցների վերանորոգմամբ և սպասարկմամբ զբաղվող փոքր կազմակերպությունների համար կարող են միավորվել աշխատանքի միատարր բնույթ ունեցող որոշ տեղամասեր, ինչպես նաև առանձին պահեստներ:
131. Շենքի առանձին սենքերում անհրաժեշտ է նախատեսել պահեստանոցներ կամ պահեստներ.
1) քսանյութային,
2) լաքաներկային,
3) պինդ վառելանյութերի:
132. 25 մ3-ից ավելի քսայուղեր ներսում պահելու դեպքում, շենքից դուրս պետք է տրամադրվեն ստորգետնյա վթարային պահեստարաններ` սենքում տեղադրված վերգետնյա սպառման պահեստարաններից յուղը դատարկելու համար:
133. 10 մ3-ից ոչ ավելի ծավալով քսանյութեր պահելու համար նախատեսված սենքերում թույլատրվում է տեղադրել յուղեր մղելու համար նախատեսված պոմպային ագրեգատներ:
134. Պահեստամասերի և նյութերի պահեստավորման համար պետք է նախատեսվեն առանձին սենքեր, որոնք ցանկապատված են հակահրդեհային միջնորմերով և ծածկերով` կախված շենքի հրակայունության աստիճանից.
1) շարժիչների, ագրեգատների, հանգույցների, բաղադրամասերի, չհրկիզվող նյութերի, մետաղների, գործիքների, արժեքավոր ջարդոնի (գունավոր մետաղ և այլն) համար,
2) մեքենայի անվադողերի (դողի օդախցիկների և դողածածկանների),
3) քսանյութերի,
4) լաքաներկային նյութերի,
5) պինդ այրվող նյութեր (թուղթ, ստվարաթուղթ):
135. Գազաեռակցման աշխատանքներում օգտագործվող թթվածնի և ացետիլենի բալոնների պահպանման պահեստը և յուղերի պահեստը տեղաբաշխվում են կայանի տարածքում առանձին սենքերում:
136. Անվադողերի տեղադրման (մոնտաժման) աշխատանքները կարող են իրականացվել սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի սենքում:
137. 50 մ2-ից ավելի մակերեսով ավտոմեքենայի անվադողերի պահպանման սենքը պետք է տեղակայված լինի շենքի արտաքին պատի մոտ` պատուհանի բացվածքով:
138. Ավտոմեքենայի անվադողերի պահպանումը թույլատրվում է այլ նյութերի հետ միասին, ելնելով դրանց համատեղելիության պայմանից մինչև 50մ2 ներառյալ ընդհանուր սենքի մակերեսի դեպքում:
139. Թույլատրվում է լցված և դատարկված թթվածնի և ացետիլենի բալոնների պահպանումը մինչև 10 հատ քանակով` յուրաքանչյուր տեսակից ներառյալ, առանձին մետաղական պահարաններում, որոնք տեղադրված են արտադրական շենքերի դրսում գտնվող պատուհանների և դռների բացվածքների միջև ընկած միջնապատերում` պահարանից մինչև միջնապատի եզրը 0,5մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա:
140. Օգտագործված մարտկոցների պահեստանոցի մակերեսը պետք է ընդունել 0,5 մ2 յուրաքանչյուր 1000 համալիր սպասարկվող մեքենայի համար:
141. I կարգի տրանսպորտային միջոցների լվացման խցիկները կարող են տեղադրվել տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի սենքերում:
142. Միասնական սպասարկման համալիրի լվացման և հարակից տարածքների միջև բացվածքները տրանսպորտային միջոցների պահպանման, տեխնիկական սպասարկման և տրանսպորտային միջոցների սովորական վերանորոգման կետերի միջև կարող են սարքավորվել անջրանցիկ վարագույրներով:
143. Միասնական սպասարկման համալիրի լվացման, մաքրման և այլ աշխատանքների կատարման համար 0 oC և ավելի բարձր արտաքին օդի ջերմաստիճանի դեպքում թույլատրվում է նախատեսել կետեր, տեղակայված բաց հարթակներում կամ ծածկարանի տակ:
144. Եռակցման, թիթեղային և ամրանային աշխատանքների կետերը IV կարգերի տրանսպորտային միջոցների համար, երկու և ավելի կետերով, թույլատրվում է առանձնացնել տրանսպորտային միջոցների սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի սենքերից հատակից 4 մ-ից ոչ ավելի բարձրությամբ ոչ այրվող նյութերից պատրաստված միջնորմով, վերհան տրանսպորտային սարքավորումների անցումը ապահովելու համար:
145. Թունելի առլույս բարձրությունը պետք է լինի 2 մ-ից ոչ պակաս, թունելի լայնությունը` 1 մ-ից ոչ պակաս:
146. Խրամուղու լայնությունը պետք է ընդունվի.
1) առանց սարքավորումները խրամուղու տեղադրելու` 1,2 մ-ից ոչ պակաս,
2) սարքավորումները խրամուղում տեղադրելու դեպքում` 2,0 մ-2,2մ:
147. Աշխատանքային պայմանները և տեխնոլոգիական գործընթացների ճկունությունն ապահովելու համար պետք է նախատեսվեն զննման փոսեր, որոնք պետք է նախագծվեն հետևյալ պայմաններով.
1) աշխատանքային գոտու երկարությունը պետք է լինի տրանսպորտային միջոցի եզրաչափքային երկարությունից ոչ պակաս, բայց չգերազանցի այն ավելի քան 0,8 մ-ով.
2) լայնությունը ընտրվում է անվամեջի չափսերից և կազմում է 0,9մ` մարդատար ավտոմեքենաների և 1,1մ` բեռնատարների և ավտոբուսների համար,
3) խորությունը պետք է ապահովի ներքևից ազատ մուտքը հանգույցներին և ագրեգատներին և լինի 1,3 մ-1,5մ` մարդատար ավտոմեքենաների և գերփոքր ավտոբուսների համար, բեռնատարների և ավտոբուսների (բացառությամբ գերփոքր դասի)` 1,1մ-1,2մ:
148. Զննման փոսի մուտքի մոտ պետք է նախատեսվի 0,15մ-0,20մ բարձրությամբ բաժանարար:
149. Անցումային զննման փոսերը, որոնք գտնվում են միմյանց զուգահեռ, պետք է միացվեն թունելներով (ստորգետնյա անցումներ), իսկ փակուղային փոսերը` բաց խրամուղիներով:
150. Զննման փոսեր մուտք գործելու համար պետք է նախատեսվեն 0,7մ-ից ոչ պակաս լայնությամբ սանդուղքներ հետևյալ քանակությամբ.
1) խրամատներով միացված փակուղային զննման փոսերի համար` յուրաքանչյուր երեք ստուգիչ փոսի համար առնվազն մեկ սանդուղք,
2) թունելներով միացված առանձին զննման փոսերի համար` չորս զննման փոսերի համար մեկ սանդուղքից ոչ պակաս,
3) անցումային զննման փոսերի համար` յուրաքանչյուր հոսքագծի համար առնվազն երկու սանդուղք, որոնք տեղակայված են հակառակ կողմերում (մոտակա ելքից հեռավորությունը պետք է լինի 25 մ-ից ոչ ավելի),
4) փակուղային զննման փոսերի համար, որոնք միացված չեն խրամատներով` յուրաքանչյուր զննման փոսի համար մեկ սանդուղք:
151. Աշխատանքային կետի տեսակարար արտադրական մակերեսը (տեխնիկական սարքավորումների և մեկ աշխատանքային կետի շահագործման համար հատկացված մակերեսը` տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ նորոգման համար)` կախված կայանի հզորությունից, կազմում է.
1) 6-10 կետ` 120 մ2-110 մ2,
2) 11-15 կետ` 110 մ2-100 մ2,
3) 16-25 կետ` 100 մ2-90 մ2,
4) 25-ից ավելի կետ` 90 մ2-80 մ2:
152. Ներկման տեղամասը պետք է ունենա երեքից ոչ պակաս առանձին սենքեր (բաժանմունք) հետևյալ աշխատանքների համար`
1) ներկման նախապատրաստում (նախապատրաստական բաժանմունք),
2) լաքաներկային պատվածքի կիրառում (ներկման բաժանմունք),
3) լաքաներկային ծածկույթների չորացում (չորացման բաժանմունք):
153. Ներկարարական սենքում հեղուկ և գազային վառելիքով աշխատող ներկի չորացման խցիկների տեղադրման դեպքում, պետք է նախատեսվի առանձին ջերմագեներատորային սենք, որը պետք է տեղակայված լինի արտաքին պատի մոտ` դեպի դուրս ելքով և մյուս սենքերից բաժանված լինի 1-ին տեսակի հակահրդեհային միջնորմերով և 3-րդ տեսակի հակահրդեհային ծածկերով:
154. I կարգի տրանսպորտային միջոցների լվացման խցիկները կարող են տեղադրվել տեխնիկական սպասարկման և ընթացիկ վերանորոգման կետերի սենքերում:
155. Թույլատրվում է առանձին շենքում տեղակայել միասնական սպասարկման համալիրի, ներկման, թափքի վերանորոգման, անվադողերի տեղադրման և ընթացիկ վերանորոգման հետ կապված աշխատանքների համար նախատեսված սենքեր:
----------------------------------------------------
ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում